ཤེ ས ་བྱའི ་ བང་མཛོ ད ་ སྤང་གོོང་མཚོོ།
བོོད་རྒྱལ་ལོོ། ༢༡༥༠
ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༢༣
ཤེེས་ཡོོན་ལྷན་ཚོོགས་ཡིིག་ཚང་ནས་རྩོོམ་སྒྲིིག་དང་པར་སྐྲུན་ཞུས།
༄༅། །གཅེེན་མོོ་དང་གཅུང་པོོ། །
⇦འདོོན་ཐེེངས་སྔ་མའིི་འཕྲོོས།
༄༅། །ཤེེས་བྱའིི་དགའ་ཚལ། །
ཆོས་ཉིད་སྒྲོལ་མས་བརྩམས།
གཅེེན་མོོས་སྤང་ཐང་གིི་ཤ་མོོ་དང། ནགས་ཁྲོོད་ཀྱིི་ཤིངི ་འབྲས་བཏུས་ཏེེ་ ལོོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང་། གཅུང་པོོར་རྩྭ་དང་རྩིི་ཐོོག་སྤྲད་དེེ་ལོོ་མང་རིིང་
ཤིིང་ཁང་དེེའིི་ནང་འཚོོ་བ་བསྐྱལ་ནས་བསྡད། ཉིིན་ཞིིག་གིི་ཞོོགས་པ་
དུས་རྒྱུན་ལྟར་མ་ཡིིན་པར། མིི་དང་རྟ་ཡིི་སྐད་སྒྲ་ཆད་མེེད་དུ་གྲགས་
པ་ཐོོས་པས། གླ་བ་སྡོོད་མ་ཚུགས་པར་གཅེེན་མོོར་ཕྱིི་ལ་གཏོོང་རོོགས་ ལབ།
སྤྱིིའིི་འདོོན་ཐེེངས། ༢༢༠ ཧིིན་སྒོོར། ༨
ཁྱིིམ་དང་རང་ཉིིད་ཀྱིི་གཙང་སྦྲ་བྱ་ཚུལ་སྐོོར།
ཕྲུ་གུ་ཚོོར་ཁྱིིས་ལྡག་པའམ་ཁྱིི་ཉལ་ཁྲིིའིི་སྒང་དུ་འཛེེག་འཇུག་རྒྱུ་མེེད།
མ་རེེ་རེེར་འཁྲུད་དགོོས། ཤུགས་ལས་སམ་རྔུལ་ནག་ཐོོན་པའིི་རྗེེས་སུ་
གལ་ཏེེ་ཕྲུ་གུའམ་སེེམས་ཅན་གང་རུང་ཞིིག་གིིས་ཁང་པའིི་ཉེེ་འགྲམ་དུ་
པའིི་འགོོས་ནད་དང་། མགོོ་བོོའི་ིསྐོོགས་ཞིིབ། ཐོོར་པ། ཟ་འཕྲུག ཐོོར་འབྲུམ་
ཁྱིིས་ཀྱང་ན་ཚ་ཁྱབ་བརྡལ་གཏོོང་ཐུབ་ཀྱིི་ཡོོད།
ཆབ་ཆེེན་གཏང་བ་ཡིིན་ན་ལམ་སེེང་གཙང་མ་བཟོོ་དགོོས། ཁོོ་ཚོོར་གསང་
སྤྱོོད་བེེད་སྤྱོོད་ཚུལ་ལམ་དམའ་མཐར་ཁང་པ་ནས་རྒྱང་རིིང་དུ་འགྲོོ་དགོོས་ པའིི་སློོབ་སྦྱོོང་སྤྲོོད་དགོོས།
མལ་གཟན་དང་། གདན་ཁེེབས་རྣམས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཉིི་མའིི་ནང་ དཔྱངས་བའམ་བཀྲམ་དགོོས། གལ་ཏེེ་འདྲེེ་ཤིིག་ཡོོད་ན་ཉལ་ཁྲིིའིི་སྟེེང་ལ་ ཆུ་ཁོོལ་མ་བླུགས་ནས་གདན་ཁེེབས་དང་། མལ་གཟན་རྣམས་དེེ་ཉིིན་རང་ ལ་འཁྲུ་དགོོས།
གཟུགས་པོོ་འཁྲུ་དགོོས། ལུས་པོོ་ཡང་ཡང་འཁྲུད་པར་བརྟེེན་ནས་པགས་
སོོགས་བཀག་འགོོག་བྱ་རྒྱུར་ཕན་གྱིི་ཡོོད། མིི་ནད་པ་དང་ཕྲུ་གུ་མ་འབྱར་ བཅས་ཉིིན་ལྟར་འཁྲུ་དགོོས་པ་ཡིིན།
འབུ་ལྕགས་ཀྱུ་ (Hookworm) མང་པོོ་ཡོོད་སའིི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་ རྐང་ལྷམ་མེེད་པར་འགྲོོ་བའམ། ཕྲུ་གུ་ཚོོར་དེེ་བཞིིན་དུ་འགྲོོ་འཇུག་རྒྱུ་མེེད།
འབུ་ལྕགས་ཀྱུའིི་འགོོས་ནད་ཀྱིིས་ཚབས་ཚེེའིི་ཁྲག་ཉུང་ནད་གཞིི་སློོང་གིི་ ཡོོད། འབུ་སྲིིན་འདིི་ཚོོ་རྐང་མཐིིལ་བརྒྱུད་ནས་ལུས་པོོའི་ིནང་འཛུལ་གྱིི་ཡོོད།
ཁྱེེད་རང་གིིས་ཉིིན་ལྟར་སོོ་འཁྲུ་དགོོས་པ་
རྒྱུན་དུ་ནང་མིི་ཡོོངས་རྫོོགས་ཀྱིི་ཤིིག་མེེད་
དང་། མངར་ཆ་ཟ་ཐེེངས་རེེ་རེེའིི་རྗེེས་སུའང་
པ་བཟོོ་དགོོས། ཤིིག་དང་། ཁྱིི་ཤིག ི ་གིིས་ན་ཚ་ གཅེེན་མོོས། དེེ་འདྲ་ཡོོང་གིི་མ་རེེད་ཟེེར་ནའང་། ཁོོས་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་ སྐྱེེལ་བྱས་པར་བརྟེེན། ནང་གིི་སྒོོ་ཕྱེེ་ནས་ཁོོ་ཕྱིི་ལ་གཏོོང་རྒྱུ་དང་། ནང་
དུ་ལོོག་ཡོོང་སྐབས་གསང་བརྡར། སྒོོ་ཆུང་། སྒོོ་ཆུང་། ང་ཕྱིི་རུ་སླེེབས་
ཆུང་། སྒོོ་ཆུང་། ང་ཕྱིི་རུ་སླེེབས་ཡོོད། ཅེེས་ལབ་པས་གཅེེན་མོོས་སྒོོ་ཕྱེེ། སེེམས་ནང་ཞེེད་སྣང་ཏོོག་ཙམ་སླེེབས་ཀྱང་། གཅུང་པོོ་སྐྱིིད་པོོ་བྱུང་བ་ མཐོོང་བས་དགའ་ཚོོར་སྐྱེེས།
ཊིི་སྦིི་ (T.B) དང་། ཚད་རིིམས། ཆམ་
ཞལ་ལའིི་སྒང་ལ་འཆིིལ་མ་གཡུག་མིི་
ཁ་ལ་ཁྱེེད་རང་གིི་ལག་པའམ། རས། སྣབས་ཕྱིིས་བཅས་ཀྱིིས་འགེེབས་
བརྔོོན་དུ་སླེེབས་འདུག་པས་སྐྱིིད་པོོ་ཞེེ་དྲགས་བྱུང་། ཟེེར། གཅེེན་མོོའི་ི
Soda) གིིས་སོོ་བདར་དགོོས།
རྣམས་ཁང་པའིི་ནང་དུ་ཡོོང་འཇུག་རྒྱུ་མེེད།
རུང། འཆིིལ་མས་ན་ཚ་ཁྱབ་ཐུབ་ཀྱིི་ཡོོད། གློོ་
ཁོོས། དེེ་རིིང་རྒྱལ་སྲས་ཁ་ཤས་དང་བློོན་པོོ་མང་པོོ་ཞིིག་རིི་དྭགས་
སོོ་སྨན་མེེད་ན། ཚྭ་དང་ཕྱེེ་སྨན་ (Baking
མཁན་གྱིི་ཁྱིི་དང་སེེམས་ཅན་གཞན་དག་
ཡོོད། ཅེེས་ལབ་ན་གཅེེན་མོོས་སྒོོ་འབྱེེད་རྒྱུ་བྱས།
ཕྱིི་དྲོོ་ཉིི་མ་ལ་ལ་བཞུད་པ་དང་ཁོོ་ནང་གིི་སྒོོ་འགྲམ་དུ་སླེེབས། ཁོོས། སྒོོ་
འཁྲུ་དགོོས། གལ་ཏེེ་ཁྱེེད་རང་ལ་སོོ་འཁྲུ་དང་
མང་པོོ་ཁྱེེར་ཡོོང་གིི་ཡོོད། ཁྱིི་ཤིིག་འཁྱེེར་ཡོོང་
དང་ཧབ་སྦྲིིད་རྒྱག་པའིི་སྐབས་སུ་ཁྱེེད་རང་གིི་ དགོོས།
རྒྱུན་དུ་ཁང་པ་གཙང་མ་བཟོོ་དགོོས། ཞལ་བ་དང་། རྩིིག་པ། ནང་ཆས་
འོོག་སོོགས་ཕྱོོགས་ཚང་མར་གད་འཁྲུ་བྱ་དགོོས། ཞལ་བ་དང་། རྩིིག་པའིི་
ནང་ཞུ་ལུ་མའིི་རིིགས་དང་། འདྲེེ་ཤིག ི ། སྡིིག་པ་ར་ཙ་སོོགས་ཡིིབ་སྡོོད་བྱེེད་ སའིི་ཨིི་ཁུང་རྣམས་འགེེངས་དགོོས།
