Sztuka Współczesna: "Black and White", 4 czerwca 2019

SZTUKA WSPÓŁCZESNA BLACK&WHITE Aukcja 4 czerwca 2019 Warszawa

SZTUKA WSPÓŁCZESNA BLACK&WHITE

4 CZERWCA 2019 (WTOREK) GODZ. 19 WYSTAWA OBIEKTÓW 21 MA JA – 4 CZERWCA 2019 PONIEDZIAŁEK – PIĄTEK W GODZINACH OD 11 DO 19 SOBOTA W GODZINACH OD 11 DO 16 MIEJSCE AUKCJI I WYSTAWY DOM AUKCYJNY DESA UNICUM UL. PIĘKNA 1A, WARSZAWA

KOORDYNATORZY AUKCJI Agata Matusielańska, Redakcja katalogu, a.matusielanska@desa.pl, 22 163 66 50, 539 546 699 Karolina Michalak, Redakcja katalogu, k.michalak@desa.pl, 787 094 345 Agata Szkup, Koordynator sprzedaży, a.szkup@desa.pl 22 163 67 01, 692 138 853 ZLECENIA LICY TACJI zlecenia@desa.pl, tel. 22 163 67 00

INDEKS Abakanowicz Magdalena 220

Łukomski Józef 239

Asis Antonio 226

Marczyński Adam 215

Bartczak Andrzej Marian 237

Mieczkowski Ed (Edwin) 224

Berdowska Tamara 227

Musiałowicz Henryk 242

Broniatowski Karol 243

Nowacki Andrzej 228, 229

Bujnowski Rafał 249

Orbitowski Janusz 232

Dłubak Zbigniew 204, 205

Pawlak Włodzimierz 221, 222

Dobkowski Jan 206

Poniatowski Cezary 248

Dróżdż Stanisław 203

Rajch Andrzej 234

Drożyńska Monika 245

Robakowski Józef 230

Gieraga Andrzej 216

Sasnal Wilhelm 244

Gieryszewski Ryszard 214

Stańczak Julian 223

Hewitt Francis 225

Stażewski Henryk 207

Hulik Viktor 217

Struk Tomasz 238

Kalinowski Tadeusz 235, 236

Szprynger Anna 247

Kosiec Małgorzata 246

Tatarczyk Tomasz 219

Lach-Lachowicz Natalia 201, 202

Uklański Piotr 218

Lasecki Hugon 238

Waśko Ryszard 208

Leśnik Andrzej 240, 241

Wejchert Aleksandra 233

Lewandowska Danuta 231

Winiarski Ryszard 209 - 213

OKŁADKA FRONT poz. 220 Ryszard Winiarski, ”Area 17/9”, 1971 r. •II OKŁADKA poz. 226 Julian Stańczak, “Fragments of shadow”, 1966 r. STRONY 2-3 poz. 232 Jan Dobkowski, “Słońce - nadzieją”, 1977 r. • STRONA 4 poz. 118 Piotr Uklański, “Untitled (Bloody Dark Day)”, 2013 r. III OKŁADKA poz. 220 Ryszard Winiarski, ”Area 17/9”, 1971 r.• IV OKŁADKA poz. 216 Magdalena Abakanowicz, Kompozycja Sztuka Współczesna. Black&White • ISBN 978-83-66377-00-4 • Kod aukcji 619ASW061 Nakład 2 500 egzemplarzy • Koncepcja graficzna Monika Wojnarowska • Opracowanie graficzne Krzysztof Załęski • Zdjęcia Marcin Koniak, Paweł Bobrowski PRENUMERATA KATALOGÓW prenumerata@desa.pl DRUK ArtDruk Kobyłka

ZARZĄD DESA UNICUM SA

JULIUSZ WINDORBSKI Prezes Zarządu

JAN KOSZUTSKI Wiceprezes Zarządu

MAŁGORZATA KULMA Członek Zarządu, Główna Księgowa

IZA RUSINIAK Członek Zarządu, Dyrektor Departamentu Projektów Aukcyjnych

AGATA SZKUP Członek Zarządu, Dyrektor Departamentu Sprzedaży

SEKRETARIAT ZARZĄDU Katarzyna Siporska tel. 22 163 66 65 biuro@desa.pl

DZIAŁ MARKETINGU Marta Czartoryska-Żak, Dyrektor Marketingu tel. 662 280 480, m.czartoryska-zak@desa.pl

DZIAŁ KSIĘGOWOŚCI Małgorzata Kulma, Główna Księgowa tel. 22 163 66 80, m.kulma@desa.pl

Marta Wiśniewska, Marketing Manager tel. 795 122 709, m.wisniewska@desa.pl

Marlena Ulejczyk, Zastępca Głównej Księgowej tel. 22 163 66 81, m.ulejczyk@desa.pl

Maria Olszak, Specjalista ds. marketingu tel. 22 163 67 61, 795 122 723, m.olszak@desa.pl PUBLIC REL ATIONS Agnieszka Marszał, Business & Culture tel. 793 919 109, pr@desa.pl DZIAŁ IT Piotr Gołębiowski, Koordynator Projektów IT tel. 502 994 225, p.golebiowski@desa.pl Wojciech Kosmala, Digital Manager tel. 664 150 861, w.kosmala@desa.pl

Katarzyna Krzyżanowska, Księgowa tel. 22 163 66 83, k.krzyzanowska@desa.pl D Z I A Ł P R AW N Y Wojciech Dziakowski, Aplikant Radcowski tel. 22 163 67 86, 664 981 452, w.dziakowski@desa.pl DZIAŁ LOGIS T YCZNY Milena Lutomirska, Dyrektor Działu tel. 795 122 714, m.lutomirska@desa.pl Kacper Tomaszkiewicz, Kierownik ds. transportów i logistyki tel. 795 122 708, k.tomaszkiewicz@desa.pl

KONTA BANKOWE mBank S.A. Swift: BREXPLPWWA3 PLN: 27 1140 2062 0000 2380 1100 1002 EUR: 43 1140 2062 0000 2380 1100 1005 USD: 16 1140 2062 0000 2380 1100 1006

DESA UNICUM SA ul. Piękna 1A, 00-477 Warszawa, tel. 22 163 66 00, e-mail: biuro@desa.pl NIP: 527 26 44 731 REGON: 142733824 KRS 0000718495 Spółka zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy XII Wydział Gospodarczy, kapitał zakładowy 85 055 000 zł

D E PA R TA M E N T P RO J E K TÓW AU KC Y J N YC H

IZA RUSINIAK Dyrektor Departamentu Projektów Aukcyjnych i.rusiniak@desa.pl 22 163 66 40, 664 981 463

TOMASZ DZIEWICKI Kierownik Działu Sztuka Dawna t.dziewicki@desa.pl 22 163 66 46, 735 208 999

ARTUR DUMANOWSKI Kierownik Działu Sztuka Najnowsza i Projekty Specjalne a.dumanowski@desa.pl 22 163 66 42, 795 122 725

KLARA CZERNIEWSKA-ANDRYSZCZYK Specjalista Sztuka Współczesna k.czerniewska@desa.pl 22 163 66 41, 664 150 866

MAREK WASILEWICZ Starszy Specjalista Sztuka Dawna m.wasilewicz@desa.pl 22 163 66 47, 795 122 702

MAŁGORZATA SKWAREK Starszy Specjalista Sztuka Dawna m.skwarek@desa.pl 22 163 66 50

KATARZYNA ŻEBROWSKA Starszy Specjalista Fotografia Kolekcjonerska k.zebrowska@desa.pl 22 163 66 49, 539 546 701

MAGDALENA KUŚ Starszy Specjalista Sztuka Użytkowa m.kus@desa.pl 22 163 66 44, 795 122 718

EVA-YOKO GAULT Specjalista Sztuka Użytkowa e.gault@desa.pl 664 150 862

CEZARY LISOWSKI Specjalista Sztuka Użytkowa, Design c.lisowski@desa.pl 22 163 66 51, 788 269 908

KAROLINA ŁUŹNIAK Starszy Specjalista Sztuka Użytkowa i Komiks k.luzniak@desa.pl 22 163 66 48

AGATA MATUSIELAŃSKA Asystent Sztuka Współczesna a.matusielanska@desa.pl 22 163 66 50, 539 546 699

JULIA MATERNA Asystent Sztuka Dawna j.materna@desa.pl 22 163 66 52, 538 649 945

KAROLINA KOŁTUNICKA Asystent Sztuka Młoda i Najnowsza k.koltunicka@desa.pl 22 163 66 43, 664 150 864

STEFANIA AMBROZIAK Asystent Sztuka Użytkowa i Komiks s.ambroziak@desa.pl 539 196 531

MARCIN LEWICKI Asystent Sztuka Współczesna m.lewicki@desa.pl 788 260 055

KAROLINA MICHALAK Asystent Sztuka Współczesna k.michalak@desa.pl 787 094 345

ALICJA SZNAJDER Asystent Sztuka Użytkowa a.sznajder@desa.pl 502 994 177

D E P A R T A M E N T P O Z Y S K I WA N I A O B I E K T Ó W BIU RO PRZYJĘĆ: tel. 22 163 66 10 , w yc e ny@de s a. pl , pon . - pt. 11 -19, s o b . 11 -16 W Y C E N Y B I Ż U T E R I I : śr. 15-19, c z w. 11 -15 , D E S A B iżute r ia, Now y Św iat 4 8, Wa r sz a wa , tel . 2 2 8 2 6 4 4 6 6 , b i z u ter i a @ d esa . p l

JOANNA TARNAWSKA Dyrektor Departamentu j.tarnawska@desa.pl 22 163 66 11, 698 666 189

ELŻBIETA KOPEĆ Specjalista e.kopec@desa.pl 22 163 66 15, 502 994 227

D E PA R TA M E N T S P R Z E DA Ż Y

AGATA SZKUP Dyrektor Departamentu Sprzedaży a.szkup@desa.pl 22 163 67 01, 692 138 853

ALEKSANDRA ŁUKASZEWSKA Kierownik Galerii a.lukaszewska@desa.pl 22 163 67 05, 664 981 465

MICHAŁ BOLKA Doradca Klienta m.bolka@desa.pl 22 163 67 03, 664 981 449

KAROLINA CIESIELSKA Doradca Klienta k.ciesielska@desa.pl 22 163 67 12, 668 135 447

MAŁGORZATA NITNER Doradca Klienta m.nitner@desa.pl 22 163 67 02, 514 446 892

JADWIGA BECK Doradca Klienta j.beck@desa.pl 795 122 720

BARBARA RZEŚNA Doradca Klienta b.rzesna@desa.pl 22 163 67 10, 664 981 450

SYLWIA PUDŁO Doradca Klienta s.pudlo@desa.pl 22 163 67 11, 506 251 833

MAJA LIPIEC Doradca Klienta m.lipiec@desa.pl 22 163 67 07, 538 647 637

MARTA LISIAK Doradca Klienta m.lisiak@desa.pl 22 163 67 04, 788 265 344

KORA KULIKOWSKA Asystent ds. rozliczeń k.kulikowska@desa.pl 22 163 66 20, 788 262 366

MICHALINA KOMOROWSKA Asystent, Biuro Obsługi Klienta m.komorowska@desa.pl 22 163 66 20, 882 350 575

B I U RO O B S Ł U G I K L I E N TA te l. 22 163 66 00, bok@de s a. pl po n . - pt. 11 -19, s ob. 11 -16

URSZULA PRZEPIÓRKA Kierownik Działu u.przepiorka@desa.pl 22 163 66 01

ANNA MAZUREK Specjalista ds. rozliczeń a.mazurek@desa.pl 22 163 66 09

MAGDALENA OŁTARZEWSKA Asystent ds. rozliczeń m.oltarzewska@desa.pl 22 163 66 03, 506 252 044

D Z I A Ł A D M I N I S T R O WA N I A O B I E K T A M I

KATARZYNA PACIOREK Asystent, Biuro Obsługi Klienta k.paciorek@desa.pl 22 163 66 03, 538 977 515

S TUDIO FOTOGRAFICZNE

P UNK T WYDA Ń OBI EK TÓW : te l . 2 2 16 3 6 6 2 0 , w ydania@de s a. pl pon . - p t . 11 -19, so b . 11 -16

KAROLINA ŚLIWIŃSKA Kierownik Działu k.sliwinska@desa.pl 22 163 66 20, 795 121 575

PAWEŁ WĄTROBA Specjalista ds. obiektów p.watroba@desa.pl 22 163 66 21, 514 446 849

PAWEŁ WOŁYNIAK Asystent ds. obiektów p.wolyniak@desa.pl 22 163 66 21, 506 251 934

MARCIN KONIAK Fotograf m.koniak@desa.pl 22 163 66 74, 664 981 456

MARLENA TALUNAS Fotoedytor m.talunas@desa.pl 22 163 66 75, 795 122 717

PAWEŁ BOBROWSKI Fotograf p.bobrowski@desa.pl 22 163 66 75

201

N ATALIA LL / N ATALIA L AC H-L AC HOWICZ ( u r . 19 3 7 )

“Monika” z cyklu “Geografia twarzy”, 1964 r. odbitka żelatynowo-srebrowa/papier fotograficzny, 59 x 49 cm datowany i opisany ołówkiem na odwrociu: ‘Geografia twarzy | 1964 | “Monika”’ na odwrociu pieczęć autorska estymacja: 18 000 - 25 000 PLN 4 200 - 6 000 EUR

202

N ATALIA LL / N ATALIA L AC H-L AC HOWICZ ( u r . 19 3 7 )

“Piramida”, 1979 r. odbitka żelatynowo-srebrowa/papier fotograficzny, 16,50 x 17,20 cm [wymiar każdej części] sygnowany, datowany i opisany ołówkiem na odwrociu: ‘NATALIA LL | seance: PYRAMID | 2 June 1979 | Wrocław’ oraz nalejka z Collection & Archives Andrzej Kenda estymacja: 15 000 - 20 000 PLN 3 500 - 4 700 EUR

POCHODZENIE: - kolekcja Andrzeja Kendy

203

S TA N I S Ł AW D R Ó Ż D Ż ( 19 3 9 - 2 0 0 9 )

Białe-czarne z cyklu “Pojęciokształty”, 1970 r. odbitka żelatynowo-srebrowa, vintage print/papier barytowy, 64 x 59,5 cm estymacja: 35 000 - 45 000 PLN 8 100 - 10 500 EUR

„Pojęciokształty są merytoryczno-formalnymi, samoanalizującymi kodyfikatorami rzeczywistości, integrującymi naukę i sztukę, poezję i plastykę”. – STANISŁAW DRÓŻDŻ

Artysta zaczął tworzyć „Pojęciokształty” w 1967 roku. Swojej artystycznej wizji pozostał wierny przez ponad 40 lat. Twórczość Stanisława Dróżdża funkcjonuje w dziedzinie sztuki i jest zaliczana do konceptualizmu. Jednak sam autor uważał się za poetę. Zajmował się poezją konkretną. Kierunkiem artystycznym, który pojawił się w 1953 roku na Zachodzie. To poezja wizualna, charakteryzująca się tym, że poematy mają postać kompozycji wizualnych, zbudowanych z układów liter i znaków typograficznych, niepodporządkowanych żadnym związkom semantycznym czy syntaktycznym. Dróżdż mówił, iż „(...) poezja konkretna polega na wyizolowaniu, zautonomizowaniu słowa. Wyizolowaniu go z kontekstu językowego, wyizolowaniu go także z kontekstu rzeczywistości pozajęzykowej, żeby słowo jak gdyby samo w sobie i dla siebie znaczyło. W poezji konkretnej forma jest zdeterminowana treścią, a treść formą. Poezja tradycyjna opisuje obraz. Poezja konkretna pisze obrazem” (Ewa Gorządek, Stanisław Dróżdż, culture.pl, grudzień 2004/listopad 2009).

