མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ། བོད་རྒྱལ་ལོ། ༢༡༤༡
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས། ༡༦༣
ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་རྩོམ་སྒྲིག་ཚན་པ་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང་པར་སྐྲུན་ཞུས།
གསར་བཏོད་དང་དེའི་གྲུབ་འབྲས།
བེད་སྤྱོད་ཆེ་བའི་དངོས་ཆས།
བཟོས་པ་རེད།
ཡོད། དེང་སྐབས་ནེ་ལོན་དང་། འགྱིག་ཚི་(plastic)། ཕྱིང་ཤ ེལ་(fibreglass)སོགས་རྫས་སྦྱོར་གྱི་དངོས་ཆས་
ཤེལ་ནི་ཤ ེལ་རྡོའ ི་བྱེ་མ་དང་། རྡོ་ཞོ། བུལ་ཚྭ་རྣམས་ཚ་ཚད་མཐོན་པོས་བཟོ་ཡི་
ཡོད། དེའི་རྗེས་སུ་དེ་ཉིད་ཚོས་གཞི་སྒྱུར་རྒྱུ་དང་བཟོ་ལྟ་བཟོ་ཆོག་གི་ཡོད། དུས་
རབས་བར་མའི་ཡི་ཤུའི་མཆོད་ཁང་མང་ཆེ་བའི་སྒེའུ་ཁུང་རྣམས་ཚོས་རིས་ཅན་ གྱི་ཤ ེལ་གྱིས་བཟོས་ཡོད། དེའི་རིགས་ཀྱི་སྒེའུ་ཁུང་ད་ལྟའི་བར་དུ་གནས་ཐུབ་པ་ ནི། ཇར་མ་ནིའི་ཨོག་སི་ བྷརྒ་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་(Augsberg Cathedral)ཡི་་ སྒེའུ་ཁུང་གི་ཤ ེལ་ཁྲ་དེ་ལོ་ ༩༤༩ སོང་ཟིན་པ་ཞིག་ཡིན།
ལྕགས་ལ་བཙའ་རྒྱག་དགོས་དོན།
ལྕགས་རིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བཞའ་ཚན་ཅན་གྱི་མཐའ་རླུང་ནང་བཙའ་རྒྱག་གི་ཡོད། གང་ལགས་ཞེ་ན། ལྕགས་
དེ་ཉིད་ལྕགས་དང་སྲོག་འཛིན་རླུང་འཕྲད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ ལྕགས་བཙའ་དམར་པོ་ཞིག་ལ་འགྱུར་འགྲོ་ཡི་ཡོད། ཕྱི་ལོ་
༡༩༡༣ ལོར་བི་རི་ཊོན༌ ཧེ་རཱི༌ བི་རིར་ལེ་(Briton Harry Brearley) ཡིས་ལྕགས་ལ་ཀོ་ལྕགས་(Chromium)
བསྲེ་སྦྱོར་བྱས་ཏེ་བཙའ་འགོག་ཐུབ་པའི་བཙའ་ཐུབ་དྭངས་ ལྕགས་ཐོག་མར་བཟོས་པ་རེད།
རྫས་སྦྱོར་མཁས་པ་ཞིག་གིས་ལས་ཀ་བྱེད་པའི་སྐབས་སྟེས་དབང་གིས་
ཡིན་པའི་ཝ་ལེས་ ཀེ་རོ་ཐར་སི་(Wallace Carothers)ཡིས་ནེ་ལོན་
སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རིམ་པས་མི་ཚོས་ས་འོག་གི་གཏེར་རྡོ་ལས་ལྕགས་རིགས་ཇི་ལྟར་འདོན་སྟངས་ཤ ེས་རྟོགས་བྱུང་
ཤེལ།
ངག་དབང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བསྒྱུར།
གསར་རྙེད་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། དེ་ནས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཨ་རི་ནས་
སྐབས་ཤིག་ལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་ཆས་བཟོ་བར་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཤིང་དང་སྤྲིན་བལ་སོགས་བེད་ རྣམས་མོ་ཊ་ནས་གྱོན་ཆས་བར་གྱི་དངོས་པོ་དུ་མ་བཟོ་བར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དཀར་ཡོལ།
རྫ་མའི་དངོས་ཆས་རྣམས་མི་ལོ་ ༩༠༠༠ སྔོན་ནས་བཟོ་ཡི་ ཡོད། འོན་ཀྱང་དཀར་ཡོལ་བཟོ་བའི་ལག་རྩལ་རྒྱ་ནག་ནང་ དུ་ལོ་ངོ་ ༡༢༠༠ སྔོན་དུ་མ་གཏོགས་གསར་གཏོད་ཐུབ་
མེད། ལོ་ངོ་ ༣༠༠ ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་དུ་དྭངས་གཙང་དཀར་
ཡོལ་གྱི་དངོས་ཆས་རྣམས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འོར་འདྲེན་མ་ བྱས་བར་དུ་ལག་རྩལ་དེ་གསང་བ་ཞིག་ཏུ་གནས་ཡོད།
རྩི་ཤིང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་དངོས་ཆས་བཟོ་བ།
མིའི་རིགས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའ་ི རིང་རྩི་ཤ ིང་གི་ཐག་རན་ལས་བེད་སྤྱོད་ཡོད་པའི་དངོས་ཆས་དུ་མ་ཞིག་ བཟོས་ཡོད་ཅིང་། འགའ་ཤས་ཤ ིག་དུས་ད་ལྟའང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མི་ལོ་ ༥༠༠༠ ཙམ་གྱི་སྔོན་ལ་རྒྱ་གར་དུ་ ཤིང་བལ་ཐོག་མར་འདེབས་ལས་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་མི་རིགས་ཚོས་ཐག་པ་བཟོ་བར་ཐག་རན་ཅན་གྱི་སོ་མ་ར་ཛའི་
སྡོང་པོ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད། དེ་བཞིན་གནའ་རབས་ཀྱི་ཨི་ཇིཔྚ་མི་རིགས་ཚོས་སོ་མ་ར་ཛའི་སྡོང་པོ་ལས་རས་ཆ་ འཇམ་པོ་དག་བཟོས་ཡོད།
ཕྱིང་ཤེལ།
ཕྱིང་ཤ ེལ་གྱི་དངོས་ཆས་རྣམས་ཤ ེལ་གྱི་ཐག་རན་དང་འགྱིག་ཚི་བསྲེས་ཏེ་བཟོ་ཡི་ཡོད། དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༠ ཡས་
དྭངས་ལྕགས།
ལོ་ངོ་ ༣༠༠༠ སྔོན་ལ་ལྕགས་ལས་གྲུབ་པའི་ལྕགས་རིགས་མཁྲེགས་པོ་སྟེ་དྭངས་ལྕགས་ཐོག་མར་མངོན་གྱུར་བྱུང་ བ་རེད། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༨༥༦ ལོར་ཨིན་ཇིའི་གསར་གཏོད་
པ་ཧེན་རི་ བེ་སི་མར་(Henry Bessemer)གྱིས་དྭངས་
ལྕགས་བཟོ་བའི་ཐབས་ལམ་སྟབས་བདེ་ ཞིག ་གསར་འདོན ་
བྱས་པ་རེད། དེ་ནི་ལྕགས་བཞུས་པ་རྣམས་ཁྲོ་ཐབ་ཡོ་ཆས་ (Converter)ནང་བླུགས་ཏེ། དེའི་ཐོག་རླུང་ཚ་པོོའམ་སྲོག་
འཛིན་རླུང་འབུད་གཏོང་བྱས་ནས་ལྕགས་ཀྱི་ནང་གི་ཀར་བོན་ མང་ཆེ་བ་བསྲེགས་ཏེ་དྭངས་ལྕགས་སུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད། དེ་ལྟ་
བུའི་ཁྲོ་ཐབ་དེ་ལ་ཕྱིས་སུ་བེ་སི་མར་བཙོ་སྦྱང་ཁྲོ་ཐབ་(Bessemer converter)ཟེར་རོ། །
འགྱིག་ཚི།
སྣུམ་དང་། རང་བྱུང་བུད་རྫས། རྡོ་སོལ་ནང་གི་རྫས་སྦྱོར་གྱི་དངོས་རིགས་ལས་འགྱིག་ཚི་ཡོངས་རྫོགས་སམ། འགྱིག་
ཤོག་དང་། ནེ་ལོན། ཚོན་རྩི་འགའ་ཤས་ཤ ིག་བཟོས་ཡོད། འགྱིག་ཤ ོག་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༣ ལོར་ཨིན་ཡུལ་གྱི་ནང་གི་
ཧིན་སྒོར། ༥
མས་ཙམ་ལ་ཨ་རི འི ་ ནང་དུ་བཟོ་འགོ་ བཙུགས་པ་ཞིག་རེད། ཕྱིང་ཤེལ་ནི་མེ་
སྐྱོན་འགོག་ཐུབ་པ་དང་། བཙའ་མི་རྒྱག་ པ་མ་ཟད། མོ་ཊའི་ཕྱི་སྒྲོམ་དང་གྲུ་སོགས་
བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཉིད་ཁང་པ་ཉེན་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ལའང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
འགྱིག་གྱི་རང་བཞིན།
རང་བྱུང་གི་འགྱིག་ནི་འགྱིག་ཤ ིང་ནས་འཛག་པའི་ཤ ིང་ཚིའམ་ཤ ིང་ཞོ་ལས་བཟོ་ཡི་ཡོད། ཤིང་ཞོ་དེ་གསོག་སྒྲུབ་བྱས་ ཏེ་ཚགས་བརྒྱབ་ཅིང་། མཁྲེགས་གཟུགས་བཟོ་བར་སྐྱུར་རྫས་
