5 MEI BEFRIJDINGS KRANT 2017
GEEF VRIJHEID DOOR BEFRIJDINGSFESTIVALFRYSLAN.NL
Sta stil bij jouw (keuze)vrijheid!
NHL Hogeschool. Vergroot je perspectief.
VIEREN
GEEF VRIJHEID DOOR Op 5 mei vieren we onze vrijheid. We vieren dat we in 1945 bevrijd zijn van de Duitse bezetting in Europa en de Japanse bezetting in Azië en dat we sindsdien in Nederland mogen zeggen, doen en laten wat we willen. Op 5 mei dansen, proosten en lachen we, maar realiseren we ons ook dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Dat die kwetsbaar is, en we in onze handjes mogen knijpen met onze leefomstandigheden. Omdat er nog dagelijks mensen lijden onder terreur en oorlog. We tonen ons solidair met die mensen die niet in vrijheid leven en bezinnen ons op het belang van het delen en in stand houden van vrijheid. Want vrijheid geef je door!
HERDENKEN DE VRIJHEID OMARMD
Als de vrijheid op de proef wordt gesteld moeten we haar steviger omarmen. Dat is niet altijd even makkelijk. Zo schreef de DuitsNederlandse schrijver en psychiater Hans Keilson (1909-2011), die zijn beide ouders in Auschwitz verloor, over de verleiding de haat van de ander klakkeloos te beantwoorden. Voordat je het weet, bespiegelde Keilson, ben je aan één kant van een gevecht gedrukt. Verruw je zoals je juist nooit wilde verruwen. Laat ook jij je haat de vrije teugel. En word je tenslotte gelijk aan wie eerst je agressor was. Sluipenderwijs ruil je humaniteit, pluralisme en eendracht in voor wraaklust, polarisatie en geweld. Omdat een ánder een onderscheid maakte tussen rassen en groepen, en jou als vijand aanwees. Deze gedachte van Keilson heeft nooit aan kracht ingeboet. Een open en democratische samenleving moet bij confrontatie met het kwaad haar principes, waarden en morele oriëntaties nooit opgeven. Vrij van Oorlog Op 4 mei herdenken we de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en van oorlogsgeweld sindsdien. Ook staan we erbij stil dat sinds 1945 de wereld nog geen dag vrij is geweest van oorlog. Voor ons koninkrijk was het einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië op 15 augustus 1945 bijvoorbeeld ook geen bevrijding. Twee dagen later begon de dekolonisatiestrijd van een land op zoek naar vrijheid. Vanwege deze geschiedenissen reflecteren we op het verleden en proberen we lessen te trekken voor het heden en de toekomst.
COLOFON Festivalkrant Befrijdingsfestival Fryslân 2017 Uitgever: NDC Mediagroep Postbus 394 8901 BD Leeuwarden Redactie/eindredactie: Marilyn de Beurs Vormgeving: Chantal van Wieren Advertenties: Devea, Doede Vellema T: 06 15 37 22 55 Oplage: 305.000
Druk: NDC Print Fotografie: Lucas Kemper In samenwerking met: St. Befrijdingsfestival Fryslân Postbus 2610 8901 AC Leeuwarden T: 058 216 59 68 E: info@befrijdingsfestivalfryslân.nl Deze krant is met de grootste zorg samengesteld. Desondanks kan het voorkomen dat er een foutje in staat. Aan deze uitgave kunnen geen rechten ontleend worden.
PROVINCIALE 4 MEI HERDENKING IN DE PRINSENTUIN Op 4 mei wordt in de sfeervolle Prinsentuin in Leeuwarden de Provinciale Herdenking georganiseerd. Het programma, dat begint om 19.30 uur, is geschikt voor jong en oud. Naast het leggen van de algemene Kransen, spreekt burgemeester Ferd Crone een herdenkingsrede uit. Er is muziek van Brassband ‘Hosannah’ en Twarres, de Friese ambassadeur van de Vrijheid 4 en 5 mei. Rosa Zarza van het Stedelijk Gymnasium draagt een zelfgemaakt gedicht voor. Presentator Gerrit Hofstra houdt interviews met zangeres Mirjam Timmer van de band Twarres, mevrouw Ayal Gebretekle, afkomstig uit Eritrea en mevrouw Marijn de Jong, moeder van de in augustus 2007 in Uruzgan omgekomen Friese militair Martijn Rosier. Alle aanwezigen in de Prinsentuin krijgen de gelegenheid om tijdens het defilé langs het oorlogsmonument een eerbetoon te brengen aan de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesmissies nadien. Traditiegetrouw wordt direct na de herdenking (vanaf 20.45 uur) een herdenkingsconcert georganiseerd in de Grote of Jacobijnerkerk, Jacobijnerkerkhof 95 in Leeuwarden. Dit jaar wordt het concert uitgevoerd door het Leeuwarder Kamerkoor onder leiding van dirigent Adrián Rodríguez Van der Spoel. Op het programma staan o.a. De Musikalische Exequien van Schütz. Toegangsprijs is € 10,-. U bent van harte welkom. Dit jaar is er om 21.00 uur bij Tryater (Oostersingel 70) een lezing in het kader van Theater Na de Dam, waarbij de theatertekst Voorbij het strijklicht van Rebekka de Wit wordt voorgelezen. Acteurs van de grootste toneelgezelschappen van het land presenteren op hetzelfde moment deze bijzondere nieuwe tekst. U bent van harte welkom.
