འཛིིན་རིིིམ་གཉིིས་པའིི་ཆེེེད་
འབུ་གྲོོག་མ་
ཤེེས་རིིིག་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་འགྲེེམས་ཞུས་
ཤེེས་རིིག་ལས་ཁུངས་
Department of Education Central Tibetan Administration
Phone : 01892-222572/222721 Email : education@tibet.net Web : sherig.org bodyiglobjong.com Gangchen Kyishong, Dharamsala-176215, Distt Kangra, H.P. India
སྔོོན་གླེེང་།
༄༅། །ཤེེས་རིིག་ལས་ཁུངས་ནས་བོོད་པའིི་མ་འོོངས་སོོན་རྩ་རྣམས་ཀྱིི་ལུས་ངག་ཡིིད་གསུམ་བདེེ་ཐང་ངང་
འཚར་ལོོངས་ཡོོང་བར་བརྙན་དེེབ་དང་། འགུལ་བརྙན། བྱིིས་པའིི་གླུ་གཞས། སྒྲུང་དེེབ། སྒྲ་དེེབ་སོོགས་གང་ཐུབ་
ཅིི་ཐུབ་ཀྱིིས་རྩོོམ་སྒྲིིག་དང་འགྲེེམས་སྤེེལ་ཞུས་དང་ཞུ་བཞིིན་པ་མ་ཟད། དུས་ཀྱིི་དགོོས་མཁོོ་ལ་དཔག་པའིི་གསར་ གཏོོད་གང་ཡོོང་ཞུ་བཞིིན་ཡོོད།
སྤྱིིར་སྒྲུང་དེེབ་ཁག་བཟང་སྤྱོོད་དང་། ཀློོག་རྩལ་ཡར་རྒྱས། ཤེེས་བྱ་གོོང་འཕེེལ། དྲན་རྒྱུ་རྒོོད་པོོ། བཀའ་
མོོལ་གནང་སྟངས་སོོགས་ལ་དམིིགས་ཡོོད་ཀྱང་། གཤམ་འཁོོད་བྱིིས་པའིི་སྒྲུང་དེེབ་ཁག་ནིི་དམའ་རིིམ་སློོབ་ཕྲུག་ ཚོོས་ཨང་རྩིིས་ལ་དོོ་དབྱིིངས་དང་། ཡིིག་ཐོོག་རྩིིས་གཞིིའིི་གོོ་བ་ལེེན་པའིི་ནུས་པ་སྐྲུན་ཐབས། རྒྱུན་ལྡན་འཚོོ་བའིི་
ནང་ཨང་རྩིིས་དང་འབྲེེལ་བའིི་གནས་ཚུལ་མང་པོོ་ཡོོད་པ་ངོོ་འཕྲོོད་ཆེེད་བཅས་ལ་དམིིགས་ཏེེ་འཛིིན་རིིམ་སོོ་
སོོའི ི་བསླབ་གཞིི་དང་མཐུན་པར་གསར་རྩོོམ་ཞུས་པ་ཡིིན།
དེེབ་འདིིའིི་སྒྲུང་ <<འབུ་གྲོོག་མ།>> ཞེེས་པ་བགོོས་ལྷག་མེེད་པའིི་བགོོད་རྩིིས་རྒྱག་སྟངས་ཤེེས་ཐབས་སུུ་
དམིིགས་པ་དང་། <<ཉིིན་གཅིིག་གིི་བྱ་གཞག།>> ཅེེས་པ་ཉིིན་ལྟར་འཚོོ་བའིི་ནང་ཨང་རྩིིས་བེེད་སྤྱོོད་ཤེས ེ ་ཐབས་
སུུ་དམིིགས་པ་ཡིིན། དེེ་བཞིིན་ <<ལྡེེའུ།>> ཞེེས་པ་གྲངས་ཀྱིི་གནས་དང་གནས་ཐོོབ་ཤེེས་ཐབས་སུ་དམིིགས་ཡོོད་
པས། དགེེ་རྒན་རྣམ་པས་སློོབ་ཕྲུག་གིི་རྩིིས་ཀྱིི་ནུས་པ་དང་ལྷན་དུ་ཉན་རྩལ་དང་། བཤད་རྩལ། ཀློོག་རྩལ། འབྲིི་ རྩལ་བཅས་ཡར་རྒྱས་ཡོོང་སླད་སྒྲུང་དེེབ་འདིི་དག་ངེེས་པར་དུ་ཀློོག་དགོོས་པའིི་སྐུལ་ལྕག་གནང་དགོོས་པ་དང་། ཕ་མ་རྣམ་པས་ཀྱང་ཕྲུ་གུས་ཤེེས་བྱ་སྣ་མང་ཤེེས་རྟོོགས་དང་། བོོད་ཚིིག་ཕྱུག་པོོ། མིི་ཚེེ་གང་པོོ་ཀློོག་པ་པོོ་ཆགས་