འཆར་ཅན་ཁྱེེད་རང་ཞོོགས་པ་ལངས་པའིི་སྐབས་དང་། གསང་སྤྱོོད་ལ་
ཕྱིིན་པའིི་རྗེེས། དེེ་བཞིིན་ཁ་ལག་མ་བཟས་གོོང་ལག་པར་ཡིི་རྩིི་བརྒྱབ་སྟེེ་ འཁྲུ་དགོོས།
གཟུགས་པོོ་ཡང་ཡང་འཁྲུ་དགོོས། གནམ་གཤིིས་ཚ་བའིི་སྐབས་ཉིི་
པ། འགོོས་ནད་རིིགས་གཞན་དག་ཡོོད་མཁན་ ཚོོས་མིི་གཞན་དག་ལས་ལོོགས་སུ་ཟ་དགོོས།
མིི་ནད་པས་སྡེེར་མ་དང་། སྣོོད་ཆས་བེེད་སྤྱོོད་བྱས་པ་རྣམས་གཞན་གྱིིས་ བེེད་སྤྱོོད་མ་བྱེེད་གོོང་ཆུ་ཚ་པོོའི་ིནང་སྐོོལ་དགོོས།
ཕྲུ་གུ་རྣམས་གཟུགས་པོོ་འཁྲུ་བ་དང་། དུག་ལོོག་བརྗེེ་བ། སེེན་མོོ་གཅོོད་
རྒྱུ་བཅས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱ་དགོོས། མཛུབ་མོོོའི་ིསེེན་མོོ་རིིང་པོོའི་ིའོོག་ཏུ་ སྲོོག་ཆགས་དང་འབུ་སྲིིན་གྱིི་སྒོོ་ངའིི་རིིགས་རྒྱུན་དུ་ཡིིབ་སྡོོད་བྱེེད་ཀྱིི་ཡོོད།
ནད་རིིགས་སྤྱིི་དང་ལྷག་པར་དུ་ཚ་བ་དང་བཤལ་ནད་ཡོོད་ན་ནད་པས་ ཆུ་དང་། ཇ། ཤིིང་ཏོོག་ཁུ་བ། ཐུག་པ་སོོགས་འཐུང་རྒྱུའིི་རིིགས་གང་མང་ འཐུང་དགོོས།
སྨན་པ་མེེད་ས་ཞེེས་པའིི་འཕྲོོད་བསྟེེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིི་དེེབ་ལས་དྲངས།
banner ༡། adm འཕྲེེད་དར། = མཛེེས་བཀོོད་དམ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱིི་རས་གཞིི་ནར་མོོ། ༢། jrn འགོོ་བརྗོོད་ཆེེན་མོོ། = ཚགས་པར་གྱིི་
འགོོ་བརྗོོད་ཆེེ་ཞིིང་རིིང་བ།
ཕྱིི་ཉིིན་ཞོོགས་པར་སྔར་བཞིིན་སྐད་ཅོོར་མང་པོོ་ཐོོས་པས། གླ་བ་སྡོོད་
མ་ཚུགས་པར། གཅེེན་མོོ། ང་ཕྱིི་ལ་གཏོོང་རོོགས། ཞེེས་སླར་ཡང་ཨུ་ ཚུགས་ཀྱིིས་ཕྱིིན།
ཤོོག་ངོོས་ ༤ པར་གཟིིགས།
banquet adm གསོོལ་སྟོོན་རྒྱས་པ། = ཀཿཿ གྲ་རྒྱས་ཤིིང་ཟས་རིིགས་སྣ་འཛོོམས་ཅན་གྱིི་སྟོོན་མོོ། ཁཿཿ གང་ཟག་བྱེེ་བྲག་པ་ཞིིག་ལ་ཆེེ་མཐོོང་ངམ་
དུས་ཚིིགས་ཤིིག་གིི་ཆེེད་དུ་བཤམས་པའིི་སྟོོན་མོོ།
bargain com ༡། ཚོོང་སྒྲིིག་པ། = དངོོས་རྫས་ཉོོ་ཚོོང་ངམ་བརྗེེ་ཚོོང་སྐབས་རིིན་གོོང་གཏམས་པའམ་སྒྲིིག་པ། ༢། ཉོོ་མཁན་གྱིི་ཁེེ་ཕན། = དངོོས་
རྫས་ཉོོ་མཁན་ཞིིག་ལ་ཐོོབ་པའིི་ཁེེ་ཕན།
baseless adm,law གཞིི་མེེད། = རྒྱུ་མཚན་དང་དངོོས་ཡོོད་གནས་ཚུལ་གྱིི་གཞིི་རྩ་མེེད་པ།
ཁུངས། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་པར་སྐྲུན་ཞུས་པའི་<<ཨིན་བོད་ཤན་སྦྱར་གཏན་འབེབས་བརྡ་ཆད།>>དེབ་ཕྲེང་ཁག
༢
ཕ་ཡུལ་ཤེེས་བྱའིི་བང་མཛོོད།
མགོོ་རྙོོག
ལྷུག་རྩོོམ།
ཁ་རས།
ཆོོས་ཉིིད་སྒྲོོལ་མས་སྒྱུར་སྒྲིིག་ཞུས།
༡) ཡཱང་ལ་ཡིིས་ཅིིའིི་ཕྱིིར་ལས་ཀ་བྱེེད་མཚམས་འཇོོག་པ་ བསྟན་འཛིན་བྱམས་ཆེན་རྡོ་རྗེ། འཛིན་རིམ་ལྔ་པ། མེས་དབོན་གཙུག་ལག་དཔེ་ ཡིིན་ནམ།
སྟོན་སློབ་གྲྭ།
དེང་སང་ང་ཚོ་ཚང་མའི་ངོ་གདོང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཁ་རས་འདི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠
༢) གྱང་ངོོས་གཅིིག་གིིས་གྱང་ངོོས་གཞན་དེེར་གང་དུ་ཐུག་ ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་མི་ཚང་མའི་མི་ཚེའི་ནང་གི་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ ཕྲད་བྱེེད་རྒྱུའིི་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོོད་དམ།
༣) མིི་ཞིིག་གིིས་རྒྱུག་ཆུའིི་ཕར་ངོོས་སུ་ཡོོད་པའིི་རང་གིི་ཁྱིིར་
གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཁ་རས་ལ་རྒྱུ་ཆ་དང་བཟོ་ལྟ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། ཁ་རས་
ཀྱིས་རླུང་ནང་རྒྱུ་བའི་ནད་འབུ་ཕྲ་མོའི་རིགས་དང་ཀར་བོན་འཚོ་རླུང་ཉིས་ལྡན་
ལས་ང་ཚོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ། ད་ལྟ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་
རང་ཉིིད་ཀྱིི་འཁྲིིས་སུ་ཡོོང་རྒྱུའིི་སྐུལ་མ་བྱས་པར། ཁྱིི་ ཀྱི་སྔོན་འགོག་གི་ཐབས་ལམ་བཟང་ཤོས་ཤིག་ཀྱང་ཁ་རས་གྱོན་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ང་ དེེ་གཟུགས་པོོ་རློོན་པ་མ་ཆགས་པ་དང་ཟམ་པ་ཡང་མ་ ཚོས་དུས་རྟག་ཏུ་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་ཚལ་ཉོ་བ་དང་ཉོ་ཆ་གཞན་རིགས། དེ་མིན་ལས་ བརྒྱུད་པར་ཁོོའི་ི འཁྲིིས་སུ་སླེེབས་ཐུབ་པ་རེེད། བྱས་ན་ ཁྱིི་དེེ་གང་འདྲ་སླེེབས་པ་ཡིིན་ནམ།
ཁུངས་དང་སློབ་གྲྭ། མི་ཚོགས་མང་པོ་ཡོད་སར་བསྐྱོད་དུས་ཁ་རས་ངེས་པར་ ནབ་དགོས། ཁ་རས་ཀྱིས་ན་ཚ་མང་པོ་འགོག་ཐུབ་ཀྱང་སྐབས་རེ་ནད་པ་དང་
རྒས་འཁོག་རིགས་ལ་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་བྱེད་པར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད། མ་
