9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 1
01.06.2026 08:56:36
Helene Guåker Juksemaker. Ungdomsroman. Vigmostad & Bjørke 2015 Kanskje det er hjertet. Langdikt. Gyldendal 2016 Sveiseblink. Ungdomsroman. Gyldendal 2017 Vov-vov-effekten. Ungdomsroman. Gyldendal 2018 Høgspenning livsfare. Ungdomsroman. Samlaget 2020 Ein venn som meg. Ungdomsroman. Samlaget 2022 Ned i skjul. Ungdomsroman. Samlaget 2024 Stella står i det. Barneroman. Samlaget 2025
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 2
01.06.2026 08:56:36
Roman Illustrert av Oda Valle
Samlaget Oslo 2026
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 3
01.06.2026 08:56:36
© Det Norske Samlaget 2026 www.samlaget.no Omslag: Oda Valle Førtrykk: Type-it AS, Trondheim Skrift: 14/20 pkt. Adobe Garamond Pro Papir: 115 g Munken Premium Cream Trykkeri: Livonia Print Printed in Latvia ISBN 978-82-340-1752-0
Denne boka er trykt på miljøvennleg papir. Materialet i denne utgivinga er verna etter åndsverklova. Det er derfor ikkje tillate å kopiere, avfotografere eller på andre måtar gi att eller overføre heile eller delar av innhaldet i utgivinga utan at det er heimla i lov eller følgjer av avtale med Kopinor. Det er forbode å bruke heile eller delar av utgivinga som inndata eller treningskorpus i generative modellar som kan skapa tekst, bilete, film, lyd eller andre typar innhald og uttrykk, utan særskild avtale med rettshavarane. Bruk av materiale frå utgivinga i strid med lov eller avtale kan føre til inndraging, erstatningsansvar og straff i form av bøter eller fengsel.
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 4
01.06.2026 08:56:37
Til Nilsine
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 5
01.06.2026 08:56:37
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 6
01.06.2026 08:56:37
KORTORSDAG, 28 DAGAR TIL JUL – Mia og Maria, Mia og Maria, Mia og Maria, Mia og Maria, syng eg, og eg kjenner at stemma mi er litt ruskete og ikkje i det heile klar og fin sånn som eg vil ho skal vera. Eg ser meg liksom litt sånn tilfeldig rundt for å sjå om dei andre i koret lagar grimasar til meg, sånn «så surt du syng». Men det er ingen som gjer det. Eg møter blikket til Isaac. Han smiler, til og med. Han er på ein måte den som er lettast å oppdaga i ein sånn stor gjeng, for han har fått veldig mykje og stort hår den siste tida. Mamma seier at han liknar ein som 7
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 7
01.06.2026 08:56:37
heitte Jimi Hendrix, som var veldig flink til å spela gitar og synge, men som ikkje lever lenger. Det passar eigentleg bra at Isaac liknar, for han både speler gitar og syng veldig bra. Mamma har vist meg videoar av han der Hendrix, og eg er sikker på at Isaac kan bli minst like flink som han. Kvar torsdag er det korøving på samfunnshuset. Koret er eit blandakor, det seier i alle fall Claudia, dirigenten vår. Vi er ei blanding av alt mogleg rart frå fleire skular og fleire klassetrinn. Claudia speler den neste akkorden på pianoet. Alle trekker pusten og begynner nok ein runde med Mia og Maria, og denne gongen glir stemma mi litt lettare, heldigvis. Men eg skulle ønskje Rania var her. Ho blei henta av tanta si etter skulen. Tanta syntest visst ikkje det var så nøye om Rania blei med på korøving i dag, sidan ho uansett ikkje skal vera med på julekonserten, for da er ho i Pakistan. Når Rania er hos tante Meera, finn dei alltid på noko artig som kostar mykje pengar. I dag skulle dei 8
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 8
01.06.2026 08:56:37
fyrst på museum, og så skulle dei ut og eta på fin og dyr restaurant. Kanskje dei sit og et noko skikkeleg godt akkurat nå? Det rumlar i magen min. Det er ikkje så rart når eg ikkje har ete middag. Mamma har nett begynt å gå på trening kvar torsdag, i ei sånn gruppe der menneske med veldig vondt i kroppen møtest for å prøve å få mindre vondt. Ho kallar det for smertegruppa si. Men det betyr at det ikkje blir middag før etter korøvinga, og i dag gløymde eg å eta brødskiver etter skulen. Det kjennest som om eg har tåke i hovudet og regn i beina. Eg skulle ønskje eg var med Rania akkurat nå i staden for å vera her. Eg har aldri ete på restaurant, men på bursdagen min var Rania, Samir og eg på kino, og så kjøpte vi falafel frå ein liten lastebil med palestinske flagg måla over det heile. Det var litt som å vera på restaurant, berre at vi sat på ein benk på torget og åt. Men sidan Rania og pappaen bur i same blokka som eg, og Rania og eg er bestevenner, et eg ofte 9
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 9
01.06.2026 08:56:37
