Issuu

Jouw vrijheid, om te lezen wat je wilt.

Lees de Leeuwarder Courant voor nieuws, verhalen en podcasts die jou en je omgeving raken.

COLOFON

Uitvoerend producenten:

Johan Koster & Thijs ten Berge

Inhoudelijke projecten en Kinderfestival: Nanda Tuinstra & Sanne Terpstra

Marketing & communicatie: Thea van der Schaaf

Vormgeving: Chantal van Wieren

Website: Tim Kuiper

Social media (en Platenbeurs): Janneke Vonk

Vrijwilligerscoördinatie: Anne Willem Penninga

Technische productie: Olaf Hansson

Artiestenproductie:

Bas Rozeman

Programmeur Sena Stage: Jeroen Toussaint

Productie Firda Stage: Isa van Veen

Uitgave en advertenties: Devea, Doede Vellema

Oplage en verspreiding: 55.000, huis aan huis in de gemeente Leeuwarden

Fotograﬁe: Lucas Kemper, Cato Raymann, Lotte Miedema

Stichting Bevrijdingsfestival Fryslân Frank de Vries, Marre Sloots, Judith Zijlstra, David Schalkwijk, Edwin Zwaagman

Postbus 2610

8901 AC Leeuwarden

bevrijdingsfestivalfryslan.nl

Volg ons:

VERLEDEN, HEDEN, TOEKOMST

In 2025 stond Fryslân massaal stil bij 80 jaar vrijheid. Onder enorme belangstelling waren er door de hele provincie tentoonstellingen, theatervoorstellingen, herdenkingen, onderwijsprogramma’s, ritten met historische voertuigen en nog veel meer activiteiten. Binnen het programma Brêge nei frijheid stonden bruggen centraal, als symbool voor verbinding tussen generaties en groepen. Deze en meer dan 175 andere activiteiten wisten heel Fryslân van januari tot en met september te inspireren.

Terwijl we stilstonden bij de bevrijding 80 jaar geleden, werden we ook geconfronteerd met het besef dat oorlog en onvrijheid geen verschijnselen uit het verleden zijn. De spanningen in de wereld laten zien dat het belangrijker is dan ooit om stil te staan bij de betekenis van vrijheid, democratie en rechtsstaat.

Wij willen daar ook in de komende jaren volop aandacht aan blijven besteden.

Bevrijdingsfestival Fryslân werkt daarin nauw samen met het platform Fryslân Betinkt en Fiert 40-45. Dit initiatief ontstond in 2023 vanuit de behoefte om organisaties met elkaar te verbinden die zich bezighouden met het herdenken en vieren van (het einde van) de Tweede Wereldoorlog in Fryslân. Samen lanceerden we een marketingcampagne en zorgden we voor zichtbaarheid door de hele provincie. Ook organiseerden we inspiratiebijeenkomsten en hielpen we organisatoren op weg met tips.

Het platform is vanaf 2026 verdergegaan als Stichting Fryslân Betinkt en Fiert 40-45 en zal zich blijven inzetten om zoveel mogelijk mensen te betrekken bij activiteiten rondom herdenken en vieren.

80 jaar vrijheid in cijfers

Meer dan 175 activiteiten in heel Fryslân

200.000 bezoekers

3500 vrijwilligers en professionals

20.000 + websitebezoeken

45.000 + mensen bereikt via social media

145.000 + contentweergaven

Burgum - foto Marcel van Kammen

Dokkum - foto Bote Sape Schoorstra

Dronrijp - foto Marcel van Kammen

Ontdek het

Fries

Verzetsmuseum en

sta oog in oog met

Fryslân in oorlogstijd

een verhaal dat je raakt!

Een bezoek aan het Fries Verzetsmuseum is een ontmoeting met de bewoners van Fryslân in de jaren 1940-1945. Ooggetuigen en voorwerpen met een persoonlijk verhaal brengen de oorlog heel dichtbij. Het is een verhaal dat raakt, confronteert en aan het denken zet. www.friesverzetsmuseum.nl

Het Fries Verzetsmuseum is onderdeel van het Fries Museum.

Steun het museum. Word vriend! Kijk voor meer informatie op friesverzetsmuseum.nl/wordvriend

PROVINCIALE HERDENKING

Op 4 mei om 20:00 uur ’s avonds worden nationaal, regionaal en op vele plekken lokaal de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en van oorlogssituaties en vredesmissies daarna herdacht. Op deze dag mag vanaf 18:00 uur de vlag halfstok worden gehangen, tot zonsondergang.

Voor Fryslân vindt de provinciale herdenking plaats in de Prinsentuin vanaf 19:30 uur. Er is een toespraak van burgemeester Van Haersma Buma van Leeuwarden en er is muziek. Nadat de Erewacht zich betrekt bij het Verzetsmonument, volgen twee minuten stilte en de klanken van het Wilhelmus. Daarna volgen de kransleggingen.