FRIJ “Overal kwamen de vlaggen tevoorschijn. Men klom op tanks en er werden Engelse sigaretten en chocolade uitgedeeld. Op straat kwam men langverdwenen kennissen, buren en familieleden
een verhaal dat je raakt! Een bezoek aan het Fries Verzetsmuseum is een ontmoeting met de bewoners van Friesland in de jaren 1940-1945. De tentoonstelling laat op indringende wijze zien hoe de Tweede
tegen, die wat bleekjes opgedoken waren van een
Wereldoorlog werd beleefd. Het is een verhaal
vaak lange onderduikperiode. Juichend werden op
dat raakt, confronteert en aan het denken zet.
de kruispunten de Duitse wegwijzers gesloopt.”
Ype Schaaf, Leeuwarden 15 april 1945 Uit: Laarzen op de Lange Pijp
Het Fries Verzetsmuseum is onderdeel van het Fries Museum. Fries Verzetsmuseum, Wilhelminaplein 92, 8911 BS Leeuwarden
www.friesverzetsmuseum.nl
Het Fries Verzetsmuseum wordt mede gefinancierd door St. Friesland 1940-1945, St. Sneek 1940-1945, St. Verzetsmuseum Fryslân, St. Vrienden van het Verzetsmuseum, Je Maintiendrai Fonds, St. Anthony Gasthuis, St. Old Burger Weeshuis Leeuwarden en Rabobank Sneek-ZuidwestFriesland.
VRIJHEIDSPROJECTEN De vrijheid uitbundig vieren, dat gaat wel lukken. We hebben dit jaar namelijk weer een te gekke line-up met fantastische artiesten. Maar vrijheid geef je ook door door stil te staan bij het feit dat vrijheid lang niet voor iedereen vanzelfsprekend is. Door te bezinnen en na te denken over hoe het komt dat wij in vrijheid leven en hoe kwetsbaar die vrijheid eigenlijk is. En daarom hebben we naast het muziekprogramma ook een uitgebreid inhoudelijk programma op 5 mei.
gezelschap van lokale en provinciale VIP’s en vrijwilligers draagt zorg voor de bediening van de gasten. Een perfecte gelegenheid om in gesprek te gaan met elkaar en deze groep te blijven betrekken bij 5 mei!
SHARE THE FREEDOM!
Een relatief jonge traditie! Dit jaar wordt voor de vierde keer in de Dorpskerk Huizum op de Huizumer begraafplaats de 5 mei-lezing door een prominente Nederlander gehouden. Dit jaar is die eer aan prof. dr. Ernst Hirsch Ballin. Hij is oud minister van Justitie en een van de meest toonaangevende denkers over de rechtsstaat van Nederland. De titel van de rede luidt ‘5 mei: Feest der Erkenning’. Aanvang: 5 mei om 16:00 uur in de Dorpskerk Huizum. Het adres is Huizum Dorp 67. De toegang is gratis en na de lezing is er ruimte voor discussie en het drinken van een feestelijk vrijheidsglaasje. Zie ook www. facebook.com/dorpskerkhuizum.
'Geef vrijheid door'. Voor de studenten van ROC Friese Poort is dat niet zomaar een loze leus. ROC Friese Poort is namelijk bijzonder betrokken bij ons festival en vindt het erg belangrijk dat haar studenten stilstaan bij de achterliggende gedachte van Bevrijdingsdag. Een moment waarop we met zijn allen stilstaan bij de vrijheid en ook onvrijheid in deze wereld. Vrijheid willen zij met jullie delen: Share the Freedom! Daarom zijn zij hoofdsponsor van ons hoofdpodium, regelden studenten geheel op eigen kracht het Let’s Share Stage, en hebben ze in samenwerking met het Fries Verzetsmuseum het project ‘Portretje Vrijheid’ opgezet.
PORTRETJE VRIJHEID Een bijzonder project van het ROC Friese Poort in samenwerking met het Fries Verzetsmuseum. De studenten van de opleidingen fotografie, audio/video en journalistiek van ROC Friese Poort geven in een serie foto’s en videoportretten hun interpretatie van het thema ‘Geef vrijheid door’. In korte filmpjes komen hoofdpersonen aan het woord die een band hebben met het thema. Denk bijvoorbeeld aan een militair die op missie is geweest in Afghanistan en Irak, een koppel dat samen gevlucht is uit hun moederland en een vrijwilligster die bootvluchtelingen helpt op Lesbos. De studenten fotografie krijgen compleet de vrije hand om het thema ‘vrijheid’ op een geheel eigen creatieve manier te vangen in één foto. En dat is ze alleszins toevertrouwd! De resultaten worden natuurlijk vertoond tijdens ons Befrijdingsfestival.