ཐབས་གཞོོགས་འདེེགས་ཀྱིིས་ཉིིན་ལྟར་ཕྲུ་གུའིི་ལྷན་དུ་སྐད་ཤུ གས་ཆེེན་པོོས་དཔེེ་ཀློོག་གནང་རྒྱུ་དང་། བོོད་ སྐད་གཙང་མ་བསྐྱོོན་པའིི་རེེ་སྐུལ་དང་བཅས། ཤེེས་རིིག་ལས་ཁུངས་ནས། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༢༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེེས་ ༢༧ ཉིིན།
འབུ་གྲོོོག་མ་
༄༅། །
འོོད་ཐིིང་ཐིིིང་གིིི་འབུུ་གྲོོག་མ་ ༡༠༠ གྲོོག་ཚང་ནས་ཐོོན་ཏེེེ་ དགའ་བ་ལ་ སྐྱིིད་པ་
ལ་ ང་ཚོོ་ཚང་མ་གླིིང་ཁ་གཏོོང་དུུ་འགྲོོ་ཡིིི་ཡོོོོད་ ཅེསེ ་གཞས་གཏོོང་གིིན་རུུ་ ༡ བསྒྲིིགས་ནས་ ཟས་འཚོོལ་དུུ་ཕྱིིན་པ་རེེད་
ཤིིང་ནགས་དང་ཞིིང་ཁའིི་མཐའ་ལ་འགྲོོ་སྐབས་
དྲིི་མ་རླུང་བསིིལ་བུུ་ཞིིག་དང་མཉམ་དུུ་འཐུུལ་ཡོོང་བ་རེེད་ དུུས་གྲོོད་ཁོོག་མང་བ་ལྟོོགས་པའིི་ཚོོོར་བ་བྱུུང་
1
ཟས་ཞིིམ་པོོོའིིི་
གྲོོོག་མ་རྣམས་ཀྱིིས་ཟས་ཀྱིི་དྲིིི་མ་ཁ་
སྒུུགས་དང་
ང་ཚོོ་དལ་པོོ་ཞེེེ་པོོོོ་འགྲོོོ་ཡིིི་འདུུག་
གལ་ཏེེ་མགྱོོགས་ཙམ་མ་
ཕྱིིན་ན་ ཟས་ཞིིམ་པོོོ་དེེེེ་རྫོོོོགས་སྲིིད་པ་རེེད་ བྱས་ཙང་ རུ་ ༢ སུུ་བགོོས་ན་ རུུ་རེེར་གྲོོག་མ་ ༥༠ རེེ་ཡོོོད་པས་མགྱོོགས་ཙམ་འགྲོོ་ཐུུབ་ཡོོང་
2
གྲོོག་མ་རྣམས་འཚང་ག་ཤིིག་ཤིིིག་ངང་བརྒྱུུགས་ནས་རུུ་ ༢ བཟོོས་ཏེེེ་ ཚང་མས་མཉམ་ དུུ་གཞས་གཏོོང་གིིན་ཕྱིིིན་པ་རེེད་
3
ང་ཚོོ་རུུ་ ༢ བཟོོས་ནའང་
ད་དུུང་དལ་པོོ་རང་འཇགས་རེེད་འདུུག་ ད་ང་ཚོོ་རུུ་
ཕྱིིན་ན་ཟས་གང་ཡོོད་རྫོོགས་ངེེས་པ་རེེད་
༤
ཡིི་ནང་བགོོས་ན་
རུུ་རེེ་རེེེར་གྲོོོག་མ་ ༢༥ རེེ་ཡོོོད་པས་མགྱོོགས་ཙམ་འགྲོོ་ཐུུབ་ངེེས་
4
འདིི་ལྟར་
གྲོོག་མ་རྣམས་འཚང་ག་ཤིིག་ཤིིིག་ངང་ཕར་ཚུུར་བརྒྱུུགས་ནས་རུུ་ ཁོོང་ཚོོར་ཟས་ཞིིམ་པོོོ་འཐོོོབ་པའིི་རེེེེ་བ་ཆེེན་པོོོ་བྱེེེད་བཞིིན་
ལ་
༤
དགའ་བ་ལ་
བཟོོས་ཏེེ་ སྐྱིིད་པ་
ང་ཚོོ་ཚང་མ་གླིིང་ཁ་གཏོོང་དུུ་འགྲོོ་ ཞེེས་ཚང་མས་མཉམ་དུུ་གཞས་གཏོོང་གིིན་
ཕྱིིིན་པ་རེེད་
5
སྒུུགས་དང་
ང་ཚོོས་རུུ་ ༥ ནང་བགོོས་ན་
ད་དུུང་དལ་དྲགས་འདུུག་
རུུ་རེེ་རེེེ་ལ་གྲོོག་མ་ ༢༠ རེེ་བྱས་ཏེེ་ཕྱིིིན་ན་མ་གཏོོགས་ཟས་ལྷག་ས་མ་རེེད་
6
གྲོོག་མ་རྣམས་འཚང་ག་ཤིིག་ཤིིིག་ངང་ཕར་ཚུུར་དང་གོོང་འོོག་ཏུུ་བརྒྱུུགས་ནས་རུུ་ ༥ བཟོོས་ པ་དང་ དགའ་བ་ལ་ སྐྱིིད་པ་ལ་
