བོད་རྒྱལ་ལོ། ༢༡༤༧
ཤེ ས ་བྱའི ་ བང་མཛོ ད ་
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཡིག་ཚང་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང་པར་སྐྲུན་ཞུས། སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས། ༢༠༨ ཧིན་སྒོར། ༥
༄༅།། སྤྱང་གྲུང་ལྡན་པའི་བུ་མོ་དབྱངས་ཅན།
༄༅། །ཤེས་བྱའི་དགའ་ཚལ། །
ཆོས་ཉིད་སྒྲོལ་མས་བྲིས།
ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས། ༡༩
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༡༢ པའི་ཟླ་ནང་རྒྱ་ནག་ཧོ་བྷེ་ཞིང་ཆེན། ཝུའུ་ཧན་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ ཐོག་མར་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་གཉན་རིམས་ལ་འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་ལྷན་ཁང་ནས་
ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ ༡༩ ཞེས་མིང་བཏགས། ཏོག་དབྱིབས་གཉན་སྲིན་དེས་ དེར་ཕྲུ་གུའི་རྩེད་ཆས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མཐོང་སྐབས། དབྱངས་ ཅན་དགའ་ཐག་ཆོད་དེ་ལམ་སང་ཉལ་ཁྲི་ཅན་གྱི་ཨ་ལད་པད་ཀོ་ལ་འཇུ་
ཙམ་འཇུ་ཙམ་བྱས་པ་དང་ཕ་སྐལ་བཟང་ལ་འཛུམ་དམུལ་དམུལ་ངང་། པ་ལགས། ང་ཁྱེད་རང་ལ་དགའ་པོ་ཡོད། ཅེས་ཞུས་པ་མ་ཟད། ཨ་ལད་
པད་ཀོ་འདི་ལ་པ་ལགས་ཁྱེད་རང་ནང་བཞིན་དགའ་པོ་ཡོད། ཅེས་ཞུས།
གཙོ་བོ་ཆམ་ནད་ནས་འགོ་བརྩམས་སྟེ་མིའི་ལུས་ཁམས་མི་བདེ་བ་བཟོ་ཡི་ཡོད།
དཔེར་ན། ཆམ་ནད་ཀྱི་རྐྱེན་བྱས་ནས་དབུགས་གཏོང་ལེན་དཀའ་བ་དང་རིམ་པས་ དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཆད་འཇུག་གི་ཡོད།
དང་པོ། ཏོག་དབྱིབས་ནད་འབུ་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་གདལ་འགྲོ་ཚུལ།
དེ་གཙོ་བོ་དབུགས་གཏོང་ལེན་བརྒྱུད་ནས་ཁྱབ་འཕེལ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་
ནད་འབུ་དེས་ཟིན་པའི་མིས་གློ་དང་ཧབ་མཆི་བརྒྱབ་པའམ། མཆིལ་མ་དང་སྣ་ལུད་ སོགས་གཡུགས་ནས་ང་ཚོར་ན་ཚ་འགོ་ཡི་ཡོད་ལ། ནད་འབུ་འདིས་ཟིན་པའི་མིའི་ གཡས་གཡོན་གྱི་ཅ་དངོས་དག་ལས་ཀྱང་གཉན་རིམས་དེ་འགོས་སླ་པོ་ཆགས་ཀྱི་
ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ན་ཚ་དེ་ནི་ལོ་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་མི་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་ ཚང་མར་འགོས་སྲིད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་སྙིང་ནད་དང་། གཅིན་སྙི་ཟ་ཁུའི་ནད།
དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ (Asthma) སོགས་ཡོད་རིགས་ལ་ནད་འབུ་འདིས་ཟིན་ ན་ལྷག་པར་དུ་དཀའ་ངལ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་འདུག ཕ་སྐལ་བཟང་གིས་ལམ་སང་ཚོང་དཔོན་ལ་གོང་ཚད་ག་ཚོད་ཡིན་མིན་བཀའ་ གཉིས་པ། ཏོག་དབྱིབས་ནད་རྟགས་ཐོན་ཚུལ།
འདྲི་གནང་། ཚོང་དཔོན་གྱིས་འདི་ལ་སྒོར་སུམ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་རེད་ཅེས་བཤད། ནད་འབུ་དེ་རང་གི་ཁོག་པའི་ནང་འཛུལ་ནས་དུས་ཡུན་ཉིན་གྲངས་ ༡ - ༡༤ མཚམས་ ཨ་མ་ལགས་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་རིན་གོང་མཐོ་བའི་རྩེད་ཆས་ཉོ་དགོས་ཀྱི་མ་ ནད་རྟགས་མངོན་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྐབས་འགར་མི་སོ་སོའི་ནུས་ཤུགས་འདྲ་མིན་
རེད། ནང་ལ་ཡང་འདི་འདྲ་བའི་རྩེད་ཆས་མང་པོ་ཡོད་རེད། ཅེས་གསུངས། ལ་བརྟེན། འགའ་རེར་ནད་རྟགས་མངོན་པར་ཉིན་གྲངས་ཉི་ཤུ་ཙམ་འགོར་མཁན་ཡང་ ཡོད། ཡང་ཁག་ཅིག་ལ་ནད་འཕོགས་ཀྱང་ནད་རྟགས་མི་མངོན་པའང་ཡོད། གཉན་ རིམས་དེའི་ནད་རྟགས་གཙོ་བོ་ནི་ཚ་བ་ཕར་བ། གློ་སྐམ་པོ་རྒྱག་པ། ལུས་པོ་ཐང་
ཆད་པ་དང་ཡང་མི་འགའ་ཤས་ལ་ལུས་པོར་ཟུག་གཟེར་རྒྱག་པ། མིག་པར་ཟུག་རྔུ་ སྦྱིན་པ། བཤལ་ནད་ཕོག་པ་སོགས་ཡོང་གི་ཡོད། གོང་གི་ནད་རྟགས་དེ་དག་ཐོག་
རྩོམ་སྒྲིག་པས།
གསུམ་པ། ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་དར་ཁྱབ་འགྲོ་ཡུལ།
འདི་ལོར་རྒྱ་ནག་ནས་རྒྱལ་སྤྱི་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ནད་ཡམས་དེ་ཁྱབ་གདལ་ཕྱིན་ནས།
ས་གནས་གང་སར་འཕྲོད་བསྟེན་དང་དཔལ་འབྱོར། འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་སོགས་ ལ་དོ་ཕོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། འདས་ལོའི་ཟླ་ ༡༢ པ་ནས་བཟུང་ད་བར་འཛམ་གླིང་
གི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཉི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ནང་ནད་འབུ་འདིས་རྐྱེན་པས་མིའི་ཚེ་སྲོག་དང་ སེམས་ཁམས་ལ་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཨ་རིའི་ནང་
ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་མི་རྒྱུ་གཉིས་ལ་གནོད་ཚབས་ཆེ་ཤོས་བྱུང་
ཡོད། མ་ཟད་ད་བར་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་མི་གྲངས་ ༢༡,༠༧༢,༡༢༥ ལ་གཉན་ རིམས་དེ་ཕོགས་ཡོད་པ་དང་། མི་གྲངས་ ༧༥༧,༤༧༡ ཙམ་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་
