Issuu

NOVEMBER 2021 • NUMMER 8

WHO’S WHO?

Secundair onderwijs

OPINIE

Isabelle Tilleman, grafisch vormgever Aan creatieve duizendpoten geen gebrek bij die Keure. Isabelle geeft al zeventien jaar het beste van zichzelf als grafisch vormgever. Benieuwd naar haar dagelijkse takenpakket? Lees dan snel het interview op p. 2.

Historisch denken over verleden en geschiedenis: twee verschillende werelden Karel Van Nieuwenhuyse is Hoofd van de Educatieve Master C ultuurwetenschappen – Vakdidactiek Geschiedenis aan de Faculteit Letteren KU Leuven. Hij benadrukt het belang van historisch bewustzijn. “Waarom zou een vak als geschiedenis nieuwe eindtermen moeten krijgen, luidt het wel eens. Het verleden is voorbij, en verandert toch niet meer? Wat ga je daar dan anders over vertellen? Als geschiedenisleraren weten we uiteraard wel beter dan dergelijke naïeve opvattingen over wat geschiedenis is. Het verleden is natuurlijk voorbij, maar onze kijk op dat verleden verandert, onder meer omdat we vanuit het heden telkens nieuwe vragen stellen aan dat verleden, en nieuwe perspectieven hanteren. Bovendien wordt onze kijk bepaald door de verwachtingen die we in het heden koesteren ten aanzien van geschiedenisonderwijs.” Lees het volledige opiniestuk op p. 3.

OPROEP

ACTUA

Word jij auteur?

Bergen vol vuur De vulkaan Cumbre Vieja op La Palma begon uit te barsten op 19 september. De ravage die de uitbarsting veroorzaakt heeft op het Canarische eiland is ongezien. Het wordt zelfs de ergste uitbarsting genoemd in honderd jaar. Maar hoe ontstaan vulkaan uitbarstingen? En welke soorten vulkanen bestaan er? In de module Planeet vol Spanning van de methode Isaac-aardrijkskunde ontdekken je leerlingen er alles over. Ontdek het onderdeel Bergen vol vuur in de module Planeet vol spanning.

Interesse? Bekijk alle info op p. 2.

WIST JE DAT? Isaac is onze overkoepelende methode exacte wetenschappen voor de A-stroom en de D- en D&A-finaliteit. 1e graad: -Isaac-nrt (natuur, ruimte en techniek) -Isaac-aardrijkskunde -Isaac-natuurwetenschappen -Isaac-techniek 2e graad: -Isaac-aardrijkskunde -Isaac-fysica Wordt verwacht: -Isaac-biologie -Isaac-chemie Lees meer op www.isaac.diekeure.be.

Als leerkracht bruis jij ongetwijfeld van de goede ideeën en creativiteit. Zin om die uit te werken en mee te schrijven aan een van onze methodes? Wij zoeken auteurs voor verschillende methodes.

5 oktober was jullie dag Op Dag van de leerkracht trakteerden we vijf scholen op een gezonde sapjes- en soepenbox van JusRé. Een welverdiend, verfrissend verwenmoment! Enkele sfeerbeelden van de gelukkige winnaars. Meer wist-je-datjes vind je op p. 2.

WHO’S WHO? AAN HET WOORD

Isabelle Tilleman Grafisch vormgever Wat is jouw functie en de invulling daarvan? Ik ben grafisch vormgever. Ik verzorg het creatief ontwerp en de lay-out voor de afdeling educatieve uitgaven en printing. Voor de educatieve uitgeverij kan dat gaan van een ontwerp van een nieuwe methode tot een marketingopdracht om die methode te promoten, of een bepaalde actie in de kijker te zetten.

IN DE KIJKER

Deutsch ist voll krass! Krass is de nieuwe methode Duits voor de D- en de D&A-finaliteit en is de opvolger van Alles im Griff Upd@te. Krass daagt de leerlingen uit om volop te spreken, luisteren, schrijven en lezen in het Duits.

Tekstsoort centraal

lay-out motiveert leerkracht en leerlingen om met de module aan de slag te gaan en tegelijk uit te kijken naar de volgende. Net als bij je dagelijkse krant, je favoriete tijdschrift of je volgende boek.

Leerkracht en leerling afwisselend aan zet

We vertrekken vanuit de tekstsoort, omdat het taalgedrag in de eerste plaats gestuurd wordt door de tekstsoort en het daaraan gekoppelde communicatie model. Voor moderne vreemde talen zijn er in de eindtermen 5 tekstsoorten gedefinieerd: informatief, opiniërend, prescriptief, narratief en persuasief (voor Duits is dat vanaf de 3e graad)..

Krass richt zich op leerkrachten die doelbewust afwisselen tussen leerkrachten leerlinggestuurd onderwijs. Dat zijn leerkrachten die veel belang hechten aan taakgerichtheid en communicatie, maar ook graag onderwerpen gestructureerd en cursorisch behandelen, indien functioneel en nodig op dat moment.

Wat zijn de uitdagingen en wat geeft je de meeste voldoening? De grootste uitdaging is vaak de combinatie van verschillende deadlines. Verschillende producten gelijktijdig tot een mooi resultaat brengen binnen de vooropgestelde timing. Als dat lukt, dan geeft dat mij een grote voldoening.

