Verrekijkerbieb 4e leerjaar - Kijker 3 - N2 – Het ABC van de slaap by die Keure

ucatieve uitgaven

BIEB

Het ABC van de slaap Evelien de Vlieger

Kijker educatieve uitgaven

Verrekijker 4

Het ABC van de slaap

A Ademen Als je slaapt, doe je vooral van alles niet. Je stopt met boterhammen smeren. Je stopt met flauwe grapjes maken, met voetballen, met knipogen naar de hond van de buren. Je stopt met de honderd-en-één dingen die je overdag doet. Maar met ademen stop je niet. Niet ademen is slecht voor de gezondheid. Je gaat er zelfs van dood als je het te lang volhoudt. Je blijft dus ademen, maar je doet dat zonder haast of spoed. Langzaam in, langzaam uit. Je ligt in je bed en hoeft nergens op tijd te zijn. Je spieren ontspannen zich, de hersengolven vertragen en je hart gaat trager slaan. Je hart blijft ondertussen wel bloed door je lijf pompen. Het is zoals met het lampje van de koelkast: dat brandt ook alleen maar als de deur openstaat. Als je slaapt, doven alle lampjes in je lijf uit, maar alles blijft wel werken. Dieren slapen anders. Ze blijven natuurlijk ook ademen, zonder zuurstof gaan ook zij dood. Bij zeezoogdieren als dolfijnen en walvissen blijft één hersenhelft wakker, terwijl de andere slaapt. Ze houden ook één oog open, zo zien ze of er gevaar dreigt. De wakkere hersenhelft duwt het dier naar het wateroppervlak als het tijd is om adem te halen. Om de twee uur wordt er gewisseld van kant. Klinkt dat lastig? Jij bent dan ook geen walvis.

B Behangpapier Hoe ziet je kamer eruit? Muren met streepjesbehang, bloemetjes of verf in je lievelingskleur? Pas toch maar op! Niet alle kleuren zijn goed voor je nachtrust. Blauw is de beste kleur om in te slapen. Blauw maakt je rustig. Het is een echte nachtkleur. Groen en geel zijn bijna even goed als blauw. Je slaapt er vast in en je zou er ook blij in wakker worden. Grijs en bruin zijn te sombere kleuren om goed in te slapen. Behalve als je de Moppersmurf bent. Rood is geen echte nachtkleur. Het betekent wel ‘stop’ in een verkeerslicht, maar in de slaapkamer houdt het je wakker. Paars zou de slechtste kleur voor je slaapkamer zijn. Je zou er zelfs wilde dromen of nachtmerries van krijgen! Van zachtpaars krijg je vriendelijke nachtmerries. En wat met wit? Wit is altijd goed. Te wit doet wel denken aan een ziekenhuiskamer. Maar dat los je wel op met rondslingerende kleren, posters van surfende poesjes en kleurrijk meubilair.

C Cel In een cel slapen is niet om te lachen. Een bed, kale muren, een tafel en stoel, dat is het zowat. En vooral: je celdeur is stevig op slot. Als je in een cel belandt, is dat dan ook meestal omdat je iets ergs hebt mispeuterd. Als je je een beetje gedraagt, zul je dit dus nooit meemaken. Tenzij je naar een bajeshotel1 gaat! Slapen in een gevangenis is populair. Iedereen wil wel eens weten hoe een nachtje in de cel voelt. In plaats van een slaapkamerdeur zijn er tralies. Je kunt niet zomaar binnen- en buitenlopen. Een cipier komt met een rinkelende sleutelbos om de traliedeur open te maken. En dat allemaal zonder eerst een bank te overvallen! Maar gratis is het niet. Je moet er een som geld voor neertellen, zoals in elk ander hotel. Misschien dan toch eerst die bank overvallen?

