Hansnuddesegbråttdådetbankapådøra,oghan varsnarmedåsettesegnedvedskrivebordetatt.
«Ja!»
JohanRyerstakkhovudetforsiktiginnogtokavseg uniformslua.«Beklagarategforseinkardeg,men…»
«Kominnoglukkdørabakdeg.»
«Egharnoko…»
Schjeldrupheldtopphanda.
«Sjåtilåkneppeigjenjakkadiskikkeleg.»
JohanRyerkastaeitkortblikknedpåuniformaog byrjafiklemedmessingknappane.
«Beklagar,detgjekklittrasktisvinganeidagtidleg.»
«Rasktisvingane?»sapolitisjefenogsågmotvegguret.
«Ja,noskalDehøyre»,fortsetteJohanRyer,men Schjeldrupkneiphanavmeddetsame.
«Egerikkjeinteressert.Detegderimoterinteresserti, erkvarrapportanedineharvorteav.Duharikkjelevert eineinastepåfleireveker.Kvaskjer?»
JohanRyersmilteunnskyldande,ogeinlettraudfarge breiddesegikjakane,mennokonangervarikkjeåsjåi detvarmeansiktet.
«Duharvorteeinslabbedask,JohanRyer.Einslubbert»,saSchjeldruplakonisk.Detvargodtåendeleg fåseiedet,nodåhanhaddeeinskikkeleggrunn.«Ein smussflekkherpåpolitistasjonen.Kvahaddefardinsagt omeghaddefortalthanomdenvitlauseåtferdadi?»
JohanRyerrettapåuniformaogsvelgdetungt.
«Ikkjemykje,eregredd.»
«Verikkjefrekk!»frestepolitisjefen.«Fardinvarein skikkelegkar.Einheidersmann.»
«Detveiteg.Egheldminfarhøgt.»
«Detverkarsannelegikkjeslik,JohanRyer.Deiandre erallereieuteigatene,ogherkjemdudinglandeogter degsomeintosk.Dueroverkonstabel!»
JohanRyerdrogoppnotatbokasiogbyrjafamleog blaihenne.
«Egharberreikkjefåttreinskriveenno,menalter her.»
«DeterveldiforviharSørensensomsitpåandresida avgangen,slikatduskalsleppeåreinskrive.Ja,deter velformykjeåbeomatduskallæredegåbrukeeiskrivemaskin.»
«Eglikarå…»
«Novel,Ryer.Viharkastabortnoktid.Detteerden sisteåtvaringa.Egharmandattilåforfremmefolk,men ogsåtilådegradere.Dugjerveliåhugsedet,overkonstabel.»
JohanRyernikka.
«OgikkjeskaldutilSkansekaiaidag,berreforå skjemmeossutforkeisaren.»
«Neivel?»
Politisjefenviftahandamotvindauget,somomhan haddebetretingådrivemed.«Dufårgåogtahandom fiskjekjerringanesomkranglardernede.Deterarbeid sompassardegbetre.»
Johansnuddesegmotvindaugetogsågut.Framleis kunnedeitohøgrøystakvinnfolkahøyrast.
«Ja,stånoikkjederogkop.Komdegavstad.»
«Nei»,mumlaJohanderhanstodmedryggentil. Schjeldrupsperraoppauga.
«Nei?»
JohanRyersnuddesegmotpolitisjefen. «Egsanei.»
Schjeldrupkjendekorleisraserietvaks.Detvarikkje måtepå,dette.
«Nogjerdusomegseier,ogdetsporenstreks,eller så…»
Johanlauniformsluasipåskrivebordetogristapå hovudet.
«Egseierhermedoppstillingami.»
Politisjefenkvelteeithosteanfall.
«Harduendelegkomedegpåfylla,forfyrstegong?
Dutenkjeropenbertikkjeklart»,frestehan.«Komdeg avgardeno,føreggjeralvoravtrugslanemine.»
JohanRyerknepterolegoppjakkaoghengdehenne påstolenvedsidaavseg.
«Deskalfåeiformelloppseiinginnandagenhargått, politisjefSchjeldrup.»
Politisjefenreistesegoppogstiraolmtmothan.
«Sørensenerrettovergangen,kviforikkjeberretadet nomeddetsame.»
«Skalbli,herrSchjeldrup»,saJohanoggjekkmot døra.
«Ogsjååfåavdeguniformsbuksaogså!»
«Egkandåikkjegåbukselaus,herrpolitisjef.»
«Nei,deternoså»,brummaSchjeldrup.
«Adjø,politisjef.»
«Ogkvaerdetsåduhartenktådrivemedframover, omegtørspørje?»ropteSchjeldrupetterhan.«Drive dankmedsysteradi?»