Motiverend en doelgericht

Waar ben je dankbaar voor? Voor de verschillende leuke, afwisselende opdrachten die vanuit verschillende afdelingen kunnen doorkomen. Dat geeft veel variatie. Het is ook leuk dat alles inhouse gedrukt en/of afgewerkt kan worden. De kennis zit allemaal binnenshuis, waardoor je veel bijleert.

Vernieuwende lay-out

Krass gaat voor het principe ‘less is more’: geen lijvig boek vol tekstmateriaal, maar losse modules met daarin het basismateriaal. Ze worden aangevuld met online materiaal op het digitaal platform POLPO. Het digitale materiaal faciliteert de leerkracht om de lessen te verrijken, te differentiëren naar interesse en niveau, en het aanbod te actualiseren. IT vormt zo een belangrijk en wezenlijk onderdeel van de methode.

Wat vind je het leukste aan je job? Ik hou van de creatieve uitdaging. Iets nieuws bedenken en dat volledig in elkaar steken. Een lay-out uitpuzzelen tot een creatief geheel dat evenwichtig in elkaar zit. Een concept uitdenken en doortrekken in verschillende toepassingen, afgeleide producten.

Isabelle

Krass is een doelgerichte methode met frisse en actuele inhoud. Door de focus op de tekstsoorten zijn de doelen doorheen een module afgelijnd. Het taalmateriaal is gevarieerd, actueel en uitnodigend.

De lay-out van elke module is uniek omdat die volledig is afgestemd op de focustekstsoort. Die uitnodigende

Escape rooms Op het einde van een module herhalen de leerlingen in een virtuele escape room de woordenschat en grammatica, bijvoorbeeld ter voorbereiding van een globale toets. Benieuwd? Test de escape room!

Materiaalkeuze

Meer weten over Krass? Blader door de modules:

WIST-JE-DATJES

9 tips voor jouw succesvolle Digisprong Onze baseline is Onderwijs doet ertoe. Om ertoe te blijven doen, moet onderwijs niet alleen kwaliteitsvol, maar ook relevant blijven. Het moet kinderen opleiden en vormen in en voor de wereld zoals die nu is en straks wordt. In 2019 stelden we daarom ons didactische Diabolo-concept voor, waarbij we uitgaan van het concept ‘VUCA- wereld’: volatile, uncertain, complex, ambiguous. Een snel veranderende wereld waarin vaste waarheden vervagen, uitdagingen moeilijker worden en keuzes maken nog minder evident wordt.

De Digisprong is een belangrijke factor voor verandering in die VUCA-wereld. De digitale wereld is onze nieuwe context, die ook nieuwe onderwijsdoelen met zich meebrengt en een andere beginsituatie creëert voor zowel de leerlingen als de leerkracht. Maar die nieuwe werkelijkheid biedt ook meer mogelijkheden via nieuwe media en content.

Met een mix aan papieren en digitale leermiddelen gaan we bij die Keure volop voor blended learning. Al het digitale materiaal bij de methodes vind je op het onlineplatform POLPO. We blijven POLPO optimaliseren om het zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken.

1. Ontwikkel een digitale teamvisie 2. Werk praktische obstakels weg

OPROEP

3. Breng de beginsituatie in kaart 4. Stimuleer je team 5. (Digi-)spring per stap

Schrijf mee aan een van onze methodes Vervoeg jij ons auteursteam? Wij zijn op zoek naar auteurs voor de volgende methodes: • Biologie, chemie en wiskunde voor de D- en D&A-finaliteit • Frans en Engels voor de B-stroom en A-finaliteit • Engels voor de A-stroom en D- en D&A-finaliteit Interesse? Contacteer katinka.steen@diekeure.be voor wetenschappen en wiskunde of marie.deschepper@diekeure.be voor talen.

6. Kies de juiste content en focus 7. Zorg voor intervisie 8. Communiceer naar ouders 9. Heb vertrouwen en durf

ACTIES

OPINIE

Herbekijk het webinar Nando over grafen

Historisch denken over verleden en geschiedenis: twee verschillende werelden

Onlangs organiseerden we een webinar waarin auteur Philip Bogaert vertelde hoe je het begrip grafen integreert in wiskundelessen voor de 2e graad. Hij lichtte toe hoe het lesonderwerp wordt aangepakt in onze m ethodes Nando en VBTL.

Heb je het webinar gemist? Herbekijk het hier:

Karel Van Nieuwenhuyse - KU Leuven

Vraag jouw gratis posters aan van Max Max is onze overkoepelende methode die al het materiaal bevat voor de B-stroom en A-finaliteit. Van Max-wiskunde is er al materiaal beschikbaar voor de 1e graad en het 3e jaar en van Max-Frans voor het 3e jaar. Max-Engels, Max-Nederlands en Max-natuurwetenschappen staan op ons to-dolijstje.

Om je kennis te laten maken met Max trakteren we je op een leuke, leerrijke posterset. Voor wiskunde brengen ze de referentiematen in kaart, voor Frans geven ze woordenschat op een aantrekkelijke manier weer.

Leerkracht in de B-stroom of A-finaliteit? Vraag jouw gratis posters van Max aan.

Meer info over onze Max-methodes vind je op www.max.diekeure.be.

WAT ALS ...

historische figuren Instagram hadden? Heb jij je ooit al afgevraagd wat Napoleon, Caesar of Karel de Grote zouden posten als Instagram in die tijd al bestond? Ontdek in elke editie van ons Keurieus-krantje een leuk Instagrambericht van bekende historische figuren door de eeuwen heen. Bekijk en download ze allemaal op www.janus.diekeure.be

Extra artikel/ advertentie?