Na afloop van de ceremonie vertrekken leden van Loopgroep Leeuwarden en A.V. Lionitas naar Wageningen om het bevrijdingsvuur op te halen. In estafettevorm brengen de lopers het vuur vervolgens naar Leeuwarden, waar ze het vuur ontsteken bij de opening van Bevrijdingsfestival Fryslân, samen met Verschilmaker Manja Blok.

Jong en oud is welkom in de Prinsentuin op 4 mei. De plechtigheid in Leeuwarden is ook te volgen via Omrop Fryslân radio, televisie, internet en de Omrop-app.

VERSCHILMAKER MANJA BLOK

Manja Blok was de eerste vrouwelijke operationele F-16 piloot ter wereld. Het was helemaal geen droom van haar om bij Defensie te gaan, laat staan om uitgezonden te worden naar Bosnië en daar een hele belangrijke rol te vervullen. “Ik wilde graag bewijzen dat ik tóch iets kon.”

Op haar negentiende probeerde ze via de Rijksluchtvaartschool piloot te worden, maar werd afgewezen. Na een periode in de horeca kwam ze via een open dag en een inschrijving toevallig bij de luchtmacht terecht. Op haar 23e begon ze aan de opleiding. Aanvankelijk wilde ze helikopterpiloot worden, maar ze bleek ook geschikt voor straaljagers en koos daarvoor. Ze werd gestationeerd in Leeuwarden en trainde vooral voor Koude Oorlog-situaties. Uitzendingen waren toen nog niet gebruikelijk, waardoor het nieuws dat ze naar Bosnië zouden gaan als een schok kwam.

In Bosnië voerde ze missies uit om het luchtruim te bewaken. In 1993 werd ze voor het eerst een half jaar uitgezonden, daarna volgden meerdere kortere periodes tot 1999. Op 11 juli 1995 nam ze deel aan een belangrijke missie rond Srebrenica.

Na lange vertraging kregen zij en een collega toestemming om het gebied binnen te vliegen en bommen te gooien ter ondersteuning van Nederlandse troepen op de grond. Dit was de eerste oorlogsactie van de Nederlandse luchtmacht sinds de Tweede Wereldoorlog.

Hoewel de situatie op de grond ernstig was, beleefde zij de missie anders vanuit de cockpit, waar ze weinig direct merkte van het geweld. Bij terugkomst werd ze samen met haar collega’s ontvangen als iemand die eindelijk had gedaan waarvoor ze waren opgeleid, wat ze zelf als een persoonlijk hoogtepunt zag.

Tegenwoordig is Manja burgervlieger bij een commerciële luchtvaartmaatschappij. Toen ze moeder werd, koos ze bewust voor meer stabiliteit. Ondanks dat ze het jammer vond Defensie te verlaten, kijkt ze terug op een bijzondere tijd, vooral door de sterke samenwerking en het gezamenlijke doel binnen het team. ‘Dat is uniek en onovertrefbaar.’

Een langere versie van dit artikel is te lezen op veteranendag.nl.

LOPEN MET EEN VERHAAL

Om 13:30 uur wordt het bevrijdingsvuur in Leeuwarden ontstoken tijdens de opening van Bevrijdingsfestival Fryslân. Aafke Stegeman liep vorig jaar voor het eerst mee met de estafette om het vuur vanuit Wageningen naar Leeuwarden te brengen. Het hardlopen is een hele prestatie, maar voor haar zijn de momenten bij de herdenkingsplekken onderweg nog belangrijker.

Haar interesse in de oorlogsgeschiedenis groeide na het overlijden van haar vader. Hij werd naar de begraafplaats gebracht in een legervoertuig, een Dodge. Dit was een indrukwekkend afscheid dat veel indruk op haar maakte. In diezelfde periode raakte ze, mede door de vriend van haar moeder die actief betrokken is bij herdenkingen, steeds meer geïnteresseerd in de verhalen uit de oorlog. “Hij is heel actief met herdenken, en zo ontdekte ik hoeveel herdenkingsplekken en locaties er eigenlijk zijn, alleen al in onze provincie.”

Tijdens de nacht van 4 op 5 mei staat de estafettegroep bij verschillende plekken stil om de oorlogsslachtoffers

te herdenken. Op die momenten worden steentjes gelegd als teken van herinnering. Aafke: “Je hoort wel eens dat de nieuwe generatie afhaakt bij het oorlogsverleden. Ik heb juist het idee dat er steeds meer verhalen bijkomen. De generaties voor ons hebben heel veel van die verhalen vastgelegd en plekken gemarkeerd. Het is aan ons om het te blijven doorvertellen.”

In Joure heeft die herdenking voor haar een extra lading. De estafettegroep legt daar een steentje bij het monument bij Douwe Egberts. “Hoewel niet alles precies gedocumenteerd is, is wel duidelijk dat de gemeenschap zich in de oorlogsjaren heeft ingezet om kwetsbare groepen, waaronder kinderen, op te vangen in gastgezinnen. Dat vind ik bijzonder om bij stil te staan.” Het is ook een plek waar de betrokkenheid van de lokale gemeenschap goed voelbaar is.