middag heime hos dei, og det er eigentleg mykje meir som å gå på restaurant (trur eg), berre billigare (veit eg)! Dei tenner alltid stearinlys og dekker på med pene serviettar, og ut av høgtalaren strøymer det alltid låg og roleg musikk. Samir lagar verdas beste daal. Det er mest så eg kan kjenne lukta av daal i nasen. – Ok, folkens, nå tek vi litt tøy og bøy, seier Claudia. Vi strekker armane opp i vêret, og så må vi gjera mumlelydar mens vi ristar på oss og liksom fell saman i ein bøyg. Idet eg reiser meg opp att, krasjar eg med Isaac. – Au, seier vi i kor. Eg tek meg til hovudet og let som om det gjer vondare enn det eigentleg gjer, for eg blir brått veldig svimmel og dumpar ned på golvet. Claudia kjem bort. – Går det bra, Stella? Ho tek meg under armen, støttar meg bort til ein stol og spør på nytt om det går bra. Eg nikkar. 10
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 10
01.06.2026 08:56:37
– Vil du ha litt vatn? spør ho og ser på meg med rynka panne. Før eg rekk å seia noko, står Isaac framom meg med flaska mi. – Her, seier han. Eg ser opp. Går det bra med han? Fekk han kul? Eg tek ein stor slurk av vatnet i håp om at det skal overdøyve lyden av magen min som rumlar infernalsk høgt akkurat nå. Eg blei svimmel fordi eg er så svolten. Så flautt! Eg får lov til å bli sittande på stolen mens vi øver. Det kjennest godt. Stemma mi er ikkje heilt god, og det kjem stadig vekk knirk og små hakk. Høyrest ho alltid ut som dette, berre at eg ikkje har oppdaga det før? Da må eg i så fall finna på noko anna å gjera.
11
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 11
01.06.2026 08:56:37
PAUSEMAT I pausen mellom den fyrste og andre songøkta kjem Isaac bort til bordet der eg sit. – Kule klede, seier eg. – Takk! seier han og gjer ein snurr framfor meg på golvet. – Eg fann dei på bruktbutikken her om dagen, mødrene seier eg er prikk lik Jimi Hendrix. Men eg veit ikkje heilt … Veit du kven det er? Eg begynner å le. – Ja! Mamma har også kalla deg det, ho viste meg ein video. Eg synest de liknar kjempemykje! – Tenk å vera så god til å synge og spela, seier Isaac og ser ut i lufta på ein sånn måte at eg også må sjå ut i den same lufta. Eg ser at han står på ei scene framfor
12
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 12
01.06.2026 08:56:37
tusenvis av folk og speler så bra at alle berre jublar og roper og vil ha meir. Han trekker pusten og begynner å grava nedi sekken sin og dreg opp ein slags stor termokopp med lokk. – Mamma Kadra laga daal til middag i dag, seier han og smiler mens han opnar termosen. Så det var ikkje berre innbilling, altså! Eg kan kjenne att ein god daal på fleire mils avstand. Eg prøver å ikkje sjå for mykje på maten hans. Eg får vatn i munnen berre av lukta. – Er det ikkje mamma Edith som pleier å laga middag heime hos dykk? spør eg for å få tankane over på noko anna. – Jo, seier Isaac, men daal er mamma Kadra sin spesialitet. – Vil du smaka? – Eg treng ikkje det, seier eg sjølv om eg berre vil rope ja, ja, ja, gi meg alt!!! Isaac heller litt av den gurkemeiegule linsegryta opp i termokoppen og gir han til meg, og så held han opp ei skei og ein gaffel framfor seg. 13
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 13
01.06.2026 08:56:37
– Skei eller gaffel? – Skei, seier eg og prøver å vente til han har begynt å eta frå den store termosen. Mens vi et, pratar vi om ei prøve vi skal ha på skulen, men eg veit eigentleg ikkje kva eg svarar, for det einaste eg tenkjer på, er å eta så sakte som mogleg, sånn at det ikkje ser ut som at eg fekk veldig lite. Eg gjorde jo det, men eg vil ikkje at Isaac skal få dårleg samvit eller noko for at eg blir ferdig mykje før han. – Veldig godt, passar eg på å seia. Mødrene til Isaac er nesten like gode til å laga mat som mamma. Eg blir skuffa når eg kjem til botnen, men prøver å smile så breitt eg berre kan, og seier: – Hels mamma Kadra og sei tusen takk for maten. – Meir? spør Isaac berre og held fram termosen. – Skal ikkje du ha, da? spør eg. – Eg greier ikkje å eta opp alt dette, seier han og heller koppen min full utan at eg får sagt noko meir. Eg får lyst til å klemme han. Gode, snille Isaac. 14
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 14
01.06.2026 08:56:37
Eg et mykje raskare denne gongen. Å, så godt det smakar! Den store gapande fugleungen inni magen min er snart på veg til å krype saman, breie den eine vengen over kroppen sin og sovne. 15
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 15
01.06.2026 08:56:37
– Da begynner vi att, seier Claudia og klappar i hendene. Eg skrapar koppen skikkeleg, før eg sprett opp og stiller meg på plassen min. Nå treng eg ikkje sitta på nokon stol lenger, tåka er borte. Og stemma mi ber også, mykje betre enn før pausen.