In lijn met evoluties in diverse westerse landen schuiven de nieuwe eindtermen ‘historisch denken’ als centraal doel voor geschiedenisonderwijs naar voren. Betekent dat dan een radicale breuk met wat er was? Neen. Eerder klinkt uit deze keuze een behoud van wat goed was (zoals de grote vrijheid voor de leerkracht-professional om zelf inhouden te selecteren, en de nadruk op historisch inzicht), en een schaven aan wat beter kon. Knelpunten situeerden zich op vijf vlakken. Kritische bronnenstudie werd als belangrijk beschouwd (en is het ook), maar niet geoperationaliseerd. De intentie om een eurocentrische kijk op het verleden te overstijgen, door de verplichting om per graad minstens één niet-westerse samenleving te behandelen, kende geen succes. Integendeel. Die ‘andere’ samenleving werd dan soms beschreven als een exotisch curiosum waar men iets ‘nog niet’ kon, of ‘nog steeds’ iets (zoals feodalisme) aanhing. Kortom, het lokte eerder uit dat het westen als de morele maatstaf werd gehanteerd waartegen alle andere samenlevingen werden afgemeten, en als minder en achter werden beschouwd: The West and the Rest. Geschiedenis werd ook erg sociaal-wetenschappelijk en structureel benaderd. Voor de gewone mens van vlees en bloed leek geen plaats te zijn. Ondanks de complexe verklaringen voor historische fenomenen die het geschiedenisonderwijs aan leerlingen bood, werd het hen moeilijk gemaakt inzichten te transfereren. Typische historische redeneerwijzen (zoals oorzaak-gevolg, of continuïteit-verandering) werden immers vaak niet geëxpliciteerd. Tot slot stak er in de eindtermen een groot spanningsveld tussen heden en verleden. Enerzijds moest geschiedenisonderwijs leerlingen in de corresponderende historische discipline initiëren, wat afstand nemen van het heden vereiste. Anderzijds moest geschiedenisonderwijs bijdragen tot burgerschap, wat net een betrokkenheid op het heden vroeg.

Geschiedenis beleven met Janus Janus is een actieve methode geschiedenis voor het secundair onderwijs. Janus is vernoemd naar de Romeinse god met twee gezichten. Eén gezicht kijkt naar achteren, naar het verleden, het andere kijkt naar de toekomst. Isabella van Castilië

Christoffel Columbus Vandaag vertrekken we op ontdekkingsreis met deze drie schepen. Benieuwd wat we zullen vinden ... #Pinta #Niña #SantaMaría 1492

Dat is precies wat Janus doet: denkpatronen en levenswijzen van vroeger achterhalen én terugkoppelen naar vandaag en morgen. Dat doen we op een activerende manier: Janus laat de leerlingen geschiedenis beleven.

De nieuwe eindtermen lossen dat laatste spanningsveld op door historisch denken voorop te plaatsen. Dat denken is in de eerste plaats gericht op het begrijpen van het verleden en van historische fenomenen, in hun historische context, maar vaak ook op lange termijn, waarbij continuïteit en verandering worden vastgesteld. In historische analogieën komt hier het heden al om de hoek kijken. Historisch denken gaat evenwel niet louter om inzicht in het verleden, maar ook om inzicht in geschiedenis: hoe komt kennis over het verleden tot stand, telkens in een heden? De operationalisering van historisch denken is van majeur belang. Onderzoek toont immers aan dat een beperkt begrip het bevorderen ervan in de praktijk in de weg staat. Hoe ziet een operationalisering er dan uit? Historisch denken begint vanuit vragen die je aan het verleden stelt. Het is belangrijk met leerlingen vanuit denkvragen denkprocessen te starten. Dergelijke vragen dienen gesitueerd in een historisch referentiekader, dat via dimensies van tijd, ruimte en samenlevingen (inclusief maatschappelijke domeinen) orde brengt in de chaotische grijze brij van enkele honderdduizenden jaren menselijke geschiedenis. Om een eurocentrische blik te overstijgen, vragen de eindtermen niet louter aandacht voor niet-westerse samenlevingen, maar ook voor de interculturele contacten tussen beide, vanuit verschillende perspectieven. Om een vraag te beantwoorden, maken we gebruik van historische bronnen. Alvorens er informatie uit te gebruiken (redeneren met bronnen), moeten we die eerst kritisch analyseren rond bruikbaarheid, betrouwbaarheid (via bijvoorbeeld analyse van standplaatsgebondenheid en context van de auteur, beoogde effect en doelpubliek) en representativiteit. Dat redeneren over bronnen houdt meteen een concretisering van kritisch denken in. Het geformuleerde antwoord op een historische vraag noemen we historische beeldvorming. Om leerlingen daartoe te brengen is het van belang hen te ondersteunen in hoe ze bewijs uit bronnen moeten hanteren en historische redeneerwijzen moeten hanteren. Explicit teaching helpt daar aantoonbaar in. Eén van die redeneerwijzen is de vraag naar agency: wie of wat heeft de kracht om verandering teweeg te brengen? Alleen maar niet-menselijke structuren (kapitalisme, staat, religie) of grote, blanke mannen? Of ook gewone mensen en groepen? Vanuit historische beeldvorming reflecteren we ook over de complexe relatie verleden-heden-toekomst. Geschiedenis komt altijd in een heden tot stand, vanuit bepaalde doelen. Daarom is kritische analyse van gebruik en misbruik van het verleden belangrijk. Uiteraard kunnen we uit het verleden geen directe lessen trekken. Het verleden herhaalt zich immers nooit, maar het rijmt wel vaak (Mark Twain). Geschiedenisonderwijs gericht op historisch denken, dat een open geest veronderstelt, respect voor feiten en het in acht nemen van meerdere perspectieven, draagt zo mooi bij tot diepgaande reflectie over actuele maatschappelijke uitdagingen.