204

ZBIGNIEW DŁUBAK ( 19 21 - 2 0 0 5 )

“Asymetria 310A” z cyklu “Asymetria”, 1988 r. odbitka żelatynowo-srebrowa, vintage print/papier barytowy, 30 x 30 cm sygnowany, datowany i opisany ołówkiem na odwrociu: ‘Zbigniew DLUBAK | ASYMMETRY 310A 1988’ estymacja:

6 000 - 9 000 PLN 1 400 - 2 100 EUR

205

ZBIGNIEW DŁUBAK ( 19 21 - 2 0 0 5 )

“Asymetria 319B” z cyklu “Asymetria”, 1988 r. odbitka żelatynowo-srebrowa, vintage print/papier barytowy, 30 x 30 cm sygnowany, datowany i opisany ołówkiem na odwrociu: ‘Zbigniew DLUBAK | ASYMMETRY 319B 1988’ estymacja:

6 000 - 9 000 PLN 1 400 - 2 100 EUR

206

JAN DOBKOWSKI ( u r . 19 4 2 )

“Słońce - nadzieją”, 1977 r. akryl/deska, 50 x 71 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘Jan Dobkowski | “SŁÓŃCE – NADZIEJĄ” 1977 | ACRYL 50 cm x 71 cm’ estymacja: 14 000 - 19 000 PLN 3 300 - 4 500 EUR

„Dobkowskiego interesowała zawsze różnorodność kulturowa, jego liczne podróże po wszystkich kontynentach znakomicie zaowocowały w cyklach obrazów, interesowała go zawsze złożoność rzeczy i świata, a raczej to fundamentalne dla niej napięcie między zimnym i gorącym, bliskim i odległym, małym i wielkim. Ale u tego artysty napięcie pojawia się w formie szczególnej, nacechowanej bezbrzeżnością. On jest oswojony z nieskończonością. Jej tłem jest czerń, czerń nocnego nieba, które jak wiadomo, tylko nocą jest przezroczyste, śladem linia, linie i kolory”. – STEFAN SZYDŁOWSKI

Prace utrzymane w czarno-białej tonacji zajmują szczególne miejsce w twórczości Jana Dobkowskiego. Około lat 70. nastąpił zwrot w artystycznym rozwoju twórcy. W tym okresie powstało wiele rysowanych tuszem serii pejzażowych, a także romantyczno-erotycznych kompozycji. Malarz pokrywał płaszczyzny swoich prac splotem misternie powiązanych linii, niezwykle cienkich oraz delikatnych. Nieraz odbiorca ma wrażenie, że artysta tworzy swoje realizacje za pomocą jednej linii wijącej się w różnych kierunkach. Powstające w latach 70. czarno-białe prace są bezpośrednim efektem rysunkowych eksperymentów. Pierwszą realizacją z serii była praca na płótnie pt. „Narodziny smutku” z 1974. Dopiero później Dobkowski zdecydował się na tworzenia płócien w chromatycznej gamie kolorystycznej, zazwyczaj w odcieniach czerwieni oraz błękitu. Janusz Zagrodzki pisał o twórczości Dobkowskiego w kontekście osobistej potrzeby autora do snucia opowieści o strukturze świata. Artysta poprzez swoje cykle odpowiada w osobliwy dla siebie sposób na zawiłość otaczającej nas rzeczywistości, a jego prace nieraz rozpatrywane są jako utwory dokumentujące życie z pogranicza traktatów nad studiami psychoanalitycznymi. Jak pisze krytyk: „Można je również uznać za indywidualnie uformowaną odpowiedź artysty na przekaz doznań płynący z mikro i makrokosmosu. Patrząc z tej perspektywy na całokształt jego dokonań, nie sposób nie zauważyć oryginalności pojrzenia, osobistego, tak wyjątkowego, że trudno przypisać je do konkretnego zjawiska w sztuce, poza wiele mówiącym, a jednocześnie enigmatycznym w swej ogólności określeniem nowej fazy kultury, którą w 1964 roku Fredric Jameson nazwał postmodernizmem” (Janusz Zagrodzki, Kreacja istnienia w sztuce Jana Dobkowskiego, [w:] Jan Dobkowski, Warszawa 2016, s. nlb. O ambicji oddania całokształtu istnienia wraz z jego zawiłościami, która przewija się w twórczości malarza, w niezwykle ciekawy sposób opowiada Magdalena Sołtys: „Dobkowski uprawia malarstwo, które rozrasta się z sensów organicznych, sensualnych, erotycznych do sensów istotowych dla rozciągłości i ciągłości siły istnienia, do wymiarów kosmologicznych. Rozgrywa jednak swoją narrację zawsze pod dyktando człowieka – demiurga świata, w którego bezkresnej orbicie znajduje się kosmos. Ciało ludzkie i świat to jedno, choć tylko świat da się sprowadzić do ciała, nim ująć, nim eksplorować, nie zaś odwrotnie – ciało do świata. Nawet pejzaże, które nie mają do figuracji dobitnych, sugestywnych odniesień (a są przecież i takie, które mają) również mieszczą się w opowieści zintegrowanej z człowiekiem. W obrazie składowe przedstawienia nie wykazują cech dominacji nad sobą. Wskazują raczej na jakiś osobliwy wymiar egalitaryzmu form i przestrzeni, porozumienia tła i protagonisty lub braku tła oraz istnienia wielu protagonistów ze swobodą kawałkowanych i powielanych – organizmów ciał z człeko-macek w osobliwej układance form. Te składowe sugerują wagę świata równo rozparcelowaną, zrównoważone uniwersum bez hierarchicznych wyskoków. Lecz nie ma mimo to najmniejszych podstaw, by zanegować skupienie, koncentrację na pewnym poziomie znaczeń – właśnie antropocentryczny wymiar całej tej twórczości. Wszystkie przedstawienia podporządkowane są zamiarowi uczynienia ludzkiej siły, która jest ekspansywną plamą i linią, która anektuje wszelką przestrzeń, paradoksalnie gwarantem powszechnego egalitaryzmu, harmonicznego zrównoważenia” (Magdalena Sołtys, Mitologia Dobkowskiego, [w:] Jan Dobkowski 70, Sopot 2019, s. 7).

207

HENRYK S TAŻEWSKI ( 18 9 4 - 19 8 8 ) “Nr 30”, 1976 r. olej, relief/deska, 43,5 x 43,5 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘nr. 30 | 1976 | H. Stażewski’ na blejtramie nalepka z opisem pracy w języku niemieckim estymacja: 50 000 - 70 000 PLN 11 000 - 17 000 EUR POCHODZENIE: - Galerie Hoffmann, Friedberg - kolekcja prywatna, Europa

„Sztuka abstrakcyjna (…) jest sumą wrażeń i obserwacji, jest wyczuciem klimatu współczesności, wyrazem dynamizmu dzisiejszego życia, lirycznym obrazem epoki, w której odbywają się przewroty powodowane wielkimi ruchami społecznymi, wynalazkami i odkryciami, epoki rozbicia stosu atomowego itp. Wszystko to powoduje gruntowne zmiany w charakterze naszego życia i musi znaleźć oddźwięk w sztuce i stworzyć nowe środki wyrazu plastycznego”. – HENRYK STAŻEWSKI

208

RY S Z A R D WA Ś KO ( u r . 19 4 7 )

”Portret Henryka Stażewskiego”, 1981 r. brom/papier barytowy, 29,5 x 38,5 cm sygnowany, datowany i opisany ołówkiem na odwrociu: ‘”Portret Henryka Stażewskiego” R. Waśko, 1981’ oraz dedykacja estymacja: 2 600 - 3 500 PLN 600 - 900 EUR

„Maluje białe obrazy z siatką czarnych linii. Niekiedy są to gęste układy równoległych linii, lekko przesuniętych względem siebie, lub trąconych, jakby były strunami. Czasem jedna linia przecina powierzchnię tworząc trudne do zdefiniowania układy geometryczne, czasem linie umykają ukosem na brzegi obrazu. W obrazach tych Stażewski podejmuje wielki mit współczesnej kultury, pasjonujący wielu artystów – poszukiwanie porządku w chaosie”. – JANINA ŁADNOWSKA

209

RYSZARD WINIARSKI ( 19 3 6 - 2 0 0 6 )

”Area 17/9”, 1971 r. akryl/szkło (tafle lustrzane), drewno, 101 x 101 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘AREA 17/9 | Winiarski 1971’ estymacja: 1 000 000 - 1 400 000 PLN 240 000 - 330 000 EUR OPINIE: - autentyczność potwierdzona przez spadkobierczynie artysty

”Biel i czerń w swej jednoznaczności są dla Winiarskiego ‘zerem’ i ‘jedynką’, ulubioną parą, której kolory i walory ustępowały rzadko”. – DOBROSŁAWA HORZELA

Ryszard Winiarski w latach 70. XX w. Fotografia Archiwalna / archiwum rodzinne artysty

Lata 60. i 70. XX wieku to czasy, gdy w sztuce pojawiały się wizualne przedstawienia odnoszące się do takich wydarzeń, wynalazków i dziedzin nauki jak loty w kosmos, pierwsze komputery i niezwykle popularna wówczas cybernetyka. Ta ostatnia była uważana za ogólną naukę o systemach oraz informacji: jej nadawaniu, przetwarzaniu i zarządzaniu nią. Cybernetyka miała stać się ogólną dziedziną wiedzy, z której czerpać mają zarówno konstruktorzy „maszyn myślących”, jak i wszyscy ci, którzy pracowali z różnorodnymi systemami wykorzystującymi dane, których przetwarzanie należy usprawnić. Choć wspomniane dwie dekady można uznać za czas końca modernizmu, wskazane zagadnienia oraz zainteresowanie nimi wśród artystów wydają się dalszym ciągiem pozytywnego, „progresywnego” myślenia, tak charakterystycznego dla pierwszych awangard XX wieku. Przeniknęło ono dość szybko do kręgów artystycznych. Żywo zainteresowany był nim Mieczysław Porębski, historyk i krytyk sztuki, który od początku swojej kariery był blisko związany

z artystami i artystkami awangardowymi. Porębski prowadził seminarium na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, na które miał okazję uczęszczać Ryszard Winiarski. Sam artysta tak opisał to doświadczenie: „Decydujące znaczenie dla mojej twórczości miało uczestnictwo w seminariach poświęconych tematyce kultury indywidualnej prowadzonych przez prof. Mieczysława Porębskiego połączonych z moimi zainteresowaniami teorią informacji i pewnymi działami matematyki. Moją ambicją są próby wizualnego notowania zdarzeń i wizualnej prezentacji ich rozkładów statystycznych. Frapuje mnie wielość możliwości, jakie stwarza takie traktowanie obrazu” (cyt. za: Ryszard Winiarski, [red.] Ania Muszyńska, Magdalena Marczak-Cerońska, Warszawa 2017, s. 32).

Sztuk Pięknych, ale również politechniki, zatem świat liczb i rachunków nie był mu obcy. Winiarskiego oraz wspomnianego już Porębskiego łączyło myślenie o sztuce jako o informacji, którą nadaje się za pomocą „kodu” poprzez odpowiedni „kanał komunikacyjny”, transmitujący „komunikat”. Podobne, strukturalistycznie nacechowane słownictwo było znakiem tamtej epoki, tak jak chęć ujęcia działalności artystycznej za pomocą ścisłej terminologii, bliższej naukom empirycznym niż humanistycznym rozważaniom o twórczości.

na binarny język dwóch barw: czerni i bieli. Przykładowo zamalowanie jednego pola wewnątrz siatki czernią mogło oznaczać „reszkę” w rzucie monetą, gdy „orzeł” zaznaczany był poprzez pozostawienie pola niezamalowanego. Jest to wyłącznie przykład najprostszego działania, które u Winiarskiego przybierało znacznie bardziej złożone formy. Artysta decydował losowo na przykład o tym, w którym narożniku kompozycji rozpocząć „zapis”, następnie według odpowiedniego klucza zapisywał wyniki nie tylko własnych rzutów kostką czy monetą, ale również gotowe dane na przykład ze znalezionych tablic statystycznych. Niekiedy też wyniki doświadczeń Winiarski zapisywał przy użyciu odpowiednich algorytmów, każdą z wartości przeliczając według ustalonego początkowo wzoru. Jak przyznał sam artysta, w takiej praktyce kluczowy był sam intelektualny proces. Wizualne dzieło pozostawało dla artysty po prostu zapisem intelektualnego procesu, operacji na danych i liczbach. Nie odbiera to im rzecz jasna niezbywalnej, wizualnej wartości, jednak zwraca uwagę na to, że jej osiągnięcie nie było podstawowym celem ich autora.

Winiarskiego przez wiele lat interesowała statystyka i rachunek prawdopodobieństwa. Jego obrazy były zapisem kolejnych, podejmowanych raz za razem eksperymentów statystycznych, których przedmiotem był szereg rzutów monetą lub kością. Artysta wykorzystywał w swojej twórczości matrycę, zwykle w postaci dwubarwnej siatki, którą następnie pokrywał kolorem w zależności od wyników eksperymentu w kolejnych powtórzeniach. Wyniki swoich doświadczeń tłumaczył niejako

Popularne ówcześnie zagadnienia silnie wpłynęły na młodego artystę. Można stwierdzić, że był on „predestynowany” do tego, by podjąć je w swojej twórczości. Winiarski był bowiem nie tylko absolwentem Akademii

210

RYSZARD WINIARSKI ( 19 3 6 - 2 0 0 6 )

“Game for two”, 1987 r. akryl/deska, 48,5 x 48,5 cm (w świetle oprawy) sygnowany i datowany p.d.: ‘winiarski ‘87’, w l.d.: ‘game for two’ na odwrociu stemple Muzeum Narodowego w Warszawie estymacja: 50 000 - 80 000 PLN 11 000 - 19 000 EUR POCHODZENIE: - kolekcja prywatna, Bonn OPINIE: - autentyczność potwierdzona przez spadkobierczynie artysty

„Przystępując do budowania obrazu czy obiektu (nazywam je zresztą częściej obszarami, gdyż nie jestem pewny czy nazwa ’obraz’ odpowiada ich charakterowi) ustalam przede wszystkim reguły postepowania, reguły gry, a potem zapraszam przypadek do udziału w realizacji. Źródłem losu może być moneta, kostka do gry, ruletka, tablica liczb przypadkowych czy wreszcie odpowiednio zaprogramowany komputer”. – RYSZARD WINIARSKI

211

RYSZARD WINIARSKI ( 19 3 6 - 2 0 0 6 )

“Order eleventh vertical game 4 x 4”, 1981 r. akryl, ołówek/deska, 68 x 4 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘Order | eleventh | vertical | game | 4 x 4 | winiarski | 81’ oraz wskazówka montażowa na odwrociu naklejka: ‘11’ estymacja: 26 000 - 35 000 PLN 6 000 - 8 100 EUR OPINIE: - autentyczność potwierdzona przez spadkobierczynie artysty

„Jest niewątpliwie wiele odmian każdego z kolorów, ale biel i czerń to jedyna para kolorów, które zestawione razem, a nie traktowane oddzielnie, pozwalają nam zapomnieć o specyfice każdego z nich z osobna. Jeśli mówimy ’żółć’ i ’czerwień’ to natychmiast należy zapytać, który z licznych żółtych i który z licznych czerwonych kolorów mamy na myśli. Jeśli mówimy ’biel’ i ’czerń’, to nie potrzeba już zadawać dalszych pytań. Biel i czerń to ’tak’ i ’nie’ w logice, to 0 i 1 w binarnym systemie liczenia, to dobro i zło w filozofii, to tysiące dalszych skojarzeń i znaczeń odnoszących się do podstawowych praw natury i ludzkiej egzystencji”.

– RYSZARD WINIARSKI

212

RYSZARD WINIARSKI ( 19 3 6 - 2 0 0 6 )

“Game 9 x 9”, 1979 r. akryl, ołówek/płótno, 81 x 81 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘game 9 x 9 winiarski 1979’ estymacja: 130 000 - 180 000 PLN 30 000 - 42 000 EUR OPINIE: - autentyczność potwierdzona przez spadkobierczynie artysty

„Biel i czerń to ‘tak’ i ‘nie’ w logice, to 0 i 1 w binarnym systemie liczenia, to dobro i zło w filozofii, to tysiące dalszych skojarzeń i znaczeń odnoszących się do podstawowych praw natury i ludzkiej egzystencji”. – RYSZARD WINIARSKI

213

RYSZARD WINIARSKI ( 19 3 6 - 2 0 0 6 )

“Edward D.”, 1999 r. akryl/płótno, 33,5 x 27,5 cm sygnowany i datowany p.d.: ‘winiarski ‘99’ oraz opisany l.d.: ‘Edward D.’ sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘R.WINIARSKI | 99 | Edward D.’ estymacja: 10 000 - 14 000 PLN 2 300 - 3 300 EUR OPINIE: - autentyczność potwierdzona przez spadkobierczynie artysty

Historia sylwetowego portretu wiąże się z mitycznymi początkami malarstwa i sięga starożytności. Według Pliniusza Starszego, rzymskiego pisarza, autora słynnej „Historii naturalnej” młoda dziewczyna z Koryntu obrysowała na ścianie cień swojego ukochanego odchodzącego na wojnę, by utrwalić jego wizerunek na pamiątkę. Tym samym miała ona zapoczątkować sztukę malarstwa. Niezależnie od tego, w jakim stopniu prawdziwa jest historia Pliniusza, sylwetowe portrety stanowiły przedmiot zainteresowania w kolejnych wiekach w Europie, zwłaszcza jako przedmiot towarzyskiej zabawy. Rozpowszechniły się szczególnie w drugiej połowie XVIII wieku, kiedy wytwarzano je przykładowo w miniaturowych formach i umieszczano jako dekorację na przedmiotach codziennego użytku. Podstawową funkcją konturowego rysunku było jednak utrwalenie wizerunku. Cień rzucany na ekran przez modela pozwalał na obrys zindywidualizowanych rysów twarzy, co dawało możliwość uchwycenia podobieństwa portretowanych postaci. Utrwalano je często na czarnym papierze, po czym wycinano obrys twarzy. Rzecz jasna, nie wiadomo, w jakim stopniu owa tradycja znana była Ryszardowi Winiarskiemu, podejmującemu się utrwalenia wizerunku Edwarda Dwurnika. Niezależnie od tego jego praca wpisuje się w długą tradycję. Polega ona na tworzeniu obrysu portretowanej głowy w celu upamiętnienia, zachowania jej rysów. Winiarski posłużył się innym medium niż te opisane powyżej – swoją pracę wykonał na płótnie. Wątpliwe wydaje się również, by wykorzystał cień do odwzorowania wizerunku. Niemniej jednak jego praca, będąca niejako dokumentem spotkania dwóch znanych artystów, pozostaje w wizualnym dialogu z profilowymi portretami opisanymi powyżej. Wszystkie one posługują się czernią i bielą w celu upamiętnienia wyglądu postaci.