དང་བསྲེས་ཏེ་ལེབ་མོར་སྒྲིལ་གྱི་ཡོད། རང་བྱུང་གི་འགྱིག་ནི་ཕྱི་ ལོ་ ༡༨༠༠ ཡི་འགོ་སྟོད་ཙམ་དུ་བྲཱ་ཛིལ་(Brazil)ནང་གསར་ རྙེད་བྱུང་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཐོག་མར་ཆུ་འགོག་བྱེད་དུ་བེད་སྤྱད་པ་
རེད། དེང་སྐབས་ང་ཚོས་ལོ་ངོ་ ༦༠ ཙམ་གྱི་སྔོན་ལ་ཡར་རྒྱས་ ཕྱིན་པའི་བཅོས་མའི་བསྲེ་སྦྱོར་ལས་བསྒྲུབས་པའི་འགྱིག་རིགས་ གཙོ་ཆེར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད།
2
ཕ་ཡུལ་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད།
མེ་ལྕགས་སྒམ་ཆུང་།
ངག་དབང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བསྒྱུར།
ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༤
ལྷུག་རྩོམ།
ཤིང་གི་ཕོར་པ།
ངག་དབང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བསྒྱུར་བཟོ་བྱས།
ཉིན་གཅིག་སྤོ་ལགས་བགྲེས་སོང་ཞིག་རང་གི་བུ་དང་མནའ་མ། ཚ་བོ་ཚོ་སྡོད་སའི་ནང་དུ་ གནས་ཚང་སྤོས་པ་རེད། རྒས་པོ་དེའི་ལག་པ་འདར་སིག་རྒྱག་པ་དང་། མིག་གཉིས་ཀྱིས་
གསལ་པོ་མི་མཐོང་ཞིང་། གོམ་པ་སྤོ་སྐབས་རྐང་པ་འཁྱོར་མཁན་ཞིག་ཡོད། ཁྱིམ་དེའི་ནང་ མི་རྣམས་ཅོག་ཙེ་གཅིག་གི་ཐོག་ཚང་མ་འཛོམས་ནས་ཁ་ལག་ཟ་སྲོལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྤོ་
ལགས་ཀྱི་ལག་པ་བརྡར་བ་དང་། མིག་མི་གསལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁ་ལག་ཟ་བར་དཀར་ངལ་ ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་རེ་ཐུར་མ་ནས་སྲན་མ་འཛག་པ་དང་། སྐབས་རེ་ཤ ེལ་ཕོར་ འཇུ་སྐབས་འོ་མ་ཅོག་ཙེའི་སྟེང་དུ་བོ་ཡི་ཡོད།
སྤོ་ལགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་དེར་ཁོའ་ི བུ་དང་མནའ་མ་གཉིས་པོ་སུན་སྣང་ཞེ་དྲག་
བཞིན་ཡོད།” ཅེས་འཛུམ་མདངས་ཤ ིག་བསྟན་ནས་ལས་ཀ་ལྷག་འཕྲོད་བྱེད་པར་ཕྱིན།
བུའི་ཚིག་དེ་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་སེམས་ལ་ཟུག་པོ་བྱུང་བས་གང་ཡང་ལབ་རྒྱུ་མ་
རག འཁྱུག་ཙམ་ནས་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་འགྲམ་པའི་ངོས་ནས་མིག་ཆུ་ག་ལེར་བཞུར། བུས་ ཚིག་གང་ཡང་བཤད་མེད་ནའང་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་གང་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཤ ེས་པ་རེད།
དེའི་དགོང་མོ་དེར་ཁྱོ་ག་དེས་སྤོ་ལགས་ཀྱི་ལག་ནས་འཇུས་ཏེ་ག་ལེར་ནང་མི་
ཚང་མ་སྡོད་སའི་ཅོག་ཙེ་ཡོད་སར་འཁྲིད་ཡོང་བ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་སྤོ་ལགས་ཀྱིས་ནང་
མི་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཁ་ལག་བཟས་པ་དང་། བཟའ་ཟླ་གཉིས་པོས་ཀྱང་སྤོ་ལགས་ཀྱི་ལག་པ་ ནས་ཐུར་མ་ཟག་པ་་དང་། འོ་མ་བཤོས་ཏེ་ཅོག་ཙེའི་གཡོག་རས་ཛོར་པོ་བཟོས་ནའང་གང་ ཡང་ལབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད།། །།
སྐྱེས། བུ་དེས། “ང་ཚོས་པཱ་ལགས་ཆེད་དུ་གཅིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག རྟག་པ་རེ་བཞིན་
སེམས་པ་བཟང་པོ།
ནས་ཐང་ཆད་སོང་།” ཞེས་རང་གི་བཟའ་ཟླ་ལ་ལབ་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་སྤོ་
སེམས་པ་བཟང་པོ་དགོས་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ཡ་རབས་ནས་འགོ་བརྩམ་
གཅིག་པུ་ཁེར་རྐྱང་དུ་བསྡད་ནས་ཁ་ལག་ཟ་ཡི་ཡོད། དེ་ཙམ་མ་ཟད་དེ་སྔོན་སྤོ་ལགས་ཀྱིས་
སྐྱིད་མང་པོ་རག་གི་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་པའི་དབང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱས་
སྐད་ཅོར་བརྒྱབས་ནས་ཁ་ལག་ཟ་བ་དང་། འོ་མ་དང་ཁ་ལག་དེ་ཚོ་ས་ལ་ཕོས་པ་མཐོང་
ལགས་ཆེད་དུ་ཁང་པའི་ཟུར་ཞིག་ལ་ཅོག་ཙེ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བསྒྲིགས་པ་རེད། དེར་སྤོ་ལགས་ ཐེངས་མང་པོར་ཕོར་པ་བཅག་པར་བརྟེན། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་སྤོ་ལགས་ཀྱི་ཁ་ལག་རྣམས་
ཤིང་གི་ཕོར་པ་ཞིག་གི་ནང་སྤྲོད་འགོ་བཙུགས། སྐབས་རེ་ཁོ་ཚོས་སྤོ་ལགས་ཀྱི་ཕྱོགས་
སུ་ལྟ་སྐབས། ཁོའ་ི མིག་གཉིས་མིག་ཆུས་ཁེངས་ཡོད་པ་མཐོང་ནའང་། ད་དུང་ཁོ་ཚོས་སྤོ་
བསྟན་འཛིན་ཟླ་གསལ། དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་དགུ་པ།
དགོས༌པ་མ་ཟད། སེམས་པ་ག་ཚོད་བཟང་པོ་བྱས་པ་ཡིན་ནའང་དེ་ཚོད་ཀྱིས་སོ་སོར་བདེ་
ན། སོ་སོར་ག་དུས་དཀའ་ངལ་དང་སྡུག་པོ་འཕྲད་ཀྱང་རང་ཉིད་སེམས་པ་བཟང་པོ་ཡོད་པའི་ རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སློབ་གྲོགས་ཚང་མས་དུས་རྟག་ཏུ་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་ཡོད།
ད་དུང་སེམས་པ་བཟང་ན་ལུས་ལ་ན་ཚ་ཉུང་བ་དང་། སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་
་་་ཁོས་ཁྱི་གཉིས་པ་དེ་ཡི་རོགས་ལ་བརྟེན་དགོས་བསམས་ཏེ་མེ་ ལགས་ཀྱི་ལག་ནས་ཁ་ལག་དང་ཐུར་མ་ཟག་པ་མཐོང་སྐབས་གཤེ་གཤེ་དང་བཀའ་བཀྱོན་ མེད་པ། རང་དང་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སེམས་ཅན་ཆེ་ཆུང་ཚང་མ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བར་ ལྕགས་སྒམ་ཆུང་དེའི་མེ་རྡོ་ཚར་གཉིས་བརྡར་བ་ན། ཁྱི་གཉིས་པ་ དེ་ཐོན་ཡོང་སྟེ། “སྦྱིན་བདག་ལགས། བཀའ་ག་རེ་གནང་རྒྱུ་ཡོད།”
གྱི་ཚིག་མ་གཏོགས་བཤད་རྒྱུ་མེད་པ་རེད།
གནས་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་དང་། འདས་ཟིན་པའི་རྗེ་མི་
སིམ་མེར་བལྟས་བསྡད། དགོང་མོ་ཞིག་པཱ་ལགས་ཀྱིས་རང་གི་བུ་དེ་ཤ ིང་ཆག་ཧྲུག་མང་པོ་
དང་སྙིང་རྗེ། རང་ལས་གཞན་གལ་ཆེ་བར་བརྩིས་པས། མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་
ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་དང་རྣམ་འགྱུར་ལ་ལོ་བཞི་སོན་པའི་ཕྲུ་གུ་དེས་ཁུ་
ལ་རས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སེམས་པ་བཟང་པོ་དང་། བྱམས་