Karel

Meer weten over Janus? Blader door de modules.

LESIDEEËN EN INSPIRATIE

Computertips bij taken In de digitale wereld van vandaag maken leerlingen steeds vaker taken op de computer, met programma’s als Word, Excel en PowerPoint. Met onderstaande tips zet je jouw leerlingen in elk vak goed op weg naar een sterke boekbespreking, mooie PowerPoint-slides of een juiste rekentabel. En laat ons eerlijk zijn, ze zijn ook handig om onze eigen ICT-kennis op te frissen.

Algemene tip: gebruik sneltoetsen om sneller te werken • Ctrl + C: kopiëren • Ctrl + X: knippen • Ctrl + V: plakken • Ctrl + Z: laatste wijziging ongedaan maken, undo • Ctrl + Y: een undo ongedaan maken, redo • Ctrl + F: open de zoekfunctie om een bepaald woord terug te vinden in jouw tekst

Onze ICT-methode Enter biedt modules waarin zowel de digitale basisvaardigheden als specifieke ICT-vaardigheden worden aangeleerd. Bestel hier de modules:

Word

Powerpoint

Excel

Structuur aanbrengen Een gestructureerde tekst met titels en tussentitels leest vlotter. Kies daarom onder Start bij Stijlen een vaste stijl. Zo maak je consequent gebruik van elementen in dezelfde opmaak.

Zorg voor samenhang Werk met één thema of stijl, maar gebruik dezelfde stijlen, vormen en kleuren doorheen de hele presentatie. Eenvoud en samenhang zijn the key.

Rij of kolom vastzetten Wil je een bepaalde rij of kolom kunnen blijven zien als je naar beneden scrolt, bijvoorbeeld de kolomtitels? Dat kan door ze vast te zetten: 1. Klik op de rij of kolom die je wilt vastzetten. 2. Klik in het lint op Beeld. Kies de optie Blokkeren > Titels blokkeren. 3. Wil je het vastzetten ongedaan maken? Kies dan voor Blokkeren > Titelblokkering opheffen.

Snel selecteren • Klik 2 keer om een woord te selecteren. • Klik 3 keer om de hele alinea te selecteren. • Houd Ctrl ingedrukt en klik op een willekeurig woord uit die zin om de hele zin te selecteren.

Fouten wegwerken Oeps, je schreef een woord meermaals fout? Ga dan onder het tabblad Start naar het submenu Bewerken, helemaal rechts. Klik daar op Vervangen. Typ welk woord je zoekt en door welk ander woord je het wil vervangen. Zo verandert het foute woord in één klik overal in de tekst. Slim oplijsten Wil je een lijst van woorden alfabetisch of chronologisch ordenen? Onder het tabblad Start bij submenu Alinea vind je het icoon AZ met het pijltje naar beneden. Kies daar of je sorteert op tekst, getal of datum.

Keep it simple Maak slides niet te druk, maar hou de info beknopt. Volg de 1-6-6-regel: 1 dia, 6 woorden per regel en 6 regels per dia. Geef jouw kernboodschap weer in één zin en gebruik niet te veel animaties, want die leiden af van jouw boodschap.

Kies leesbare letters Kies voor een schreefloos lettertype. Dat is namelijk goed leesbaar op grote afstand. Voorbeelden zijn Calibri, Arial of Verdana. Gebruik geen onderlijning of cursieftekst, want dat stoort het lezen. Laat beelden spreken Een sterke presentatie bevat goede foto’s: niet gepixeld en zonder watermerk. Kies voor eigen fotomateriaal of rechtenvrije foto’s met een hoge resolutie. Vooral originele foto’s maken een presentatie boeiend.

Ontdek de didactiek achter onze taalmethodes Tekstsoort centraal Onze taalmethodes vertrekken niet zozeer vanuit de vaardigheden, maar vanuit de tekstsoort. Het taalgedrag wordt in de eerste plaats gestuurd door de tekstsoort en het daaraan gekoppelde communicatiemodel, eerder dan door de vaardigheid die je hanteert. De eindtermen vermelden voor moderne vreemde talen vier tekstsoorten in de 1e graad: informatief, opiniërend, prescriptief en narratief. Vanaf de 2e graad komen daar ook persuasieve en argumentatieve teksten bij. Vanuit de tekstsoort of het tekstdoel en de verschillende teksttypes die tot die tekstsoort behoren, oefenen we de verschillende vaardigheden in: de receptieve, productieve en interactieve, zowel schriftelijk als mondeling.

Spiraalaanpak De methodes zijn modulair opgebouwd. Elke module voegt nieuwe kennis en facetten van de verschillende vaardigheden toe. We bouwen telkens verder op wat eerder is verworven, zowel binnen een module als over de modules heen. De leerling herhaalt, breidt uit en past toe in een nieuwe, andere context. De kortere gehelen maken het mogelijk om breder en vroeger in het traject te evalueren en onderweg te remediëren of te verdiepen waar nodig.