214

RYSZARD GIERYSZEWSKI ( u r . 19 3 6 )

“Podział 5”, 1984 r. akryl/aluminium, 43, 5 x 43,5 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘R. GIERYSZEWSKI 84 | PODZIAL 5’ estymacja: 7 000 - 10 000 PLN 11 600 - 2 400 EUR

„Gieryszewski unika mówienia wprost o rzeczach oczywistych. Sztuka jego jest pozornie chłodna, nieco hermetyczna, oscylująca na krawędzi abstrakcji. W istocie reaguje na wszystko co jest dla autora ważne z humanistycznego i czysto artystycznego punktu widzenia. Unika prostej anegdoty jak i przydługich opowieści tak charakterystycznych dla znacznej części prac powstających w kręgu sztuki metaforycznej. Maksimum wyrazu i wieloznaczność przekazu stara się uzyskać nie poprzez mnożenie szczegółów, ale ich eliminację, przez upraszczanie formy niekiedy aż do jej celowej chropawości. W rezultacie powstaje syntetyczna notacja zdarzeń i przemyśleń”. – MARIA DOMURAT-KRAWCZYK

215

ADAM MARCZYŃSKI ( 19 0 8 - 19 8 5 )

Bez tytułu, ok. 1976 r relief, technika mieszana/tektura, 25 x 25 cm sygnowany l.d.: ‘AM’ na odwrociu potwierdzenie autentyczności przez Jolantę Marczyńską estymacja: 20 000 - 30 000 PLN 4 600 - 7 000 EUR

„Odosobnionym zjawiskiem (...) jest twórczość Marczyńskiego, który oczyszczając swoją koncepcję z pozostałości strukturalizmu, doszedł do układów prostych, bezosobowych i do rozwiązań technicznych, redukując rolę artysty do zaprojektowania układu-instrumentu, który oddaje widzowi do estetycznej zabawy. Emitowany kolor wywołany jest przez naciśnięcie klawisza, podobnie jak ton muzyczny”.

– MAREK ROSTWOROWSKI

216

ANDRZEJ GIERAGA ( u r . 19 3 4 )

“Graf”, 1989 r. technika własna/płótno, 100 x 99,5 cm sygnowany, datowany i opisany na nalepce na odwrociu: ‘ANDRZEJ GIERAGA | OBRAZ “GRAF” | WYM. 100 x 100 | TECH. WŁASNA | ROK 1989’ estymacja: 9 000 - 15 000 PLN 2 000 - 3 500 EUR

„Andrzej Gieraga należy do tej grupy twórców, którzy w świecie chaosu i niepokojów, posługując się językiem geometrii, poprzez dzieła, tworzy wokół siebie ład i harmonię. Od chwili debiutu, drogę artystyczną Andrzeja Gieragi wyróżnia własny niepowtarzalny styl, który określa zrównoważenie form oraz łączenie przeciwieństw w dynamiczną, lecz pełną ładu wieloznaczną całość. Ten geometryzujący abstrakcjonista kreuje takie modele świata, które w jego przekonaniu, są tym doskonalsze, im bardziej są zredukowane do prostych układów form”. – TAMARA KSIĄŻEK

217

VIK TOR HULÍK ( u r . 19 4 9 )

“Small Geo-Mover 37 B” z serii “Black&White - Circles”, 2016 r. akryl/płyta MDF, 40 x 40 cm sygnowany na odwrociu, na naklejce autorskiej: ‘V. Hulik 2016’ opisany na odwrociu, na naklejce autorskiej: ‘from the set Black&White - Circles | SMALL GEO-MOVER 37 B | 2016 | variable object, 40 x 40 cm | MDF, akryl’ estymacja: 13 000 - 18 000 PLN 3 000 - 4 200 EUR

„Kluczem do zrozumienia fenomenu sztuki optycznej jest jej dekoracyjność połączona z rozrywką. Prace utrzymane w tym stylu wciągają, intrygują, niosą ze sobą pewną niespodziankę i obietnicę dodatkowych wrażeń. Ich abstrakcyjne formy na pierwszy rzut oka przypominają finezyjne tapety lub tkaniny w oryginalny deseń. Wiadomo jednak, że należy wejść z nimi w kontakt, poświęcić im odpowiednio dużo uwagi, obejrzeć z właściwej odległości. Dopiero w tej zabawie pozornie nieruchome kształty zaczynają żyć własnym życiem, układają się w nowe obrazy i wzory. Każda praca stanowi wyzwanie i zarazem zagadkę. Ta pasująca do salonów twórczość wynurzona z konstruktywistycznej myśli najzwyczajniej w świecie wciąga i staje się źródłem satysfakcji za każdym razem, kiedy uda się przejrzeć ideę artysty”. – ANNA BARTOSIEWICZ

Sztuka kinetyczna i op-art to przejaw fascynacji ruchem – jego efektami, wizualnością oraz dynamicznymi możliwościami tworzenia nowych, interaktywnych relacji z widzem. Choć postulaty zrodzone w kręgu dadaizmu i konstruktywizmu wyrażone w sztuce op-artu przeżyły swój największy renesans w latach 60., to nie brakuje ich także w sztuce współczesnej XXI wieku, co widać m.in. na przykładzie sztuki Viktora Hulíka. Pochodzący ze Słowacji Viktor Hulík jest jedną z głównych postaci abstrakcji geometrycznej realizowanej w środkowo-wschodniej Europie. Artysta zadebiutował w 1973, jeszcze w czasach studenckich, podczas wystawy w V Club w Bratysławie. Dyplom u profesorów Ladislava Čemický’ego i Pavela Matějki w Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Bratysławie udało mu się obronić rok później. Hulík był członkiem międzynarodowej grupy INT-ART, w ramach której uczestniczył w wielu zagranicznych sympozjach, warsztatach i wystawach. Jego prace pojawiały się niemal w całej Europie Zachodniej (m.in. w Niemczech, Francji, Danii, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii) oraz Stanach Zjednoczonych. Viktor Hulík jest twórcą,, którego prace obejmują kilka dyscyplin artystycznych. Wśród nich znajdują się charakterystyczne struktury kinetyczne, tzw. „posuvače”, do których zalicza się również prezentowana w ofercie „Small Geo-Mover 37 B” z 2016. Ta rozpoznawalna kompozycja stanowi wyjątkową syntezę sztuki optycznej i kinetycznej. Składa się z kilku okręgów wykonanych z płyty MDF i schodkowo nałożonych na siebie. Jedynie wycinek całości jest czarny, co w kontraście do białych kręgów buduje efekt wyjątkowego kontrastu. Odbiorca pracy (lub sam artysta) może manewrować okręgami na wiele sposobów, tym samym tworząc za każdym razem nowy układ poszczególnych komponentów. Dzięki temu widz współtworzy kompozycję obiektu artystycznego, a sama praca – oprócz efektu dekoracyjnego – może być również odczytywana w kontekście performatywnym bądź partycypacyjnym.

218

PIOTR UKL AŃSKI ( u r . 19 6 8 )

“Untitled (Bloody Dark Day)”, 2013 r. tusz/płótno, 128 x 127 cm sygnowany, datowany i opisany na blejtramie na odwrociu: ‘UNTITLED (BLOODY DARK DAY) |P. U. 2013’ oraz wskazówka montażowa estymacja: 160 000 - 200 000 PLN 37 000 - 47 000 EUR WYSTAWIANY: - Piotr Uklanski, Paintings, Dallas Contemporary, USA, 21.09-21.12.2014 LITERATURA: - Piotr Uklanski, Paintings, Dallas Contemporary/Mousse Publishing, 2014, s. 73 (il.)

Piotr Uklański jest jednym z tych artystów, których debiut artystyczny przypadł na czas burzliwej transformacji końca lat 80. i połowy lat 90. Niegdyś uznawany za artystycznego buntownika, dziś bez cienia wątpliwości znajduje się w panteonie polskich artystów o silnej pozycji w środowisku. Konsekwentnie i z odwagą nadal wykorzystuje tematy dla wielu zakazane czy niewygodne. Swoją sztuką stara się wchodzić w relacje z aktualnymi problemami społeczno-politycznymi, sięgając po różne media artystyczne, m.in. fotografię, instalację, performans czy malarstwo. Prezentowana praca pochodzi z cyklu, któremu artysta poświęcił siedem lat. Wszystkie prace powielały motyw krwi oraz wykonano je przy użyciu technik nawiązujących do tradycyjnej sztuki wschodu. Artysta użył bowiem japońskiego tuszu Sumi oraz tzw. „shellac ink”, czyli nasyconego lakierowanego atramentu, do którego powstania stosuje się kredowo-gipsową bazę. Płótno z omawianego cyklu zaprezentowane zostało w 2014 podczas wystawy w Dallas Contemporary w USA. Abstrakcyjne kompozycje pokazane w Stanach, choć pozornie wydają się zbiorem losowych plam i kropek, w rzeczywistości stanowią odniesienie do powojennych prac Rothko czy grupy Gutai, które przykuły uwagę artysty podczas odwiedzania kolekcji zgromadzonych wokół Dallas. Według Uklańskiego prace zdają się sublimować przemoc wyrządzoną podczas II wojny światowej. Tym samym, jego zamiarem stało się zreinterpretowanie wszechobecnej i niepotrzebnej przemocy. Wobec wielokrotnych zarzutów o „przesycanie” swoich prac, Uklański zdecydował się na względnie minimalistyczne dzieła, przedstawiające rozbryzganą krew. Artysta sam przyznawał w wywiadach iż „ma już dosyć czaszek gadających o śmierci”. Poprzez monochromatyczne płótna chciał wyrazić to, co w sztuce interesuje go najbardziej, czyli sposoby wyrażania oraz radzenia sobie z trudną historią i przeszłością.

219

TOMASZ TATARCZYK ( 19 4 7 – 2 010 ) Bez tytułu, 2009 r. olej/płótno, 180 x 260 cm [wymiary całej pracy], 180 x 130 cm (x2) sygnowany l.d.: ‘TOMASZ TATARCZYK’ pierwsza część dyptyku sygnowana na odwrociu: ‘TATARCZYK’ druga część dyptyku sygnowany i datowana na odwrociu: ‘TOMASZ | 2009’ oraz wskazówka montażowa estymacja:

200 000 - 250 000 PLN 46 000 - 59 000 EUR

„Decyzja na czerń i biel jest taka, bo te kolory są najbardziej dosadne, najmocniejsze. Zapamiętałem, co mówił profesor Owidzki o Hiszpanach, którzy uważają, że najbardziej dramatycznym widokiem jest czarny ptak na białym śniegu. Wprowadzenie dodatkowego koloru to dla mnie decyzja wymagająca specjalnego uzasadnienia. Kolory w moich obrazach oczywiście są, ale odkrywa się je w miarę uważnego oglądania…”. – TOMASZ TATARCZYK

Wpisywane w tradycję romantycznego malarstwa pejzażowego obrazy Tomasza Tatarczyka dopuszczają symboliczne odczytanie elementów, które wyobrażają: samotnych bram, czarnych wzgórz, wąwozów, błotnistych dróg. Dobrą referencją zdaje się transcendencja spektaklu natury, którą Tatarczyk obserwował i ukazywał w sposób niezwykle fragmentaryczny i osobisty. Można uznać, że dokumentował swoje otoczenie, kolekcjonując wspomnienia-wycinki, ulotne chwile i doświadczenia. Tatarczyk żył i tworzył poza miastem, gdzie pomiędzy malarstwem a życiem codziennym nie było żadnych barier. Jego pracownia znajdowała się w ustronnej wsi nad Wisłą, a okoliczne krajobrazy były nieskończonym źródłem artystycznej eksploracji oraz inspiracji. Pracownia artysty stała się również miejscem, które regularnie odwiedzali przyjaciele – byli wśród nich między innymi Koji Kamoji i Tomasz Ciecierski. Artysta wybierał w przemyślany sposób tematy swoich przedstawień i niezwykle ograniczał zakres poruszanych tematów. W jego pracach ujawnia się refleksyjny stosunek do natury, malarstwo jest sensualne, dominuje w nim aura skupienia i kontemplacji. Niewątpliwie autentyzm, skromność i szczerość jego obrazów stanowią o tym, że znalazły one uznanie u tak wielu odbiorców. Charakterystyczne jest zainteresowanie Tatarczyka wycinkiem rzeczywistości odartym z anegdoty – wybierał motyw, który studiował aż do osiągnięcia pożądanych rezultatów. Pomimo bogactwa natury w okolicach zamieszkania, artysta zdecydował się w swojej twórczości używać jedynie czerni i bieli. Jak opowiadał o tym wyborze Jacek Sempoliński: „[…] bogactwa w Mećmierzu: purpurowe zachody słońca nad Wisłą, soczysta zieleń wzgórz, jesienne orgie barw berberysów i dereni, fiolety zaoranych pól – wszystko to Tatarczyk odsuwa i wybiera tylko czerń i biel. Te dwie barwy oczywiście kunsztownie wzbogaca chromatycznie i tworzy z nich pełno-brzmiące akordy, ale jego wizja malarstwa jest ascetyczna, jakby nie doznanie wzrokowe ja ukształtowało, a uporczywa koncepcja matki ziemi” (Jacek Sempoliński, Twardy wybór, [w:] Tomasz Tatarczyk. Malarstwo, Warszawa 2004, s. 35). W podobny tonie o wyborze czarno-białych tonacji opowiadała Agnieszka Morawińska w katalogu towarzyszącym wystawie artysty w warszawskiej Zachęcie w 2004: „Tomasz Tatarczyk jest rasowym malarzem rozmiłowanym w farbach i płótnie, mistrzem materii i faktury, powściągliwym, lecz znakomitym kolorystą skupionym na niuansach czerni i bieli. Interesuje go pejzaż w swoich najbardziej podstawowych i surowych formach: wzgórza i drogi postrzegane jako wyraz pierwotnych sił, wielkości i potęgi natury, wypiętrzone fałdami ziemi, rozdeptane ślady na śniegu, światło blade albo jarzące się światło zachodu. Prace artysty układają się w cykle według najprostszych tematów: bramy, piły, strogi, wzgórza, drogi, obrazy z psem… (…) Artysta patrzy na naturę oczami romantyka jak na przejaw boskiej obecności, traktuje swoją sztukę jako dar prawdziwego wnikania w świat przyrody w procesie kontemplacji i obserwacji. Nie interesuje go detal, bo sądzi, że sam proces malarski – powolny i poddany dyscyplinie technologicznej – nie pozwala na uczciwe podejmowanie tematów doraźnych. Tatarczyk operuje dużymi formatami, czasami zestawionymi w tryptyki; jest również mistrzem wielkoformatowego pejzażowego rysunku o wielopolowych układach, ale jego malarstwo jest dalekie od ekspresjonistycznych gestów czy wciągania do artystycznej strategii przypadku. Jest to malarstwo poddane podwójnej dyscyplinie: przemyślanej, wyważonej kompozycji i zrytmizowanej, starannie opracowanej fakturze” (Agnieszka Morawińska, Tomasz Tatarczyk. Malarstwo, [red.] Małgorzata Jurkiewicz, Warszawa 2004, s. nlb).

220

MAGDALENA ABAKANOWICZ ( 19 3 0 - 2 017 ) Kompozycja olej/płótno, 74 x 55,5 cm estymacja: 150 000 - 200 000 PLN 35 000 - 47 000 EUR

„Najprostszym, koncentrycznym ruchem ręki przywołują one symbole człowieka-maski, człowieka-naczynia, człowieka-kosmosu i iskry życia”. – DANUTA WRÓBLEWSKA

Motyw twarzy przewijał się w twórczości Magdaleny Abakanowicz niejednokrotnie. Pojawiał się on zarówno w formie obiektów przestrzennych (cykle „Inkarnacje” oraz „Anonimowe portrety”), jak i grafik warsztatowych („Katharsis”) czy rysunków („Twarze”). Ze względu na opracowany przez autorkę sposób tworzenia jednowymiarowych dzieł, angażujący całe ciało, w jej dziełach proces twórczy był równie ważny jak jego efekt. Odbiorcy mieli świadomość, że artystka prowadziła odważne eksperymenty z wykorzystaniem własnego wizerunku. W efekcie widzowie często doszukują się w pracach rysów jej twarzy. W zaprezentowanej pracy artystka przedstawiła niezwykłe oblicze wypełniające całą dostępną powierzchnię płótna. Enigmatyczny charakter przedstawienia nie pozwala na jednoznaczne określenie płci osoby przedstawionej, nie jest to ani widocznie męska, ani żeńska twarz. Abakanowicz posłużyła się ekspresyjnymi pociągnięciami pędzla i jedynie paroma ruchami ręki, które pozostawiły po sobie zarys postaci. Jak wiele z prac artystki, czy to tych realizowanych w brązie, jucie, na papierze czy na płótnie, model został pozbawiony tożsamości. Jak opisywał bohaterów sztuki Abakanowicz Dominik Kuryłek w tekście „Twarze nie będące portretami”, który ukazał się w katalogu towarzyszącym wystawie artystki w Krakowie w 2010: „Gdy czyta się je poprzez figurę ’poza obecnej’ autorki, pozostającej w swojej sztuce niejako w cieniu, jawić się one mogą jako przedstawienia bohatera wymykającego się dominującemu dyskursowi, który chciałby go określać tylko i wyłącznie jako mężczyznę. Bohater sztuki Abakanowicz, która zagadnienie podmiotowości podejmuje przez przedstawienie ciała, wydaje się przynależeć do barokowego modelu podmiotu, podmiotu alegorii, który nie reprezentuje siebie samego, ale pewną cechę, jakość czy wartość.

