SENIOREN HERFST 2019 | EDITIE 5
Lutz Jacobi:
‘ZINGEVING ZIT IN JEZELF’
COLUMN
FAMILIE
VEILIGHEID
WONEN
ECONOMIE
02
SENIORENkrant
Vegro Expertisecentrum
Voor het
lenen, huren &kopen van hulpmiddelen
Hulpmiddelen
Al ruim 30 jaar is Vegro het Expertisecentrum voor hulpmiddelen. Bij ons kunt u terecht voor het lenen, huren en kopen van hulpmiddelen. Goede hulpmiddelen kunnen het leven een stuk aangenamer maken. Denk bijvoorbeeld aan een rollator die ervoor zorgt dat u die wandeling door de stad weer kunt maken. Vegro biedt een uitgebreid assortiment aan hulpmiddelen als het gaat om mobiliteit, bewegen, wonen, gezondheid en zwangerschap. Wij geven u graag advies over producten die u kunnen helpen om langer veilig thuis te wonen, te revalideren of de zelfredzaamheid te vergroten. Advies aan huis Denkt u aan het kopen van een hulpmiddel dat uw zelfredzaamheid vergroot? Maar weet u niet zeker of een dergelijk hulpmiddel in uw huidige woonsituatie past? Maak dan een afspraak met onze woonconsulent voor een gratis thuisdemonstratie. De woonconsulent kan u ook adviseren over aanpassingen in huis. Meer informatie via www.vegro.nl/woonconsulent. Waar kunt u ons vinden? Henri Dunantweg 2
(Medisch Centrum Leeuwarden)
1909-02-a
De medewerkers van Vegro Thuiszorgwinkel MCL Leeuwarden helpen u graag verder.
Leven en dood zijn een onlosmakelijk onderdeel van het leven. Het (levens)testament is het middel om te bepalen hoe één en ander geregeld dient te worden (wie regelt financiële, medische en persoonlijke zaken, wie is mijn erfgenaam, regeling voor kinderen (voogdij/bewind) etc.). Wij van Notaris Slagman verdiepen ons graag in uw situatie, dit is ook mogelijk bij u thuis.
DIENSTEN
• Familie & Relaties • Wonen & Lenen • Bedrijven & Organisatie
RUIME ERVARING
SPECIALISMEN
2 VESTIGINGEN IN FRIESLAND
Notaris Slagman wordt geleid door de notaris mr. Allard (A.) Slagman in samenwerking met Geert Veenstra, gediplomeerd en ervaren notarisklerk.
Verder bestaat ons team uit enthousiaste medewerkers, allen gespecialiseerd op hun eigen werkterrein.
Met onze vestigingen in Leeuwarden en Grou zorgen wij voor een goede bereikbaarheid in het Noorden van Nederland.
Bezoekadressen:
058 212 00 22
Willemskade 12 8911 BB Leeuwarden
www.notarisslagman.nl
Stationsweg 90 9001 EJ Grou
info@notarisslagman.nl
03
SENIORENkrant
11
‘Zingeving zit in jezelf’
EEN EERLIjKE PENSIoENLEEFTIjD In heel Europa zie je een beweging dat de pensioenleeftijd naar achteren wordt geschoven. Meestal wordt er gestreefd naar 67 jaar. Op het eerste gezicht lijkt dat logisch; we worden allemaal ouder en dus moet er langer gewerkt worden om de oudedagsvoorziening te kunnen bekostigen. Maar klopt die redenering wel? Ik heb er mijn twijfels bij.
Al vrij jong realiseerde Lutz Jacobi zich, alleen op reis en op zichzelf aangewezen, dat geluk niet in omstandigheden zit. “Het maakt gewoon geen fuck uit waar je bent. Het gaan alleen maar om de zingeving die je aan jezelf geeft. Waar je bent, of wat je ook doet.” De 63-jarige Friezin leeft elke dag vanuit dit perspectief.
04 Beste lezers,
DE ouDE maN EN DE joNgEN
06
Met veel plezier bieden wij u de herfsteditie van de Leeuwarder Seniorenkrant aan. Een paar
De jongen pakte het navigatiesysteem en stapte in de auto, samen met zijn vriendin. De route werd ingesteld en ze vertrokken naar Amsterdam, een flink stuk rijden vanuit Friesland. Het was rustig op de weg, de TomTom deed prima zijn werk.
‘ALS JE GRAAG EENZAAM WILT WORDEN, moet je in een gaLerijFLat gaan wonen’
weken later dan oorspronkelijk de bedoeling was, maar goed: “better let as net”. Bijkomend voordeel is dat u niet zo lang hoeft te wachten op de volgende editie, die half december uit zal komen. Nadat we vier keer een groot interview met een man hebben gehad, die tevens pontificaal op de voorpagina stond, zijn we erin geslaagd
”Als je graag eenzaam wilt worden, moet je in een galerijflat gaan wonen.” Het lijkt een rake uitspraak van een bezoekster van de ’Woonkamer’ in de Vrijheidswijk in Leeuwarden. De drie grote galerijflats (gebouwd in 1973) aan de Canadezenlaan in Leeuwarden zien er van buiten mooi en strak uit. Maar als je als bewoner je huis verlaat, kom je weinig buren tegen. Vooral oudere bewoners voelen zich alleen. Solidair Friesland startte daarom met de ‘Woonkamer’.
om Lutz Jacobi een uurtje te ritselen. In alle bescheidenheid durf ik te zeggen dat het een heel mooi interview is geworden. Wat mij betreft absoluut het lezen waard. De Leeuwarder Seniorenkrant is natuurlijk
09
een gratis krant die wordt gemaakt voor een ongelooflijk bescheiden budget. Dit is mogelijk dankzij de tomeloze inzet van onze
Tips om een woninginbraak te voorkomen Je wilt voorkomen dat iemand inbreekt en waardevolle spullen uit je huis steelt. Lees hier hoe je zelf de kans op een woninginbraak kunt verkleinen.
17
redactieleden Peter, Sara en Martin. Al ons geld wordt gestoken in de enorm hoge oplage van maar liefst 60.000 exemplaren – meer dan welke gratis krant dan ook in Leeuwarden. Ik denk dat het aantal exemplaren zelfs meer is dan het aantal abonnees van de Leeuwarder Courant. Aan de ene kant denken wij daarom dat een website een goede volgende stap zou zijn,
EN VERDER....
Uitgever
COLUMN: Peter weet het beter
07
Sara gaat op dieet
08
’t Schaep met de 5 pooten
13
maar aan de andere kant hebben wij daar
Devea
geen mankracht (lees: budget) voor. Deze
www.devea.nl
website moet daarnaast daadwerkelijk actueel
Redactieleden Sara Kroos, Martin van Mourik,
gehouden worden, ook in de periodes tussen de
Peter Teeuwen
edities in. Op dit moment kunt u al wel de vorige
(Eind)redactie AchT Oplage
62.200 waarvan 5.000 op meer dan 50 punten in de gemeente Leeuwarden
ZNN: 'Leven als thuis'
14
Wat is Thuiszorg Patyna?
14
COLUMN: Sara schrijft erop los
15
Nijlânstate: Ouder worden doe je samen
16
Goed isoleren is de juiste investering
17
Wij kunnen daar echter geen
Puzzelpagina's
18
Auteursrecht voorbehouden. ©2019
FAMILIE
VEILIGHEID
edities teruglezen en/of downloaden op www. leeuwarderseniorenkrant.nl. Omdat uw mening belangrijk voor ons is, zouden wij graag horen
Druk
NDC Print
Verspreiding
Als bijlage in de hah Leeuwarden
wat u hiervan denkt. Is het online terugvinden
Advertenties
Doede Vellema /06 15 37 22 55
van de artikelen voldoende voor u of zou een
E-mailadres
info@leeuwarderseniorenkrant.nl
website een waardevolle toevoeging zijn?
www.facebook.com/Leeuwarder-Seniorenkrant
Disclaimer
Ondanks alle zorg die aan deze uitgave is besteed blijven vergissingen mogelijk. aansprakelijkheid voor aanvaarden.
WONEN
ECONOMIE
Graag hoor ik wat uw mening is middels een e-mail naar info@leeuwarderseniorenkrant.nl.
Doede Vellema KUNST&CULTUUR
GEZONDHEID
04
INTERVIEW | SENIORENkrant
LUTZ JACOBI:
‘ZingEVing Zit in jEZElF’ Al vrij jong realiseerde lutz jacobi zich, alleen op reis en op zichzelf aangewezen, dat geluk niet in omstandigheden zit. “Het maakt gewoon geen fuck uit waar je bent. Het gaan alleen maar om de zingeving die je aan jezelf geeft. Waar je bent, of wat je ook doet.” De 63-jarige Friezin leeft elke dag vanuit dit perspectief.
W
at meteen opvalt als
wat haar tegenstaat aan de manier
was eigenlijk alleen ons perspectief.
Ze was dus al vroeg begaan met de
je haar treft, is dat ze
waarop Nederland bestuurd wordt.