Meer ICT-tricks?

om in een andere taal te communiceren uit schrik om fouten te maken of om iets niet te begrijpen. Onze taalmethodes dagen je leerlingen uit om te durven. Om volop te spreken, luisteren, schrijven en lezen in een vreemde taal.

Plusmodules Onze taalmethodes bevatten telkens een pluspakket voor de domeinoverschrijdende richtingen in de D-finaliteit. Om de verdiepende en cesuurdoelen te behalen, verwerken leerlingen uit de domeinoverschrijdende richtingen dus zowel de basisals de plusmodules.

Woordenschat in beeld In de methodes vreemde talen wordt de woordenschat via aantrekkelijke illustra ties aangebracht. Zo verwerft de visuele leerder vlot de actieve woordenschat zon der meteen naar de vertaling te grijpen. Maar wie dat wenst, vindt de woordenlijs ten ook op POLPO.

Ons aanbod: A-stroom en D- en D&A-finaliteit • Frans: Audace • Nederlands: BOON • Engels: Crisp • Duits: Krass

Durven te communiceren

B-stroom • Max-Frans • Max-Engels (wordt verwacht)

Om een vreemde taal te leren heb je een portie lef nodig. Heel wat mensen aarzelen

Lees meer op www.secundair.diekeure.be.

Doe de quiz van Crisp en ontdek hoe het gesteld is met het Engels van jouw leerlingen!

AUDACE!

Rij of kolom toevoegen Selecteer de rij of kolom waarnaast of waaronder een nieuwe moet komen en kies voor Invoegen. Meerdere rijen of kolommen toevoegen? Selecteer dan het aantal dat je wil toevoegen en kies voor ‘invoegen’.

Dubbele waarden verwijderen Heb je een tabel waarin niet twee keer hetzelfde gegeven mag staan? Controleer of je dubbele gegevens hebt door: 1. De rij of kolom te selecteren die je wilt nakijken. 2. Ga naar Gegevens en kies voor Dubbele waarden verwijderen. 3. Alle dubbele gegevens worden nu zichtbaar zodat je ze kan verwijderen.

LESIDEEËN EN INSPIRATIE

Non-fictie november Jongeren aan het lezen krijgen is soms een lastige opgave, want zowel hun interesse als leesvaardigheid neemt vandaag jammer genoeg af. Boekopdrachten en -besprekingen blijven een goede stap in de richting naar meer leesmotivatie, maar die staan meestal in het teken van fictieve boeken. Maar ook non-fictie kan jouw leerlingen motiveren om meer en beter te lezen. Wij geven alvast inspiratie voor een boeiende Non-fictie November.

Voor de leerling

Voor de leerling én leerkracht

•

• Klinkt non-fictie november je niet zo bekend in de oren? Dat is normaal, want dit initiatief wordt (nog) niet in ons land georganiseerd, maar wel in het Verenigd Koninkrijk. Daar zetten scholen en bibliotheken jaarlijks non-fictieboeken en artikels een maand lang in de kijker. Ze stimuleren leerlingen van het leerplichtonderwijs om in november veel non-fictie te lezen en die daarna aan te bevelen aan andere leerlingen. Hoe kun je zo'n non-fictiemaand nu zelf integreren? We tippen enkele leuke opdrachten.

• •

Kies een non-fictieboek uit en vat het werk samen op een fiche waarin je het onderwerp neerpent en beargumenteert waarom je het boek zou moeten lezen. Podcasts, ze zijn vandaag helemaal in. Beluister een podcast naar keuze over een interessante actuele of wetenschappelijke vraag. Schrijf daarna een artikel over de inhoud. Maak een geanimeerde videoclip of powerpointpresentatie rond een non-fictieboek of artikel naar keuze. Lees een non-fictieboek over een wetenschappelijk experiment. Voer het experiment daarna zelf uit met de klas. Doe de factcheck: lees een populairwetenschappelijk artikel online en ga na of de beweringen overeenstemmen met onderbouwde wetenschappelijke inzichten. Of lees een historische roman en haal er enkele passages uit die niet gebaseerd zijn op waargebeurde feiten.

•

Organiseer een actueel debat: leerlingen bereiden pro’s en contra’s voor door non-fictieteksten te lezen als inspiratie voor argumenten. Sla als leerkrachtenteam de handen in elkaar en organiseer drie weken lang een vakoverstijgend project rond één centraal thema: klimaatopwarming, ruimtereizen, artificiële intelligentie … De opdracht voor de leerlingen: beantwoord tal van intrigerende vragen rond het thema door je goed te documenteren. Bedenk met je klas één levensbelangrijke, maar moeilijk te beantwoorden vraag. De vragen van alle klassen worden gebundeld en via het online schoolplatform en posters in de gangen verspreid. Het doel van deze non- fiction challenge: in één maand tijd zoveel mogelijk van elkaars vragen oplossen door research te doen. Inspiratiebron: duurzaamonderwijs.be

Inspiratie nodig? Op zoek naar concrete voorbeelden van non-fictie? In onze methode Nederlands voor de A-stroom, D- en D&A-finaliteit BOON vind je ook verschillende opdrachten rond non-fictie. Een voorbeeld:

Download ook de inspiratiebundel vol originele literatuuropdrachten!

Welke nieuwslezer ben jij? 11

Leeftijdscategorie

52 strategieën

b Waarvoor staat deze afkorting?