ཡོད། དེ་བཞིན་འདི་ལོའི་ཟླ་ ༨ པའི་ཚེས་ ༡༤ བར་རྒྱ་གར་ནང་དུའང་གཉན་རིམས་ དེས་རྐྱེན་པས་མི་གྲངས་ ༢,༤༦༡,༥༤༢ ལྷག་ལ་ནད་ཕོགས་པ་དང་། མི་གྲངས་ ༤༨,༡༥༣ འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད།
བཞི་པ། གཉན་རིམས་དེའི་སྔོན་འགོག་གི་བྱེད་སྒོ་ཁག
མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ལའང་གནད་དོན་ཛ་དྲག་དང་ངེས་པར་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ལས་དོན་ མེད་ཚེ། མི་མང་འདུ་འཛོམས་སར་མི་འགྲོ་བ་དང་། རང་ཁྱིམ་དུ་སྡོད་རྒྱུ་ལས་ལྷག་ པའི་སྔོན་འགོག་ཐབས་ལམ་ཞིག་མེད། གལ་ཏེ་ཕྱི་ལ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ཚེ་རང་ཉིད་ ཀྱི་ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ལ་ཁ་རས་དང་ལག་ཕྱིས་སོགས་ཀྱིས་ཡག་པོ་འགེབ་དགོས་
པ་དང་། མི་གཞན་དང་ཕན་ཚུན་ཐུག་ཕྲད་སྐབས་བར་ཐག་ངེས་ཅན་འཇོག་དགོས། དེ་བཞིན་ལག་གཉིས་པོར་དག་རྫས་བྱུག་ཏེ་ཆུས་ཡག་པོ་འཁྲུ་བའམ་ལག་སྲིན་སེལ་ བྱེད་ཀྱིས་གཙང་མ་བཟོ་དགོས་པ་མ་ཟད། རང་གི་ཁ་ངོ་དང་སྣ་ཁུང་སོགས་ལ་ལག་ པ་ཡང་ཡང་འཆང་རྒྱུར་འཛེམས་དགོས། དུས་རྒྱུན་གཉིད་དང་ངལ་གསོ་འདང་ངེས་
བཞིན་པ་རྒྱག་དགོས་པ་དང་། ཆུ་དང་འཚོ་བཅུད་ཅན་གྱི་ཟས་རིགས་མང་ཙམ་མཆོད་ དགོས་ལ། བསམ་བློ་བཟང་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་སེམས་པ་སྐྱིད་པོར་སྡོད་ རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
མར་དེ་ཙམ་གསལ་ཁ་མ་དོད་ཀྱང་རིམ་པས་མངོན་གསལ་ཇེ་དོད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད།
དེ་ནས་བུ་མོ་དབྱངས་ཅན་གྱིས། ཨ་མ་ལགས། ང་དངོས་གནས་ཨ་ལད་ པད་ཀོ་འདི་ལ་པ་ལགས་ནང་བཞིན་དགའ་ཡི་འདུག ཅེས་ཟེར་ཞིང་མིག་
ཆུ་ལྷུང་ལྷུང་དུ་བཏང་། མིག་ཆུ་དེ་འདྲ་བཏང་བ་ཕ་སྐལ་བཟང་གིས་མཐོང་
སྐབས་སེམས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་ལམ་སང་ཨ་ལད་པད་ཀོ་དེ་ཉོས་ནས་བུ་ མོ་དབྱངས་ཅན་གྱི་ལག་ཏུ་སྤྲད།
་་་་མུ་མཐུད་རྒྱུ།
Annual Report adm ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། = དུས་ཡུན་ལོ་གཅིག་གི་ལས་དོན་གང་ཡང་རུང་བའི་སྙན་ཐོ།
Annual Review adm ལོ་འཁོར་བསྐྱར་ཞིབ། = ལོ་གཅིག་གི་ལས་དོན་གང་རུང་དང་འབྲེལ་བའི་བསྐྱར་ཞིབ། Anopsia med མིག་གཡུང་། = མིག་གིས་གཟུགས་གསལ་པོར་མི་མཐོང་བའི་སྐྱོན།
Anormaly- adm ༡) སྤྱི་དང་མི་སྙོམས་པ། = སྤྱི་སྙོམས་སམ་ཚད་གཞི་དང་འགལ་བའི་ཆ། ༢) ཀུན་དང་མི་འདྲ་བའི་གང་ཟག = སྤྱིར་བཏང་
དང་མི་འདྲ་བའི་གང་ཟག
Anonymous adm,lit ༡) མིང་མེད་པའི། = མིང་མ་བྲིས་པའམ་མིང་མེད་པའི། ༢) མིང་སྨྲོས་མེད་པའི། = སུ་ཡིན་མིན་སྨོས་མེད་པའི་གང་
ཟག་ཅིག་ནས།
ཁུངས། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་པར་སྐྲུན་ཞུས་པའི་<<ཨིན་བོད་ཤན་སྦྱར་གཏན་འབེབས་བརྡ་ཆད།>>དེབ་ཕྲེང་ཁག
༢
ཕ་ཡུལ་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད།
བྱིས་པའི་མགོ་རྙོག
རྩོམ་སྒྲིག་པས་སྒྱུར་སྒྲིག་ཞུས།
༡། ང་ལ་ཚེ་སྲོག་མེད་ཀྱང་ཤི་རྒྱུ་ཡོད། བྱས་ན་ང་སུ་རེད་དམ།
ལྷུག་རྩོམ།
དགེ་རྒན།
གཞན་པའི་བརྡབ་གསིག་ཡོང་རྒྱུའི་སེམས་ནད་བྱ་དགོས་དོན་མེད་མོད། འོན་ ཀྱང་དེང་གི་ཆར་མགོ་ནག་མིའི་སྤྱང་གྲུང་ལོག་སྤྱོད་དབང་གིས་གོ་ལའི་ཁོར་
བསྟན་འཛིན་འཆི་མེད། དྷ་ཤོད་བོད་ཁྱིམ། འཛིན་རིམ་བདུན་པ།
སྤྱིར་བཏང་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་མཁན་
༢། སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་རང་གི་ཡུགས་མོའི་གཅེན་མོ་དང་
དང་མི་རབས་གསར་པ་གསོ་སྐྱོང་གནང་མཁན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
༣། ས་ཕག་གི་ཐོག་རྩེགས་ཁང་ཆེན་ཞིག་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་
སྤྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཟང་ངན་གང་ཡིན་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཐུབ་པའི་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་
ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གཉེན་སྒྲིག་བྱ་ཐུབ་བམ། ས་ཕག་ག་ཚོད་དགོས་སམ།
༤། ཁྱོད་ཀྱིས་གངས་མི་རྒན་པོ་ཞིག་ལ་གང་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ དམ།
༥། གཉིས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀ་བསྡོམས་གཉིས་ག་ཚོད་རེད། ༦། ཞོགས་ཟས་སྐབས་ཟ་མི་ཐུབ་པ་གཉིས་གང་རེད། ༧། ང་ཐོག་མར་སྐྱེ་སྐབས་ཕུར་ནས་ཡོང་། བར་དུ་ཉལ་ནས་
འཚོ་བསྡོད་བྱེད། མཐའ་མ་རྒྱུགས་ནས་འཇིག་གི་ཡོད། བྱས་ན་ང་སུ་རེད་དམ།
༨། ང་ནི་རྟག་ཏུ་ཁུག་ཀྱོག་ཞིག་ཏུ་གནས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་
ཡོངས་སུ་བསྐོར་སྐྱོད་བྱ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། བྱས་ན་ང་སུ་རེད་ དམ།
༩། ང་ནི་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལས་ནམ་ཡང་ཆུང་དུ་འགྲོ་ཡི་མེད། བྱས་ན་ང་སུ་རེད་དམ།
