Issuu

INSPIRASJONSHEFTE

inspirasjonshefte 2017

INNHALD

©2017 Samlaget www. samlaget.no stiftinga det norske samlaget leiar: Kari Bjørke forlagsdirektør: Edmund Austigard forlagskontor: Mariboes gate 13, 0183 Oslo postadresse: Postboks 4672 Sofienberg, 0506 Oslo føretaksnummer: 935 305 314 konsept, omslag og formgiving: Trine + Kim designstudio

Forord

Tips til lesesirkel

Utstilling

Forfattarkatalog

Leseland

Kontakt oss

inspirasjonshefte 2017

INNHALD

Forord

Tips til lesesirkel

Utstilling

Forfattarkatalog

Leseland

Kontakt oss

NYNORSK LESEFEST I 150 ÅR! I 2018 fyller Det Norske Samlaget 150 år, og jubilanten har lyst til å markere dette ved ei feiring av den nynorske litteraturen og lesarane. For utan lesarane finst ikkje bøkene våre. Det er først når boka blir plukka ned frå hylla og lesen, at ho verkeleg kjem heim. For oppe i hovudet til lesaren blir karakterane levande. Der hoppar Tonje Glimmerdal fryktlaus på hoppski, Jakob og Neikob kjeklar, og Ollis flyktar frå den galne geitebukken med bestevenninna Gro på slep. Samlaget har sidan skipinga i 1868 arbeidd med å fremje nynorsk språk og litteratur, og barne- og ungdomslitteraturen har heile vegen stått i ei særstilling. Vi tek litteraturen for barn og unge på alvor fordi vi veit at rik tilgang på litteratur på eige språk er naudsynt for lesetrening og gir språkleg sjølvtillit. Lesing avlar lesing og kanskje til og med skriving? Dette heftet er meint som ein inspirasjon og invitasjon til å bli med på den nynorske lesefesten i 2018. Kanskje har de lyst på eit forfattarbesøk, eller kanskje de får hug til å starte opp ein nynorsk lesesirkel? Eller noko heilt anna? Samlaget vonar at så mange som mogleg av folkebiblioteka i landet har lyst til å vere med på den nynorske lesefesten. Ved spørsmål om tinging av forfattarbesøk, materiell eller anna, ta kontakt med prosjektleiar Guro Kvalnes. Vensam helsing Det Norske Samlaget

!ps til lesesirkel Å lese er som oftast ein aktivitet vi held på med kvar for oss. Det er fint å finne roa med ei bok, men det er også veldig spennande og moro å kunne møtast for å diskutere det ein har lese! I lesesirkel kan du utfordre lesarane til å gå i møte med litteratur som dei elles aldri ville ha lese på eiga hand. Nokon kjem til å like bøkene som blir lesne, andre ikkje, og i lesesirkelen er det viktig at det er rom for alle leseopplevingar. Ein god diskusjon i lesesirkelen skal setje deltakaren i stand til å setje ord på kvifor noko var teit, dårleg eller kjempebra.

Under følgjer ei rekkje tips til korleis de ved biblioteket kan planleggje og gjennomføre ein lesesirkel for barn og unge:

Å velje bøker: • Seks bøker er ofte eit passeleg tal

Tips til boksamansetjing: FOR 9–12 ÅR:

titlar. Då kan ein skipe til seks

Jakta på firkløveren

samlingar for lesesirkelen, til dømes

av Christian Wiik Gjerde

ein gong i månaden.

Ollis av Ingunn Thon

• Tenk målgruppe for lesesirkelen –

Keeperen og havet av Maria Parr

kven ser du for deg som deltakarar?

Dumme, dumme hjarte

Tilpass bokvalet etter om lesarane

av Linda Klakken

kjem frå barneskulen eller

Villheks av Lene Kaaberbøl

ungdomsskulen.