“Achter het vuur dat wij de volgende dag in Leeuwarden brengen, zitten zoveel verhalen. Van toen en van nu. Dat maakt het hardlopen zelf uiteindelijk het minst moeilijke deel van de nacht.”

Evenementenbeveiliger worden?

Als evenementenbeveiliger/Event Security Of cer werk je op diverse evenementen door het land. Zo staan wij op diverse festivals, stads- en dorpsfeesten, openluchtconcerten, etc. Het gaat hierbij om het verzorgen van een veilige en gezellige sfeer voor de bezoekers van deze evenementen. Je voert de werkzaamheden juist en doordringend uit. Je werkt nauw samen met mensen op het evenement. Een evenementenbeveiliger word je als je je ESO hebt behaald óf met Beveiliger 2. Bij ESG kun je gratis een interne opleiding volgen om zo aspirant beveiliger te worden!

Interesse of meer info? Check de vacature op onze website! www.esgsecurity.nl/vacature/evenementenbeveiliger

Smidsweg 110 | 7441 ER Nijverdal T 0548-201044 | info@esgsecurity.nl | www.Esgsecurity.nl

Na meer dan 80 jaar vrijheid blijft een veilig thuis de basis van alles

Bij Makelaardij Hoekstra & Hoekstra Vastgoedbeheer helpen wij graag bij het vinden van een plek die echt als thuis voelt .

Samen maken we wonen mogelijk , Hoekstra Natuurlijk!

w w w.

LANDELIJK AMBASSADEUR:

VRIJHEIDSCOLLEGE DOOR

OUD-CAMBUURSPELER

DJ LA FUENTE

La Fuente is op 5 mei 2026 Landelijk Ambassadeur van de Vrijheid die naar Bevrijdingsfestival Fryslân komt.

Elk jaar verbinden vier landelijke artiesten als Ambassadeur van de Vrijheid de Bevrijdingsfestivals om aandacht te vragen voor vrijheid, onvrijheid, mensenrechten en oorlogen en conﬂicten in Nederland en elders in de wereld. Met helikopters van Defensie vliegen ze op Bevrijdingsdag het land door, om op te treden op de festivals. In aanloop naar 5 mei, verdiepten zij zich al in een thema rondom vrijheid. De bijzondere ervaringen die ze op deden, en de verhalen die daaruit voortkwamen zijn online terug te zien. Bevrijdingsfestival Fryslân sluit daar op aan met ieder jaar een eigen Friese Ambassadeur. Wie dat is dit jaar? Check de binnenpagina van deze programmakrant!

La Fuente

Landelijk Ambassadeur van de Vrijheid voor Bevrijdingsfestival Fryslân DJ

La Fuente ging in gesprek met onder anderen zijn vaste vrienden en contacten op straat: (voormalig) dak- en thuislozen. Hij ontdekte wat vrijheid – en juist het ontbreken daarvan – betekent als je geen vaste plek hebt, en hoe muziek daarin houvast kan bieden. “Soms ontstaat er een connectie waar je die niet verwacht. In Eindhoven ga ik al jaren in gesprek met mensen op straat. Als Ambassadeur van de Vrijheid wil ik dit jaar extra aandacht vragen voor dak- en thuislozen.” La Fuente is op 5 mei te vinden op vier podia van Bevrijdingsfestivals in het land: Utrecht, Friesland, Flevoland, ZuidHolland.

Bekijk de reportage van La Fuente

TWEEDE WERELDOORLOG TOUR IN LEEUWARDEN

Tussen 15 april en 16 mei kun je in Leeuwarden elke zaterdag om 14:00 uur weer meelopen op een Tweede Wereldoorlog Tour van A Guide to Leeuwarden. Deze wandelingen beginnen bij het Leeuwarden Visitor Center. Aanmelden kan via de website: www.aguidetoleeuwarden.nl

Voor het zesde jaar op rij geven de stadsgidsen Henk Leutscher en Leonie Hulzebos namens A Guide to Leeuwarden openbare stadswandelingen over de Tweede Wereldoorlog in Leeuwarden. Leutscher en Hulzebos zijn ook werkzaam bij het Fries Verzetsmuseum en zijn begonnen met wandelingen voor schoolklassen die het museum bezochten. Sinds 2020 geven ze ook openbare rondleidingen over de Tweede Wereldoorlog.

‘En die tours zijn elk jaar weer anders ‘aldus Hulzebos. ‘We proberen elk jaar weer een paar andere verhalen uit te kiezen die we vertellen en die een link hebben met boeken, toneelstukken en tentoonstellingen die dat jaar zijn uitgekomen.