BEFRIJDINGSONTBIJT Het Befrijdingsontbijt is in 2015 in het leven geroepen om de doelgroep 75+ te betrekken bij het vieren van de vrijheid. Bevrijdingsdag is juist voor deze groep mensen van onschatbare waarde, maar doordat ouderen niet altijd meer even mobiel zijn, is het voor hen vaak lastig om het festivalterrein te bezoeken. Om die reden staat er dit jaar op de ochtend van 5 mei een wederom heerlijk ontbijt klaar voor deze doelgroep. Naast een feestelijk ontbijt treden er diverse artiesten op, waaronder de Friese ambassadeur van de vrijheid: Twarres. Een select
5 MEI REDE
BEVRIJDINGSESTAFETTE Het was op 5 mei 1945 dat de capitulatieonderhandelingen plaatsvonden in Hotel De Wereld te Wageningen. Logisch dus, dat daar jaarlijks op 5 mei om 00:00 uur met veel ceremonieel het bevrijdingsvuur ontstoken wordt. Ondanks het late uur trekt deze plechtigheid altijd bijzonder veel publiek. In de lange Generaal Foulkeslaan, die uitkomt op het 5 Meiplein, staan duizenden lopers uit heel Nederland in een lange rij te wachten tot het vuur wordt ontstoken. Met fakkels halen zij, groep voor groep, de vredesvlam op. Daarna lopen zij, onder luid applaus van het aanwezige publiek, de nacht in om het bevrijdingsvuur naar hun woonplaats te brengen. Op deze manier verspreidt zich in de nacht van 4 op 5 mei een vredesvuur over heel Nederland! Al meer dan twintig jaar lang haalt ook een groep lopers uit Leeuwarden het Vredesvuur op. Het betreft lopers van Atletiek Vereniging Lionitas, Loopgroep Leeuwarden en RoParun-lopers. De groep woont eerst op 4 mei de Dodenherdenking in de Prinsentuin bij. Daarna vertrekken de lopers met busjes naar Wageningen. Na het ophalen van het vuur lopen zij de hele nacht in estafettevorm terug naar Leeuwarden: een traject van een kleine 200 kilometer. Bij aankomst in Leeuwarden op 5 mei zal rond 12.10 uur de Cape Breton Highlanders Pipes & Drums de lopers opwachten op het Waagplein, om ze daarna met hun muziek te begeleiden naar de Prinsentuin. Rond 12.40 uur hopen de lopers het vuur aan te kunnen bieden aan burgemeester Ferd Crone in de Prinsentuin. Met het ontsteken van de Vredesvlam om 13.00 uur wordt het startsein gegeven aan de festiviteiten van het Befrijdingsfestival Fryslân!
PLEIN VAN DE VRIJHEID Het Plein van de Vrijheid is gelegen in het hart van het festival, tussen de diverse podia en activiteiten en is de thuisbasis van onze inhoudelijke projecten. Portretje Vrijheid, het project van ROC Friese Poort, is hier te vinden, maar er is nog veel meer te doen! Oorlogskind Marco Borsato bezong het al. “Maar al ben je uit de oorlog, gaat de oorlog ooit uit jou?”. Het antwoord is volmondig nee. Een oorlogskind blijf je voor altijd. En dat is vreselijk pijnlijk, maar waar. Op ons Plein van de Vrijheid kun je op 5 mei om 13:10 uur een intieme voorstelling bijwonen, waarin de hoofdrollen zijn weggelegd voor oorlogskinderen met een leeftijdsverschil van pakweg zeventig jaar. Twee oudere Nederlanders – opgegroeid tijdens de Tweede Wereldoorlog – kruisen het pad van vier oorlogsvluchtelingen die hun thuis in Nederland proberen te vinden. Allen oorlogskind, allen gevlucht en allen voor altijd getekend door ‘de vijand’. Welke grenzen vervallen wanneer de indringende ervaring die oorlog heet, verbindt? In hoeverre herhaalt de geschiedenis zichzelf? Oorlogskind toont de rauwe waarheid achter volwassen strijd door de ogen van oorlogskinderen. Na de voorstelling, die is bedacht en gemaakt door Vera Mulder (docent Theater aan de NHL), kun je in gesprek met de makers en spelers. Prikkelend, intiem, confronterend en pijnlijk actueel.