ཅེས་དྲིས་པར། དམག་མི་དེས། “ཁྱེད་ཀྱིས་མཛེས་ལྡན་སྲས་མོ་ ཞིག་ལ་རྩེད་མོ་རྩེ་བཞིན་པ་མཐོང་བ་ན། ཁོས་འཇམ་པོའ ི་ངང་བུ་ལ་ལབ་པར། “ཁྱེད་རང་ག་ པ་རེད། སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་བོད་མི་ཚང་མའི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་སམ་ཡོན་ཏན་ འཁྱེར་ཡོང་ནུས་སམ།” ཞེས་དྲིས་པར། ཁྱི་དེས། “ལགས་འོང། རེ་བཟོ་ཡིི་ཡོད།” ཅེས་དྲིས་པར། བུ་དེས་ཀྱང་ཡ་རབས་པོའ ི་ངང་། “པཱ་ལགས། ང་རང་ཆེན་ ཡག་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པས། ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོས་དུས་རྟག་ཏུ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དང་དེ་ ཡིན་དང་ཡིན།” ཟེར་ནས་ཡལ་ཕྱིན། དེ་ནས་ཡུད་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ པོ་ཆགས་སྐབས་ངས་པཱ་ལགས་དང་ཨ་མ་ལགས་ཁྱེད་གཉིས་ཀྱི་ཁ་ལག་ཟ་སའི་ཕོར་པ་བཟོ་ ཁྱི་དེས་སྲས་མོ་དངོས་སུ་འཁྲིད་ནས་ལོག་སླེབས།
དམག་མི ་ ཁོ ས ་སྲས་མོ ་ མཐོ ང ་མ་ཐག་ཏུ་རང་སེ མ ས་
ཤོར་བ་རེད། དགོང་མོ་དེར་ཁྱི་དེས་སྲས་མོ་ཕོ་བྲང་དུ་བསྐྱལ། དུས་
དེ་ནས་བཟུང་ཁྱི་དེའི་ལས་འགན་དུ་སྲས་མོ་ཕོ་བྲང་ནས་ཕར་ཚུར་ བསྐྱལ་རྒྱུ་ཆགས་པ་རེད།
མཚར་གཏམ་
བུ་གླེན་པས་ཐང་ཁུག་བཀྲུས་པ།
པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་རྒྱ་མིའི་མནར་གཅོད་འོག་གྲོངས་ཁར། ཚེ་རིང་ད་ང་ཚེ་མ་ཟིན་པ་
༄༅། །དེ་སྔ་བདེ་སྐྱིད་ཁང་གསར་གྱི་གཡོག་པོ་ཡིན་པ་ཨ་ཅོ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤ ིས་ཀྱི་གཅུང་
ལམ་ཡོད། ད་ང་ལ་གཞན་གང་ཡང་སྤྲོད་རྒྱུ་མེད་པས། ང་ཡི་སྒོག་ཕོར་འདི་ཡག་པོ་ཡོད་
ཚེ་དབང་རྟ་མགྲིན། འབྲས་ལྗོངས།
རི ང ་མི ན ་རྒྱལ་པོ ས ་གནས་ཚུལ་དེ འི ་ སྐོ ར ་ཤེ ས ་ཏེ ། མོ་ལྷག་པ་སྒྲོལ་མ་དང་། མོ་ཡི་བཟའ་ཟླ་དཔལ་ལྡན་དོན་གྲུབ་གཉིས་རང་ཡུལ་སྤངས་ནས་
དམག་མི ་ ཁོ ་ འཛི ན ་བཟུང་བྱས་ནས་མི ་ ཚོ ག ས་དཀྱི ལ ་ལ་དཔྱང་ ཐག་བརྒྱབས་ཏེ་དགྲོང་རྒྱུའི་བཀའ་བཏང་།
འབྲས་ལྗོངས་སུ་བཙན་བྱོལ་ལ་འབྱོར་བའི་རྗེས་སུ་དུས་མི་རིང་བར་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འཕོ་
འགྱུར་དང་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་གནས་སྟངས་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས། བཟའ་ཚང་གཉིས་ཀ་ཚེ་མ་ ཟིན་པར་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་པས། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་བུ་བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤ ིས་ཟེར་བ་རང་
ལོ་དྲུག་ལས་མ་ཟིན་པ་ཞིག་ཤུལ་དུ་ལུས་པར་བརྟེན། ཁོ་ལ་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་ལས་འགན་དེ་ ཁོ་ཡི་ཨ་ཞང་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤ ིས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་འཁྲི་བ་རེད།
སྐབས་དེ་དུས་བོད་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་ཨ་ཅོ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤ ིས་ཁོ་རང་
གི་ཁྱིམ་ཚང་གི་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་སྐྱོ་པོ་ཡོད་པས། ཕ་མ་གཉིས་མེད་པའི་དྭ་ཕྲུག་
བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤ ིས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཕུལ་བ་ཡིན་ཞེས་རྡོར་གླིང་བོད་གཞུང་སློབ་
གྲྭར་བཅུག་ནས་ཁོ་རང་བཟའ་མི་གཉིས་སྣ་ཐོད་ལ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་ལམ་བཟོ་རྒྱུག་པར་ཕྱིན། མཐར་མཚོ་མགོ་ཞེས་པའི་ས་ཆ་དེར་ལྕགས་ཀྲིན་གྱི་སྡོད་ཁང་འཕྲལ་སེལ་ཞིག་བཟོས་པ་ དེའི་ནང་གནས་སྐབས་གཞིས་བཅས་ནས་བསྡད་པ་རེད།
དེ་ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ཟླ་སྟོད་དུ་རྡོར་གླིང་བོད་གཞུང་སློབ་གྲྭའི་དགུན་ཁའི་
གུང་སེང་བཏང་པས་ན། བུ་བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤ ིས་ཀྱང་རང་གི་སློབ་གྲྭའི་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤ ས་
དང་མཉམ་དུ་ཨ་ཞང་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤ ིས་དང་ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་ཨ་ཅག་སྒྲོལ་མ་གཡང་འཛོམས་
གཉིས་ཀྱི་སར་དུས་ཡུན་ཟླ་བ་གཉིས་རིང་གུང་སེང་ལ་སླེབས་ཤིང་། ཞང་པོ་བཀྲ་ཤིས་ བཟའ་ཚང་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཕྲུ་གུ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་བརྟེན་རང་གི་ཤ ་ནས་བཅད་པའི་ཕྲུ་
གུ་དང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་བྱམས་བརྩེ་ཆེན་པོའ་ི ངང་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཨ་ཞང་ཚེ་རིང་ བཀྲ་ཤ ིས་བཟའ་མི་གཉིས་ཉིན་ལྟར་ལམ་བཟོ་བྱེད་པར་ལས་ཀར་འགྲོ་དགོས་པས། ཞོགས་
པ་ལས་ཀར་མ་ཐོན་གོང་། ཨ་ཅག་སྒྲོལ་མ་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས་བུ་བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤ ིས་
ལ། ད་ཁྱེད་རང་གི་ཨ་ཞང་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤ ིས་དང་ང་གཉིས་འདི་ནས་ཡར་ས་ཐག་རིང་ཙམ་དུ་ ཤེས་རབ་ཐང་ཟེར་བའི་ས་ཆར་འགྲོ་དགོས་པར་བརྟེན་དགུང་ཟས་བཟའ་བར་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་
རེད། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་རང་ཉིན་དགུང་ཆུ་ཚོད་བཅིུས་ཟིན་མཚམས་སུ་ཧ་ཡང་ནག་པོ་ཕ་གིའི་ ནང་ཨ་ཞང་གིས་ད་རང་སྔ་དྲོ་དམག་མིའི་ཐབ་ཚང་ནས་འཁྱེར་ཡོང་བའི་འབྲས་དང་། སྒོག་
དེ་ནས་དཔྱང་ཐག་རྒྱག་པའི་ཉིན་དེར་མི་ཚོགས་མང་པོ་ ཕོར་འདི་ཡི་ནང་ཤ ་ཀྲིན་ནས་བཏོན་པའི་ཤ ་ཡོད་པས་ཉིན་མོ་ཚ་པོ་བཟོས་ནས་ཁ་ལག་ཡག་