Co jest tą wartością w przypadku sztuki Abakanowicz? Jaką nową wartość ona do sztuki wprowadza? Szukając odpowiedzi na to pytanie, można przekornie zapytać, kogo przedstawiają ’Twarze nie będące portretami’. Spróbujmy przyjrzeć się im w kontekście dotychczasowej twórczości artystki. Decydując się na namalowanie obrazów, wchodząc ze swoim własnym sposobem tworzenia w przestrzeń malarstwa, od lat normatywizowaną za pomocą widzącego i wiedzącego męskiego oka, które płótno traktuje jako przestrzeń do opanowania, Abakanowicz wydaje się zmierzać do obowiązujących w wyniku takiego podejścia sposobów widzenia obrazu. Dokonuje tego, posługując się swoim własnym, indywidualnym, wywiedzionym z dzieciństwa sposobem malowania i wprowadzając do sztuki swoiście rozumianego bohatera uniwersalnego. Sposób widzenia obrazów niejako zakodowany w płótnach Abakanowicz nie jest ’patrzeniem inwazyjnym’, bliższy jest on raczej patrzeniu otwierającemu się na patrzącego, wchłaniającemu, posługującemu się ’dotykającym okiem’, które odpowiada niejako dziełom otwartym na ’penetrację’. Abakanowicz podejmuje swego rodzaju dialog z zakodowanym w malarstwie obserwującym aktywnie podmiotem, przeciwstawiając mu podmiot obserwujący pasywnie, który uznać można za właściwego bohatera jej prac (…)” (Dominik Kuryłek, Twarze nie będące portretami, katalog wystawy Magdalena Abakanowicz, Kraków 2010, s. 62-63). Warto wspomnieć, że artystka rozpoczęła swoją twórczość właśnie od malarstwa. Szybko jednak zrezygnowała z tego medium na rzecz tkaniny. Abakanowicz, wybierając malarstwo jako pierwszy środek wyrazu, już myślała o nim w kategoriach przestrzeni. Jednymi z jej pierwszych prac były monumentalne kompozycje gwaszowe, które wykonywała na tekturze i lnianym płótnie. Nieraz przyozdabiała je motywami kwiatów, ryb oraz roślin wodnych.

221

W Ł O D Z I M I E R Z PAW L A K ( u r . 19 5 7 )

“Dziennik 56”, 1996 r. olej/płótno, 160 x 135 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘WŁODZIMIERZ PAWLAK | DZIENNIK NR 56 | 165 X 135 | 1996’ estymacja: 45 000 - 65 000 PLN 10 500 - 16 000 EUR LITERATURA: - porównaj: Włodzimierz Pawlak. Autoportret w powidokach, katalog wystawy, [red.] Agnieszka Szewczyk, 08.09-02.11.2008, s. 163

„Zostaję tu, gdzie siebie po raz pierwszy zastałem, przy płótnie, sam na sam i nie ma przyjaciół, nie mam znajomych, jestem sam i przerażająco białe płótno. Maluję, bo malarstwo z całą swoją prostotą i ubóstwem jest jedynym dla mnie sposobem udowodnienia mojej wolności, mojej rezygnacji”. – WŁODZIMIERZ PAWLAK

222

W Ł O D Z I M I E R Z PAW L A K ( u r . 19 5 7 )

“Pozbywanie się farby”, 1993/1998 r. olej/płótno, 130 x 120 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘WŁODZIMIERZ PAWLAK | POZBYWANIE SIE FARBY | 130 x 120 | 1993 | ZAMALOWANY | VIII 1998’ na odwrociu naklejka z opisem pracy: ‘Pozbywanie się farby / Getting Rid of Paint 1993 | olej/płótno/ oil on cavas’ estymacja: 50 000 - 70 00 PLN 12 000 - 17 000 EUR WYSTAWIANY: - Unvollkommen. Die Aktuelle Kunstszene in Polen, wystawa zbiorowa, Bochum Museum, Bochum, 13.03-25.04.1993 - Włodzimierz Pawlak. Pewnego razu w mieście X, wystawa indywidualna, Galeria Art NEW media, Warszawa, 27.06-31.07.2007 - Włodzimierz Pawlak. Autoportret w powidokach, wystawa indywidualna, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, 08.09-02.11.2008 LITERATURA: - Włodzimierz Pawlak. Autoportret w powidokach, katalog wystawy, [red.] Agnieszka Szewczyk, 08.09-02.11.2008, s. 155, il. nr 236

Sztukę Włodzimierza Pawlaka można podzielić na trzy niezwykle różnorodne etapy, z których każdy łączą dwie nieustannie przeplatające się osie. Niezależnie bowiem od tego, czy artysta zajmował się dzikimi i pełnymi ekspresji obrazami w okresie przynależności do „Gruppy” w latach 1982-92, surowymi „Dziennikami” powstającymi od 1989 czy zamalowywanymi na biało wielkimi płótnami lat 90., to jego sztuka była wynikiem redefinicji indywidualnych przeżyć na język estetyki, jak również głębokich zainteresowań formalnymi problemami malarstwa. Te dwie moce sprawcze uczyniły ze sztuki Pawlaka bogaty zbiór prac pozornie ulokowanych na przeciwległych biegunach, które po głębszej analizie twórczości artysty składają się w zaskakująco spójną oraz konsekwentną całość. Prezentowana w ofercie praca powstała w 1993, jednak można powiedzieć, że narodziła się na nowo w sierpniu 1998, gdy jej powierzchnia po raz drugi została w całości zamalowana białą farbą. Koncepcja ponownego nakładania koloru na wydawałoby się gotowe płótno, została rozwinięta przez Pawlaka w latach 90., choć jej początków można szukać jeszcze w poprzedniej dekadzie. W 1985 pojawił się w głowie artysty pomysł na pracę dyplomową, zgodnie z którym artysta miał nałożyć warstwy białej farby na niektóre ze swoich gotowych prac. Plan nie został jednak zrealizowany z powodu interwencji komisji egzaminacyjnej. Pawlak chciał wyrazić w ten sposób sprzeciw wobec sytuacji polityczno-społecznej, a także solidarność z „cichymi artystami” krytycznych wobec ówczesnej władzy napisów powstałych na murach, które systematycznie zamalowywano. Możliwości interpretacyjne procesu oraz przesłanek kierujących Włodzimierza Pawlaka na drogę ponownego zamalowywania obrazów są ogromne. Jedna z teorii prowadzi przez dychotomię tworzenia i niszczenia, którą rozwija Agnieszka Szewczyk, równocześnie odnosząc się do teoretycznej pracy dyplomowej Pawlaka „Tworzenie i niszczenie”. Artysta pisał w niej: „Niszczeniu nie towarzyszy akceptacja niszczenia, tak jak tworzeniu nie towarzyszy szczęście, nasycenie, prawda, piękno. W samotności sztuki zawiera się indywidualny stosunek do początku i końca, od radosnego spełnienia po tragiczną utopię” ([cyt. za:] Agnieszka Szewczyk, Kultura jako źródło cierpień i pocieszeń, [w:] Włodzimierz Pawlak. Autoportret w powidokach, katalog wystawy, [red.] Agnieszka Szewczyk, 08.09-02.11.2008, s. 11). Szewczyk tłumaczy dramat twórcy, jaki dostrzegł Pawlak, którego tragiczne położenie jako artysty wynikało z paradoksu sytuacji, gdzie, aby coś stworzyć, trzeba najpierw to zniszczyć: „U zarania każdego aktu twórczego jest niszczenie, i odwrotnie – niszczenie musi mieć swoje dopełnienie w tworzeniu. Ten związek jest nierozerwalny, przy czym żadna z aktywności nie jest jednoznacznie wartościowana” (op. cit.). Włodzimierz Pawlak pozostaje osobowością odrębną, zachowuje własny styl życia i sztuki, bez zgiełku i chwały, poza wielkomiejskim gwarem. Jego sztuka broni się sama, nie potrzebując wielkiego rozgłosu. Pawlak zatopiony we własnym świecie formy i koloru pozostaje pewnego rodzaju outsiderem polskiej sztuki. Światopogląd artysty dobrze opisują jego słowa z pierwszego numeru prowadzonego przez niego czasopisma „Oj już dobrze”: „Interesuję się swoją drogą przez życie (dlatego zapisuję), interesuje mnie życie (dlatego maluję). Pragnę iść ku światu, dla światła nie dla drogi, nie dla odrywania i poznawania, nie dla pisania i malowania. Malarstwo zawiera się w dążeniu do obrazu niemożliwego i sztuki niemożliwej, nie oznacza końca motywacji malarza mojego pokolenia, jest programem metafizycznym” (Włodzimierz Pawlak, Dzień i noc wartości pozytywnych, 27.03.1984, „Oj dobrze już”, [1984], nr 1).

223

JULIAN S TAŃ CZAK ( 19 2 8 - 2 017 )

“Fragments of shadow”, 1966 r. akryl/płótno, 114 x 132 cm sygnowany i opisany na blejtramie na odwrociu: ‘JULIAN STAŃCZAK “FRAGMENTS OF SHADOW”’ oraz sygnowany i datowany na odwrociu: ‘Julian Stańczak - 1966’ estymacja: 500 000 - 700 000 PLN 116 000 - 163 000 EUR POCHODZENIE: - kolekcja Jamesa H. Stone’a - kolekcja instytucjonalna, Polska

„Między jasnym a ciemnym (…) istnieje coś pośredniego, czego nie można nazwać ani jasnym, ani ciemnym, a co uczestniczy zarówno w jasności, jak i ciemności; niekiedy jest równie odległe od światła, jak od cienia, niekiedy bliższe jednego niż drugiego”.

– LEONARDO DA VINCI

Julian Stańczak zajął się zagadnieniem czerni i bieli w swojej twórczości w latach 60. Było to okres szczególnego nacisku na eksplorację potencjału, jaki daje użycie oraz zestawienie ze sobą tych dwóch barw. Znamienny jest fakt, że to właśnie fascynacja cieniem i próba uchwycenia go na swoich płótnach spowodowała, że artysta wybrał te dwie barwy. Jedną z takich realizacji, w ramach której twórca malował obrazy o zredukowanej gamie barwnej oraz badał układy formalne i interakcje kształtów była praca pt. „Walking Shadows” z 1962. To właśnie wspomniany obraz stanowi pierwszą próbę podjętą przez artystę oddania tak ulotnego zjawiska, jakim jest cień, a także jego „wędrówki” uzależnionej od położenia obiektu wobec światła. Podobny temat stał się pretekstem do powstania prezentowanej na aukcji pracy – „Fragments of Shadow” z 1966. Jak opisuje prace z tej serii Marta Smolińska: „Stańczak wybrał [więc] niezwykle trudny motyw i na dodatek postawił sobie za cel oddanie cienia w ruchu czy ruchu cienia. Nie wiemy, co rzuca ów cień – to on sam, ów byt negatywny, staje się głównym i jedynym bohaterem dzieła. Jeden z badaczy tradycji obrazowania cieni w malarstwie zachodnioeuropejskim podkreśla, że o ile w rzeczywistości cień jest niestabilny i ulotny, o tyle w dziele sztuki staje się stabilny i utrwalony. Autor obrazu Walking Shadows próbuje jednak wyłamać się z tej zasady i tak ukazać tytułowy motyw, by sprawiał on wrażenie poruszenia i dążył do optycznej zmiany swego położenia” (Marta Smolińska, Julian Stańczak. Op art i dynamika percepcji, Warszawa 2014, s. 73). Zanim artysta przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, gdzie osiągnął niezaprzeczalny sukces, jako nastolatek został deportowany na Syberię w trakcie II wojny światowej. Na skutek opisanych wydarzeń stracił władzę w prawej ręce. Wydarzenia wojenne odcisnęły piętno na artyście, a także w znacznym stopniu wpłynęły na jego sztukę. Dopiero w 1942 po uzyskaniu amnestii, Stańczak udał się wraz z rodziną na południe. W trakcie wyprawy odwiedził m.in. Pakistan czy Indie. Następnie został ulokowany w obozie dla polskich uchodźców w Ugandzie. Tamtejsze krajobrazy, a przede wszystkim kolorystyka natury miały znaczący wpływ na późniejszą malarską twórczość artysty. Jak wspominał sam twórca: „Dla mnie był to całkowicie fantastyczny fenomen, który, ku mojej radości, rozgrywał się przed moimi oczami każdego dnia. Mogłem przyglądać się, jak dżungla zmienia kolory od purpury po nieledwie czerwień, potem znowu z powrotem do niebiesko-zielonego lub czarnego. To były przepyszne barwne czary. Fascynowałem się tym dramatem i chciałem go przedstawić” (Marta Smolińska, Julian Stańczak. Op art i dynamika percepcji, Warszawa 2014, s. 14). Najważniejszą decyzją dla późniejszej twórczości artysty była przeprowadzka oraz osiedlenie się na stałe w Stanach Zjednoczonych. Julian Stańczak jest określany mianem jednego z twórców op-artu, nurtu, który swoją nazwę zawdzięcza autorskiej wystawie prac malarza z 1964 pt. „Optical Art”. Twórcą określenia był krytyk sztuki Donald Judd, który odwiedził wystawę artysty. Op-art stało się określeniem twórczości malarzy, którzy posługują się abstrakcyjnym językiem, a w swojej sztuce skupiają się przede wszystkim na kształtach geometrycznych oraz tworzą iluzje optyczne.

224

ED (EDWIN) MIECZKOWSKI ( 19 2 9 - 2 017 )

“Iso-Rounds #3”, 1964 r. akryl/płótno, 112 x 108 cm sygnowany, datowany i opisany na blejtramie na odwrociu: ‘1964 9333 65 E.MIECZKOWSKI ISO-ROUNDS #3 | ED.MIECZKOWSKI’ estymacja: 180 000 - 260 000 PLN 42 000 - 60 500 EUR

POCHODZENIE: - D. Wigmore Fine Art, Inc. Gallery, Nowy Jork - Lew Allens Gallery, Santa Fe - kolekcja instytucjonalna, Warszawa WYSTAWIANY: - Ed Mieczkowski: The Aesthetics of Geometry, Lew Allens Galleries, Santa Fe, 27.02-29.03.2015

„Od samego początku byliśmy bardzo świadomi bycia w opozycji do tego, co działo się wówczas w świecie sztuki, w szczególności do ekspresjonizmu abstrakcyjnego. Odrzuciliśmy kult indywidualnego i emocjonalnego ekspresjonizmu. Zwykliśmy mawiać, że chcemy poezji w naszym życiu i porządku w naszej pracy. Geometryczne formy były ważnym aspektem w drodze do celu, do którego zmierzaliśmy. Są one łatwo identyfikowalne i mogą być powtarzalne w celu tworzenia struktur, siatek i seryjnych porządków. Oferowały nam klarowność formy. Więc na samym początku zgodziliśmy się używać w naszej pracy form geometrycznych i precyzyjnych krawędzi”. – ED (EDWIN) MIECZKOWSKI

„Zawsze czułem się dobrze z formami geometrycznymi. Uważałem, że są ciekawym obiektem, który można przedstawiać w niezliczonej ilości wariacji, ponadto zawsze w jakiś sposób wchodzą w dialog z historią sztuki. Jednak generalnie rzecz ujmując, nigdy nie myślałem o obrazach dogmatycznie – czułem, że nie kusi mnie żaden ze stylów. Za moją twórczością od zawsze stoi niesłabnąca miłość do malarstwa i wytwarzania sztuki”. – ED (EDWIN) MIECZKOWSKI

