First Edition 2020
Reprint: Sept 2022
1200 Copies
Printed and Distributed by:
Sherig Parkhang Trust
R-27 & 28, Ramesh Park
Laxmi Nagar, New Delhi-110092
Ph: +91-11-2245 3672
Email: shepardelhi@gmail.com
Web: www.sherigparkhang.com
Disclaimer
“Reprinting of this book is made possible by the support of the American People through the United States Agency for International Development (USAID). The contents of this book are the sole responsibility of the Department of Education, Central Tibetan Administration and do not necessarily reflect the views of USAID or the United States Government.”
ཡིག་ཐེོག་རྩོོམ་སྒིག་དང་དཔར་འགེམས་བྱས་ཏེ།
ཐེབས་རྩོལ་ལ་ངེས་པར་དུ་དོ་སང་དང་བསྔོགས་བརྗོོད་བྱེད་དགོས།
* དེ་མིན་གང་ཆེན་ལ་ཁྱད་ཆོས་གཞན་གང་འདུག་གམ།
* གང་ཆེན་གིས་ཨམ་ཅོག་ཆེན་པོ་དེ་གང་ལ་བེད་སྤོད་བྱེད་ཀི་འདུག་གམ།
དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ངས་གང་གསེབ་ནང་གི་ཕ་མ་གཞན་རྣམས་ལའང་ཁོ་ཚིོའི་བུ་མོ་རྣམས་སློོབ་གྲྭར་
ཁྱེད་ཀིས་སྦྲང་རྩོའི་ཁ་དོག་མི་འདྲ་བ་གང་དང་གང་མཐེོང་མྱོོང་ངམ།
ཁྱེད་ཀི་ཁྱིམ་དུ་སྦྲང་རྩོི་བེད་སྤོད་གཏོང་གི་ཡོད་དམ།
¹ ཁྱེད་ཀི་ཁྱིམ་ལ་ཕྲུ་གུ་གསར་པ་སྐྱེས་ན་ཚིོར་བ་གང་འདྲ་འདུག ¹ ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་པ་དང་ཁྱིམ་ལ་འགྱུར་བ་གང་འདྲ་འགོ་ཡི་འདུག
¹ ཁོང་གང་ནས་ཡོང་ངམ།
ཁོང་གི་དེ་སྔོོན་གི་སློོབ་གྲྭ་གང་འདྲ་ཡོད་དམ།
¹ ཁོང་གིས་སློོབ་གྲྭ་འདི་ལ་མི་འདྲ་བ་གང་གཟིགས་འདུག་གམ།
¹ ཁྱེད་ཀི་ནང་མི་གང་རུང་ཉིེ་ཆར་ཆང་ས་བརྒྱབ་ཡོད་དམ།
¹ ནང་མི་དའི་ཆང་སའི་སྐབས་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་བ་རྣམས་འཛིན་གོགས་ལ་བཤད་དེ།
¹ ཆང་སའི་སྐབས་གཞས་དང་ཞབས་བའ་རིགས་གང་འཁབ་སྟོན་བྱས་ཡོད་དམ།
རྒྱུ་མཚིན་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ཁྱིམ་ཚིང་ཚིང་མར་འགྱུར་བ་འགོ་ཡི་ཡོད།
¹ ཁྱེད་རང་འཛིན་གྲྭ་ག་ཚིོད་བར་སློོབ་སྦྱོོང་བྱེད་འདོད་ཡོད་དམ། ¹ ཁྱེད་ཀི་ཕ་མས་འཛིན་གྲྭ་ག་ཚིོད་བར་སློོབ་སྦྱོོང་བྱས་མྱོོང་ཡོད་དམ། ¹ ཁྱེད་ཀི་རྨོ་མོ་ལགས་འཛིན་གྲྭ་ག་ཚིོད་བར་སློོབ་སྦྱོོང་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་རག་ཡོད་དམ།
ིང་།
* མཚིན་མོར་བཞད་པ།
* མིག་བཙུམས་ཏེ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ།
* ལོ་གང་ཚིང་མེ་ཏོག་བཞད་པ།