༤) ངས་ཉིིན་ལྟར་ཁྱེེད་ཀྱིི་རྗེེས་སུ་རྒྱུགས་ནས་ཁྱེེད་ཀྱིི་ལད་ ཟད་མིག་ཤེལ་གྱོན་མཁན་ཚོར་ཁ་རས་གྱོན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁ་རླངས་མིག་ཤེལ་ མོོ་ཆ་ཚང་བྱེེད་ཀྱིི་ཡོོད། འོོན་ཀྱང་ཁྱེེད་ཀྱིིས་ང་འཇུ་མ་
དུ་རྒྱུ་སྟེ་མིག་གིས་མི་མཐོང་བའི་དཀའ་ངལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། ཁ་
རས་གྱོན་རྒྱུ་དེ་རང་གཞན་ཀུན་གྱི་བདེ་འཇགས་ཕྱིར་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་འཁྱེར་
ཐུབ་ལ་འཛིིན་ཡང་མ་ཐུབ། བྱས་ན་ང་སུ་ཡིིན་པ་ཤེེས་ གྱི་ཡོད་པས་ང་ཚོས་དུས་རྟག་ཏུ་ཁ་རས་གྱོན་རྒྱུ་མ་བརྗེད་པ་གནང་དགོས། ཐུབ་བམ།
༥) ང་ལ་རྐང་པ་མེེད་ལ་ལག་པ་ཡང་མེེད། མ་ཟད་ང་ལ་གཤོོག་
༦) ང་བཟོོ་མཁན་ཁོོང་ལ་ང་དགོོས་མཁོོ་མེེད། ང་ཉོོ་མཁན་
༧) བུད་མེེད་ཅིིག་ ༡༩༧༥ ལོོར་སྐྱེེས་པ་རེེད་ལ་ ༡༩༧༥
ལ་གྲོོངས་པ་རེེད། འོོན་ཀྱང་ཁོོང་གྲོོངས་དུས་ལོོ་ ༢༢ ལ་ སླེེབས་ཟིིན་པ་རེེད། བྱས་ན་དེེ་ཇིི་ལྟར་ཡོོང་སྲིིད་དམ།
༨) གལ་སྲིིད་བཙོོན་པ་ཞིིག་གིིས་ལན་རྫུན་མ་བརྒྱབ་ན་ཁོོ་
༡༠) སྒམ་ཡིིན་པ་གང་ཞིིག་ནམ་ཡང་དེེའིི་ནང་གྱོོན་གོོས་བླུགས་
གཟུགས་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཉམས་པའི་རྒས་འཁོགས་ལ། །
༡༡) ང་ལ་རྐང་པ་མེེད་ཀྱང་ལག་པ་ཡོོད། ང་ལ་མིིག་མེེད་ཀྱང་ གདོོང་ཡོོད། ང་ལ་ཁ་མེེད་ཀྱང་སྒྲ་གྲགས་ཐུབ་ཀྱིི་ཡོོད། བྱས་ན་ང་སུ་རེེད་དམ།
ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད།
བསོད་ནམས་བདེ་ཆེན། འཛིན་རིམ་བཅུ་པ། སུ་ཇཱ་བོད་ཁྱིམ།
ང་རང་ཚོ་ལ་མི་ལུས་ཤིག་ཐོབ་ཡོད་དུས་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཧ་
ནང་བཞིན་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་དེ་ཁྲོམ་ནས་ཉོ་རྒྱུ་མེད་ལ་སྨན་ཁང་ནས་
ཀྱང་རག་རྒྱུ་མེད། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་ཆགས་པའི་ཆེད་དུ་
༡༤) མིི་སུ་ཞིིག་ཁང་པའིི་ནང་སྡོོད་ཐུབ་ཀྱིི་མེེད།
༡༥) ཇ་ཚགས་ཀྱིིས་འཛིིན་ཐུབ་པའིི་ཆུ་དེེ་གང་ཡིིན་ནམ།
ཉིིན་ཞིིག་ཁྱོོ་ཤུག་གཉིིས་ཁྲིིམས་ཁང་དུ་ཁག་ཁག་བྱེེད་རྒྱུའིི་ལག་ཁྱེེར་ལེེན་དུ་ཕྱིིན། ཁྲིིམས་རྩོོད་པས། - བྱས་ན་ཁྱོོད་གཉིིས་ལ་ཕྲུ་གུ་གསུམ་འདུག་པས་དེེ་ཚོོ་ཇིི་ལྟར་ ཁོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཡུན་རིང་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ནས་མཐར་ཁྲིམས་ རྩོད་པར། ད་ང་གཉིས་ལོ་གཅིག་རྗེས་ཕྲུ་གུ་བཞི་པ་དེ་འཁྲིད་
ནམ་མཁའི་སྐར་མ་ནང་བཞིན་འདུག
བུ། - ཁྱེད་རང་གི་སོ་རྣམས་ནམ་མཁའི་སྐར་མ་ནང་ བཞིན་འདུག
བུ་མོ། - ཨོ་་་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། དངོས་གནས་དེ་འདྲའི་སྙིང་རྗེ་མོ་འདུག་གས།
གབ་ལན་རྣམས་ཕ་ཡུལ་འདོོན་ཐེེངས་ ༢༢༡ ཏུ་འགོོད་རྒྱུ། བུ། - མ་རེད། སོ་དེ་དག་ནམ་མཁའི་སྐར་མ་ནང་བཞིན་ཕན་ཚུན་རྒྱང་ཐག་རིང་ པོ་རྐྱང་རེད་འདུག ཅེས་བཤད།
རབས་སྤྱོད་བཟང་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ཡང་ཁ་ཤས་ལེ་ ལོ་ཆེ་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལག་ལེན་བསྟར་ཐུབ་ཀྱི་མེད། མཐར་ཡ་རབས་
སྤྱོད་བཟང་དེ་ཁ་ནས་ལབ་ཐུབ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ལག་ལེན་དུ་འཁྱོལ་ཐུབ་པ་ གནང་ན་ཡག་པོ་ཡོད་རེད་དོ།།
བརྩེ་དུང་ཆེ་བའི་གྲོགས་མོ།
པ་སངས་ལྷ་མོ་བླ་མ། འཛིན་རིམ་བདུན་པ། སུ་ཇཱ་བོད་ཁྱིམ།
བརྩེ་དུང་ཆེ་བའི་གྲོགས་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཟ་རོགས་འཐུང་རོགས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ པར། ནམ་རྒྱུན་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་ངང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བསླབ་
རོགས་དང་། དཀའ་སྡུག་འཕྲད་དུས་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་ལ་ཟེར། ཕན་ཚུན་
བརྩེ་དུང་ཆེན་པོ་ཡོད་ན་གཞན་གྱིས་ཕྲ་མ་ག་ཚོད་བྱས་ཀྱང་གྲོགས་མོའི་དབར་
བསྡད་པ་མ་ཟད། སྣོད་གཅིག་གི་ནང་ཟས་ཟ་མྱོང་ཡོད། ང་གཉིས་ཤ་ཁྲག་གཅིག་ གི་སྤུན་ཟླ་མ་ཡིན་ཡང་བློ་སེམས་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་བའི་མཛའ་གྲོགས་བཟང་པོ་
ཞིག་ཡིན། གུས་མོ་རང་ཉིད་ལ་དཀའ་སྡུག་གང་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱང་ཁོང་གིས་
ལྟར་ཡིན། ངེད་གཉིས་ཀྱི་བརྩེ་དུང་མུ་མཐུད་གནས་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོད་པ་མ་ ཟད་ངེད་གཉིས་ལུས་པོ་ག་ཚོད་རྒྱང་གིས་ཆོད་ཀྱང་། སེམས་རྟག་ཏུ་གཉམ་ དུ་གནས་པར་ཤོག