Oorlogskind is onderdeel van het landelijke project Theater na de Dam, waarbij in het hele land om 21:00 uur na de dodenherdenking theaterstukken worden opgevoerd. Speeddaten met veteranen Maak kennis met mensen die oorlog van heel dichtbij hebben meegemaakt. Schuif aan bij een jonge of oudere Nederlandse veteraan in een huiskamersetting. Vraag hem of haar het hemd van het lijf, en luister naar zijn of haar verhalen. Leuk voor volwassenen én kinderen! Bedank een vrijheidsstrijder De Canadese bevrijders zijn in 1945 uitgebreid bedankt door de Friese bevolking. Maar er zijn ook een heleboel Nederlandse veteranen die zich de afgelopen jaren hebben ingezet voor de vrijheid. Stuur een veteraan een ansichtkaartje met een bedankje! Maak je eigen vrijheidsshirt of –button Ontwerp je eigen vrijheidsbutton of –shirt en versier deze zo mooi mogelijk. Klaar? Aantrekken en opspelden maar! Kunsttoren & Vrijheidskunst Hoe ziet vrijheidskunst eruit? Ga gratis aan de slag met verf en laat het zien! Je krijgt een houten plaat die je helemaal zelf mag beschilderen. Klaar? Dan wordt je plaat in de tien meter hoge kunsttoren gehangen. Ga op de foto met je favoriete vrijheidsstrijder op de Freedomwall Op de Freedomwall zijn drie foto's van bekende vrijheidssstrijders te zien. Ga met je favoriet op de polaroid-foto, en jouw vereeuwiging komt ook op de Freedomwall te hangen! Scholenprojecten Ieder jaar biedt het Fries Verzetsmuseum alle Leeuwarder basisschoolkinderen uit groep 7 en 8 de kans om kennis te maken met wat vrijheid en oorlog eigenlijk inhouden. Ze krijgen een rondleiding door het Fries Verzetsmuseum en leren over vroeger en nu. Daarna kunnen ze aan de slag! Ze denken na over wat vrijheid voor hen betekent en gaan met die gedachte bezig met een knutselproject. Voorgaande jaren kwamen daar prachtige cd-hoesjes, fotolijsten en deuren uit als resultaat. Dit jaar hebben de kinderen een vlaggenlijn gemaakt. Alle projecten van de afgelopen jaren en van dit jaar zijn te bewonderen op het Plein van de Vrijheid.
ing!
cusvoorstell Met spectaculaire cir
0,Vanaf € 3 ,f € 45 Vana orstelling) o sief v
(inclu
Ga deze zomer naar Terschelling en beleef Oerol in 1 dag! In samenwerking met Rederij Doeksen heeft Oerol een uniek dagarrangement samengesteld inclusief de spectaculaire Marokkaanse circusvoorstelling Halka. De cirkel van de Halka doet denken aan een carnavalsfeest. Sinds mensenheugenis leren jonge Marokkanen deze vorm van acrobatiek op het strand van Tanger. Deze circuskunst, geboren uit een krijgstraditie, wordt ook op Terschelling op het strand uitgevoerd. Voor slechts 30 euro ben je een hele dag op Oerol, heen met de snelboot, en terug met de veerdienst. Voor slechts 15 euro voeg je aan jouw dagje Oerol de geweldige voorstelling Halka toe, op loopafstand van de boot. Boek direct via www.rederij-doeksen.nl
dagje Oerol- Staand.indd 1
19-04-17 13:45
ONTWIKKEL JE TALENT BIJ D’DRIVE
ival Fryslân
Befrijdingsfest
K HET BEZOEK OO DIUM D’DRIVE PO ENTUIN IN DE PRINS
l n . e v i r d d . w w w
Ontwikkel je talent bij een van de volgende mbo-opleidingen: Artiest • Muziek • Sounddesign • Dans • Theater
Productie • Podium- en Evenemententechniek • Film en media • Event Management
Design, Ambacht & Mode • Mode Design • Styling Design • Interieur Design • Creatief vakman
Media, games & IT • Mediavormgever • Game Design • ICT & Media • Media ontwikkelaar
Pedagogisch werk & Onderwijs • Onderwijsassistent • Pedagogisch werk
MUZIEKPROGRAMMA ROC FRIESE POORT HOOFDPODIUM 13.00 – 13.30 Exitlight Empire 14.00 – 14.40 Blupaint 15.00 – 15.30 De Jeugd van Tegenwoordig 16.00 – 16.55 Twarres 16.55 – 17.00 5 voor 5 17.30 – 18.15 Mark Foggo 18.45 – 19.30 Andy Frasco 20.00 – 20.45 Mozes and the Firstborn 21.15 – 22.15 The Cool Quest 23.00 – 00.00 Di-Rect SENA TALENT STAGE 13.00 – 13.30 Chris Egbers 13.35 – 14.05 Dat Schilt 14.30 – 15.15 Jord 15.45 – 16.30 Wiebe 17.00 – 17.45 Lowland Kid 18.15 – 19.00 Hind Hakki 19.30 – 20.15 Hard & Heady 20.45 – 21.30 Broken Brass Ensemble LET’S SHARE STAGE 13.00 – 13.30 Scar 13.30 – 13.40 DJ Meint 13.40 – 14.20 Feral Tides 14.20 – 14.45 DJ Nathan 14.45 – 15.30 Straight on Stage 15.30 – 16.00 DJ Meint 16.00 – 16.45 Pendants 16.45 – 17.15 DJ Nathan 17.15 – 18.00 Mr Wallace NOARDEWYN 13.00 – 13.25 13.25 – 13.50 13.50 – 14.15 14.15 – 14.40 14.40 – 15.05 15.05 – 15.30 15.30 – 16.30 16.45 – 17.45 18.00 – 19.30 19.45 – 21.15
Irish Stew Suprise act Jack Bottleneck Vangrail Jitiizer Doelleazen De Hûnekop Mooi Wark Vangrail Jack Bottleneck
D‘DRIVE STAGE 13.00 – 13.30 Nayeli 14.00 – 14.40 Royal Lacuna 15.00 – 15.40 RAWWAN 16.00 – 16.40 Dark Mirrors 17.00 – 17.40 The Crooked 18.00 – 18.40 The Desmonds 19.00 – 19.40 Njiske KOEPEL PRINSENTUIN 13.00 – 13.45 Pasveerkorps 14.30 – 15.30 Hippe Gasten 16.00 – 16.45 Tolls 17.30 – 19.00 Everyday People DANCESTAGE 14.30 – 15.00 Steff da Campo 15.00 – 16.00 Jay Underground 16.00 – 17.00 Die Ene Gast 17.00 – 18.00 Danny D Light 18.00 – 19.00 Koen Groeneveld (vanaf deze tijd MC Martin de Man) 19.00 – 20.00 Steff da Campo 20.00 – 21.00 Magnificence 21.00 – 22.00 Victory 22.00 – 23.00 Martin Harder
ROC FRIESE POORT HOOFDPODIUM
Het hoofdpodium staat uiteraard weer op het Oldehoofsterkerkhof! Dit podium wordt gesponsord door het ROC Friese Poort.