ལྟད་མོ་བལྟ་བར་འཛོམས། དེར་རྒྱལ་པོ་དང་ཁོང་གི་བཙུན་མོའང་
ཉིད་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེན་ནང་གི་དོན་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད།། །།
པོ་ཟོ་ཨ་ཞེས་བསླབ་བྱ་བརྒྱབས་ནས་ལས་ཀར་ཕྱིན་པ་རེད།
དེ་ནས་དགོང་མོ་ཆུ་ཚོད་ལྔ་པ་ཙམ་ལ་ཨ་ཞང་བཟའ་མི་གཉིས་ལས་ཀ་གྲོལ་
འདིར་བློ་ཕམ་མ་བྱེད་ཨ། མི་ཚང་མ་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་སྐྱེ་བའི་མཐའ་མ་འཆི་རྒྱུ་རེད། ཁྱེད་
རང་གིས་ཕ་མའི་ཞབས་ཕྱི་ཡག་པོ་ཞུས་པར་དགའ་པོ་བྱུང་། མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་བའི་སྨོན་ པས་ཕ་མའི་དྲན་རྟེན་དུ་ཉར་ཨ་ཞེས་ཞལ་ཆེམས་བཞག་ནས་དེ་གར་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་ བརྟེན་དུས་རྒྱུན་དུ་རྩ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་ཉར་བའི་དྲིན་ཅན་ཕ་མའི་བྱིན་རྟེན་དེ་ཡི་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་
མེ་ཡིས་འཚིག་ནས་ནག་པོ་སོལ་བར་ཕྱིན་འདུག་པ་དེ་མཐོང་སྐབས། སེམས་པ་སྐྱོ་བ་དང་
ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བའི་ཚོར་སྣང་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་ཚོར་ན་ཡང་། ཨ་ཁ། ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་དྭ་ཕྲུག་ ལ་བཀའ་བཀྱོན་བཏང་ནས་གང་ཡོང་བསམས་ནས་གང་ཡང་མ་ལབ་པར་བསྡད་པ་རེད།
ཡང་སང་ཉིན་དེར་ཨ་ཅག་སྒྲོལ་མ་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས་ཐ་ང་ཚོ་ལས་ཀར་འགྲོ་
ཡི་ཡིན། བསྟན་འཛིན་རང་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ནས་སྡོད་ཨ། ཧ་ཡང་ནག་པོ་འདི་ཡི་ནང་དུ་ཁ་སང་ དགོང་མོའ་ི བག་ཐུག་ལྷག་མ་ཡོད་པ་འདི་ཚ་པོ་བཟོས་ནས་ཐུངས་ཨ་ཞེས་ཟེར་ནས་ལས་
ཀར་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་ཡི་དགོང་མོ་ལས་ཀ་ནས་ལོག་ཡོང་སྐབས། བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤ ིས་
ཀྱིས་ཐུག་པ་བཏུང་པའི་རྗེས་སུ་ཧ་ཡང་སྟོང་པ་དེ་དང་ཐུག་པ་བཏུང་པའི་དཀར་ཡོལ་སོགས་ ལྟོ་སྣོད་སྟོང་པ་རྣམས་མ་བཀྲུས་པར་བཞག་ཡོད་པ་དེ་མཐོང་དུས་ཨ་ཞང་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤ ིས་
ཀྱིས་བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤ ིས་ལ་བཀའ་བཀྱོན་མ་བཏང་བར་ཁ་འཇམ་པོའ་ི སྒོ་ནས་བཀྲ་ཤ ིས་
ག་དུས་ཡིན་ནའང་ཁ་ལག་བཟས་ཚར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟོ་སྣོད་སྟོང་པ་རྣམས་འཁྲུད་རྒྱུ་མ་བརྗེད་ པ་བྱེད་ཨ་ཞེས་སློབ་སྟོན་བྱས་པ་རེད།
ཐེངས་གཅིག་ཁོ་ཚོ་ལས་ཀར་མ་འགྲོ་གོང་ལ་ཨ་ཅག་སྒྲོལ་མ་གཡང་འཛོམས་
ཀྱིས་དེང་སང་སློབ་གྲྭའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་ན་ཡོད་པ་རང་རེད་དེ་མིན་ན་ཁ་ལག་
ཟ་ཤ ེས་ཀྱི་རེད། བཟོ་ཤ ེས་ཀྱི་མ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་དེ་རིང་ངས་ལས་སླ་བཅོས་བྱས་ནས་ ཐང་ཁུག་ནང་སྤགས་བཟོས་ཡོད་པས། བསྟན་འཛིན་རང་དེ་རིང་དགུང་ཟས་ལ་ཐང་ཁུག་ནང་
བཟོས་ནས་བཞག་ཡོད་པའི་སྤགས་འདི་དང་མཉམ་དུ་ཧ་ཕྲུག་ཆུང་ཆུང་འདི་ནང་ཡོད་པའི་ སྒོང་གཡོས་གཉིས་བཟོ་ཨ་ཞེས་ལབ་ནས་ལས་ཀར་ཐོན་ཕྱིན་པ་རེད།
དེ ་ ནས་ཨ་ཅག་སྒྲོ ལ ་མ་གཡང་འཛོ མ ས་ཀྱི ས ་བསླབ་བྱ་ཇི ་ ལྟར་བརྒྱབས་པ་
བཞིན། ཐང་ཁུག་ནང་གི་སྤགས་དང་ཧ་ཕྲུག་ནང་བཞག་ཡོད་པའི་སྒོང་གཡོས་དེ་བཟས་ཚར་
བའི་རྗེས་སུ། ཁ་སང་ཨ་ཞང་གིས་གང་ལབ་པ་དེ་སེམས་ལ་ལྷང་ངེ་དྲན་པས། ཁོས་ལམ་ སང་། སྤགས་དང་སྒོང་གཡོས་གཉིས་བཟས་ཚར་བའི་རྗེས་སུ་ཐང་ཁུག་དེ་ཆུ་ལ་ཡག་ཐག་
ཆོད་བཀྲུས་ནས། ཁང་པའི་ཐོག་ཁར་ཉི་མ་ལ་སྐམ་ནས་བཞག་པས། དེ་ཡི་དགོང་མོ་ཨ་ཞང་ བཟའ་མི་གཉིས་ལས་ཀ་ཚར་ནས་ནང་དུ་སླེབས་སྐབས། ཡ། བུ་བསྟན་འཛིན་དེ་རིང་དགུང་
ཟས་ལ་སྤགས་དང་སྒོང་གཡོས་གཉིས་ཞིམ་པོ་བྱུང་ངམ་ཞེས་དྲིས་པར། ཁོ་ཡིས་ཞིམ་པོ་
ཕེབས་ཡོད་པ་རེད། དམག་མི་ཁོའ་ི སྐེ་ལ་ཐག་པ་གྱོན་ཏེ་སྡིངས་ ནས་ཁྱིམ་དུ་ལོག་པའི་རྗེས། བུ་བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤིས་ལ་བལྟས་ནས། བསྟན་འཛིན་དེ་རིང་ བྱུང། ཁ་སང་ཨ་ཞང་གིས་ང་ལ་ཁ་ལག་བཟས་ཚར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟོ་སྣོད་སྟོང་པ་རྣམས་བཀྲུ་ ཆའི་སྟེང་ལངས་བསྡད་ཡོད། དེའི་སྐབས་ཁོས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཐ་མག་ ཉོབ་མ་སོང་ངམ། དགུང་ཟས་ཡག་པོ་བཟས་པས། ལྟོ་ག་རེ་ནང་ཚ་པོ་བཟོས་པས་ཞེས་དྲིས་ དགོས་ཞེས་བསླབ་བྱ་བརྒྱབས་པ་ནང་བཞིན་ཐང་ཁུག་བཀྲུས་ནས་ཐོག་ཁར་བསྐམས་བཞག་ པར། བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤ ིས་ཀྱིས་ཉོབ་མ་བྱུང་། ཁ་ལག་ཤ ིང་གི་ཕོར་པ་འདིའི་ནང་ཚ་པོ་ ཡོད་ཅེས་ལབ་པས། ཨ་ཞང་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤ ིས་དང་ཨ་ཅག་སྒྲོལ་མ་གཡང་འཛོམས་གཉིས་ ཅིག་འཐེན་ཆོག་པའི་གནང་བ་ཞུས། ༌༌༌མུ་མཐུད་རྒྱུ། མུ་མཐུད་རྒྱུ།༌༌༌༌༌༌༌༌༌
བཟོས་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པས། ཨ་ཞང་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤ ིས་ཀྱིས་དེ་སྔ་རང་གི་པཱ་ལགས་དམ་
ཀྱིས་བུ་གླེན་པས་ཐང་ཁུག་བཀྲུས་འདུག་ཅེས་གད་མོས་རིལ་ཕྱིན་པ་རེད།། །།
3
ཕ་ཡུལ་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད།
༄༅། །བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཆོས་ཚན་ངོ་སྤྲོད། ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།
བུ་ཀོལ་ཏོའ ་ི སྒྲུང་། ༡
འདུལ་བའི་ཆོས་ཚན་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༤
ངག་དབང་དབང་མོ། བདེ་སླར་སི་ཝི་པི་སློབ་དགེ
གསུམ་པ་མའི་སོ་ཐར་དང་རྣམ་འབྱེད་ལ་གླེགས་བམ་གཅིག་སྟེ། གླེགས་བམ་ཏ་པ་ལ། དགེ་སློང་མའི་ཁྲིམས་ ༣༦༤ བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་མའི་སོ་ཐར་གྱི་མདོ་
