De Leeuwarder
SENIOREN
JAARGANG 1 - NUMMER 1 - APRIL 2018
‘Als je blijft leren, Is NIKS JE TE GEK’
INTERVIEW
MOBILITEIT
KUNST&CULTUUR
GEZONDHEID
VEILIGHEID
02
SENIORENkrant
Skildyk 10, 9024 EN Weidum In de kom van het dorp Weidum ligt het wooncomplex Nij Dekama. Het wooncomplex ligt rustig en in de directe omgeving van uitgestrekte groene weiden. Op Nij Dekema komt tweewekelijks een bewonersconsulent langs.
Te huur: sociale huurwoningen • • • •
•
• •
1e maand gratis huur!
• • •
Zelfstandig wonen in De Wijlaarderhof Leeuwarden Op be te ko sc rm rte hi ijn kb aa r
Op be te ko r sc m rte hi ijn kb aa r
Zorgeloos wonen in Nij Dekama Weidum
3-kamerappartementen met balkon of terras en inpandige berging Rustig gelegen in een landelijk omgeving Etages bereikbaar met trap en lift Gebruik maken van de voorzieningen van het naastgelegen verzorgingshuis zoals 24-uurs zorg, winkel, bibliotheek, pedicure, kapper en postagentschap Deelnemen aan de gezamenlijke activiteiten die in het verzorgingshuis worden georganiseerd, van knutselen tot samen eten Fietsenstalling en gezamenlijk terras aanwezig Bushalte binnen 200 meter Bezorgservice supermarkt Kale huur vanaf € 576,30 Voorschot servicekosten € 71,97 per maand
Meer informatie: Bewonersconsulent 088-921 02 01, bereikbaar van 08.30 – 13.00 uur friesland@woonzorg.nl www.woonzorg.nl/friesland
Lycklamastins 93, 8925 KZ Leeuwarden Wijlaarderhof ligt in de groene buiten wijk Camminghaburen. Het winkelcentrum ligt meteen naast het wooncomplex. De 102 tweekamerappartementen zijn verdeeld over zeven woonlagen.
Te huur: sociale huurwoningen • • • • • • •
• •
2-kamerappartementen met eigen terras of loggia Appartementen bereikbaar met trap en lift Inpandige fietsenstalling Voorzieningen: Zorgsteunpunt op locatie aanwezig, ontmoetingsruimte, bibliotheek, pedicure, kapper Winkelcentrum, parkeergelegenheid en bushalte binnen 100 meter loopafstand Grote gezamenlijke afgesloten binnentuin met terras Winkelcentrum met diverse winkels zoals supermarkt, bakker, kapsalon, fietsenwinkel, kledingwinkel en boekenzaak binnen 100 meter Kale huur vanaf € 586,86 Servicekosten vanaf € 56,99
Meer informatie: Bewonersconsulent 088-921 02 09, bereikbaar van 08.30 – 13.00 uur friesland@woonzorg.nl www.woonzorg.nl/friesland
Oog en Welzijn vertrouwde zorg dichtbij Heeft u een verwijsbrief van uw huisarts voor de oogarts? Of gaat uw zicht achteruit? Dan kan uw huisarts u naast Dokkum ook doorverwijzen naar onze oogkliniek in Grou. Vertrouwde zorg dichtbij, dat biedt Oog en Welzijn u. Onze oogartsen stellen u direct op uw gemak en vertellen u precies welke mogelijkheden er zijn om uw zicht te verbeteren. Bij Oog en Welzijn kunt u zowel voor verzekerde en onverzekerde oogzorg terecht. Op www.oogenwelzijn.nl en op Facebook kunt u alvast een kijkje nemen. Graag tot ziens! Oog en Welzijn Dokkum | Birdaarderstraatweg 72-J | 9101 DC Dokkum | 0519 - 76 00 88 Oog en Welzijn Grou | It Molelân 8 A | 9001 XS Grou | 0566 - 22 66 00
F @oogenwelzijn | E vraag@oogenwelzijn.nl | www.oogenwelzijn.nl
SENIORENkrant
03
07
‘Ik handel vanuit idealisme, maar verlies daarbij de kosten niet uit het oog’ Samen met Duurzaam Grou probeert Dick Willemsen de inwoners van Grou te motiveren en te helpen om ook hun steentje bij te dragen aan een beter milieu.
Dokter CocK houdt voor u graag een oogje in het zeil oog’ Eén van haar mooiste resultaten is een blinde dame op leeftijd die na een oogoperatie weer voor 95% kon zien. Elke operatie krijgt haar volledige aandacht en ze is altijd op haar unieke wijze persoonlijk betrokken bij patiënten.
09 Beste lezers,
16
Lân fan taal: een vrijstaat middenin Leeuwarden Wie een tijd niet in de stad is geweest of met oogkleppen opliep, zal verbaasd opkijken op het Oldehoofsterkerkhof en in de Prinsentuin. Op het plein is in een paar maanden tijd een opvallend en blijvend gebouw neergezet: Obe. De Prinsentuin heet in 2018 opeens Talentuin en staat vol met tijdelijke paviljoens, installaties en kunst. Tsja, dat krijg je, in de vrijstaat die Lân fan taal zegt te zijn!
18
Vol trots presenteren wij u de allereerste Leeuwarder Seniorenkrant. In de toekomst zult u de krant vaker in uw brievenbus vinden.
SENIOREN & VEILIGHEID Als senior hebt u wellicht het gevoel dat u meer kans maakt om slachtoffer te worden van criminaliteit. Deze gevoelens kloppen echter niet met de werkelijkheid. Politiecijfers geven aan dat senioren juist minder vaak slachtoffer zijn van een misdrijf dan andere leeftijdgroepen. Voelt u zich toch onveilig? U kunt uw veiligheid vergroten door gebruik te maken van onderstaande tips. Het is belangrijk om onveilige situaties te melden.
OTTO VAN GELDEREN KAN DOEN EN LATEN WAT HIJ WIL Otto van Gelderen (73) is een kind van de wederopbouw, geboren twee dagen na de bevrijding. Een kind ook uit een arbeidersmilieu, dat opklom tot een succesvol ondernemer: hij verdiende zijn geld in de horeca en reclame. Hij is de pensioengerechtigde leeftijd allang voorbij, maar stilzitten doet hij allerminst. Een portret van een vitale senior, die nog met beide benen stevig in de samenleving staat.
10 Blijf b(l)ij met je rijbewijs Veel ouderen hebben al jaren een rijbewijs en veel rijervaring. Het rijden gaat vaak zo automatisch dat veranderingen in het verkeer niet altijd opgepakt worden. Dit kunnen eenvoudige veranderingen zijn, maar soms ook belangrijke, complexe veranderingen.
09 INTERVIEW
En VERDER.... ‘Als je blijft leren, is niks je te gek’
05
Boek Anita Terpstra: Verhalen van grote gezinnen 12 Eerste slag ‘Leeuwarden Vijfje’
13
Hampie Bakker doet aftrap Liwwadderdag
13
Senioren in de beeldbank van het (HCL)
13
Aixam Miniautorange: Nieuw voor iedereen
15
Zuinig wonen is goed voor de portemonnee
17
Een gedeelde passie
18
MOBILITEIT
KUNST&CULTUUR
GEZONDHEID
In dit nummer vindt u een interview met de bekende Leeuwarder Otto van Gelderen, een bijzondere man met een positieve kijk op het leven. Enkele foto’s, afkomstig van het Historisch Centrum Leeuwarden, nemen u mee naar het verleden. Energiecoach Klaas Hofman heeft een paar handige tips om te besparen op uw energierekening. En als klap op de vuurpijl vindt u in deze krant een leesfragment uit het boek Het huis vol, een geschiedenis van het grote naoorlogse gezin. Ook is er een prijsvraag, waarmee u één van de drie exemplaren van Het huis vol kunt winnen! De redactie is nog op zoek naar senioren om de redactie aan te vullen. Vindt u het leuk om te schrijven, neem dan contact met ons op. Elders in de krant vindt u verdere informatie en contactgegevens. Wij horen graag van u! Ook horen wij graag wat u van de Seniorenkrant vindt. Tips zijn altijd welkom. Ik wens u een fijn voorjaar en een mooie zomer. De volgende editie van de Seniorenkrant verschijnt in oktober.
Doede Vellema Uitgever: Devea Gouverneursplein 6 Leeuwarden 06 15 37 22 55 www.devea.nl (Eind)redactie: AchT Oplage: 40.000 waarvan 35.000 huis aan huis in Leeuwarden en Grou. 5.000 exemplaren op meer dan 50 punten in Leeuwarden en Grou. Druk: NDC Print Verspreiding: Frl Group en Spam Promotions Coverfoto: Simon van der Woude Fotografie Advertenties: Doede Vellema en Johan Henk Heidstra E-mailadres: info@leeuwarderseniorenkrant.nl Disclaimer: Ondanks alle zorg die aan deze uitgave is besteed blijven vergissingen mogelijk. Wij kunnen daar echter geen aansprakelijkheid voor aanvaarden. Auteursrecht voorbehouden. ©2018
VEILIGHEID
DUURZAAM WONEN
04
Kunst&Cultuur | SENIORENkrant
SENIORENkrant | Kunst&Cultuur
05
‘Als je blijft leren, is niks je te gek’
en vergroten van je levens-
Hedwig van den Brink (70) is
kunst, bijvoorbeeld wat betreft
bestuurslid van de Vrienden
het ouder worden. Aangezien
van de Senioren Academie
mensen steeds ouder worden,
(HOVO) en cursist.