Evgeniy Levchenko (1978) is een Nederlands voormalig betaald voetballer van Oekraïense a omst. Hij speelde het grootste deel van zijn carrière bij Nederlandse clubs, waaronder SC Cambuur. Levchenko geeft een gratis toegankelijk Vrijheidscollege in dbieb, op zondag 3 mei om 15:00 uur, op de dag van de huldiging van SC Cambuur.

“De oorlog in Oekraïne is pijnlijk om naar te kijken”, vertelt Levchenko in zijn Vrijheidscollege. De strijd raakt zijn vrienden, familie en hemzelf. Levchenko deelt wat vrijheid voor hem betekent, als Oekraïense Nederlander, en hoe we er zuinig op moeten zijn. Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne zet hij zich in voor geldinzameling voor met name de kinderen in het land, onder andere via zijn eigen stichting Breath Care for Kids Ukraine.

Over de Vrijheidscolleges

Peter Kwint, Roel Maalderink en Evgeniy Levchenko geven dit jaar Vrijheidscolleges voor Bevrijdingsfestival Fryslân in Leeuwarden. Peter Kwint deed dat op 15 april besloten voor Firda-studenten, Roel Maalderink gaf zijn college op 21 april. Stichting Vrijheidscolleges maakt sinds 2013 inhoudelijke en spraakmakende

programma’s over vrijheid voor jong en oud. De sprekers van Stichting Vrijheidscolleges vertellen authentieke, persoonlijke en moedige verhalen, die helpen het belang van vrijheid te vertalen naar je eigen leven en daarover met anderen in gesprek te gaan. Stichting Vrijheidscolleges opereert in het hele land: op festivals, in theaters, op scholen en in bibliotheken. Met jaarlijks 100 programma's worden meer dan 10 duizend mensen bereikt.

Vrijheidscollege Evgeniy Levchenko Zondag 3 mei, 15:00 uur, dbieb

Aanmelden voor gratis toegang

Zo gingen we vorig jaar nog door de Vrijheidswijk langs straatnamen en ging het in de binnenstad veel over de impact van de luchtoorlog.

‘Elk jaar leren wij ook weer nieuwe dingen', aldus Leutscher. ‘Tijdens onze tour proberen we elk verhaal te koppelen met een ander verhaal. Als we iets over symbolisch verzet vertellen, dan hebben we het vaak over Sybrand Marinus van Haersma Buma, de opa van onze burgemeester. Die gaf Beauftragte Ross een sigaar van het merk Wilhelmus en stak die aan met een lucifer uit een oranje doosje. Als we vervolgens bij het onderduikadres van R.C. Vermeulen stilstaan, vertellen we dat hij via Buma in contact kwam met Vrij Nederland. En die Vermeulen hield zich ook bezig met de piloten smokkel.

Wat dan weer terugkomt als we het over Tiny Mulder hebben en de rol van vrouwen in het verzet’. Alles is met elkaar verbonden, wil Leutscher maar aangeven.

Het Joods monument is ook een vast onderdeel van de route. ‘Tijdens de tour noemen we altijd een aantal personen van het monument en vertellen hun verhaal waardoor ze niet vergeten zullen worden. Open Joodse Huizen kon dit jaar niet doorgaan i.v.m. de huldiging van Cambuur.

Dus is het extra belangrijk dat we op andere dagen wel stil staan bij de Joodse slachtoﬀers', aldus Hulzebos.

Op 2, 9 en 16 mei kun je nog meelopen op een openbare Tweede Wereldoorlog Tour. Wil je ook meelopen? Meld je dan van tevoren aan op de website van A Guide to Leeuwarden.

Foto Jantina Talsma

BLOKKENSCHEMA

PROGRAMMA 5 MEI

BEVRIJDINGSONTBIJT

Na jaren is het bevrijdingsontbijt terug op Bevrijdingsfestival Fryslân. Het bevrijdingsontbijt werd in 2015 in het leven geroepen om de ouderen van 75+ te betrekken bij het vieren van vrijheid. De afgelopen jaren bleef de organisatie van het ontbijt uit, nadat er in de coronaperiode geen mogelijkheid voor was. Toch is juist bevrijdingsdag voor ouderen vaak van onschatbare waarde, maar zijn mensen van 75 jaar en ouder niet altijd even mobiel meer. Dat maakt het voor hen vaak lastig om Bevrijdingsfestival Fryslân in de binnenstad van Leeuwarden te bezoeken. Met opleidingsinstituut NHL Stenden is door de organisatie van Bevrijdingsfestival Fryslân een samenwerking aangegaan voor het organiseren van het bevrijdingsontbijt op de campus aan de Rengerslaan op dinsdag 5 mei. Burgemeester Sybrand Buma en Verschilmaker Manja Blok zijn aanwezig. Er zijn dit jaar 125 ouderen aanwezig.