W 1960 Edwin wraz z artystami z Cleveland, z którymi był związany, założył artystyczny kolektyw pod nazwą „Anonima Group”. Twórcy sprzeciwiali się skrajnemu konsumeryzmowi oraz dostosowywaniu się artystów i ich sztuki do potrzeb widza. Celem ich twórczości było precyzyjne śledzenie naukowych fenomenów oraz psychologii percepcji optycznej. Pięć lat później, w 1965 w Nowym Jorku odbyła się w MoMA przełomowa wystawa „The Responsive Eye”, która miała kluczowe znaczenie dla najbardziej awangardowego nurtu sztuki tamtych lat – op-artu. W tej wystawie brał udział również Mieczkowski. Prace członków grupy Anonima były tworzone według przyjętych przez nich zasad, co zaznaczał Mieczkowski, dodając do tytułów swoich dzieł słowo „ISO”, będące skrótem od International Organization for Standardization – Międzynarodowej Organizacji Standaryzacji. Trzej młodzi malarze: Edwin Mieczkowski, Francis Hewitt i Ernst Benkert tworzyli prace utrzymane w duchu monochromatycznej awangardy geometrycznej, wykorzystując różnorodne odcienie trzech kolorów: czerni, szarości i bieli. Prezentowana praca doskonale oddaje charakterystyczne założenia kolektywu artystycznego, którego twórczość była odpowiedzią na fenomeny naukowe oraz założenia psychologii percepcji optycznej. Budowanie kompozycji płótna na trzech neutralnych kolorach, równomierne rozmieszczenie płaszczyzn i dzielenie ich siatką równoległych linii tworzy wyjątkową całość, opierającą się na wizjonerskich założeniach grupy. Celem grupy była indywidualna ekspresja w ramach wcześniej ustalonych w grupie zasad, jakim podlegać miała tworzona sztuka. Działalności malarskiej towarzyszyła także aktywność pisarska w postaci programów, projektów i manifestów. W swoim oświadczeniu pisali: „Anonima nie oznacza anonimowości wewnątrz grupy. Przeciwnie, oznacza uznanie indywidualnych różnic (wynikających zarówno z temperamentów, jak i z ideologii) wśród swoich członków. Z tej zasady wynika jednocześnie podstawa dla programu grupowej współpracy oraz możność wykorzystania owych indywidualnych różnic dla szerszych celów bez pozbawiania ich siły. (…) ‘Problem uzgodnionych ograniczeń’ grupy Anonima oparty jest na wynikach badań psychologii percepcji wizualnej i ich zastosowaniach w stabilnych realizacjach dwuwymiarowych. Grupa działająca jako zespół bada jednocześnie jeden aspekt doświadczenia wizualnego. Grupa nakreśliła sobie czteroletni plan produkcji cyklu – niekoniecznie zamkniętego – dwuwymiarowych sprawdzianów rezultatów tych badań. Plan koncentruje się kolejno na pewnych określonych znamionach struktur wizualnych: będą to sprawdzalne, dwuwymiarowe i monokularne bodźce doświadczenia w domniemaniu trójwymiarowego, wyliczone (i przeznaczone do zbadania) w kolejności ich psychologicznie potwierdzonej ważności i rzetelności. (...) Indywidualnym artystom pracującym jako grupa plan czteroletni pozwoli na wytrwałe osiąganie celów. Uwolni artystów od struktury narzucanej przez świat sztuki, zastępując ją strukturą zbudowaną przez nich samych” (Dostęp na: www.anonimagroup.org). Grupa działała do 1971.

225

FRANCIS HEWITT ( 19 3 2 - 19 9 6 )

“Sheeler’s Facade”, 1964 r. akryl/płótno naklejone na płytę, 61 x 61 cm sygnowany, datowany i opisany na naklejce na odwrociu: ‘Francis R. Hewitt | “SHEELER’S FACADE” | 24” x 24” ACRYLIC ON CANVAS | NOVEMBER 1964 | AMSTERDAM’ estymacja: 120 000 - 180 000 PLN 28 000 - 42 000 EUR POCHODZENIE: - zakup bezpośrednio od artysty - kolekcja prywatna, USA - D. Wigmore Fine Art, Inc Gallery, Nowy Jork WYSTAWIANY: - Black/White and Gray Paintings 24 Square, Anonima Gallery, Nowy Jork, 1966 - Institute of Contemporary Arts, Londyn, 1966 - Obrazy czarno-białe i szare, Galeria Foksal, Warszawa, 1966 LITERATURA: - Obrazy czarno-białe i szare, katalog wystawy Grupy Anonima (Ernst Benkert, Francis Hewitt, Edwin Mieczkowski), Galeria Foksal, Warszawa 1966, s. nlb (il.) (spis prac eksponowanych, Francis Hewitt, poz. 4)

„Obrazy mogą ustanowić związek pomiędzy myśleniem a bezpośrednim doświadczeniem. Mogą połączyć percepcję z pojęciem, są tym samym zaangażowane w kwestie nauk empirycznych, które stawiają pytania o możliwe konceptualne (matematyczne) systemy korespondujące z naszym bezpośrednim doświadczaniem. Matematyka zajmuje się strukturami logicznymi, które zdefiniowane są przez określone systemy aksjomatyczne. Nie jest zadaniem ani matematyki, ani żadnego innego systemu współrzędnych konstruowanie wizualnych odpowiedników tych koncepcji”. – FRANCIS HEWITT

Francis Hewitt jest artystą zaliczanym do twórców skupionych wokół nurtu op-art. To właśnie praca malarza zawisła pośród płócien takich twórców jak Victor Vasarely czy Richard Anuszkiewicz na słynnej wystawie „The Responsive Eye” w 1965. Hewitt studiował na Carnegie Institute of Technology w Pittsburgu w latach 1954-58, uczelni wychowującej oraz uczącej swoich podopiecznych w duchu Bauhausu, czyli stawiającej na techniczne aspekty tworzenia sztuki. W efekcie artysta do perfekcji opanował posługiwanie się szerokim zakresem materiałów oraz technik. W tym okresie poznał innego artystę, którego prace przedstawiamy w katalogu – Edwina Mieczkowskiego. Twórców połączyła pasja do rysunku oraz fakt, iż dzielili szkolną ławkę na zajęciach związanych z drukiem oraz technikami powielania. Wielogodzinne dyskusje wokół sztuki oraz techniki doprowadziły do tego, że w późniejszym okresie Mieczkowski i Hewitt uczęszczali razem na jeden z kursów na Cleveland Institute of Art w 1960. W trakcie kursów młodzi adepci byli uczeni przede wszystkim systematycznej pracy oraz twórczego podejścia do rozwiązywania technicznych problemów związanych z rzemiosłem. Warto podkreślić, że podstawy, na których opierał się ten kurs, stały się podwalinami zasad przyświecających powstałej w późniejszym okresie „Anonima Group”, którą założyli wraz z Ernstem Benkertem w 1960. Artyści tworzyli rysunki, obrazy oraz pisali traktaty o sztuce w duchu rosyjskiego konstruktywizmu. Twórców łączyła także niechęć wobec postępującej popularyzacji oraz komercjalizacji świata sztuki. Nazwa samej grupy „Anonima” była związana z chęcią promocji kolaboracyjnej pracy. Grupa rozpadła się w 1971, ale jej założenia oraz teoretyczny dorobek stał się inspiracją dla kolejnych pokoleń twórców, także tych współczesnych. Rok 1964, a więc okres powstania prezentowanej pracy, to moment szczególny w działalności artystycznej Hewitta. Twórca nauczał w tym okresie we wspomnianym Cleveland Institute of Art, jednocześnie doktoryzując się w estetyce oraz psychologii percepcji na Case Western Reserve University. W 1964 artysta zakończył swoją naukę i udał się do Nowego Jorku. Pod koniec lat 60. najbardziej kształtującym okresie w twórczości autora, Hewitt kontynuował naukę w Oberlin College, gdzie poznał wspominanego już Ernsta Benkerta oraz jego późniejszą żonę – Karen Kurzband. Na artystyczne postawy grupy wpłynęła przede wszystkim postać historyka sztuki Charlesa Parkhursta oraz jego kurs na temat teorii kolorów, który pozwolił Hewittowi na pogłębienie własnej wiedzy dotyczącej estetycznej oraz technicznej strony oddziaływania kolorów w historii sztuki. To właśnie w tym okresie artysta zaczął pisać oraz publikować w różnorodnych pismach, co przyczyniło się do powstania teoretycznych podstaw „Anonima Group”. Na początku lat 70. przeniósł się do Vermont, gdzie wykładał na tamtejszym uniwersytecie do 1992. Tego samego roku, na trzy miesiące po śmierci artysty odbyła się monumentalna, retrospektywna wystawa jego prac w Robert Hull Fleming Museum w Vermont. Prace Hewitta znajdują się w zbiorach m.in. Cleveland Museum of Art, w Museum of Modern Art w Caracas i Muzeum Sztuki w Łodzi.

226

ANTONIO ASIS ( u r . 19 3 2 )

“Interferencje w czerni i bieli” (“Interférences en noir et blanc”), 1972 r. olej/deska, 41 x 52 cm sygnowany i datowany p.d.: ‘Asis | 1972’ sygnowany i datowany na odwrociu: ‘Asis | 1972’ oraz naklejka z domu aukcyjnego Christie’s estymacja: 65 000 - 95 000 PLN 15 000 - 22 000 EUR POCHODZENIE: - zakup bezpośrednio od artysty - kolekcja prywatna, Stany Zjednoczone - dom aukcyjny Christies, 2012 - kolekcja prywatna, Polska

Antonio Asis był argentyńskim artystą działającym przez wiele lat w Paryżu. Studia artystyczne odbył w drugiej połowie lat 40. XX wieku w Buenos Aires, gdzie następnie związał się z grupą artystów uprawiających sztukę abstrakcyjną. W 1956 Asis przeniósł się do Paryża. Tam poznał krąg twórców, do którego należeli między innymi: Nicolas Schöffer, Jesús-Rafael Soto czy Jean Tinguely, którzy byli skupieni w kręgu galerii Denise René. Galeria ta promowała sztukę abstrakcyjną oraz lansowała nowe kierunki, takie jak op-art i sztuka kinetyczna. Frank Popper, historyk sztuki zajmujący się historią sztuki kinetycznej i nastawionej na efekty optyczne, tak opisał środowisko owych artystów, wystawiających w galerii Denise René, z którymi sympatyzował Antonio Asis: „Trzeba zrozumieć, że pośród opcji Denise René w ramach ruchu abstrakcji, przymiotnik geometryczna nie oddaje dostatecznie jej wyborów. Nie wchodzi tu w grę jedynie przeciwstawienie tego, co geometryczne, temu, co organiczne, stanowiące nurt informel, albo taszyzm, ale w grę wchodzi ukierunkowanie na to, co zaplanowane, zaprogramowane, i co jest opozycyjne do spontaniczności i improwizacji. W grę wchodzi zajęcie stanowiska po takiej stronie, która łączy to, co cerebralne i to, co wrażeniowe” ([cyt. za:] Urszula Czartoryska, Abstrakcja, wczoraj i jutro, [w:] Galeria Denise René. Sztuka konkretna, [red.] Urszula Czartoryska, Elżbieta Fuchs, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 1997, s. 26). Choć Asis sam nie wystawiał we wspomnianej galerii, powyższy cytat dobrze charakteryzuje również jego twórczość. Tworzył on bowiem abstrakcyjne obrazy, które odznaczały się zaplanowaną, przemyślaną kompozycją. Prezentowana w niniejszym katalogu praca z 1972 jest policentrycznym obrazem składającym się z okręgów wypełnionych przez mniejsze okręgi jakby falowym ruchem rozchodzące się ze środka. Całość sprawia wrażenie nałożonych na siebie dwóch warstw kół, w dwóch płaszczyznach – te na spodzie widoczne są przez wierzchnią warstwę kół działających niczym soczewki, przez które widoczna jest warstwa znajdująca się poniżej. Okręgi „widziane przez soczewkę” zmieniają również kolor na przeciwstawny w dwukolorowej skali: elementy czarne „widziane przez wierzchnią warstwę” zmieniają kolor na biały i odwrotnie. Kompozycja Asisa opiera się zatem na wykorzystaniu motywów geometrycznych, których wygląd ulega zmianie w sposób przywodzący na myśl działanie narzędzi optycznych. Wizerunek koncentrycznie nałożonych na siebie kół artysta podejmował od lat sześćdziesiątych i następnie wielokrotnie eksplorował w cyklach takich jak „Interférences concentriques” czy „Cercles”. Początkiem lat 70., gdy powstał prezentowany obraz, Asis razem z grupą argentyńskich artystów działających w Paryżu założył grupę „Position”. Zrzeszeni w niej artyści zajmowali się sztuką o charakterze analogicznym do wskazanego powyżej – interesowały ich efekty optyczne w kompozycji. Zestawienie czerni i bieli, którym posłużył się Asis w prezentowanym obrazie na desce, niejednokrotnie wykorzystywane było przez twórców zajmujących się op-artem. Motyw szachownicy oraz inne zbliżone wizualnie efekty poprzez wykorzystanie podstawowego kontrastu powodującego trudność w uchwyceniu granic figur, wytwarzały obraz, który specyficznym działaniem na aparat optyczny odbiorcy sygnalizował główną treść dzieła. Taki właśnie moment zakłócenia percepcji, wywołany poprzez odpowiednie zestawienie barw eksponuje działanie na wzrok jako jeden z głównych sensów artystycznego działania. W samym odbiorze obrazu dokonuje się zatem wytwarzanie znaczenia, które – dosłownie – trudno przeoczyć.

227

TAMARA BERDOWSKA ( u r . 19 6 2 )

Bez tytułu z cyklu ”Bezsenność”, 2018 r. olej/płótno, 120 x 120 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘Tamara | Berdowska | 2018 | olej | bez tytułu’ estymacja: 12 000 - 18 000 PLN 2 800 - 4 200 EUR WYSTAWIANY: - Obrazy nowe i najnowsze, wystawa indywidualna, Galeria Piekary, Poznań 2018 LITERATURA: - Obrazy nowe i najnowsze, katalog wystawy, Galeria Piekary, Poznań 2018, s. nlb.

„(…) jest u mnie potrzeba uzewnętrznienia i nadania formy obrazom, które jawią się w moim umyśle. (…) Towarzyszy mi zawsze poczucie niedoskonałości powstałego obrazu w stosunku do zjawiska, które wywołało potrzebę tworzenia. Twórczość to dążenie do doskonałości, której się nigdy nie osiągnie, do określenia i dotknięcia czegoś, co jest jedynie przeczuwane. Twórczości towarzyszy wieczna tęsknota”. – TAMARA BERDOWSKA

228

A N D R Z E J N OWAC K I ( u r . 19 5 3 )

“10.03.18”, 2018 r. akryl, relief/płyta pilśniowa, 100 x 100 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘10.03.18 | A.NOWACKI | 2018’ estymacja: 35 000 - 45 000 PLN 8 000 - 10 500 EUR

„Reliefy Andrzeja Nowackiego nie są zwykłymi obrazami ‘do oglądania’ – obcowanie z nimi staje się odczuciem, doświadczeniem. Ogarnia ono nie tylko zmysły, ale też emocje i intelekt”. – EWA CZERWIAKOWSKA

Andrzej Nowacki stworzył swoje pierwsze reliefy pod koniec lat 80. To właśnie w tym okresie artysta poznał dwóch polskich twórców geometryków – Kajetana Sosnowskiego oraz Henryka Stażewskiego. To Stażewski odcisnął ogromne piętno na Nowackim i jego twórczości, a ich przyjaźń trwała przez wiele kolejnych lat. Lata 80. to moment, od którego artysta konsekwentnie podążał nowo obraną drogą i rozpoczął eksperymenty w obrębie wybranego zagadnienia. Wielokolorowe reliefy powstające za pomocą wąskich listewek naklejonych na podłoże z twardej płyty pilśniowej stały się znakiem rozpoznawczym jego twórczości. Nowacki w nowatorski sposób przekracza granice malarstwa rozumianego jako układ plam farby na płótnie. W efekcie powstałe prace zdają się delikatnie migotać kolorami i jednocześnie podążać za wzrokiem widza, tworząc pulsujące i intrygujące realizacje. W latach 90. artysta nawiązał współpracę z galerią Heinza Teufla. Zetknięcie z niemieckim kolekcjonerem zaowocowało wielką przyjaźnią. W tym okresie Nowacki zapoznał się z pracami takich artystycznych osobowości jak Max Bill, Josef Albers, Antonio Calderara czy Bridget Riley. W szczególności eksperymenty podejmowane przez dwóch ostatnich twórców w zakresie światła oraz poetyki barw przełożyły się na rozwinięcie drogi twórczej Nowackiego.

229

A N D R Z E J N OWAC K I ( u r . 19 5 3 )

“31.05.17”, 2017 r. akryl, relief/płyta pilśniowa, 100 x 100 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘31.05.17 |A. NOWACKI | 2017’ estymacja: 35 000 - 45 000 PLN 8 000 - 10 500 EUR

„… nierealna, nieistniejąca samodzielnie przestrzeń jest wynikiem uwolnienia energii światła. Powstaje w ten sposób iluzoryczna głębia, w której zanika siła ciężkości. Nie ma ona sztywnych ograniczeń, jest płynna, zależna od barw, ich wzajemnych relacji, kąta padania światła lub punktu odniesienia”. – ANDRZEJ NOWACKI

230

JÓZEF ROBAKOWSKI ( u r . 19 3 9 )

Z cyklu “Kąty energetyczne”, 1975/92 r. akryl/płótno, 92 x 73 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘z cyklu KĄTY ENERGETYCZNE | (1975 - 1992) | J.Robakowski’ na odwrociu stempel z Galerii Wymiany estymacja: 16 000 - 20 000 PLN 3 800 - 4 700 EUR

„Myślę, że najtrudniej zbudować coś, co by nie miało takiej postaci materialnej. Tak jak Malewicz zbudował tę otchłań, tę czerń czy czerwień. Wtedy ludzie byli zaszokowani – on o niczym nie mówi. On chciał widzieć obraz jako pole energetyczne, taki ekran energetyczny. W tej samej sytuacji jest Yves Klein. On zarezerwował sobie błękit, jako kolor święty, namaszczony, jako przejście w taką duchową relację. On go wydobył ze sztuki Wschodu, z intencji bycia boskim i w ogóle. Aborygeni także potrafią tak wyabstrahować świat”.