kan er na je pensioen nog een geheel nieuwe carrière voor je
“Ik ben van de ‘éducation per-
weggelegd zijn. Op basis van
manente’. Leren tot de laatste
boeken over het nieuwe ou-
snik. Als je blijft leren, is niks je
der worden vragen bespro-
te gek. Oud word je toch en je
ken als ‘in welke levensfase zit
geest blijven prikkelen is de
vinden hun weg naar de talrijke cursussen. ‘Senioren willen graag blijven
ik?, ‘wat betekent dat voor het
enige manier om voor ande-
leren. Om de hersenen scherp te houden, om kennis te vergaren over
heden en de toekomst?’, ‘wat
ren en jongeren interessant
wil ik veranderen?’, ‘wat past
te blijven. Hoe ga je bijvoor-
er bij mij?’, wat wil ik meer
beeld met je kleinkinderen
ruimte geven?’ en ‘waar word
om? Het is een onderwerp dat
ik blij van, ongeacht wat fami-
voor veel senioren interessant
lie en vrienden zeggen?’. Dat
is. Hun kleinkinderen leven
gebeurt in alle openheid en
in een digitale wereld. Ik ken
De Senioren Academie organiseert het Hoger Onderwijs voor Ouderen in Noord Nederland (Friesland, Groningen en Drenthe). Steeds meer senioren
onderwerpen waar ze nooit tijd voor hadden en om andere mensen ontmoeten,’ weet Hedwig van den Brink, zelf cursist en bestuurslid van de Vrienden van de Senioren Academie (HOVO). Monique Medema is
verschillende
vakgebieden,
warden over de geschiedenis
eerlijkheid, zonder een me-
mensen van mijn leeftijd die
programmacoördinator
die na een oproep van mij met
en de kunstgeschiedenis van
ning voor of over de ander te
afhaken omdat ze niets begrij-
van de Senioren Academie
een voorstel komen. Daarnaast
Leeuwarden. Al met al een
vormen. Voor heel veel men-
pen van computers of mobie-
(HOVO), afdeling Friesland.
benader ik zelf actief mensen
aanbod van actuele onderwer-
sen is dat een nieuwe en vaak
le telefoons, maar je moet als
en organisaties. Op de drie
pen die voor senioren erg inte-
ook bevrijdende manier van
oudere met je tijd meegaan,
“Ik ben twee jaar geleden be-
hogescholen van Leeuwarden
ressant is.”
denken. Een cursist zei dat hij
anders dreig je het contact te
gonnen als programmacoör-
heb je bijvoorbeeld verschil-
antwoorden had gevonden op
verliezen met de mensen om
dinator en mijn opdracht was
lende lectoren die veel kennis
Marianne Vogel (59) is
vragen waarvan hij niet eens
je heen. De cursussen worden
om het cursussenaanbod uit
hebben over onderwerpen als
docent aan de Senioren
wist dat hij ze aan het begin
overdag gegeven door pro-
te breiden en te verbreden.
duurzaamheid en meertalig-
Academie (HOVO). Ze geeft
van de cursus had. Een andere
fessionals die een passie heb-
Naast cultuur en geschiedenis
heid. Zo heeft het Lectoraat
onder andere ‘leeskamers
cursist, die een eigen bedrijf
ben voor hun vakgebied en
zijn er nu ook cursussen op het
Mariene en Wetland Studies
levenskunst’, die onder-
heeft, besloot dat hij helemaal
hun kennis en vaardigheden
gebied van natuur, biologie,
van NHL Stenden een cur-
werpen als zingeving, vrij-
niet met pensioen wilde, om-
graag door willen geven.” ■
psychologie, filosofie en mens
sus ontwikkeld rondom het
heid, verandering, stilte,
dat hij zijn werk veel te leuk
en maatschappij. Drie keer
Wad. Tresoar geeft voorna-
compassie en het nieuwe
vindt. Dat is de essentie van
De nieuwste studiegids
per jaar bieden we cursussen
melijk cursussen die te maken
ouder worden behandelen.
levenskunst, die bredere blik,
van het zomerprogramma
aan die overdag worden ge-
hebben met archieven en de
zodat je mogelijkheden ziet
(mei t/m augustus) en meer
geven. We hebben een grote
geschiedenis van Friesland en
“De leeskamers levenskunst
die je niet voor mogelijk had
informatie vindt u op:
groep docenten, afkomstig uit
het Historisch Centrum Leeu-
gaan het over het ontvouwen
gehouden.”
www.hovoseniorenacademie.nl
Nieuwe cursussen in Fryslân gaan weer van start Drie keer per jaar nieuw programma-aanbod
Wilt u een nieuw vakgebied ontdekken, of een oude interesse weer leven inblazen? Bij ons cursusaanbod vindt u vast een cursus die u inspireert! De cursussen worden gegeven op het niveau van hoger onderwijs. We zien u graag bij de Senioren Academie!
Een greep uit ons aanbod voor het komende seizoen: • Het Drents-Friese Wold • Samen denken over conflict, zin en tijd • De Friese Elfkerkentocht, een dagexcursie langs Friese kerken • Kunstgeschiedenis: het veranderende gezicht van Leeuwarden • Literatuur: het koninklijke Berlijn
In Fryslân biedt de Senioren Academie drie keer per jaar een boeiend aanbod van (HOVO) cursussen aan Op onze website www.hovoseniorenacademie.nl vindt u informatie over het complete cursusaanbod in Fryslân. Wilt u voortaan een studiegids ontvangen? Mail dan naar hovo@rug.nl.
06
DUURZAAM Wonen | SENIORENkrant
Infraroodfoto’s van een betonvloer
Voor TONZON Koud en klam
Na TONZON
TONZON VLOERISOLATIE DE OPLOSSING TEGEN VOCHTPROBLEMEN EN EEN KOUDE VLOER
Warm en droog
Bovenstaande infraroodfoto’s laten een duidelijk effect zien. Zonder isolatie is het koud en klam onderin de woning. Met TONZON Vloerisolatie dringt de warmte eindelijk door tot in de vloer. Lees de vele spontane reactie op www.tonzon.nl/facebook
HEEL BETAALBAAR Heeft u een woning van 50 m2 dan krijgt u al een droge kruipruimte en de warmste vloer voor slechts € 1.850,-. Deze adviesrichtprijs is inclusief materiaal, montage, btw en een woninggebonden TONZON certificaat.
Pas op voor namaak Dat kon natuurlijk niet uitblijven. Anderen proberen te profiteren van het succes dat TONZON in 37 jaar heeft opgebouwd. Daarom geeft TONZON een woninggebonden garantie- en echtheidscertificaat af. De volgende eigenaar van uw woning weet dan al bij de aankoop dat de kruipruimte in orde is. Er zijn originele TONZON producten verwerkt door een gespecialiseerd ambachtsman of bedrijf. TONZON folie wordt gemaakt volgens een speciaal recept dat in de praktijk een zeer lange levensduur heeft, zo blijkt uit onafhankelijk onderzoek. Geen enkele andere folie kan laten zien dat het na 32 jaar in de praktijk nog evengoed functioneert als toen het nieuw was. Een betrouwbare verkoper kan u dit certificaat laten zien. Vraag hierom en voorkom teleurstelling door het gebruik van dubieus aangebrachte goedkopere namaak. Ga voor gegarandeerde kwaliteit.
Beter Isolerend effect TONZON Vloerisolatie heeft in een kruipruimte een beter isolerend effect dan andere isolatiematerialen. Dat is te danken aan het unieke Thermoskussen dat in 1980 in Nederland is uitgevonden. Dit is het enige materiaal dat de warmtestraling van de vloer vrijwel tot nul reduceert. De vloer wordt daardoor warmer en de energiebesparing is hoger. Andere isolatiematerialen zoals wol, EPS (polystyreen) of purschuim remmen de warmtestroom wel enigszins, maar de warmte die wordt doorgelaten, wordt aan de onderzijde uitgestraald naar de kruipruimtebodem en de nog koudere funderingsmuren. Door dit permanente warmtelek worden nieuwbouwvloeren niet zo warm en is een vloerverwarmingssysteem bijzonder traag. Het Thermoskussen heeft als bijkomend voordeel dat het volledig opvouwbaar is. Het past door ieder luikje, kan ook in krappe kruipruimtes worden toegepast, het geeft veel minder overlast en er zijn geen vrachtwagens nodig. Dubbele aanpak stopt vocht Een stevige Bodemfolie op de bodem van de kruipruimte stopt de verdamping van vocht. Daardoor kan geen vocht uit de bodem meer doordringen in de woning. De warme vloer en lagere luchtvochtigheid geven schimmels en huisstof mijten nauwelijks nog kans. De muffe geur uit de kruipruimte verdwijnt voorgoed. De gecombineerde aanpak met Thermoskussens en Bodemfolie is de perfecte basis voor een comfortabele, energiezuinige en gezonde woning.
TONZON BV Postbus 1375 7500 BJ Enschede
Kosteloze inspectie van uw kruipruimte Waarom nog langer wonen op een koude vloer boven een (vochtig) gat in de grond? Tonzon heeft de beste oplossing met de langste (37 jaar) praktijkervaring. Vraag nu een kosteloze inspectie aan van uw kruipruimte. U ontvangt vrijblijvend een offerte op maat. Kijk snel op tonzon.nl Aanpak warmtelekken kan veel gas besparen We laten veel warmte onbenut weglekken. De stookruimte wordt vaak onnodig warm. Geïsoleerde CV-buizen stralen onnodig warmte uit in ruimtes zoals zolders, garages en kruipruimtes. Radiatoren warmen buitenmuren op. Bij vloerverwarming lekt zoveel warmte aan de onderzijde weg, dat het systeem zo traag is, dat men de verwarming dag en nacht aanlaat. Bij woningen met luchtverwarming is het in de kruipruimte soms nog warmer dan in de kamer. We warmen letterlijk de aarde om het huis op. Dat laatste zelfs nog bij nieuwe woningen en NOM woningen.
Warmtebeelden laten grote warmtelekken zien
Zie hoe simpel het kan zijn om klimaateffectief gas te besparen en ga naar tonzon.nl/warmtelekken.
info@tonzon.nl www.tonzon.nl
0900 - 28 66 966 (0,10 p/min) KvK 06044102
SENIORENkrant | DUURZAAM Wonen Idealistisch, maar ook realistisch Zijn
ideaalplaatje:
een
lofthome, zoals vrienden van hem in de Achterhoek lieten bouwen. Met allerlei duurzame opties, waaronder zonnepanelen en een reservoir voor regenwater. Wat Dick het mooist
07
‘Ik handel vanuit idealisme, maar verlies daarbij de kosten niet uit het oog’
dak veel vogels aantrekt, daar
Samen met Duurzaam Grou probeert Dick Willemsen de inwoners van Grou te
hij nog niet over uit. “Met een
vindt: “Zij hebben vanuit de
motiveren en te helpen om ook hun steentje bij te dragen aan een beter milieu.
woonkamer door een grote
“Het is misschien een druppel op de gloeiende plaat, maar als je meer mensen
glazen wand uitzicht op de landerijen en hun huis wekt meer energie op dan het verbruikt.
mee kunt krijgen, is dat weer een druppel en zo worden die druppels vanzelf meer. Dat soort idealen heb ik nog steeds,” lacht Dick.
houden wij van.” Verder zou Dick nog wel gasvrij willen gaan. Elektrisch koken is dan een volgende stap, maar verwarmen zal dan ook op een andere manier moeten. En daar is luchtwarmtepomp kan ik het gasverbruik
halveren,
maar
de investering is al gauw zo’n € 3.500. En dan ben ik nog steeds niet van het gas af.” Maak een stappenplan
Tja, je moet wat te wensen hebben, toch?” Voor Dick zal zo’n
teriaal tegen het dakbeschot te
in de richting van zijn ideaal-
verbruiken. Daarbij is het ener-
Dick heeft een advies voor
lofthome een toekomstdroom
plaatsen. Daarna zijn de kozij-
beeld: een energieneutrale wo-
gielabel van D naar A gegaan.
mensen die hun huis willen
blijven. Hij is namelijk wel re-
nen vervangen door kunststof
ning.