མཉམ་དུུ་གཞས་གཏོོང་གིིན་ཕྱིིིན་པ་རེེད་
ང་ཚོོ་ཚང་མ་གླིིང་ཁ་གཏོོང་དུུ་འགྲོོ་ ཞེེས་ཚང་མས་
7
སྒུུགས་དང་
ད་དུུང་འགྲིིག་གིིི་མིིིི་འདུུག་
ན་མ་གཏོོགས་
ད་དུུང་དལ་དྲགས་འདུུག་
ང་ཚོོ་འདིིི་འདྲའིིི་དལ་པོོ་ག་རེེ་རེེེད་
ད་ང་ཚོོ་རུུ་ ༡༠ ནང་བགོོས་ཏེེེ་རུུ་རེེེར་གྲོོོག་མ་ ༡༠ རེེེ་བྱས་ནས་ཕྱིིན་
8
གྲོོག་མ་རྣམས་འཚང་ག་ཤིིག་ཤིིིག་ངང་ཕར་ཚུུར་དང་
གོོང་འོོག་ཏུུ་བརྒྱུུགས་ནས་རུུ་
༡༠ བཟོོས་ཏེེ་ དགའ་བ་ལ་ སྐྱིིད་པ་ལ་ ང་ཚོོ་ཚང་མ་གླིིང་ཁ་གཏོོང་དུུ་འགྲོོ་
ང་ཚོོ་ཟས་ཞིིམ་པོོོའིིི་ཉེེེེ་འགྲམ་དུུ་སླེེབ་གྲབས་འདུག་ ཅེེས་གཞས་གཏོོང་གིིན་ཕྱིིིན་པ་ རེེད་
9
ང་ཚོོ་རུུ་གྲལ་འགྲིིག་པོོོ་མེེེད་པ་དང་
པོོ་འགོོར་སྟབས་
མིི་འདུུག་
རུུ་ཐེེངས་མང་པོོ་བགོོས་ཏེེ་དུུས་ཚོོད་མང་
ཟས་ཞིིམ་པོོོ་ཆ་ཚང་འབུུ་སྲིིན་གཞན་གྱིིས་བཟས་ནས་ལྷག་
འོོན་ཀྱང་འབྲས་ཀྱིི་ཕུང་པོོ་གཅིིག་ཕ་གིིར་འདུག་
10
ང་ཚོོ ས ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ནས་འདིི ་ བར་དུུ་སླེེ བ ས་པ་སྟོོ ང ་ལོོ ག ་བྱུུང་མ་སོོ ང ་
འབྲས་ཟ་རྒྱུུ་བྱུུང་ནའང་འགྲིིག་ཐག་ཆོོད་རེེེད་
ནས་འབྲས་རྡོོག་རེེ་འཁྱེེར་ནས་འགྲོོ་ཆོོག་གིི་རེེེེད་
11
ཚང་མས་རྒྱགས་ཚད་བཟས་
དེེ་ནས་གྲོོག་མ་རེེ་རེེེས་འབྲས་རྡོོག་རེེ་རེེེ་བཟས་ ལ་ལོོག་ཕྱིིན་པ་རེེད་
12
འབྲས་རྡོོག་རེེ་ཁྱེེེར་ཏེེེ་རུུ་བསྒྲིིགས་ནས་ནང་
ཉིི ན ་གཅིི ག ་གིིི ་ བྱ་གཞག་
༄༅། ། རེེས་གཟའ་ལྷག་པར་ཨང་རྩིིས་ཀྱིིི་ཚོོོོགས་ཐེེངས་སྐབས་རྒན་ལགས་ཀྱིིས་ ཕྲུུག་ཚོོ་
བ་ཡོོད་པ་རེེད་
སློོབ་
ང་ཚོོས་ཉིིིན་ལྟར་གང་མཐོོང་བ་དང་ གང་བྱས་པ་ཚང་མ་ཨང་རྩིིས་དང་འབྲེེལ་ ཁྱེེད་ཚོོས་དོོོ་སྣང་བྱུུང་སོོང་ངམ་
13
ཞེེས་དྲིིིས་པ་རེེད་
རེེས་གཟའ་ཕུུར་བུུའིི་ཞོོོོགས་པར་ཀུན་མཛེེས་ཆུུ་ཚོོད་ ༦:༣༠ ལ་ཡར་ལངས་པ་དང་ ཁ་ སང་རྒན་ལགས་ཀྱིིས་གསུུངས་པ་སེེམས་ལ་དྲན་ཏེེ་
ཆུུ་ཚོོད་ལ་ལྟ་སྐབས་
ཆུུ་ཚོོད་ ༡
ལ་སྐར་མ་ག་ཚོོད་ཡོོོད་དམ་ སྐར་མ་ ༡ ལ་སྐར་ཆ་ག་ཚོོད་ཡོོོད་དམ་ ཉིིན་ཞག་
གཅིིག་ལ་ཆུུ་ཚོོད་ག་ཚོོད་ཡོོོད་དམ་
ཞེེས་དྲིིི་བ་མང་པོོ་སེེེམས་ལ་འཁོོར་
14
ཀུུན་མཛེེས་ཀྱིིིས་སོོོོ་དང་གདོོང་པ་འཁྲུུད་སྐབས་ ལགས་ལ་ཚེེམས་ག་ཚོོད་ཡོོོད་དམ་
ཡོོོད་དམ་བཅས་སྙམ་
ང་ལ་སོོ་ག་ཚོོད་ཡོོོད་དམ་