DE JEUGD VAN TEGENWOORDIG
Je bent een sjembek dat zeurt, maar je weet niet watskeburt - WATSKEBURT! Alsjeblieft, een oorwurm. Want de liedjes van De Jeugd van Tegenwoordig, die krijg je nooit meer uit je hoofd. En dat geeft helemaal niet, want ze zijn stuk voor stuk onwijs tof. De Jeugd van Tegenwoordig werd in 2005 opgericht door Willie Wartaal, Vjèze Fur, Faberyayo en Bas Bron. Vijf platen verder is de hiphopgroep niet meer weg te denken uit de Nederlandse hitlijsten. De eerste helft van 2017 staat in het teken van hun poppenmusical Watskeburt?!, maar ze zijn dit jaar ook onze Ambassadeurs van de Vrijheid. En dat vinden we he-le-maal te gek. DAAR KOMT VJÈZE!
DI-RECT
DI-RECT heeft zichzelf compleet in het nieuw gestoken. De sound op hun nieuwste plaat is dansbaar en opzwepend. De oude soul en funk spat er werkelijk vanaf! Ook op het podium stoomt DI-RECT door. Bereid je voor op een sterk staaltje genieten van nieuwe klappers en klassiekers!
TWARRES
Onze Friese Ambassadeur van de Vrijheid! Twarres! Mirjam en Kristian slaan dit jaar een brug tussen 4 en 5 mei. Na een tijd van radiostilte is de Friese band sinds eind 2015 weer helemaal terug in een nieuwe formatie. De stemmen van Mirjam en Kristian sluiten naadloos op elkaar aan en vormen samen een vernieuwde, maar toch vertrouwde Twarres-sound. In 2016 bracht Twarres de singles Fûgelfrij en She won’t let go. Dat wordt weer genieten als vanouds.
EXITLIGHT EMPIRE
Een charmante frontman. Gitaargeweld. Melodieus als Beethoven. Exitlight Empire, geesteskind van Esker van de Werken, laat het achterste van zijn tong zien en weet te imponeren met creatieve en intelligente songs. Een bijzonder volwassen sound voor zo’n jonge band, waarbij de zang je soms doet denken aan Muse en Radiohead. Exitlight Empire bestaat uit Esker, drummer Wytse Dijkstra, bassist Ira Helfferich, gitarist Thomas Venema en toetsenist Wilbert Kaal. De vijfmansformatie is een band waar de energie vanaf spat!
BLUPAINT
Blupaint, dat zijn vier begin-twintigers met het indierockhart op de goede plek. Hun retecatchy eerste single Save Me bezorgde ze de titel 3FM Serious Talent, de energieke liveshow leverde de Grote Prijs van Nederland op. Na die succesvolle proloog volgt het smakelijke eerste hoofdstuk in de vorm van debuut-EP Virtue. Blupaint maakt pakkende indierockliedjes waarin Amerikaanse ambitie en Britse branie elkaar tot grote hoogten stuwen. Met een ouderwetse bandbezetting (bas, drums, gitaar en zang), tijdloze onderwerpen (geluk, teleurstelling en natúúrlijk de liefde) doen ze je verlangen naar de toekomst; naar het volgende memorabele optreden.
OOK TIJDENS HET
BEVRIJDINGSFESTIVAL
tHe diRE sTRAiTS Original g n i r u t a s fe Member s t i a r t S & Dire iTE sax h W s i Chr drums n E T T i Wh Chris ld Class r o W e v and fi ns! Musicia
za. 13 mei 2017 WTCExpo.nl
sTarT programma 20:00 sTarT shoW 21:15
MARK FOGGO
Mark Foggo maakt snelle, harde en catchy feelgood muziek en is een van ‘s werelds meest bekende namen in de ska. We hoeven je waarschijnlijk niet te vertellen dat je op ska heel goed kunt dansen. Dit wordt dus een feestje! Het dak eraf!