D Dromen Je hersenen liggen op je hoofdkussen en rusten uit in je schedel. Maar niet de hele tijd. Als je droomt, werken je hersenen op volle toeren. Dan knettert het in je hoofd en dansen er allerlei beelden door je hersenpan. Als een film die speelt terwijl je slaapt. Dromen houden grote schoonmaak in je herinneringen. Sommige dingen vliegen in de vuilnisbak: dat zijn de herinneringen die je vergeet. Andere herinneringen mogen blijven. Soms zelfs tot het einde van je leven. Dromen kost wel energie. Als je veel droomt, kun je moe wakker worden. Maar wat ze zo bijzonder maakt, is dat alles kan in dromen. Vliegen als een arend. Van een berg chocolade af skiën. Kamperen tussen de kangoeroes. Zwemmen in vanillevla. Praten met kanariepietjes. Twee hoofden hebben (eentje om te eten en eentje om te praten). In je blootje naar school gaan. Is dat laatste eerder een nachtmerrie voor jou? Kijk dan snel bij de N. Daar krijg je tips voor enge dromen.

E Eten Bepaalde dingen kun je beter niet eten voor je in bed kruipt. Van eten bomvol suiker krijg je energie en die heb je niet nodig als je slaapt. Je lichaam zet die energie om in vet, bijvoorbeeld in zwembandjes2 om je heupen. Ofwel doe je geen oog dicht en verbrand je de energie op die manier. Je slaapt niet goed van: - frisdrank - slagroomtaart - kaas - hamburger met extra ketchup

Je slaapt wel goed van: - een banaan - havermout - amandelen - warme melk met een lepeltje honing

F Fasen Dacht je dat slapen simpel was? Oogjes dicht en ronken3 maar? Vergeet het maar! Over slapen zijn dikke boeken vol geschreven. Er zijn professoren die zich met niets anders bezighouden. En er bestaan zelfs slaapklinieken waar mensen leren slapen. Slapen doe je in stukjes of periodes die telkens dezelfde opbouw hebben. Elke nacht ga je door vijf van die periodes. Eén periode bestaat ook weer uit vijf fasen of stappen. Fase 1 is als je in slaap tuimelt. Lang duurt dat niet: 1 tot 3 minuten. Fase 2 begint als je slaapt. Je slaapt wel nog heel licht en je wordt gemakkelijk weer wakker. Duur: 42 tot 54 minuten. Fase 3: je tuimelt nog iets dieper in slaap. Je ademt regelmatig, je hart slaat trager, je spieren ontspannen zich. Duur: 3 tot 8 minuten. Fase 4 is wanneer je dan echt diep in slaap bent. Het werd eens tijd! Je ademt heel langzaam en je hart slaat op zijn traagst. Duur: 15 tot 18 minuten, kort maar krachtig. Fase 5 is de droomslaap. Je ogen maken snelle bewegingen en je hersenen draaien op volle toeren. Je droomt! Je ademhaling en je hartslag zijn onregelmatig. Duur: 18 tot 24 minuten.

Daarna word je soms heel even wakker, al weet je dat meestal niet. Dan begint alles weer opnieuw vanaf fase 1, en dat 5 keer per nacht. Slapen voor luieriken? Welnee. De volgende keer dat iemand je lui noemt, zeg je: ‘Ik werk de vijf fasen van mijn slaapcycli af.’ Dat snoert ze de mond wel.

G Geeuwen Geeuwen is iets ingewikkelds. Je mond gaat open alsof je keihard gaat roepen. Maar dat doe je niet. In de plaats zuig je zuurstof naar binnen alsof je leven ervan afhangt. Daarna blaas je die lucht er met veel kabaal weer uit. Het is als ademen maar dan heel overdreven. Waarom doe je dat dan? Omdat je niet anders kunt. Geeuwen is een reflex. Je denkt er niet bij na. Soms geeuw je omdat je moe bent. Maar soms doe je het omdat je te lang op je luie krent hebt gelegen. Dan denk je alleen dat je moe bent. Heel soms geeuw je ook van de honger. Geeuwen is aanstekelijk. Je kunt de mensen rondom je aansteken met je geeuw. Probeer het maar eens uit. Wijd geeuwen als je in een groep bent en dan rondom je kijken. Het werkt altijd.