སྤོོ་པོོོ་
ཉིིན་གཅིིག་ནང་ངས་སོོ་ཐེེེངས་ག་ཚོོད་འཁྲུད་ཀྱིི་
15
ཕྱུ་པ་གྱོོན་པར་ཕྱིིན་ཏེེེ་ཆ་སྒམ་ཁ་ཕྱེེ་དུས་
ཕྱུ་པ་དཀར་པོོ་ ༡ དང་ སྔོོན་པོོ་ ༢ ཟིིང་
སྐྱ་ ༣ སེེར་པོོོ་ ༡ བཅས་ཡོོད་ ཆ་སྒམ་ནང་ཕྱུ་པ་ག་ཚོོད་འདུུག་གམ་ ཚོོད་འདུུག་
ཁྱོོན་བསྡོོམས་གྱོོན་ཆས་ག་ཚོོད་འདུུག་
ཞིིག་སེེེམས་ལ་འཁོོར་
16
རྐང་སུུབ་ག་
ཅེེས་ཨང་རྩིིས་ཀྱིིི་དྲིིིི་བ་མང་པོོ་
ཞོོགས་ཇ་ཟ་སྐབས་ ཨ་མ་ལགས་ཀྱིིས་བག་ལེེབ་ ༨ དང་ སྒོོ་ང་ ༤ ཇ་སྲུུབ་མ་ཇ་
དམ་ ༡ བཟོོས་འདུུག་
ཤིིང་ཏོོོག་ཀུུ་ཤུུ་ ༤ དང་ ཚ་ལུུ་མ་ ༢ འདུུག་པས་ ང་ཚོོ་
ནང་མིི་ ༤ ལ་ག་ཚོོད་རེེེ་རག་གིི་ཡོོོད་དམ་ པ་རེེད་
17
ཞེེས་བགོོད་རྩིིས་དང་འབྲེེལ་བའིི་དྲིིིི་བ་དྲན་
ཀུུན་མཛེེས་སློོོབ་གྲྭའིི་སྤྱིིི་སྤྱོོོོད་རླངས་འཁོོར་དུུ་བསྡད་དེེ་སློོོོབ་གྲྭར་ཕྱིིན་
འབབ་ཚིིགས་དང་
པོོར་སྤྱིི་སྤྱོོོོད་རླངས་འཁོོར་ནང་སློོབ་ཕྲུུག་ ༥ འཛུུལ་བ་དང་ འབབ་ཚིིགས་གཉིིས་པར་སློོབ་ ཕྲུག་ ༡༠ འཛུུལ་ འབབ་ཚིིགས་མཐའ་མར་སློོབ་ཕྲུུག་ ༧ འཛུུལ་སོོང་བས་ སྤྱོོོད་རླངས་འཁོོར་ནང་དུུ་ཁྱོོན་བསྡོོམས་སློོབ་ཕྲུུག་ག་ཚོོད་བསྡད་ཡོོད་དམ་
ཀྱིི་དྲིིིི་བ་སེེེམས་ལ་འཁོོར་
18
སྤྱིི་
ཞེེས་སྡོོོམ་རྩིིས་
ཀུན་མཛེེས་དང་སློོབ་ཕྲུུག་ཚོོ་སློོོོབ་གྲྭའིི་རྒྱལ་སྒོོ་ཁར་སྤྱིི་སྤྱོོོོད་རླངས་འཁོོར་ལས་མར་བབས་ཏེེ་
གོོོམ་པ་བརྒྱབ་
རྒྱལ་སྒོོ་ནས་འཛིིན་གྲྭ་བར་གོོམ་པ་ག་ཚོོད་ཡོོོད་དམ་
སློོབ་གྲྭའིི་
ནང་འཛིིན་ཁང་ག་ཚོོད་ཡོོོད་དམ་ དགེེ་རྒན་ག་ཚོོད་ཡོོོད་དམ་ སློོབ་ཕྲུུག་ག་ཚོོ ོད་ཡོོོད་དམ་ ཞེེས་ཨང་རྩིིས་ཀྱིིི་དྲིིིི་བ་མང་པོོ་གཅིིག་རྗེེེས་གཉིིས་མཐུུད་ཀྱིི་སེེེེམས་ལ་ཤར་
19
ཨང་རྩིིས་ཚོོགས་ཐེེངས་སྐབས་
རྒན་ལགས་ཀྱིིས་སློོོབ་ཕྲུུག་ཚོོའིིིི་སྐྱེེེེས་སྐར་གྱིི་ཚེེེས་གྲངས་
ལ་སྐྱེེས་སྐར་མང་ཤོོས་ཡོོོད་དམ་
ཟླ་བ་འདིིའིིིི་ནང་སློོོབ་ཕྲུུག་སུུ་དང་སུུའིི་སྐྱེེེེས་སྐར་ཡིིན་ནམ་
བཀོོད་པའིི་གྱང་སྦྱར་ཞིིག་བཀལ་བ་རེེད་
ཀུུན་མཛེེས་ཀྱིིིས་དེེེ་མཐོོོང་སྐབས་
ལོོ་གཅིིག་ནང་ཟླ་བ་ག་ཚོོད་ཡོོོད་དམ་
དེེ་བཞིིན་བོོོད་ཡིིིག་གིིི་གྱང་སྦྱར་ག་ཚོོད་ཡོོོད་དམ་
ཞེེས་ཨང་རྩིིས་ཀྱིི་དྲིིིི་བ་མང་པོོ་ཞིིག་སེེེམས་ལ་འཁོོར་
20
ཟླ་བ་གང་
