Ho sykla bort ferdig.qxp_A 30.04.2018 08:26 Side 1
Ho sykla bort ferdig.qxp_A 30.04.2018 08:26 Side 3
Solfrid Sivertsen
HO SYKLA BORT og andre noveller
Samlaget Oslo
Ho sykla bort ferdig.qxp_A 30.04.2018 08:26 Side 5
Innhald Bussturen Heilt tilfeldig Ho sykla bort Neste stoppestad Snøengel Liljekonvall Under snø Blinkesko Marna Viola
Ho sykla bort ferdig.qxp_A 30.04.2018 08:26 Side 6
Ho sykla bort ferdig.qxp_A 30.04.2018 08:26 Side 7
Bussturen Eg står utanfor huset og ser opp mot vindauget. Gardinene er ikkje trekte heilt for. Eg stikk handa nedi postkassen, tar opp reklamen og nokre konvoluttar utan å sjå på dei, går dei fire trappetrinna opp og ringer på døra. Då ingen svarer etter fjerde ring, set eg ranselen frå meg, opnar det vesle siderommet og finn fram nøkkelen i det kvite bandet, låser opp døra og går inn, slepper ranselen ned på golvet og drar sakte ned glidelåsen i boblejakka, to–tre centimeter om gongen. Det er så stille at eg høyrer dei små metalliske lydane tommelen og peikefingeren lagar. Støvlettane av, ein etter ein, eg lar dei stå slik, den eine litt bak den andre, som om dei er på veg ut igjen. – Pappa? Ikkje noko svar, men det hadde eg heller ikkje venta, for huset er stille på ein eigen måte når det ikkje er nokon her, sjølv duringa frå kjøleskapet er lågare og forsiktigare, men eg prøver ein gong til, i det eg opnar døra og går inn i stova. – Pappa, er du her? Eg står litt nølande i gangen, så går eg bort til soverommet og opnar døra på gløtt. Mørkt. Ei uoppreidd seng. Ei klokke som tikkar.
Ho sykla bort ferdig.qxp_A 30.04.2018 08:26 Side 8
– Pappa? Eg legg handa på dyna, auga har vant seg til mørket, og eg ser litt av eit skrukkete laken, og puta, med eit avtrykk etter eit hovud. Og på ein måte er eg letta, planen blir enklare no. Huset er tomt, slik det har vore så mange gonger i det siste. På kjøkenet opnar eg ei skapdør og tar ut ein pakke knekkebrød, finn fram kniv og smør. Ein kopp halvfull av kaffi står på bordet. Kald. Kanskje frå i går kveld eller i natt. Det er tomt for mjølk i kjøleskapet, og eg set meg ned ved bordet og tygg nokre bitar av knekkebrødet, brune smular samlar seg på bordet. Det er best slik, på eit vis er det best at han ikkje er heime i dag, sjølv om eg vil helst vita kor han er, før me drar. Eg må henta Johnny, og eg håpar at han har fått noko å eta heime hos kameraten, men eg vil ta knekkebrødpakken med i alle tilfelle. Eg går bort til vasken, tar eit glas og fyller med vatn, eit fort blikk i den vesle spegelen på veggen viser at panneluggen står til vêrs, eg væter handa under springen og prøver å stryka håret flatt igjen. Klokka på skjenken tikkar lydlaust og viser grøne tal. Eg opnar døra til klesskapet og tar ut den gamle, blå tursekken eg pakka i går kveld. Ekstra genserar til begge. Undertøy. Pyjamasbukser. To par sokkar. Og den slitne, brune plysjfrosken til Johnny eg stappa nedi i siste augneblinken. Eg går ut og lukkar døra etter meg. Eg finn fram knekkebrødpakken og eit eple frå kjøleskapet, kjenner eine sokken er litt våt der væte har trengt inn, men eg har ikkje tid til å skifta. Må gå no,
Ho sykla bort ferdig.qxp_A 30.04.2018 08:26 Side 9
klokka fire, har eg sagt til Johnny, eg skal henta han klokka fire. Så tar eg jakka frå knaggen, trekkjer lua nedover hovudet, tar sekken over skuldra. Står ein augneblink og ser meg omkring, det grøne teppet der ein svart skinnhanske ligg som ei avkutta hand, spegelen på veggen med ei hylle under der det ligg ein klesbørste og ei fyrstikkeske, stumtenaren med frakkar og jakker på. Eit lite knepp, og døra er i lås. Eg går ned trappene, vottar, har gløymt vottar, men det er for seint no, eg stikk hendene i lommene og går ned den smale vegen frå huset. Johnny står i gangen og ventar då eg