KINDERFESTIVAL

In de Prinsentuin vindt tijdens Bevrijdingsfestival Fryslân een gevarieerd en feestelijk Kinderfestival plaats. Van 13.00 tot 17.00 uur kunnen kinderen deelnemen aan een breed aanbod van activiteiten. Ook dit jaar is Kunstkade weer aanwezig met inspirerende workshops op het Kinderfestival. Kinderen kunnen onder andere een herinneringentasje of een vrijheidsvlaggetje maken van oude lappen stof. Deze activiteiten sluiten aan bij het landelijke thema van 4 en 5 mei 2026: ‘De geschiedenis leren begrijpen’. Door te werken met gebruikte materialen die het verleden representeren, geven kinderen

PLEIN VAN DE VRIJHEID

Op het Plein van de Vrijheid vind je traditiegetrouw het project Portretje Vrijheid. Firda-studenten Mediavormgeving zijn uitgedaagd hun visie op vrijheid creatief te verbeelden, geïnspireerd door een bezoek aan Verzetsmuseum Fryslân. Ze maakten foto’s of schilderijen met een persoonlijk verhaal of boodschap, die op het Plein van de Vrijheid worden tentoongesteld. Nieuw op ons festival dit jaar is de aanwezigheid van Rechtbank Leeuwarden! Ook op het Plein van de Vrijheid: een foto-expositie i.s.m. HCL, waarin de parels van de collectie, gerelateerd aan vrijheid en onvrijheid geëxposeerd worden. En de Bevrijdingsrok waar de afgelopen jaren hard aan gewerkt is wordt geëxposeerd.

TUIN VAN DE VREDE

In de Tuin van de Vrede wordt er op 5 mei niet alleen vrijheidssoep geschonken, maar ook aandacht. Het is de plek voor verhalen. Ga in gesprek met een ‘levend boek’, een persoon die regelmatig te maken heeft met bepaalde

op een creatieve manier betekenis aan geschiedenis en maken zij iets nieuws voor de toekomst. Daarnaast is er een speciaal terrein ingericht voor Wingplay, fantasievol buitenspelen. Tijdens Wingplay ontdekken kinderen hoe ze met eenvoudige materialen en hun eigen verbeelding de mooiste creaties kunnen maken, niet met speelgoed, maar met de schatten die ze zelf vinden. Met dit veelzijdige programma belooft het een middag te worden waarin spelen, leren en vrijheid centraal staan.

Prinsentuin, Leeuwarden 13.00 tot 17.00 uur

vooroordelen, en kijk door het open gesprek voorbij het stigma of luister naar de diverse vertellers met persoonlijke verhalen. De activiteiten in de Tuin van de Vrede komen tot stand in samenwerking met het Fries Museum, het Fries Verzetsmuseum en Keramiekmuseum Princessehof.

VETERANENINSTITUUT

Het Nederlands Veteraneninstituut bouwt aan een samenleving waarin elke veteraan meetelt, meedoet en zich thuis voelt. Tijdens het bevrijdingsfestival nodigen we je uit om daar zelf onderdeel van te zijn. Ga in gesprek op het Plein van de Vrijheid. Stel je vragen. Luister. Tijdens een speeddate ontmoet je veteranen met een verhaal. Achter ieder van hen schuilt een persoonlijk verhaal: over moed, over keuzes en over wat vrijheid écht betekent. Vrijheid verbind je met elkaar. Door te luisteren, te delen en elkaar echt te ontmoeten. Een veteraan draagt een verhaal, maar pas wanneer de samenleving ervoor openstaat, wordt het een gedeelde geschiedenis. Zoek ons op, ga in gesprek en ontdek het verhaal achter de veteraan. Ook aanwezig op Bevrijdingsfestival Fryslân: Amnesty International, COC Friesland, Save the Children, Cordaid en UNHCR.

TALENTBAND FRIESE

AMBASSADEUR 2026

DIT IS DE TALENTBAND!

Een band vól leuke muzikale kinderen tussen de 12 en 18 jaar, uit Sneek en omgeving. Dit jaar zijn ze Friese Ambassadeur van de Vrijheid voor Bevrijdingsfestival Fryslân! De kinderen van de Talentband mochten al eens optreden voor koningin Máxima, ze beleefden een uitverkocht jubileumconcert toen ze 10 jaar bestonden, maar het allerbelangrijkste:

iedere vrijdag mogen ze met elkaar muziek maken en hebben ze vooral heel veel lol. Dat ze dit jaar Friese Ambassadeur van de Vrijheid mogen zijn, vinden ze heel bijzonder. Er wordt een mooie minidocumentaire gemaakt over de band en op 5 mei openen ze om 13:30 uur ons hoofdpodium tijdens Bevrijdingsfestival Fryslân in Leeuwarden. Wij kijken daar naar uit, jij ook?

foto Jeroen van de Bovekamp

Een kom verbinding van Janny van der Heijden

Wat begon als een oplossing in een tijd van afstand, is uitgegroeid tot een betekenisvolle nationale traditie. De Vrijheidssoep ontstond in 2020, toen samen eten op 5 mei door de coronapandemie niet mogelijk was.