Al met al besparen ze nu zo’n
verduurzamen: “Als je vanaf
alistisch: “Op een gegeven mo-
kozijnen met HR++-glas en is
€ 1.200 per jaar. “Dat is toch
nul begint: laat dan zeker een
ment kom je op een punt dat je
er een nieuwe HR-ketel ge-
‘Eigenlijk betaal ik
€ 12.000 in tien jaar tijd. Daar
energiebespaarscan
de investeringen uit idealisme
plaatst. Ruim twee jaar geleden
alleen nog maar
kun je mooie maatregelen voor
Dan krijg je toch tips als: waar
wel kunt doen, maar dat je die
realiseerden ze een uitbouw
voor het gas’
treffen en de terugverdientijd
kun je nu het meest op bespa-
kosten uiteindelijk niet meer
aan de achterkant van het huis,
Door alle maatregelen die Dick
is te overzien,” legt Dick uit.
ren en welke maatregelen kun
terugverdient.”
ook met HR++-glas. Tegelij-
en zijn vrouw hebben geno-
kertijd zijn de spouwmuur en
men, is de energierekening van
Welke maatregelen
muur- en vloerisolatie. Dit zijn
Stapje voor stapje in
de vloer geïsoleerd met parels.
zo’n € 160 naar € 60 per maand
staan er nog op de
relatief goedkope maatrege-
de richting van zijn
In de loop der jaren hebben ze
gegaan. Dankzij de tien zon-
planning?
len, die een directe besparing
ideaalbeeld
alle lampen vervangen door
nepanelen die hij heeft, is het
“Bovenop de uitbouw komt een
op het gasverbruik opleveren.
De afgelopen jaren hebben Dick
ledlampen en toen de wasma-
elektriciteitsverbruik
sedumdak. Dit zorgt voor een
En vergeet vooral de subsidie-
en zijn vrouw hun huis grondig
chine bijvoorbeeld stuk ging
in balans: ze wekken evenveel
betere
temperatuurregulatie
mogelijkheden niet. Dit kan je
verduurzaamd. Zo hebben ze
hebben ze een energiezuinig
stroom op als ze verbruiken. Ze
en het dient als buffer voor het
heel veel schelen in de kosten
jaren geleden de zolder geïso-
exemplaar gekocht. Stapje voor
betalen alleen nog voor de ca.
regenwater als het hard regent.
en net dat zetje zijn dat je no-
leerd door een laag isolatiema-
stapje komt Dick zo dus wel
1.000 kuub gas die ze per jaar
Bijkomend voordeel is dat zo’n
dig hebt.” ■
vrijwel
doen.
je treffen? Begin bij spouw-
08
SENIORENkrant
Herbergier Bartlehiem
Kleinschalig wonen voor mensen met geheugenproblemen.
Zoekt u extra hulp in het huishouden? Herbergier Bartlehiem biedt 16 ouderen met geheugenproblemen (vormen van dementie) een warm en liefdevol thuis. De gasten kunnen er het leven voortzetten op hun eigen manier. Zonder gesloten deuren, maar met persoonlijke aandacht in een huiselijke sfeer. Daar staan de twee inwonende zorgondernemers en hun team garant voor.
Huur dan een student in! Een ByStudents student kan u helpen in en rondom het huis. Voor de student betaalt u €12,- per uur. U kunt u aanmelden via de website www.bystudents.nl of door te bellen naar ons telefoonnummer: 085 - 303 37 76.
Meer weten? Neem vrijblijvend contact op of ga naar www.herbergier.nl/bartlehiem
Judith en Oeds Visser Bartlehiem 35 9091 BH Wyns 06 - 2149 6788 0519 - 346185
bartlehiem@herbergier.nl
KijK voor meer informatie op www.wonenpluszorg.nl 058 - 233 7 332 info@wonenpluszorg.nl
leeuwarden, De Helling
menaldum, Orxmastate
Appartementencomplex De Helling bestaat uit 28 seniorenappartementen en is gelegen in de wijk Oldegalileën. Comfortabele woningen waar u zelfstandig kunt wonen, met de zorg en dienstverlening binnen handbereik.
Orxmastate is een appartementencomplex gelegen aan de rand van het dorpscentrum van Menaldum aan een rustige weg en aan het water. Menaldum beschikt over bijna alle basisvoorzieningen zoals winkels, sport- en gezondheidsvoorzieningen en diverse verenigingen.
De appartementen
De appartementen
De appartementen hebben een ruime woonkamer met open of dichte keuken. U heeft de beschikking over één slaapkamer welke toegang tot het balkon/terras biedt. Ieder appartement heeft bovendien een eigen inpandige berging. De servicekosten bedragen € 47,00 per maand.
De appartementen zijn voorzien van een woonkamer met dichte keuken, provisieruimte, één slaapkamer welke tevens toegang tot het balkon/terras biedt. De badkamer is voorzien van toilet, douche en wastafel. Het hele appartement is gelijkvloers en heeft een woonoppervlak van 49 m2. Enkele appartementen zijn grondig gerenoveerd waardoor een royale woonkamer met open keuken is ontstaan. De badkamer is vergroot en volledig vernieuwd en de slaapkamer is voorzien van schuifdeuren waardoor de ruimte optimaal benut wordt!
De Helling bestaat uit drie woonlagen en is voorzien van een lift. Het gebouw beschikt over een gemeenschappelijke fietsenberging en scootmobielruimte.
af jzen van Huurpri 0 per ,0 4 3 5 € f exclusie maand osten k e ic serv
af jzen van Huurpri 0 per ,0 5 € 45 f exclusie maand n stooke service- ten kos
Voorzieningen Als huurder kunt u gebruik maken van alle voorzieningen van Palet. Daarbij kunt u denken aan huishoudelijke hulp, thuiszorg, personenalarmering, begeleiding, dagopvang, of (dag)behandeling. Ook kunt u een beroep doen op de diensten en activiteiten van Palet die bij u in de buurt georganiseerd worden.
Ontmoeten In Orxmastate woont u zelfstandig in een veilige en gezellige omgeving. In de ontmoetingsruimte wordt regelmatig gezamenlijk koffie gedronken. Er zit een huisartsenpraktijk in het complex gevestigd en een zorgsteunpunt van Palet.
Gralda state Daarnaast kunnen bewoners van Orxmastate in het nabijgelegen Gralda State terecht voor diverse activiteiten, een boodschapje en een warme maaltijd. Als huurder kunt u gebruik maken van alle voorzieningen van Palet. Ook kunt u een beroep doen op de diensten en activiteiten van Palet die bij u in de buurt georganiseerd worden.
De Helling ligt aan de Dokkumer Ee en naast wijzorgcentrum Sint Jozef, hier vindt u ook het zorgsteunpunt van Palet. Openbaar vervoer, winkels en supermarkten zijn op loopafstand.
Dronrijp, Drenningahof
leeuwarden, Swettehiem
Appartementencomplex Drenningahof is gevestigd aan de Hearewei in Dronrijp. Het gebouw is gelegen aan de rand van het dorp, met veel vrij uitzicht er om heen. Ook zit het aan de doorgaande weg naar het centrum van Dronrijp. Hier vindt u diverse voorzieningen en winkels.
Appartementencomplex Swettehiem is gevestigd in de woonwijk Westeinde in Leeuwarden aan een rustige weg. Met het openbaar vervoer bent u zo in de Historische binnenstad van Leeuwarden. Het centrum biedt een groot aantal voorzieningen zoals Theater De Harmonie en het Fries Museum. Daarnaast is er uitgebreid aanbod van winkels en restaurants en kunt u met een praam door de stadsgrachten.
De appartementen
De appartementen
De appartementen zijn gelijkvloers en hebben een ruime woonkamer, dichte keuken, 1 slaapkamer, badkamer en zijn allen voorzien van een terras of balkon. Enkele appartementen zijn grondig gerenoveerd waardoor een royale woonkamer met open keuken is ontstaan. De badkamer is vergroot en volledig vernieuwd en de slaapkamer is voorzien van schuifdeuren waardoor de ruimte optimaal benut wordt! Het woninggebouw bestaat in totaal uit 60 appartement.
Veilig en gezellige omgeving In Drenningahof woont u zelfstandig in een veilige en gezellige omgeving. Als huurder kunt u gebruik maken van alle voorzieningen van Palet. Daarbij kunt u denken aan huishoudelijke hulp, thuiszorg, persoonsalarmering en begeleiding. Door de bewonerscommissie en de vrijwilligers worden diverse activiteiten georganiseerd. Ook is er een gezellige ontmoetingsruimte.
af jzen van Huurpri 0 per € 460,0 lusief exc maand n stooke e ic serv kosten
Swettehiem heeft een beschutte ligging en bestaat uit 129 comfortabele seniorenappartementen waar u zelfstandig kunt wonen, desgewenst met zorg en ondersteuning binnen handbereik. De appartementen hebben een ruime woonkamer met open keuken en één slaapkamer, enkele appartementen beschikken over twee slaapkamers.. Elke woning heeft een eigen berging. Het appartementencomplex bestaat uit 7 woonlagen en is voorzien van twee liften en een scootmobielruimte. Naast de huurprijs betaalt u een voorschot voor de stook- en de servicekosten.