ག་དུས་ཡིན་ཡང་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོ་ཡག་པོ་དང་བཟང་པོ་མཉམ་
དུ་གཤིབས་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཕན་ཚུན་གྱི་དཀའ་སྡུག་ལ་རོགས་ རམ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གྲོགས་པོ་གྲོགས་ མོ་ཟེར་བ་དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་དགའ་ཉེ་སྤུན་མཆེད་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་མ་ཟད་
རང་གི་ཡིད་ལ་ཡོད་པའི་དགའ་སྡུག་གཉིས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་ས་ཡང་ཡིན་སྟབས་ གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དགོས།
མཚར་གཏམ།
༡༣) སྟག་མོོས་སེེམས་ཅན་གཞན་གྱིིས་བྱེེད་མ་ཐུབ་པ་ཞིིག་ ནས་སླར་ཡོང་གི་ཡིན། ཞེས་ལབ། བྱེེད་ཐུབ་ཀྱིི་ཡོོད་པ་དེེ་ག་རེེ་རེེད།
ཞིག་ཆགས་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད། འཛམ་གླིང་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཚང་མས་ཡ་
ཕྲན་ལ་ནམ་རྒྱུན་གྲོགས་མོ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཁོང་ནི་བདག་གི་སྙིང་གི་ཚིལ་ལུ་
༡༢) མིི་ཞིིག་གནམ་གྲུ་ལས་མཆོོངས་ཀྱང་། ཁོོ་ལ་སྐྱོོན་ཆགས་ བགོོ་བཤའ་རྒྱག་དགོོས་སམ། ཞེེས་དྲིིས། གང་ཡང་བྱུང་མེེད། བྱས་ན་དེེ་གང་འདྲ་བྱས་པ་ཡིིན་ནམ།
བློ་ཡང་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་དུས་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པའི་མི་
མཚམས་རེ་ངེད་གཉིས་མཉམ་དུ་མེད་དུས་ངས་ཁོང་ཡང་ཡང་དྲན་གྱི་འདུག
མཁའ་རླུང་རྔུབ་པར་དཀའ་ངལ་མང་དག་འཕྲད། །
ཡང་སྐྱར་ལོོ་རྗེེས་མར་ཡོོང་གིི་ཡིིན།
གང་ཞིག་ལའང་མེད། དེ་ཡིན་དུས་སོ་སོ་ཆེན་པོ་ཆགས་པའི་སྐབས་བསམ་
བློ་སེམས་དཀར་པོའི་ངང་ཕྲན་ལ་རོགས་པ་གང་ཐུབ་གནང་གི་ཡོད།
གོམས་འདྲིས་མེད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་གི་དབང་། །
ཀྱིི་མེེད། བྱས་ན་དེེ་ག་རེེ་ཡིིན་པ་ཤེེས་ཐུབ་བམ།
ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་དེ་སོ་སོའི་ཨ་མའི་གྲོད་ཁོག་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲ་སུ་
སྐྱོང་གནང་མཁན་ཞིག་ཡོད། མོ་རང་ལོ་ལྔ་ནས་ད་བར་གུས་མོའི་མཉམ་དུ་
ཁ་རས་གྱོན་པའི་གོམས་གཤིས་ལམ་སྲོལ་བཏོད། །
ནའང་སྲོོག་ཐོོག་གཏོོང་རྒྱུ་རེེད། བྱས་ན་ཁོོས་ལན་ག་རེེ་ ཆེན་པོ་ཆགས་དུས་མི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་མ་ཆགས་ན་སློབ་ སྦྱོང་སྦྱངས་པ་ཚང་མ་འཕྲོ་བརླག་རེད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་གསུངས་པ་
༩) སུ་ཞིིག་གིིས་མགོོ་མེེད་ཀྱང་ཞྭ་མོོ་གྱོོན་གྱིི་རེེད་དམ།
བ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཕྱི་ཡི་རྣམ་པ་ལས་ནང་གི་རྣམ་པ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།
ནི་ང་ཆུང་དུས་སྐབས་ཀྱི་གྲོགས་མོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ངའི་གཅེན་མོ་ལྟར་བྱམས་
སྲོོག་ཐོོག་གཏོོང་རྒྱུ་རེེད། ཡང་ལན་དྲང་པོོ་ཞིིག་བརྒྱབ་ ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོས་ཇི་ཙམ་སློབ་སྦྱོང་སྦྱངས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་ བརྒྱབ་ན་རང་ཉིིད་ཀྱིི་ཚེེ་སྲོོག་སྐྱོོབ་ཐུབ་བམ།
པ་ག་ཚོད་ཡོད་ཀྱང་ནང་གི་རྣམ་པ་མེད་ན་ཕྱི་ཡི་རྣམ་པ་དེ་བེད་སྤྱོད་མ་བྱུང་
གུས་མོ་ང་རང་ལ་ཡང་བརྗེད་དཀའ་བའི་གྲོགས་མོ་ཞིག་ཡོད། མོ་རང་
མི་དགོས་དར་བའི་གཉན་རིམས་ཏོག་དབྱིབས་ཀྱིས། །
ཁོོང་ལ་ང་བེེད་སྤྱོོད་མེེད། ང་བེེད་སྤྱོོད་བྱེེད་མཁན་དེེས་ ཁ་རས་གྱོན་པའི་གོམས་གཤིས་གསར་པ་འདི། ། གང་ཡང་ཤེེས་ཀྱིི་མེེད། བྱས་ན་ང་སུ་རེེད་དམ།
སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས། གལ་སྲིད་མི་ཞིག་ལ་ཕྱི་ཡི་རྣམ་
གྱི་ཡིད་ཆེས་དོར་མི་སྲིད།
ལྕགས་བྱི་ལོ་ཡི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་འདིར། །
པ་ཡང་མེེད། འོོན་ཀྱང་ངས་གུང་སྔོོན་མཁའ་དབྱིིངས་སུ་ རྒན་གཞོན་དབུལ་ཕྱུག་དཔོན་གཡོག་ཁྱད་མེད་པར། ། བསྐྱོོད་ཐུབ་ཀྱིི་ཡོོད། བྱས་ན་ང་སུ་རེེད།
ཕྱིི་ལོོ། ༢༠༢༣
ཆོོས་ཉིིད་སྒྲོོལ་མས་སྒྱུར་སྒྲིིག་ཞུས།
མཆུ་རྩི་དང་སྦྱར་རྩི་ནོར་བ།
ཉིན་ཞིག་ངའི་བཟའ་ཟླས་མཆུ་རྩི་སྤྲོད་རོགས་བྱེད་དང་ལབ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་སྟབས་ མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ངས་སྦྱར་རྩི་དང་ནོར་ནས་སྤྲད་འདུག དེར་བརྟེན་ཉིན་དེ་ནས་ བཟུང་བཟའ་ཟླས་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་མི་འདུག