Maar hij kon het gewoon niet anders
wereld. Als ze hierdoor in de kroeg
zo ontspannen oogt.
“Het leven is zo complex en vereist
zien. Blijkbaar heb je zoiets als twee
werd uitgelachen door vrienden, greep
Ze maakt zich niet
zoveel competenties. Er zijn veel teveel
uitersten en gelukkig heel veel er
de kroegbaas in. Lutz was de enige die
druk en laat zich ook niet gek maken.
regels, waardoor het leven niet leuk
tussenin.”
wat deed en de rest zat zich daar maar
Ja, het gaat best, geeft ze aan in
meer is. De menselijkheid is eruit
Harlingen, waar ze sinds vorig jaar
verdwenen. Ik zeg altijd: we zijn
BOEREnDOcHtER
stiekem wel heel erg leuk. Maar nog
directeur is van de Waddenvereniging.
geamerikaniseerd. Er wordt enkel
Jacobi is geboren als boerendochter
voordat ze ging werken en de politiek
“Zolang je gezond bent, is er geen
gekeken of de regels gevolgd zijn, of je
in Katlijk, had een fijne jeugd, werkte
in ging, wilde ze de wereld zien. “We
enkele reden om te zeggen dat er iets
juridisch niet aansprakelijk bent. De
mee op de boerderij, deed korfbal op
zijn allemaal aardbewoners en ik vond
niet goed zou zijn,” lacht ze. Voor de
procedure is belangrijker dan de
landelijk niveau en studeerde, na een
het interessant om me te verdiepen in
rest heeft ze niet veel nodig, wil ze
mens. En we zijn niet meer solidair
aanvankelijke haat-liefdeverhouding
andere culturen.” Ze zag alle Europese
maar zeggen. “Ach, ik heb vroeger
met elkaar.”
met school, voor leraar.
landen, ging naar Japan, Hong Kong,
wat te bezuipen, vond hij. Dat vond ze
altijd van weinig geld geleefd.” WADDEnVEREniging De politicus heeft de Tweede Kamer na elf jaar dienst inmiddels verlaten. Van de gehoopte extra vrije tijd is zeker geen sprake. Jacobi is bedrijvig; als baas van de Waddenvereniging, als fractievoorzitter van de Leeuwarder
Noord-Afrika en reisde langdurig door
“HET LEVEN IS ZO COMPLEX EN VEREIST ZOVEEL COMPETENTIES. ER ZIJN VEEL TEVEEL REGELS, WAARDOOR HET LEVEN NIET LEUK MEER IS"
Noord- , Midden- en Zuid-Amerika. Het reizen heeft haar erg gevormd, realiseert ze zich nu. “Ik moest van mezelf de winter in Canada beleven.” In die periode was ze volledig op zichzelf aangewezen. “Als je lang alleen op pad bent, word je veel zelfverzekerder. Het was een diepe
PvdA en ze heeft nog een paar nevenfuncties. “Het enige verschil nu
Dat klinkt allemaal heel zwaar, maar
“Ja, ik ben regelmatig van school
ervaring die voor een enorme innerlijke
is dat ik wat vaker dichtbij huis ben.”
Jacobi is allesbehalve een zwartkijker.
gestuurd,” geeft ze aan. “Ik ging altijd
rust heeft gezorgd. Je ontdekt dat zelfs
Maar het is geen opgave en het is haar
Ze is eigenlijk altijd vrolijk en positief.
tegen onrecht in.” Politiek geëngageerd
reizen een sleur kan worden. Je hebt
nooit teveel. Lachend haalt ze de
“Ik moet mezelf dwingen om de
was ze al op jonge leeftijd. Haar ouders
zoveel vrijheid, maar de dynamiek zit
schouders op. “Als ik omval, is het
donkere randjes te zien. Dat vinden
stimuleerden
sociale
uiteindelijk in jezelf. Op een gegeven
klaar toch? Het zit in mijn aard. Ik was
mensen niet altijd leuk aan mij. ‘Het
gedachtengoed door zelf ook voor
moment kun je net zo goed weer naar
altijd al druk met studie, sport,
valt toch wel mee’, zeg ik dan,”
zwakkeren klaar te staan. “Ik had
huis gaan, want het maakt niet meer
werken.”
glimlacht
als
verder geen idolen. Wel had ik een
uit. Het heeft me een innerlijke rust
medicijnenbezorgster echter ooit al
bijzondere poster boven mijn bed
gegeven die ik altijd bij me heb.”
Ze is blij uit Den Haag weg te zijn. Oh,
op hoeveel mensen antidepressiva
hangen
die
nachtenlange
slikken en ze verloor een goede vriend
milieubeweging. Daar stond op dat we
OnREcHt
debatten. “Ik heb het allemaal wel
door zelfdoding. “We hadden hele
zelfs het kind in ons vruchtwater
Wat ze meenam uit de Verenigde
meegemaakt daar.” En er is veel meer
gesprekken en het verschil tussen ons
zouden opgeven voor de economie.”
Staten was een bevestiging van de
ellendige,
soms
ze.
Het
viel
haar
van
haar
een
of
andere
SENIORENkrant | INTERVIEW
05
sociale idealen waar ze voor staat. Het
Die eigenzinnigheid had ze altijd al. “Al
zorgde ervoor dat ze met hart en ziel
maakte ik me in mijn pubertijd wel
kan staan voor waar ze in gelooft.
een tijdje druk om hoe ik eruit zag. De
“Daar heb ik met eigen ogen gezien
tijd van het ego, haha. Maar ik liet me
wat er gebeurt als je alles aan de
nooit iets opleggen.”
markt overlaat. De zwakkeren vallen buiten de boot.” Het is haar ultieme
In de Tweede Kamer wilde ze bovenal
drijfveer in het leven: “Opstaan tegen
de stem vertolken van haar achterban.
onrecht
Een echte
en
het
helpen
van
volksvertegenwoordiger
kwetsbaren.” Zoals ze vroeger al
zijn. Ze maakte zich sterk voor Fryslân,
streed tegen kernenergie of het
natuur en water en baarde opzien door
doden van vogeltjes.
als enige PvdA’er tegen de JSF te stemmen. “Voor die herrie wil ik
Na haar reizen ging Jacobi nog rechten
gewoon geen verantwoordelijkheid
studeren. En zonder een plan te
dragen.” Haar grootste zeges behaalde
hebben, want zo gaan die dingen,
ze echter ‘achterlangs’. “Ik heb er aan
werkte ze zich bij de GGD op tot
bij kunnen dragen dat een tiental
directeur. Ze beschikt over natuurlijk
alleenstaande
leiderschap. Ondertussen sloot ze zich
zoekers in Nederland kon blijven.
in de jaren tachtig aan bij de PvdA en
Eentje van hen noemt me nog altijd
met haar loyaliteit, betrokkenheid en
mem, haha. Dat is nooit in de krant
no nonsens-houding kwam ze als
gekomen, maar daar werd ik toch wel
verrassing en zonder enige politieke
heel erg blij van.”
minderjarige
asiel-
ervaring terecht in de Tweede Kamer. Een gezin was voor haar nooit echt in
Het is mooi om te zien hoe ze met
beeld.
altijd
liefde en enthousiasme dingen voor
afgehouden, en toen ineens was het al
elkaar krijgt. De PvdA in Leeuwarden
te laat.” Ze is inmiddels twintig jaar
herrees uit de as toen ze vorig jaar het
samen met haar Koos, vader van vijf
stokje overnam. Maar ze klopt zichzelf
kinderen.
niet op de borst. “Ik doe gewoon mijn
“Kinderen
heb
ik
plicht, joh. Er is genoeg te doen.” En ze PLATTELANDSDAME
oogt nog fit. “Ik ben sterk van huis uit.
Als plattenlandsdame was ze in Den
‘s Zomers werk ik vaak in de tuin,
Haag een beetje een vreemde eend in
dat is genoeg beweging,” lacht ze.
de bijt. Van die ‘zwakte’ heeft ze juist
Toch zegt ze over een paar jaar met
haar kracht gemaakt. Jacobi vaart
pensioen te gaan. “En dan nog wat
volledig op haar eigen kompas en dat
vrijwilligerswerk doen.” Dat raadt ze
heeft haar in de politiek veel gebracht.
iedereen aan die met pensioen is. “Ik
Misschien niet de top, want bij een
zie het veel om me heen; het verlies
race voor het leiderschap van de partij
van sociale contacten. Ik zou het mooi
in 2012 werd ze het niet. Niettemin was
vinden als mensen gepast vrijwilligers-
ze er een van de meest gewaardeerde
werk doen en dat we zo ook onze
politici, geroemd om haar echtheid.
samenleving kunnen behouden.” ■
06
WONEN | SENIORENkrant ”Als je graag eenzaam wilt worden, moet je in een galerijflat gaan wonen.” Het lijkt een rake uitspraak van een bezoekster van de ’Woonkamer’ in de vrijheidswijk in Leeuwarden. De drie grote galerijflats (gebouwd in 1973) aan de canadezenlaan in Leeuwarden zien er van buiten mooi en strak uit. maar als je als bewoner je huis verlaat, kom je weinig buren tegen. vooral oudere bewoners voelen zich alleen. Solidair Friesland startte daarom met de ‘Woonkamer’.