H Hibernatie Hiber-wat? Hibernatie is niets anders dan winterslaap. Maar van een moeilijk woord af en toe ga je niet dood. Integendeel, je kunt het goed gebruiken. Als je moeder je voor de zoveelste keer uit bed roept, zeg je gewoon: ‘Ik ben aan het hiberneren.’ Wedden dat ze meteen naar het woordenboek holt? Mensen houden geen winterslaap, al zouden ze dat soms willen. Maar er zijn veel dieren die het wel doen. Vleermuizen, egels, sommige reptielen zoals bepaalde soorten schildpadden en slangen. Daarnaast zijn er vogels zoals een bepaalde zwaluwsoort en zelfs regenwormen die in winterslaap gaan. Winterslaap betekent dat je hart trager slaat, je langzaam ademt en je lichaamstemperatuur een paar graden lager is. Dieren knabbelen wat af voor hun winterslaap. Pas als ze een vetlaagje gekweekt hebben, beginnen ze eraan. Dat vet wordt tijdens de lange slaap beetje bij beetje opgebruikt. Van beren wordt het vaakst gedacht dat ze een winterslaap houden, en toch is het niet zo. Bij beren heet het een winterrust. Ook dassen en wasberen houden een winterrust. Het verschil is dat hun lichaamstemperatuur niet daalt zoals bij een echte winterslaap. Een beer ontwaakt gemakkelijker uit zijn winterrust, terwijl een dier in een echte winterslaap met geen stokken wakker te krijgen is. Niet dat een beer wakker schudden een goed idee is.

Als je er ooit een zou tegenkomen, moet je vooral rennen voor je leven. Dat is het grote voordeel aan teddyberen: die mag je wakker schudden op elk moment van de dag.

I Inslapen Inslapen is het stukje voor je echt slaapt. Soms vraagt het wat moeite, soms gaat het vanzelf. Het leukste woord dat er bestaat, heeft met inslapen te maken: gumminekken. Heb je ooit al eens in de trein gezeten tegenover iemand die in slaap valt? Dan weet je wat gumminekken betekent. De nek lijkt van elastiek en het hoofd valt telkens voorover of opzij. Maar soms betekent inslapen iets wat niet grappig is: doodgaan. Een ander woord is insluimeren, dat klinkt wat geheimzinniger maar het resultaat is hetzelfde. Als je hond heel oud of heel ziek is en er valt niets meer te redden, kan de dierenarts hem laten inslapen. Dat gebeurt met een dodelijke inspuiting. Daarvan valt hij eerst in slaap, om daarna nooit meer wakker te worden.

J Jengelen, janken, jammeren Als je kleine broertje of zusje ‘s avonds een van die werkwoorden met J opvoert, dan mag je van één ding zeker zijn. Dat kind moet naar bed! Het kan ook zijn dat jijzelf die werkwoorden eens uitprobeert. Ook dan kun je maar één ding doen om zo snel mogelijk van jezelf af te zijn: slapen. Dan sta je de volgende ochtend op en kun je werkwoorden met andere letters uitproberen. Spelen, sporten, smullen van suikerwafels bijvoorbeeld. Na een stevige nacht slapen ben je in één klap van die vervelende J-werkwoorden verlost.