ANDY FRASCO
De Amerikaanse band Andy Frasco & The U.N. heeft als motto: ‘We want people to be happy!’. Vandaar dat ze hun toch al aanstekelijke mix van blues, rock en ska injecteren met een flinke dosis feest. Als er een wereldrecord ‘zaal op de kop zetten’ bestaat, heeft Andy Frasco dat al een paar keer verbroken, want geregeld hangt het publiek bij het eerste nummer al in de kroonluchters. De live-energie van dit vrolijke zooitje ongeregeld is ongekend, maar toch slagen ze erin dat gevoel ook in hun studioplaten te leggen, met Happy Bastards (2016) als meest recente bewijs. Tijd voor partyblues & barefootboogie!
MOZES AND THE FIRSTBORN
Grunge, powerpop of garage. Met welk genre Mozes and the Firstborn ook flirt: wat er uit komt zijn prachtige, zorgvuldig gecomponeerde popliedjes. In 2013 sloeg Mozes and the Firstborn een flinke deuk in de Nederlandse garagescene met underground hit 'I Got Skills', een lome rocker met bizar catchy refrein. Ze tourden een tijd door de VS, maar nu is Mozes and the Firstborn weer helemaal terug, met heerlijk rammelende powerpopsongs.
THE COOL QUEST
Get your funk on! The Cool Quest is in de house. Een band uit Zwolle die funky hiphop met soul en jazz invloeden maakt. Dat het los gaat, staat buiten kijf.
LET’S SHARE STAGE
Het Let’s Share Stage is helemaal geregeld door studenten Podium en Evenemententechniek en Art en Design van ROC Friese Poort. Niet alleen het licht en geluid, maar ook de aankleding en programmering is geregeld door de studenten. Zelfs de bands die spelen hebben allemaal een link met het ROC, want in iedere band zitten studenten of oud studenten! Een héle dikke pluim daarvoor, want hoe tof is dat? De studenten van ROC Friese Poort geven bij hun Let’s Share Stage extra aandacht aan de boodschap van het Befrijdingsfestival door middel van grote 3D-letters. Bezoekers mogen hierop hun vrijheidsboodschap schrijven. Share the Freedom! Een mooi initiatief. Ook hebben de studenten doeken ontworpen die hun gevoel bij vrijheid weergeven. Deze doeken sieren de hekken.
D’DRIVE STAGE
Dit podium wordt weer volledig geproduceerd en verzorgd door studenten van de opleiding D'Drive van het Friesland College. Van de verzorging van het geluid tot het event management en de bands die spelen: allemaal gefixt door nog studerende toppers! En: voor ieder wat wils: van singersongwriter tot snerpende gitaren en diepe beats van de dj's!
5 VOOR 5
Op 5 mei om 5voor5 vieren we, al jaren, in heel Nederland de vrijheid. Dit jaar zijn er op alle Bevrijdingsfestivals om 16:55 uur One Minute Speeches van inspirerende politieke ambtsdragers die zich inzetten voor onze democratie en vrijheid. Zorg dat je er bij bent en geef vrijheid door!
roen g m a a z r u du scherp in
Natuurlijk groen
Natuurlijk zwemwater
Natuurlijk spelen
www.verhoevegroen.com
Jirnsum, St. Annaparochie, Zelhem en Barendrecht 0566 - 60 16 15 - info@verhoevegroen.com
Stichting grut hermana preSintearret teaterSpektakel
BELEEF GESCHIEDENIS OP DE AFSLUITDIJK! Op Kornwerderzand bij de Afsluitdijk, enkele kilometers uit de Friese kust, liggen de beroemde kazematten.Het is de enige plek in Europa waar in de meidagen van 1940 de Duitse Blitzkrieg vastliep. Slechts 225 Nederlandse soldaten wisten ruim 15.000 Duitsers tegen te houden. Een verhaal om trots op te zijn. Ingrijpende herinrichting Na een lange periode van voorbereiding is een deel van het museum de afgelopen maanden ingrijpend heringericht. Het bezoekerscentrum, twee kazematten, een Duitse bunker en twee voormalige Duitse wachtlokalen vertellen het verhaal van de bouw
van de Afsluitdijk, de strijd in de Wonsstelling en de strijd om Kornwerderzand in de meidagen van 1940. Met een moderne presentatie wordt de bezoeker met beeld, geluid en geur in het verhaal getrokken. Later in het jaar wordt het tweede gedeelte van het museum opnieuw ingericht. Kom langs en beleef het indrukwekkende verhaal opnieuw. Verplaats je in de spanning die de Nederlandse soldaten hebben gevoeld en de teleurstelling dat ze zich moesten overgeven na enkele dagen vechten zonder verslagen te zijn.
befrijdingsfestivaloanbieding oant 5 maaie foar Zie voor actuele nei 5 maaie foarferkeap 17,50 | oan ‘e kassa 20,openingstijden de website.