ཤློ་ཀ་ ༨༠༠ དང་། བམ་པོ་ ༢ ཅན་གྱི་འགྱུར་བྱང་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་དང་། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་དགེ་སློང་མའི་འདུལ་བ་རྣམ་འབྱེད་ཤློ་ཀ་ ༨༤༠༠ དང་། བམ་
པོ་ ༢༨ ཅན་གྱི་འགྱུར་བྱང་འདུལ་བ་ལུང་གཞི་དང་མཚུངས་པར་ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་སརྦ་ཛྙཱ་དེ་ཝ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བིདྱཱ་ཀ་ར་པྲ་བྷ་དང་། ཁ་ཆེའི་མཁན་པོ་ དྷརྨཱ་ཀ་ར་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙ་བ་བནྡེ་དཔལ་གྱི་ལྷུན་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་། སླར་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བིདྱཱ་ཀ་ར་པྲ་བྷ་དང་། ལོ་ཙ་བ་བནྡེ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་ བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་པ་རྣམས་བཞུགས་ཡོད། འདུལ་བ་ལུང་རྣམ་འབྱེད་དང་། འདུལ་བ་རྣམ་འབྱེད་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན།
བཞི་པ་འདུལ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ལ་གླེགས་བམ་གཉིས་ཡོད་དེ། གླེགས་བམ་ཐ་པ་ལ། མ་ཚང་བ་ཁ་བསྐང་བ་འདུལ་བ་ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ཕྲ་མོའ་ི སྒོ་བརྒྱད་ཀར་
རྫོགས་པ་ཤློ་ཀ་ ༡༧༧༠༠ དང་། བམ་པོ་ ༥༩ ལས་བམ་པོ་ ༢༧ ཡན་བཞུགས་ཡོད། གླེགས་བམ་ད་པ་ལ། དེའི་འཕྲོས་བམ་པོ་ ༣༢ བཞུགས་པ་རྣམས་རྒྱ་ གར་གྱི་མཁན་པོ་བིདྱཱ་ཀ་ར་པྲ་བྷ་དང་། དྷརྨཱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་དང་། ལོ་ཙ་བ་བནྡེ་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ཡིན། སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར་དུ་སྤྱིར་བསྡོམས་ན་བམ་པོ་ ༡༢ ཁ་སྐོང་བྱས་པར་བཤད་ཡོད། ཕྲན་ཚེགས་དང་། འདུལ་བ་ཕྲན་ཚེགས། འདུལ་བ་ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ཞེས་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་པ་ཡིན།
ལྔ་པ་གཞུང་བླ་མ་ལ་གླེགས་བམ་གཉིས་ཡོད་དེ། གླེགས་བམ་ན་པ་ལ། དེ་དག་གི་དཀའ་བའི་གནས་རྣམས་ཞུ་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་འདུལ་བ་གཞུང་ དམ་པར་གྲགས་པ་ཞུ་བ་མ་རྫོགས་པ་ཤློ་ཀ་ ༣༠༠༠ དང་། བམ་པོ་ ༡༢ ཡོད་པ་རྣམས་ལོ་ཙ་བ་བནྡེ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། ཞུ་
བ་རྫོགས་པ་ཤློ་ཀ་ ༡༥༩༠༠ དང་། བམ་པོ་ ༥༣ ཡོད་པ་ནས་བམ་པོ་ ༢༢ བར་གླེགས་བམ་འདིའི་ཁོངས་སུ་བཞུགས་ཡོད། གླེགས་བམ་པ་པ་ལ། སྔ་མའི་
ལམ་དུ་ཉི་མ་ཚ་པོ་ཡོད་པས་མོའ་ི སྟོད་གོས་དང་ལྷམ་ཕུད་ནས་ཁོ་ལ་བསྐུར། མོ་ རང་ཉམས་སངས་བྱས་ནས་དལ་གྱི་ཡོང་སྐབས། ཁོའ་ི རྒྱབ་ཏུ་ལྕི་བ་སྐམ་པོ་སྒྱེ་གང་ དང་མདུན་དུ་བུ་མོའ་ི སྟོད་གོས། ལག་ཏུ་མོའ་ི ལྷམ་བཅས་འཁྱེར་ནས་ད་དུང་ཕྱུགས་ རྣམས་འདེད་ཀྱིན་སོང་། གང་འཚམས་ནས་དྲག་ཆར་ཆེན་པོ་ཞིག་བབ་པས་ཁོ་ མགྱོགས་པོ་ཕྱིན་པ་ན། བུ་མོས་སྒུགས་དང་ཟེར་ནས་སྐད་བརྒྱབས་ཀྱང་ཁོས་ཡ་ ལན་མ་བྱས་པར་དེ་བས་མགྱོགས་སུ་ཕྱིན། ནང་དུ་ཁོ་སྔོན་ལ་སླེབས་ནས་ཕྱུགས་ རྣམས་རང་སར་བཏགས་པ་དང་། འོ་མ་འཇོ་བ་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཆ་ཚང་ཚར་རྗེས་ བུ་མོ་འཁྱགས་ནས་འདར་སིག་རྒྱག་གིན་ནང་དུ་སླེབས།
འཕྲོས་བམ་པོ་ ༣༡ རྣམས་བཞུགས་ཤ ིང་། དེ་དག་ལོ་ཙ་བ་བནྡེ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན། འདུལ་བ་གཞུང་བླ་མ་དང་། འདུལ་བ་གཞུང་ དམ་པ། འདུལ་བ་ལུང་ཞུ་བ། འདུལ་བ་གཞུང་ཕྱི་མ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཡིན།
མདོར་ན། གོང་གི་འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་དང་སོ་ཐར་གྱི་མདོ་གཉིས་བཅས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ཤློ་ཀ་དང་བམ་གྲངས་རྣམས་བསྡོམས་ཚེ། ཁྱོན་
བསྡོམས་ཤློ་ཀ་ ༡༠༤༡༠༠ དང་། རྣམ་འབྱེད་ཡན་ཆད་ལ་ཤློ་ཀ་ ༣༥༠ ལ་བམ་པོ་རེ་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཤློ་ཀ་ ༤༠༠ ལ་བམ་པོ་རེ་བརྩིས་ཏེ་ཁྱོན་བསྡོམས་
བམ་པོ་ ༣༤༨ ཆགས་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྡེ་དགེ་དཀར་ཆག་ཏུ། འདི་སྐབས་འདུལ་ལུང་སྡེ་བཞི་སོ་ཐར་གྱི་མདོ་གཉིས་དང་བཅས་པ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཤློ་ཀ་ཆིག་ འབུམ་བཞི་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ།(༡༠༤༨༠༠) རྣམ་འབྱེད་ཡན་ཆད་ལ་ཤློ་ཀ་ཕྱེད་དང་བཞི་བརྒྱ་(༣༥༠) ལ་བམ་པོ་དང་། དེ་ཕྱིན་བཞི་བརྒྱ་(༤༠༠)ལ་བམ་པོར་བྱས་ པའི་བམ་པོ་སུམ་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་(༣༤༤)དང་། བམ་པོའ ི་སུམ་ཆ་གཅིག་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསལ་བ་བཅས་སོ།། །།
ཨཀ་བར་དང་བཱིར་བལ།
༣༦༽ རྒྱལ་པོས་རྟའི་ཆག་མཆོད་པ།
ཉིན་གཅིག་རྒྱལ་པོ་དང་བཱིར་བལ་ལྷན་དུ་རྟ་ཧྲག་དང་བཅས་རི་དྭགས་རྔོན་རྒྱག་ཏུ་ ཕེབས་པ་དང༌། རི་དྭགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྙེགས་བཞིན་ནགས་ཚལ་མཐུག་པོ་ཞིག་གི་
ནང་དུ་འབྱོར། ཁོ་ཚོས་གྲོང་ཁྱེར་ནས་རྒྱང་ཐག་རིང་པོར་སླེབས་པ་ཤ ེས་དུས་དུས་ ཚོད་ཕྱི་པོ་ཆགས་ཟིན་ཀྱང་དེའི་དགོང་མོ་ཟ་རྒྱུ་དང་འཐུང་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད།
རྒྱལ་པོ ་ གསོ ལ ་གྲོ ད ་ཧ་ཅང་བཀྲེ ས ་བཞི ན ་དུ་ཁོ ང ་གཉི ས ་ཤི ང ་སྡོ ང ་ལ་
འཛེགས་ནས། རྟ་ཧྲག་གཞན་རྣམས་སྒུག་ནས་བཞུགས། དུས་ཡུན་གང་མཚམས་
་་་མུ་མཐུད་རྒྱུ།
སྤྲང་པོ ་ ཁྱོ ད །
ངའི ་ དུག་ལོ ག ་ཁྱེ ར ་ནས་མ་བསྒུགས་པ་ཅི ་ ཡི ན ་ཟེ ར ་བཀའ་
བཀྱོན་བཏང་། ཁོས། ཨ་ཅག་གིས་མགྱོགས་པོ་རྒྱུགས་ངའི་དུག་ལོག་སྦང་