ཉེན་རྟོག་པ་དང་བསྟན་སྒྲོལ། ཉེན་རྟོག་པ། - རང་ག་པར་སྡོད་ཀྱི་ཡོད།
བསྟན་སྒྲོལ། - ངའི་ཕ་མ་དང་མཉམ་དུ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད།
ཉེེན་རྟོོག་པ། - ཁྱེེད་རང་གིི་ཕ་མ་གཉིིས་ག་པར་སྡོོད་ཀྱིི་ཡོོད། བསྟན་སྒྲོོལ། - ང་དང་མཉམ་དུ་སྡོོད་ཀྱིི་ཡོོད།
ཉེེན་རྟོོག་པ། - ཁྱེེད་ཚོོ་ཚང་མ་ག་པར་སྡོོད་ཀྱིི་ཡོོད། བསྟན་སྒྲོོལ། - ང་ཚོོ་ཚང་མ་མཉམ་དུ་སྡོོད་ཀྱིི་ཡོོད། ཉེེན་རྟོོག་པ། - ཁྱེེད་རང་གིི་ནང་ག་པར་ཡོོད།
བསྟན་སྒྲོོལ། - གྲོོང་པའིི་ནང་གིི་འཁྲིིས་ལ་ཡོོད།
ཉེེན་རྟོོག་པ། - བྱས་ན་གྲོོང་པའིི་ནང་ག་པར་ཡོོད་རེེད།
བསྟན་སྒྲོོལ། - གྲོོང་པའིི་ནང་ངའིི་ནང་གིི་ཉེེ་འགྲམ་ལ་ཡོོད་རེེད།
༣
ཕ་ཡུལ་ཤེེས་བྱའིི་བང་མཛོོད།
བསྟན་འཛིིན་དབྱངས་གསལ།
སྙན་རྩོོམ།
འབྲོག་ཁྱི།
ཕྱིི་ལོོ། ༢༠༢༣
ཁ་བའི་མེ་ཏོག་ཤར་ནུབ་ཀུན་ལ་ཁྱབ།
བཅུ་པ་གསེེར།(ལ་དྭགས་བོོད་ཁྱིིམ།)
བོད་དང་གོ་ལའི་དྲིན་ཆེན་བླ་མ་ལགས།
ཁྱེད་ནི་ང་ཚོ་ཚང་མའི་སེམས་གཏིང་ལ་སིམ་པའི།
སྔོོ་ལ་ཟླུམ་པའིི་གོོ་ལ་འདིིར། །
འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡིན་ལགས།
སུག་བཞིི་སེེམས་ཅན་མང་ན་ཡང་། །
འོན་ཀྱང་།
གུས་མོོའི་ི གཅེེས་པའིི་སེེམས་ཅན་དེེ། །
ཁྱེད་ལ་སྡུག་གི་ཁུར་པོ་འབུམ་ཕྲག་ཡོད་ཀྱང་། ངལ་དུབ་ཀྱི་ཚོར་བ་སྤུ་ཙམ་མེད།
འབྲོོག་ཁྱིི་རྒྱ་སྟག་ངར་མ་ཡིིན། །
ཁྱེད་ནི་འུ་ཅག་སྙིང་གི་འཚོ་བྱེད། དམ་པ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན།
དབྱར་དགུན་སྟོོན་དཔྱིིད་མེེད་པར། །
ཨེ་མ།
འཁོོར་ས་ལྷས་རའིི་གཡས་གཡོོན། །
ཁྱེད་ཀྱིས།
ནོོར་ལུག་ཚེེ་སྲོོག་སྲུང་ནས། །
ཁྱིམ་གཞི་དྲོད་གུར་བདག་མེད་ཀྱི་བྱིས་པ་ལ།
ཨ་ཁུ་འབྲོོག་པའིི་རོོགས་ཟླ། །
ལྷད་མེད་བྱམས་བརྩེས་བུ་ལྟར་སྐྱོང་བས།
ད་གཟོད་བློ་གསལ་གྱི་བྱིས་པ་བདག་གིས།
སྔ་ལངས་རྫིི་བོོའི་ི རྗེེས་བསྙེེགས། །
འདབ་གཤོག་ཟུང་ལྡན་གྱི་ཤེས་བྱའི་རོ་ལ་མྱངས་ནས།
ནོོར་ལུག་ཀུན་གྱིི་སྲུང་མ། །
དཔའ་ངར་ཆེན་པོས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་འཕུར།
ཧམ་ཆེེན་སྤྱང་ཀིི་དེེ་དག །
ཁྱེད་ནི།
ཉིན་མཚན་ངལ་བ་འབྲས་མེད། །
གཞིས་བྱེས་གཅིག་རུ་བསྒྲིལ་བའི་སྐར་ཆེན་གྱི་འོད་དཀར་ཡིན་ལགས། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མཐའ་དག་ལ།
ཧམ་ཆེེན་སྤྱང་ཀིི་ནག་པོོས། ། མཚན་མོོ་ཁུ་སིིམ་ངང་ནས། །
ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་བཞིན་དུ་བཞུད་རྒྱུན་རིང་བ་དང་།
འབྲོོག་ཁྱིིས་ཕྱོོགས་མཐར་བསྐྲད་སོོང་། །
དེ་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་སའི་གོ་ལ་ཡོངས་ལ་བསྙེག
ལྷས་རའིི་མཐའ་ནས་བསྐོོར་དུས། །
གངས་དཀར་ཏི་སེ་འདྲ་བར་བརྗིད་ཆགས་པ། འོན་ཀྱང་།
ཕན་ཐོོགས་ཆེེ་བའིི་འབྲོོག་ཁྱིི། །
རྟག་ཏུ་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཆེད་དུ་སྐུ་ལས་ཚད་མེད་བསྐྱོན།
འབྲོོག་པའིི་ནང་མིི་འདྲ་འདྲ། །
སྦྲང་ཆར་སིལ་སིལ་འབབ་པའི་དུས་སུ།
སྙིིང་སྟོོབས་སེེམས་བཟང་ལྡན་པ། །
ཡར་ལ་བལྟས་པའི་དཀར་ཅན་གྱི་གྱང་ངོས་སྟེང།
གངས་ཅན་བོོད་ཀྱིི་འབྲོོག་ཁྱིི། །
བཀའ་སློོབ།
བོད་ཡུལ་ཁ་བའི་ལྗོངས་སུ་ཡོད་ཀྱང་།
ཁྱེད་ཀྱི་སྐུ་པར་དཀར་གསལ་ཟླ་བའི་ཞལ་འཛུམ་འཕྲོས།
སྤྱིི་ནོོར་༸གོོང་ས་༸སྐྱབས་མགོོན་ཆེེན་པོོ་མཆོོག་ནས།
ང་ཚོོའིི་འཕྲལ་སེེལ་གྱིི་ལས་འགན་གཙོོ་བོོ་གང་ ཡིིན་ནམ།
ང་ཚོོ་ལ་འཕྲལ་སེེལ་གྱིི་ལས་འགན་ཞིིག་ཡོོད་པ་དེེ་ གང་ཡིིན་ཟེེར་ན། གཞིིས་ཆགས་དང་། སློོབ་སྦྱོོང་
བྱེེད་དགོོས་པ་དེེ་རེེད། དེེ་གང་འདྲ་ཞིིག་བྱེེད་དགོོས་ པ་ནིི། ཚང་མས་རྩ་བའིི་བོོད་མིི་རིིགས་ཀྱིི་ཁྱད་ཆོོས་
བཟང་པོོ་གང་ཡོོད་གཞིི་ལ་བཞག་ནས། དེེང་དུས་ཀྱིི་ དུས་ཚོོད་དང་བསྟུན་པའིི་མིི་ཚེེ་བསྐྱལ་སྟངས་ཤེེས་ པ་ཞིིག་དང་། ན་གཞོོན་ཚོོས་སོོ་སོོའི་ིམིི་རིིགས་ཀྱིི་
ཁྱད་ཆོོས་བཟང་པོོ་ཚང་བའིི་སྒོོ་ནས་དེེང་དུས་དང་ མཐུན་པའིི་བོོད་མིི་བཏང་འགྲོོ་བཞག་སྡོོད་འཕེེར་བ་
ཞིིག་བྱེེད་དགོོས་པ་དང་། འཕྲལ་སེེལ་གྱིི་ལས་འགན་ འདིི་བརྒྱུད་དེེ་ང་རང་ཚོོ་བོོད་སྤྱིི་པའིི་དོོན་དག་ཆེེན་ པོོ་དེེ་འགྲུབ་ཐབས་མཐར་སྐྱེེལ་བྱེེད་དགོོས་པ་ཡིིན།
ཁྱེད་ཀྱི་ཞལ་ནི་དམར་ལ་རིན་ཆེན་བྱུ་རུ་ཞི་བདེའི་ལམ་བུ་ཞིག་དང་འདྲ།
༸གོོང་ས་མཆོོག་ལ་བསྟོོད་དབྱངས།
སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་མཆོག་དམ་པ་ཁྱེད། འུ་ཅག་རྩམ་ཟན་ཡོངས་ཀྱི་སྙིང་ཁ་ནས།