K Knuffel Een knuffel neem je mee naar bed om daar gezellig te … knuffelen. Meestal is het een dier. Knuffelberen bestaan al heel lang. Oude pluchen beren met glazen oogjes en uitgestrekte armpjes. Die zijn lang niet altijd zo knuffelbaar. Vroeger dienden ze dan ook meer om de kamer te versieren. Misschien omdat mensen toen vaak met z’n tweeën, drieën of zelfs zessen het bed moesten delen? Daar kon geen beer meer bij! Met een levende beer valt trouwens niet te knuffelen. Vandaag kun je kiezen tussen wel honderd soorten knuffels. Er zijn zelfs winkels waar ze niets anders verkopen dan zachte dieren om mee te nemen naar je bed. Beren, maar ook giraffen, honden, ezels, leeuwen, krokodillen, olifanten, en zelfs insecten. Allemaal met een vel van pluche en opgevuld tot een hoopje schattigheid. Met een knuffeldier voel je je nooit alleen. Ze zouden ook enge dromen kunnen verjagen. Maar als je net houdt van eng, neem je een knuffelmonster. Die bestaan ook.

L Het langste wakker blijven In alles bestaan er records. In één kilogram neuskeutels peuteren, de dikste hamburger eten, het grootste hinkelspel ter wereld. En dus ook voor het langste wakker blijven. Het wereldrecord staat op 18 dagen, 21 uur en 40 minuten. Daarna voelde de wakkere man zich heel belabberd. Geen wonder: niet slapen is dodelijk. Zou er ook een wereldrecord voor het langste slapen bestaan? Mm, misschien moet jij dat maar eens verbreken. Zalige uren in bed verzekerd!

M Manieren om te slapen Wij slapen liggend. Op je rug, je zij of je buik, of afwisselend op rug, buik of zij als je een woeler bent. Sommige mensen wroeten zo hard dat je zou denken dat ze op zoek zijn naar iets in hun slaap. Zelf hebben ze daar meestal geen last van, maar o wee als je naast zo iemand slaapt. Als jij een woeler bij je in de kamer hebt, denk dan eens aan alle dieren die niet eens gaan liggen als ze slapen. Staand slapen, zouden wij dat zelfs kunnen? Nee, want de mens ontspant al zijn spieren als hij in slaap valt. Wij zouden gewoon omvallen. Maar dieren zoals paarden en ook herten kunnen staand slapen. Als er een dier in de kudde de wacht houdt, gaan ze wel even liggen. Maar veilig voelen ze zich alleen als ze staan. Als er een roofdier aanvalt, moeten ze op de vlucht slaan. Als ze zich eerst nog rechtop moeten hijsen, zijn ze er geweest. Er zijn ook dieren die vliegend slapen. Geen paarden natuurlijk, maar vogels. De gierzwaluw slaapt terwijl hij rondjes vliegt. Zwemmend kan ook, waterhoenen slapen terwijl ze rustig ronddobberen. De giraf slaapt ook staand, maar legt zijn hoofd op een boomtak te rusten. Als de spieren van die lange nek zich ontspannen, zou het hoofd naar beneden zwiepen als de giraf in slaap valt.

N Nachtmerrie Eén keer een nachtmerrie hebben is niet erg. Als je naar een enge film hebt gekeken, is het normaal dat je ‘s nachts je eigen vervolg droomt. Of als je iets naars hebt meegemaakt. Maar de hele tijd nachtmerries hebben, is niet normaal. Dan moet je dat vooral niet voor je houden. Je vertelt het beter aan iemand die heel goed kan luisteren. Dit verhaal gaat over nachtmerries. Over hoe het altijd nog een graadje erger kan. Gelukkig bestaan heksen niet echt. Als je er toch kippenvel van krijgt, lees je beter meteen verder bij de O. Over de prinses die niet meer durfde te slapen. Er was eens een kasteel op een berg waar een prinses woonde. Ze had het mooiste uitzicht van iedereen en dat was niet naar de zin van de heks van het dal. De heks sprak een vloek uit over de prinses: ‘Jij zult nooit een droom kennen, alleen nachtmerries, nachten lang.’ En zo gebeurde het: de prinses schreeuwde zichzelf elke ochtend wakker. Nat van het angstzweet. Ze wist nooit meer waarover ze had gedroomd. Alleen dat ze heel bang was geweest. De hele dag moest ze bekomen van de nachtmerrie. Dan keek ze uit haar venster naar het mooie vergezicht en zuchtte ze. En dan, als ze weer insliep, begon het opnieuw.