Praktisk gjennomføring av lesesirkel:

Punkt til vidare diskusjon:

• Send eller legg ut informasjon om

• Tittel: Tittelen på boka kan

lesesirkelen i god tid i dei kanalane

fortelje noko om innhaldet og om

som biblioteket vanlegvis nyttar

«bodskapen» til forfattaren. Kva seier

seg av (heimeside, plakatar i

tittelen på denne boka oss?

biblioteklokale, lokalavis, kontakt skulen, osv.). • Tilby lett servering, til dømes saft og frukt. • Fint om ein person leiar sirkelen i diskusjonen. • Start med ein runde rundt bordet,

• Handlinga i boka i korte trekk: Kva skjer i denne boka? I kva rekkjefølgje skjer det? Er det fleire parallelle handlingstrådar? • Miljø: Kor går handlinga i boka føre seg? I ein mørk skog eller på eit skip ute på havet? Kva stemning skaper

summer opp i to setningar

dette miljøet? Opplever vi det som

hovudinntrykket ditt av boka. Alle

ekte og truverdig eller ikkje?

deltakarane seier noko. • Introduksjon av forfattar: Her er

• Personar: Kven er hovudpersonen eller hovudpersonane i boka? Korleis

det fint om leiaren av lesesirkelen

blir dei skildra? Trur vi på dei eller

Stavanger stories av Terje Torkildsen

gir ein kort presentasjon. Kven er

ikkje? Er dei gode eller vonde? Eller

Jag är Supermann av Lars Mæhle

forfattaren? Nasjonalitet, kva andre

kanskje begge delar?

Rekrutten av Robert Muchamore

bøker har han eller ho skrive?

FOR 13–16 ÅR:

Vegandi – Galderstjerna av Asbjørn Rydland Hest, hest, tiger, tiger av Mette Eike Neerlin

• Språk: Korleis skriv forfattaren? Bruker han mange ord eller få? Skildrar han mykje, eller er det mest dialog (snakking) i boka? Snakk også om symbol- og biletbruk. • Perspektiv: Kven er det som fortel i boka? Er det ei eg-forteljing eller blir ho fortald i tredje person (han, ho)? Skiftar perspektivet undervegs? • Bodskap og tema: Kva er temaet i boka? Og kva trur de at forfattaren ønskjer å formidle med denne boka?

Under følgjer ei rekkje tips til korleis de ved biblioteket kan planleggje og gjennomføre ein lesesirkel for barn og unge:

Å velje bøker: • Seks bøker er ofte eit passeleg tal

Tips til boksamansetjing: FOR 9–12 ÅR:

titlar. Då kan ein skipe til seks

Jakta på firkløveren

samlingar for lesesirkelen, til dømes

av Christian Wiik Gjerde

ein gong i månaden.

Ollis av Ingunn Thon

• Tenk målgruppe for lesesirkelen –

Keeperen og havet av Maria Parr

kven ser du for deg som deltakarar?

Dumme, dumme hjarte

Tilpass bokvalet etter om lesarane

av Linda Klakken

kjem frå barneskulen eller

Villheks av Lene Kaaberbøl

ungdomsskulen.

Praktisk gjennomføring av lesesirkel:

Punkt til vidare diskusjon:

• Send eller legg ut informasjon om

• Tittel: Tittelen på boka kan

lesesirkelen i god tid i dei kanalane

fortelje noko om innhaldet og om

som biblioteket vanlegvis nyttar

«bodskapen» til forfattaren. Kva seier

seg av (heimeside, plakatar i

tittelen på denne boka oss?

biblioteklokale, lokalavis, kontakt skulen, osv.). • Tilby lett servering, til dømes saft og frukt. • Fint om ein person leiar sirkelen i diskusjonen. • Start med ein runde rundt bordet,

summer opp i to setningar

dette miljøet? Opplever vi det som

hovudinntrykket ditt av boka. Alle

ekte og truverdig eller ikkje?

deltakarane seier noko. • Introduksjon av forfattar: Her er

• Personar: Kven er hovudpersonen eller hovudpersonane i boka? Korleis

det fint om leiaren av lesesirkelen

blir dei skildra? Trur vi på dei eller

Stavanger stories av Terje Torkildsen

gir ein kort presentasjon. Kven er

ikkje? Er dei gode eller vonde? Eller

Jag är Supermann av Lars Mæhle

forfattaren? Nasjonalitet, kva andre

kanskje begge delar?