བསྟན་འཛིན་བདེ་ཆེན། འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས། སེ་ལ་ཁུའི་བོད་ཁྱིམ།
ཤོོག་ངོོས་བཞིི་པའིི་འཕྲོོས།
ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་བྲལ།
དགེེ་སློོབ་གླེེང་སྟེེགས།
ཨེ་མ།
ན་མ་སོན་པའི་བྱིས་པའི་ཁྱིམ་འཁོར་ལ།
ཁྱེད་ད་ཆ་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་བཞུགས་ཀྱང་།
༸རྒྱལ་མཆོག་གོང་མའི་སྔར་སྲོལ་ཁྲི་ལ་འཁོད།
ངས་ཁྱེད་སེམས་གཏིང་ནས་དྲན་བཞིན་ཡོད།
དཔའ་དང་ཞུམ་པ་མེད་པའི་བསྟན་སྲིད་གཟི་འོད་ཁྱེད་ལས་འཕྲོ།
གཏམ་དཔེ་གཅེས་བཏུས།
༤༡) ཕ་རིིགས་བུ་ལ་མ་རྒྱུགས་ན། རིི་བོོང་ཤོ་ོ ཏོོ་ག་ནས་ཡོོང་།
ཁྱེེད་ཀྱིི་སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་བཅངས་པའིི་རེེ་བ་དང་མ་འོོངས་པའིི་ ཕུགས་འདུན་ཅིི་ཞིིག་ཡོོད། ལན།
སློོབ་ཕྲུག་གིི་མིི་ཚེེ་དེེ་མིི་ཞིིག་གིི་མིི་ཚེེའིི་ནང་གིི་དུས་ཚོོད་
བཟང་ཤོས ོ ་ཤིག ི ་ཡིིན་པས་དུས་ཚོོད་དེེ་བེེད་སྤྱོོད་ཡག་པོོ་གཏོོང་དགོོས་
པ་དང་། སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་མ་འོོངས་པར་ཡིིག་ཚད་ཀྱིི་བརྒྱ་ཆ་མང་ཉུང་ ལ་མ་ལྟོོས་པར་བསམ་བློོའི་ིརང་དབང་དང་ལྡན་པ། དུས་ཀྱིི་དགོོས་
བྱ་སྤྱོོད་དམ། གཤིིས་ལུགས། གཏམ་བརྗོོད་སོོགས་གང་རུང་ནས་ཕ་དང་བུ་འདྲ་པོོ་ཡོོད་པ་ལ་ཟེེར་ཞིིང་། དེེ་ཡང་ངན་པའིི་ཕྱོོགས་ནས་མཚུངས་པ་ལ་སྤྱོོད་པའིི་སྨད་ མཁོོ་དང་འཚམས་པའིི་གསར་གཏོོད་བྱེེད་ནུས་པ། གཞན་ཕན་གྱིི་ ཚིིག་ལ་མ་གཏོོགས། བཟང་ཕྱོོགས་ལ་སྤྱད་ན་མིི་འགྲིིག་པ་མཚུངས་ཆོོས་ཤོ་ོ ཏོོ་ཞེེས་པ་ལས་གསལ་པོོ་རྟོོགས་དགོོས་སོོ། ། བསམ་བློོ་ཡོོད་པ། ཁོོར་ཡུག་དང་རང་གིི་སྐད་ཡིིག་དང་རིིག་གཞུང་ ༤༢) ཕག་པས་བལྟས་ན་ཕག་ཚང་གཞལ་ཡས་ཁང་།
སྲུང་སྐྱོོབ་བྱེེད་ཐུབ་པ་སོོགས་ཀྱིི་ཁྱད་ཆོོས་དང་ལྡན་པའིི་བོོད་མིི་བཟང་
མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་མེད་པའི་མིས་རང་གི་མིག་སྔའི་སྣང་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཚིམ་པའི་བློ་སྦུག་དོག་པོ་བྱེད་པར་སུན་འབྱིན་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་མང་ཞིང་། སྐབས་རེ་རང་གི་ཡོད་ པོོ་ཞིིག་ལ་འཚར་ལོོངས་བྱེེད་ཐུབ་རྒྱུའིི་རེེ་བ་ཡོོད། ཁྱེེད་ཀྱིིས་སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་དང་དགེེ་ལས་རྣམས་ལ་གླེེང་འདོོད་པའིི་ ཚད་ཡག་པོ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ལ་ཟུར་ཟ་བྱེད་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡོད། ༤༣) ཕན་མ་ཐོགས་ན། ཁ་ནང་གི་སོ་ཡང་ཕུད།
གཅེས་སྐྱོང་བྱས་པའི་བུ་ཕྲུག་གམ་གཉེན་འཁོར་སོགས་ཀྱིས་ཁ་ལ་མི་ཉན་པར་བྱ་ལོག་སྤྱོད་ལོག་སོགས་བྱས་ཚེ་ཕྱིར་འབུད་དམ། ཡང་ན་སྐྱིད་སྡུག་ཐ་དད་བྱེད་འོས་ ཟེར་བ་ལྟ་བུར་སྤྱོད་པ་མང་།
༤༤) ཕར་སོང་གི་མི་ལ། ཚུར་ཡོང་གི་གཏམ།
གཏམ་ཅིི་ཞིིག་ཡོོད་དམ། ལན།
༸གོོང་ས་༸སྐྱབས་མགོོན་ཆེེན་པོོ་མཆོོག་གུང་གྲངས་ ༨༧
ལ་ཕེེབས་ཡོོད་ནའང་བོོད་མིི་རིིགས་དང་འགྲོོ་བ་སྤྱིིའིི་དོོན་དུ་སྐུ་ལས་ ཧ་ཅང་སྐྱོོན་བཞིིན་ཡོོད་པ་དེེ་ཡིིད་ལ་བཞག་ནས་ང་ཚོོ་དགེེ་ལས་ དང་སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་རང་འཁྲིིའིི་ལས་འགན་རྣམས་ལྷག་བསམ་
ཆེད་གཉེར་གྱིས་མངགས་པའི་མི་ལ་ཆེད་དོན་དེའི་སྐོར་འདི་བྱས་འདི་བྱུང་གི་ལན་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ཟེར་བའམ། ཡང་ན་བཤད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེས་པ་སོགས་ རྣམ་དག་དང་སྔར་ལས་ལྷག་པ་བསྒྲུབ་དགོོས། ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན།
༄༅། །གཅེེན་མོོ་དང་གཅུང་པོོ། །
ཆོོས་ཉིིད་སྒྲོོལ་མས་བརྩམས།
དེེ་ཉིིན་ཁོོ་དགོོང་དྲོོ་ཕྱིི་པོོ་བར་ལོོག་མ་སླེེབས། ཁོོ་སྒོོ་རྩར་འབྱོོར་
དུས། སྒོོ་ཆུང་། སྒོོ་ཆུང་། ང་ཕྱིི་རུ་སླེེབས་ཡོོད། ཅེེས་ལབ་པས་ གཅེེན་མོོས་སྒོོ་ཕྱེེ། དེེ་དུས་བློོན་པོོ་ཞིིག་གིིས་གནས་ཚུལ་དེེ་
མཐོོང་བས་རྒྱལ་སྲས་ཟླ་འོོད་ལ་ཞུས། རྒྱལ་སྲས་ཀྱིིས་དེེ་ ཁྱད་མཚར་རེེད། སང་ཉིིན་ང་ཚོོས་གླ་བ་སྡོོད་སར་ལྟ་བར་ འགྲོོ་ཞེེས་གསུངས།
༄༅། །དགེེ་སློོབ་གླེེང་སྟེེགས། །
ཐོོག་མར་རྒན་ལགས་རང་ཉིིད་ཀྱིི་ངོོ་སྤྲོོད་མདོོར་བསྡུས་ཤིིག་གནང་རོོགས།
ཏེེ་དུས་ཚོོད་ཆུད་ཟོོས་སུ་མ་བཏང་བར་རང་ཉིིད་ཀྱིི་ཕྱོོགས་ཡོོངས་ཀྱིི་འཚར་ལོོངས་
ཀྱིི་ཉིིན་སློོབ་ནས་གཞིི་རིིམ་འོོག་མ་ཐོོན་རྗེེས་སྤོོན་ཊ་གཏན་སློོབ་ཏུ་འཛིིན་རིིམ་དྲུག་པ་
བོོད་མིི་རིིགས་ཀྱིི་འཐབ་རྩོོད་ཐད་དགེེ་རྒན་ཞིིག་གིིས་ཞབས་འདེེགས་ཇིི་ལྟར་