Waarover droom ik nu toch steeds? vroeg ze zich af. Over monsters die mensen eten? Over heksen met wratten zo groot als padden? Over een moeras waarin ik wegzink?

Over een hand die uit de grond schiet en mijn been grijpt? Over een afgehakt hoofd dat tegen me praat? Ze wist het niet. Maar één ding wist ze wel. Ze wilde niet meer slapen. Na veertig nachten zonder slaap stierf de prinses. De heks van het dal lachte hoog. Als je nu het kasteel op de berg bezoekt, kun je die akelige lach nog horen. Tenminste: als de wind goed zit.

O Oermensen Hoe sliepen oermensen eigenlijk? Bedden, matrassen, hoofdkussens, die waren er allemaal nog niet in de oertijd. Ook nog geen slaapkamers of huizen. En zeker nog geen oordopjes voor als er iemand snurkte. Eigenlijk klopt dat niet helemaal. Stel dat je op een onbewoond eiland terechtkomt. Na een bootramp of zo. Dan heb je ook geen slaapkamer bij je. Toch zou je willen slapen als het donker werd. Je zou een beschut plekje zoeken, in een grot bijvoorbeeld. Je zou planten of mos plukken om een zacht bed te maken. Je zou je hoofd op je armen leggen. En als er snurkers waren, zou je propjes gras in je oren duwen. Zo ongeveer moeten de oermensen het ook gedaan hebben. Alles was er al, behalve een stapelbed met glijbaan en knipperlampjes.

P Planten Planten hebben licht nodig om te leven, dus ‘s nachts valt er voor hen niet veel te doen. Ze vallen ook in een soort van slaap. Niet onder een dekentje of op een hoofdkussen. Ze vouwen gewoon hun blaadjes dicht en klaar. Sommige planten overdrijven. Er is een mosplant gevonden die na een winterslaap van meer dan vierhonderd jaar nog leefde. Toen het ijs smolt, leefde de mosplant gewoon verder. Er kwamen nieuwe groene takjes tevoorschijn, alsof er niet net een paar eeuwen voorbij waren.

Q Quiz Ben jij een slaapkenner? Eigenlijk moet je eerst nog lezen wat er bij de letters na de Q staat. Daarna vul je deze quiz in en blader je door naar de laatste pagina. Als je alles juist hebt, win je een slaapfeestje. Je moet het wel zelf organiseren. Slaapfeestjes zijn leuk, vooral als je niet veel slaapt. Je ouders denken er misschien anders over, maar daar zijn het nu eenmaal ouders voor. 1 Juist of fout? Sommige regenwormen houden een winterslaap. 2 Je droomt alleen in het begin van de nacht. 3 Van alle levende wezens zijn planten de enige soort die niet slaapt. 4 ‘Slapen als een roos’ wil zeggen ‘slecht slapen’, omdat er stekels in je bed liggen. 5 Vissen die in scholen zwemmen slapen niet. Benieuwd of je alles juist hebt ingevuld? Kijk snel op pagina 32.

R Roos Er zijn veel spreekwoorden die met slapen of rusten te maken hebben. Slapen als een roos is er eentje van. Het wil niet zeggen dat je zo mooi bent als je slaapt. Het betekent gewoon heel goed en diep slapen. Waarom dan niet slapen als een paardenbloem? Kinderen die diep slapen, hebben vaak rode wangen, zo rood als een roos. Paul van Ostaijen schreef er een gedicht over. Het is kort en eenvoudig en je leert het zo uit je hoofd. Handig voor als je de slaap niet kunt vatten. Gewoon het gedicht traag in je hoofd opzeggen, wedden dat je na een keer of vijf al ligt te snurken? Zo gaat het gedicht:

Slaap als een roos slaap als een reus slaap als een reus van een roos reuzeke rozeke zoetekoeksdozeke doe de deur dicht van de doos Ik slaap

S Slaapwandelen Sommige mensen slaapwandelen, en dat wil zeggen wat het lijkt. Je wandelt terwijl je diep slaapt. Je ogen zijn open en soms begin je zelfs te praten of kousen uit de kast te trekken. Meestal blijf je in de kamer. Soms stapt een slaapwandelaar naar de keuken om een boterham te smeren. Zelfs al is het een boterham met mosterd en chocopasta, gevaarlijk is dat niet. Het is pas als je de trappen af wandelt en het huis uit stapt dat het echt fout kan lopen. Er zijn al mensen de auto ingestapt, al slaapwandelend. Slaaprijden is oneindig veel gevaarlijker dan slaapwandelen. Zelf weet je het meestal niet, maar je kamergenoten kunnen erg schrikken van een slaapwandelaar. Als je in je slaap op de wandel gaat, zie je eruit als een robot. Waarom iemand slaapwandelt, is moeilijk te zeggen. Meestal gaat het vanzelf weer over.

T Tukje Er bestaan heel veel woorden voor slapen. Een tukje doen is een heel schattige omschrijving, want dat klinkt niet alsof je snurkend en kwijlend in zwijm4 op je hoofdkussen ligt. Dit zijn er nog een paar: een dutje doen soezen dommelen doezelen pitten maffen sluimeren een uiltje knappen

U Uren slaap die je nodig hebt Als je tussen de negen en de elf jaar bent, heb je tien uur slaap nodig. Reken maar uit: als je om zeven uur opstaat, zou je om negen uur al in dromenland moeten liggen. Niet omdat je ouders dan even genoeg van je hebben en zelf willen kiezen waar ze naar kijken op tv. Dat aantal uren hebben wetenschappers berekend. Als je heel vaak minder slaapt, groeien je hersenen minder goed. Kom jij aan die uren slaap? Zo nee: toch beter wat vroeger je nest in, af en toe. Je hersenen zullen je dankbaar zijn. Als je een hekel hebt aan slapen, is er goed nieuws. Je hebt niet je hele leven tien uur slaap nodig. Met acht uurtjes kom je later ook wel toe. Twee uur winst per dag: groeien maar!

V Voorlezen Voorlezen is het leukste kwartier van de dag volgens sommigen. Anderen vragen zich af: waarom maar een kwartier? Want een half uur is dubbel zo leuk. Hoe kort of lang ook, geen beter slaapmiddel dan een voorleesverhaal. Voorlezen is goed voor vele dingen. Je wordt er slimmer van, je kunt je beter inleven in anderen, het is goed voor de concentratie … Wat wil je nog meer? In slaap vallen? Ook dat kan, en het leuke is dat je dan verder droomt over de helden uit het boek. Kun jij lekker in je bed liggen ronken terwijl zij gevaarlijke en spannende dingen doen. Als je inspiratie nodig hebt voor een goed voorleesboek, zoek het dan bij de grote drie: Roald Dahl, Astrid Lindgren, Annie M.G. Schmidt. Die mensen schreven zoveel spannende, grappige boeken dat je kindertijd voorbij is voor je ze allemaal hebt ontdekt. Ze zijn alle drie al dood. Maar ze bleven steengoede boeken schrijven, zelfs toen ze stokoud waren. Het minste dat we voor hen kunnen doen, is wel af en toe met een boek van hen in slaap vallen.