Palet In Swettehiem woont u zelfstandig in een veilige en gezellige omgeving. Als huurder kunt u gebruik maken van de diensten van Palet. Daarbij kunt u denken aan huishoudelijke hulp, thuiszorg, opvolging persoonsalarmering, begeleiding, dagopvang of (dag)behandeling.
af jzen van Huurpri 0 per ,0 5 5 5 € f exclusie maand n stooke e servic ten kos
SENIORENkrant | GEZONDHEID
09
Dokter Cock houdt voor u graag een oogje in het zeil Het is niet direct Dokkum,
Om uw gezondheidssituatie
mannen weten ons te vinden
maar het is de warme en zeer
goed in beeld te krijgen wordt
en ondervinden veel verlich-
moderne kliniek Oog en Wel-
uw oog tijdens uw intake-
ting en een beter gevoel na
zijn waar ze graag werkt, zegt
afspraak goed onderzocht en
een ooglid operatie. Bel gerust
Elke operatie krijgt haar volledige aandacht en ze is
Sylvie. Bijna twee jaar geleden
wordt er een medische foto
naar 0519 - 76 00 88. Wij ver-
altijd op haar unieke wijze persoonlijk betrokken bij
werd ze getipt door een col-
gemaakt voor oogonderzoek.
tellen u graag wat de moge-
lega oogarts en ging ze na een
De oogarts bij Oog en Welzijn
lijkheden zijn.
gesprek met de directie al snel
geeft u keurig uitleg wat er gaat
aan de slag. Het personeel en
gebeuren en hoe u mogelijke
Ook aan de nazorg wordt bij
de patiënten passen bij haar.
complicaties het beste kunt
Oogkliniek Oog en Welzijn veel
Oog en Welzijn straalt profes-
voorkomen. Bij Oog en Welzijn
aandacht besteed. U bent geen
sionaliteit en klantgerichtheid
houden wij rekening met u, wij
nummer, er is voldoende tijd
uit. Dat voelt goed. Ondanks
hebben de tijd voor u.
voor u, elk oogprobleem wordt
Eén van haar mooiste resultaten is een blinde dame op leeftijd die na een oogoperatie weer voor 95% kon zien.
patiënten. Alleen al voor haar Belgisch-Franse accent zou u deze gepassioneerde dame willen ontmoeten. Sylvie Cock is één van de zes oogartsen bij Oogkliniek Oog en Welzijn in Dokkum en Grou. Een vrouw met oprechte passie voor haar vak, ze geniet zichtbaar van de positieve resultaten die ze behaalt. Sylvie
haar ‘taalbarrière’ heeft ze heel
levert puur vakwerk als het gaat om staaroperaties,
goed contact met patiënten.
serieus genomen en met alle Bij een ooglidcorrectie wordt
zorg behandeld. Niet alleen
u op de dag van de behan-
ouderen, maar ook jongeren
laserbehandelingen en microchirurgie. Voor deze
ooglidcorrectie
deling volgens een protocol
hebben oogproblemen. Bij Oog
takken van sport heeft ze dan ook gemiddeld al
Al ruim 25 jaar is Sylvie oogarts,
(nauwkeurige werkwijze) naar
en Welzijn kan iedereen te-
25 jaar de benodigde papieren in huis.
met als specialisme de oogle-
de operatiekamer gebracht.
recht voor de meest complexe
den. De ooglidcorrectie, die in
Dokter Sylvie Cock tekent zeer
oogproblemen.
zorgland blefaroplastie wordt
gedetailleerd op de huid wat
genoemd, kan voor velen voor
er verwijderd wordt. Een week
Uw zicht is heel belangrijk in
veel verlichting zorgen. Geen
na de operatie komt u terug
uw leven, twijfel niet en maak
vermoeide
bij de oogkliniek en worden
een afspraak bij uw huisarts.
vermoeide ogen meer en een
de
verwijderd.
Met een verwijsbrief van uw
veel frissere, jonge oogopslag.
De blefaroplastie behande-
huisarts kunt u in de meeste
Tijdens haar studie in Londen
ling zorgt voor een jeugdiger
gevallen al binnen veertien da-
heeft Sylvie een opleiding ge-
blik, sommige mensen krijgen
gen bij ons terecht. Op onze
volgd in oogledenchirurgie. Eén
meer zelfvertrouwen, zijn vro-
website www.oogenwelzijn.nl
van haar specialismes die mo-
lijker en voelen zich eleganter.
vindt u informatie over de be-
menteel erg populair is. Waar-
Na een maand is de zwelling
handelingen en waar u ons
om zou u langer rondlopen met
helemaal weg en is het uitein-
kunt vinden. Wij helpen u graag
een belemmering, die u niet da-
delijke resultaat goed zicht-
om uw zicht weer zo optimaal
gelijks in de weg hoeft te staan.
baar. Vrouwen, maar ook veel
mogelijk te krijgen. ■
blik
meer,
geen
Oog en Welzijn is al jaren het
zorg. Er zijn ook mogelijkhe-
vertrouwde gezicht in Dokkum
den en situaties om bijvoor-
als het gaat om een gedegen
beeld uit cosmetische over-
Als u merkt dat uw zicht ach-
aanpak en de nauwkeurigheid
weging een operatie te laten
teruitgaat, u hangende en/of
in de behandeling van de meest
uitvoeren. In dat laatste geval
vermoeiende ogen heeft waar-
uiteenlopende oogproblemen.
betaalt u de operatie zelf. Dit
door u minder zicht heeft,
Er zijn drie kernwoorden die
zien we vooral bij ooglidcor-
maar ook bij chronische irri-
nauw verbonden zijn aan Oog
recties. Indien uw problemen
tatie en tranende ogen is een
en Welzijn: vertrouwde zorg
niet voldoen aan de eisen van
bezoek aan de oogarts via uw
dichtbij. Alle medewerkers dra-
het NOG (Nederlands Oogheel-
huisarts een aanrader. We zijn
gen hun steentje bij aan de per-
kundig Genootschap) en uw
soms geneigd om de achter-
soonlijke zorg in de, door me-
zorgverzekeraar, dan betaalt u
uitgang te lang te accepteren
nig patiënt, geliefde oogkliniek.
de kosten voor de ooglidcor-
of nog maar even te wachten
rectie zelf. Bij Oog en Welzijn
op verbetering, maar het is be-
In de oogkliniek, die sinds 2017
wordt gewerkt volgens strenge
ter om de achteruitgang in de
uit twee locaties bestaat, wor-
protocollen waardoor u altijd
kiem te smoren en een goed
den per week vele behandelin-
kunt vertrouwen op de beste
behandelplan op te laten stel-
gen gepland die door de zorg-
zorg en hygiëne. Oog en Wel-
len door de oogarts. Vraag uw
verzekering worden vergoed.
zijn is gecertificeerd volgens
huisarts naar een doorverwij-
De
de norm ISO NEN 9001:2015.
zing naar Oog en Welzijn.
zogenaamde
verzekerde
‘het is beter om de achteruitgang in de kiem te smoren en een goed behandelplan op te laten stellen door de oogarts’
hechtingen
10 Interview | SENIORENkrant
‘Ik kan doen en laten wat ik wil’
“Iedere ochtend stap ik vanuit mijn bed rechtstreeks op de loopband. Dan loop ik een half uur in een stevig tempo, terwijl ik ondertussen naar het journaal kijk. Ik vind er geen klap aan, maar ik wil geen buikje. Dat vind ik zo lelijk.” Dan, tegen de serveerster die de bestelling op komt nemen: “Graag twee sneetjes witbrood en twee eitjes. Twee, niet drie. Lukt dat? Anders ga ik zelf wel even naar de keuken om de eitjes te bakken.” Het is Otto ten voeten uit: een kwinkslag hier, een grapje daar. Maar ook: de regie pakken. En houden. Zo wil hij absoluut niet dat de rekening voor hem wordt betaald, zoals gebruikelijk is bij een in-
Otto van Gelderen (73) is een kind van de wederopbouw, geboren twee dagen na de bevrijding. Een kind ook uit een arbeidersmilieu, dat opklom tot een succesvol ondernemer: hij verdiende zijn geld in de horeca en reclame. Hij is de pensioengerechtigde leeftijd allang voorbij, maar stilzitten doet hij allerminst. Een portret van een vitale senior, die nog met beide benen stevig in de samenleving staat.
terview. “Ben je gek? Dan ben ik meteen weg.” Hij zegt het met een lach. Pacemaker Het advies om iedere dag een half uur te bewegen, kreeg hij nadat zijn hart werd voorzien van een pacemaker. “Je gezondheid is het belangrijkste, maar dat besef je pas als je oud bent.” Zijn verblijf in het ziekenhuis deed hem, zoals vaker, beseffen hoe goed we het in Nederland hebben: “Het was daar net een driesterrenhotel. Het ontbijt kon niet op. “Suikerbrood, meneer? Roomboter erbij, meneer?” Waar klaag je dan over? Ik kom regelmatig in Kenia en daar moeten mensen iedere dag bij het opstaan bedenken hoe ze aan eten komen. Echt, Nederland is geweldig. Het beste land ter wereld. Op het journaal komen iedere dag beelden voorbij van noem maar op welk land dat gebukt gaat onder armoede, oorlog en bombardementen. En daar kijk je dan naar met je kopje koffie naast je, alsof je verdomme naar Netflix zit te kijken.” Otto weet wat als geen ander wat armoede is: “Ik ben opgegroeid in krottenwoningen achter het Vliet, in onbewoonbaar verklaarde woningen. Ik heb nooit honger gehad, maar vaak was er geen geld voor kleding of reparaties en we kochten alles op afbetaling. Mijn oom en tante, de familie Ploeg, verhuisden op een gegeven moment naar de Wielenpôlle, naar nieuwbouwwoningen. Nu is het de armste buurt van Leeuwarden, maar in die tijd keken mijn oom en tante hun ogen uit. Het waren voor hun doen grote woningen met een lavet, een douche, een keuken. Ze wisten niet wat hun overkwam.” Crazy Horse Saloon Otto deed de ambachtsschool en een jaar zeevaartschool. Via via kwam hij terecht bij een autospuiterij, maar niet voor lang: hij ontdekte dat er geld verdiend kon worden in de horeca. Samen met een compagnon bestierde hij jarenlang een bar dancing, de Crazy Horse Saloon, en Bar Monsieur, een bar
SENIORENkrant | Interview
’Achter de geraniums zitten is niks voor mij. Ik heb spanning nodig’ voor homo’s. “In de Crazy Horse Saloon
kelpanden in bezit, onder andere in
kwam veel arbeidersjeugd. Ze reden in
Leeuwarden. Hij is verknocht aan de
tweedehands auto’s en gingen weekends
stad (“ik praat het liefst Liwadders”) en
op stap. Ze dansten wat, dronken wat,
daarmee natuurlijk ook aan Cambuur.
wipten wat. De bar draaide als een tiere-
“Mijn grote passie.” Hij verkoopt nog
lier. We hadden overal schijt aan. Echte
altijd reclame op het scorebord voor de
boeven waren we. Het was een prach-
voetbalclub. “Achter de geraniums zit-
tige tijd. We hebben heel wat afgelachen.