16
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 16
01.06.2026 08:56:37
EIN HEMMELEG LAPP Rania og eg pleier å gå på biblioteket etter korøvinga, og så heng vi der heilt til vi blir så svoltne at vi må heim. Men nå har eg ikkje lyst, ikkje når Rania er borte. – Skal vi stikke på bib, eller? Eg snur meg. Det er Isaac som står bak meg. Han står der med det store håret sitt og smiler det breiaste smilet. Når eg tenkjer meg om, er det ikkje berre Rania og eg som pleier å henge på biblioteket. Isaac og mange av dei andre frå koret gjer også det. Det er så gode stolar der, og dei har så mange bøker. Ein gong spurde eg om dei kunne skaffe ei bok som handla om ein sjuk muffins, og to veker seinare stod eg med boka i handa. Det var eit slags veddemål med 17
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 17
01.06.2026 08:56:37
Isaac for å sjekke om det var mogleg. Eg trur ikkje boka var spesielt bra. Men eg vann veddemålet. Vi går inn saman, Isaac og eg. Men det er likevel tomt ved sida av meg. Vanlegvis er det sånn som dette når Rania og eg er saman: Viss eg går til høgre, går Rania til høgre. Viss ho går til venstre, går eg til venstre. Sånn er det berre. Men nå er det som om eg manglar ein kroppsdel. Isaac kjem raskt i prat med ein gjeng eg ikkje kjenner. Han slenger seg ned i sofaen og seier noko som får alle til å le. Han er snill mot alle, han, bortsett frå dei som er slemme, dei er han streng mot. Så tøff er Isaac. Det verkar som om han ikkje er redd for noko som helst, aldri redd for å drite seg ut eller for å seia det han meiner. Eg gøymer meg bak ei bokhylle og går sakte, baklengs, heilt ned i kjellaren. Der er det vaksenbøker. Eg får ein idé og spør i skranken kva som er den minst utlånte boka. Bibliotekaren gir meg ei liste over fleire bøker som ikkje har vore utlånt på mange år, og eg går bort i 18
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 18
01.06.2026 08:56:37
hylla og finn den fyrste på lista. Ho ser kjedeleg ut. Utapå er ho brun, og det er ikkje eit einaste bilde i ho, ikkje eingong på framsida. Inni er det knøttlita skrift og ikkje eit einaste mellomrom å kvile auga på. Eg synest litt synd på boka, men får ikkje lyst til å lesa ho. Eg finn den neste på lista. På framsida er det ein bil som ser ut som han kjem ut av boka i full fart. Eg blar litt fort utan å lesa. Plutseleg dett det ut ein lapp. Sikkert berre ein sånn lånelapp frå utlånsmaskina på biblioteket, tenkjer eg mens eg bøyer meg ned og tek han opp for å kaste han i søpla. Hjartet mitt begynner å dunke fortare når eg ser at det står skrive noko på lappen. Bokstavane ser litt gammaldagse ut, sånn skikkeleg pen løkkeskrift: «Viss du finn denne lappen, er du heilt spesiell. Forresten, eg synest du er heilt spesiell sjølv om du finn lappen eller ikkje.» Eg ser meg rundt. Er det nokon her som har skrive han? Ein mann med brillene langt frampå nasen sit og les avisa i ein krok. Inne i eit rom med glasvind19
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 19
01.06.2026 08:56:37
auge sit det tre litt vaksne jenter med datamaskiner framfor seg. Eg ser ned att på lappen. Han ser gammal ut, i alle fall litt sånn gul i kantane. Det er umogleg å seia om lappen er skriven av ei jente eller ein gut. Men kven? Og kvifor? Og kor lenge er det eigentleg sidan han blei skriven? Eg tek fram ein blyant frå sekken og skriv fort: «Du er også spesiell.» Så legg eg lappen inn i boka, men sånn at han stikk litt ut på toppen, og så set eg boka tilbake i hylla. Neste torsdag skal eg sjå om eg har fått svar.
20
9788234017520_Stella seier sanninga_materie.indd 20
01.06.2026 08:56:37