Tekst: Sara Kroos en Martin van Mourik
‘Als je grAAg eenzAAm wilt worden, moet je in een gAlerijflAt gAAn wonen’ Sara en Martin van de redactie hebben een afspraak bij flat 2, Canadezenlaan
198,
oftewel
de
‘Woonkamer’. Lang zoeken is het niet, na aanbellen wordt de deur snel geopend door Evelien met een geweldige glimlach op haar gezicht. We worden verwacht. Snel worden er stoelen aangeschoven en kopjes koffie ingeschonken. We zijn WELKOM in de ‘Woonkamer’, een project van Solidair Friesland dat afgelopen april van start ging. Robert startte het project op, samen met Monique (ook bekend van de grootste gehaakte deken tijdens LF2018 en de Buurvrouw & Buurvrouw Bus die in oktober gaat rijden) en Evelien. Elke dinsdagochtend staat de deur open om elkaar te kunnen ontmoeten met
Nu zit de woonkamer vol met mensen,
toe er een hulpvraag kan ontstaan.
koffie en wat lekkers erbij.
voornamelijk vrouwen. De leeftijd is
Hij heeft regelmatig contact met de
60+. Er wordt wat afgekletst, grapjes
wijkverpleegkundige in deze wijk, zo
ActiviteitenprogrAmmA
gemaakt, maar er vinden ook ernstige
is er een korte en directe lijn naar de
In het begin kwamen er slechts enkele
gesprekken plaats, zoals even je hart
hulpverlening als dat nodig mocht zijn.
bewoners, maar hun aantal groeide
luchten of je verhaal vertellen. Achter
Soms is het moeilijk om negativiteit
snel. De mooie zomer hielp een handje
elke galerijdeur zit een mens met een
om te zetten naar positiviteit. Eenieder
mee. Robert: “Met het warme weer
verhaal. Pas weduwe geworden, ziekte
brengt zijn of haar eigen problemen met
zaten wij veel buiten, dus konden wij
van een echtgenoot, geen netwerk
zich mee, levens gaan niet over rozen.
Robert
heel gemakkelijk contact leggen met
hebben, met als gevolg isolement en
Met elkaar mopperen kan dan ook
Solidair Friesland en PKN Fryslân
passerende bewoners die op weg
eenzaamheid.
zomaar gebeuren. Maar er ligt niet voor
als
waren voor een boodschap of iets
niets een grote smiley sticker op tafel.
deze rol wil hij iets doen tegen
anders. We nodigden ze uit om er
SmiLe
gezellig bij te komen zitten en boden
Er
ze een kopje koffie of wat fris aan. Er
uitnodigende sfeer die Robert en
er contacten en vriendschappen in
verschillende contacten met o.a. de
ontstonden leuke gesprekken en het
Evelien volledig uitdragen. “We doen het
de buurt ontstaan. Mensen hebben
wijkverpleegkundige en het sociaal
werd heel gezellig.” Evelien: “Je steekt
samen,” zegt Robert. Evelien lacht en
elkaar leren kennen en helpen elkaar.
wijkteam. Een van de vragen was
elkaar ook aan en iedereen doet zijn
zegt: “Dat zegt hij nu altijd en het klopt,
Als iemand er een ochtend niet is
waar het meest behoefte aan is. Er
best om bewoners erbij te betrekken.
want diverse gasten zijn inmiddels ook
dan wordt hij of zij gemist. Hoe mooi
bleek veel sociale armoede te zijn
We doen ook andere dingen.” Trots
vrijwilliger geworden.” Samen gaan
kan dat zijn; dat je wordt gemist.
in de flats aan de Canadezenlaan.
laat ze het activiteitenprogramma
ze uit van POSITIVITEIT. “Daar ligt de
De ‘Woonkamer’ is een geweldig
In deze zoektocht ontstond een
zien waaraan de bezoekers kunnen
kracht,” vertelt Robert. Robert is een
mooi initiatief en we hopen dat er
droom: het verlangen om een
deelnemen, zoals maandelijks samen
geboren idealist met een warm hart
meerdere woonkamers mogen volgen
Woonkamer te hebben in de wijk,
lunchen,
door
en een realistische deskundigheid Hij
in Leeuwarden. ■
dichtbij de mensen. Robert ging
Leeuwarden en een uitstapje naar het
vertelt dat door het opbouwen van een
dierenpark Aqua Zoo.
goed contact en vertrouwen naar elkaar
een
praamvaart
heerst
HET OnTsTaan van dE ‘WOOnkamEr’ Colijn
diaconaal
werkt werker.
vanuit Vanuit
armoede en eenzaamheid. Binnen een
open
en
warme
Door
het
Woonkamerproject
zijn
de
Vrijheidswijk
ontstonden
aan de slag en realiseerde samen www.solidairfriesland.nl
met anderen de ‘Woonkamer’.
SENIORENkrant | COLUMN
07
Foto: Rawpixel.com/Freepik com
CoLumN
Tekst: Peter Teeuwen Schrijft over maatschappelijke ouderenvraagstukken, puzzelkoning
Peter weet het beter De
Algemene
Verordening
Gegevensbescherming (AVG), ook wel de privacywet genoemd, is indertijd ingevoerd om de privacy van mensen te beschermen. Door Social Media als Facebook en het feit dat veel websites allerlei gegevens van je verzamelen, leek het logisch om een wet in te voeren die je
beschermt
tegen
allerlei
onwenselijke praktijken. Toen het ingevoerd werd, dacht ik dat
het
wel
voortbrengen,
iets maar
goeds
zou
ondertussen
heb ik vaak gezien dat mensen met
PRIVACYWET: EEN VLoEK oF EEN ZEgEN?
de AVG schermen als het hun goed uitkomt.
Hoe
vaak
krijg
je • Je kunt vaak je recht niet halen
tegenwoordig niet te horen: “Daar
Ongetwijfeld zijn er veel positieve
klacht krijgen waar ze liever niet op in
kan ik helaas niet op ingaan in
effecten, maar ik heb toch vaak het
willen gaan.
verband met de wet op de privacy
idee dat het kind met het badwater is
van de betreffende persoon.” Ik heb
weggegooid: neem bijvoorbeeld een
nIEUWE varIanT
meer samenwerken vanwege de
heel vaak gemerkt dat de ‘betreffende
Michael P., die een beroep deed op
Tegenwoordig zie je een nieuwe
angst voor de schending van de
persoon’ het daar zelf helemaal niet
de AVG en daardoor uiteindelijk in de
variant
AVG en de gevolgen ervan.
mee eens was.
gelegenheid
om
wordt alles geanonimiseerd, of alles
• Talloze websites kunnen niet meer
Anne Faber te vermoorden, om een
wat tot een persoon terug te leiden
functioneren, zijn illegaal bezig of
extreem voorbeeld te noemen.
valt
verwijderd.
een
grote
gebracht
werd
vanwege dat schermen met de AVG. • Organisaties
opdoemen:
voorzorg
moeten hoge kosten maken om aan de eisen van de AVG te voldoen.
TWEE nIEUWE GEvaLLEn
meegemaakt dat er een verslag
• Criminele organisaties varen er wel
Pas waren er weer twee nieuwe
werd gemaakt van een intake en
bij: zij maken vaak dankbaar gebruik
gevallen
daar stond niet meer in dan dat
van de AVG om hun duistere
deden fronsen:
iemand geboren was en welke
praktijken verborgen te houden
* DUO mag niet controleren met
opleidingen hij/zij had gedaan. Er
voor de samenleving, de overheid
software of studenten berichten
stond geen enkel persoonskenmerk
en de politie in het bijzonder.
hebben gekregen, met als gevolg
in. Toen ik vroeg waarom dat was,
dat bij belangrijke berichten waarbij
kreeg ik te horen dat ze die zaken
niemand meer weet dat ze niemand
DUO zeker moet weten dat de
niet
meer kennen.
betreffende student dat bericht
vanwege de AVG.
meer
mocht
ik
goed
bij
mijn wenkbrauwen
heb
niet
vrijwilligersorganisatie
die
Zo
uit
kunnen
vastleggen
• Mensen
vereenzamen
doordat
• Google, Facebook en Instagram weten meer van je dan je partner.
inderdaad gekregen heeft, zo’n aangetekend
Ik merk ook dat organisaties als de
verstuurd moet worden. Wat een
dood zijn om gegevens van hun
Alleman
geldverspilling!
cliënten aan derden te verstrekken,
beelden je af in de krant of op Social
* De plaats waar de tijgermug was
bang als ze zijn om de AVG te
Media zonder toestemming en
gevonden, moest van de Nationale
schenden. Zelfs als die cliënt daar
zonder dat je er weet van hebt.