JohanRyersnuddesegmothan.
«Egskalstarteeigaverksemd.»
«Somkvadå,speloppmakar?»
JohanRyerstodderogsmilteframforhan.Detvar nettoppeitsliktsmilsomfekkdettilåraseiSchjeldrup.
«DetektivbyråRyer.»
PolitisjefSchjeldrupbraututieinrungandelatter. Hanhikstasåhanmestikkjeklarteåpuste.Detkneipi magen.Åhgud,detvarlengesidanhanhaddeleddslik oppriktig.Hantørkasegrundtauga.
«Duhardåalltidvoreeindrøymar,Ryer.Privatdetektiv,heriÅlesund…Nei,noharegaldri…»
«Pågjensyn,politisjefSchjeldrup»,saJohanutanåla segmerkemednoko.
«Detersikkertogvisst,JohanRyer!Ognårdukjem tryglandetilbake,såkaneglovedegeistillingsom vaktkonstabelhernedepåKipervika,ogdetpermanent. Nokaforfremmingkjemdualdritilåfå,ikkjesålenge egstyrerher,høyrerdu!»
MenJohanRyerhaddeallereielukkadørabakseg. PolitisjefSchjeldrupdroghandagjennomhåret.Derettergjekkhanmedhurtigestegmotvindaugetogstakk uthovudet.
«Oghaldnokjeftmeddenforbannakaklingader nede,føregteklaus!»
Hanlukkavindaugetmedeitsmellogforsøkteåtaseg saman,mendettesinnetsleppteikkjetaket.Denjyplingen.Detektivbyrå?Kvavarnodet.Hanlopåny,men dennegongenklangdetlittholt.
DendagenJohanRyerkomkrypandetilbake.Åh,den dagensåghanverkelegframtil.
«Kannichhiersitzen?»
MarinegastenlentesegustømotbordetderSonja Ryersataleine.
Instilokaletstodfireandretyskematrosarogfølgde medmedandeismålo.Einskarpsolstråleskarinnover golvetogdeltedenmørkekroaito.
Sonjaløftablikketogsågmotdenungemannen.Han varknaptmeirenntjue,medglattbarberthakeogbrunt hår,kliptkortbakøyra.Hanhaddeeitnysgjerrigdragi ansiktetogvartydelegpåsegla,somdeiflesteandresom oppheldtsegderinnepålysedagen.
«Nein»,svartehoogristatydelegpåhovudet.Dette orkahoikkje.
Gastenverkalittskuffaderhanstod.Hankastaeit blikkbaksegmotdeiandre,førhansvelgde.
«Siesindschön»,fortsettehan,menSonjavarlangt ifråklarfornokoselskap.Noskullehoberredrikkeopp flaskaogkomesegheimforåsove.OverlegeStrinden varbortreistnesteveke,såhomåttesparepålaudanumettilhoverkelegtrongdet,ogdåvarbrennevinetpå Smutthulletbetreenningenting.Hooversåghanmedei trøyttmine.
«Plagardennekarendeg?»saeikjendstemmebak henne,ogdåhosnuddeseg,hevaaugebrynasegavsynet.
«Detvardåeiunderlegpåkledningforeinoverkonstabel»,sahoogbetraktabroren.Hanstodderiberre uniformsbuksaogeikvitskjorte.Høgstureglementert forhanåvere.
«Wegmitdir,bitte!»saJohanRyerstrengtmotmatrosen,sommotvilligogmeduforrettasakslentraborttil deiandre,derhanvarttekenimotmedeitlatterbrølog eitklaskpåskuldraforforsøket.
«OverkonstabelRyertilunnsetning»,saSonjatørt ogskjenkteoppdrammeglasetsitt,klarforåhøyrekor upassandedetvaråsitteherinneogdrikkemidtpålyse dagen.
IstadendrogJohaneinstolborttilbordetutanåseie nokoomdet.Hervardetnokandretingsomopptok han.Hokunnesjåmedeithalvtaugeatnokosærskilt haddehendt,forbrorenverkaoppspiltderhansatog droghandagjennomhåret.
«Sonja.Eggjordedet.»
«Kvahardunogjort?»sahoogdrakk.«Vilduhaeit glas?»
Johanristapåhovudetogstirapåhennemedanhan brettaleppeneinnoversåbartenstakkendåtydelegare ut.Detsågutsomomhanikkjesjølvforstodkvahan faktiskhaddegjort.
«Egsaoppstillingami.Nonettopp.Kandutrudet? Jau,forresten,takkskalduha»,sahanogtokglasetut avhandahennarogtømdedet.Droghandaovermunnenmedanhanhostasomeinskårunge.