ཀུུན་མཛེེས་ཀྱིིི་འཛིིིན་གྲྭའིི་ནང་སློོོབ་ཕྲུུག་གྲངས་ ༢༤ ཡོོོད་པ་རེེད་ བོོོད་ཡིིིག་དགེེ་རྒན་གྱིིས་
བྱེེེད་སྒོོོ་ཞིིིག་སྤེེེལ་བར་སློོབ་ཕྲུུག་རྣམས་རུུ་ ༤ ནང་བགོོས་པས་ རུུ་རེེར་སློོོབ་ཕྲུུག་ ༦ རེེེ་ ཡོོོད་ གལ་ཏེེ་རུུ་ ༨ བཟོོས་པ་ ཡང་ན་ རུུ་ ༦ བཟོོས་པ་ ཡང་ན་ རུུ་ ༢ བཟོོས་ན་ རུུ་སོོ་སོོོའིིིི་ནང་སློོོབ་ཕྲུུག་ག་ཚོོད་ཡོོོད་དམ་ འདིི་ཚང་མ་བགོོད་རྩིིས་ཀྱིིི་དྲིིིི་བ་རེེེད་
21
ཀུུན་མཛེེས་ཀྱིིིས་གུུང་ཚིིགས་ལ་ བག་ལེེབ་དང་ ཚལ་ ཀུུ་ཤུུ་བཟས་པ་རེེད་ བག་ལེེབ་
ཆེེན་པོོོ་ཆ་སྙོོོམས་དུུམ་བུུ་ ༨ ལ་བགོོས་པ་དང་
ཀུུ་ཤུུ་ཆ་སྙོོམས་དུུམ་བུུ་ ༤ ལ་བགོོས་
ཡོོད་ ཁོོང་མོོས་བསམ་བློོའིིི་ནང་ བག་ལེེབ་དང་ཀུུ་ཤུུའིི་ཆ་ཤས་ནིི་གྲངས་ཆ་དང་འབྲེེལ་བ་
འདུུག་དྲན་པ་རེེད་ ངས་བག་ལེེབ་ཆ་ཤས་ ༢ བཟས་པས་ དེེ་གྲངས་ཆའིི་ཐོོོོག་ ༨༢ ཡང་ ན་ ༨ གང་འབྲིི་དགོོོས་སམ་ ངས་བཟས་པའིི་ཀུུ་ཤུུ་ཆ་ཤས་གཉིིས་ནིིི་ ༤༢ ཡིིིན་ནམ་ ༢ ཞེེས་གྲངས་ཆའིི་དྲིིིི་བ་མང་པོོ་སེེེམས་ལ་འཁོོར་
22
སློོབ་གྲྭ་གྲོོལ་ནས་ཀུུན་མཛེེས་ནང་དུུ་འབྱོོར་བ་དང་ སྒྲིིག་ཆས་བརྗེེས་ཏེེེ་འཁྲུུད་བརྒྱབ་པ་རེེད་
23
པ་ལགས་ ངས་དེེ་རིིིང་གང་བྱས་པ་དང་གང་མཐོོང་བ་རྣམས་ལ་ དོོ་སྣང་བྱེེད་དུུས་ཚང་མ་ཨང་རྩིིས་ཀྱིིི་དྲིིིི་བ་རྐྱང་རྐྱང་རེེད་འདུུག་
འོོོ་ཙིིི་ལ་ ནམ་རྒྱུུན་ཁྱེེད་ཀྱིིིས་ཨང་རྩིིས་ཤེེེས་ཀྱིིི་མིིི་ འདུུག་གསུུང་གིི་ཡོོོོད་པ་
དེེ་རིིིང་ག་རེེ་གནང་སོོང་
ཧ་ ཧ་ ཧ་ དེེ་རིིིང་ཉིིིན་གང་ཨང་རྩིིས་སྐོོོར་བསམ་བློོ་འཁོོར་སོོང་ དོོོ་སྣང་ཡག་པོོོ་བྱས་ན་ཨང་རྩིིས་ལས་སླ་པོོ་རེེེད་འདུུག་
24
ཀུུན་མཛེེས་ཀྱིིིས་ རྒན་ལགས་ཀྱིིས་གསུུངས་པ་དངོོས་གནས་རེེད་འདུུག་ ང་ཚོོས་གང་མཐོོང་བ་དང་
གང་བྱས་པ་ གང་བསམ་པ་ཚང་མ་ཨང་རྩིིས་ཀྱིིི་དྲིིིི་བ་དང་འབྲེེལ་བ་ཆགས་ཀྱིི་འདུུག་ བསམ་བློོ་ཡག་པོོ་གཏོོང་དུུས་ལན་ཡང་རག་གིི་འདུུག་ ཅེེས་ཆིིིག་ལབ་བརྒྱབ་
25
དེེ་ལ་
ཨ་མ་ལགས་ ངས་དེེ་རིིིང་གྲངས་ཆ་ཀློོག་སྟངས་དང་
གྲངས་ཆའིི་གོོོ་དོོོོན་
ཕྱེེེད་ཀ་ཡང་ན་ ༢༡ གཉིིིས་ཀྱིིིས་གང་ཚང་གཅིིག་ཆགས་ཀྱིི་ཡོོོད་པ་ཡང་ཤེེས་སོོོང་
ཨ་ལས་
བུུ་མོོ་
དེེ་འདྲའིི་ཡག་ག་ལ་
26
དགོོང་མོོ་ཁ་ལག་ཟ་སྐབས་ ཀུུན་མཛེེས་ཀྱིིིས་དགའ་པོོའིིི་ངང་ པ་ལགས་ ཨ་མ་ལགས་ ང་ལ་ཨང་རྩིིས་ཀྱིིི་དཀའ་ངལ་མིི་འདུུག་