༡༠། ང་ནི་ཕ་ཡི་ཕྲུ་གུ་ཡིན་ལ་མ་ཡི་ཕྲུ་གུ་ཡང་ཡིན། འོན་ཀྱང་ ང་ནི་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་བུ་མིན། བྱས་ན་ང་སུ་ཡིན་པ་ཤེས་ སམ།
༡༡། མི་ཚོས་ངའི་པགས་པ་བཤུ་སྐབས་ཁོང་ཚོ་ངུ་བ་ལས་ ངས་ངུ་ཡི་མེད། བྱས་ན་ང་སུ་རེད།
༡༢། ང་ནང་དུ་འཛུལ་སྐབས་ཚོན་མདོག་དཀར་པོ་དང་ཕྱིར་
འདོན་སྐབས་ཁ་མདོག་སེར་པོར་འགྱུར་གྱི་ཡོད། བྱས་ ན་ང་སུ་རེད།
༡༣། ང་ལ་སྐེ་ཡོད་ཀྱང་མགོ་མེད། བྱས་ན་ང་ངོ་ཤེས་མཁན་ སུ་ཡོད།
༡༤། ང་ལ་མིག་མེད་ཀྱང་མིག་ཆུ་གཏོང་ཐུབ་ལ། ང་ལ་
གཤོག་པ་མེད་ཀྱང་དེ་བས་ཕུར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། བྱས་ན་ང་ སུ་རེད་དམ།
ལན་ཕ་ཡུལ་འདོན་ཐེངས་ ༢༠༩ ལ་གཟིགས་པར་འཚལ།
ཕྱི་ལོ། ༢༠༢༠
གང་ཡིན་ཟེར་ན་དགེ་རྒན་གྱིས་སོ་སོའི་སློབ་ཕྲུག་ལ་ཤེས་ཡོན་སྦྱིན་ཞིང་། མ་
འོངས་པར་བླུན་པོ་ཆུ་སྣ་གར་འཁྲིད་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་སོ་སོའི་རྣམ་དཔྱོད་བེད་ གནང་གི་ཡོད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པའི་ལམ་སྟོན་ཟབ་མོར་བརྟེན་ང་
ཚོ་ནར་སོན་རྗེས་མ་འོངས་པར་བོད་མི་རིགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁོ་བའི་སྨན་པ་དང་ ཚན་རིག་པ་མཁས་ཅན་ནམ། ཡང་ན་གསར་གཏོད་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་གནང་གི་ ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ང་ཚོ་བོད་པའི་དགེ་རྒན་རྣམས་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ང་ཚོ་སྔོན་ འགྲོའི་འཛིན་གྲྭར་ཡོད་སྐབས་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་མ་ངོ་མ་བཞིན་ བྱམས་སྐྱོང་གནང་གི་ཡོད། དཔེ་མཚོན་གཅིག་ཙམ་ནི་ང་ཚོའི་དྲི་ངན་བྲོ་བའི་ ཆུ་རས་ལ་སྐྱུག་བྲོ་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་འཁྲུ་རོགས་གནང་གི་རེད། དེ་དག་ལ་
ཕྱིར་དྲན་ཞིག་བྱེད་སྐབས་སེམས་འགུལ་ཚད་མེད་ཐེབས་ཀྱི་འདུག དེ་བཞིན་ རྒན་ལགས་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཆེད་དུ་ཞོགས་སྔ་ལངས་དང་དགོང་ཕྱི་ཉལ་
གྱིས་དཀའ་སྤྱད་ཁུར་དུ་བཞེས་ནས་ང་ཚོར་སྦྱོང་ཚན་བཟོ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་
ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་གནང་བར་བརྟེན། ཁོང་རྣམ་པས་སློབ་ཁྲིད་གནང་བ་ཁག་
ལ་སྦྱང་འདོད་ཀྱི་སྤྲོ་བ་ཡང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་འདུག ད་དུང་
རྒན་ལགས་རྣམ་པས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ང་ཚོའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ ཀུན་སྤྱོད་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འཁྲིད་པའི་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་གནང་
བཞིན་པ་དེ་དག་མཐོང་སྐབས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཁོང་རྣམས་ནི་ང་ཚོའི་
ཕ་མ་གཉིས་པ་རེད་ཅེས་པ་དོན་ལ་གནས་ཤིང་སེམས་གཏིང་ནས་དགའ་མགུ་
ཡིད་རངས་འཕེལ་གྱི་འདུག འདི་ཚོ་ནི་ངའི་སེམས་ནང་གི་སྙིང་གཏམ་ཡིན་ལ་ ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་དོན་དུ་སྐུ་ངལ་ཚད་མེད་བསྐྱོན་པར་སློབ་ཕྲུག་ཡོངས་ ཀྱི་ཚབ་བྱས་ནས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་གྲངས་མེད་ཞུ།
མྱོས་རྫས་ལང་ཤོར་གྱི་ཉེས་སྐྱོན།
བསྟན་འཛིན་དབྱངས་སྒྲོན། གོ་པལ་པུར་བོད་ཁྱིམ། འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས།
དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ཡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་མོ་ཆེ་བག་ཕེབས་ བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བར་རོལ་བཞིན་དུས་འདའ་བ་ལས་ཕྱི་
དངོས་པོའི་འཕྲུལ་རིགས་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་དོ་དབྱིངས་གནང་ གི་མེད་སྟབས། སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རང་བྱུང་གོད་ཆགས་ལས་
བྱེ་མ་དང་ཀོ་བའི་སྟོད་གོས།
ཡུག་སོགས་ལ་འབྱུང་བཞིའི་རྐྱེན་ངན་ལྟ་ཅི་རང་སྣང་གང་དྲན་གྱིས་གསར་
གཏོད་བྱས་འབྲས་སུ་མ་འོངས་པའི་མི་རབས་ཕྱི་མ་ཚོར་བག་ཆགས་ངན་པ་ ཞིག་འཇོག་ངེས་ཡིན་པ་ད་ལྟའི་གནས་བབས་ལས་སྔོན་དཔག་བྱེད་ཐུབ། དེ་ ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགན་བཞེས་པ་རྣམ་པས་ད་ཡོད་ཀྱི་ལས་འཕེར་གཞོན་སྐྱེས་
དག་དང་ཡོང་རྒྱུ་བསྡད་པའི་མི་རབས་རྣམས་གཅེས་འཛིན་ཐུབ་པའི་ལྡེ་མིག་ ལྟར་ངོས་འཛིན་གནང་མུས་བཞིན་ན་གཞོན་ཚོར་སྔོན་ཚུད་ནས་འགན་ཁུར་ གྱི་བསམ་བློ་བསྐྲུན་དགོས་པ་གལ་འགངས་ཆེ།
ཐོག་མའི་ཆར་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་ན་མཉམ་གནོན་ཤུགས་སམ་དེའི་བྱེད་ལས་ ཤེས་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་མྱོས་རྫས་སོགས་ལ་སྤྱོད་ཀྱི་
ཡོད་པར་གྲགས་ཀྱང་། རང་ཚོད་རང་གིས་མ་བཟུང་ན་ནམ་ཞིག་ངན་པ་ལང་ ལ་ཤོར་བ་གདོན་མི་ཟ། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སུ་དོ་བདག་རང་