Voedsel-
zelf nadrukkelijk toestemming voor
bericht
per
en
post
Waren
Autoriteit
geheim blijven, om de privacy van
• Op straat word je door Jan en gefotografeerd.
Ze
De AVG was bedoeld om je privacy te
heeft gegeven.
beschermen.
de omwonenden te beschermen.
Dat
is
niet
gelukt:
tegenwoordig weten ze meer van je
Ze beriepen zich hierbij op de AVG.
vLOEk OF ZEGEn
Gelukkig dacht de rechter daar
We
doorgeslagen.
dan ooit tevoren. En als je zelf hulp
anders over…
In plaats van dat die wet ons
nodig hebt, zit diezelfde AVG je dus
Allerlei (semi- )overheidsinstanties
beschermt, zit hij ons en organisaties
alleen maar in de weg. Wat mij betreft is
schermen met de AVG als ze een
vaak in de weg:
het meer een vloek dan een zegen. ■
zijn
helemaal
08
GEESTELIJKE & LICHAMELIJKE GEZONDHEID | SENIORENkrant
Tekst: Sara Kroos Verhalenschrijfster (www.saraschrijfteroplos.nl)
Sinds mijn pensionering drink ik elke avond een glas wijn. Pensionering kan leiden tot grote tevredenheid en gezelligheid, zeker als vrienden en buren ook met pensioen gaan. Veel feestjes met weer een wijntje erbij natuurlijk. In mijn werkzame leven dronk ik alleen in het weekend een glaasje met een hapje erbij. Ook de vakanties op Kreta en de kookkunsten van mijn man hebben goed bijgedragen aan mijn gewichtstoename. Er zijn momenteel heel veel diëten in omloop. Je hebt bijvoorbeeld de eiwitshake: drie keer per dag een paar lepeltjes uit een bus met eiwitpoeder, vermengen met melk, even goed
Sara gaat op dieet IN DE WIJN ZIT HET VENIJN
schudden. Niet alleen jij, maar ook
Sinds mijn pensioen ben ik wat kilo’s aangekomen. Heel eerlijk: twaalf kilo, dat is meer dan twee
je portemonnee wordt er dunner
confectiematen. Ik klaagde daar al een tijdje over en af en te doe ik een poging om gewicht te verliezen.
van. Koolhydraatarm eten is ook een
Beter voor mijn gezondheid. Dan ging ik een weekje op dieet. Ik viel een paar kilo af, maar kwam dan
hype: geen brood, geen aardappelen, geen pasta’s, maar wel heel veel eiwitten,
zoals
yoghurt
en
kaas.
weer terug in mijn oude eetpatroon. Nadat ik mezelf in een te strakke jurk in de spiegel zag, ging de knop om: ik moest blijvend afvallen. En dus maakte ik een afspraak met een voedingscoach.
Naast de diëten zijn er pillen en drankjes in omloop, allemaal met
in die tijd aan de jonge jenever. Dat
mijn BMI, mijn vetpercentage, mijn
eet-
de mooie belofte er slanker van te
is nooit meer goed gekomen. Van het
buikomvang. Ik werd gewogen en
leren afkicken en mezelf andere
worden. Of allerlei apparaten die
sherrydieet heb ik trouwens nooit
te zwaar bevonden. Daarna moest
eetgewoonten aanleren. Echt lastig
rollend en knedend over je lichaam
meer iets vernomen. Wat de dames
ik
mijn
was het om de WIJN in de kast te
gaan. Je lichaamscellen laten bevriezen
betreft: ze kwamen gewoon weer terug
paspoort staat 1.65 meter en laat ik
laten staan. Die gewoonte zat er
kan ook. Kortom, er zijn heel veel
op hun oude gewicht en mijn vader zat
nu gekrompen zijn tot 1.60. Een rare
goed ingeslepen na mijn pensioen.
mogelijkheden die jou een mooi, slank
aan de drank.
gewaarwording; ik was in de loop van
Misschien is dit wel een senioren-
de jaren kleiner geworden.
probleempje of een dingetje, hoe
lichaam beloven.
onder
de
meetlat.
Op
en
snoepfabriek.
je het maar zegt.
Sinds januari 2019 heeft een aantal
Ik
moest
De coach en ik
zorgverzekeringen afvalprogramma’s
De voedingscoach was vriendelijk en
hebben daar ook een gesprekje over
in hun polis opgenomen, bij de
duidelijk: dit was niet goed, maar het
gehad. Toen ik de wijn liet staan
op dieet blijven is geen doen. Het
aanvullende verzekering. Voorkomen
zou wel weer goed komen, verzekerde
viel ik gemakkelijker af.
is slecht voor de stofwisseling en
is beter dan genezen: overgewicht
ze mij. In twaalf weken zou ik zes kilo
zorgt voor grote schommelingen in
geeft gezondheidsproblemen, zoals
gewicht moeten verliezen. Dat leek
Nu, inmiddels twaalf weken verder,
je gewicht. Misschien is daarom de
diabetes, hart- en vaatziekten en
mij een makkie. Wat is nu zes kilo?
stap
maagverkleining momenteel erg in,
gewrichtsklachten. Ons gezondheids-
Ik wilde wel tien kilo. Opgewekt liep
en
die ervoor zorgt dat je blijvend gewicht
systeem
zo vreselijk duur
ik naar buiten met mijn informatie
opgeheven hoofd fiets ik langs de
verliest. Daar kom ik gelukkig niet
geworden. Voldoende redenen dus
op papier en een afvalapp voor mijn
McDonald’s terug naar huis, naar
voor in aanmerking. Je moet ernstig
voor de overheid om cursussen aan
mobiel. Ik kreeg weekmenu’s via mijn
mijn boterhammetjes met 20+ kaas.
overgewicht hebben en toestemming
te bieden, zoals onder begeleiding van
mail toegestuurd. Elke week was er
Ik eet nu regelmatig om de drie
van de arts en de verzekeraar krijgen.
de diëtiste en/ of voedingscoach af te
een weeg- en meetmoment met een
uur, gezond, weinig vet en geen
De operatie is niet zonder risico. Veel
gaan vallen.
overzicht van mijn gewicht, BMI, vet-
suikerproducten. Soms verlang ik
Van diëten vallen de meeste mensen af, maar het is tijdelijk. Je hele leven
is
al
ik
weer
positief
de
goedgehumeurd deur
uit.
Met
en vochtbalans. En zo begon mijn
hevig naar appelgebak met slagroom
voorbeeld, alsof het heel normaal is. Ze
Ik werd door een goede vriendin
afslankavontuur. Niet zonder vallen
en een lekkere zak frites met mayo,
zien er daarna slecht uit, uitgehongerd
geattendeerd
in
en opstaan natuurlijk. Mijn valkuilen
maar ik doe het niet. Af en toe neem
en haast onherkenbaar.
Goutum. Zij viel af en weet je hoe?
waren snoepjes, dropjes, onregelmatig
ik een dropje. Was het gemakkelijk?
Door meer te gaan eten: ze at de
eten, buiten de deur eten en ja, elke
Nee, helemaal niet. Er is niets zo
Mijn moeder volgde in de jaren ‘80 het
hele dag en toch viel ze af. Na mijn
avond een glas wijn met een lekker
moeilijk als je gedrag veranderen
sherrydieet, samen met haar zussen:
vakantie maakte ik daar een afspraak
stukje kaas erbij en andere, lekkere
en afvallen als je wat ouder wordt
sherry en kaas eten. Het was een reuze
met de voedingscoach. Vol goede
hapjes, ook wel de vierde maaltijd
gaat niet zo gemakkelijk. Is het de
gezellige boel. Eten koken deden de
moed
genoemd.
moeite waard? Ja, dat zeker, en ik ga
dames niet meer, want ze waren onder
BODY SUPPORT binnen. Ik moest
invloed van de drank. Mijn vader
op de weegschaal natuurlijk en echt
De eerste weken zag ik overal eten.
zomergarderobe, ik ben en voel me
raakte helemaal in de war en begon
alles was te hoog: mijn gewicht,
Ik beleefde de wereld als een grote
fitter en gezonder. ■
bekende Nederlanders geven ons het
stapte
op
ik
een
de
bedrijf
sportschool
ook door. Het scheelt mij een nieuwe
SENIORENkrant | FAMILIE
09
Tekst: Sara Kroos Verhalenschrijfster (www.saraschrijfteroplos.nl)
De jongen pakte het navigatiesysteem en stapte in de auto, samen met zijn vriendin. De route werd ingesteld en ze vertrokken naar Amsterdam, een flink stuk rijden vanuit Friesland. Het was rustig op de weg, de tomtom deed prima zijn werk.