15
euro
layout: glaShouwer DeSign | fotografie: team horSthuiS
Afsluitdijk 5, Kornwerderzand. lokaasje: hemmemapark berltsum | auteur: sybe joostema www.kazemattenmuseum.nl
www.facebook.com/Kazemattenmuseum kaartferkeap: www.bauck.nl
Koop je tickets via: www.vanplan.nl/tickets
KINDERFESTIVAL
OORLOG EN CONFLICT IN DE BEELDENDE KUNST
Het Befrijdingsfestival is voor iedereen. Net zo veel voor de kleine mensen als voor de grote mensen. Dus staat op 5 mei de Prinsentuin weer barstensvol met leuke activiteiten voor onze jongste bezoekertjes! Een heus Kinderfestival. Een gat in de lucht springen op de springkussens of sneller dan het licht over de stormbaan sjezen? Kan hoor! Circus Saranti geeft weer een te gekke show weg en ook Scouting Burmania is van de partij. En dit jaar niet één, maar twee optredens. Van Hippe Gasten (vet!) en het Pasveerkorps Leeuwarden. Dansen!
Auschwitz, Lampedusa en Aleppo. Plaatsen die in ons collectieve geheugen gegrift staan. Geweld, oorlog en conflict teisteren deze plekken en laten hun sporen na, soms zichtbaar, soms onzichtbaar. Beladen landschap: van Kiefer tot Ristelhueber toont de verbeeldingen van ‘beladen’ landschappen door vijftien kunstenaars. Voor Anselm Kiefer is heel Duitsland als landschap besmet. In de tentoonstelling is zijn werk Bilder-Streit te zien. Met typerende materialen als linoleum, olieverf, zand en jute toont hij zijn behoefte aan een nieuwe Duitse identiteit. Waar Kiefer een zoektocht verbeeldt, legt Sophie Ristelhueber letterlijk de bestaande sporen van conflict vast. Haar werk Fait laat de ogenschijnlijk serene overblijfselen van de eerste Golfoorlog in Koeweit zien.
BEFRIJDINGSMARKT Lekker een beetje over de markt strunen hoort erbij, op 5 mei. En dus is er ook dit jaar natuurlijk weer een Befrijdingsmarkt!
STICHTING FRIESLAND 1940 – 1945 Op 6 mei 1946 werd ‘De Stichting’ opgericht, met als doel de gezinnen van in de oorlog omgekomen verzetsstrijders financieel en immaterieel te verzorgen. In die eerste jaren na de bevrijding ging het om bijna 3000 nabestaanden. De Stichting was bij de oprichting haar tijd al ver vooruit: pas in 1957 werd landelijk de AOW ingevoerd en werden pensioenuitkeringen door de overheid geregeld. De Stichting deed toen al elf jaar de belofte gestand die verzetsmensen tijdens de oorlog aan elkaar hadden gedaan: als iemand van ons wat overkomt, dan zorgen we voor degenen die achterblijven. Tot ver in de jaren 80 van de vorige eeuw bestond het werk van de Stichting uit maatschappelijk werk, het verzorgen van vakantieweken, contactdagen, boottochten en, waar nodig, het geven van financiële ondersteuning. Aan deze primaire taak komt zo langzamerhand een einde, de nog in leven zijnde nabestaanden van omgekomen verzetsmensen zijn inmiddels hoogbejaard. Maar het werk van de Stichting is ‘een verleden met toekomst’, daarom zijn de statuten in 2013 vernieuwd en is de doelstelling breder geworden. Ze zijn een nieuwe fase ingegaan waarin de voorlichting over, en de herinnering aan verzet en vervolging in de Tweede Wereldoorlog centraal staan, maar ook krijgen oorlog en vrede in algemene zin aandacht. Met de middelen die de Stichting ter beschikking staan wil zij op velerlei terreinen actief bijdragen aan projecten die de jongere generatie betrokken houdt bij de tijd dat er een duistere macht in Europa de baas was en de hele wereld in brand stond. De Stichting Friesland 1940-1945 gaat dus door vanuit een ander vertrekpunt. In 1946 was de taak gericht op nazorg voor de nagelaten betrekkingen van hen die ‘fallen binne yn ‘e striid tsjin ûnrjocht en slavernij’. Nu is het een taak van voorzorg, zodat de herinnering blijft en haat en intolerantie op tijd herkend en bestreden worden: ‘dat wy yn frede foar rjocht en frijdom weitsje’. Om die reden levert de Stichting dan ook vanaf de start van het Befrijdingsfestival een financiële bijdrage aan deze jaarlijkse dag waarin we onze zwaar bevochten vrijheid vieren.
Soms oogt het verbeelde landschap onschuldig en is het de geschiedenis die daar betekenis aan verleent. Met de titel Road to Auschwitz geeft Hannah Collins een ogenschijnlijk rustig landweggetje een sinistere lading. In het werk van Raquel Maulwurf wordt de kijker juist geconfronteerd met een door geweld en conflict verschroeid landschap. Haar tekeningen verwijzen weliswaar naar het verleden, maar zijn ook akelig actueel. barak De omgeving van Auschwitz is een van de meest beladen landschappen van Europa. De persoonlijke invulling van Hans en Barbara Citroen nodigt uit om deze iconische omgeving opnieuw te bekijken. De Joodse fotograaf Hans bezocht Auschwitz om onderzoek te doen naar zijn familiegeschiedenis. In het dorp ontmoette hij de daar opgegroeide Barbara. Het echtpaar kijkt met totaal andere ogen naar hun omgeving. Waar Hans een barak voor SS-kampbewakers ziet, ziet Barbara de kampeerboerderij waar zij als schoolkind vakantie vierde. vluchtelingen Ook in nieuwe kunstvormen spelen beladen landschappen een rol, zo laat rapper M.I.A. ons zien in Borders. In haar videoclip proberen wanhopige vluchtelingen een hoog hekwerk te beklimmen. Olphaert den Otter stelt in zijn serie Homemade de zelfgebouwde onderkomens van vluchtelingen centraal. De typische blauwe zeilen die op één van zijn schilderijen te zien zijn, kennen we van het recentelijk ontbonden tentenkamp in Calais. De tentoonstelling Beladen Landschap: van Kiefer tot Ristelhueber is nog tot en met 4 juni 2017 te zien in het Fries Museum in Leeuwarden.