ཉིད་ཀྱི་སྐབས་བབས་ལས་འགན་ཇི་ཡིན་ཁུར་ལེན་མི་ཐུབ་པ་དང་། དཔལ་ འབྱོར་སོགས་ལ་གྱོང་གུན་ཕོག་པ་མ་ཟད། འཕྲོད་བསྟེན་ཉམས་རྒུད། རང་
ཉིད་ལ་གཞན་གྱིས་བརྩི་མཐོང་ཆུང་བ། ཤེས་པ་འཆོལ་བ། ཉིན་རེའི་བྱེད་སྒོ་
ཁག་ལ་འཐུས་ཤོར་སོང་ཞིང་རང་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིའི་དགྲ་བོ་བསུ་མ་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་
སྣང་། དེར་བརྟེན་མྱོས་རྫས་དང་ཐ་མག་ཉེས་ཐག ཆང་རག་ལ་སོགས་པའི་མི་ འོས་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཤ་སྟག་ལ་རོལ་ཚེ་རང་གཞན་གཉིས་ཕུང་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་སྐྱེ་
བོ་ཐ་ཤལ་ཏེ་ཐ་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྲལ་ལའང་ཕྱི་མི་ཚོས་ངོས་ལེན་ཞུ་དཀའ་བར་ སྙམ། དེང་གི་ཆར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ནར་སོན་དར་མའི་སྐབས་སུ་མྱོས་ རྫས་ཁོ་ནར་གཡེང་བ་ཤོར་རྒྱུའི་ཉེན་ཚབ་ཆེ་ཆེར་ཡོད་ལུགས་གནས་ཚུལ་
ཇི་སྙེད་ཅིག་ཐོན་འདུག་ལ། ཐ་ན་འུ་ཅག་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ ངུ་ཞིག་གི་ནང་དུའང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཐོས་རྒྱུ་
འདུག འོན་ཀྱང་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བ་མིའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་ཕྱིར་ན་འཁྲུལ་པ་
ཡོ་བསྲང་ཐུབ་རྒྱུའི་ཤེས་རབ་ནི། ང་ཚོའི་མིའི་རང་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པས། ན་གཞོན་ མྱོས་རྫས་ལང་ཤོར་གྱི་རྙི་ལས་ཕྱིར་འདྲེན་བྱེད་ཐབས་མེད་པ་མིན། དེ་ཡང་
ཡིད་ཞུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལས་གྲོལ་ཕྱིར་ངན་གོམས་འདི་དག་ལ་བརྟེན་གྱི་ཡོད་ཚེ།
འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་དཀའ་ སྡུག་ཇི་མྱངས་ལ་བསམ་ཤེས་དང་། བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་བུར་འཁྲིད་ཅིང་
རྒྱུས་སྟོན་གང་ཐུབ་བྱས་ཏེ། བློ་སྟོབས་སྤེལ་ཐབས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཕྱིའི་ཟག་ བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཕུགས་དམིགས་བཟང་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་རྒྱུ་ཡོད་ པར་མིག་ལམ་དུ་འཆར། དེར་བརྟེན་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་གུས་མོས་ འབོད་སྐུལ་ཞུ་སྙིང་དུ། ང་ཚོའི་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་རིན་ཆེན་འདི་བཞིན་ཆུད་
ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕན་བདེ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུར་འབད་ འབུངས་ལྷོད་མེད་ཀྱིས་མི་ཚེ་དོན་ལྡན་ངང་སྐྱེལ་ཐུབ་པའི་རེ་སྨོན་དང་བཅས།
མཚར་གཏམ་
རྩོམ་སྒྲིག་པས་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱས།
སྐལ་བཟང་གིས་གྲོགས་པོ་ཆོས་ལྡན་ལ། གཟའ་འཁོར་སྔོན་མ་དེ་ལ་
ངའི་བཟའ་ཟླའི་མིག་ནང་ལ་བྱེ་མ་འཛུལ་ནས་སྨན་པ་བསྟེན་པར་སྒོར་ཆིག་སྟོང་ ལྔ་བརྒྱ་ཕྱིན་སོང་ཞེས་བཤད་པར། གྲོགས་པོ་ཆོས་ལྡན་གྱིས། དེ་ལྟ་གང་ཡང་
མ་རེད། གཟའ་འཁོར་སྔོན་མར་ངའི་བཟའ་ཟླའི་མིག་ནང་ཀོ་བའི་སྟོད་ཐུང་ཞིག་ འཛུལ་ནས་སྒོར་བཞི་སྟོང་འགྲོ་སོང་གཏོང་དགོས་བྱུང་ཞེས་བཤད།
དྲིས་ལན་འདེབས་པ།
བུ་བཀྲ་ཤིས་སློབ་གྲྭ་གྲོལ་བ་དང་ནང་དུ་ལོག་ནས་ང་རྒྱལ་དང་བཅས། པ་ལགས། དེ་རིང་རྒན་ལགས་ཀྱི་དྲི་བར་ལན་འདེབས་མཁན་ང་མ་གཏོགས་མི་འདུག་ཅེས་ བཤད་པར། དེ་དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད། ང་ལ་ཤོད་དང་། རྒན་ལགས་ཀྱི་དྲི་
བ་གང་རེད། ཅེས་པ་ལགས་ཀྱིས་ཡིད་འཚིམ་པའི་ངང་དྲིས། བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་
ཁེངས་དྲེགས་དང་བཅས། རྒན་ལགས་ཀྱིས་འཛིན་ཁང་གི་ཤེལ་སྒོ་སུས་བཅག་ པ་རེད་ཅེས་དྲིས་བྱུང་བས། ལན་འདེབས་མཁན་ང་མ་གཏོགས་མི་འདུག་ཟེར་རོ།
གོས་མ་ཕུད་པ་གང་ཡིན།
ཨ་མ་ལགས་ཀྱིས་གཅེན་པོར་གོས་གསར་པ་ཆ་ཚང་ཞིག་གཡོགས་པ་
རེད། གཅེན་པོ་དགའ་ཐག་ཆོད་ནས་མཆོངས་རྒྱག་རྒྱག་གིན་ཕྱིར་རྒྱུག་
སྐབས། གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་པར་འདྲེད་བརྡར་ཤོར་ནས་གོས་གསར་པ་
དེ་རལ་བ་རེད། གཅུང་མོས་དེ་མཐོང་མ་ཐག ཨ་ཙི་་་་་་གོས་གསར་ཡག་ པོ་དེ་ག་རེ་བྱས་ནས་རལ་བཅུག་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་ཕངས་
པ་ལའང་། གཅེན་པོ་རང་གིས་སྔོན་ལ་གོས་ཕུད་ནས་འདྲེད་ བརྡར་མ་ཤོར་བ་གང་ཡིན། ཞེས་བཤད།
༣
ཕ་ཡུལ་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད།
ལྷུག་རྩོམ།
ད་ལྟའི་བོད་སྐད་ཡིག་གི་གནས་བབས།
རིགས་ཀྱང་མང་དག་ཅིག་ཡོད། རང་གིས་རང་སྐྱོབ་ཅིང་རང་ཉིད་རང་
ཕྱི་ལོ། ༢༠༢༠
༄༅། །གཟིམ་གཡོག་ནོར་ཆུང་།
བསོད་ནམས་བཟང་པོས་སྒྱུར་སྒྲིག་བྱས།
གིས་སྐྱོང་བ་ལས་རང་ཉིད་བལྟས་བལྟས་རིག་རིག་གི་འཆི་ལམ་དུ་འགྲོ་
ཚེ་དབང་ཕུན་ཚོགས། སུ་ཇཱབོད་ཁྱིམ། འཛིན་རིམ་བཅུ་པ།