ten is niks voor mij. Ik heb spanning
Overdag hadden we niet veel te doen en
nodig. Reclame geeft mij dat. Reageren
bij mooi weer gingen we met de boot
ze op mijn offerte of niet? Het is een
naar het Burgumermeer. Beetje varen en
spel.” Een spel waarbij wel verdiend
waterskiën, uiteraard in het gezelschap
moet worden. “Ik ben geen type voor
van leuke meiden.” Bar Monsieur kon-
vrijwilligerswerk, dat zeg ik eerlijk.”
den Otto en zijn compagnon overnemen omdat er altijd mot was tussen homo’s
De rest van zijn vrije tijd gaat op aan
en niet-homo’s die naar de bar gingen
sporten. Fitness en golfen om precies te
om ruzie te trappen. Dat was snel af-
zijn. “Vroeger was golfen een elitesport,
gelopen toen ze er een portier neerzet-
nu niet meer. Ik kom mezelf daar onge-
ten. Later kochten Otto en zijn compag-
looflijk tegen. Bij golf komt geduld en
non Restaurant Café De Plantage, wat
precisie kijken. Nou, dat heb ik niet.” De
nu Liuwherne is. “Nou, daar heeft zich
standaardbezigheden van een gepensi-
wat afgespeeld! Ik kan er een boek over
oneerde zijn aan Otto niet besteed. Een
schrijven.” Toch kreeg Otto behoefte aan
museumbezoek staat niet op zijn ver-
meer regelmaat, hoe geweldig het ho-
langlijstje en hij moet er niet aan denken
recabestaan ook was. Hij werd chef van
om in dezelfde jas en op dezelfde fiets
het bedrijfsrestaurant van Philips.
op pad te zijn. “Zo gaat Otto zijn laatste
11
Wilt u zich SPECIAAL voelen?
AUTO BUIKEMA!
BMW / MINI SPECIALIST WWW.AUTOBUIKEMA.NL Orionweg 8 - Leeuwarden
kwartier niet doorbrengen.” Hij heeft Reclame
twee zoons en is gescheiden. Hij is niet
Na bijna vijftien jaar in de horeca te
van plan om ooit weer samen te gaan
hebben gewerkt, rolde Otto in de recla-
wonen. “Ik kan doen en laten wat ik wil.”
me. “Philips stopte met het restaurant
NU OOK IN LEEUWARDEN
en ik kwam bij een uitgeverij terecht.
Arbeidersmilieu
“Ga jij maar reclame verkopen,” zeiden
Al is Otto een succesvol ondernemer,
ze, hoewel ik geen enkele ervaring had.”
zijn afkomst heeft hij nooit verloochend.
Het bleek een schot in de roos, want
“Ik voel me thuis tussen de arbeiders, ik
Otto bleek een goede verkoper. Net als
identificeer me met die groep. Ik woon
in de horeca moest hij het bij de verkoop
met plezier in de Robinsonstraat, in de
hebben van zijn humor en vlotte babbel.
Vrijheidswijk, de wijk die onlangs tot
“Tegenwoordig word je overstelpt met
arme wijk werd bestempeld.” Arm is
reclame, maar toen was dat nog niet zo.
voor Otto een relatief begrip. “Ik stond
Stonden die directeuren met hun hoofd
laatst achter een mevrouw bij de Jumbo
op de voorpagina, vonden ze prachtig.
in de buurt die tegen de caissière klaag-
Ieder mens is ijdel, hè.”
de dat er bij de Jumbo op het Cambuur-
WIJ BESCHIKKEN OVER
plein veel meer keuze was. Waar heb je
LUXE MIDIBUSSEN
het dan over? Ongelooflijk. En dat is
Het geld dat Otto in de loop der jaren
niet alles: in de supermarkten struikel
verdiende, belegde hij voor een deel
je over de scootmobiels. Mensen, echt,
in steen: hij heeft verschillende win-
hou op met klagen.” ■
Foto’s: Simon van der Woude
Cambuur
GROEPSVERVOER - DIRECTIEVERVOER - STRAATTAXI ZITTEND ZIEKENVERVOER - ROUWVERVOER
BEL (0512) 331333 GESCHIKT VOOR GROEPEN TOT 22 PERSONEN TEVENS VERHUUR VAN ROLSTOELBUSSEN, LUXE PERSONENAUTO’S EN TROUWAUTO’S
KIJK OP ONZE NIEUWE WEBSITE
WWW.WAAKSMA.NL
VOOR ALLE MOGELIJKHEDEN
12
KUNST&CULTUUR | SENIORENkrant Officiële herdenkingsmunt 2018
LEEUWARDEN TIENTJE
ENTREE
s/ grati es ferge
TER ERE VAN LEEUWARDEN-FRYSLÂN ALS CULTURELE HOOFDSTAD VAN EUROPA IN 2018 Nog m a bepe ar besch rkt ikbaa r
zondag 29 april vanaf 14.00 uur
LIWWADDERDAG Kom allemaal naar het Cambuurstadion voor een onvergetelijke middag. De entree is gratis. Fergees dus!
Ø 33 mm
FRIESLAND EERSTE PROVINCIE MET EIGEN EUROMUNT!
Leeuwarden Vijfje 2018 Zilver Proof ✓ Slechts 5.000 beschikbaar ✓ Inclusief achtergrondinformatie over het ✓ ontwerp en de inspiratie van de ontwerper
BESTEL DIRECT
www.knm.nl/leeuwarden
Muziek/boeken filmS/ Foto’S/kunst verhalen/Schilderen Rondleidingen EN meer... Verhalen van grote gezinnen Janke kijkt naar de foto’s op het
zes weken kwam er een nieuwe
kleed en hun ontbijt gegeven.
dressoir. Een van haar overle-
gezinsverzorgster. Later bleef
Toen kwam Pietje en zijn ze naar
den man Anne, een van haar
Ytje thuis om de huishouding
school gegaan. Aukje bleef thuis
broer Anske, en een van pap.
te doen, toen zijzelf, vervol-
met Pietje. Pietje gaat op de
Die man heeft een vreselijk le-
gens Sake en als laatste Douwe.
stoel van mam zitten. ‘Daar mag
ven gehad, denkt ze weleens.
Een van die gezinsverzorgsters,
je niet zitten, dat is mam haar
Hij bleef alleen achter met ze-
Pietje, was echt een secreet.
plek,’ flapt Janke eruit. Voor-
ven kinderen. Na het overlijden
*
dat Janke beseft wat er gebeurt,
van mam – Janke was twaalf – is
Janke kijkt naar Pietje, die de
staat Pietje naast haar en ram-
er nooit een andere vrouw ge-
pannen op tafel zet. Ze is er
melt haar door elkaar. Vanuit
komen. Wie wil er nou een ke-
vandaag voor het eerst. Volgens
haar ooghoeken ziet Janke dat
rel met zeven kinderen, zei pap.
pap is Pietje een gezinsverzorg-
Ytje een vork naar Pietje gooit.
Een van de gezinsverzorgsters
ster en komt ze elke dag, be-
Die schreeuwt in haar oor, maar
die na de dood van mam in huis
halve in het weekend. Alweer
Janke hoort niet wat ze zegt. Ze
kwamen vond hem leuk, maar
iets nieuws. Eerst woonden opa
voelt alleen een stekende pijn
daar moest hij niets van heb-
en oma bij hen in. Nu niet meer,
boven op haar hoofd, waar Pietje
ben. Na het overlijden van mam
omdat pap een nieuw huis op
hard aan haar haar trekt. Janke
hielden Ytje en zij, samen met
de Sythemastraat kon krijgen.
komt overeind en rent door de
de gezinsverzorgsters, het huis-
Naast hen woont tante Teatske.
achterdeur naar buiten, naar
houden draaiende. Aukje woon-
Pap was vanochtend al vroeg
tante Teatske. Huilend doet ze
de een tijdje bij een zus van
weg en Yt en zij hebben de an-
haar verhaal, terwijl tante de
pap, maar na een paar maanden
deren wakker gemaakt, aange-
losse plukken uit haar haar haalt.
heeft hij haar weer opgehaald. Hij miste haar verschrikkelijk. Bij familie van mam hadden ze
Janke Terpstra werd in 1946 in Hallum geboren. Ze is het tweede kind van Theodorus Terpstra en Aaltje Tijsma. Na haar volgden nog vijf kinderen. Onderstaand fragment is afkomstig uit Het huis vol van Anita Terpstra.
vier jongens en zij wilden Aukje ook wel in huis nemen tot de gemoederen bedaard waren, maar dat wilde pap niet. Ze woonden in Kesteren en pap zei: ‘Dan zie ik haar nooit meer terug.’ Om de
SENIORENkrant | KUNST&CULTUUR
13
Eerste slag ‘Leeuwarden Vijfje’ Hampie Bakker Leeuwarden is dit jaar niet alleen uitgeroepen tot Culturele Hoofdstad 2018 van Europa, maar de provincie Friesland heeft nu ook nog eens een eigen betaalmunt, het Leeuwarden Vijfje. Dit is een speciale Nederlandse munt die door de Koninklijke Nederlandse Munt (KNM) is geslagen.
doet aftrap Liwwadderdag Zondagmiddag 29 april om 14.00
zijn leven in de buurt. Er zijn exposities
uur is het feest in het Cambuur-
over de historie van Cambuur en speel-
stadion. Dan geeft Hampie Bak-
tuinvereniging Insulinde en voor de lief-
ker, de onvolprezen voormalige
Burgemeester Ferd Crone en Sietske
en eer je het verleden.” Nuur verbindt de
stopperspil van Cambuur, het
Poepjes, gedeputeerde van cultuur, ver-
eigenzinnige krachten uit het verleden
startsein voor de Liwwadderdag.
richtten de slag met een slingerpers
met het heden.
onder toezicht van Muntmeester Step-
hebbers zijn er rondleidingen door het stadion. De jeugd kan er zelfs penaltyschieten. En er is meer: Arjen Hut vertelt verhalen
Zo’n dag vol nostalgie en ‘Och, heden ja’
uit zijn nieuwe Citybook, Sake Hijlkema
han Satijn. De munt eert ‘Leeuwarden-
Verkrijgbaarheid
wordt één keer in de drie jaar georgani-
zingt prachtige nummers in het Liwwad-
Fryslân 2018 als Culturele Hoofdstad van
Het Leeuwarden Vijfje heeft een waar-
seerd door de Leeuwarder historische
ders, de bezoekers kunnen zichzelf foto-
Europa’ én kan ook worden gebruikt als
de van vijf euro en is verkrijgbaar via
vereniging Aed Levwerd en het Histo-
graferen in een historische achtergrond,
betaalmiddel.
www.knm.nl en de goudwisselkantoren.
rische Centrum Leeuwarden, deze keer
Jaap Balk haalt herinneringen op aan de
In totaal worden 50.000 Leeuwarden
in samenwerking met Netwerkcentrum
Linneausstraat en Jaap de Groot maakt
“Het Leeuwarden Vijfje is een bijzondere
Vijfjes uitgegeven in circulatiekwaliteit.