W Wekker Heb jij een wekker of gilt je kleine zusje je elke ochtend wakker? Het maakt niet uit, als je maar op tijd komt. Hoe deden mensen dat vroeger, toen er nog geen wekkers waren? Toen deden de eerste zonnestralen of de kerkklokken dienst als wekker. Mensen moesten nergens heen, ze werkten op het land of bij hen thuis. Toen er nog geen elektriciteit was, kropen mensen ook veel vroeger in bed. Toen werden de eerste fabrieken gebouwd en moesten de arbeiders op tijd beginnen te werken. Hoornblazers werden ingezet als wekker. In het Verenigd Koninkrijk had je ook porders: mensen die betaald werden om overal op de deuren te gaan kloppen of porren. Nu heeft bijna iedereen een wekker. Wel een handige uitvinding, maar zeker niet de meest geliefde. Het geluid van een wekker is een van de meest gehate geluiden. Zelfs al speelt die wekker je favoriete liedje. Als je het hoort, moet je van onder die warme dekens. Maar in het rijtje akelige geluiden staat het niet op nummer één. Voor velen is dat met een vork over je bord schrapen5. Al scoort een tandartsboor ook heel goed.

X Xavier, Xander, Xyra, Xantippe Begint jouw naam met een X? Dan ben jij heel zeldzaam. Even zeldzaam als woorden die met een X beginnen en ook nog eens te maken hebben met slapen of dromen. X-woorden zijn altijd een beetje geheimzinnig en ingewikkeld. Zoek maar eens op in het woordenboek hoeveel x-woorden je kent. Geen enkel? Toch wel. Xylofoon is een gemakkelijke. Bovendien is het een heel rustgevend instrument. Als je de xylofoon op de juiste manier bespeelt, kun je er een hele zaal vol mensen mee in slaap doen vallen. Echt waar? Ach, dat doet er niet toe, we hebben nu toch een x-woord dat met slaap te maken heeft. Bovendien staat x ook voor een kusje in sms-taal. En wie wil er nu geen kusje voor het slapengaan?

Y Yeti De yeti is de verschrikkelijke sneeuwman. Yeti’s staan bekend als goede slapers. Ze slapen zelfs zo goed dat niemand er ooit eentje heeft gezien. Als een yeti toch eens wakker wordt, is dat om bevroren yoghurt te eten. Daarna doet een yeti een half uurtje yoga. Daar ontspant hij zodanig van dat hij weer als een blok in slaap valt. Yeti’s leven alleen in koude streken. Hier is het veel te warm. Zoek dus maar een ander monster om bang voor te zijn. Al bestaan er wel mooie nachtmerries over yeti’s. Gaan slapen met een ijszak op je hoofd en hup, de yetidromen komen naar je toe. Alleen voor koelbloedigen!

Z Zzz Als er in stripverhalen wordt geslapen, gaat het van ‘zzz’. Dat leest zo vlotjes dat je er zelf van in slaap zou vallen. Laat je vooral gaan, want je bent aan het eind van dit ABC. Er rest je alleen nog dit: zzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzz zzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzz zzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzz zzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzz zzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzz …

Woorduitleg 1 2 3 4 5

bajeshotel = hotel dat lijkt op een gevangenis zwembandjes = vetrolletjes ronken = een zwaar, brommend geluid maken in zwijm = bewusteloos schrapen = afkrabben

Antwoorden quiz p. 22 1 2 3 4 5

Juist Fout Fout Fout Juist

Wat hebben yeti’s, behangpapier en rozen met slaap te maken? Waarom geeuwen we? En wat betekent gumminekken? Wrijf de slaap uit je ogen, strek je uit en neem dit boekje bij de hand. Als je tenminste niet indommelt!

Dit boekje maakt deel uit van de Verrekijkerbieb 4. ISBN 978 90 486 2283 2 Bestelnummer 60 1021 397 KB D/2015/0147/339 NUR 191 Illustraties: Jean Bernard Boulnois Verantwoordelijke uitgever die Keure Kleine Pathoekeweg 3, 8000 Brugge RPR 0405 108 325 © Copyright die Keure, Brugge

9 789048 622832

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microﬁlm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No part of this book may be reproduced in any form by print, microﬁlm or any other means without written permission from the publisher.