ཁ་བའི་བཞིན་རས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པའི་དགུན་གཞུང་འབྱུང་རྒྱུན་རིང་།། སྐད་ཡིག་སྲོག་གི་མདའ་མོ་རྒྱུན་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་འཕེལ།།
དངོས་མཐོང་ཤན་འབྱེད་བྱེད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་པའི་བློ་ཀུན་གྱིས།།
གྲབས་བྱེད་མཁན་དག་ནི་དེང་གི་རང་ཅག་གི་བོད་མི་རིགས་མ་གཏོགས་ གོ་ཐོས་མ་བྱུང་ལ། ང་ཚོ་བོད་མི་དག་ལ་རང་ཚུགས་དང་འགན་འཁྲི་བྱེད་
མཁན་ཞན་ལ་གཡོ་སྒྱུ་ཁོ་ནར་བྲེལ་ནས་རང་གི་སྐད་ཡིག་ནི་ཤི་གསོན་གྱི་
མཚམས་སུ་སླེབས་ཟིན་ནའང་། བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ནས་ཁ་ནས་བསྲེས་ སྐད་དང་གཞན་སྐད་བརྗོད་བཞིན། རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱི་བལྟས་དང་མིག་
རང་རེའི་སྐད་ཡིག་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་སྤྱོད་མཚམས་མེད་པར་མཁྱེན།། ལྟ་ཙམ་ཡང་མ་བྱས་པར་རང་སྲོག་རང་གིས་གཅོད་བཞིན། རང་སྐད་རང་ དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་གི་མི་བུ་མང་དག་ཅིག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ ལ་སྤྲོ་བ་སྐྱེས་ཏེ་སྦྱང་འདོད་ཀྱི་མོས་པ་དང་།གལ་གནད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་
མཐོང་བ་དེ་མ་འོངས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ཉིད་དུས་རབས་འདི་
གིས་སྣུབ། རང་རིགས་རང་གིས་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད་དམ།
དོན་འདི་ལྟར་འབྲི་བའི་མཚམས་སུ་བསམ་བློའི་ནང་རང་ཅག་གི་མི་རིགས་ ནོར་ཆུང་གིས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་གོམ་པ་གསུམ་སྤོ་དགོས་ཀྱང་། ནོར་ནས་ འདིར་སྡོམ་ཚིག་ཅིག་རང་ལས་འཇོག་ས་མེད་པར་སྙམ། སི་ཏཱ་ལེན་གྱིས་ གཡོན་ཕྱོགས་སུ་སྤོས་པས། བག་ལེབ་རྡོག་རྫིས་ཐེབས། དེ་ནས་གུས་ བརྗོད་པ་ལྟར། མི་རིགས་ཤིག་རྩ་མེད་དུ་བཟོ་དགོས་ན། སྔོན་ལ་མི་རིགས་ འདུད་ཞུ་སྟངས་སྦྱོང་བརྡར་བྱས། འོན་ཀྱང་ནོར་ཆུང་གིས་མགོ་ཤུགས་
ཡི་སྲོག་སྙིང་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཉག་ཅིག་རེད། དེའི་ཕྱིར་གུས་པས་ཀྱང་བོད་སྐད་ དེའི་སྐད་ཡིག་མེད་པ་བཟོས་ན། མི་རིགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་འགྱུར་ ཀྱིས་བསྒུར་བས། མགོ་རྟིང་ལོག་ནས་རྒྱུགས་ཆུའི་ནང་དུ་ཟགས། ཡིག་གི་གནས་བབ་ཐད་རྩོམ་ཞིག་འབྲི་ན་འདོད། སྲིད། ཅེས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་གཉིས་པོ་དེ་ ༡) བོད་སྐད་ཡིག་གི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན།
དུས་རབས་བདུན་པ་ཡན་ནས་བོད་མི་རིགས་གསོན་འགོ་ཚུགས་ཡོད་ལ།
མུར་མུ་མཐུད་དུ་བཞག་ན་ལོ་ཤས་མཚམས་སུ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟིན་ཐོ་ཡི་གསེང་ནས་ཡལ་འགྲོ་བ་སྨྲོས་མ་དགོས།
དུས་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཀྱང་གསར་གཏོད་དང་རང་ ༣) མ་འོངས་པའི་བོད་སྐད་ཡིག རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་དར་སྤེལ་དུ་སོང་བ་རེད། དེའང་དབྱངས་གསལ་སོ་ སྐད་ཡིག་གང་ཡིན་རུང་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་
བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ལུང་བསྟན་པའི་རྩ་བ་དང་སྙན་ངག་གི་བརྩེ་གཞས་དག་ ལུགས་ཤིག་ཡོད་དགོས་ངེས་ཡིན། གལ་སྲིད་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་ན་ ཀྱང་རེ་ཞིག་བྱུང་། དེ་མ་ཟད་སྐད་ཡིག་འདིས་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་གཞུང་
མི་རིགས་འདིའི་རིག་གཞུང་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས། མེས་པོ་དག་
ལུགས་རྩ་ཆེན་རྣམས་དང་། རིག་གནས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་ཅིག་ཏུ་ གི་མཛད་རྗེས་རྣམས་ཇི་ལྟར་གསོན་གནས་ཐུབ་བམ། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་ སྐུ་ངོ་འབྲུག་གྲགས་ཀྱིས་དབུགས་རིང་གཏོང་བཞིན། ནོར་ཆུང་གི་དུག་
བསྡུས་ཏེ་ལེགས་སྐྱེས་སུ་ཕུལ་ཡོད་པ་དེ་དག་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་བ་ཡིན། རིགས་ཞེས་ལོགས་སུ་དགོས་དོན་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ལ་སྐད་ཡིག་ཞེས་པ་ཞིག་ ལོག་བཙིར་ཏེ་སྐམ་རོགས་བྱས་པ་དང་། “ནོར་ཆུང་། ཁ་ཐབས་འདི་ལ་ ལྷག་པར་དུ་རང་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ནས་འགྱེལ་ས་ དང་འབྲེལ་ནས་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པ་ནི་སྐད་ཡིག་དེའི་ དང་རེ་ཞག་བཅོལ་སའང་བོད་སྐད་ཡིག་དེ་རང་ཡིན་ལ།ཐུ་བྷོད་ཚང་གི་ནང་ སྲོག་རེད་ལ། ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བོད་སྐད་ཡིག་ཉིད་དུས་རབས་ བསྟན་ཡོད་ཚད་དག་སྐད་ཡིག་ཅིག་གི་ནུས་སྟོབས་ལས་ད་བར་དུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ འདི་དང་བསྡུར་ན་ཞན་ཆ་གང་ཡང་མེད། ཕྲག་མང་པོའི་གོང་གི་ཡབ་མེས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་གི་
བལྟས་ན་དཔའ་རྟུལ་ཆགས་པར་ད་དུང་དུས་ཡུན་རིང་པོ་འགོར་ས་རེད་ དཱ།” ཞེས་བཤད།