Oud-Oost, want de Oostindische wijk in
een ‘rondsje’ langs spraakmakende oude
munt”, zegt Stephan Satijn, Muntmeester
De munt is alleen in Nederland een wet-
Oud-Oost staat centraal, met in het kiel-
Vlietsters. Douwe de Vries vertoont er
van de KNM. “Nog nooit eerder heeft een
tig betaalmiddel. ■
zog het hele gebied rondom het voetbal-
zijn schilderwerken en tekeningen. Willy
stadion.
Bergsma vervolgt met haar succesnum-
provincie een eigen euromunt gekregen.” Satijn: “Op de munt staan typisch
mer ‘Oud Oost vertelt’ en er zijn ‘kraam-
Friese kenmerken, zoals de juwelen van
De wijkpanels van Vlietzone, Tjerk Hid-
pkes’ met historische boeken en infor-
Mata Hari, de grote Friese wateren vol
des en Bloemenbuurt/Oldegalileën on-
matie van de verschillende wijkpanels.
iconische Friese zeilboten, prachtige
dersteunen bij de programmering, maar
Friese paarden en pompeblêden.”
het is -natuurlijk- een middag voor alle
Dus: op zondagmiddag 29 april
Leeuwarders. Er staat heel wat op het
allemaal naar het Cambuur-
Het ontwerp
programma deze zondagmiddag: foto’s
stadion voor een middag om
Het Leeuwarden Vijfje is door kunste-
en films van de wijken, Andries Ekhart
nooit te vergeten. Ook heel
naar Navid Nuur ontworpen vanuit de
vertelt over zijn jeugd in de Koestraat,
erg belangrijk is de toegangs-
gedachte: “Met een herdenkingsmunt
v.l.n.r. Stephan Satijn, Sietske Poepjes,
Eddy Sikma schildert met leerlingen,
prijs: die is namelijk gratis.
vier je het leven, beleef je het momentum
Ferd Crone en Navid Nuur.
maar vertelt ook prachtige verhalen over
FERGEES, dus! ■
Senioren in de beeldbank van het Historisch Centrum Leeuwarden (HCL) Uitstapje op 29 juni 1927 van bejaarden uit Leeuwarder rusthuizen. Een
autotochtje
met
70 door particulieren beschikbaar
gestelde
auto’s naar o.a. Hardegarijp. Vertrek vanaf het Wilhelminaplein.
Foto boven: 2e persoon van rechts: Lucie Hoven, op dat moment de oudste inwoonster van Leeuwarden.
14
SENIORENkrant
“Ouder worden hoeft geen zorg te zijn” Wonen
Zorghotel
Dagverzorging
Maaltijdvoorziening
Wilt u meer weten?
Bezoek onze website op www.boarnsterhimstate.nl of bel op 0566-631294 Boarnsterhim State | Wjitteringswei 67 | 8495 JM | Aldeboarn
Deze training wordt uitgevoerd door de SBV, in opdracht van de Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Fryslân (ROF), onderdeel van Provincie Fryslân. Doel van deze verkeerstraining is om het aantal verkeersongevallen met scootmobielen terug te dringen.
INDIVIDUELE SCOOTMOBIELTRAINING GRATIS 3 UUR TRAINING BIJ U THUIS VOLLEDIG GEFINANCIERD DOOR DE FRIESE GEMEENTEN EN PROVINCIE FRYSLÂN ONDERDELEN: •
met ervaren instructeur • Verkeerstheorie voor de scootmobiel
WILT U DEELNEMEN? Graag opgeven via: 0512 - 54 46 10
www.stichtingsbv.nl
SENIORENkrant | MOBILITEIT
15
‘Nieuw voor iedereen’ De nieuwe AIXAM Minauto range springt in op het
verzekering en afschrijving.
tekort aan goede, gebruikte brommobielen.
Op
Als gevolg van een jarenlange
krijgt u zaken zoals metallic
doen. ■
daling in de markt voor nieu-
lak en lichtmetalen velgen
we brommobielen is er een
erbij. Op de Minauto Cross
tekort ontstaan aan kwalitatief
heeft u een laadruimte van
goede gebruikte brommobie-
1.100 liter tot uw beschikking!
u
len. AIXAM springt nu in dit gat dat ontstaan is door een
Direct leverbaar
zeer scherpe prijsstelling te
Direct en snel rijden is geen
hanteren
probleem. Vanwege de stan-
voor
de
nieuwe
AIXAM Minauto range.
www.minilease.nl hiervoor
een
kunt
aanvraag
‘Nieuw voor de prijs van gebruikt’
daard samenstelling is er in principe altijd een Minauto
Voordelen
beschikbaar. Dus u kunt al
Het voordeel van een nieuwe
rijden binnen twee weken. Wel
Minauto is dat u bijvoor-
zo prettig!
beeld twee jaar fabrieksgarantie krijgt en twee jaar
Testen
pechservice
dus weet
Wilt u eerst proberen of
waar u aan toe bent. Vanaf
een vast bedrag per maand
€ 9.489,- is er al een Minau-
betalen; dat kan. In samen-
to Acces beschikbaar. Deze
werking met Hertz bestaat de
beschikt
over
mogelijkheid om de AIXAM
de nieuwe Euro 4 Kubota
te testen voor bijvoorbeeld
motor en zaken zoals elek-
een maand. Wilt u twee jaar
trische ramen en de AIXAM
rijden zonder problemen dan
kooiconstructie
kan dat ook. De prijzen zijn
en
standaard
zijn
stan-
daard. Bij de GT uitvoeren
altijd
inclusief
onderhoud,
Bijscholing voor automobilisten
te voor wat u zelf nog graag
GEEN GEVOLGEN
wilt bijleren of oefenen.
VOOR het RIJBEWIJS Uiteraard is de bijscholing ge-
Blijf b(L)ij met je rijbewijs
VOOR WIE IS DE
heel vrijblijvend en heeft de
BIJSCHOLING?
bijscholing geen consequenties
Veel ouderen hebben al jaren een rijbewijs en veel rijervaring. Het rijden gaat
De bijscholing is voor iedereen
voor uw rijbewijs. Het is dus
die langer dan tien jaar in het
geen examen!
vaak zo automatisch dat veranderingen in het verkeer niet altijd opgepakt worden. Dit kunnen eenvoudige veranderingen zijn, maar soms ook belangrijke, complexe veranderingen.
bezit is van het autorijbewijs. Daarnaast is de bijscholing ook
TEVREDEN DEELNEMERS
geschikt voor brommobilis-
GINGEN U VOOR!
ten en doven/slechthorenden.
‘Ik was vooraf best sceptisch
Jongeren die tegenwoordig het
aan het verkeer te laten blijven
training van drie uur wordt
Voor meer informatie over ver-
want naar mijn idee reed ik al
rijbewijs halen, leren hele an-
deelnemen, is er een bijscho-
de deelnemers de kans gebo-
keerstrainingen op maat kunt
jarenlang uitstekend. Maar je
dere dingen dan vroeger. Het
ling ontwikkeld: Blijf b(l)ij met
den om de verkeerskennis en
u ten allen tijde contact met
merkt tijdens zo’n bijscholing
verkeer is ook veel drukker
je rijbewijs.
-vaardigheden bij te spijkeren.
ons opnemen.
dat er toch bepaalde gewoon-
geworden en de variaties in
Er is aandacht voor theorie,
tes zijn ingeslopen. Door de
de weg, met rotondes, ovon-
BIJSCHOLING VOOR AUTO-
zit- en stuurhouding en een
WAT LEVERT DE
persoonlijke benadering in een
des, turbo-rotondes, etc. zijn
MOBILISTEN
adviesrit met een rijinstructeur
BIJSCHOLING U OP?
relaxte sfeer weet ik nu hoe ik
steeds complexer geworden.
Op zaterdag 2 juni wordt deze
in uw eigen auto.
• Vrijblijvend advies door een
een nog betere chauffeur kan
Om de ervaren automobilist
bijscholing
Wat wordt er zo al behandeld:
veiliger
georganiseerd.
en
zelfverzekerder
in
Leeuwarden Tijdens
een
• Wat zijn de nieuwe verkeersregels? • Zit ik nog goed achter het stuur? • Hoe zit het met de dode hoek? • Wat voor invloed hebben medicijnen en alcohol op mijn rijgedrag?
ervaren rijinstructeur •K ennis over de nieuwe verkeersregels en -tekens
zijn. Toch wel fijn om ook het goede voorbeeld te kunnen geven aan mijn kleinkinderen.’
•N og veiliger en zelfverzeker-
‘Ik vond het leuk om te doen.
der aan het verkeer kunnen
Het is eigenlijk een test voor
deelnemen
jezelf om te kijken hoe jij als
• Het goede voorbeeld kunnen zijn voor jongeren en (klein)
automobilist nog goed kunt autorijden.
kinderen • Een gezellige en leerzame dag.
• Hoe zit het met het waarne-
AANMELDEN OF VRAGEN? Wilt u zich aanmelden? Of
WAT KOST DE BIJSCHOLING?
heeft u nog vragen? Bel of mail
Daarnaast is er binnen de bij-
We vragen voor deze bijscholing
ons gerust op 0512-544610 of
scholing ook voldoende ruim-
een eigen bijdrage van € 10 p.p.
tessa@stichtingsbv.nl. ■
men in het verkeer?
16
VEILIGHEID | SENIORENkrant
SENIOREN & VEILIGHEID Als senior hebt u wellicht het gevoel dat u meer kans maakt om slachtoffer te worden van criminaliteit. Deze gevoelens kloppen echter niet met de werkelijkheid. Politiecijfers geven aan dat senioren juist minder vaak slachtoffer zijn van een misdrijf dan andere leeftijdgroepen. Voelt u zich toch onveilig? U kunt uw veiligheid vergroten door gebruik te maken van onderstaande tips. Ook is het belangrijk om onveilige situaties te melden. Veilig met financiën
inhuren. Deze persoon regelt
houder en gebruik deze cor-
Veilig met telefoon
site of u wel op de juiste web-
• Geef nooit uw eigen pinpas en
uw geldzaken en moet daar
rect. Als u binnen bent, is de
en computer
site komt.
pincode aan iemand mee als u
verantwoording over afleggen.
haak altijd open.