Het Amsterdams 4 & 5 mei Comité ontwikkelde samen met chef Joris Bijdendijk en ondernemer Samuel Levie een blik soep die mensen thuis konden delen. Zo bleef het gevoel van verbondenheid bestaan, zelfs wanneer samenkomen niet kon.

In de jaren daarna groeide de Vrijheidssoep uit tot een vast onderdeel van Bevrijdingsdag. Door het hele land worden Vrijheidsmaaltijden georganiseerd waar mensen samen eten en in gesprek gaan over vrijheid. Soep is daarbij een krachtig symbool: eenvoudig, toegankelijk en bedoeld om te delen. Elk jaar ontwikkelt een andere chef het recept en vertelt daarmee een persoonlijk verhaal. In 2026 is dat Janny van der Heijden.

“Als er iets is dat verbindt, dan is het eten.”

Eten als brug tussen mensen

Voor Van der Heijden draait koken om verbinding. Ze noemt het dan ook een grote eer om de Vrijheidssoep te mogen maken. Tegelijk wilde ze dat het gerecht meer zou zijn dan alleen iets om samen te eten. Het moest ook een betekenis dragen.

Haar idee: een witte soep als symbool voor vrede. De basis bestaat uit witte bonen, kokosmelk en specerijen. Het wit verwijst naar de vredesduif en de witte vlag. Maar de soep

krijgt pas echt karakter door de toppings. Daarmee kan iedereen zijn eigen smaak, kleur en achtergrond toevoegen.

Dat persoonlijke element zorgt voor ontmoeting. Aan tafel ontstaan gesprekken vanzelf: waarom kiest iemand voor bepaalde ingrediënten? Wat zegt dat over iemands smaak of herinneringen? Zo wordt de Vrijheidssoep niet alleen gedeeld, maar ook beleefd.

Ingrediënten

• 600 gram gare witte bonen (uitgelekt en afgespoeld of geweekt en voorgekookt)

• 400 ml kokosmelk

• 500–600 ml groentebouillon

• Scheutje (arachide)olie

Specerijen

• 1 theelepel gemalen korianderzaad (ketoembar)

• Flinke mespunt fenegriek

• ½ theelepel komijn

• Versgemalen zwarte peper

• 1 ½ theelepel (citroen-) gemberpoeder

• 1 afgestreken theelepel kardemom

• 1 ﬂinke theelepel uienpoeder

Keukenspullen

• Grote kookpan of soeppan

• Staafmixer of blender

• Pollepel

Bereidingswijze

1. Maak een mengsel van alle specerijen.

2. Verhit een scheutje olie in de pan en fruit hierin ongeveer 2/3 van het specerijenmengsel kort aan tot een geurig geheel. Houd de rest van het specerijenmengsel achter om de soep eventueel later extra op smaak te brengen.

3. Voeg de gare witte bonen, kokosmelk en zoveel

4. Bouillon toe tot de bonen ruim onderstaan.

5. Breng aan de kook en laat ongeveer 15 minuten

6. Zachtjes koken. Proef tussentijds of de soep

7. Extra op smaak gebracht moet worden.

8. Pureer de soep.

Toppings

Geef jouw eigen kleur en smaak aan de soep met verschillende garneringen. Zet schaaltjes op tafel met verschillende ingrediënten en breng de soep op smaak met bijvoorbeeld druppeltjes chili-olie, verse koriander of bieslook, gehakte cashewnoten of amandelen, geroosterde zonnebloemof pompoenpitten.

Ook lekker met gebakken uienringen, ingemaakte citroen, pesto, tapenade, blokjes tomaat en lente-ui, het mag allemaal!

Schuif aan!

Op 5 mei schuift heel Nederland aan voor een Vrijheidsmaaltijd. We eten soep, voeren een goed gesprek en vieren zo samen onze vrijheid. Scan de qr-code en zoek naar een maaltijd bij jou in de buurt!

“VERTROUWEN IS DE ZUURSTOF VAN ONZE RECHTSSTAAT”

Rechtspraak gaat niet alleen over regels, wetten en procedures. Het gaat over mensen. Over hun leven, hun belangen, hun hoop en hun verwachtingen. Hun vertrouwen. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft niet alleen de taak om recht te spreken, maar wil dit ook duidelijk uitleggen. Niet alleen beslissen, maar ook bruggen slaan. Oordelen, maar ook mensen en de samenleving meenemen en verder helpen.

Bongers is sinds 2024 de president van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. De zittingen in Leeuwarden vinden plaats in het Paleis van Justitie aan het Wilhelminaplein. Bongers benadrukt dat rechtspraak midden in de samenleving plaatsvindt: “Ik sta voor rechtspraak die vertrouwen geeft, stevig geworteld is en zijn verantwoordelijkheid pakt in de samenleving. Rechtspraak moet voor iedereen toegankelijk en begrijpelijk zijn. Als mensen niet snappen wat wij doen en waarom – hoe zorgvuldig en eerlijk wij ook proberen te zijn – dan verliezen wij hun vertrouwen. En vertrouwen is de zuurstof van onze rechtsstaat.”