ངས་སྐབས་འདི་ནས་བོད་སྐད་བསྲེས་ལྷད་དང་རང་སྐད་ལ་དུང་བ་བརླག་
ལམ་ནས་མངོན་ཐུབ་པ་འདི་ནི་ཡུལ་སྲོལ་གྱི་སྟོབས་དང་ཞབས་རྗེས་ཡིན། པའི་ཉེན་ཁ་རུ་མ་འགྲོ་བར་མཁྱེན་ཞེས་བརྗོད་འདོད་ལ། མཐའ་དོན་ལས་ ༢) བོད་སྐད་ཡིག་གི་ད་ལྟའི་གནས་བབས།
དང་སྨོན་ལམ་གཅིག་པའི་ཁ་བ་གངས་ཅན་པའི་རང་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་སྲོག་
སའི་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་དུ་མི་རིགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་དང་གྲངས་ཉུང་མི་
སྐད་དང་ཡི་གེར་དོ་སྣང་མང་ཙམ་མཛད་པའི་རེ་བ་ཡོད།
གཏམ་དཔེ་གཅེས་བཏུས། ༡༽ མི་ལ་ཆོད་སེམས་ལྡན་འགྱུར་ན།། མི་འགྲུབ་བྱ་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད།།
དེའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བོ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་། ཚང་མར་རང་ཉིད་ཀྱི་འཇོན་ནུས་ཁྱར་པར་བ་རེ་ཡོད་པར་བརྟེན། གཙོ་བོ་རང་གི་བསམ་བློའི་ནང་བྱ་བ་གང་ཞིག་སྒྲུབ་
“ཁྱོད་ཀྱིས་གྲི་འཛིང་ནི་མི་ཤེས། ཞབས་བྲོ་ནི་འཁྲབ་མི་ཤེས། གུས་འདུད་ ནི་ཞུ་མི་ཤེས། ཐ་ན་ཀོ་ལྷམ་ཚེམ་སྟངས་ཀྱང་མི་ཤེས།”ཟེར་བཞིན། ཀོ་
ལྷམ་ཡུ་རིང་དེར་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ནས། “ལྟོས་དང་། ཚེམ་བུ་ཡག་པོ་ བྱུང་མི་འདུག ང་གཉིས་ལྷམ་བཟོ་བའི་སར་འགྲོ”ཞེས་བཤད།
འདོད་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་ངེས་པར་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཤུགས་དང་ཆོད་སེམས་ལྡན་འགྱུར་ན་བསྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པ་ ཡིན། དཔེར་ན། སྔར་རྒད་མོ་ཞིག་གིས་དཀའ་སྤྱད་འབད་སྤུངས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྕགས་ཧྲེང་ཡང་ཁབ་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཞིན་ནོ།། ༢༽ སྐྱིད་ཀྱི་རྟ་ཕོ་མཉམ་བཞོན།། སྡུག་གི་ཁུར་པོ་མཉམ་ཁུར།།
དེའི་དོན་ནི་བྱ་བ་གང་ཞིག་ཡིན་འགྱུར་ནའང་། ཕྱི་བཤོལ་མེད་པར་མཉམ་ཟ་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་གདམས་པ་ཡིན། དཔེར་ན་སྐྱིད་པོ་བྱུང་དུས་སྐྱིད་པོ་ མཉམ་རོལ་དང་སྡུག་དཀའ་ལས་བྱུང་སྐབས་སུའང་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་ཕ་མཐར་གསོན་པར་བྱ་དགོས་པ་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན། ༣༽ སྐྱིད་དུས་མགོ་འཕང་མ་མཐོ།། སྡུག་དུས་རང་སེམས་མ་ཞུམ།།
ཁོང་གཉིས་ཤིང་ནགས་བརྒྱུད་ནས་ལྷམ་བཟོ་བའི་སྡོད་ཁང་གི་ཉེ་སར་
དེའི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་རྟག་པ་དང་བརྟན་པ་མེད་པར་བརྟེན། ནམ་ཡང་གནས་སྐབས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དང་གནས་སྟངས་ལ་ སླེབས་སྐབས། གནས་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་ཞིག་འཕྲད་པ་རེད། དུག་ གཞིགས་པའི་ཆགས་སྡང་གི་བསམ་བློའི་གཞན་དབང་དུ་ཤོར་མི་རུང་བར་གདམས་པའོ །། དཔེར་ན། ད་ལྟ་སྐྱིད་པོ་དང་དགའ་པོ། རླུང་རྟ་ཕྲན་བུའི་ཡར་འགྲོ་ ལོག་རྩབ་རལ་གྱོན་ཞིང་ཐོ་ཡོར་འདྲ་བའི་མི་བཞི་ལྷམ་བཟོ་བའི་ཁང་
ཡོང་བར་བརྟེན། ཧ་ལམ་རང་ལས་ལྷག་པའི་མི་གཞན་སུ་གང་ཡང་མེད་དྲན་པའི་ང་རྒྱལ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཡང་སྐབས་རེ་རང་ཉིད་ལ་ལམ་འགྲོ་མ་རྒྱུགས་པ་དང་ ཆུང་ནས་ཀི་ཤར་རྒྱག་བཞིན། ལྷམ་ཁྱོག་ཚད་རེ་འཁྱེར་ནས་རྒྱུགས་ སེམས་མི་དགའ་བའི་གནས་ཚུལ་འཕྲད་སྐབས། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཐོག་རང་ལས་སྐྱོ་བའི་མི་གཞན་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་སྣང་སྐྱེས་ནས་སེམས་ཞུམ་ ཡོང་གི་ཡོད་པ་མཐོང་། མི་རུང་བའི་དོན་བསྟན་ཡོད།
༌༌༌མུ་མཐུད་རྒྱུ།
༄༅། །འགྲུལ་པ་དང་ལམ། །
༄༅། །བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ། རྩོམ་སྒྲིག་པས།
ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས།
༨༽ བཀའ་ཟུར་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ།
ཡིན་པའི་གནད་དོན་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཡང་གོ་བསྡུར་བྱ་རུང་། དེ་དག་ཐམས་
ཁང་ཞེས་པ་གསར་འཛུགས་གནང་ཐུབ་པ་བྱུང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཉི་ཧོང་གི་རྒྱལ་ས་
ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་འཆི་གསོན་ཙམ་གྱི་བདེ་སྡུག་ཡང་མི་ཤེས་པའི་བོད་
དེ་ནས་ཡུན་རིང་མ་སོང་བར་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོཀ་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་
ས་ཀ་ཐ་མན་ཌུ། སུད་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་འཇི་ནི་ཝ་བཅས་སུ་ཡང་བོད་ཀྱི་དོན་གཅོད་ ནང་མི་དེ་ཚོའི་སྡུག་སྐད་ལམ་གྱིས་ཐོས་ཏེ། ནང་མི་ལྷན་འཁྲིད་
འགྲུལ་པ་ལགས། །ཁྱེད་ཚོ་ཨ་ར་ཨུ་རུའི་ངང་། །འགྲུལ་བཞུད་
བདེ་པོ་མ་བྱུང་བར། །བློ་འགྱོད་ཆེ་བས་དགོངས་སེལ་ཞུ། །ཞེས་ དགོངས་དག་ཞུས་པ་དང་། འགྲུལ་པ་པ་ལགས་ཀྱིས། སྐྱུར་མོ་