Rekrutten av Robert Muchamore

bøker har han eller ho skrive?

FOR 13–16 ÅR:

Vegandi – Galderstjerna av Asbjørn Rydland Hest, hest, tiger, tiger av Mette Eike Neerlin

Utstilling • Marker Nynorsk lesefest med utstilling i lokala til biblioteket! Til ei utstilling av Nynorske barnebøker gjennom 150 år kan ein til dømes trekkje fram desse bokgruppene: • Biletbøker • Faktabøker • Skjønnlitterære bøker • Lettlesne nynorske barnebøker Bestill plakatutstilling og bokmerke via prosjektleiar.

Den nynorske barne og ungdomslitteraturen er mangfaldig! Bestill inn vår barne- og ungdomskatalog med over 200 titlar presentert! Bestill via prosjektleiar.

Det Norske Samlaget har mange flotte barne- og ungdomsbokforfattarar i sin stall. Over dei neste sidene er eit knippe av dei presenterte. Kanskje ønskjer de ved biblioteket å tinge inn eit forfattarbesøk? Honorar avtaler de direkte med forfattar.

LARS MÆHLE

KARI STAI

(f. 1971 på Sunndalsøra) har skrive ei rekkje

(f. 1974) er forfattar og illustratør, aller

bøker for barn, ungdom og vaksne. Han

mest kjend for bøkene om Jakob og Neikob.

debuterte med ungdomsromanen Keeperen til

Historiene om dei blir karakteriserte som

Tunisia i 2002. Fantasyromanen Landet under

moderne barnebokklassikarar. Dei er omsette

isen (2009) blei tildelt Kulturdepartementets

til fleire språk og er blitt animasjonsfilm og

litteraturpris, Uprisen og Fabelprisen og

teater.

var nominert til Brageprisen. Boka blei også nemnd som ei av dei 35 beste i kåringa av

AKTUELL MED: Jakob og Neikob. Naboen og

«Tidenes beste norske ungdomsromaner» i

Tankespinn

Dagbladet i 2014. AKTUELL MED: Jäg er Supermann! og Kattekrøll i serien Leseland

Den nynorske barne og ungdomslitteraturen er mangfaldig! Bestill inn vår barne- og ungdomskatalog med over 200 titlar presentert! Bestill via prosjektleiar.

LARS MÆHLE

KARI STAI

(f. 1971 på Sunndalsøra) har skrive ei rekkje

(f. 1974) er forfattar og illustratør, aller

bøker for barn, ungdom og vaksne. Han

mest kjend for bøkene om Jakob og Neikob.

debuterte med ungdomsromanen Keeperen til

Historiene om dei blir karakteriserte som

Tunisia i 2002. Fantasyromanen Landet under

moderne barnebokklassikarar. Dei er omsette

isen (2009) blei tildelt Kulturdepartementets

til fleire språk og er blitt animasjonsfilm og

litteraturpris, Uprisen og Fabelprisen og

teater.

var nominert til Brageprisen. Boka blei også nemnd som ei av dei 35 beste i kåringa av

AKTUELL MED: Jakob og Neikob. Naboen og

«Tidenes beste norske ungdomsromaner» i

Tankespinn

Dagbladet i 2014. AKTUELL MED: Jäg er Supermann! og Kattekrøll i serien Leseland

INGUNN THON

AINA BASSO

TERJE TORKILDSEN

(f. 1986) arbeider i NRK Super, mellom anna

(f. 1979) kjem frå Giske. Ho debuterte i

(f. 1971) debuterte i 2008 med ungdoms-

som dokkespelar. Ho har utdanninga si frå

2008 med ungdomsromanen Ingen må vite.