ཨང་རྩིིས་དང་འབྲེེལ་བའིི་དཀའ་རྙོོག་གིི་དྲིིིི་བར་
ལན་ལས་སླ་པོོར་འཚོོལ་ཐུུབ་ཀྱིི་འདུུག་ ཅེེས་བཤད་
27
པ་ལགས་དང་ཨ་མ་ལགས་ཀྱིིས་ཀུུན་མཛེེས་ཨང་རྩིིས་ལ་སྤྲོོ་སྣང་སླེེབས་པ་མཐོོང་བས་ཧ་ཅང་དགའ་ ནས་
བུུ་མོོའིིི་མགོོོ་ལ་བྱིིིལ་བྱིིིལ་གནང་བ་རེེད་
28
ལྡེེ འུུ ་
༄༅། ། སྔོོན་རྒྱལ་ཁབ་ཆེེན་པོོོ་ཞིིིག་གིིི་རྒྱལ་པོོ་ལ་སྲས་མང་པོོ་ཡོོོད་ཀྱང་སྲས་མོོ་གཅིིག་
ལས་མེེད་ ཁོོང་གིིས་དགེེ་རྒན་རྩེེ་ཕུུད་ཅིིག་བཙལ་ནས་སྲས་མོོ་དང་སྲས་རྣམས་ལ་ཤེེས་ཡོོན་ སློོབ་ཏུུ་བཅུུག་པ་རེེད་ སྲས་མོོའིིི་སློོོོབ་ཚན་དགའ་ཤོོས་ནིི་གྲངས་ཀྱིི་རྩེེེད་མོོོ་དང་ལྡེེའུུ་ཡིིན་
29
སྲས་མོོ་ཆེེན་པོོོ་ཆགས་ནས་ཆང་ས་རྒྱག་པའིི་དུུས་ལ་སླེེབས་པ་དང་ རྒྱལ་པོོས་སྲས་མོོར་བཟའ་
ཟླ་ཡག་པོོོ་ཞིིིག་འཚོོོལ་འདོོོད་ཡོོོད་སྟབས་ ཆེེན་ཚོོ ོ་དང་བཀའ་མོོལ་གནང་བ་རེེེད་
ཁོོོང་གིིིས་སྲས་མོོོར་ཁྱོོོ་ག་འཚོོལ་རྒྱུུའིི་སྐོོོོར་བློོོན་
30
བློོན་ཆེེན་ཞིིིག་གིིིས་ཁོོོའིིིི་བུུ་རིིིག་པ་ཡག་པོོ་ཡོོོད་རབས་ཞུུས་པ་དང་ ཞིིག་གིིིས་ཁོོོའིིིི་ཚ་བོོོ་སྤྱང་གྲུུང་ལྡན་ཚུུལ་ཞུུས་
31
བློོན་ཆེེན་གཞན་
ཁྱེེ ད ་ཚོོ ་ ཚང་མས་སོོ ་ སོོོ འིི ི ་ ཉེེེེ ་ འབྲེེེ ལ ་ཡག་པོོ ་ ཡོོ ད ་རབས་མ་ གཏོོགས་གཞན་གྱིི་བུུ་ཕྲུུག་སྐོོར་ཤོོད་རྒྱུུ་གང་ཡང་མིི་འདུུག་
ཡབ་ཆེེན་ལགས་ ང་ལ་ཐབས་ཤེེས་བཟང་པོོ་ཞིིག་ཡོོོད་
དེེ་ལག་བསྟར་བྱས་ན་མིི་ཡག་པོོ་ཞིིིག་འཚོོལ་ཐུབ་ཀྱིི་རེེེེད་
32
རྒྱལ་པོོས་རང་གིི་བུུ་མོོ་སྤྱང་པོོ་དང་རིིག་པ་གྲུུང་པོོ་ཡོོད་པ་ཤེེས་ཀྱིིི་ཡོོོོད་པ་དང་
སྐྱིིད་པོོོ་བྱུུང་ན་དགོོངས་པ་རེེད་
33
བུུ་མོོའིིི་མིིི་ཚེེེ་
གསུུངས་དང་ བུུ་མོོ་ ཁྱེེད་རང་གིི་ཐབས་ཤེེས་བཟང་པོོ་དེེེ་ག་རེེ་རེེེད་
ངས་ལྡེེའུུ་ཞིིིག་བཤད་དེེ་ འདེེབས་ཐུུབ་ན་
སུུས་ལྡེེའུ་དེེེའིིིི་ལན་ཏག་ཏག་
དེེ་ངའིིི་བཟའ་ཟླ་ལ་བསུུ་ཆོོག་
34
ཁྱེེད་རང་གིི་ལྡེེེའུུ་ག་རེེ་རེེེད་
གང་ཞིིག་གིིི་སྒང་ལ་བཞག་ན་དེེ་ཆུུང་དུུ་གཏོོང་བ་དང་
གསུུངས་དང་
གང་ཞིིག་གིིི་མདུུན་ལ་བཞག་ན་
དེེེ་ཆེེེ་རུུ་གཏོོོང་ ཡང་ལྡབ་སྤར་ན་དེེའིིིི་ཐང་རང་འཇགས་གནས་ཀྱིི་རེེེེད་
35
དེེ་ཅིིིི་ཞིིིིག་རེེེད་