Aan de telefoon:
zelf niet meer in staat bent om
• Als u niemand verwacht, doe
• Geef aan niemand uw pin-
• Wees voorzichtig met het opgeven van uw persoonlijke ge-
te pinnen of geld te halen. Ook
Veilig pinnen
niet open en neem niets aan
code, ook niet aan iemand die
niet aan familie! Misbruik be-
• Accepteer geen hulp bij pinnen.
als u niets besteld heeft om-
zegt van de bank of van de po-
• Check bij financiële zaken (bij-
gint vaak met kleine bedragen
• Kijk om u heen of er niemand
wille van uw eigen veiligheid.
litie te zijn. Zij zullen NOOIT
voorbeeld internetbankieren)
die extra gepind worden of
te dicht bij u staat. Vraag
Neem voor de buren alleen iets
bellen voor uw pinpas of pin-
of de website beveiligd is met
geld dat uit uw portemonnee
anders om afstand/privacy.
aan als u dit heeft afgesproken.
code. Ook voor het blokkeren
een ‘slotje’ in de adresbalk.
•P in indien mogelijk binnen uw
• Pin nooit aan de deur, tenzij
van uw rekening is geen pin-
geld. Let ook daar op dat nie-
u zelf iets heeft besteld en dit
uw betaalrekening staat. Boek
mand met u mee kan kijken.
afgesproken is (pin dan op een
• Ga niet in op verkoopverha-
het extra geld over naar uw
•G a dicht op de pinautomaat
veilige manier - laat u niet af-
len aan de telefoon en geef
leiden en scherm uw pincode
geen antwoord op allerlei
goed af).
persoonlijke vragen, maar
Advies over financi-
hang op.
ële veiligheid kunt u
wordt gestolen. • Zorg dat er niet teveel geld op
spaarrekening.
staan.
• Vertrouw niet iedereen. Wees
• Scherm bij het invoeren van
alert op mensen die ‘ineens
uw pincode met uw hand of
bevriend’ met u willen wor-
portemonnee de pincode af.
den, uw vertrouwen winnen
• Laat u niet afleiden en stop uw
• Sluit de deur als u binnen geld
en vervolgens uw financiën
pinpas en geld eerst weg voor-
gaat halen voor bijvoorbeeld
gaan doen/misbruik maken
dat u wegloopt.
een collecte.
van uw geld. Kijk naar alternatieven
• Wees alert op oplichters die
pas goed op, bij voorkeur niet
producten aan de deur willen
bij elkaar.
verkopen.
•O pen een aparte rekening
gen in huis.
• U kunt vragen naar een legiti-
• Wees u ervan bewust dat persoonlijke informatie op sites zoals Facebook misbruikt kan worden.
krijgen bij de volgende
of pincode.
• Berg uw portemonnee en pin-
• Bewaar geen grote geldbedra-
en regel het op tijd:
• Geef aan niemand uw pinpas
code nodig.
gevens op allerlei websites.
Op de computer:
instanties:
• Installeer niet zomaar een
• Bij uw bank over o.a. instellen
nieuw programma als ie-
daglimiet en betaalservices.
mand u daar telefonisch of per
• Bij uw notaris over levens-
e-mail voor benadert. • Geef uw inlogcodes niet aan anderen.
testament en volmachten. • Bij Mentorschap Nederland over mentorschap en bewind-
matiebewijs, maar vertrouw er
• Wees voorzichtig met het ope-
voering,
telefoonnummer
waar bijvoorbeeld € 50,- per
• Regel een dagopname limiet
niet volledig op! Het is name-
nen van e-mails van afzenders
week automatisch op gestort
bij uw bank van bijvoorbeeld
lijk moeilijk om de echtheid
die u niet kent.
wordt en blokkeer wel de mo-
€ 200,- per dag. Standaard
ervan vast te stellen. Bel bij
• Ga niet in op e-mails die zeg-
(vermoedens van) financieel
gelijkheid om rood te staan. De
staat deze limiet namelijk op
twijfel altijd naar het desbe-
gen dat u iets gewonnen heeft.
misbruik. Tevens meldpunt,
pinpas en de pincode van deze
ongeveer € 1250,-.
treffende bedrijf.
• Let op bij het doorklikken van-
telefoonnummer 0800-2000
worden door familie voor het doen van uw boodschappen. • Laat iemand van zijn eigen rekening geld voor u pinnen (maar geen grote bedragen). U maakt vervolgens het bedrag over op zijn of haar rekening. • Leg vast (in bijvoorbeeld een ‘Levenstestament’)
wie
uw
• Beperk het bedrag dat u rood mag staan.
Spreek dan af dat deze per-
betaalrekening staan. Stort het
soon terugkomt wanneer er
op een spaarrekening.
iemand bij u is.
•G eef NOOIT aan iemand uw pinpas en/of pincode!
kunt (door ziekenhuisopname/ ziekte/ouderdom). U kunt dit via de notaris regelen. • Benoem ook iemand die de
een onbekende (kind, nette vrouw/man) met een smoes,
vraag dan uw bank naar an-
zoals vragen om een glaasje
dere mogelijkheden.
water, gebruik maken van de telefoon of het toilet, een bloe-
‘Voorkomen is beter dan genezen’
metje aannemen of een nieuwe bewoner die de kamer wil bekijken. • Als u toch iemand binnen laat, sluit zelf de deur achter u, zodat er geen handlangers ach-
Veilig in huis
ter uw bezoek naar binnen
• Heeft u geen familie/vriend
• Doe nooit zomaar open. Kijk
kunnen sluipen.
die uw financiën kan regelen?
eerst door het raam of de (di-
Dan kunt u ook een professi-
gitale) deurspion.
oneel bewindvoerder/mentor
(ook anoniem). ■
• Ga niet in op een verzoek van
• Kunt u zelf niet meer pinnen,
controle doet als iemand anders uw financiën beheert.
uit een e-mail naar een web-
gedaan voor een onbekende?
• Laat niet te veel geld op uw
financiën mag beheren als u het zelf niet meer (goed)
• Heeft u toch de deur open
• Bij Veilig Thuis over zaken met
Foto: Creativeart-Freepik.com
rekening kunnen dan gebruikt
030 - 230 71 90.
• Gebruik een deurkierstand-
• Blijf bij uw bezoek en verlaat de ruimte niet om iets te halen! Laat u niet afleiden.
BELANGRIJKE TELEFOONNUMMERS Bij spoed/verdachte situatie 112 Geen spoed/melding doen 0900-8844 Veilig Thuis 0800-2000 Blokkeren alle bankpassen 0800-0313
SENIORENkrant | DUURZAAM Wonen
17
Zuinig wonen is goed voor de portemonnee Schrikt u ook iedere keer ook zo van uw energierekening? Dat hoeft niet. Klaas Hofman is actief als Energiecoach en Vraagbaak bij het Energieloket ‘Slim wonen in Leeuwarden’ van de Gemeente Leeuwarden. Hij komt bij huiseigenaren langs om de bespaarkansen voor de woning in kaart te brengen: “Senioren hikken vaak aan tegen in hun ogen ingrijpende veranderingen in huis, ‘moet dat nog op mijn leeftijd’, maar waarom zou je te veel betalen? En een energiezuinig huis verkoopt nu eenmaal sneller.” Doe uw voordeel met enkele eenvoudige en handige tips van Klaas.
Tip 1
hebt, dan geef je 70 euro zo weg aan de
zing, maar ook zoiets eenvoudigs als
Vraag een gesprek aan met
energieleverancier.”
tochtstrippen. Het comfort gaat om-
een adviseur
hoog en de kosten gaan omlaag.”
Tja, het lijkt een open deur, maar toch:
Tip 3
vraag via slimwonen@leeuwarden.nl
Zet de verwarming lager
Tip 6
of 14 058 een gesprek aan met een advi-
“Bent u langer dan vier uren weg, zet
Laat uw cv inregelen
seur. “Senioren willen graag geholpen
dan de verwarming vier graden lager.
“Veel mensen hebben hun cv niet goed
worden. Ze vinden het vaak moeilijk
De verwarming lager zetten wanneer
ingeregeld. Voor het waterzijdig inre-
om daadwerkelijk besparende stappen
u korter dan vier uren weg bent, heeft
gelen van je cv-ketel betaal je een be-
te ondernemen omdat ze door de bo-
weinig zin omdat de baten niet opwe-
drag tussen de €280 - €300, een bedrag
men het bos niet meer zien. Informatie
gen tegen de kosten. Ook wanneer u
dat je binnen drie jaar terug verdient.
is veelal online en er worden tegen-
gaat slapen, is het beter om de ver-
Dat betekent minder kosten en direct
strijdige dingen geroepen. De isolatie-
warming lager te zetten. Een mevrouw
meer comfort in je woning.” ■
boer zegt: isoleren. De zonnepanelen-
waar ik ooit was, zei dat ze de ver-
boer zegt: zonnepanelen. Een adviseur
warming aan liet voor de kat die het
is onafhankelijk en dringt niets op:
anders koud zou krijgen. Nou, de kat
u bepaalt zelf of u wel of niet bespa-
redt zich wel met zijn warme vachtje,
rende maatregelen door wilt voeren en
hoor.”
welke.”