Ze spraken niet veel. De aandacht was bij de route en het verkeer, ze reden niet vaak naar Amsterdam. De avond daarvoor hadden ze afgesproken met z’n tweeën te gaan, samen ben je sterker. Hij vastberaden in zijn beslissing, zij vastberaden hem te steunen in zijn
De oude man en de jongen
‘AFSCHEID’
gekozen opdracht. De jongen koos
hoofdingang van het ziekenhuis. Bij de
op bezoek!” De oude man sliep vast,
jongen zei: “Ik denk dat ik maar weer
niet altijd de gemakkelijkste weg, dat
informatiebalie vroegen ze naar de
het duurde even voordat hij zich wat
eens ga, opa.” De oude man zei: “Dat
lag niet in zijn aard, maar vaak wel
afdeling
hadden
verdwaasd op zijn rug draaide. Hij
is goed en tot ziens hoor.”
een mooie weg, daar moet je dan ook
afgesproken dat hij alleen naar binnen
begreep en zag niet goed wie er was.
wat voor over hebben, zei hij dan.
zou gaan, dat zij op de gang zou wachten.
Ze keken elkaar aan, minutenlang,
De jongen liep naar de ziekenhuisgang
Verder hield hij ook niet zo van
Af en toe zou ze om het hoekje kijken of
onafgebroken, en toen kwam de
waar het meisje op hem wachtte.
omwegen, maar ging hij recht op zijn
het allemaal lukte. Hij zuchtte en deed
herkenning bij de oude man.
Hand in hand liepen ze terug naar de
doel af. Hij was een oprechte Fries
de deur van de patiëntenkamer open.
geworden in de loop van de tijd.
Het was een driepersoonskamer en hij
Langzaam kwamen er beelden terug
herkende direct de oude man, zijn opa.
en zei hij: “Dag lieve schat, wat ben ik
Eenmaal
aangekomen
op
geriatrie.
Ze
de
auto. Op de terugweg regende het
blij dat je er bent, o, wat ben ik blij.”
bestemming parkeerde hij de auto. Hij
De oude man lag op zijn zij te slapen.
De oude man zag een volwassen
was nerveus, wist niet precies wat hij
De
toe,
kleinzoon, de jongen met die krullen
aan zou treffen. Hand in hand liepen de
bestudeerde zijn opa. “Opa, word
en de lieve ogen. Het kind van vroeger
jongen
eens wakker, ik ben het en kom bij u
schemerde door het inmiddels jong
en
het
meisje
naar
de
hard, alle aandacht was nodig bij het
jongen
liep
naar hem
volwassen gezicht. Daarna dwaalden zijn ogen weg starend in de verte, kijkend naar dingen die alleen hij zag.
‘WAT heerlijK dAT je Mijn hAnd VASThoudT’
De jongen pakte de hand van de oude man en hield die stevig vast, hij
autorijden. Samen reden ze weer
probeerde een gesprekje te voeren.
terug naar Friesland, naar huis. Zij
Opa zei dat hij het slecht naar zijn zin
was trots op hem en hij was blij dat hij
had in het ziekenhuis en weg wilde.
geluisterd had naar zijn gevoel en gedaan had wat hij nodig vond:
En zo zaten ze daar, wel een uur lang,
afscheid nemen van zijn opa.
kijkend naar elkaar, de oude man soms wegdwalend naar een andere
De zondag daarop werd opa 96 jaar.
wereld, elkaars handen vasthoudend.
Maandag overleed opa. De jongen
De oude man zei: “Wat heerlijk dat je
was 21 jaar en het meisje 20 jaar. Het
mijn hand vasthoudt, dat vind ik toch
was
zo fijn dat je dat doet.” Zoveel woorden
ontmoeting. Een bijzonder afscheid
waren er niet meer nodig.
van de oude man en de jongen. ■
een
bijzondere
laatste
Het bezoekuur ging voorbij, een zuster kwam de catheterzak legen. De
Ter herinnering aan Adriaan Smit †
10
SENIORENkrant
Phonak Audéo Marvel TM
Het is niet alleen een geweldig hoortoestel. Het is een multifunctioneel wonder. De nieuwe Phonak Marvel hoortoestellen zijn een multifunctioneel wonder die een uitzonderlijke geluidskwaliteit combineren met alle innovaties uit de branche van de afgelopen jaren. Zo zijn oplaadbare toestellen mogelijk, maar ook is uw mobiele telefoon direct te koppelen met uw hoortoestellen, zonder noodzaak van een los kastje om de hals. Zo kunnen telefoongesprekken en muziek direct naar de hoortoestellen gestreamd worden vanaf smartphone, tablet en TV en meer. Maar deze functies waren nog niet samen in één model te vinden. Met Phonak Marvel is dat wel het geval, het is het Zwitserse zakmes voor de slechthorende!
geluidskwaliteit, beter spraakverstaan in rumoer, minder luisterinspanning in rumoer en een rijke geluidservaring, ook tijdens het streamen van muziek of TV-programma.
Phonak is bekend om haar eersteklas geluidskwaliteit en het beste spraakverstaan. De AutoSense OS 3.0 automaat is het resultaat van 20 jaar doorontwikkeling: Uitmuntende
Gratis proef Probeer Marvel enkele weken gratis uit. Vind een dealer bij u in de buurt en vraag de gratis digitale brochure aan via www.phonakmarvel.nl
Direct streaming Het is het eerste hoortoestel dat een uitzonderlijke geluidskwaliteit combineert met oplaadbare techniek en universele Bluetooth connectie: het kan direct streamen vanaf iedere smartphone, tablet en TV, ongeacht het merk (Apple, Android etc). Phonak is daarmee de eerste die echte universele connectiviteit biedt voor miljarden apparaten. Is de revolutionaire Phonak Marvel iets voor u?
Helder, rijk geluid Direct verbinding met smartphones, TV en meer Incl. oplaadbare modellen Intelligente apps
SENIORENkrant | ECONOMIE
EEN EERLIjKE PENSIoENLEEFTIjD
Foto: Rawpixel.com/Freepik com
Tekst: Peter Teeuwen Schrijft over maatschappelijke ouderenvraagstukken, puzzelkoning
11
creëren we steeds meer mensen
waar een schreeuwend tekort aan
die zorg nodig hebben. We maken
is en die een belangrijke rol kunnen
veel meer mensen ziek dan nodig is.
vervullen in onze samenleving.
Wat kost dat allemaal? Veel mensen hebben mantelzorg nodig, maar die
PEnsiOEn En AOW
mantelzorgers moeten nog volop
Terug naar de financiering. Naast
meedraaien in het arbeidsproces. Als
kostenbesparing en een evenwichtiger
ze de tijd zouden hebben dan zou dat
samenleving
een hele zorg minder zijn.
oplevert), zijn de twee voornaamste
(wat
ook
geld
financieringsbronnen naast een eigen Van de andere kant hebben diezelfde
vermogen het opgebouwde pensioen
mantelzorgers ook nog vaak de functie
en de AOW. Over beide wil ik wat
van oppasoma of -opa. Ook daar
zeggen.
zou veel meer tijd voor zijn. Alles bij elkaar krijgen we een veel gezondere
Ik
heb
al
eens
in
deze
krant
samenleving, letterlijk en figuurlijk.
beschreven dat er geld genoeg is in die
Naast medische kosten zijn er veel
pensioenpotten. Het probleem zit ‘m
psychische kosten doordat mensen
in de regels die nu worden toegepast
ook op psychisch vlak allerlei klachten
en die absoluut niet realistisch zijn
krijgen, zoals burnout e.d.
en zelfs oneerlijk: degenen die de pot gevuld hebben worden gekort. Dat is
in heel Europa zie je een beweging dat de pensioenleeftijd naar achteren wordt geschoven. meestal wordt er gestreefd naar 67 jaar. Op het eerste gezicht lijkt dat logisch; we worden allemaal ouder en dus moet er langer gewerkt worden om de oudedagsvoorziening te kunnen bekostigen. maar klopt die redenering wel? ik heb er mijn twijfels bij.
OPtimAAl FUnctiOnEREn Een
ander
argument
om
pure diefstal. de naar
De AOW is indertijd ingesteld om te
voren te schuiven is het volgende: als
voorkomen dat ouderen in schrijnende
we kijken naar de totale hoeveelheid
armoede
werk die er in Nederland verricht
Iedereen had recht op een goede
moet worden, wie kan dat dan het
oudedagsvoorziening, was toentertijd
beste doen? Denk bijvoorbeeld aan
de gedachte. Iedereen betaalde een
productiviteit en de kwaliteit van
AOW-premie en had dus ook recht
het geleverde werk. Vaak zijn dat de
op een AOW. Is dat nog wel van deze
pensioengerechtigde
leeftijd
terecht
zouden
komen.
Er wordt vanuit gegaan dat wij
velen zullen zijn die die leeftijd niet
25/30- tot 50/55-jarigen, afhankelijk
tijd? Wordt het niet hoog tijd om die
mensen in principe tot op hoge leeftijd
(in gezondheid) zullen halen.
van je beroep. In veel beroepen is
AOW te gaan hervormen? Waarom
het toch zo dat je vanaf een bepaalde
zou iedereen AOW moeten krijgen?
zouden
kunnen
werken.