ཞིག་དང་མ་འཕྲད་ན། །མངར་མོ་ཐམས་ཆད་ཅང་ཅང་རེད། །འདི་ འདྲའི་ལམ་དང་མ་འཕྲད་ན། །གཞུང་ལམ་བདེ་པོའི་སྐྱིད་མི་ ཚོར། །ཅེས་བཤད་དེ་མུ་མཐུད་ཕྱིན།
ཀྲོག་ཁྱོ་དང་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཊོན། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་ཕ་རི་སི། སྦེལ་ ལྗམ་གྱི་རྒྱལ་ས་བྷི་ར་སིལ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོ་སི་ཀྲོ་ལིི་ཡ་དང་ཤར་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ ཁབ་དེ་དག་ཏུ་ཡང་དོན་གཅོད་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་གནང་མཛད་ཡོད།
དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་གིས་བོད་རིགས་སྤྱི་དང་། དོ་སྣང་ཅན་གྱི་རྒྱ་གར་བ། ཡུལ་སྐོར་ བ་བཅས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་མྱོང་རོལ་བྱ་ས་ཞིག་བྱུང་ན་སྙམ་ནས་ཕྱི་ རྒྱལ་མི་སྣ་འདུས་སྡོད་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ས་དིལླཱིར་བོད་ཀྱི་ཁང་པ་
ཅད་ལ་གྲོས་མོལ་བྱེད་ཆོག་ཅེས་གསུངས་གནང་ཡོད།
དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་དེར་བཀའ་ཟུར་མཆོག་གིས་ཏིང་ལ་རང་ཉིད་སྐུ་སྒེར་གྱི་བསམ་
འཆར་དང་རེ་འདུན་འདྲ་ཡོད་མེད་གནང་བར། ཁོང་གིས་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་མི་ མི་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་གི་ཆོག་མཆན་གནང་དགོས་རྒྱུ་དང་། བོད་ནང་ ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ལྷག་ཙམ་རིང་ཉམས་རྒུད་དུ་ཕྱིན་ཟིན་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་
ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་སླད་རྒྱ་གར་ནས་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་གཏོང་ཆོག་རྒྱུ། དེ་བཞིན་ དུ་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དྲག་པོའི་སྡུག་རྩུབ་འོག་ཏུ་
ཚུད་པའི་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་མཆོག་གི་གནས་སྟངས་ལ་གཟིགས་རྟོག་དང་ འགན་ཁུར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གནང་དགོས་སྐོར་བཅས་ཀྱི་ཐད་
དགོངས་ཚུལ་ནན་པོར་བརྗོད་གནང་ཡོད་འདུག རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་
ཞེས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས་མཚོན་པའི་རིག་
ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ནང་སྐུ་ཚབ་གཟིགས་སྐོར་ཐེངས་གསུམ་ཙམ་
རྫས་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་ཞིག་དང་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆུང་བ་ཞིག་
བསྐྱོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་ལ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་ལོ་ཉི་ཤུའི་རྗེས་ཀྱི་
བཅས་གསར་འཛུགས་གནང་ཡོད་འདུག དེའི་རྗེས་སུ་ཨ་
བོད་མི་རིགས་དང་ལྷག་པར་དུ་བོད་ནང་གི་གནད་དོན་སྐོར་ཤེས་
རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཡང་བོད་ཁང་གཞན་ཞིག་གསར་
རྟོག་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།
བཞེངས་གནང་ཡོད།
དེ་བཞིན་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༡ ལོར་ཁོང་གིས་པེ་ཅིན་དུ་རྒྱ་ནག་དམར་
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོར་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་སྐུ་ཞབས་མེ་ཏ་
ཤོག་ཏང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་ཧུའུ་ཡའོ་པང་ལ་ཡང་མཇལ་ཕྲད་
མཆོག་གི་ཞལ་བཞེས་འོག་ཐོག་མར་བོད་མི་ན་གཞོན་དྲུག་སྟོང་
གནང་ནས་བོད་དོན་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་ཐད་བཀའ་མོལ་གནང་ཐུབ་
ཙམ་གྱི་དང་བླངས་འོག་དམག་སྒར་ཨང་ ༢༢ པའམ་དམིགས་
དེ་ནས་དུས་ཚོད་ཅུང་མ་འགོར་བར་ལམ་བདེ་པོར་སླེབས་པ་དང་། བསལ་མཐའ་སྲུང་དམག་སྡེ་(Special Frontier Force)
པ་ལགས་དེས་དགའ་སྣང་དང་བཅས་མོ་ཊ་ཡང་བསྐྱར་མགྱོགས་པོ་ ཞེས་པ་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་
པ་བྱུང་ཡོད། ཧུའུ་ཡིས་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་སྟེ་རང་
ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད་པར་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཡོངས་
བཏང་བ་རེད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལམ་ལ་སེམས་འཚབ་བྱུང་སྟེ། ངར་ ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ཐོབ་པའི་བོད་མིའི་དམག་སྒར་ཐོག་མ་དེ་བཙུགས། ནས་འགྲོ་བའི་འགྲུལ་པ་ལགས། །ཚད་ལས་བརྒལ་བར་བཏང་ཆེ་ ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ཀྱི་དཀྱིལ་ཙམ་ནས་ཁོང་ཧོང་ཀོང་དུ་བཞུགས་
ཁྱབ་ཏུ་ནན་གསུང་ཡང་གནང་། དེ་བཞིན་དུ་བཀའ་ཟུར་མཆོག་གིས་༸གོང་ས་
འབོད་ལྟར་ཝན་ཁྲའི་(Wangchai)རུ་ཡོད་པའི་ཐོང་ཤིན་ལེའུ་(Tong Xing