romanen Marki Marco. Torkildsen er

tekst- og skribentlina ved Westerdals og frå

I 2010 følgde ho opp med ein roman for

utdanna norsklektor, men arbeider i dag som

journalistutdanninga ved NRK Nynorsk

vaksne, Fange 59. Taterpige, som ho vart

komikar, skodespelar og kulturprodusent,

mediesenter.

tildelt Sokneprest Alfred Andersson-Ryssts

og er kanskje mest kjend som prinsippfast

fond for. I 2012 kom ungdomsromanen Inn

drosjesjåfør i filmen Mongoland frå 2001.

i elden, som vart nominert til Brageprisen,

Den litterære debuten, Marki Marco (2008),

Kulturdepartementets litteraturpris og Nordisk

utvikla Torkildsen i samarbeid med 10.

råds barne- og ungdomslitteraturpris for 2013.

trinnet på St. Svithun skole i Stavanger. For

AKTUELL MED: Ollis

I 2014 gav Basso ut vaksenromanen Finne ly.

boka blei Torkildsen tildelt Uprisen, etter å ha blitt stemt fram av 220 9.-klassingar over heile landet. Hausten 2009 kom Dystopia I – den første boka i serien DYSTOPIA 2014. Som Marki Marco er også desse bøkene skreddarsydde for utolmodige tenåringar. Torkildsen vann Uprisen for andre gong for Dystopia III i 2012. Torkildsen bur i Stavanger. AKTUELL MED: Stavanger Stories 1 og 2

Basso er utdanna historikar og bur i Oslo. AKTUELL MED: Heksejakt

INGUNN THON

AINA BASSO

TERJE TORKILDSEN

(f. 1986) arbeider i NRK Super, mellom anna

(f. 1979) kjem frå Giske. Ho debuterte i

(f. 1971) debuterte i 2008 med ungdoms-

som dokkespelar. Ho har utdanninga si frå

2008 med ungdomsromanen Ingen må vite.

romanen Marki Marco. Torkildsen er

tekst- og skribentlina ved Westerdals og frå

I 2010 følgde ho opp med ein roman for

utdanna norsklektor, men arbeider i dag som

journalistutdanninga ved NRK Nynorsk

vaksne, Fange 59. Taterpige, som ho vart

komikar, skodespelar og kulturprodusent,

mediesenter.

tildelt Sokneprest Alfred Andersson-Ryssts

og er kanskje mest kjend som prinsippfast

fond for. I 2012 kom ungdomsromanen Inn

drosjesjåfør i filmen Mongoland frå 2001.

i elden, som vart nominert til Brageprisen,

Den litterære debuten, Marki Marco (2008),

Kulturdepartementets litteraturpris og Nordisk

utvikla Torkildsen i samarbeid med 10.

råds barne- og ungdomslitteraturpris for 2013.

trinnet på St. Svithun skole i Stavanger. For

AKTUELL MED: Ollis

I 2014 gav Basso ut vaksenromanen Finne ly.

Basso er utdanna historikar og bur i Oslo. AKTUELL MED: Heksejakt

CHRISTIAN WIIK GJERDE

ASBJØRN RYDLAND

(f. 1981) voks opp i Tjørvåg i Herøy

i Oslo. Han vart tildelt både Nynorsk

kommune på Sunnmøre og er busett i

barnebokpris og Fabelprisen for serien om

Oslo. Han er utdanna pedagog og har jobba

Drakeguten i 2012. Drakeguten vann NM i

både som lærar og som programleiar i NRK

litteraturformidling. Rydland fekk Uprisen

Super og NRK P1. No er han produsent i

for Vegandi – Galderstjerna i 2017.