Echter,
degenen die zich dat financieel
FAtsOEnlijk lEVEn
leeftijd niet meer optimaal kunt
Voor sommige mensen is het een
kunnen permitteren stoppen vaak
Wat is een menswaardig bestaan? Is dat
functioneren: je wordt vergeetachtig,
noodzakelijk inkomen, voor anderen
eerder dan de pensioengerechtigde
werken tot je er dood bij neervalt? Of
je krijgt lichamelijke ongemakken, je
is het een leuke bijkomstigheid; ze
leeftijd. Die gaan dan van hun
tot je zo in de kreukels ligt dat van een
bent niet zo snel meer etc.
zouden het best kunnen missen.
pensioen genieten heet dat dan.
fatsoenlijk leven ook geen sprake meer
Zij hebben die AOW niet nodig als
is? Denk maar eens aan: nauwelijks
Als we dus kijken naar de kwaliteit en
om AOW alleen aan die mensen te
aanvulling voor hun pensioen om te
meer kunnen lopen, problemen met
de productiviteit van het werk, dan zijn
geven die dat ook echt nodig hebben.
kunnen leven. Voor een grote groep
slapen, overal (gewrichts)pijn etc.
ouderen vaak niet meer de aangewezen
De anderen hebben betaald uit een
mensen is dat geen optie. Die moeten
Dat is wat veel mensen te wachten
figuren om nog hoog kwalitatief werk
soort solidariteit. Als de AOW niet
noodgedwongen
tot
staat als we die pensioengerechtigde
te leveren. Iedereen weet dat eigenlijk
meer aan iedereen wordt uitbetaald,
aan de pensioengerechtigde leeftijd.
leeftijd steeds verder naar achteren
wel, maar het wordt met de mantel
maar alleen aan mensen die dat
Vaak willen ze wel eerder stoppen,
schuiven. Voor een
menswaardig
der liefde bedekt. Voordat iedereen nu
nodig hebben (inkomen, vermogens-,
maar ze kunnen zich dat financieel
bestaan en een veel evenwichtiger
woedend in de pen klimt, dit is in zijn
pensioentoetsing) dan is de totale
niet permitteren. Ze hebben de
samenleving is het veel verstandiger
algemeenheid zo. Er zijn natuurlijk
hoeveelheid AOW die uitgekeerd moet
AOW als extraatje nodig. Als de
om die pensioengerechtigde leeftijd
genoeg uitzonderingen.
worden een stuk minder.
pensioengerechtigde leeftijd dan nog
naar voren te schuiven! Nog een argument: veel ouderen
Alles bij elkaar denk ik dat we een
doorwerken
verder naar achteren zou schuiven,
Misschien moeten we overwegen
dan is dat een nachtmerrie voor deze
Maar is dat wel betaalbaar, zult u dan
zouden eigenlijk graag dingen willen
veel
mensen. Het is de vraag of er dan nog
denken? Ja, dat is het, als we allerlei
doen waar ze hun hele leven niet aan
zouden krijgen als we met z’n allen
veel te genieten valt van het pensioen.
verborgen kosten die er nu zijn en niet
toe zijn gekomen. Geef ze daar de kans
eerder met pensioen zouden kunnen
In elk geval zullen ze blij zijn dat ze niet
meegerekend worden erbij betrekken.
voor! Naast allerlei activiteiten die
gaan, bijvoorbeeld dus op 55-jarige
ouderen gaan ontplooien, zullen ook
leeftijd. En ja, de AOW moet dan
velen kiezen voor een of andere vorm
wellicht
van
maar is dat zo erg? ■
meer hoeven te werken… Ik voorspel dat wanneer voor alle beroepen die
Door
die
pensioengerechtigde
67-jarige leeftijd ingevoerd wordt er
leeftijd naar achteren te verschuiven,
vrijwilligerswerk.
Vrijwilligers
leefbaardere
ook
samenleving
hervormd
worden,
12
SENIORENkrant
Profiteer nu van subsidie! Kijk voor meer informatie en voorwaarden op: www.kostonnoord.nl
€ 12 p/m
2
€ 27p/m
2
€ 16 p/m
2
Uw specialist in woningisolatie
WWW.KOSTONNOORD.NL Laat u kostenloos informeren door een van onze adviseurs.
Koston Noord BV Rijksstraatweg 7 8814 JV Zweins Telefoon: 0517-767030 E-mail: info@kostonnoord.nl Website: www.kostonnoord.nl
SENIORENkrant | KUNST & CULTUUR
13
‘Op het podium ademen we: We benne op de wereld om mekaar te helpen, niewaar?’
Eva komt niet uit ‘de muscialwereld’, ze had lang geleden een rol in Sky, maar verder is deze wereld min of meer nieuw voor haar. Toch voelt ze zich hier meteen heel thuis. Eva: ‘Alles komt erin voor: zingen, dansen, er zit beweging in, maar ook rust om
In café ’t Schaep met de 5 Pooten wordt gelachen, gehuild, het leven gevierd én natuurlijk mooie scenes te spelen.’ Ze vindt dat musical nogal gezongen. In deze nieuwe Nederlandse musical, die van donderdag 17 t/m zaterdag 19 eens wordt onderschat. ‘Er komt veel meer bij kijken oktober te zien is in Stadsschouwburg De Harmonie, zitten alle stamgasten van toen weer
dan een voorstelling zonder liedjes en muziek. Het is hard werken, helemaal met een live band. Timing
aan de toog. Actrice Eva Van der Gucht is Doortje. ‘Ik wil Doortje wat extra kleur geven, dat is alles. Als ik een zin verkeerd zeg weet de pianist niet wanneer hij moet beginnen.’ Door deze musical
kan ze ook wel hebben.’
heeft ze de liedjes een beetje herontdekt en ziet dat nieuwsgierig, maar niemand zit daar op te wachten.
er veel meer lagen inzitten. ‘De liedjes zijn eigenlijk
Toch is deze musical geen copy-paste-versie van
een beetje zoals de stamgasten. Je denkt: wat een
de populaire serie, maar een heel eigen en nieuw
vrolijk liedje, lekkere meezinger, maar er zit een
verhaal geschreven door Raoul Heertje. Alle bekende
melancholische laag omheen.’
personages zitten uiteraard weer aan de bar en vieren het 25-jarige huwelijk van Riek en Arie Balk.
De geweldige cast is voor haar een sleutel tot succes.
Dat lijkt allemaal in pais en vree te verlopen totdat
Het zijn acteurs uit verschillende disciplines die het
iemand uit het verleden op de proppen komt en voor
niet alleen leuk samen hebben, maar het elkaar ook
reuring zorgt.
gunt. Eva: ‘We doen het echt samen en laten elkaar ook excelleren. Ik ben bijvoorbeeld niet zo goed in
De kracht van een musical als ’t Schaep vindt
danspasjes en dan helpen Ruth en Jeske me. Weet je, als
hoofdrolspeler Eva Van der Gucht de herkenning.
we samen op het podium staan dan ademen dat credo
Eva: ‘De stamgasten mopperen wel op elkaar, maar
wat we zingen: We benne op de wereld om mekaar te
kunnen ook niet zonder elkaar. Ze vallen ook wel in
helpen, niewaar?.’ ■
de categorie ruwe bolster, blanke pit. Iedereen houdt zich groot, terwijl vanbinnen een enorm gevoelsleven
’t Schaep met de 5 pooten is van donderdag
Ogenschijnlijk is alles hetzelfde gebleven: Kootje
woelt.’ Dan lachend: ‘Ze houden gewoon heel veel
17 t/m zaterdag 19 oktober te zien in Stadsschouw-
staat achter de bar, zijn buurvrouw Doortje hoopt
van elkaar en vangen voor elkaar een kogel als dat
burg De Harmonie. Boek nu op harmonie.nl
nog steeds dat hij met haar gaat trouwen, er zijn
moet. Ik vind dat een mooie gedachte, dat zouden we
kaarten met promotiecode SCHAEP25 en ontvang
grappen,
in deze tijd wel wat meer mogen hebben.’
25% korting per kaart.
misverstanden,
roddels,
iedereen
is
WONEN | SENIORENkrant
14
- ADVERTORIAL -
Zorghuizen Noord Nederland:
'Leven aLs thuis' Zorghuizen Noord Nederland is op 1 september 2019 gestart met kleinschalig wonen voor mensen met dementie. In het Zorghuis kunnen 15 mensen met dementie wonen en 24-uurs zorg krijgen. Het zorghuis bevindt zich in een complex
komt te wonen in het zorghuis. Er is zoveel
Naar deze vorm van dementiezorg is steeds
aan het Noordvliet, een mooie locatie aan
mogelijk tijd en aandacht voor de bewoners.
meer behoefte. We willen met zijn allen dat
de rand van het centrum van Leeuwarden
Geen overbodige regels, wel kwaliteit van
mensen met dementie zolang mogelijk de
en midden in de samenleving. In het
zorg en welzijn.
regie over zichzelf kunnen houden en
complex is een atrium waar mooie
meedraaien in de samenleving. ■
beleefhoeken gemaakt zijn voor mensen
In het complex zijn meer appartementen
met dementie.
te huur, waar Zorghuizen Noord Nederland
Voor meer informatie:
zorg kan verlenen. Juist voor echtparen
www.zorghuizennoordnederland.nl
Behalve
het
zorghuis
met
15
appartementen en gezamenlijke huis-
waarvan een partner dementie heeft, zijn geschikte appartementen beschikbaar.
kamers zit ook het Odensehuis in het pand, een inloophuis voor mensen met
Voor meer informatie over het wonen in
beginnende dementie en hun mantel-
ons zorghuis kunt u contact opnemen
zorgers. Dit resulteert in een mooie
met
samenwerking.