VRIENDEN VAN HET BEFRIJDINGSFESTIVAL FRYSLÂN Het Befrijdingsfestival Fryslân zou niet georganiseerd kunnen worden zonder de steun van onze subsidiegevers, stichtingen, ondernemersverenigingen en de talloze ondernemers uit Friesland. Hier zijn we heel dankbaar voor. Vrijheid maken we samen. AKKRUM | Jac. Knol Heiwerken en Funderingstechniek BALK | Bakkerij Meinsma BOLSWARD | Bouwgroep Dijkstra Draisma BOLSWARD / DOKKUM | Sandstra Transport B.V. Bolsward BURGUM | Noppert Beton B.V. DAMWÂLD | P. Feenstra Bouwkranenverhuur DOKKUM | IJzerhandel J.M. Raadsma Dokkum B.V. DRACHTEN | Feenstra’s Installatie Buro Drachten B.V. - McDonald’s Drachten - Paulusma Reizen B.V. - Van der Wiel Holding FRANEKER | Levo Produktenmaatschappij B.V. - King Metaal Machinefebriek B.V. - Machinefabriek Bijlsma B.V. - Huhtamaki Nederland B.V. - Langhout Heftrucks B.V. Franeker/ Leeuwarden GORREDIJK | Verloop Bakkerij B.V. - Baarsma Wines HALLUM | Helwa Wafelbakkerij B.V. HARLINGEN | Jelsma Koelma Notarissen - Adonin B.V. Adviesbureau Weg- en Waterbouw - De Boer & De Groot Civiele Werken - Nesta Shipping B.V. - Alynia Architekten Harlingen B.V. BNA - Maritieme Academie Harlingen - Veltman Vis Service B.V. HEEG | Veenstra|Fritom HEERENVEEN | Ingenieursburo Meijer & Joustra B.V. - Tuinplus BV IJLST | Soprema B.V. IJSBRECHTUM | Van Eysinga & Oostra CS JOURE | De Jouster Klokkenmakerij - Rondvaartbedrijf P. Brouwer - McDonald’s Joure en Lemmer - Auto Joure XL KOOTSTERTILLE | Haitsma Beton B.V. - Van der Galiën Recycling BV LEEUWARDEN | Boekhandel Van der Velde B.V. - Tromp B.V. - Handelsmaatschappij Platex B.V. - Van der Ploeg International B.V. - All Above Security B.V. - Datadiensten Fryslân - FGD Assurantiën - Jongia Mixing Technology - Schweigmann Jeugdmode B.V. - McDonald’s Leeuwarden en Goutum - Weitenberg Assurantiën - WTC Expo - Kwaliteitsslagerij De Schrans - Banketbakkerij Nijstad - Paddy O’Ryan Irish Pub - Jachtwerf Hofstra - WIND Internet Stedon B.V. - Nielsen - Massey Vanillas International B.V. - PAX GROEP - bv SPORT - Popma / BarteldBoerma makelaars - Historisch Centrum Leeuwarden - Ondernemersvereniging Muziek-, Transvaal- en Vogelwijk MTV en Rengerspark e.o. SNEEK | Repko Sportprijzen / Graveerbedrijf - Hettinga Sneek BV Ind. Verpakkingen ST. JACOBIPAROCHIE | Faber Agra Centrum SUMAR | SCA Hygiene Products Suameer B.V. WOLVEGA | Carrosseriefabriek Heiwo B.V. - Home Center Wolvega STICHTINGEN: Stichting Friesland 1940-1945 - Stichting Klaarkampster Weeshuis - Ir Abe Bonnema Stiching - Old Burger Weeshuis - Stichting Vrienden van het Fries Verzetsmuseum - Stichting het Nieuwe Stads Weeshuis - Van der Meer-Boerema Stichting - Stichting Herbert Duintjer Fonds - Stichting Anthony Gasthuis Fonds - Boelstra Olivier Stichting - Stichting Amerlanderhof - P.W. Janssen’s Friesche Stichting - Stichting FB Oranjewoud
Het vfonds (het Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg) zet zich in
voor de erkenning en waardering van geüniformeerden die in dienst zijn van de Nederlandse overheid waar ook ter wereld. Het vfonds wil met voorlichting, educatie en publiciteit respect en waardering van de maatschappij winnen voor alle personen die betrokken zijn bij internationale vredesoperaties.
school voor creatieve industrie & pedagogisch werk
Stichting Friesland 1940-1945
Word lid: www.groninger-bodem-beweging.nl