Lees de tekst. a Vat de inhoud samen door het schema op de volgende pagina in te vullen.

_________________________________________

De volgende profielen maken duidelijk hoe Vlamingen verschillende attitudes hebben t.a.v. nieuws, maar ook hoe ze op andere manieren bronnen en toestellen combineren om nieuws te consumeren. We onderscheiden vijf soorten nieuwslezers. 58% van de Vlamingen is intrinsiek sterk gemotiveerd om zich goed te laten informeren. Daarin kunnen we de eerste drie profielen onderscheiden. De laatste twee profielen zijn minder intrinsiek gemotiveerd om het nieuws actief te volgen.

Nieuwsbronnen en toestellen

Bezorgd om betrouwbaarheid?

Betalen ze voor nieuws?

Op papier?

ja / nee / niet vermeld

Digitaal?

Allesverslindende arend

c Leg deze zin uit.

Klassieke kerkuil

De Allesverslindende arend (21%) is een profiel met een zeer uitgebreid nieuwsdieet, en omvat zowat alle leeftijden. Ze lezen nog af en toe de papieren krant, maar dat is niet langer de belangrijkste nieuwsbron. Ze volgen ook het nieuws op televisie, maar het zwaartepunt van hun nieuwsconsumptie ligt bij allerlei digitale platformen. Dit profiel gebruikt meer dan anderen de laptop en tablet om het nieuws te raadplegen. Ze zijn ook meer dan gemiddeld bezorgd over valse nieuwsberichten, vinden het belangrijk dat nieuws van bekende bronnen komt, en controleren meer dan anderen de betrouwbaarheid van bronnen. Ze achten zichzelf ook het meest in staat om zelf aan fact checking te doen en fake news te detecteren, wat wellicht ook de verklaring is voor het feit dat we in dit segment een opmerkelijk hoger vertrouwen vinden in merken als Google, Facebook en Twitter als nieuwsbron.

Hoedende herdershond

Een volgend profiel is de Klassieke kerkuil (19%). Hun referentiekader voor nieuws blijft in hoofdzaak het klassieke trio: papieren krant, televisiejournaals en radio. Dit zijn vooral de oudste Vlamingen. Dit profiel laat digitale bronnen zoals apps en sociale media aan zich voorbijgaan. Ze zijn ook niet bereid hun data te delen in ruil voor andere voordelen. Een laatste profiel dat sterk gemotiveerd is om het nieuws te lezen is de Hoedende herdershond (18%). Dit segment bevat vooral hoger opgeleiden van rond de 40 jaar. Ze lezen vooral digitaal nieuws via apps en nieuwswebsites. Naast het betalen voor muziek en video zijn ze het meest bereid te betalen voor nieuws. Ze zijn ook vaak bezorgd over de impact van valse nieuwsberichten, en vinden het belangrijk dat nieuws uit bekende bronnen komt. Ze hebben geen vertrouwen in technologiebedrijven (bv. Google en sociale media) als nieuwsbron, maar wel in gevestigde Vlaamse nieuwsmerken.

Koele kikker

De Koele kikker (17%) vindt nieuws niet belangrijk en is er ook niet mee bezig. Het profiel omvat een mix van vooral jongeren en een groep senioren. Wanneer ze dan toch nieuws willen volgen is dat alleen voor onderwerpen die ze zelf interessant vinden. In het algemeen heeft dit profiel ook een laag vertrouwen in de waarheidsgetrouwheid van nieuws. Naast de Koele kikker hebben we ook de Sociale stokstaart (26%), het jongste en meest disruptieve segment. Dit segment heeft geen uitgebreid nieuwsdieet en valt voor die nieuwsconsumptie niet terug op de meer klassieke dragers (televisie, krant noch de traditionele nieuwsmerken). Hun voornaamste en stilaan enige gateway tot nieuws zijn de sociale media op de smartphone. Ze zijn zeker niet bereid te betalen voor nieuws en willen net als de Koele kikker enkel nieuws lezen over onderwerpen die hen interesseren.

bron: www.imec.be/digimeter

Sociale stokstaart

d Achterhaal de betekenis van de woorden in het groen.

BOON3_module_1_van_5.indd 24

27/07/21 09:19

Ontdek BOON BOON is een methode Nederlands voor de 1e graad A-stroom en voor de 2e en 3e graad D- en D&A-finaliteit. De uitgave is geschikt voor alle netten en sluit perfect aan bij de nieuwe eindtermen.

BOON3_module_1_van_5.indd 25

27/07/21 09:19

Meer weten over BOON? Surf naar www.boon.diekeure.be of blader door de modules.

BOON biedt een nieuwe kijk op het vak Nederlands. Het is een doelgerichte methode met een frisse en actuele inhoud. BOON richt zich op leerkrachten die doelbewust afwisselen tussen leerkrachten leerlinggestuurd onderwijs. De methode is modulair opgebouwd en plaatst de tekstsoort centraal. Elke module werkt toe naar een communicatieve eindopdracht, de oogst.

IN DE BROODDOOS Het is lekker, vloeibaar en geen soep … Een smoothie! Voor de grote eters een healthy pleasure bij de lunch, voor de kleine eters een volwaardige maaltijd. Zoet en fruitig of kruidig vol groentjes? Voor elk wat wils!