Leeuwarden,
Willy
Mellema, locatie
Zorghuiscoach Noordvliet
441,
telefoon 06 52 11 16 53 of via mail op Het motto van Zorghuizen Noord Nederland
w.mellema@mailznn.nl.
is 'leven als thuis'. Zorgcoach Willy Mellema komt op huisbezoek voorafgaand aan een
Ook in Lenna, Wolvega is Zorghuizen
verhuizing om de woonsituatie te bekijken
Noord Nederland in september een
en gewoontes te bespreken van degene die
zorghuis gestart.
Thuiszorg
Patyna
zorgorganisatie
is
die
een
thuis-
andere disciplines en streven wij naar
met
kleine
de beste zorg voor de cliënt.
teams, bestaande uit (wijk)verpleeg-
Wat is thuiszorg Patyna? Patyna is een gespecialiseerde organisatie voor zorg in Friesland. We bieden een breed scala aan zorgen dienstverlening. Van thuiszorg tot en met intensieve verpleeghuiszorg en revalidatie.
kundigen en zorgkundigen, zorg
Mocht u naar aanleiding van boven-
levert aan huis. Het gaat hierbij om
staand verhaal nog vragen hebben of
alle soorten thuiszorg. Wij verstaan
nieuwsgierig zijn geworden dan kunt
hieronder
verpleging,
u vrijblijvend contact opnemen met
nachtzorg, vakantiezorg, hulp in
Thuiszorg Patyna Team Leeuwarden
de huishouding en individuele bege-
tel. 0515 - 72 97 60 ■
verzorging,
leiding. Wij zijn 24 uur, 7 dagen in de week bereikbaar. Wij hebben een nauwe samenwerking
met
huisartsen
en
SENIORENkrant | COLUMN
15
COLUMN
Tekst: Sara Kroos Verhalenschrijfster (www.saraschrijfteroplos.nl)
Sara schrijft erop los
KerstversieriNg iN septeMber
Vanmiddag was ik bij de Action, een
jaar weer beter en zijn Peter en Annie
Ik snap de vrouw niet. Ik wil zomeren
Wij kerstvieren altijd lang na. De kerst-
heerlijke winkel waar ik voor weinig
er ook weer bij.” Haar man zuchtte.
tot eind oktober, een nieuwe bikini
boom staat bij ons tot maart.
geld met een volle tas naar buiten
Echt een vrouw die de oliebollen van
kopen als ik eindelijk die tien kilo
kom. Dat vind ik een lekker gevoel:
vorig jaar nu nog in de vriezer heeft,
ben afgevallen en anders een bad-
Ik liep naar de kassa. Het echtpaar
veel spulletjes voor weinig geld. De
dacht ik, en een man die gewoon een
pak. Ik wil nog ’s avonds bij de open
stond voor mij in de rij. Zag ik het nu
kruideniersdochter in mij is altijd
gebakje wil en geen oliebollen. Mis-
haardkachel in de tuin zitten met
goed? De vrouw had een wollen
wakker.
schien zou hij de kerst wel eens over
een wit wijntje en gestoken worden
muts gekocht, die op haar hoofd ge-
willen slaan, lekker rustig. Naar hotel
door de muggen. Dat wil ik nu nog
zet en voor haar man geitenwollen
Tien jaar geleden was de Action NOT
van der Valk, aan het kerstdiner. Sa-
allemaal en geen kerstspullen. Daar
sokken gekocht. Arme man, hij stond
DONE. Daar ging je niet naartoe, zo’n
men met zijn vrouw op tijd naar bed,
moet je toch niet aan denken.
er afwezig bij, hij wilde er eigenlijk
goedkope winkel, en als je er wel
gezellig kijken naar All you need is
naartoe ging dan vertelde je dat niet
love. De vrouw deed wat kerstspul-
Mijn man en ik hebben wel wat met de
verder. Ik koop er van alles; knutsels-
letjes in haar winkelmandje. Ik werd
kerst, maar eigenlijk meer na de kerst.
Ineens kreeg ik zin om een sjaal te
pullen, shampoo, schoonmaakmid-
een beetje licht in mijn hoofd, kreeg
Als alle drukte weer voorbij is, gaan wij
breien voor de winter. Die brei ik dan
delen, printpapier, verfkwasten. Ik
het ook koud in mijn zomerjurk met
naar de kerstuitverkoop en kopen we
buiten in de zon, want ik zomer nog
keek ook bij de kaarsen en toen zag
slippertjes.
kerstspullen voor het volgende jaar.
even door. ■
niet bij zijn, dat kon ik aan hem zien.
ik het, aan de andere kant van het winkelpad: Nee, dacht ik, dit is niet leuk, het is half september en afgelopen week was het 30 graden. Vorige week liep ik nog in mijn blote-warm-weer-jurk. Er stond ook een echtpaar bij de kerstspullen en de vrouw zei: “Nou, dat vind ik wel leuk voor de adventdagen (als je niet weet wat dat is kan je het even googelen).” Ze sprak verder: “Ik kan er wel weer zin in hebben, hoor, in de feestdagen, zo knus altijd, vind jij ook niet? Dan zien we alle kinderen weer eens, al zochten ze vorig jaar toch wel vaak ruzie, maar ja. Misschien gaat het dit
De Opticien aan huis
Voor een afspraak of meer informatie belt u met Thuisopticiens Friesland 0518 - 850125 of kijk op www.thuisopticiensfriesland.nl
16
SENIORENkrant
TAXIXTRA SPECIAAL VOOR SENIOREN 06 41 96 08 03 • Vervoer naar MCL, uw dokter of naar de apotheker
TV
• Het doen van uw boodschappen • En 101 andere vormen van senioren zorg en begeleiding Prijzen vanaf 11,50 euro en uw (inklapbare) rollator of rolstoel gaat natuurlijk GRATIS mee.
Naauw 18 | Leeuwarden | tel. 06 54 90 37 56 WWW.sChLiChtinG.nL
WWW.TAXIXTRA.NL
ouDER woRDEN DoE jE SamEN Wilt u zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen, met maximale regie over uw leven? En wilt u volop kunnen genieten van ontmoetingen met mensen die belangrijk voor u zijn? Dan is nijlânstate voor u de ideale, volgende stap. 12 OKT O OP E N B E R D AG kOm lAng s!
U woont in een appartement zonder onderhoud aan woning of tuin. Het buitenleven beleeft u met het prachtige
uitzicht
over het van
Harinxmakanaal en de vergezichten over de landerijen. Nijlânstate is de perfecte plek om samen te genieten van het leven, met voorzieningen en sociale activiteiten. Jaarlijks komen
BOARNSTERHIM STATE, PRACHTIG GELEGEN EN ZORG OP MAAT Wonen met zorg | Zorghotel | Dagverzorging | Thuiszorg
er een aantal appartementen in Nijlânstate vrij. Voor een actueel overzicht van de
zorg op indicatie bieden ze ook
appartementen die te koop of te
calamiteitenzorg. Heeft u nu nog geen
huur zijn, verwijzen wij u naar onze
zorg nodig, dan is dat een prettige
website. Wilt u liever een appartement
zekerheid voor de toekomst.
bezichtigen of de sfeer proeven? Een afspraak is zo gemaakt. Dit kan zowel
In Nijlânstate woont u op een veilige
telefonisch als digitaal via onze website.
plek in een zorgzame omgeving. ■
Goed
Nijlansdyk 73, 8931 EP Leeuwarden
T. 085 - 1305767 | www.boarnsterhimstate.nl 4
om
te
weten:
Nijlânstate
beschikt over een eigen zorgteam dat
Telefoon: 058-2884488
dag en nacht aanwezig is. Behalve
www.nijlanstate.nl
SENIORENkrant | VEILIGHEID
17
TIPS OM EEN WONINGINBRAAk TE VOORkOMEN je wilt voorkomen dat iemand inbreekt en waardevolle spullen uit je huis steelt. lees hier hoe je zelf de kans op een woninginbraak kunt verkleinen. tiPs VOOR in En Om jE HUis
WORD liD VAn EEn WHAtsAPP-
lichtkoepels. Deze herken je aan het
Schakel een Politiekeurmerk expert in
• Sluit altijd je ramen en doe de deur op
gROEP mEt jE BUREn
SKG®-logo met sterren.