«Hardusagtoppstillingadi?Kvaerdetmeddeg?» saSonjamistenksamoghelteoppiglasetsittpåny.
«Godegud.Eggjordedet.EgkomikrangelmedpolitisjefSchjeldrup.Ja,detvarnoberresmåtteri,egkomlitt seintberre,mensåutartadet.Såsaegopp.Endeleg!» «Endeleg?»saSonjaogrynkapånasen.Såkunne altsåbrorenoverraskehennelikevel.
«DetektivbyråRyer»,nærastsonghanut. Johanvarofteigodtlunenofortida,særlegetter deihaddeløystdengrufulleMardals-sakaogdethadde vorteslåttoppimeirenneiavis.Mendettevarnoko anna.Hanvarsåoppkava.Bresteferdigsathanderog sågmothenne,nestenlittreddiblikket.
«Ogduskalveremed,Sonja!»
Hansågpåhennemeddettebarnlege,ivrigeblikket sitt.Somomdettevarnokohohaddeseteherogdrøymt omåfåveremedpåialldentid.
«Veremedkvar?»
Sonjamystemothanutanåklareåmøteentusiasmen hans.Brennevinethaddesettseggodtikroppenallereie, detduvamørktoglindranderundtikroppen.
«Sonja,då.Vitoskalstartedetsaman…Hugsardu ikkjekorleisvisnakkaomdetdåvivar…»
«Barn,Johan.Dåvivarbarn.Detfinstjoikkjenoko som…»
«Draumenendrarsegvelikkje!Eglasomdeti Daily Chronicle fornokremånadersidan.Englandereitav mangelandderdetfinstprivatdetektivar.Ja,sjølvheri Noregfinstdei.IKristianiaogiBergen.»
Augatilbrorenlevdeslik,strålamedslikeinstyrkeog glødatSonjahaddevondtforåargumentereimot.Ho ønskteikkjeåkvelehanmedtungsinnetsitt,såhotok segsamanognikkaogsmiltetilhan.Einkunnenærast
sjåkorleisdetvesleanerkjennandenikketfekkdettilå bruseihan.
«SåsleppdugånattskiftpåRotnesetmeir,tenkpå det»,fortsettehanoglentesegfortrulegoverbordet. Kanskjevisstehanmeiromdetsomhendepåasylet,enn dethovarklarover?
Hokjendeeifrysningoverryggendåhomintestkva overlegeStrindenhaddetvingahennetilforathoskulle fålovtilåarbeidepåasyletigjen,etterathoutanvidare haddereisttilMardalenmedbroren.Strindenhadde framleismaktoverhennefordilaudanumethaddemakt overhenne,ogdettefyltehennestadigmedeitstiltraseri. Åskullevereiklørnepånokonpådenmåten.Menho maktaikkjegjerenokomeddet.Ikkjeno.Hovarstadig fortrøytt.Haddealdrinokkreftertilåforandreseg.
Tankenfekkdettilåklarnelittihovudethennar.For sjølvomoppdragetiMardalenetterkvarthaddefortona segsomeitmareritt,haddehoogsåkjentpåeinfridom der.Hostakktungamotinnsidaavkinnetogkjendepå arret.
«Vikanleigeeitkontor,kanskjeiKipervikgata»,sa hanogpeikaoverhenneieinboge.«DetektivbyråRyer.»
«EgsyntestRyerdetektivbyråklingbetre»,saho,og dålysteJohanoppheiledenmørkekroa.
«Eglikartanken,Johan.Åveremineigensjef.Eller skalduveresjefen?Ogerdetnokopengaråtenepå slikt?»fortsettehoogskjenktesegendåeindram.Entusiasmentilbrorenvarsåstor,ogforeingongsskuld skullehohellerikkjekjempeimot.Hokunnevellaseg rivemed,hoogså,ognovarhofullogdermedmeirmedgjerleg.
Johanlohøgtogdrogoppeitsamanbrettapapirsom hanlaframforhenne.Peikefingerenhanstappaustanselegpåpapiret.
«Vårfyrstesak.Egmottokeittelegramtidlegarei dag.»
Hosågpåhan,menhanberrenikkamotpapiret. Sonjakjendeeinysgjerrigheitisegdåhobrettautpapiretogstrakssågatdetvareittelegram.
«MajorTandrum?» Johannikka.
«Riktig.TelegramfråMajorTandrum.Hanlasiavisa omsakasomeg…som vi løyste.Hantrengmegtilå oppklareeitdrap.Dethastar.»