གི་རེད་ཟེར་བ་གོ་བྱུང་བས། ང་གང་མགྱོགས་མགྱོགས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཞུས།
སྐྱིད་ཤོད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་བསྒྱུར།
དགོང་མོ་དེར་ཁོ་ཕྱི་ལོགས་སུ་རླུང་དང་གྲང་ངར་ཆེ་སར་ཉལ་དུ་བཅུག ཉིན་
ནས་དགོད་གཏམ་དེར་རྒྱལ་པོ་བཞད་མོ་འགོག་མི་ཐུབ་པར་བྱུང་ངོ་།། །།
གཉིས་པར་ཡང་བུ་མོ་འབྲིང་བའི་རོགས་སུ་སོང་ནས་བུ་ཀོལ་ཏོས་ཉིན་སྔ་མ་
༣༧༽ བོང་བུའི་རྡོག་ཁྲེས།
ཉིན་གཅིག་རྒྱལ་པོ་དང་བཙུན་མོ་གཉིས་ཡ་མུ་ནཱ་གཙང་པོར་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ་པར་
ཨ་ཅག་རྒན་པའི་སྐབས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དང་གཅིག་མཚུངས་བྱས།
ཕེབས་པ་དང༌། རྒྱལ་པོས་ཐུགས་མཉེས་པོ་གནང་སའི་བློན་པོ་བཱིར་བལ་ཡང་མཉམ་
དུ་ཁྲིད། རྒྱལ་པོ་དང་བཙུན་མོ་རྣམ་གཉིས་ཆུའི་ནང་ལ་མ་འཛུལ་གོང་བཱིར་བལ་ལ་ན་ བཟའ་དང༌། རྒྱན་ཆ་ཚང་མ་བདག་སྲུང་བྱེད་རྒྱུའི་ལས་འགན་སྤྲད་དེ་བཞག། ཁོང་རྣམ་
གཉིས་དྭངས་ཤ ིང་བསིལ་བའི་ཆུའི་ནང་སྤྲོ་སྣང་ལྡན་པའི་ངང་ཞུགས་ཡོད་ཅིང་། བཱིར་ བལ་ཁོང་ཚོའི་སྐུ་ཆས་རྣམས་སྲུང་བཞིན་ཆུའི་འགྲམ་དུ་སྡོད་དགོས་བྱུང་།
རྒྱལ་པོ་སྐུ་ངལ་ཡོངས་སུ་གསོས་པའི་སྤྲོ་སྣང་དང་བཅས་ཆུ་འགྲམ་དུ་
བཱིར་བལ་གྱིས་རང་ཉིད་ལ་མི་འཚམས་པའི་ལས་ཀ་ཁྱད་མཚར་ཅན་ཞིག་བྱེད་བཞིན་
པ་དེར་གཟིགས་ནས་རྒྱལ་པོས་བཙུན་མོའ་ི སྙན་འཇོག་ནང་ཤུབ་བུར། “བཱིར་བལ་ ཉིན་གསུམ་པ་དེ་བུ་མོ་ཆུང་བའི་རེ་མོས་ཡིན། དེ་ཉིན་བུ་ཀོལ་ཏོ་སྔ་པོ་ལངས་དུས་བུ་ གྱིས་ལྐུགས་པ་ལྟར་ང་ཚོའི་རྒྱན་གོས་སྲུང་ནས་བསྡད་འདུག ངས་ཁོ་ལ་ཁ་གཙགས་ མོ་རང་ཡང་མཉམ་དུ་ལངས། ཁོས་སྔར་ཨ་ཅག་རྒན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་ངས་འོ་མ་
འཇོས་པ་ཡིན། དེ་རིང་ཡང་འོ་མ་ངས་འཇོ་ཆོག་ཅེས་ལབ་པ་ན། བུ་མོས། འོ་མ་འཇོ་རྒྱུ་
གོ་ལྟོས་ཨང་།” ཞེས་གསུངས།
བུའི་ལས་ཀ་མ་རེད། བུ་མོའ ི་ལས་ཀ་རེད་ཟེར་ནས་མོ་རང་གིས་འཇོས། ཁོས། ཨ་ཅག་
དེ་ནས་ཨཀ་བར་གྱིས་ཆུའི་དཀྱིལ་ནས་བཱིར་བལ་ལ། “བཱིར་བལ། ཁྱོད་ ང་ལ་འོ་མ་ཏོག་ཙམ་སྤྲོད་རོགས་ཟེར་དུས་བུ་མོས་འོ་མ་ཕོར་བ་གང་སྤྲད། ཁོ་དགའ་ ཐག་ཆོད་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འོ་མ་རྗེན་པ་འཐུང་རྩིས་བྱེད་སྐབས། བུ་མོས་འོ་མ་རྗེན་པ་ བཏུང་མི་ཉན། བསྐོལ་ནས་བཏུང་དགོས་ཟེར་ནས་འོ་མ་བསྐོལ་ནས་ཁོ་ལ་སྤྲད།
རྗེས་ལ་རྒྱལ་པོ་གསོལ་གྲོད་བཀྲེས་ནས་བཟོད་མི་ཐུབ་པར། “བཱིར་བལ། ང་ལྟོགས་
ནས་འཆི་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག འདིར་ཟ་རྒྱུ་འདྲ་ཡོད་དམ།” གསུངས་པར། བཱིར་
བལ་གྱིས་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་ནས་ཤིང་སྡོང་ལས་མར་བབ་པ་དང༌། རྟའི་སྐེ་ལ་ བཏགས་པའི་ཆག་ཁུག་ནང་གི་སྲན་མའི་ཡོས་བླངས་ཏེ་ཕུལ། གདམ་ཀ་གཞན་གང་ ཡང་མེད་པར་བརྟེན་ཆག་ཁུག་ནང་གི་སྲན་ཡོས་ཡོངས་རྫོགས་མཆོད།
དེ་ནས་ངལ་གསོས་པའི་རྗེས་སུ་དུས་ཡུན་མི་རིང་བར་ཁོང་གཉིས་ས་ཆ་
དེ་ནས་ཐོན་རྒྱུར་ཐག་བཅད་པ་དང༌། བཱིར་བལ་རྟ་སྟེང་དུ་བཞོན་རྩིས་བྱེད་སྐབས་རྟས་ འཚེར་སྐད་ཆེན་པོ་བརྒྱབས། རྒྱལ་པོས་དུས་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བའི་རྟའི་བྱེད་སྟངས་དེ་
གཟིགས་འཕྲལ། “ག་རེ་བྱས་ནས་རྟས་འཚེར་སྐད་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་གྲག་པ་ཡིན་ནམ།” ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། “རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། རྟས་ཁོ་རང་གི་ལྟོ་ཆས་ཁྱེད་ཀྱིས་མཆོད་ པ་མཐོང་བས་ད་ལྟ་ཁོས་ང་ལ་སུའི་སྟེང་ལ་བཞོན་དགོས་མིན་སྐད་ཆ་འདྲི་ཡི་འདུག
ངས་རྟ་ཁོ་རང་རྒྱལ་པོ་ཁྱེད་གཉིས་སུའི་སྟེང་དུ་བཞོན་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྐད་ཆ་འདྲི་ ཡི་འདུག” ཅེས་བརྗོད། ཡུད་ཙམ་རིང་རྒྱལ་པོ་ཁུ་སིམ་མེར་བཞུགས་པ་དང༌། དེ་
རང་བོང་བུའི་རྡོག་ཁྲེས་ཤ ིག་གི་འགྲམ་དུ་བསྡད་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་འདུག” ཅེས་གསུང་
སྐད་ཆེན་པོས་བོས་པ་ན། བཱིར་བལ་ནི་དྲན་རྒྱུ་རྒོད་པོ་ཡོད་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ། “རྒྱལ་ པོ་ཆེན་པོ། ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་བདེན་པ་བདེན་རྐྱང་རེད། ངའི་གནས་སྟངས་
འདི་ཡ་ང་པོ་རེད། ང་འདིར་བོང་བུ་གཅིག་གི་རྡོག་ཁྲེས་ཙམ་མིན་པར། བོང་བུ་ གཉིས་ཀྱི་རྡོག་ཁྲེས་སྲུང་ནས་བསྡད་ཡོད།” ཅེས་ལན་བཏབ་བོ།། །།
༌༌༌མུ་མཐུད་རྒྱུ།
དེ ་ ནས་ཁོ ་ གཉི ས ་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་ཤོ ད ་ཀྱི ན ་ཤོ ད ་ཀྱི ན ་ཕྱུགས་རྣམས་དེ ད ་ དེ ་ རི ་ ལ་ཕྱུགས་འཚོ ་ རུ་སོ ང ་། རི འ ི ་ མཚམས་སུ་སླེ བ ས་དུས། ཁོ ས ། ཨ་ ཅག་གཉི ས ་ནི ་ བྱེ ་ རི ་ ནས་འཛེ ག ས་སོ ང ་། ང་སྤྲང་སློ ང ་ཡི ན ་པས་སྤང་རི ་
ནས་འཛེ ག ས་པ་ཡི ན ། དེ ་ རི ང ་ཨ་ཅག་ཁྱེ ད ་རང་ག་ནས་ཕེ བ ས་ཀྱི ་ ཡི ན ་
ནམ་ཟེ ར ། དེ ར ་བུ་མོ ས ། ང་གཉི ས ་མི ་ གཉི ས ་ལས་མེ ད ་པས་མཉམ་དུ་སྤང་ རི ་ ནས་འཛེ ག ་འགྲོ ་ ཟེ ར ་ནས་སྤང་རི ་ ནས་ཡར་འཛེ ག ས།
༌༌༌མུ་མཐུད་རྒྱུ།
ཐེའུ་རང་གིས་རྒྱལ་གཞིས་བསྐྱངས་པ།
ངག་དབང་བསྟན་འཛིན།
སྐྱེ་དངོས་སྨན་རྫས་ངོ་སྤྲོད། རྩོམ་སྒྲིག་པས་བཏུས།
ལྕམ་པ། (མ་ནིང་ལྕམ་པ།)
ཡོངས་གྲགས་ལྕམ་པ་ལོ་མ་ཟེར་བ་རྐང་ཕྲ་ལ་ལོ་མ་སྒོར་མོ་མེ་ཏོག་ ད ཀ ར ་ པོ ་ འཆར་བ་ དེའི་འབྲས་ བུ་མཆོག་ཏུ་ བསྔགས་པ་ ཞི ག ་ ཡོ ད ། དེ་ལ་རིགས་གསུམ་སྟེ། ཕོ་ལྕམ། མོ་ལྕམ། མ་ནིང་ལྕམ་པ། ཞེས་ ཁོ་ལམ་སང་ཕོ་བྲང་གི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད། ཐེའུ་རང་ལམ་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་ པ་ལས་མ་ནིང་ལྕམ་པ་ཞེས་པ་ལོ་སྡོང་སྔ་མ་རྣམས་ལས་ཆུང་བ་མེ་ སྐྱོ་གདུང་དང་རེ་བས་ཁེངས་པའི་མི་མང་གི་མིག་རྣམས་ལས། ལོ་ཡུན་ ཏོག་རྒྱ་དཀར་ཉི་མ་གར་འགྲོར་ཁ་བསྟན་པས་ཉི་དགའ་ཟེར་བ་དེའི་ མང་པོའ་ི རིང་གཉའ་གནོན་དང་གདུག་རྩུབ་མང་པོ་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་ འབྲས་བུ་ཨརྫྷཀ་ཞེས་པ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་སོ། ། ཡོད་པ་གསལ་ལེར་མཐོང་། ཁོང་ཚོའི་ཡ་ང་བའི་གནས་སྟངས་མཐོང་