Tip 2
Tip 4 Vervang oude lampen door
Breng de energieslurpers in
led-lampen
kaart
“Veel huishoudens, waaronder die van
“Hoe oud is de koelkast? Hoe oud is de
senioren, hebben vaak nog oude lam-
vriezer? Zijn er andere grootverbrui-
pen van 100, 200 of 300 watt die ze niet
kers van energie in huis, zoals een wa-
vervangen door led-lampen omdat de
terbed? Best veel senioren hebben een
oude nog niet kapot zijn. Ondertussen
vijver in de tuin met een vijverpomp.
betaalt u wel de hoofdprijs. Het aan-
In veel gevallen is die ooit aangelegd en
tal watt op de lamp geeft het verbruik
gebeurt er nog weinig mee. Mijn advies
per uur aan, dus reken maar uit. Ik
is dan: dichtgooien. Hoeveel energie
hoor vaak dat ledverlichting niet mooi
een apparaat kost, is eenvoudig te be-
is, maar dat is een misverstand. Led-
kijken op de energiemeter. Ik kwam
lampen heb je tegenwoordig in allerlei
eens bij een vrouw die via de tv naar
sterktes en kleuren.”
de radio luisterde. De teller stond op 270 watt, terwijl die met alleen de ra-
Tip 5
dio aan 185 watt aangaf. Dat scheelt dus
Isoleren
85 watt per uur. Stel dat je de radio 10
“Isoleren van uw woning kan met be-
uren per dag en 300 dagen per jaar aan
hulp van vloerisolatie, dubbele begla-
Duurzaamheidslening Bij de gemeente Leeuwarden kunnen huiseigenaren een duurzaamheidslening aanvragen voor het aanschaffen van bijvoorbeeld een zonneboiler, zonnepanelen, vloerisolatie en dubbele beglazing. “Vaak zien mensen op tegen een lening, toch adviseer ik vaak om wel die keuze te maken. Huiseigenaren kunnen de btw terugvragen en ook de energiebelasting. Tel daarbij de lagere energierekening op en de 1,6% rente die u moet betalen over de lening, en de investering wordt alweer terugverdiend.”
Wie is Klaas? Klaas werkte meer dan dertig jaar voor het Provinciaal Elektriciteits Bedrijf (PEB), dat na vele fusies opging in NUON. Al tijdens zijn werk bleek hij sociaal betrokken. Hij zat in de Ondernemingsraad en in die rol stond hij altijd op de bres voor werknemers. Zelf woont Klaas in een NOM-woning: een nul-opde-meter woning. Hij betaalt geen elektriciteitskosten, onder andere door de aanschaf van zonnepanelen en een palletkachel.
18
CULTUUR | SENIORENkrant
Lân fan taal: een vrijstaat middenin Leeuwarden Wie een tijd niet in de stad is geweest of met oogkleppen opliep, zal verbaasd opkijken op het Oldehoofsterkerkhof en in de Prinsentuin. Op het plein is in een paar maanden tijd een opvallend en blijvend gebouw neergezet: Obe. De Prinsentuin heet in 2018 opeens Talentuin en staat vol met
Foto: Fredau Buwalda
tijdelijke paviljoens, installaties en kunst. Tsja, dat krijg je, in de vrijstaat die Lân fan taal zegt te zijn! van de Brit Tim Etchells: ne-
Sssstt... hier fluistert
Dan zijn de populairweten-
onletters, stemmen uit boxen
de tijd
schappelijke Stimmen-lezin-
en een persoonlijke bood-
In Tresoar, het Friese archief,
gen interessant! Deze wor-
schap uit een telefoon. Obe is
‘fluistert de tijd’ in 2018. Taal
den door Lân fan taal en de
elke dag geopend en ook toe-
en poëzie worden er bijzon-
Rijksuniversiteit in Obe geor-
gankelijk voor mensen in een
der gepresenteerd. Als grote
ganiseerd. Op dinsdag 1 mei:
rolstoel.
bewegende poëziemachines,
‘Friese piepers! Veranderin-
LED-kunst, films en unieke
gen in de Friese taal’. Aanmel-
Talentuin
drukwerken. (Klein)kinderen
den voor zowel Taaltoers als
In 2018 is stadspark Prinsen-
volgen een speurtocht. En: bij
Stimmen-lezingen kan gratis
tuin omgedoopt tot Talentuin.
het historisch reisbureau ont-
via lanfantaal.frl
dekt u uw Fryske roots!
Lân fan taal is een groot on-
aan. Meestal gratis toeganke-
Daar vindt u twee tijdelijke
derdeel
Leeuwarden-
lijk. Grotendeels in Leeuwar-
paviljoens: MeM Livingroom
Fryslân Culturele Hoofdstad
den, maar met de Taalkara-
of languages en het drijven-
Taallezingen en
Het Frysk Diktee staat in een
van Europa 2018. Onder die
vaan worden ook uitstapjes
de Paviljoen Liwwadders. In
Taaltoers
lange, fraaie traditie. Op 21
naam werken vele instellingen
gemaakt naar de rest van de
MeM staat elke week een an-
Onze taal en onze stad, beide
juni 2018 wordt een recordpo-
samen, zoals Tresoar, Afûk,
provincie.
dere (minderheids)taal cen-
zijn ons vertrouwd. Toch? Ga
ging gewaagd: zoveel mogelijk
traal. In Liwwadders draait
(gratis) mee op Taaltoer en
mensen maken dan in de open
van
Historisch Centrum Leeuwar-
Grut Frysk Diktee
den, Fryske Akademie, pro-
Taalpodium Obe
alles om de identiteit van
ontdek dat Leeuwarden vele
lucht het Frysk Diktee. Op het
vincie Fryslân en gemeente
In Obe, genoemd naar de
Leeuwarden en haar bewo-
taalgeheimen kent! De Taal-
Oldehoofsterkerkhof kan ie-
Leeuwarden. Wat ze gemeen
dichter Obe Postma, is ieder-
ners. En de tuin biedt nog veel
toer is een verrassende wan-
dereen die Fries kan (of durft
hebben? Een fascinatie voor
een welkom voor meer infor-
meer, ook voor jonge taalont-
deling door de stad, met ver-
te)
het Fries, minderheidstalen
matie over Lân fan taal. De
dekkers. Zo zijn er de ‘Der-
schillende culturele/literaire
Bent u erbij? ■
en meertaligheid. Samen bie-
medewerkers, veelal vrijwil-
opút mei heit&mem’ (of pake
tussenstops. Op 17 mei is het
den ze dit jaar vele exposities,
ligers, helpen graag. In Obe
en beppe!) zaterdagen vol
thema ‘Geheimtaal’. Wat die-
Meer informatie:
activiteiten, lezingen en kunst
hangt ook bijzondere kunst
taalworkshops en optredens.
per in taalfenomenen duiken?
lanfantaal.frl
schrijven
aanschuiven.
Een gedeelde passie Misschien woont u al jaren in Leeuwarden en kent u elk verhaal en elke straat. Of wellicht bent u als actief vrijwilliger betrokken bij een instelling of vereniging. Ook mogelijk: u vult menig uur met uw passie: schilderen, schrijven, sport. Als u over die kennis, hobby of verhalen ook nog eens vol vuur kunt vertellen, dan bent u een ideale ‘leen-Fries’. Een ‘leen-Fries’? Pardon? De Friese bibliotheken heb-
inwoners van Friesland meld-
Leen een Fries is een campagne gestart waarbij Friezen letterlijk – als bordkartonnen figuren –
ben het culturele jaar 2018
den zich tot nog toe aan op de
worden uitgeleend. Op deze foto wordt Sander geleend door Alida. (Foto: Tryntsje Nauta)
aangegrepen om op een bij-
website. Ze geven zelf aan hoe
zondere manier te laten zien
vaak en wanneer ze ‘geleend’
dat ze graag mensen en ken-
kunnen worden en welke ta-
nis verbinden. Met leeneen-
len ze machtig zijn. Het is voor
fries.nl brengen zij gewone
bezoekers
mensen met bijzondere ver-
Duitsland immers ook prach-
halen
geïnteresseerden
tig om onze stad en provincie
samen. Al bijna driehonderd
met ‘locals’ te verkennen! Alles
én
uit
bijvoorbeeld
gebeurt op basis van vrijwillig-
tiene Broersma en haar man
digheden toen alle vervoer nog
heid. Het resultaat: persoon-
Douwe zijn de eigenaars. U
over water plaatsvond? Een
lijke, kleinschalige en sympa-
kunt Jantiene met een groep
boeiende activiteit die stiekem
thieke ontmoetingen. Recent
van minimaal 10 personen le-
bestaat uit veel mooie verhalen.
leende een Brits stel een leen-
nen. U krijgt een rondleiding
Fries om Leeuwarden te ver-
en hoort het mooie verhaal
Sander
kennen, omdat ze erover had-
over het ontstaan van de wijn-
De Kanselarij is een van de
den gelezen in The Guardian.
gaard.
markantste en mooiste gebou-
Hoe leuk is dat!
Lenen of geleend worden? Bent u enthousiast om uw verhaal te delen? Of wilt u juist uw eigen stad en provincie door andere ogen zien? Maak dan een profiel aan op leeneenfries.nl. Wilt u er eerst meer over weten of hulp krijgen bij het aanmelden? Loop dan binnen bij een van de Friese bibliotheken of stuur een e-mail naar info@leeneenfries.nl
wen van Leeuwarden. Sander Anne
geeft graag een rondleiding
Met oud-basisschoolleraar Anne
waarbij hij vertelt over de rijke
maak je een wandeling van 2
geschiedenis van het gebouw.
Jantiene
kilometer op It Eilân te Go-
Maar hij laat ook zien wat voor
In het Friese woudenlandschap
ëngahuizen. Hij vertelt over het
bruisende, culturele broed-
ligt de noordelijkste wijngaard
landschap, de natuur en de be-
plaats De Kanselarij vandaag
van Nederland: Frysling. Jan-
woners. Hoe waren de omstan-
de dag is! ■
Een greep uit de ‘collectie’:
SENIORENkrant
19
LEZERSACTIE!
win een boek!
U kunt dit sturen naar info@leeuwarderseniorenkrant.nl Onder de inzenders verloten wij maar liefst 3 exemplaren van ‘Het huis vol’ van Anita Terpstra.
Ki ook jk pag op ina 12
U kunt alvast kennismaken met dit bijzondere en voor veel mensen herkenbare boek op pagina 12.
Foto: Pressfoto/Freepik.com
Aan welk thema of onderwerp zouden wij volgens u in de volgende editie aandacht moeten besteden en waarom? Dit mag een reportage zijn, een interview met een bijzondere Leeuwarder, iets wat u aan de kaak wilt stellen of juist iets positiefs. Kortom: wat zou u willen lezen en wat past volgens u goed bij de Leeuwarder Seniorenkrant?
Gezocht
redactieleden! De Leeuwarder Seniorenkrant is een nieuwe krant die zich richt op de doelgroep 60+. Na deze eerste editie in april gaan we vanaf oktober 2018 ieder kwartaal verschijnen.
Bent u EEN flexibele, nieuwsgierige, onderzoekende persoon en kunt u bovendien goed schrijven? Mail ons op info@leeuwarderseniorenkrant.nl of bel Doede Vellema op nummer 06 15 37 22 55. Wij bieden een vergoeding per artikel.
20
SENIORENkrant