(f. 1976) er frå Seim i Hordaland og bur

Rikskonsertane. AKTUELL MED: Vegandi – Galderstjerna AKTUELL MED: Jakta på Firkløveren

CHRISTIAN WIIK GJERDE

ASBJØRN RYDLAND

(f. 1981) voks opp i Tjørvåg i Herøy

i Oslo. Han vart tildelt både Nynorsk

kommune på Sunnmøre og er busett i

barnebokpris og Fabelprisen for serien om

Oslo. Han er utdanna pedagog og har jobba

Drakeguten i 2012. Drakeguten vann NM i

både som lærar og som programleiar i NRK

litteraturformidling. Rydland fekk Uprisen

Super og NRK P1. No er han produsent i

for Vegandi – Galderstjerna i 2017.

(f. 1976) er frå Seim i Hordaland og bur

Rikskonsertane. AKTUELL MED: Vegandi – Galderstjerna AKTUELL MED: Jakta på Firkløveren

e historier d o

tem

f e n g j a nd e

les t t e l

i Parad funn i På

DEN DEN

r øke b s kunnskap. tle e t s e le og l r se

en tekst

Felline, professor Pål og kjemisettet

moni nilsson og elin lindell

anna r. folkestad

Krabbekrise

KATTEN

vegard markhus

er an de te re s

EPLESLANG

j as in g Un en as der haldande og n ar b a som er tilpass

nyn

Samlagets leseland for barn som lærer å lese er laga for å stimulere og inspirere ferske lesarar. Dette er gode historier med enkel tekst og sjarmerande illustrasjonar. Du kan også lese bøkene i Leseland-appen, som du kan laste ned på lesebrett.

nyn

atle berge og henning lystad

SPRINT lars bukdahl

MARS ER FOR TAPARAR

nyn

LE SE L AN D for barn som lærer å lese

nyn

nivå ein ny i leseland

nivå to kom i gang

nivå tre lesevennen

nivå fire leseproffen

Bøkene eignar seg for barn som nett har begynt å lære å lese.

Bøkene eignar seg for barn som klarer å lese små tekstmengder.

Bøkene eignar seg for barn som les, men som enno ikkje er uthaldande i lesinga.

Bøkene eignar seg for barn som les og begynner å bli uthaldande i lesinga.

Bøkene har lita tekstmengd og mange illustrasjonar, og teksten er direkte kopla til bileta. Barna lærer å lese både tekst og bilete.

Tekstmengda aukar litt. Bøkene har framleis mange illustrasjonar, og teksten er direkte kopla til bileta.

Tekstmengda aukar, og lesaren møter nokre vanskelege ord. Teksten er delt i kapittel for å skape pausar i lesinga. Bøkene har illustrasjonar på kvar side.

Tekstmengda aukar, og historiene er meir komplekse. Lesaren møter nokre vanskelege ord. Teksten er delt i kapittel med illustrasjonar på kvar side.

Enkel og kort tekst, korte setningar, 5–10 ord per side.

Enkel og kort tekst, korte setningar, 15–25 ord per side.

Korte tekstar, korte til middels lange setningar, 30–50 ord per side.

Middels lange tekstar, middels lange setningar, 70–90 ord per side.

nyn

på te r e as g å b f a r in v i n r e e le s le s e e r s a fi rn ba t y pa r skrift fly ten e n s le t t le e mja r le s e r som f

tilpassa innhald, tekstmengd og ordforråd

nyn

LE SE L AN D for eldre barn og ungdom Samlagets leseland for eldre barn og ungdom er bøker for barn som vil lese korte historier med høg illustrasjonsgrad. Bøkene er spesielt godt eigna for sidemålsbrukarar og lesesvake, og er tematisk tilpassa interessene til eldre barn og ungdom. inspirerande og tankevekkjande lesestoff tøff ffe illustrasjonar lettlesen og innhaldsrik tekst

sp r ek e, illustr fargerike a sj o n a r for b å og le de lesefl i se s v ake b nke for a rn b og j å de gu t ar ent e r

Last ned Leseland-appen her: For iPad:

For Android:

apple.com/appstore

play.google.com