སྐྱེ་གནས། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་དང་། བལ་ཡུལ། འབྲུག་
རང་ཡུལ་དུ་ལོག་རྒྱུ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་བཞག
འགྲམ་དང་། ཚལ་ཞིང་གི་མཐའ། ལྡུམ་རྭ་སོགས་དང་། ཚ་གྲང་སྙོམས་ པའི་གནས། ལམ་གྱི་གཡས་གཡོན་དུ་སྐྱེས་པ་མང་། རྒྱ་དཀར་ནག་ ཏུ་ལྡུམ་རྭའི་ནང་འདེབས་འཛུགས་བྱས་ཏེ་སྐྱེས་པའང་མང་།
སྐབས་ཐེའུ་རང་སྙིང་རྗེ་ཤུགས་དྲག་སྐྱེ་ནས་རང་དབང་མེད་པར་མིག་ནས་ ཡུལ། ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད། རྒྱ་གར་སོགས་སའི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ མིག་ཆུ་ཤ ོར། དེ་ལྟར་ཁོས་རང་གི་སེམས་ནང་རྒྱལ་སྲས་དེ་མ་བཏུལ་བར་ ངོས་ནས་མི་ཊར་ ༢༦༩༠ ཡས་མས་ཀྱི་ཁུལ་གང་ས་དང་གྲོང་ཚོའི་ཉེ་
བཏུ་དུས་དང་ལས་སྣོན་བྱེད་ཚུལ། ཕྱི་ཟླ་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པའི་ བར་ལ་འབྲས་བུ་བཏུས་ཏེ་བསིལ་གྲིབ་ཏུ་སྐམ་ནས་གཙང་མ་བཟོས་ རྗེས་སྨན་ལ་སྤྱོད་དགོས།
གཤིས་སྤྱོད་གཏུམ་ཞིང་ངོ་ནག་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་ཕོ་བྲང་གི་གསེར་ཁྲིར་
བོད་སྨན་དུ་སྦྱར་བྱ་དང་ཕན་ཡོན། བོད་སྨན་དུ་འབྲས་བུ་དང་རྩ་བ་ བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། ཆུ་བསགས་པ་དང་། སྐོམ་དད་འབྱེད་པ། ཁོག་པ་ བཤལ་བ། རྨ་ཁར་རྣག་འཁོར་བ་སྐེམ་པ་དང་། རྩ་ཁ་འབྱེད་པ་སོགས་ ལ་ཕན། དེ་མིན་རྩ་བས་ཟད་བྱེད་དང་ཡི་ག་འཆུས་པར་ཕན་ནོ། །
མིང་གཞན། སཱུ་རྱ་ནཎྡ། ཉི་དགའ། ཨརྫྷ་ཀ། སྤུ་སྡང་པདྨ། སྔོན་པོ་ཆུ་ དབང་བསྡུས་ཀྱང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་དང་དབང་ཐང་རྣམས་མིང་ཙམ་ལས་ ཁྲིད། ལྕམ་མོ། ལྷ་མོ་རྣམས་ཟེར།
ང་ཚོ འི ་ འགྲོ ་ སྟངས་མང་པོ ་ ཞིག་ནོར་འདུག
ཆུ་མ་རྩི།
ཆུ་མ་རྩི་ཞེས་པ་ནི་ལྕུམ་རིགས་གསུམ་གྱི་ཆུང་བར་གཏོགས། ཡང་ ཁ་ཅིག་ལྕུམ་ཆུང་བ་ ཞེ ས ་དཀར་པོ ་ ཡང་ ཡོ ད ་ པ ར ་ བ ཞེ ད ། དེ འི ་ སྐྱེ ་ ག ན ས ་ འ ད མ ་ ད ང ་ ཞི ང ་ གསེ བ ་ནང་དུ་སྐྱེ ས ་ པ་དང་། ལོ་མ་སྔོན་ པོ་རལ་གྲི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅིང་། སྡོང་པོར་རྩ་རིས་དམར་པོ་ཡོད་པའི་ ལྡུམ་བུ་ཐང་སྨན་གྱི་རིགས་ཤ ིག་ཡིན།
སྐྱེ་གནས། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་གྲོ་མོ་དང་། གཉའ་ལམ། སྐྱིད་གྲོང་། བལ་ ཡུལ། འབྲས་ལྗོངས། ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སོགས་སའི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་ མཚོའི་ངོས་ནས་མི་ཊར་ ༣༢༠༠༠ ནས་ ༤༦༡༠ ཙམ་གྱི་གྲང་སའི་ རི་མཐོའ ི་གཡའ་དང་། སྤང་རི། རྫ་རི། ཤིང་མ་ལྡུམ་གྱི་གསེབ་སོགས་ སུ་སྐྱེ་བ་མང་།
བཏུ་དུས་དང་ལས་སྣོན་བྱེད་ཚུལ། ཕྱི་ཟླ་དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་ཙམ་ལ་ རྩ་བ་བཏུས་ཏེ་གཙང་མར་བཀྲུས་རྗེས་ཕྱི་ཤུན་གྱི་དྲེག་པ་སོགས་དོར་ ཏེ་ལེབ་མོར་གཏུབས་ནས་སྐམ་རྗེས་སྨན་ལ་སྤྱོད་དགོས་པ་དང་། དེ་ བཞིན་ཁཎྜ་བཟོས་ནས་བེད་སྤྱོད་ཀྱང་བྱེད། བོད་སྨན་དུ་སྦྱར་བྱ་དང་ཕན་ཡོན། བོད་སྨན་དུ་དེའི་རྩ་བ་བེད་སྤྱོད་ བྱེད་ལ། བཤལ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་། ཆུ་སེར་དང་དམུ་ཆུ་བསགས་པ། མཁྲིས་ཚད། བད་ཀན་གྲང་བའི་ནད། ཁོང་པ་སྦོས་བརྒྱངས་བྱེད་པ་ སོགས་ལ་ཕན།
མིང་གཞན། རྩ་བ་ཆུང་། རྩི་སྟག་མོ། བཅུད་ཕུད། མཁའ་འགྲོ་ལ་ཕུག སྐྱུ་རུ་མུ་རུ་དང་། ཨིན་སྐད་དུ། Noble Rhubarb དང་། Sikkim Rhubarb སོགས་ཟེར།
ལྷག་མེད། ཁོས་འབངས་མི་སེར་རྣམས་ལ་ཁྲལ་དང་། མནར་གཅོད། སྡུག་ ཁུངས། དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐལ་བཟང་ལཌ་ཀྱིས་བརྩམས་གནང་བའི་《བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་དང་ཨཱཡུར྄་ཝེ་ད་ཀྲུང་དབྱིའི་སྨན་གཞུང་བཅས་ལས་
རི་མོའ ་ི གླིང་ཁ།
པར་གྱུར་ཡོད། དེའི་ཚེ་ཐེའུ་རང་ཕོ་བྲང་གི་རྒྱལ་སྒོའ་ི ཕྱི་རུ་སྒོ་སྲུང་བར་ རྒྱལ་པོ་མཇལ་བའི་རེ་བ་ཞུས།
རི་མོ་འབྲི་མཁན། བསྟན་འཛིན་ལེགས་སྨོན།
འབྲས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། མོན་གྷོ།
རི་མོ་འབྲི་མཁན། བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ།
༶༶ ཞུ་མཁན་གྱིས་ཞུ་མ་ཤ ེས་ཀྱང་། །
༶༶ ཟ་མཁས་སྤྱོད་མཁས་བྱས་ན། །
༶༶ ཞིམ་པོ་བྱུང་ན་སྦོས་ནས་ཤ ི་ཡང་ཤ ི །
༶༶ ཟས་ངན་གཅིག་གིས་ཁོག་པའི་སྟོད་སྨད་དཀྲུག །
༶༶ ཞག་གཅིག་སྡོད་པའི་གདེང་མེད་ཀྱང་། །
༶༶ གཟར་པོའ ི་བྲག་ལ་མ་འཛེགས་ན། །
༶༶ གཞན་གྱི་བསླབ་བྱར་མ་ཉན་ན། །
༶༶ བཟང་ལན་ངན་གྱིས་འཇལ། །
གསན་མཁན་གྱིས་གསན་མཁྱེན་པ་དགོས།།
རང་དོན་འགྲིགས་ན་ཆ་ལུགས་ཉེས་ཀྱང་ཉེས། ། ལོ་བརྒྱ་སྡོད་པའི་གྲབས་གཤོམ། ། དེ་ལས་འོན་པ་སུ་ཞིག་ཡོད། །
དྲིན་ཅན་ཕ་མའི་བསླབ་བྱ་ཡིན། །
འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།
FIRST AID
PHAYUL Shejai Bangzod DoE, Gangchen Kyishong, Dharamsala176215 Distt. Kangra (H.P.) India དེ་སྔའི་འདོན་ཐེངས་རྣམས་ www.sherig.org སྟེང་གཟིགས། གློག་འཕྲིན།: phayulshezod@tibet.net/gmail.com
མངགས་ཉོའ་ི ཡིག་འབྲེལ་ཚང་མ་གཤམ་གསལ་ཁ་ བྱང་ཐོག་ཤེས་རིག་པར་ཁང་ལ་གནང་རོགས།
༄༅།།ཐོག་མའི་བཅོས་ཀ
Sherig Parkhang Trust R-28 Ramesh Park Laxmi Nagar New Delhi 110092 ཁ་པར།: 011-22453672, 22455634 གློག་འཕྲིན།: shepardelhi@gmail.com
ཐོག་མའི་བཅོས་ཀ་བྱེད་པོས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་དངོས་པོ།