Via een WhatsApp-groep wissel je gratis
• Zorg voor een anti-inbraakstrip bij je
en haal een PKVW-certificaat Beveiligde
slot als je (even) het huis uit gaat. Laat
informatie uit over jouw buurt. Bijvoor-
voor- en achterdeur. Hierdoor kan er
met jou of je woning genoeg beveiligd is.
’s avonds een lamp aan, zodat het lijkt
beeld over een inbraak of iemand die
niet zomaar een breekijzer of schroe-
Na eventuele aanpassingen krijg je een
alsof iemand thuis is. Dit kan met tijd-
zich verdacht gedraagt. Zo help je mee
vendraaier tussen de deur en het ko-
Politiekeurmerk Veilig Wonen (PKVW).
of schemerschakelaars.
aan een veiligere buurt en kun je inbra-
zijn worden gestoken.
• Maak het makkelijk om te zien wie er
Woon je in een huurwoning en wil je je
voor je deur staat, met glas naast de
op met je huurbaas of met de woning-
• Maak afspraken met je buren om op el-
mElD jE AAn Bij BURgERnEt
deur of een deurspion. Dit is een klein
corporatie.
Bij Burgernet krijg je een spraak- of sms-
gaatje in de deur met een lens waar je
kaars huis te letten als je voor langere
bericht met de vraag om uit te kijken
doorheen kan kijken. Er zijn ook digitale
REgistREER jE sPUllEn
tijd weg bent.
naar een persoon of voertuig. Je kunt ook
deurspionnen, waarbij je op een beeld-
Als je je spullen registreert, is de kans
zelf naar de meldkamer bellen via het
scherm ziet wie er voor de deur staat.
• Bel altijd 112 bij een verdachte situatie.
• Leg kostbare apparatuur (laptop, pc,
ken voorkomen.
tablet, mobiel) uit het zicht.
• Bewaar niet te veel contant geld in huis.
• Heb je struiken rondom huis? Zorg er-
Woning. Dit bedrijf onderzoekt samen
huis beter beveiligen? Neem dan contact
voor dat deze kort zijn, zodat je huis voor
gratis
0800-0011.
• Zorg voor goede buitenverlichting.
groter dat je ze na een inbraak weer te-
buren en voorbijgangers goed te zien is.
Zo werk je samen met de gemeente en de
Bijvoorbeeld een lamp met schemer-
tratie bij het opsporen van de daders. Je
politie aan het voorkomen van inbraken.
schakelaar of bewegingssensor. Denk
kunt je spullen registreren met de Stop
ook aan de brandgangen achter je huis.
Heling app. ■
en hoe jij je eigen huis kunt beveiligen
www.stopheling.nl (app)
met de Veilig Wonen Scan.
www.maakhetzeniettemakkelijk.nl
• Woon je in een studentenhuis? Doe
Burgernetnummer
dan ook altijd je kamerdeur op slot als je (even) naar buiten gaat. Neem zoveel mogelijk waardevolle spullen mee als je langere tijd weggaat.
BEVEilig jE WOning
• Gebruik goedgekeurde sloten en sluitingen op je ramen, (garage)deuren en
• Test online je kennis over inbraak leer
rugkrijgt. Bovendien helpt jouw regis-
goED ISoLEREN IS DE juISTE INVESTERINg koston noord is specialist op het gebied van woningisolatie.
EEn PAssEnDE OPlOssing
“Of het nu spouwmuurisolatie, vloerisolatie of dakisolatie betreft…,
Een tussenwoning, hoekwoning, vrij-
wij adviseren u graag over de mogelijkheden.”
staand huis, flat of boerderij…, voor isolatie maakt het niet uit. Koston Noord kan in ieder woningtype isolatie aan-
Directeur Aant Buisman legt uit waar-
het dak. Eigenlijk ben je dan gewoon
brengen. Welk bedrag u bespaart hangt
om goed isoleren loont: “Met ruim 45
een dief van je eigen portemonnee.
uiteraard wel van het type woning af.
jaar ervaring weten wij als geen ander
Want, wat je niet verstookt hoef je ook
hoe je de schil van een woning goed
niet te betalen.”
cOntROlEREn “Controleer altijd of een bedrijf gecerti-
kunt isoleren. De energiekosten stijgen ieder jaar en met de herfst/winter voor
Hij vervolgt: “Met een rendement van
ficeerd is en of er daadwerkelijk genoeg
de deur wordt de thermostaat weer
soms wel 30% is bijvoorbeeld spouw-
bindmiddel wordt gebruikt”, zegt Buis-
een paar graden hoger gezet.”
muurisolatie een hele goede investe-
man. “U zit er tenslotte niet op te wach-
ring. Naast het rendement is een goed
ten dat de isolatieparels al na een jaar
Buisman: “Als de schil van een woning
geïsoleerde woning ook veel behaag-
los in de spouw liggen. Bedrijven kun-
niet goed is geïsoleerd verliest deze
lijker en wordt er tevens een gezonder
nen dit aantonen met een certificaat.”
veel warmte via de muren, de vloer en
klimaat gerealiseerd.” sUBsiDiE Sinds 2 september is er een landelijke
Wilt u liever persoonlijk contact dan kan
subsidieregeling (Subsidie energiebe-
dat uiteraard ook! Neemt u dat vrijblij-
sparing eigen huis - SEEH). Met deze
vend contact met ons op voor meer in-
regeling kunnen particuliere huisei-
formatie of een vrijblijvende offerte. ■
genaren én bewoners subsidie aanvragen om de woning energiezuiniger
mEER inFORmAtiE
te maken.
Koston Noord BV Rijksstraatweg 7
Buisman: “Op onze website: www.
8814 JV Zweins
kostonnoord.nl staat alle informatie
Tel.: 0517 - 76 70 30
over deze subsidieregeling en daar staan
info@kostonnoord.nl
ook de voorwaarden duidelijk vermeld.
www.kostonnoord.nl
18
PUZZELPAGINA | SENIORENkrant
Eenvoudiger puzzels.... Uit een kleine enquête is gebleken dat de puzzels als te moeilijk worden ervaren. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Ik heb daarom geprobeerd de puzzels makkelijker te maken. Veel puzzelplezier! Mocht u nog opmerkingen Puzzels: Peter Teeuwen Schrijft over maatschappelijke ouderenvraagstukken, puzzelkoning.
hebben over de puzzels, dan zien we uw reactie graag tegemoet op info@leeuwarderseniorenkrant.nl.
De Puzzelkoning
5-letterwoorden
Ruitpuzzel
Plaats de volgende 5-letterwoorden in het raster, zodat alle woorden geplaatst
Vul het schema hiernaast in. Per regel komt er een
kunnen worden. De laatste letter van het ene woord is de beginletter van het tweede
letter bij, de volgorde van de letters kan veranderen
woord: BAROK, BROOD, DORST, DRAAK, KAMER, KRANS, KRUIT, RAKET, SLAAP,
tot aan het woord van 10 letters. Daarna gaat er iedere
TERTS, TOCHT, TROEP
keer weer een letter af.
F�uitcocktail Maak van de volgende lettercombinaties steeds een fruitsoort en vul dat in het diagram in. De lettercombinaties staan al in de goede volgorde. Als je alles goed invult, verschijnt er op de gele balk een nieuwe fruitsoort.
1.
LETTER VOOR ELEKTRISCHE WEERSTAND
2.
MUZIEKNOOT
3.
KIPPENVERBLIJF
4.
LOVEN
5.
WATERVLAKTES
6.
INSECTEN
7.
ONDERMIJNEN
8.
GEWOONTES
9.
BEREIDINGSWIJZE VAN VLEES
10.
VAN EEN WITTE RAND VOORZIEN
11.
SIERADEN
12.
SCHATTINGEN
13.
DEED JE VROEGER MET DIA’S
14.
LEGERONDERDEEL
15.
VENSTERS
16.
HET ZIJ ZO
17.
GESLACHT
18.
VOORZETSEL
19.
EENHEID VAN KRACHT
SENIORENkrant | PUZZELPAGINA
19
Duplicate Dit is een puzzel die afgeleid is van een variant van het scrabblespel dat in ons land niet zo bekend is, maar in België razend populair, het zogenaamde Duplicate waarbij iedereen hetzelfde bord krijgt en dezelfde letters. De opdracht is heel eenvoudig: maak met de gegeven letters een zo hoog mogelijke score. Je krijgt hiervoor maar heel beperkt de tijd, bijvoorbeeld 2 minuten. Die tijdsdruk hebben we niet, maar verder is het wel hetzelfde. HiER VOlgt DE OPDRAcHt: Maak met de volgende letters een zo hoog mogelijke score op het bord:
DEEHnPR Hierbij de
gelden
Nederlandse
de
spelregels
Scrabblebond.
van De
letterwaardes zijn die van het gewone scrabblespel. let op! Er zijn verschillende scrabbles (alle letters op het bord) mogelijk! Denk dus niet te snel ‘ik heb hem!’.
succes! De Puzzelkoning
Oplossing Duplicate: D4 verticaal HAnDPEER, 18 x 2 +50 = 86 pt
Oplossingen
02 20
SENIORENkrant