རྒྱལ་པོོས་ཡུད་ཙམ་རིིང་བསམ་བློོ་བཏང་ནས་ ལྡེེའུ་དེེེའིིིི་ལན་དངོོས་གནས་ཁག་པོོོ་འདུུག་
ཕལ་ཆེེར་ལུུང་
པའིི་ནང་ལན་འདེེབས་ཐུུབ་མཁན་ཡོོད་ཀྱིིི་མ་རེེད་
རྒྱལ་ཁབ་ཆེེན་པོོོ་འདིིིའིིིི་ནང་ལྡེེའུུ་འདིི་ཡིིི་ལན་འདེེབས་ཐུུབ་མཁན་མིི་གཅིིིག་ཡོོོད་ངེེེེས་
36
རྒྱལ་པོོས ་སྲས་མོོའིི ི ་ ལྡེེེ འུ ་དེེེ ་ མང་ཚོོག ས་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེེད ་རྒྱུུའིི་ བཀའ་བཏང་བ་ལྟར་ བང་ཆེེན་གྱིིིས་སྲས་མོོའིིི་ལྡེེེེའུ་དེེེེ་ཁྱབ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཆེེར་བྱས་པ་རེེད་
37
ལྡེེའུ་ལ་ལན་འདེེབས་པར་གོོ་སྐབས་གཅིིག་ལས་མེེད་ སུུ་ཕེེབས་ནའང་འགྲིིག་ ལན་ཐེེབས་མཁན་ལ་རྒྱལ་པོོའིིི་སྲས་མོོ་མནའ་མར་འཐོོབ་ཀྱིི་རེེེེད་
38
ཉིིན་རྗེེེས་མར་སྲས་མོོ་དང་ རྒྱལ་པོོ་འཁོོར་དང་བཅས་པ་ལྡེེའུ་ཡིི་ལན་འཚོོལ་དུུ་ཆས་
39
རྒྱལ་པོོ་དང་སྲས་མོོ་རྣམས་ས་གནས་གང་དུ་འབྱོོར་སྐབས་ ཚང་མས་ལྡེེའུ་ཡིིི་ལན་འདེེབས་རྒྱུུའིི་ཐབས་ཤེེས་བྱས་ཀྱང་
པ་རེེད་
40
སྐྱེེས་པ་གཞོོན་པ་ནས་དར་མ་བར་
སུུས་ཀྱང་ལན་ཏག་ཏག་མ་ཐེེབས་
ས་གནས་ཤིིག་ལ་སྐར་རྩིིས་མཁས་པ་ཞིིག་གིིིས་གདེེང་ཚོོད་ཆེེན་པོོོའིིི་ངང་ ལན་ནིི་ཉིིི་མ་རེེེད་ ཉིིན་གུུང་ཉིི་མ་ཐད་ཀར་ཤར་གྱིི་ཡོོོད་པས་མིིའིིིི་ གཟུུགས་པོོ་ཆེེན་པོོོ་ཞིིིག་གིིི་གྲིིིིབ་ནག་ཆུུང་ཤོོས་མཐོོང་གིི་རེེེེད་
ཁྱེེད་ཀྱིིིས་ལན་རྒྱག་སྟངས་ལ་བལྟས་ན་
སློོབ་སྦྱོོང་ཡོོད་མཁན་
ཞིིག་རེེེད་འདུུག་ ཡིིན་ནའང་ ལྡེེའུ་ཡིིི་ལན་དེེ་མ་རེེད་
41
ས་གནས་གཞན་ཞིིག་ཏུུ་དམག་མིི་ཞིིིག་གིིིས་གྲིིི་གནམ་ལ་འཕྱར་ནས་
ཁྱེེད་རང་གིི་
ལྡེེའུ་ཡིི་ལན་ནིི་གྲིིི་རེེེེད་ དམག་འཁྲུུག་རྒྱག་སྐབས་མིི་གཟུུགས་པོོ་ཆུུང་ཤོོས་ཀྱིིས་གྲིིི་བཟང་ པོོ་ཞིིིག་འཁྱེེར་ཡོོོད་ན་ དཔའ་བློོ་ཁོོོག་ཆེེ་ཤོོོོས་ཆགས་ཀྱིི་རེེེེད་ ཅེེས་བཤད་
ཁྱེེད་རང་གིི་ལན་ཁ་ཤུུགས་ཆེནེ ་པོོོ་འདུུག་ ཡིིན་ནའང་ དེེ་ལྡེེེའུུ་ཡིིི་ལན་མ་རེེེད་
42
དེེ་ནས་གྲོོང་གསེེབ་ཅིིག་གིིི་ནང་ཚོོང་པ་ཞིིག་སྲས་མོོའིིི་མདུུན་དུུ་ཡོོང་ནས་ སྲས་མོོ་ལགས་
ངས་ཁྱེེད་རང་གིི་རིིིག་རྩལ་ལྡན་པའིི་ལྡེེེེའུུ་ཡིིི་ལན་རྙེེད་བྱུུང་
དེེ་ནིིི་འཛམ་གླིིང་འདིིིའིིིི་འགྲོོོ་སྟངས་ཤིིག་རེེེད་
མིིའིིིི་འཚོོོ་བའིིི་ནང་དངུུལ་ནིི་