ཨཱཙཱརྱ་ཀརྨ་སྨོན་ལམ་གྱིས་བསྒྱུར་བཟོ་བྱས།
རྨ་དཀྲིས་ཀྱི་རིགས། རྨ་རས། དཔྱང་ཐག འཇབ་རྩེ།
འཛིན་ཁབ། སྐབས་འགར་དེ་ལས་གཞན་པའི་གང་ཡོད་བེད་སྤྱོད་ གཏོང་ཤེས་པ་དགོས།
»» རྨ་དཀྲིས་ཀྱིས་ཁྲག་འགོག་པ་དང་། རྨ་སྨན་རྨ་ཐོག་ཏུ་གནས་
ཨ་ཞིམ་ཨ་ཡག་རྒྱུན་མི་ཆད། །
མི་ངན་གཅིག་གིས་ལུང་པའི་ཕུ་མདའ་དཀྲུག །
བདེ་མོའ ི་ཐང་ལ་སླེབས་མི་སྲིད། ། ཇ་ལན་ཆུ་ཡིས་འཇལ། །
རི་མོ་བ།
ཕ་ཡུལ་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ཡིག་འབྲེལ་ཚང་མ་ གཤམ་གསལ་ཁ་བྱང་ཐོག་ཡོང་བ་ཞུ།
འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པ། དོན་གྲུབ་གླིང་གཏན་སློབ།
༶༶ ཟ་སྟངས་སྡོད་སྟངས་གྱོན་སྟངས་གསུམ། །
ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།
The Editor
དྲི་ཞིམ་འཐུལ་བའི་གཏམ་དཔེ་གཅེས་བཏུས། ༶༶ ཞག་གསུམ་བླ་མའི་ལྗགས་མདུད། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ།
རྩོམ་སྒྲིག་ལས་རོཌ། ངག་དབང༌བསྟན༌འཛིན།
རི་མོ་འབྲི་མཁན། ཉི་མ་ཚེ་རིང་།
འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པ། དོན་གྲུབ་གླིང་གཏན་སློབ།
སྒོ་སྲུང་བས་དེ་སྔ་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་མི་ཞིག་དེར་ཡོང་བ་ཤེས་སྐབས། ལམ་ སང་རྒྱལ་སྒོ་ཕྱེས་ཏེ་ཡར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ། རང་ཉིད་རྒྱལ་པོའ ི་མདུན་དུ་དེའི་ སྐོར་སྙན་སེང་ཞུ་བར་ཕྱིན། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ཐེའུ་རང་མཐོང་འདོད་ཆེན་པོ་བྱུང་ སྟེ། ཕོ་བྲང་ནང་བསྐོང་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་། དེ་ནས་ཐེའུ་རང་ཉམས་དོད་ པོའ ི་ངང་ཕོ་བྲང་ནང་ཕྱིན། ཕོ་བྲང་གི་ཚོམས་ཆེན་ནང་སླེབས་སྐབས་ཁོང་ལ་ བརྗོད་མི་ཤེས་པའི་ཚོར་སྣང་སྐྱོ་པོ་ཞིག་བྱུང་། ཁོས་ཚོམས་ཆེན་ནང་བློན་འཁོར་ གྱི་བཞུགས་གྲལ་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་མཐོང་ཡང་། དེར་བཞུགས་མཁན་བློན་པོ་ ་་་མུ་མཐུད་རྒྱུ། གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་།
དེ་ནས་ཤ ིག་གི་ཤ ིག་ཚང་། །
ཅེས་པ་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༧ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ ལ་དྭགས་ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་ཐང་ཆེན་དུ་དུས་འཁོར་དབང་ ཆེ ན ་གྱི ་ སྔོ ན ་འགྲོ འ་ི གསུང་ཆོ ས ་སྐབས་སུ་ཆོ ས ་ཞུ་བ་མི ་ གྲངས་ ༡༦༠༠༠༠ བརྒལ་བར་བཀའ་སློབ་སྩལ་པ་ལས་ཟུར་ འདོན་ཞུས།
རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན། ཨཱཙཱརྱ་ཀརྨ་སྨོན་ལམ།
རི་མོ་འབྲི་མཁན། བསྟན་འཛིན་བློ་ལྡན།
དབང་ཤེ ད ་འཕྲོ ག ་བཅོ མ ་བྱས་པའི ་ མི ་ སེ ར ་གྱི ་ དངུལ་ཡོ ང ས་རྫོ ག ས་སྟོ ང ་
བསྟན་པའི་སྐྱེ་དངོས་སྨན་རྫས་ཀྱི་དཔར་རིས་དང་ལག་ལེན་གཅེས་བཏུས་》ཞེས་པ་ནས་སློབ་མའི་དགོས་མཁོ་ལྟར་བཏུས་ཏེ་བཀོད་པ་ལགས།
སྦེལ་ཀོབ་བོད་ཁྱིམ། འཇིན་རིམ་དྲུག་པ་གདུགས།
བསྔལ་ཚེ་ ལས་བརྒལ་བ་བཀལ་ཏེ ། བང་མཛོ ད ་ཀྱི་ རྒྱུ་ནོ ར ་རྣམས་དང་།
སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཐར་པ་ངོ་ཤེས་པའི་ ཐོག་ནས་གོ་བ་ཙམ་ཞིག་ལས་མེད་རུང། ཐར་ པ་ངོ་འཕྲོད་པའི་སྒོ་ནས་དེ་བསྒྲུབ་བསམ་པའི་ བློ ་ བསྐྱེ ད ་ནས་དགའ་བཞི ན ་སྤྲོ ་ བཞི ན ་བརྩོ ན ་ འགྲུས་བརྩམ་སྟེ། ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་ པ་ཞི ག ་རེ ད ་མ་གཏོ ག ས་ཞེ ད ་སྣང་འོག ་ནས་ བྱ་རྒྱུ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། སྤི་ཏི་ཁུལ་གྱི་ དགོན་པ་གཅིག་གིས་དབྱར་གནས་འཚོགས་ ཏེ་དགག་དབྱེ་གྲོལ་མཚམས་དགེ་འདུན་པ་ཚོ་ གླིང་ཁ་གཏོང་བར་བསྐྱོད་ཀྱི་ཡོད་འདུག སྔ་ དྲོ ་ མར་ཡོ ང ་སྐབས་སེ ར ་སྦྲེ ང ས་བསྒྲི ག ས་ཏེ ་ ཆོས་འདུལ་བ་བཞིན་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད། དགོང་ མོ་ལོག་སྐབས་མང་དག་ཅིག་ར་བཟི་ནས་འགྲོ་ ཡི་ཡོད། ཅེས་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེས་ ངོས་ལ་གསུངས་བྱུང། དེ་རིགས་རྩ་བ་ནས་ བྱེད་རྒྱུ་མེད། ང་ཚོ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་དུས་ད་ ལྟ་བར་འགྲོ་སྟངས་དེ་ལྟར་རེད། ད་དུང་ཡང་ དེ་བཞིན་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་མེད། དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ང་ཚོའི་འགྲོ་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་ ནོར་འདུག ཆོས་ལུགས་འཐེན་འཁྱེར་དང་ ཆགས་སྡང་བྱེ ད ་རྒྱུས་མཚོ ན ་འདུལ་ཁྲི མ ས་ ལ་སྣང་མེད་གཏོང་རྒྱུ་རྣམས་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན། མུ་མཐུད་ནས་དེ་ལྟར་ཕྱིན་ན་རྨེག་མེད་དུ་འགྲོ་ ཡི་རེད་མ་གཏོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ གནས་ཀྱི་མ་རེད། ངོས་ཀྱིས་ཐག་བཅད་ནས་ བརྗོད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།
་་་མུ་མཐུད་རྒྱུ།
པ་ཡན་ལ་རོགས་སྐྱོར། ན་ཟུག་གཅོག་ཐབས། རུས་པ་ཆག་ སྐྱོན་སོགས་མི་འཁྲུག་པ། ཆག་འཆིང་རྒྱག་པ་སོགས་གང་ སར་བཀོལ་སྤྱོད་གཏོང་ཐུབ།
༡་༡། ཛ་དྲག་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་དངོས་ཆས།
»» རྨ་ཁར་ཐད་ཀར་སྦྱོར་རྒྱུའི་རྨ་རས་དང་ཤ ིང་བལ་སོགས་དུག་བསལ་ཟིན་པ་དང་། འབྱར་བག་མེད་པ་དགོས། རྨ་རས་ངོ་མ་མེད་པའི་ཛ་དྲག་གི་སྐབས་སུ་རས་གཙང་གྲུ་བཞི་ལྟ་བུ་ལས་བཟོ་ཆོག རྨ་རས་སྦྱར་ན་ཁྲག་ འགོག་པ་དང་། རྨ་ཁ་སྲུང་བ། སྐྲངས་སྦོས་མི་འབྱུང་བ། གཉེན་དུག་མི་ ཞུགས་པ། ཟུག་གཅོག་པ་བཅས་ལ་ཕན་སྲིད།
»» རྨ་རས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཐད་ཀར་གནོན་དགོས་སར་འབོལ་འཚང་བེད་སྤྱོད་ བྱེད་དགོས། ཐབས་གཞན་མེད་ན་རྨ་དཀྲིས་ལྟེབ་ཚིགས་བརྒྱབས་ཏེ་ བཀོལ་ཆོག
་་་མུ་མཐུད་རྒྱུ།
༡་༢། འབོལ་འཚང་བེད་སྤྱོད།