Ingrediënten: • • • •

Mango (rijp): 1 Ananas (rijp): 4 stukken Rode bessen: 1 bakje Volle yoghurt: 200 ml

Bereiding:

o g n a m − s a Anan smoothie

Maak de mango en de ananas schoon en snij in stukken. Doe het fruit samen met de yoghurt in de blender en mix tot een smeuïge smoothie. Verdeel de smoothie over vier glazen en werk af met een handvol rode bessen.

Ingrediënten: • Blauwe bes: een handje • Aardbei: een handje • Amandelmelk: 400 ml

Bereiding:

Blueberry smoothie

Mix alle ingrediënten in een blender en breng op smaak met honing. De amandelmelk kun je eventueel vervangen door yoghurt. Bron: Libelle Lekker

Bron: Libelle Lekker

Groene smoothie met komkommer, spinazie en verse kruiden

Smoothie rode biet appel, citroen en gember

Ingrediënten:

• • • • •

• • • • • •

Komkommer: 1 Spinazie: 1 handje Banaan: 1 Verse kruiden (dille, dragon, kervel en bieslook): 1 handje Kokoswater (of ongezoet appelsap): 150 ml

Bereiding: Doe alle ingrediënten in een blender, voeg er kokoswater aan toe en mix fijn. Serveer meteen. Bron: Libelle Lekker

1 bokaal van 200 g rode biet (130 g uitgelekt gewicht) 2 zoete appels 250 ml appelsap 3-4 ijsblokjes het sap van ½ citroen 1 cm verse gember

Bereiding:

Doe alle ingrediënten in de blender. Voeg er 3-4 ijsblokjes aan toe en mix 1 minuut op volle snelheid. Controleer of de textuur lopend genoeg is en voeg er indien nodig een beetje water aan toe. Verdeel de smoothie over 4 kleine of 2 grote glazen en dien onmiddellijk op. Bron: Lekker van bij ons

! k j i l e k a Sm

4◦ 1◦ −3◦ −1◦ DI WO DO VR DI WO DO VR

2◦ MA MA C C ONTSPANNING 6◦◦ 6

−4◦◦ 3◦◦ −4 3

2◦◦ −1◦◦ 2 −1

Test je wiskundige skills met deze oefeningen uit Wallabie en ga in de keuken aan de slag met een leuk wetenschappelijk experimentje!E De oplossingen van de oefeningen vind je op E de volgende bladzijde.

4◦◦ 1◦◦ 4 1 MA DI WO DO VR MA DI WO DO VR 2◦◦ 2

0◦◦ −4◦◦ −2◦◦ −1◦◦ 0 −4 −2 −1

B 35 % B 35 %

C 40 % C 40 %

D 45 % D 45 %

Benthe legt 5 vierkanten zoals in de figuur. Het Benthe 5 vierkanten zoals in 1.deHoe figuur. kleinste legt vierkant heeft oppervlakte grootHet is kleinste vierkant heeft oppervlakte 1. Hoe groot is de aangeduide lengte? de aangeduide lengte?

Naam: Naam: Nr.: Nr.: Naam:

A 3 A 3

Wallabie 2021, vraag 1 Wallabie 2021, vraag 1

Datum: Datum:

/ /

B 3,5 B 3,5

C 4 C 4

Groepsleden:

E 50 % E 50 % Wallabie 2021, vraag 3 Wallabie 2021, vraag 3

? ?

1 1

MODULE MODULE 11 ISAAC-actie ISAAC-actie 0101

Klas: Klas:

Groepsleden: Groepsleden: Datum: Nr.:

0◦◦ −3◦◦ −6◦◦ 0 −3 −6

We zien 3 cirkels met hetzelfde middelpunt en 4 We zien 3 Welk cirkels met hetzelfde middelpunt en 4 middellijnen. percentage van de figuur is gekleurd? middellijnen. Welk percentage van de figuur is gekleurd?

A 30 % A 30 %

D D

−2◦ 5◦ 3◦ 0◦ −1◦ MA DI WO DO VR MA DI WO DO VR

Klas:

D 4,2 D 4,2

1 1

MODULE 1

E 4,5ISAAC-actie 01 E 4,5 Wallabie 2021, vraag 18 Wallabie 2021, vraag 18 www.kangoeroe.org

Dedichtheidskolom dichtheidskolom De Experimenteren Wat heb nodig:in de klas of in de keuken ... Wat heb je je nodig: De dichtheidskolom Hoe krijg je verschillende laagjes in een glas? glasje nodig: glas Wat heb

plantaardige olie plantaardige olie melk melk glas ahornsiroop ahornsiroop plantaardige olie melk

Hoe je werk? Hoe gaga je te te werk? ahornsiroop

Giet de het glas. Giet daarna voorzichtig Giet ahornsiroop het glas. Giet daarna voorzichtig Hoede ga jeahornsiroop te werk? in in melk erbij. daarmee klaar bent, giet dan traag dede melk erbij. AlsAls je je daarmee klaar bent, giet dan traag plantaardige olie erbij. dede plantaardige olie erbij. Giet de ahornsiroop in het glas. Giet daarna voorzichtig de melk erbij. Als je daarmee klaar bent, giet dan traag Tip: je kunt vloeistof ook een omgekeerde lepel Tip: kunt dede vloeistof er er ook opop een omgekeerde lepel in in dejeplantaardige olie erbij. gieten, zodat laagjes mooi elkaar vallen. gieten, zodat dede laagjes mooi opop elkaar vallen. Tip: je kunt de vloeistof er ook op een omgekeerde lepel in Succes! Succes! gieten, zodat de laagjes mooi op elkaar vallen. Succes! Dit experiment komt uit Isaac-fysica 3 - Module 1 Verbanden tussen grootheden en massadichtheid. 7

DUURZAAMHEID

Het tijdschrift Fons inspireert leerkrachten Nederlands

De papierindustrie wordt tot op de dag van vandaag gekenmerkt door misvattingen en mythes op het vlak van duurzaamheid. Nochtans is de Europese papierindustrie een wereldleider in het gebruik van natuurlijke grondstoffen, hernieuwbare energie en recyclage. Hoog tijd om even dieper in te gaan op de gangbare mythes en er de feiten tegenover te plaatsen.