– JÓZEF ROBAKOWSKI

231

DA N U TA L E WA N D OW S K A ( 19 2 7 - 19 7 7 ) “28/75” akryl, technika własna/płótno, 72 x 64 cm opisany na blejtramie na odwrociu: ‘28/75 | 28/75’ estymacja: 18 000 - 26 000 PLN 4 200 - 6 000 EUR

„Kiedy pojawiają się rytmiczne, gęsto rozpięte nad powierzchnią obrazu struny, często z malowanym na nich kołem – zastępują niekiedy złudnie przestrzenny raster malowanych kropek rzeczywistą, drugą płaszczyzną obrazu. Zdarza się jednak także i tak, że jeden malarski obiekt Lewandowskiej zawiera wszystkie trzy warstwy przestrzenne: tło-podłoże, złudną płaszczyznę rastrową i trzecią z napiętych strun. W miarę przesuwania się widza, zmian kierunku padania i nasilenia światła, obrazy te ulegają nieustannym mutacjom. Pojawiają się w nich efekty nagłych błysków, ruchu, wibracji, prószenia światła i pulsowania świetlnych okręgów”. – BOŻENA KOWALSKA

Danuta Lewandowska była absolwentką architektury wnętrz warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Następnie przez wiele lat wykładała na macierzystej uczelni. Swoje obrazy, będące przestrzennymi obiektami, zaczęła tworzyć późno, na przełomie 1973-74 i wykonywała je tylko przez kilka lat – do momentu przedwczesnej śmierci w 1977. Lewandowska jako twórczyni obrazów bliska była tradycji konstruktywistycznej. Mogła mieć na to wpływ jej bliska znajomość z Henrykiem Stażewskim. W swoich pracach stosowała klarowne, geometryczne podziały, pozostawała wierna estetyce abstrakcji. Prezentowana tutaj kompozycja o numerze „28/75” posiada cechy charakterystyczne dla twórczości Lewandowskiej. Jest to obraz na płótnie oprawiony w drewnianą ramę tworzącą efekt pudełka. Wzdłuż pionowej osi kompozycji artystka rozciągnęła żyłki napięte jak struny, zaczepione na ramie. Lewandowska zastosowała wyłącznie biel i czerń, co często powtarzało się w jej obrazach. Centrum kompozycji stanowi koło wypełnione białymi owalami, z których każdy artystka otoczyła czarnymi punktami, przez co osiągnęła efekt migotania. Żyłki rozciągnięte nad płótnem, w przestrzeni ponad okręgiem zostały pomalowane na czarno. Daje to efekt wzajemnego przeplatania się czerni i bieli. Tak sztukę Lewandowskiej komentowała Bożena Kowalska: „Te obrazy przeobrażają się ustawicznie i mówią o tym, że nic nie jest trwałe, nic wieczne i nic nie jest takie, jak się z pozoru wydaje. Nic nie jest dane na zawsze. Wszystko jest procesem. To niekonwencjonalne w naszej kulturze stanowisko jest charakterystyczne dla filozofii dalekowschodniej” (Bożena Kowalska, [w:] Danuta Lewandowska, katalog wystawy indywidualnej, Ga Ga Galeria, [red.] Krystyna Czartoryska, Piotr Rogacz, Warszawa 2005, s. 10-11). Krytyczka zauważyła w nich zatem treść, która ujawnia się w kontemplacji formy – zmiennej, migotliwej i tworzącej efekty optyczne. Wartości wizualne pojawiające się w twórczości Lewandowskiej, wynikające ze wzrokowej percepcji obiektu, zyskują w jej opinii wartość symboliczną i znaczenie uniwersalne.

232

JANUSZ ORBITOWSKI ( 19 4 0 – 2 017 ) “8/97”, 1997 r. technika własna/płyta pilśniowa, 61 x 40 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘Janusz ORBITOWSKI 1997 | 8/97 | 60 x 40 cm’ estymacja: 10 000 - 16 000 PLN 2 300 - 3 800 EUR

„Dramaturgię linii tworzy (…) tylko światło, a raczej – jego brak. To cienie rysują w ramach kompozycji konkretne układy. Dialektyka światła i cienia, oparta niemal na zero-jedynkowym systemie, przesyła nam więc sprowadzoną do minimum informację wizualną. To w pewnym sensie relacja owej pustki oraz jałowej powierzchni podobrazia tworzy hermetyczne uniwersum obrazów Orbitowskiego”.

– MICHAŁ ZAWADA

233

ALEKSANDRA WEJC HERT ( 19 21 - 19 9 5 ) Bez tytułu technika własna/płyta pilśniowa, 152 x 76 cm na odwrociu nalepka inwentarzowa: ‘AW124’ estymacja: 13 000 - 20 000 PLN 3 000 - 4 700 EUR

„Nie jest łatwe umieszczenie Aleksandry Wejchert na współczesnej scenie artystycznej. Jest oczywiście abstrakcjonistką, to jasne. Ale wydaje się nawiązywać do różnych nurtów abstrakcji, bez przywiązywania się do żadnego”.

– CYRIL BARRETT

Prezentowana praca autorstwa Aleksandry Wejchert to hipnotyzujący relief zachwycający formą oraz wykonaniem. Artystka często w swojej twórczości łączyła elementy rzeźbiarskie z malarstwem, tworząc niezwykle nowatorskie prace z pogranicza dziedzin. Reliefy, takie jak zaprezentowana praca, stanowią najważniejszą część artystycznego dorobku twórczyni. Wejchert poprzez zastosowanie subtelnej gry światła i cienia oraz użycie delikatnych elementów przestrzennych osiągnęła efekt rytmicznej powierzchni. Indywidualna droga twórcza Wejchert łączy w sobie dokonania i tradycje wschodnioeuropejskiej, abstrakcyjnej sztuki awangardowej: od rosyjskiego konstruktywizmu lat 20., poprzez unizm Strzemińskiego, z nurtami obecnymi w sztuce Zachodu lat 60. i 70., ze sztuką kinetyczną i op-artem. Aleksandra Wejchert ukończyła studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, a następnie w latach 1952-56 studiowała na Wydziale Grafiki warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem Leona Michalskiego. Artystka w 1965 przeniosła się do Irlandii, gdzie uzyskała podwójne obywatelstwo w 1979. Wystawiała indywidualnie w Rzymie oraz Dublinie, brała udział w wystawach zbiorowych w Polsce oraz Londynie. Plenerowe realizacje twórczyni można podziwiać w wielu irlandzkich miastach, m.in. w Dublinie czy w Limerick.

234

ANDRZEJ RAJCH ( 19 4 8 – 2 0 0 9 ) “Gracje A 41” gobelin, wełna, len, 230 x 178 cm sygnowany p.d.: ‘Rajch’ sygnowany, datowany i opisany na autorskiej naszywce na odwrociu: ‘Autor: Andrzej Rajch | 92-110 Łódź, ul H.Sawickiej 24, Polska | Tytuł pracy: “Gracje A 41” | Technika: gobelin, surowiec: wełna, len, wymiary: 230 x 178 cm’ estymacja: 10 000 - 15 000 PLN 2 300 - 3 500 EUR

„Pomysł ’Trzech gracji’ – jak wszystkie świetne idee – był prosty. Bohaterem-tematem stała się sama tkanina. Wybrany fragment pasiastej czarno-białej materii, rzucony na płaszczyznę i wymodelowany, został ’zdjęty’ obiektywem aparatu fotograficznego. Następnie, ze swobodą i precyzją, jakie dają tylko dobre umiejętności warsztatowe, przeniesiony w tkackie tworzywo. Przyciągał uwagę. (…) Przestrzeń, poszukiwana i penetrowana w strukturach tkackich, zastąpiona została perfekcyjną ułudą, niepokojącym trompe d'oeil o dwuznacznej, wobec sugerowanej tytułem, treści”. – MAŁGORZATA WRÓBLEWSKA-MARKIEWICZ

235

TADEUSZ KALIN OWSKI ( 19 0 9 - 19 9 7 )

“Obraz przedmiot”, 1984 r. akryl/płótno, 97 x 97 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘TADEUSZ KALINOWSKI | POZNAŃ 1984 | “OBRAZ PRZEDMIOT” | AKRYL PŁÓTNO 1 m x 1 m’ estymacja: 20 000 - 28 000 PLN 4 700 - 6 600 EUR

WYSTAWIANY: - Tadeusz Kalinowski, Galeria RR, Warszawa, 02.1985

236

TADEUSZ KALIN OWSKI

( 19 0 9 - 19 9 7 )

“Układ otwarty”, 1986 r. akryl/płótno, 97 x 97 cm opisany na odwrociu na nalepce: ‘222’ estymacja:

20 000 - 28 000 PLN 4 700 - 6 600 EUR

WYSTAWIANY: - Tadeusz Kalinowski, Wystawa jubileuszowa (w 85-lecie urodzin), Galeria BWA Arsenał, Poznań, 09.1994

Krytyk sztuki, Włodzimierz Nowaczyk, pisał o cyklu „Obraz przedmiot” jako o ostatnim etapie twórczości Tadeusz Kalinowskiego. Na wspominany cykl składają się obrazy powstałe w latach 1982-83 i obejmuje on realizacje bardziej oszczędne w formie oraz o refleksyjnym charakterze. Znaczącym elementem prac wchodzących w skład cyklu jest wykorzystanie podobrazia jako integralnej części pracy. Staje się ono najbardziej naturalnym kolorem, a także elementem prymarnym przedstawienia. Był to cykl, w ramach którego artysta nadawał formie drążący go artystyczny dylemat, jak opisuje Nowaczyk: „[Taką serią jest cykl ’Obraz przedmiot’], w którym Kalinowski odchodzi od silnej geometrii lat poprzednich i zadziwia nas swobodą w traktowaniu formy. Obrazy buduje z dwóch lub trzech kolorów i pozostawionego niezamalowanego płótna – kolorów silnie nasyconych, skonfrontowanych z neutralnością płótna. Kolorów malowanych płasko z uniknięciem efektów fakturowych, malowanych spokojnie, choć zdarzają się ekspresyjnie i swobodnie położone plamy – zadziwiające rozmalowanie po długim okresie analitycznej geometrii. Artysta operuje barwą oszczędnie, czasami dynamizuje kompozycję czarną linią ciągłą lub przerywaną. W ramach jednego cyklu tworzy serie obrazów z użyciem tej samej kolorystyki. Dba o czystość swej wypowiedzi – podkreśla to prostotą form – dużymi płaszczyznami jednolicie zamalowanymi silnymi pełnymi kolorami” (Włodzimierz Nowaczyk, Obraz przedmiot – uwagi na marginesie twórczości malarskiej Tadeusz Kalinowskiego, [w:] Tadeusz Kalinowski, Malarstwo, Biuro Wystawy, Biuro Wystaw Artystycznych w Poznaniu, 1984, [w:] Tadeusz Kalinowski 1909-1997, [red.] Wojciech Makowiecki, Poznań 2009, s. 170).

„… idę po linii jak najdalej idącego ukrócenia formy, koloru, wyciszenia. Szanuję płótno, jestem bardzo ostrożny w założeniach, dochodząc do obrazu, jeszcze nie wiem, jak będzie on wyglądał, ale wiem, jak będę go malował. Maluję oszczędnie, bez poprawek, gdyż zależy mi na czystości obrazu. Ale wszystko zależy od decyzji…”. – TADEUSZ KALINOWSKI

237

TOMASZ STRUK ( 19 5 2 - 2 0 0 4 ) Bez tytułu, 1992 r. technika mieszana/drewno, 60 x 68,5 cm sygnowany i datowany na odwrociu: ‘TOMASZ STRUK | 1992’ oraz wskazówka montażowa estymacja: 5 000 - 8 000 PLN 1 200 - 1 900 EUR

„Struk w swojej twórczości w metaforyczny sposób porusza tematy związane z genealogią gestu oraz pamięci, rozumianej jako doświadczenie z pogranicza życia zbiorowego i indywidualnej egzystencji. Formy obecności i pamięci były istotą jego refleksji, stanowiąc oś centralną twórczości. Struktura powierzchni, ujęta często w radykalną formę geometrycznego sześcioboku, stała się znakiem rozpoznawczym jego praktyki artystycznej, którą traktować można jako jedno dzieło w procesie. Dzieło niedokończone i przez to otwarte…”. – GRZEGORZ HAŃDEREK

238

HUGON LASECKI ( u r . 19 3 2 ) Postać olej/płótno, 35 x 10 cm (w świetle oprawy) sygnowany wewnątrz kompozycji: ‘Lasecki’; sygnowany na odwrociu: ‘Hugon | Lasecki’ estymacja:

3 500 - 5 000 PLN 800 - 1 200 EUR

„W mojej sztuce malarstwo spotkało się z poezją i teatrem, to czasami wychodzi w moich obrazach”. – HUGON LASECKI

239

JÓZEF ŁUKOMSKI ( 19 2 0 - 19 9 6 )

Z cyklu “Piktogramy”, 1978/79 r. technika własna/relief, 50,5 x 35,3 cm (x2), 50,5 x 70, 6 (całość) sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘autor: Józef Łukomski | Obraz z cyklu „piktogramy” | 1978/9’ na odwrociu naklejka z opisem pracy estymacja: 6 000 - 9 000 PLN 1 400 - 2 100 EUR

Józef Łukomski był artystą niezwykłym oraz wszechstronnym. Tworzący na pograniczu malarstwa i rzeźby, wymyka się prostym definicjom oraz nie daje się zamknąć w żadnej z szuflad dwudziestowiecznych „izmów”. Artysta studiował początkowo w Centralnej Akademii Sztuk Pięknych w Pekinie (1950-55), następnie na warszawskiej ASP, gdzie w 1962 uzyskał dyplom w pracowni Aleksandra Kobzdeja. Już od lat 60. równolegle z malarstwem zajmował się eksperymentami z możliwościami wyjścia poza dwuwymiarowy obraz. Pierwsze próby podejmował z kolażami – w swoich realizacjach wykorzystywał różnego rodzaju szlachetne tkaniny takie jak jedwab czy aksamit. Artysta szczególnie chętnie posługiwał się w swojej twórczości techniką utwardzonej tkaniny. Wiele z jego realizacji, szczególnie z lat 70. to przedmioty takie jak marynarki czy koszule pociągnięte białą lub czarną farbą. Od początku twórczości interesował Łukomskiego wizerunek człowieka przedstawionego wobec konfliktu. Równie chętnie w swojej twórczości akcentował wątki eschatologiczne, co widoczne jest także w zaprezentowanym reliefie. Na późniejszym etapie artystycznych poszukiwań Łukomski eksplorował bardziej subtelne tonacje. Warto podkreślić, że koniec lat 70. był ważnym okresem w twórczości twórcy. Był on reprezentantem Polski na Biennale w São Paulo, a dwa lata później został wyróżniony Nagrodą Krytyki Artystycznej im. C. K. Norwida. Wiele jego prac znajduje się w kolekcjach prywatnych w USA, Szwecji, Danii, Szwajcarii, a także Muzeum Historii Włókiennictwa w Łodzi.