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༨ ནས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡ བར་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་
ན། །ཚེ་སྲོག་གཅོད་པའི་རལ་གྲི་ཡིན། །སྲོག་ལ་གཅེས་ན་བྲེལ་ ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ཁོང་ལ་ཤིན་ཧྭ་གསར་ཁང་གི་འགོ་གཙོ་གཞོན་པ་ལིས་ཅུས་ བ་སྤོངས། །ཞེས་ཉེན་བརྡ་ཞིག་བཏང་བ་རེད། ཧྲེན་(li Jusheng)དང་ལས་བྱེད་ཕན་ཏེ་ཧྲིན་(Pan Desheng)གཉིས་ཀྱི་མགྲོན་
Lou)ཟ་ཁང་དུ་ཐུག་འཕྲད་གནང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱ་ལོ་དོན་གྲུབ་མཆོག་ལ་
ཏིང་ཞའོ་ཕིན་གིས་ཁོང་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཏིང་ཐུག་འཕྲད་དུ་ཡོང་དགོས་པའི་མགྲོན་འབོད་ གནང་གི་ཡོད་སྐོར་ཐེངས་གསུམ་ཙམ་གསུངས་པའི་མཐར། གཞི་ནས་༸གོང་ས་ མཆོག་ལ་བཀའ་བསྡུར་གནང་བའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་ཏུ་འཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་གནང་ དེའི་རྗེས་ལ་པ་ལགས་དེས་མོ་ཊ་ཅུང་ལྷོད་དུ་བཏང་བ་རེད། འོན་
ཀྱང་ལམ་བདེ་པོ་ཡིན་ཙང་རྐྱེན་ངན་ཡོང་དོགས་མེད་བསམས་ཏེ།
མཛད་ཡོད། ཏིན་ཞའོ་ཕིན་གྱིས་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་
གྱི་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཁག་ལ་དགའ་བསུའི་སྣེ་ལེན་བྱེད་སའི་ཁང་ཆུང་ཞིག་ཏུ་ཁོང་
ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་ནས་གསུངས་དོན། རྒྱ་ནག་ནས་ལོགས་སུ་ཐོན་པའི་བོད་
ནང་མི་ཚང་མས་ཅི་འཕྲོས་མོལ་འཕྲོས་ཤོད་ཀྱིན་ཕྱིན་པ་མ་ཟད། རང་བཙན་གཙང་མ་ལ་གོ་བསྡུར་བྱ་ཐབས་མེད། དེ་ལ་མ་འོངས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ སྐབས་རེ་ཕྲུ་གུ་ཚོས་པ་ལགས་ལ་གནས་ཚུལ་མང་པོའི་ཐོག་སྐད་ འགོ་ཁྲིད་སུས་ཀྱང་གྲོས་མོལ་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ། ཡིན་ནའང་རང་བཙན་མ་ ཆ་དྲིས་པས། པ་ལགས་ཀྱིས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་མོ་ཊ་གཏོང་ རྒྱུར་དོ་ཕོག་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད།
མཆོག་དང་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་སུ་ཧུའུ་ཡིས་ཕུལ་བའི་༸རྒྱ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ ཕྱིར་ཕེབས་པའི་ཐད་རྒྱ་ནག་གིས་བཏོན་པའི་ཆ་རྐྱེན་དོན་ཚན་ལྔ་འཁོད་པ་ཞིག་ ཀྱང་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་ཡོད།
བཀའ་ཤག་སྐབས་དགུ་པའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་མཛད་འགན་བཞེས།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ལོ་ནས་བཟུང་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ལས་དོན་ཐམས་ཅད་ནས་བགྲེས་
ཡོལ་ཞུས་སྟེ་ཀ་ལིམ་པོང་དུ་གཏན་བཞུགས་གནང་སྟེ་ཐུག་པའི་བཟོ་གྲྭ་མུ་མཐུད་ གཉེར་སྐྱོང་གནང་།
མདོར་ན་ཁོང་ཉིད་དགུང་གྲངས་ཉི་ཤུ་ཡས་མས་ཙམ་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེན་ དོན་ཆེད་རང་ནུས་ཡོད་རྒུས་ཞབས་འདེགས་བླ་མེད་དུ་འབུལ་མཁན་གྱི་གངས་
ཅན་བོད་མི་ཚང་གི་ཕོ་རྒོད་ངོ་མ་ཞིག་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་ པ་དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་མཇུག་བསྡུ་བར་སྤྲོ་འོ།།
འདོན་ཐེངས་སྔ་མའི་འཕྲོ། ཀ་ལིམ་པོང་གི་ཐུག་པ་ལས་བཟོ་བ་ལས་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཞུས།
རི་མོའི་གླིང་ཁ།
་་་མུ་མཐུད་རྒྱུ། རྫོགས་སོ།།
རི་མོ་འབྲི་མཁན།
རི་མོ་འབྲི་མཁན།
བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ།
བསྟན་འཛིན་དཔལ་མོ།
འཛིན་རིམ། དགུ་པ།
འཛིན་རིམ། གསུམ་པ།
དྷ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ།
དྷ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ།
རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་བ། བསོད་ནམས་བཟང་པོ།
རྩོམ་སྒྲིག་པ།
ཆོས་ཉིད་སྒྲོལ་མ།
བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤིས།
རི་མོ་བ།
ཇུས་འགོད་པ།
མགོན་པོ་དོན་གྲུབ། ཆོས་ཉིད་སྒྲོལ་མ།
རྩོམ་དང་རི་མོ་སོགས་བསྐུར་སའི་ཁ་བྱང་།
The Editor
Department of Education (CTA) Gangchen Kyishong Dharamsala-176215 Distt. Kangra (H.P.) India གློག་འཕྲིན།: phayulshezod@tibet.net
འདོན་ཐེངས་སྔོན་མ་རྣམས་ www.bodyiglobjong.com དྲྭ་ཚིགས་སྟེང་ནས་གཟིགས་ཐུབ།
རི་མོ་འབྲི་མཁན།
བརྙན་དེབ་མངགས་ཉོ་གནང་སའི་ཁ་བྱང་།
བསྟན་འཛིན་སྒྲོལ་མ། རི་མོ་འབྲི་མཁན།
བསྟན་འཛིན་འཆི་མེད། དྷ་ཤོད་བོད་ཁྱིམ།
འཛིན་རིམ། བདུན་པ།
སོ་ན་མདའ་སཾབྷོ་ཊ།
འཛིན་རིམ། བརྒྱད་པ།
རི་མོ་འབྲི་མཁན།
སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་། སོ་ན་མདའ་སཾབྷོ་ཊ།
འཛིན་རིམ། དྲུག་པ།
Sherig Parkhang Trust R-28 Ramesh Park, Laxmi Nagar New Delhi 110092 གློག་འཕྲིན།: shepardelhi@gmail.com