* ཟླ་བ་ངེས་ཅན་ནང་མེ་ཏོག་བཞད་པ།
ང་ཚོས་ལྟ་ཞིབ་མང་ཙམ་བེད།
མེ་ཏོག་འཚིོང་མཁན་མཐེོང་མྱོོང་ཡོད་དམ། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀི་ཉིེ་འཁོར་དུ་མེ་ཏོག་འཚིོང་མཁན་ཡོད་ན།
ཁོང་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ཏེ་ལན་འདེབས་དགོས། ¹ ཁོང་གིས་མེ་ཏོག་མི་འདྲ་བ་གང་དང་གང་འཚིོང་གི་ཡོད་དམ།
མེ་ཏོག་དེ་དག་གང་ནས་འཁྱེར་ཡོང་བ་ཡིན་ནམ།
* མེ་ཏོག་དེ་དག་ཚིགས་པར་ཞིག་གི་བར་དུ་ཡག་པོར་བཀྲམ་སྟེ།
* ཚིགས་པར་སྟེང་དངོས་པོ་ལིད་པོ་ཞིག་གིས་མནན་ནས་ཉིིན་བཅུ་ཙམ་རིང་འཇིོག་དགོས།
གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལས་ཁ་ཤས་ཤིག་ཁྱེད་རང་ཚིོ་ལ་བཤད་འདོད་ཆེན་པོ་བྱུང་།
ཡུལ་གར། ང་རང་ལོ་དགུ་ཡིན་པའི་སྐབས་ཀ
ཐེབ་ཚིང་ནང་ས་གདན་སྟེང་དུ་བསད་དེ་ཁ་
* ཁྱེད་ཀི་ཁྱིམ་དུ་འཐུང་ཆུ་གཙང་མ་གང་འདྲ་བཟོ་ཡི་ཡོད་དམ།
* ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་བའི་ཐེབས་ལམ་མི་འདྲ་བ་གང་དང་གང་ཡོད།
* ཁྱེད་ལ་མདུན་སོ་ཡོད་ཀང་། འགམ་སོ་མེད་ན་བག་ལེབ་ཇིི་ལྟར་ཟ་བ་སྟོན་དང་། * ཁྱེད་ལ་སོ་གཅིག་ཀང་མེད་ནའང་ཟ་ཐུབ་པའི་ཟས་རིགས་གང་དག་ཡོད་དམ།
པ་ག་ཚིོད་རྒྱག་གི་ཡོད་མེད་ཁྱེད་རང་གི་སེམས་ནང་འཁོར་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།
རིང་སློོབ་གྲྭ་གུང་གསེང་ཡིན་པས།
ནས་འཐུང་ཆུའི་སྐོར་གི་ཉི་རུས་དཔེ་རིས་ཀི་བྱེད་སྒོ་སེལ་དགོས།
ངན་ལས་འདས་པའི་མཛད་པ་བཅས་དུས་ཆེན་ལྔ་འཛོམས་ཀི་ཟླ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།
མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པའི་ཁད་ཆོས་གང་ཡོད་ཚོལ་དང་།
སྐབས་ཟམ་གདོང་སྐུ་ཕྲེེང་བཞི་པའི་ཡང་སིད་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད། དགུང་ལོ་དགུ་ནས་བརྡ་སྤྲོོད་སོགས་ཐུན་མོང་བའི་རིག་པའི་གནས་དང་།
* དེར་ཁ་ལག་རིགས་གང་འདུག་གམ།
* ཁ་ལག་སུས་བཟོ་ཡི་འདུག་གམ།
* སོད་ཆས་སུས་བཀྲུ་ཡི་ཡོད་དམ།
* གཏན་སློོབ་ཀི་སློོབ་མ་ཚིོས་ནང་གི་ཁ་ལག་དྲན་གི་ཡོད་དམ།
¹ ཁྱེད་རང་གཏན་སློོབ་ཏུ་འགོ་འདོད་ཡོད་དམ།
གཙུག་ལག་ཁང་དུ།
ཁ་ལག་མང་པོ་འདི་འདྲ་བཟོ་རྒྱུའི་ཅ་ལག་སུས་འཁྱེར་ཡོང་བ་རེད།
དྷུ་པེ་ནི་རྒྱ་གར་དང་ཐེག་ཧ་ཅང་རིང་བའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་སྐོར་གསུངས་མྱོོང་ཡོད།
* ཁྱེད་ཀི་གཟུགས་པོ་རིང་དུ་ཕིན་ཡོད་དམ། ན་ནིང་ལས་ཇིི་ཙམ་རིང་བ་ཕིན་ཡོད།
* ཁྱེད་ཀི་སེན་མོ་ནམ་ཡང་གཏུབ་མྱོོང་མེད་ན།
Looking Around, Environmental
Studies, Textbook for Class, IV, NCERT, 2007