240

ANDRZEJ LEŚNIK ( u r . 19 5 9 )

Bez tytułu - “Czarny”, 2018 r. olej/płótno, 60 x 60 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘BEZ | TYTUŁU | CZARNY | ANDRZEJ | LEŚNIK | POZNAŃ 2018’ opisany ołówkiem na blejtramie: ‘MAMANTRA SZARA 3 IX 2017 | SZARA III SZAROSC’ opisany na odwrociu na blejtramie: ‘I MAMANTRA 30 IX 2017 r | II MAMANTRA 15 x 17’ estymacja: 3 500 - 5 500 PLN 800 - 1 300 EUR

241

ANDRZEJ LEŚNIK ( u r . 19 5 9 )

Bez tytułu - “Biały”, 2017 r. olej/płótno, 60 x 60 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘BEZ | TYTUŁU | BIAŁY | ANDRZEJ | LEŚNIK | POZNAŃ’ estymacja: 3 500 - 5 500 PLN 800 - 1 300 EUR

„Artysta oferuje nam teraz rozległe płaszczyzny wysmakowanego koloru, na których pojawia się oszczędny, malarski znak niknący w tle lub wielokrotnie powtarzany. Te piękne (używam tego określenia z pełnym rozmysłem), zdyscyplinowane kompozycyjnie i wyrafinowane kolorystycznie obrazy, jakby w zamian za brak bezpośredniej anegdoty, oferują nam coś, co możemy nazwać ’narracją wewnętrzną’. A co w istocie jest zaproszeniem do kontemplacji i medytacji”. – ANDRZEJ KLIMCZAK-DOBRZANIECKI

Andrzej Leśnik ukończył studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych na Wydziale Malarstwa, Grafiki i Rzeźby w 1984. Od tego czasu artysta pracuje na macierzystej uczelni, a w 2014 otrzymał tytuł naukowy profesora zwyczajnego. Krytyk sztuki Andrzej Klimczak-Dobrzaniecki podkreśla, że twórczość Leśnika to dialog ze współczesnymi tendencjami oraz trendami w sztuce. Na twórczość malarza składają się cykle, począwszy do cyklu „Mamantra” będącego rodzajem malarskiego elementarza, poprzez „Tabula rasa”, „Kod pamięci” aż po późniejszy cykl „Pamięć obrazu” oraz „Zapisane w gwiazdach”. Jak opowiadał o pierwszym cyklu sam artysta: „Pierwszy z wymienionych cykli obrazów był dla mnie bardzo ważny, stanowił rewizję całego dotychczasowego dorobku malarskiego, był powrotem do rudymentów malarstwa” (Andrzej Leśnik, Zapis/kondycja obrazu, 2018, dostępny na: http://news.o.pl/2018/08/25/kondycja-obrazu-mikwarszawa/#/). Leśnik zaznacza, że żaden z cyklów nie jest zamkniętą całością, a raczej ewolucją podjętych na początku artystycznej drogi wątków. Jak opisuje twórczość artysty Andrzej Klimczak-Dobrzaniecki: „W stosunku do swoich obrazów Leśnik z naciskiem używa określenia zapis, a chwilę później: pamięć. Oba te terminy łączą się w jedną znaczeniowo całość: stosując oba te pojęcia, artysta zwraca naszą uwagę na pozawizualną stronę swojego malarstwa. Kto wie, czy to właśnie nie w takiej chwili, w sposób bardzo wyraźny i już całkowicie świadomy, nie zostaje zastosowana leśnikowa zasada równowartości kreacji i efektu końcowego. Od tej chwili artysta traktuje obraz wyraźnie już dwutorowo czy dwupłaszczyznowo, podnosząc akt kreacji na taki poziom ważności, jakim cieszył się dotychczas wyłącznie finalny kształt obrazu” (Andrzej Klimczak-Dobrzaniecki, 2018, dostępny na: http://news.o.pl/2018/08/25/ kondycja-obrazu-mik-warszawa/#/).

242

HENRYK MUSIAŁOWICZ ( 1914 - 2 015 )

Z cyklu “Rozmyślania”, 1982 r. technika mieszana/deska, 94 x 78 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘Z CYKLU | ROZMYŚLANIA | 1982 | MUSIAŁOWICZ’ estymacja: 13 000 - 19 000 PLN 3 000 - 4 500 EUR

„Malarstwo moje jest systemem metafor, wywodzi się ono z doświadczeń ludów wielu kultur – ich myślenia i tworzenia, tworzenia i myślenia. Poprzez rozważanie obecności prastarych impulsów i obrazów, szukam tego, co głęboko wspólne, kształtując siebie poprzez wrażliwość własnego wnętrza, jedność własnej formy i treści w nadziei, że dotknę właściwego nerwu i powiem prawdę”. – HENRYK MUSIAŁOWICZ

Henryk Musiałowicz był artystą o niezwykłej biografii, która miała ogromny wpływ na jego twórczość, zarówno pod względem tematu, jak i formy. Jedne z pierwszych cykli twórca poświęcił doświadczeniom wojennym, przede wszystkim tym mającym miejsce w zniszczonej stolicy. Decydująca zmiana zaszła w malarstwie artysty po odbytej podróży do Holandii w 1956. To wtedy zapoznał się on z malarstwem dwóch wielkich mistrzów – Rembrandta i van Gogha – a przede wszystkim ich późnymi płótnami. Jak opowiadał o tym doświadczeniu sam Musiałowicz: „Zobaczyłem w Holandii dużo dzieł Rembrandta i van Gogha. Zacząłem śledzić drogi poszukiwań tych mistrzów. Wydaje mi się, że najlepsze dzieła Rembrandta to właśnie obrazy, które powstały w ostatnich latach jego życia. A więc wynik jego stałych poszukiwań. Wtedy, gdy nie tylko rejestrował naturę, ale przede wszystkim przekazywał doznania ze spotkań z naturą. Na pewno trzeba szukać, szukać przez całe życie” (Henryk Musiałowicz [cyt. za:] Świat Henryka Musiałowicza i świat według Niego, Henryk Musiałowicz, Poznań, 2002, [red.] Małgorzata Waller, s. 11).

„Malarstwo Henryka Musiałowicza porywa szczerością, pasją, bezwzględną wiernością raz obranej drodze. Czujemy w nim artystę, który całe swe życie podporządkowuje malowaniu. Bardziej od świata zewnętrznego interesuje go świat wewnętrzny indywidualnych wzruszeń i przeżyć. Kompozycja jego obrazów jest na ogół niezwykle prosta: umieszczony w centrum kontur ludzki lub zwierzęcy, sprowadzony do symbolu-znaku. O wartości jego sztuki decyduje wytworzony wokół tego znaku nastrój”. – TERESA GRZYBKOWSKA, HENRYK MUSIAŁOWICZ, WARSZAWA, 1979, s. nlb.

Artystyczna wyprawa do Holandii była jedynie początkiem. Drugą ważną podróżą odbytą przez malarza była wyprawa do Francji w 1957. Wkrótce po niej artysta zaczął tworzyć w nurcie abstrakcyjnym, posługując się przede wszystkim monochromatyczną gamą barwną, w szczególności czarno-białą. Powrócił także do tematów wojennych, a na jego płótnach pojawiły się reminiscencje wojennookupacyjnej atmosfery. Zdaje się, że wyprawy artystyczne po Europie doprowadziły artystę do zmiany swojego nastawienia w latach 80. Był to okres podjęcia decyzji o samotnej drodze twórczej. Musiałowicz, jak wielu innych w tym czasie, z trwogą przyjął decyzję o proklamacji stanu wojennego. Jego miejscem spokoju oraz schronienia okazała się letnia pracownia w Cieńszy koło Pułtuska. To właśnie w tym ustronnym miejscu artysta zaczął spędzać coraz więcej czasu i pracował nad najważniejszymi pracami z nowych cykli, wśród których należy wymienić ten, z którego pochodzi prezentowana praca – „Rozmyślania”. W tym okresie Musiałowicz zaczął kłaść duży nacisk na wygląd ram swoich prac. Podobnie jak w zaprezentowanej pracy, uwagę przykuwa ich dekoracyjność oraz rozbudowana ornamentyka. Jak opisuje zmiany, które zaszły w twórczości Musiałowicza w latach 80. Włodzimierz Nowaczyk: „Faktura stała się zagęszczona, farba została zmieszana ze żwirem, nastał czas ‘czarnych obrazów’. One to zbudowały kanon tej twórczości. Artysta stał się klasykiem” (Włodzimierz Nowaczyk [w:] Henryk Musiałowicz, [red.] Małgorzata Waller, Poznań 2002, s. 25).

243

KAROL BRONIATOWSKI ( u r . 19 4 5 )

Duża czarna figura, 1997 r. gwasz/papier, 110 x 81 cm sygnowany i datowany p.d.: ‘KBroniatowski 97’ na odwrociu naklejka galeryjna z pianki z opisem pracy estymacja: 18 000 - 26 000 PLN 4 200 - 6 000 EUR WYSTAWIANY: - Karol Broniatowski. Prace z lat 1969-1999 Rzeźba, gwasze, Galeria Sztuki Współczesnej Zachęta, Warszawa, 01.03-28.03.1999

„Interesujące jest, że owe namalowane na papierze sylwetki zaczęły nabierać jakichś swoistych cech indywidualnych. Nie są identyczne, jak nie są identyczne ziarnka piasku w dużym powiększeniu. Prowokują, znów, do próby utrwalenia. Do podjęcia rzeźbiarskiego trudu. Do pośpiesznego formowania kształtu w mokrej glinie tak, by uzyskana sylweta przypominała swój własny cień”. – ANDA ROTTENBERG

244

WILHELM SASNAL ( u r . 19 7 2 )

”Przemytnik”, 2005 r. tusz/papier, 212 x 266 cm estymacja: 160 000 - 200 000 PLN 37 000 - 47 000 EUR POCHODZENIE: - Anton Kern Gallery, Nowy Jork, Stany Zjednoczone - kolekcja prywatna, Polska WYSTAWIANY: - Wilhelm Sasnal, wystawa indywidualna, Anton Kern Gallery, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, maj-czerwiec 2005 - Wilhelm Sasnal, Chinati Artist in Residence, The Locker Plant, Marfa, Teksas, Stany Zjednoczone

„Mój umysł nie jest w stanie wyprodukować fikcji. Zawsze staram się bazować na czymś, co istnieje”. – WILHELM SASNAL

Sztuka Wilhelma Sasnala często jest komentarzem do otaczającej artystę rzeczywistości. Sasnal ze szczerością przyznaje, że najbardziej inspiruje się tym, co go otacza. Równocześnie nie boi się odwoływać do trudnych czy kontrowersyjnych tematów. Jak sam o sobie mówi, jest „malarzem realizmu”. Przerabia na malarstwo wszystko, co go intryguje, tym samym dzieląc się z odbiorcą wrażliwością spojrzenia i czujną obserwacją społeczeństwa. W momencie powstania prezentowanej w ofercie pracy artysta przebywał w USA na zaproszenie Chinati Foundation w Marfie w stanie Teksas. Sasnal przyznaje, że amerykańska kultura silnie wpłynęła na jego sztukę i sposób postrzegania świata. Z dystansem należy podejść do jego słów: „Szybko się okazało, że teksańska kultura totalnie nas wciągnęła, to było niesamowite! Byłem nawet bliski tego, żeby w Wal-Marcie kupić wiatrówkę! Wiesz, żeby sobie postrzelać dla przyjemności. Strasznie dziwne uczucie, bo zawsze uważałem się za pacyfistę” (15 stuleci. Rozmowa z Wilhelmem Sasnalem, Jakub Banasiak, Wydawnictwo Czarne, Wołoniec 2017, s. 145). Aktualnym w Stanach tematem byli przemytnicy, którzy szmuglowali nie tylko nielegalne towary czy broń, ale także ludzi, którzy niejednokrotnie tracili podczas akcji zdrowie i życie. Prace powstałe podczas pobytu Sasnala w Teksasie, w tym prezentowany „Przemytnik”, zebrane zostały na wystawie w The LockerPlant. Artysta zdecydował się zakleić okna budynku tak, aby odwiedzający mogli przyglądać się ekspozycji przez niewielkie okrągłe otwory przypominające lufę broni. Wydźwięk wystawy miał prowadzić skojarzenia ku zbrodni i kryminalnej atmosferze. Ważną rolę odegrała muzyka, która była dla artysty istotna również w życiu prywatnym. Ekspozycji towarzyszyła grana na żywo muzyka heavy metalowego zespołu SPIC.

245

MONIKA DROŻYŃSKA ( u r . 19 7 9 )

“Postprawda”, 2017 r. haft ręczny/bawełna, 62 x 47 cm sygnowany, datowany i opisany l.d.: ‘POSTPRAWDA MONIKA DROŻYŃSKA 2017’ estymacja: 8 500 - 14 000 PLN 1 900 - 3 300 EUR

„(...) ja po prostu haftuję, i to dużo. To jest mój sposób na życie. Pomysły na różne motywy językowe po prostu się przydarzają. Czasem szukam, ale hafciarstwo, sztuka i język przychodzą mi naturalnie”. – MONIKA DROŻYŃSKA

246

MAŁGORZATA KOSIEC ( u r . 19 7 5 )

”Cut (Black & White)”, 2015 r. technika mieszana/płótno, 73 x 90 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘MAŁGORZATA KOSIEC | CUT (BLACK & | WHITE) | 2015’ estymacja: 7 000 - 10 000 PLN 1 600 - 2 300 EUR WYSTAWIANY: - Edward Finnell, Maria Larkman, Gosia Kosiec, Gallerinatt, Miva Gallery, Malmö, Szwecja, 09.2016

„Postać ludzka zawsze była głównym motywem mojego malarstwa. Ostatnio buduję portrety z warstw liter, cyfr, symboli, często słów i zdań o wybranym znaczeniu. To upust dla moich ciągot psychologicznych czy wręcz filozoficznych. Czysta abstrakcja pojawiła się w mojej twórczości stosunkowo niedawno i jest dla mnie absolutnie pasjonującym mierzeniem się ze światem, który nie ma żadnego odnośnika do tego realnego”. – MAŁGORZATA KOSIEC

247

ANNA SZPRYNGER ( u r . 19 8 2 )

Bez tytułu, 2015 r. akryl/płótno, 80 x 80 cm sygnowany i datowany na odwrociu: ‘ANNA SZPRYNGER | 2015’ oraz wskazówka montażowa estymacja: 18 000 - 25 000 PLN 4 200 - 5 800 EUR WYSTAWIANY: - Polska linia – Csikász Galéria, Művészetek Háza, Veszprém, Węgry, 02.04-01.05.2016 - Polska linia – Centrum Sztuki Galeria EL, Elbląg, 07.07-08.09.2016

„Oglądając obrazy Anny Szprynger, w dość naturalny sposób przychodzi pytanie skąd ich inspiracja, skąd zjawiły się na tych, zazwyczaj niewielkich formatów płótnach, owe kształty. Tworzą jakby cykle, krótkie i efemeryczne: idąc za ruchem ręki, malarka powtarza przez jakiś czas zbliżone do siebie kształty i kolorystyczne gamy. Czasem łatwo odnaleźć inspirację, bywała nią róża, bywały jakieś mikroskopowe powiększenia tkanek czy komórek, ale bywają też trudniejsze do określenia formy”. – BOGUSŁAW DEPTUŁA

248

CEZARY PONIATOWSKI ( u r . 19 8 7 )

Bez tytułu, 2013 r. olej/płótno, 95 x 83 cm sygnowany i datowany na blejtramie na odwrociu: ‘C. Poniatowski 2013’ estymacja: 8 000 - 12 000 PLN 1 900 - 2 800 EUR

„W moim malarstwie podstawowym założeniem jest przetwarzanie pewnych odrażających elementów ze świata organicznego na materiał graficznomalarski, którym później buduję obraz. Nie cierpię organicznych cząstek wnętrzności, rozkładających się elementów, ale to właśnie one, paradoksalnie, podsuwają mi nowe pomysły. Umieszczanie tych tajemniczych, niejasnych elementów w pracy nadaje jej biomorficzny, bliski człowiekowi, charakter”. – CEZARY PONIATOWSKI

249

R A FA Ł B U J N OWS K I ( u r . 19 74 )

“Ekran plazmowy”, 2001 r. olej, akryl/płótno, 57,5 x 80 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: ‘EKRAN PLAZMOWY / Bujnowski / 2001’ oraz pieczęć Muzeum Narodowego w Warszawie estymacja: 30 000 - 45 000 PLN 7 000 - 10 500 EUR

„Myślę, że moje obrazy są poza kolorem. To świadoma decyzja. Jestem wrażliwy na kolory, ale w moich obrazach są niepotrzebne, byłoby to o jeden walor, jedną wartość za dużo. Poza tym między bielą a czernią jest tyle wartości malarskich i spora przestrzeń do wykorzystania, można dzięki temu przekazać mnóstwo informacji”. – RAFAŁ BUJNOWSKI

„Każdy kolejny obraz, każda kolejna próba były uzasadnieniem dla kolejnych. Koniec każdej pracy jest początkiem następnej. Mam nadzieję, że to się będzie dalej samo napędzało. Udało mi się dosyć daleko dopchać ten strasznie ciężki wózek. W trochę ponure, monochromatyczne i niszowe miejsce”. – RAFAŁ BUJNOWSKI

Rafał Bujnowski to jeden z najbardziej znanych współczesnych malarzy w Polsce. W latach 90. należał do Grupy Ładnie, której członkowie znani byli z malarstwa figuratywnego, przedstawiającego nową, postkomunistyczną rzeczywistość z jej charakterystyczną wizualnością. Prócz obrazów figuratywnych Bujnowski tworzył również prace abstrakcyjne oraz kompozycje lokujące się na granicy rozpoznawalności motywu: pozornie abstrakcyjne, lecz odwzorowujące trudną do rozpoznania na pierwszy rzut oka rzeczywistość. Tak właśnie jest w przypadku płótna przedstawiającego ekran plazmowy, prezentowanego w niniejszym katalogu. Pozornie abstrakcyjna, monochromatyczna powierzchnia okazuje się odwzorowaniem ekranu telewizora czy monitora. Artysta posłużył się czarno-grafitową barwą, której używał niejednokrotnie w obrazach, w których rozpoznanie motywu okazywało się trudne na pierwszy rzut oka. Podobnie malował „Panoramy” – pozornie nieprzedstawiające, horyzontalne płótna, które okazywały się być jednak odzwierciedleniem krajobrazu. Przedmioty codziennego użytku, wizualne fragmenty codzienności – były to obiekty chętnie malowane przez członków Grupy Ładnie, także w latach po jej rozpadzie. Bujnowski tworzył przykładowo malarskie repliki takich obiektów, jak: kaseta VHS, pilot od telewizora czy wspomniany już ekran. Banalna codzienność, dzięki transkrypcji na język malarstwa, zostaje podniesiona do rangi sztuki. Takie właśnie działanie może być odczytywane jako chęć sprzeciwienia się mitologii artysty uważanego za „geniusza”, który w swojej działalności nie zwraca uwagi na prozaiczność otaczającego go świata.