Rechtvaardige samenleving

Nederland telt vier gerechtshoven. Hier worden rechtszaken in hoger beroep behandeld. Bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden werken ruim 550 mensen. Op de beide locaties, Arnhem en Leeuwarden, kijken de raadsheren (rechters in hoger beroep) naar zaken die eerder door rechters bij rechtbanken in Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel, Gelderland, Utrecht, Flevoland en de regio Gooi en Vechtstreek zijn behandeld. “Onze kracht ligt in onze mensen”, zegt Bongers. “Raadsheren, gerechtsjuristen, de medewerkers van de administraties en bedrijfsvoering, bodes en beveiligers; samen dragen we iedere dag bij aan iets fundamenteels: een rechtvaardige samenleving.”

Per jaar behandelt het gerechtshof circa 20.000 straf-, familie-, handelsen belastingzaken. Bongers: “Iedere zaak, hoe groot of klein ook, verdient onze volle aandacht, vakmanschap en zorgvuldigheid. Betrokkenheid staat bij ons hoog in ons vaandel; oog hebben voor de mens achter het dossier. Niet alleen kijken naar de regels, maar ook nadenken over de betekenis en impact van onze uitspraken in hun maatschappelijke context.”

Verantwoordelijkheid

Er rust een grote verantwoordelijkheid op de schouders van de medewerkers van het hof, zegt Bongers. Die voelt hij zelf ook. “Om elke dag opnieuw dat vertrouwen van de samenleving te verdienen. Onze rechtspraak is ona ankelijk, onpartijdig en deskundig. In een tijd waarin de fundamenten van de rechtsstaat niet langer vanzelfsprekend zijn, is dit belangrijker dan ooit.”

Soms zit het verschil tussen wantrouwen en vertrouwen in één gesprek. Een ontmoeting met een man op de publieke tribune tijdens een zitting een paar jaar geleden, geeft Bongers elke dag weer inspiratie. “Hij vertelde mij hoe hij jaren geleden zijn vertrouwen in de rechtspraak was kwijtgeraakt door een voor hem onbegrijpelijke ervaring met een rechtszaak. Maar na ons gesprek zei hij het eindelijk te begrijpen, waarom de rechter het uiteindelijke besluit had genomen. U heeft mij iets teruggegeven wat ik kwijt was, zei hij. Zijn woorden raakten mij. Ze laten zien hoe belangrijk het is dat wij helder uitleggen wat we doen en waarom.”

Rechtsstaat onder druk

Bongers constateert dat de rechtsstaat, en de positie van de rechtspraak daarbinnen, onder druk staan. “Internationaal zijn er zorgwekkende ontwikkelingen en ook in Nederland zijn er signalen die ons niet onberoerd mogen laten. We zien vormen van ondermijning en een toenemende dreiging tegen rechters en andere togadragers. Wanneer de rechtspraak wordt ondermijnd, raakt dat aan de wortels van een democratische rechtsstaat. Zonder ona ankelijke rechtspraak kan onze democratische rechtsstaat niet bestaan. Het controleren en afdwingen dat de wet wordt nageleefd, is dan niet meer mogelijk. Wetteloosheid zal heersen. Hierbij zal het recht van de sterkste het enige recht zijn dat nog betekenis heeft.”

“Onze rechtspraak is ona ankelijk, onpartijdig en deskundig.

In een tijd waarin de fundamenten van de rechtsstaat niet langer vanzelfsprekend zijn, is dit belangrijker dan ooit”

Tweede kans

Het hoger beroep heeft een belangrijke functie binnen onze democratische rechtsstaat. Het biedt een tweede, ona ankelijke beoordeling van de zaak. Bongers: “Het gerechtshof is de plek waar mensen nog een keer mogen vragen: kun je nog een keer goed naar mijn zaak kijken? Hoger beroep is cruciaal binnen onze rechtsstaat, omdat het burgers beschermt en reﬂectie, controle en correctie mogelijk maakt. Het voorkomt dat eventuele fouten deﬁnitief worden. We leven in een tijd waarin het tempo hoog is, waarin complexiteit in de samenleving toeneemt en het vertrouwen in de rechtsstaat onder druk staat. Juist dan is een tweede blik, een tweede kans, van onschatbare waarde voor zorgvuldigheid en rechtvaardigheid. Ook als het oordeel van de rechtbank door het gerechtshof wordt bevestigd.”