kjem. Eg seier at eg er visst litt sein, og at me må skunda oss. Så hjelper eg han på med jakke, støvlettar og lue, eg tar handa hans, og me begynner å gå. Stega våre lagar utflytande spor i det våte slapseføret. Han går så seint og med så små steg at eg nesten drar han med meg. – Kom no! – Kor skal me hen? – Det veit du. Eg sa det til deg i dag tidleg, og no går bussen snart. Ein bil køyrer forbi i stor fart så spruten står, og med eit rykk halar eg Johnny lenger inn på fortauet. – Skal pappa vera med? Han slepper handa mi, ser opp på meg. – Er du dum, eller? Han skal vel ikkje … Då hadde me vel køyrt i bilen, sant? Han svarer ikkje, berre begynner å gå igjen, støvlettane lagar ein knirkande lyd for kvart steg. På jobb, kan
Ho sykla bort ferdig.qxp_A 30.04.2018 08:26 Side 10
eg seia viss han spør ein gong til, pappa må nok gå på jobb. Sjølv om det er lenge sidan han var på jobb, eg veit ikkje kor han er når han ikkje er heime, berre at han gløymer å handla, gløymer å seia frå når det er sengetid, gløymer å snakka med oss. – Frys du? seier eg etter ei stund. Han ristar på hovudet, dusken på den blå lua svingar fram og tilbake. Me kjem til busshaldeplassen, småspring det siste stykket, for eg trur me har dårleg tid, men me må venta ei lang stund før bussen kjem. Der står ein høg, gråhåra mann med ei veske i handa, han ser på oss då me kjem, små auge under buskete augnebryn og ein raud nase. Eg stirer på ein halvt istykkeriven rutetabell på veggen, lèt som om eg sjekkar rutetidene, sjølv om eg kan dei utanåt. Nokre små, grålege snøfnugg svever i lufta, flyg omkring som bitar av papir og smeltar i det dei når bakken. Endeleg ser eg dei gule lysa, og bussen som no svingar inn på haldeplassen. Hjartet slår hardt då me står på stigbrettet og sjåføren ser på oss, ser frå den eine til den andre, det glimtar i brilleglas og han tar imot pengane, held dei i den store, kvite handa ei stund, men gir oss ikkje billettar enno, eg høyrer ikkje kva det er han mumlar, han har bart som gøymer munnen. Eg skulle vel ikkje ha krølla hundrelappen slik, er det det at eg har krølla han? Eg held ei hand på skuldra til Johnny og ventar, slepper pusten forsiktig ut og høyrer mannen bak meg på stigbrettet hosta. Endeleg kjem remsa med billettar ut av maskinen, og eg strekkjer fram handa for å ta imot. – Bagasje? spør sjåføren, og eg ristar fort på hovu
Ho sykla bort ferdig.qxp_A 30.04.2018 08:26 Side 11
det, skubbar Johnny framfor meg til sitjeplassar langt bak i bussen. Det er ikkje så mange passasjerar, og eg finn to sete med god avstand til andre. Eg legg sekken på golvet ved føtene, tar lua av Johnny og opnar jakka hans, tar mi eiga lue av og drar ned glidelåsen i jakka. Han får sitja ved vindauget så han kan sjå ut på det mørknande grå gatebildet. Eksosrøyken krøllar seg gulsvart langs kanten i det bussen køyrer ut frå haldeplassen, og Johnny snur seg mot meg igjen: – Eg har snart bursdag, eg. – Ja då. – For då blir eg sju år og får endå fleire nye tenner. Her. Han fører ein raudleg peikefinger til munnen, til tomrommet i overkjeven. Eg lukkar auga og legg hovudet mot stolryggen. Me sit langt bak, men likevel synest eg at bussjåføren kikkar på oss i spegelen rett som det er. «Går det bra med deg, Gina?» spurde engelsklæraren ein dag, og eg sa «ja» og bladde fram og tilbake i boka, svaret mitt drukna nesten i blafringa av papir. Ein gong var han ute heile kvelden og halve natta, eg høyrde døra slå då han kom heim og fjernsynet som blei sett på, klokka var halv fire, og eg drog dyna oppunder haka og stirte ut i det mørke rommet. – Er det langt igjen? – Ja, eit stykke. Er du svolten? Johnny ristar på hovudet, hendene hans ligg mellom låra, hovudet tungt mot stolryggen. – For eg har knekkebrød med. Og eit eple.