Het tijdschrift Fons (Fris Onderwijs NederlandS) dient als inspiratiebron voor leerkrachten Nederlands. Het wordt gedrukt en verspreid door die Keure. Fons is speels vormgegeven op stevig papier en in een handig formaat, zodat het makkelijk te doorbladeren is. Of je nu in de lerarenkamer of in je luie zetel zit.

Mythe 1: bossen in Europa verdwijnen.

Feit: het bosgebied in Europa is met 9% 1 gestegen de a fgelopen dertig jaar, al vertraagt het gro eitempo.

Nieuwsgierig? Abonneer je gratis op www.fons.diekeure.be.

Bovendien is bijna al het papier in Europa afkomstig uit goed be heerde bossen, waarbij de aanplanting , het groeien en het rooien zorgvuldig worden gecontroleerd. De voornaamste oorzaken van ontbossing zijn landbouw , infrastructuurprojecten en bosbranden, en dus niet de papierindustrie. Wat vaa k vergeten wordt, is dat de houtvezel die bij de productie van papier gebruikt wo rdt vaak op zich al een restproduct is, nam elijk houtafval uit de bouwen meubelin dustrie.

3 / nummer 2 Fris Onderwijs NederlandS / april 2018 / jaargang

TIJDSCHRIFT

wijs Fris Onder

IFT

/ november

ng 2018 / jaarga

18,

Over leescultuur, LEESPLEZIER EN KRACHTIG LEESONDERWIJS Adolescenten beter laten lezen:

21,

Acht redenen WAAROM WE BOEKEN LEZEN

LEES HUN

risicopeuters?

KKELING

TWI DE TAALON

3/04/19 09:30

1 / jaargang 5 / nummer / september 2019 Fris Onderwijs NederlandS

TIJDSCHRIFT

VAN

Thema Evaluatie

Evalueren en feedback geven IN EEN: FONS TEST DE ‘RUBRIC Ik haat verbeteren. OF ONE’

3/04/19 09:29

10,

HOE JE JE VERB ETERWERK DRASTISCH KUNT VERMINDEREN 24, TIPS VOOR EEN OP SCHOOL 31, 10

1 FONS7.indd

krachtig boeiende podcasts taalbeleid

VOOR LERAREN NEDERLANDS

Save the date Vanaf januari 2022 organiseren we weer een reeks webinars. Daarin stellen de educatief adviseurs en/of auteurs onze methodes voor het secundair onderwijs aan je voor. Meer info volgt snel, hou ons in de gaten!

Fris Onderwi js NederlandS / april 2019 / jaargang 4 / nummer 2

a love story

ig leren: AN? el meertal Functione IN JE ERA EN HOE BEG WAT IS HET ur: vakliteratu de HT van C LLEERKRAC AB s ELKE TAA 19, On GS WAAR BLO EN BOEKEN N LLE SMU VAN ZAL en: ling leer je uit te het bes 24, Haal G! VLOEDT 38, WAT BEÏN

TIJDSCHRIFT

FONS6.indd 1

10,

HANDLEIDIN

HOE BEGIN JE ERAAN?

34, DE MOOC MIDDELNEDERLANDS: OUDE LITERATUUR EN NIEUWE MEDIA,

Thema Meertaligheid

Bron: www.foresteurope.o rg – State of European forest s 2020

WEBINARS

er 1 4 / numm

Thema Krachtig leesonderwijs 4,

Meer mythes en feiten lees je in ons volgende Keurieus-kran tje! 1

NederlandS

TIJDSCHR

FONS8.indd 1

5/04/19 08:35

Thema Nederlands breekt uit 9,

VakdoorbrekISendDRIElesgeven: ÉÉN PLUS ÉÉN

in de alfaklas

TED STORIES’ 15, ‘LEARNER GENERA WERKVORMEN VOOR 24, FONS TEST VIJF UIT

‘retrieval practice’ voor alle taalniveaus

LESIDEEËN 28, 10 DYNAMISCHE

30/08/19 13:18

FONS9.indd 1

OPLOSSINGEN Oplossingen oefeningen Wallabie: 1 E - 2 C

Schrijf je in op onze nieuwsbrief: www.nieuwsbrief.diekeure.be

Schrijf je in op de nieuwsbrief en blijf steeds op de hoogte! • • •

Als eerste op de hoogte over nieuwe uitgaven Boordevol bruikbare tips Inspiratie om meer te halen uit onze publicaties

Volg ons op Facebook: www.facebook.com/DieKeureEducatief Volg ons op Pinterest: www.pinterest.com/diekeure

850001112

Volg ons op Instagram: www.instagram.com/diekeureeducatief

Kleine Pathoekeweg 3, B - 8000 Brugge T +32 (0)50 47 12 62, E so@diekeure.be

Schrijf je in op www.nieuwsbrief.diekeure.be