Samen de rechtsstaat op koers houden

Evelien Walstra, programmamanager Versterking Rechtsstaat bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, is dit jaar begonnen met het opzetten van een regionaal rechtsstaatnetwerk. “Het hof zoekt actief samenwerking met partners in het hele ressort: van rechtbanken in de zeven provincies en andere ketenpartners tot maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen, bedrijven, media en andere relevante partijen. Samen willen we het belang van de rechtsstaat uitdragen en ervoor zorgen dat die stevig op koers blijft,” zegt Walstra. Zij ziet 5 mei als een belangrijk moment om dat gesprek te voeren. “We willen de rechtsstaat beter zichtbaar maken en laten zien waar de rechtspraak in de kern over gaat: menselijke waarden, bescherming van kwetsbaren en het waarborgen van vrijheid. Vrijheid is, ook voor mij, een essentiële waarde. En zonder rechtspraak bestaat die vrijheid niet. “

Medewerkers van het gerechtshof gaan op Bevrijdingsfestival Fryslân graag met jou in gesprek over de rechtspraak. Kom naar het Plein van de Vrijheid en stap in het rechtspraaklabyrint! Bij elk kruispunt krijg je een dilemma voorgelegd. Welke gevolgen hebben jouw keuzes voor de democratie? Of ga bij de Living Library, in de tuin van Keramiekmuseum Princessehof, in gesprek met een ‘levend boek’; een rechter of gerechtsjurist van het hof.

Vrienden van Bevrijdingsfestival Fryslân

Een groot dankjewel aan iedereen die ons een warm hart toedraagt.

Herbert Duintjer Fonds | Vliegbasis Leeuwarden | KTR Friesland Groep

Het vfonds het Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg zet zich in voor de erkenning en waardering van geüniformeerden die in dienst zijn van de Nederlandse overheid waar ook ter wereld. Het vfonds wil met voorlichting, educatie en publiciteit respect en waardering van de maatschappij winnen voor alle personen die betrokken zijn bij internationale vredesoperaties.

CASHLESS FESTIVAL

Als Bevrijdingsfestival Fryslân streven we ernaar een circulair festival te zijn. Daarom draaien de generatoren op biodiesel en werken we tijdens het festival cashless en met herbruikbare bekers die we reinigen middels een spoelsysteem.

Als je het festival verlaat kun je de beker inleveren bij de bar. Hier krijg je grotendeels de borg die je betaald hebt voor de beker terug. Een klein bedrag houden we en investeren we in nóg meer circulariteit op ons festival.

Op onze website vind je de huisregels voor 5 mei

Je kunt bij onze barren alleen betalen met pin. Voor het eerste rondje drinken betaal je een naast je drankje € 2,- extra borg voor de beker. De beker is de hele dag inwisselbaar voor een nieuw drankje. Bij inlevering van je laatste beker bij de bar ontvang je € 1,25 per beker terug middels een QR code (maximaal 10 bekers per rekeningnummer). Er wordt € 0,75 ingehouden om alle achterliggende kosten als reiniging, handling, transport en jou terug te betalen. Hiermee help je mee aan een goed milieu. Dankjewel!

Over de bekers

De hardcup bekers zijn van een zeer hoge kwaliteit en gaan minimaal 400 keer mee. Een uiterst duurzame oplossing! Als de bekers te beschadigd zijn en daardoor niet meer inzetbaar voor gebruik, worden ze verzameld en teruggestuurd naar de fabriek. Daar gaan de bekers door de shredder. Het restproduct wordt gebruikt voor het vervaardigen van bijvoorbeeld bloempotten en jerrycans. Door jouw bijdrage van € 0,75 krijgen onze bekers een tweede leven.

Belangrijk

De bekers zijn aan het einde van het festival alleen in te leveren bij de DRINKS barren, niet bij de biercarrousels. Beker kapot = geen geld terug. De DRINKS barren sluiten gefaseerd als het programma afgelopen is. Als laatste mogelijkheid tot inwisselen blijft de bar aan de Groeneweg tegenover het hoofdpodium, open tot 00:00 uur. Voor vragen neem je contact op met info@event-catering.nl.

Contant geld en munten

Munten van voorgaande jaren zijn niet meer bruikbaar op Bevrijdingsfestival Fryslân. Eventuele contanten kun je bij een van de kassahokken omwisselen voor een tijdelijke betaalpas. De kassahokken blijven tot 00.00 uur open voor het terugwisselen van je geld. Voor de pas betaal je € 1,20. Dat bedrag krijg je niet terug.

Rent, Serve, Return!

Onze circulaire ambitie wordt mede mogelijk gemaakt door Vereniging Circulair Friesland, Omrin, Wetterskip Fryslân, Varweg, Cup Concept en Event Catering.

PLATTEGROND

Wat is er mooier dan in vrede en vrijheid leven? Juist! Vrede en vrijheid in een mooie en schone wereld! Samen doen we dat. Hoe? Omrin helpt het Bevrijdingsfestival circulair en duurzaam te maken. Door minder afval, meer recycling en beter hergebruik. www.omrin.nl samen

programma: films muziek feestjes exposities routes en meer mei t/m aug