«Stormoeneksersisplass,vardetikkjeder…»
«Derfararbeidde»,fullførteJohan.«Førhanskifta yrke.MajorTandrummåhakjentattnamnet.Deter hellerikkjelangtdit.Ingenbåtturdennegongen»,gliste han,somomdetvarhosomhaddehattproblemmed overfartensist.
«Ognårtenktedureise?»saSonjaogkneipsegpå halsen.Altbrennevinethaddegjorthennenomen.Ho varmestklarforåleggesegisengaogforsvinneut avdennedagen.Detvarikkjesålengetilhoskullepå arbeidatt.
Johanreisteseg,tvinnabartenmedfingrane.Detvar tydelegathanmistolkaspørsmåletsomeitønskeom snarlegavgang.
«Idag.Egmåsvaremajorenmedeittelegramføreg praiareinkusk,sågåregogpakkar.Vidregidag.»
Sonjatoksegtilhovudet.
«Johan,høyr.Egmåheimogsove.Egharvorevaken sidan–Gudveitkorlenge.»
«Sovekandugjereivogna.EgmøterdegvedHellebrua,sliksomførregong.Skalviseieklokkatre?»
«Ogdusaviskullegjeredetsaman?»sahotørt,ho kjendesegsveittavaltdette.Detkomforrasktpåhenne. Detkjendestforhastaoglitegjennomtenkt.Samstundes vardetnokolokkandeidetbrorensa.Tankenpååikkje dratilbaketilRotnesetfreista.
Johannikka.Detverkasomhanikkjekunnevente medåsetteigang.
«Partnarar.Brorogsyster.Eiteigebyrå.»
Sonjaristapåhovudet.
«Egfortsethellersomassistent.Detfungertesist, gjordedetikkje?»
«Dåerdetavgjort.Foromverdaerduassistent,men videlerinntektalikt.»
Sonjarakkikkjeeingongåkomemedeiinnvending førJohangreiphandahennar.«Ryerdetektivbyrå.»
Kanhendevardetforathoikkjeskullerekkeåprotestere,mendetvarnokhelleriverensomgjordeathan straukpådør.Horeisteseg,støttasegmotbordet.Kviforikkje.Kviforikkjeberrekastesegutidet.Haddeho ikkjemeirenneingongsetttilbakepåtidaiMardalen sominteressant?Frigjerandepåeitvis,åkomebortfrå dennebyen.
«BrauchenSieHilfe?»roptedeneinemarinegastendå hosjanglaovergolvet.Hosettedenbreibremmahattenpåhovudetogtokoppdeimørkebrilleneførho snuddesegmotdei.Hokunneikkjesjådeilenger,men visstelikevelkvadeitenktesåsnartbrillenevarpå. Athervardeteisomikkjevarheiltgod.Holiktedet slik.
«AufWiedersehen»,sahoogslohandautmotflaska
ieingestsomtyddeatdeiberrekunneforsynesegavdet somvarattpåbordet.
«AufWiedershen!»roptedeiikoretterhenneogbrast ilatter.
Hosjanglaseggjennomgata,ogsjølvomdetvarkort vegfråSmutthullettilrommetholeigde,vardetnokav blikksommøttehenne.Deiflesteidettestrøketkjende veltilhenneetterkvart,ognosomhohaddefåttdesse mørkebrillene,stakkhosegberremeirut.Sjølvomho prøvdeåhaldeseginneomdagen,vardetikkjetilå unngåathonokregongermåtteopphaldesegidagslyset.Detkomikkjetilåblimindreavdetno,medlysare vårdagar,menhobryddesegikkjelenger.Iallefallikkje no,nårbrennevinetskubbahenneframover.
Nei,såfekkhoberresjåtilåpakkedeifilleneho hadde.Hostoltepåbroren.Hotrongeitnyttavbrekk, komesegbortfrådennebyen.
Hostøttasegmotdørainntildetmørklagdevesle rommet.Sengastoddersålokkande.Åberreslengeseg nedogforsvinneieintungsøvn.Menomhofallfor freistinga,visstehoathoikkjekomsegoppatt.Ikkje førbrorenhamraviltpådøraoglagaeitopptrinn.Ikkje forstodhokorleisdeikunneveresysken,deito,såulike deivarialt.
Etterathohaddepakkadeifåtingasine,varthoståandeirommet.Droghono,villehoaldrifåarbeidepå asyletmeir.Strindenvillealdrigodtadet,ikkjeetteratho berredrogavgardesist,utanåseienoko.Aldriskulleho fålaudanumsåfritt,mensåskullehelleraldrioverlege Strindenfådetsomhanvillemedhenne.Aldriskulleho merketyngdahansoversegigjen,idenneendelausetakta.