ལན།
གུས་མོོ་བསྟན་འཛིིན་ཆོོས་སྒྲོོན་ནིི་འདོོད་རྒུ་གཡུལ་རྒྱལ་གླིིང་གཞིིས་ཆགས་
ནས་བཅུ་པ་བར་སློོབ་སྦྱོོང་བྱས། དེེ་རྗེེས་མ་སུ་རིི་གཏན་སློོབ་ནས་ཚན་རིིག་ཐོོག་འཛིིན་
རིིམ་བཅུ་གཉིིས་ཐོོན་པ་དང་། དེེ་ནས་ RIE Ajmer ནས་ཉེེ་བའིི་གཙུག་ལག་རབ་ འབྱམས་དང་དགེེ་རྒན་འོོས་སྦྱོོང་ (B.Sc B.Ed Integrated course) ཐོོན། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༠༡ ཕྱིི་ཟླ་ ༨ ཚེེས་ ༡ ནས་དགེེ་རྒན་གྱིི་ལས་སྒོོར་ཞུགས་ནས་ཐོོག་ མར་བདེེ་སྐྱིིད་གླིིང་སཾཾ་བྷོོ་ཊ་ཉིིན་སློོབ་ཏུ་གཞིི་རིིམ་བར་མའིི་ཚན་རྩིིས་དགེེ་རྒན་དང་།
དེེ་རྗེེས་ ༢༠༠༤ ནས་སྤོོན་ཊ་གཏན་སློོབ་ཏུ་གཞིི་རིིིམ་བར་མའིི་ཚན་རིིག་དང་ཨིིན་
ཡིིག་སློོབ་ཁྲིིད་བྱས། ༢༠༠༥ ལོོར་ཡིིག་འགྲུལ་གྱིི་ལམ་ནས་ཨིིན་ཡིིག་རྩོོམ་རིིག་ཐོོག་ (MA English Literature) གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་ཐོོན། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༡༠ དེེའིི་སང་ཉིིན་ཡང་ཕྱིི་རུ་སྐད་ཅོོར་བར་མེེད་དུ་གྲགས་པས།
གླ་བ་སྡོོད་མ་ཚུགས་པར་སླར་ཡང་འགྲོོ་འདོོད་ཆེེན་པོོ་སྐྱེེས།
གཅེེན་མོོས། དེེ་རིིང་མ་འགྲོོ། ཁོོ་ཚོོ་རིི་དྭགས་རྔོོན་མཁན་ཡིིན་
པས་ཁྱེེད་ལ་གནོོད་པ་སྐྱེེལ་སྲིིད། ཅེེས་ཟེེར་ནའང་ཁོོས་མ་ཉན་ པར་སྔར་བཞིིན་ཕྱིིན།
དེེ་ཉིིན་རྒྱལ་སྲས་ཟླ་འོོད་ཀྱིིས་རྒྱལ་སྲས་གཞན་རྣམས་དང་
ལྷན་དུ་རིི་དྭགས་རྔོོན་ཁུལ་གནང་ཡང་། གཙོོ་བོོ་ཁ་ཉིིན་རང་ གིི་བློོན་པོོས་བཤད་པའིི་གླ་བ་དེེ་འཚོོལ་འདོོད་ཆེེན་པོོ་བྱུང་།
གློོ་བུར་དུ་རང་གིི་མདུན་དུ་གླ་བ་དེེ་རྒྱུགས་པ་དང་ག་ལེེར་དེེའི་ི རྗེེས་འདེེད་བཏང་།
ཟླ་ ༢ ཚེེས་ ༡ ནས་སཾཾ་བྷོོ་ཊ་སྤོོན་ཊ་གཏན་སློོབ་ཀྱིི་གཞིི་རིིམ་གོོང་
སྒོོ་འགྲམ་དུ་སླེེབས་པ་དང་བློོན་པོོས། སྒོོ་ཆུང་། སྒོོ་ཆུང་། ང་
དགེེ་རྒན་ནིི་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེེད་པོོ་ཡིིན་པ་མ་ཟད། དགེེ་རྒན་ཞིིག་ལ་རྒྱལ་ ཁབ་གཅིིག་ཁ་ལོོ་སྒྱུར་ཐུབ་པའིི་ནུས་པའང་ཡོོད། དེེར་བརྟེེན་དགེེ་རྒན་རྣམས་ནས་ རྒྱུན་གཏན་སློོབ་ཁྲིིད་ཀྱིི་ལས་འགན་དེེ་ལྷོོད་གཡེེང་དང་འཐུས་ཤོོར་མེེད་པ་གནང་
དགོོས་པ་སྨོོས་ཅིི། དེེའིི་ཐོོག་རང་གིི་སྐད་ཡིིག་དང་རིིག་གཞུང་བཟང་པོོ་དེེ་མིི་ཉམས་ གོོང་སྤེེལ་ཡོོང་ཐབས་སུ་སློོབ་གསོོ་ཙམ་མ་ཡིིན་པར་རང་ཉིིད་ཀྱིིས་མིིག་དཔེེ་བསྟན་
ནས་ཕྲུ་གུའིི་བསམ་བློོའི་ི ནང་བོོད་ཀྱིི་སྐད་ཡིིག་དང་རིིག་གཞུང་གིི་
རང་ཉིིད་སློོབ་ཕྲུག་སྐབས་ཀྱིི་མིི་ཚེེའིི་ནང་དགེེ་རྒན་
ལས་བྱེེད་སུ་རུང་ནས་བྱམས་སྐྱོོང་གནང་བ་ག་རེེ་དྲན་གནང་
གཞིི་རིིམ་བར་མའིི་ཚན་རིིག་དགེེ་རྒན་གྱིི་ལས་གནས་རང་འཇགས་
ལན།
རེེ་འདུན་ཞུ་དོོན་ལྟར། མེེས་དབོོན་གཙུག་ལག་དཔེེ་སྟོོན་སློོབ་གྲྭར་
གིི་འདུག་གམ།
ཐོོག་འཛིིན་རིིམ་ ༦ ནས་ ༡༠ བར་ཚན་རིིག་དང་ཨིིན་ཡིིག་སློོབ་
ང་རང་ཆུང་དུས་སྐབས་དགེེ་ལས་མང་པོོ་ཞིིག་གིིས་
སློོབ་གསོོ་དང་བྱམས་སྐྱོོང་གནང་མྱོོང་། ལྷག་པར་དུ་སྤོོན་ཊ་གཏན་
ཁྲིིད་བྱས། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༦ ཚེེས་ ༡ ནས་མེེས་དབོོན་གཙུག་ལག་དཔེེ་སྟོོན་
སློོབ་ཏུ་རང་ཉིིད་ན་ནས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའིི་སྐབས་རྒན་དབང་གྲགས་ལགས། རྒན་
ཆེེར་གནས་སྤར་གྱིིས་ ༢༠༡༩ ཕྱིི་ཟླ་ ༡༢ ཚེེས་ ༢༨ བར་འགན་འཁུར་ཞུས། ཕྱིི་ལོོ་
ཡག་པོོ་གནང་བ་ད་དུང་ཡང་གསལ་པོོ་དྲན་གྱིི་འདུག རང་ཉིིད་ལ་ཆ་མཚོོན་ན་སློོབ་
སློོབ་གྲྭའིི་སློོབ་སྤྱིི་ལས་ཚབ་དང་། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༡༧ ཕྱིི་ཟླ་ ༤ ཚེེས་ ༥ ནས་དགེེ་
༢༠༡༩ ཟླ་ ༩ ཚེེས་ ༤ ནས་ ༢༠༢༣ ཟླ་ ༣ ཚེེས་ ༥ བར་སཾཾ་བྷོོ་ཊ་བོོད་སློོབ་
ཚོོགས་པའིི་ཁྱབ་ཁོོངས་སློོབ་ཁག་གིི་ཨིིན་ཇིིའིི་རྒྱུས་སྟོོན་པའིི་འགན་འཁུར་ཞུས། ཉེེ་
ལམ་ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༢༣ ཟླ་ ༣ ཚེེས་ ༦ ནས་སཾཾ་བྷོོ་ཊ་མེེས་དབོོན་གཙུག་ལག་དཔེེ་སྟོོན་
སློོབ་ཕྲུག་གཅིིག་གིི་ངོོས་ནས་སློོབ་གཉེེར་བྱེེད་བཞིིན་པའིི་སྐབས་གལ་ཆེེ་
ཤོོས་དེེ་གང་ལ་ངོོས་འཛིིན་གནང་གིི་ཡོོད།
ཕྱོོགས་སུ་ཕྱིིན།
རྩ་དེེ་འཚར་ལོོངས་ཚད་ལྡན་འབྱུང་དང་མ་འབྱུང་དགེེ་རྒན་ལ་རག་ལུས་ཡོོད་པས།
སློོབ་ཁྲིིད་བྱས། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༤ ཚེེས་ ༢ ནས་སྒེེར་གྱིིས་
སྲས་དང་བློོན་པོོ་གཉིིས་མགྱོོགས་པོོ་གླ་བ་སྡོོད་སའིི་ཤིིང་ཁང་
སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་ནིི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིིག་གིི་མ་འོོངས་སོོན་རྩ་ཡིིན་པ་དང་། སོོན་
སུ་གནས་སྤར་གྱིིས་འཛིིན་རིིམ་ ༡༠ ནས་ ༡༢ བར་ཨིིན་ཡིིག་
བསྐྱར་ཞིིབ་ཚོོགས་ཆུང་ཁག་ཅིིག་གིི་ཚོོགས་མིིར་ཞུགས།
ཉིིད་རྨས་སོོང་སྙམ་ནས་ཕ་བོོང་ཞིིག་གིི་རྒྱབ་ཏུ་ཡིིབ། རྒྱལ་
ལན།
གལ་གནད་སྐོོར་ས་བོོན་འདེེབས་དགོོས།
ལས་ཁུངས་ཀྱིི་ཨིིན་ཇིི་དང་ཚན་རིིག་བཅས་ཀྱིི་བསླབ་གཞིི་རྩ་འཛིིན་དང་སློོབ་དེེབ་
འཕངས་པས་པགས་པར་རྨ་ཏོོག་ཙམ་བཟོོས། གླ་བས་རང་
སྒྲུབ་ཐུབ་བམ།
མའིི་ཨིིན་ཡིིག་དགེེ་རྒན་ (PGT English) གྱིི་ལས་གནས་
སློོབ་གྲྭའིི་དགེེ་ཆེེའིི་འགན་འཁུར་ཞུ་མུས། དགེེ་རྒན་གྱིི་ལས་ཡུན་རིིང་ཤེེས་རིིག་
ཁོོ་ལ་སྲོོག་སྐྱོོན་མ་བྱུང་ཆེེད་དཔུང་པའིི་ཐོོག་མདའ་ཞིིག་
ཐོོག་འབད་བརྩོོན་གནང་དགོོས་པ་ཡིིན།
ལན།
སློོབ་ཕྲུག་གཅིིག་གིི་ངོོས་ནས་སློོབ་གཉེེར་བྱེེད་བཞིིན་པའིི་སྐབས་སློོབ་གྲྭར་
འགྲིིམ་དགོོས་པའིི་རྒྱུ་མཚན་ཁ་གསལ་ཤེེས་དགོོས་པ་དང་། མ་འོོངས་ཕུགས་འདུན་
ལ་བསམ་ཞིིབ་ཀྱིིས་རང་ཉིིད་ཀྱིི་ཁྱད་ཆོོས་དང་རྩལ་བཅས་ལེེགས་པའིི་ཆ་དང་ཞན་
པའིི་ཆ་ངོོས་འཛིིན་བྱས་ཏེེ་ལེེགས་པའིི་ཆ་དེེ་མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་དང་རྒྱུན་འཁྱོོངས་ བྱ་རྒྱུ་དང་། ཞན་པའིི་ཆ་དེེ་དོོར་ཐབས་གནང་དགོོས། ང་ཚོོ་བཙན་བྱོོལ་དུ་ཡོོད་ནའང་ སློོབ་གྲྭར་སྐྱོོད་པའིི་གོོ་སྐབས་བཟང་པོོ་ཐོོབ་པ་དེེ་རང་ཉིིད་བསྐལ་པ་བཟང་པོོ་ཡིིན་དྲན་
ཆོོས་འཕེེལ་ལགས། ཚེེ་འདས་དགེེ་བཤེེས་བརྩོོན་འགྲུས་ལགས་བཅས་ནས་ལྟ་རྟོོག་
ཕྲུག་ཅིིག་ཡིིན་པའིི་སྐབས་སུ་དགེེ་རྒན་གྱིིས་འཛིིན་གྲྭའིི་ནང་སློོབ་ཁྲིིད་བྱས་པ་ལས་ སློོབ་གསོོ་དང་བྱམས་སྐྱོོང་གནང་བ་དེེ་མང་བ་དྲན་གྱིི་འདུག དེེར་བརྟེེན་ང་རང་དགེེ་
རྒན་གྱིི་ལས་གནས་ཐོོག་ཡོོད་པའིི་སྐབས་སུའང་སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་བྱམས་བརྩེེའིི་ ངང་སྐྱོོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེེ་གཙོོ་འདོོན་བྱེེད་ཀྱིི་ཡོོད།
ཁྱེེད་ཀྱིི་ངོོས་ནས་དེེང་དུས་ཀྱིི་ཕ་མ་རྣམ་པས་རང་ཉིིད་ཀྱིི་ཕྲུ་གུའིི་ཆེེད་དུ་ འགན་ཅིི་ཞིིག་འཁྱེེར་དགོོས་པར་གཟིིགས་ཀྱིི་འདུག་གམ།
ལན། དེེང་དུས་འཕྲུལ་རིིག་སོོགས་རྒྱུ་རྐྱེེན་མང་པོོ་ཞིིག་ལ་བརྟེེན་ནས་དེེང་སང་ཕྲུ་
གུ་མང་པོོ་ཞིིག་ལ་གཤིིས་ཀ་རྩུབ་པོོ་དང་། སྤྲོོ་ཐུང་ཐུང་། ངང་རྒྱུད་མིི་རིིང་བ་སོོགས་
ཀྱིི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིིན་པ་མངོོན་གསལ་ཡིིན་པས། རྒྱུན་དུ་ཕྲུ་གུའིི་སློོབ་སྦྱོོང་ལས་ ལྷག་བཟང་སྤྱོོད་གོོང་འཕེེལ་གཏོོང་ཐབས་དང་གཤིིས་རྒྱུད་བཟང་པོོ་འཇགས་ཐབས་ ཐོོག་ཕ་མས་ཤུགས་རྒྱག་དགོོས་པ་གལ་ཆེེ་མཐོོང་། དེེ་བཞིིན་རང་ཉིིད་ཀྱིིས་མིིག་
དཔེེ་སྟོོན་པའིི་ལམ་ནས་ཕྲུ་གུའིི་ཁ་པར་དང་བརྙན་འཕྲིིན་ཐོོག་དུས་ཚོོད་སྟངས་འཛིིན་ བྱ་རྒྱུ་དང་། ཕྱིི་རོོལ་དུ་རྩེེད་མོོ་རྩེེ་ས་དང་དཔེེ་དེེབ་ལྟ་ཀློོག་བྱ་རྒྱུ་སོོགས་ཀྱིི་ཁོོར་ཡུག་ བསྐྲུན་དགོོས།
རི་མོའི་གླིང་ཁ།
ཕྱིི་རུ་སླེེབས་ཡོོད། ཅེེས་ལབ་པས་སྒོོ་ཕྱེེ། སྒོོ་ཕྱེེ་མ་ཐག་རྒྱལ་
སྲས་དང་བློོན་པོོའི ི་མིིག་མདུན་དུ་ཧ་ཅང་ཡིིད་དུ་འོོང་བའིི་བུ་ མོོ་མཛེེས་ལྡན་ལྷ་མོོ་ཞིིག་མངོོན།
ལྷག་འཕྲོོས་རྣམས་ཤོོག་ངོོས་ ༣ པར་གཟིིགས།
སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན།
བསྟན་འཛིན་པདྨ།
རྩོམ་སྒྲིག་པ།
ཆོས་ཉིད་སྒྲོལ་མ།
རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་བ། རི་མོ་བ།
ཇུས་འགོད་པ།
ངག་དབང་བསྟན་འཛིན། ངག་དབང་རྡོ་རྗེ།
ཆོས་ཉིད་སྒྲོལ་མ།
རྩོོམ་དང་རིི་མོོ་སོོགས་བསྐུར་སའིི་ཁ་བྱང་།
The Editor
Department of Education (CTA) Gangchen Kyishong Dharamsala-176215 Distt. Kangra (H.P.) India གློག་འཕྲིན།:། phayulshezod@tibet.net
འདོན་ཐེངས་སྔོན་མ་རྣམས་ www.bodyiglobjong.com དྲྭ་ཚིགས་སྟེང་ནས་གཟིགས་ཐུབ།
རྒྱལ་སྲས་རང་དབང་མེེད་པར་ནང་དུ་འཛུལ་བ་ན། མོོ་ངོོ་ཚ་བ་
བརྙན་དེབ་མངགས་ཉོ་གནང་སའི་ཁ་བྱང་།
དང་ཅིི་བྱེེད་འདིི་བྱེེད་མིི་ཤེས ེ ་པར་མགོོ་བོོ་ཅུང་སྒུར་ནས་དབུགས་
Sherig Parkhang Trust
ཀྱང་གཏོོང་དཀའ་བའིི་གནས་སུ་གྱུར། སྐབས་དེེར་གླ་བ་ཏག་ ཏག་ནང་དུ་སླེེབས།
མུ་མཐུད་རྒྱུ།
R-28 Ramesh Park, Laxmi Nagar New Delhi 110092
གློག་འཕྲིན།:། shepardelhi@gmail.com
ཀུན་དགའ་ཚེེ་འཕེེལ། རཱཇ་པུར་བོོད་ཁྱིིམ། འཛིིན་རིིམ། བརྒྱད་པ།
བསྟན་འཛིིན་བདེེ་ལྡན། རཱཇ་པུར་བོོད་ཁྱིིམ། འཛིིན་རིིམ། བརྒྱད་པ།