མེེད་དུུ་མིི་རུུང་བ་ཞིིག་ཡིིན་པས་ ལན་ནིི་དངུུལ་རེེད་
ཁྱེེད་རང་དྲན་རྒྱུུ་རྒོོད་པ་ལ་ ཡིིན་ནའང་ ལན་དེེ་འགྲིིག་མ་སོོོང་
43
འོོོ་ན་ངས་ལན་གཞན་ཞིིག་ཐབས་ཤེེས་བྱས་ན་འགྲིིག་གིིི་རེེེེད་དམ་
དགོོངས་དག་ གོོ་སྐབས་གཅིིག་ལས་མེེད་
44
གཅིིག་བྱས་ན་པ་ལགས་ཀྱིིས་གསུུངས་པ་ལྟར་
སྲས་མོོ་ཅུུང་ཙམ་སེེམས་ཤུུགས་ཆག་སྟེེ་
ཕལ་ཆེེར་ལན་འདེེབས་ཐུུབ་མཁན་གཅིིག་ཀྱང་ཡོོད་ས་མ་རེེད་སྙམ་ནས་ ང་ཚོོ་ཕྱིིིར་རྒྱལ་ ཁང་ལ་ལོོོག་འགྲོོ་ ཞེེེས་ཡབ་རྒྱལ་པོོ་ལ་ཞུུས་པ་རེེད་
45
རྒྱལ་ཁང་ཕྱོོགས་ལ་ཐོོན་སྐབས་ལམ་དུུ་གཞོོན་ནུུ་ཞིིག་དང་འཕྲད་པ་རེེད་ ཞིིག་ཡིིིན་པ་དང་
ཁོོ་ནིིི་ཞིིིིང་པའིིི་བུུ་
སྲས་མོོ་ལྟར་གྲངས་ཀྱིི་རྩེེེད་མོོོ་ལ་དགའ་པོོ་བྱེེེད་མཁན་ཞིིག་ཡིིིན་
སྲས་མོོ་ལགས་ ཁྱེེད་རང་ངའིི་ལན་ལ་གསན་འདོོད་ཡོོད་དམ་
ཡིིན་དང་ཡིིན་ གསུུངས་དང་
46
ལྡེེའུུ་འདིི་གྲངས་ཀྱིི་སྐོོོོར་རེེེད་འདུུག་ ལན་ནིི་ཨང་གྲངས་ ༡ རེེད་ གྲངས་ཆའིི་སྐབས་
མ་ཆ་ཤིིན་ཏུུ་ཆེེན་པོོོའིིི་སྒང་ལ་བུུ་ཆ་ ༡
བྲིིས་ན་
གྲངས་ཆུུང་ཆུུང་ཆགས་ཀྱིི་རེེེེད་
དཔེེར་ན་ ༡༠༠༠ ནིི་གྲངས་ཆེེན་པོོོ་རེེེད་ ཡིིན་ནའང་ མ་ཆ་ ༡༠༠༠ གིི་སྒང་ལ་བུུ་
ཆ་ ༡ བྲིིས་པས་
༡ ནིི་གྲངས་ཆུུང་ཆུུང་རེེད་ ༡༠༠༠
རེེེད་ རེེེད་ དེེེ་ག་རང་རེེེད་
47
དེེེ་ནས་
༩ ཡིི་མདུུན་ལ་ ༡ བྲིིས་ན་ གནས་གཅིིག་འཕར་ནས་ ༡༩ ཡིིན་པས་ཆེེ་རུུ་ཕྱིིན་ཡོོོད་
གྲངས་ཤིིག་ལ་གྲངས་ ༡ གིིས་སྒྱུུར་སྐབས་ཐོོབ་གྲངས་རང་འཇགས་རེེད་ ༡ མིིན་པའིི་གྲངས་ གཞན་གྱིིས་བསྒྱུུར་ན་ཐོོབ་གྲངས་འཕར་གྱིི་རེེེེད་
དཔེེར་ན་ ༡༠ × ༡ = ༡༠ དང་ ༡༠ × ༢ = ༢༠ ལྟ་བུུ་ དེེར་བརྟེེན་
ཁྱེེད་ཀྱིིི་དྲིིིི་བའིིི་ལན་ནིི་ཨང་གྲངས་ ༡ རེེད་
ཡབ་རྒྱལ་པོོ་ལགས་ ལྡེེའུ་ཡིིི་ལན་ཁོོང་གིིིས་དངོོོས་གནས་རྒྱག་ ཐུུབ་སོོང་བས་ ཁོོོང་ངའིི་གཏན་གྲོོོགས་སུ་བསུ་རྒྱུ་ཡིིན་
48
དེེ་ནས་རྒྱལ་པོོ་དང་ སྲས་མོོ་ ཞིིང་པའིིི་བུུ་དང་འཁོོར་གཡོོག་བཅས་རྒྱལ་ཁང་དུུ་ལོོག་པ་ དང་
གཉེེན་སྟོོོན་རྒྱ་ཆེེན་པོོོ་ཞིིིག་བྱས་
སུུ་བསྐོོ་གཞག་གནང་བས་
རྒྱལ་པོོས་ཞིིང་པའིིི་བུུ་སློོོབ་སྟོོོན་པ་གཙོོ་གྲས་
རྒྱལ་ཁབ་དར་རྒྱས་ཕྱིིན་པ་དང་འབངས་མིི་རྣམས་བདེེ་ཞིིིང་
སྐྱིིད་པའིིི་འཚོོོ་བ་ལ་རོོལ་བཞིིན་གནས་སོོ་།
49