Rafał Bujnowski / Fot. Archiwum

1900 niepowtarzalnych obiektów Posiadamy największą ofertę biżuterii kolekcjonerskiej w Polsce. Między innymi oryginalny naszyjnik ART DECO pochodzący z lat 20.-30. XX wieku, wykonany z platyny, wysadzany 60 diamentami w różnych szlifach o łącznej masie ~1,50 karata z kamieniem centralnym o masie ~2,00 karatów, kolorze K i wysokiej klasie czystości VS.

DESA BIŻUTERIA, Nowy Świat 48, +48 22 826 44 66 desabizuteria.pl

„MARIO TESTINO. SIR.” Limitowany album w nakładzie 1000 sygnowanych przez auto-

David Bowie. Fotograf podejmuje próbę pokazania męskości we

ra egzemplarzy przedstawia fotografie Mario Testino. Księga

wszystkich jej przejawach. Całość została zamknięta w eleganc-

zawiera 300 zdjęć przedstawiających męskie portrety. Przed

kiej, metalowej obwolucie.

obiektywem Testino znalazły się takie gwiazdy jak Brad Pitt,

Wydawnictwo: Taschen

George Clooney, Jude Law, David Beckham czy legendarny

Cena: 2 700 zł

artbookstore.pl

Joanna Sułek-Malinowska, Powiew wiosny, 2019 r.

MŁODA SZTUKA Aukcja 11 czerwca 2019, godz. 19 Wystawa obiektów: 1 – 11 czerwca 2019

Dom Aukcyjny Desa Unicum, ul. Piękna 1A, Warszawa, tel. 22 163 66 00, www.desa.pl

January Suchodolski, Pejzaż kaukaski

SZTUKA DAWNA XIX WIEK•MODERNIZM•MIĘDZYWOJNIE Aukcja 6 czerwca 2019, godz. 19 Wystawa obiektów: 27 maja – 6 czerwca 2019

Dom Aukcyjny Desa Unicum, ul. Piękna 1A, Warszawa, tel. 22 163 66 00, www.desa.pl

PRZYJMUJEMY OBIEKTY NA NADCHODZĄCE AUKCJE

SZTUKA WSPÓŁCZESNA

PRACE NA PAPIERZE: 12 WRZEŚNIA 2019 Termin przyjmowania obiektów: do 2 SIERPNIA 2019 kontakt: Agata Matusielańska a.matusielanska@desa.pl, 539 546 699

NOWE POKOLENIE PO 1989: 19 WRZEŚNIA 2019 Termin przyjmowania obiektów: do 5 SIERPNIA 2019 kontakt: Artur Dumanowski a.dumanowski@desa.pl, 795 122 725

KLASYCY AWANGARDY PO 1945: 10 PAŹDZIERNIKA 2019 Termin przyjmowania obiektów: do 30 SIERPNIA 2019 kontakt: Klara Czerniewska-Andryszczyk, k.czerniewska@desa.pl, 22 163 66 41, 664 150 866

FOTOGRAFIA KOLEKCJONERSKA: 17 PAŹDZIERNIKA 2019 Termin przyjmowania obiektów: do 3 WRZEŚNIA 2019 kontakt: Katarzyna Żebrowska k.zebrowska@desa.pl, 539 546 701

Terminy nadchodzÄ…cych aukcji: www.desa.pl

PRZYJMUJEMY OBIEKTY NA NADCHODZĄCE AUKCJE

SZTUKA DAWNA

GRAFIKA ARTYSTYCZNA: 3 WRZEŚNIA 2019 Termin przyjmowania obiektów: do 19 LIPCA 2019 kontakt: Marek Wasilewicz m.wasilewicz@desa.pl, 795 122 702

PRACE NA PAPIERZE: 3 PAŹDZIERNIKA 2019 Termin przyjmowania obiektów: do 20 SIERPNIA 2019 kontakt: Małgorzata Skwarek m.skwarek@desa.pl, 795 121 576

XIX WIEK, MODERNIZM, MIĘDZYWOJNIE: 24 PAŹDZIERNIKA 2019 Termin przyjmowania obiektów: do 10 WRZEŚNIA 2019 kontakt: Tomasz Dziewicki t.dziewicki@desa.pl, 735 208 999

AUKCJA TEMATYCZNA „ZAKOPANE”: 10 GRUDNIA 2019 Termin przyjmowania obiektów: do 31 PAŹDZIERNIKA 2019 kontakt: Julia Materna j.materna@desa.pl, 538 649 9458

Terminy nadchodzÄ…cych aukcji: www.desa.pl

Udział klienta w aukcji regulują WARUNKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ, WARUNKI POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI oraz niniejszy PRZEWODNIK DLA KLIENTA. Zachęcamy do zapoznania się z trzyczęściowym regulaminem, który ma na celu przedstawienie stosunku prawnego pomiędzy Domem Aukcyjnym DESA Unicum a kupującym w ramach aukcji. DESA Unicum pełni funkcję pośrednika handlowego pomiędzy komitentami wstawiającymi obiekty na aukcję a kupującymi. Warunki mogą być przez DESA Unicum odwołane lub zmienione poprzez aneksy dostępne w sali aukcyjnej lub poprzez obwieszczenie aukcjonera.

PRZEWODNIK DLA KLIENTA I. PRZED AUKCJĄ 1. Cena wywoławcza Cena wywoławcza jest kwotą, od której aukcjoner rozpoczyna licytację. Zwyczajowo cena wywoławcza zawarta jest między połową a trzy czwarte dolnej granicy estymacji. Cena wywoławcza może być podana w katalogu. 2. Opłata aukcyjna Do kwoty wylicytowanej doliczamy opłatę aukcyjną. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%. Opłata aukcyjna obowiązuje również w sprzedaży poaukcyjnej, w przypadku kiedy obiekt nie został sprzedany w ramach aukcji. Kwota wylicytowana wraz z opłatą aukcyjną zawiera podatek od towarów i usług VAT. Na zakupione obiekty wystawiamy faktury VAT marża. Wystawiamy je na wyraźne życzenie klienta, najpóźniej siedem dni od daty zapłaty. 3. Estymacja Podana w katalogu estymacja jest szacunkową wartością obiektu i ma charakter wskazówki dla zainteresowanego nim klienta. W celu uzyskania dodatkowych informacji odnośnie estymacji rekomendujemy kontakt z naszymi doradcami. Licytacja zakończona w przedziale estymacji lub powyżej górnej granicy estymacji jest transakcją ostateczną. Estymacje nie uwzględniają opłaty aukcyjnej ani żadnych opłat dodatkowych. 4. Estymacje w walutach innych niż polski złoty Transakcje aukcyjne zawierane są w polskich złotych, jednakże estymacje w katalogu aukcyjnym mogą być podawane w euro lub dolarach amerykańskich. Kurs walut w dniu aukcji może się różnić od tego w dniu druku katalogu, informacja ta ma więc charakter orientacyjny. 5. Cena gwarancyjna Jest to najniższa kwota, za którą możemy sprzedać obiekt bez dodatkowej zgody sprzedającego. Jest równa bądź niższa niż dolna granica estymacji. Poszczególne obiekty mogą, jednak nie muszą, posiadać ceny gwarancyjnej. Jeżeli w drodze licytacji cena gwarancyjna nie zostanie osiągnięta, zakończenie licytacji skutkuje odczytaniem przez aukcjonera słowa "pass". Oznacza to, że transakcja nie została zawarta. Fakt ten zostaje ogłoszony bez uderzenia młotkiem. Opcjonalnie, jeżeli transakcja nie osiągnie ceny gwarancyjnej, aukcjoner może ogłosić zawarcie transakcji warunkowej. Fakt ten zostaje ogłoszony po uderzeniu młotkiem. 6. Pass "Pass" zostaje odczytany przez aukcjonera w momencie, kiedy licytacja danego obiektu nie osiągnęła poziomu ceny gwarancyjnej i nie dochodzi do zwarcia transakcji w ramach aukcji. Klienci zainteresowani takim obiektem mogą zgłaszać oferty zakupu po zakończeniu aukcji. Dom Aukcyjny zastrzega sobie prawo przyjęcia więcej niż jednej oferty poaukcyjnej, Klient, który złożył ofertę w wysokości ceny gwarancyjnej, ma pierwszeństwo zakupu. Dom Aukcyjny zastrzega sobie również prawo do nieoferowania obiektów w sprzedaży poaukcyjnej. 7. Transakcja warunkowa Możliwość zawierania transakcji warunkowych w ramach aukcji musi być ogłoszona przez aukcjonera przed rozpoczęciem aukcji. Tego typu transakcja zostaje zawarta w momencie, kiedy licytacja nie osiągnęła poziomu ceny gwarancyjnej i aukcjoner ogłosił taki fakt po uderzeniu młotkiem. Transakcja warunkowa traktowana jest jako wiążąca oferta nabycia obiektu po cenie wylicytowanej. Zobowiązujemy się do negocjacji ceny z komitentem, jednak nie gwarantujemy możliwości zakupu po cenie wylicytowanej. Jeżeli w toku negocjacji klient zdecyduje się podnieść ofertę do poziomu ceny gwarancyjnej lub zaakceptujemy wylicytowaną kwotę, umowa sprzedaży dochodzi do skutku. Jeżeli negocjacje nie przyniosą pozytywnego efektu w okresie pięciu dni roboczych liczonych od dnia aukcji, obiekt uznajemy za niesprzedany. W okresie tym zastrzegamy sobie prawo do przyjmowania po aukcji ofert równych cenie gwarancyjnej na obiekty wylicytowane warunkowo. W przypadku otrzymania takiej oferty od innego oferenta informujemy o tym fakcie klienta, który wylicytował obiekt warunkowo. W takim przypadku klient ma prawo do podniesienia swojej oferty do ceny gwarancyjnej i wtedy przysługuje mu prawo pierwszeństwa nabycia obiektu. W przeciwnym wypadku transakcja warunkowa nie dochodzi do skutku, a obiekt może zostać sprzedany innemu oferentowi. 8. Obiekty katalogowe Zapewniamy fachową wycenę oraz rzetelny opis katalogowy powierzonego nam do sprzedaży obiektu. Wykonywane są one w najlepszej wierze z wykorzystaniem doświadczenia i fachowej wiedzy naszych pracowników oraz współpracujących z nami ekspertów. Mimo uwagi poświęcanej każdemu z obiektów w procesie opracowywania, dokumentacji pochodzenia, historii wystaw i bibliografii przedstawione informacje mogą nie być wyczerpujące, a w niektórych

przypadkach pewne fakty odnoszące się do kolejnych właścicieli, ekspozycji oraz publikacji, w ramach których obiekt był prezentowany, mogą być celowo nieujawnione. 9. Stan obiektu Opisy katalogowe nie prezentują pełnego stanu zachowania obiektów. Brak takiej informacji nie jest równoznaczny z tym, że obiekt jest wolny od wad i uszkodzeń. Wskazane jest zatem, aby zainteresowani zakupem konkretnego obiektu dokonali jego dokładnych oględzin na wystawie przedaukcyjnej oraz przeprowadzili konsultacje z profesjonalnym konserwatorem, którego na wyraźną prośbę możemy rekomendować. Na specjalne życzenie klienta możemy dostarczyć szczegółowy raport stanu zachowania obiektu. Przygotowując taki raport, nasi pracownicy oceniają stan obiektu, biorąc pod uwagę jego szacunkową wartość oraz charakter aukcji, w ramach której jest on wystawiony na sprzedaż. Mimo że oceny przedmiotów pod tym względem prowadzone są rzetelnie, należy pamiętać, że nasi pracownicy nie są zawodowymi konserwatorami. Jeśli obiekt sprzedawany jest w ramie, nie ponosimy odpowiedzialności za jej stan. W przypadku obiektów nieoprawionych chętnie polecimy profesjonalną pracownię opraw. 10. Wystawa obiektów aukcyjnych Wystawy przedaukcyjne są bezpłatnie dostępne dla oglądających. W trakcie ich trwania zachęcamy do kontaktu z naszymi ekspertami, którzy chętnie odpowiedzą na wszystkie pytania i przekażą szczegółowe informacje o poszczególnych obiektach. 11. Legenda Poniższa legenda wyjaśnia symbole, które mogą Państwo znaleźć w niniejszym katalogu: - obiekty bez ceny gwarancyjnej - obiekty, do których doliczamy opłatę wynikającą z tzw. droit de suite, tj. prawa twórcy i jego spadkobierców do otrzymywania wynagrodzenia z tytułu dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy dzieł. Powyższa opłata jest obliczana według poniższych stawek: 1) 5% kwoty wylicytowanej, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale do równowartości 50 000 euro (np. dla kwoty wylicytowanej 2 000 euro opłata 100 euro) oraz 2) 3% kwoty wylicytowanej, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości 50 000,01 euro do równowartości 200 000 euro (np. dla kwoty wylicytowanej 80 000 euro opłata 3 400 euro) oraz 3) 1% kwoty wylicytowanej, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości 200 000,01 euro do równowartości 350 000 euro (np. dla kwoty wylicytowanej 300 tys. euro opłata 8 000 euro) oraz 4) 0,5% kwoty wylicytowanej, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości 350 000,01 euro do równowartości 500 000 euro (np. dla kwoty wylicytowanej 400 tys. euro, opłata 8 750 euro) oraz 5) 0,25% kwoty wylicytowanej, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale przekraczającym równowartość 500 000 euro – jednak w kwocie nie wyższej niż równowartość 12 500 euro. W Polsce droit de suite reguluje art. 19-19(5) ustawy o prawach autorskich i pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r. z późniejszymi zmianami, zgodnie z obowiązującą w Unii Europejskiej dyrektywą 2001/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 września 2001 r. w sprawie prawa autora do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnego egzemplarza dzieła sztuki. Opłata obliczana będzie z użyciem kursu dziennego NBP z dnia poprzedzającego aukcję. Opłata obliczana będzie, gdy równowartość kwoty wylicytowanej przekroczy 100 EUr./b. - obiekty sprowadzane z państw spoza Unii Europejskiej, do których ceny doliczamy podatek graniczny w wysokości 8% kwoty wylicytowanej - przedmioty wytworzone w całości lub zawierające elementy wytworzone z roślin lub zwierząt określanych jako chronione lub zagrożone ◊ - obiekty z pozwoleniem na wywóz 12. Prenumerata katalogów W sprawie prenumeraty katalogów prosimy o kontakt pod numerem telefonu: 22 163 66 00 lub drogą mailową na adres: prenumerata@desa.pl. Katalogi dostępne są również na naszej stronie internetowej www.desa.pl. Zachęcamy do pobierania darmowych katalogów w formacie PDF.

II. AUKCJA Udział w licytacji można wziąć osobiście, po uprzednim złożeniu zlecenia licytacji telefonicznej lub zlecenia licytacji z limitem. 1. Przebieg aukcji Aukcję prowadzi aukcjoner, który wyczytuje obiekty i kolejne postąpienia, wskazuje licytujących, ogłasza zakończenie licytacji oraz wskazuje zwycięzcę. Zakończenie licytacji obiektu następuje w momencie uderzenia młotkiem przez aukcjonera. Jest to równoznaczne z zawarciem umowy

III. PO AUKCJI

sprzedaży między domem aukcyjnym a licytującym, który zaoferował najwyższą kwotę. W razie zaistnienia sporu w trakcie licytacji aukcjoner rozstrzyga spór albo ponownie przeprowadza licytację danego obiektu. Zastrzegamy sobie prawo do utrwalania przebiegu aukcji za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. Zastrzegamy sobie prawo do licytowania jedynie wcześniej zgłoszonych przez uczestników aukcji obiektów. W takiej sytuacji numery obiektów są przed aukcją zgłaszane obsłudze domu aukcyjnego. Aukcjoner ma prawo do dowolnego rozdzielania lub łączenia obiektów oraz do ich wycofania z licytacji bez podania przyczyn. Opisy zawarte w katalogu aukcji mogą być uzupełnione lub zmienione przez aukcjonera lub osobę przez niego wskazaną przed rozpoczęciem licytacji. Aukcja jest prowadzona w języku polskim, jednak na specjalne życzenie uczestnika aukcji niektóre spośród licytacji mogą być równolegle prowadzone w językach angielskim i niemieckim. Prośby takie powinny być składane najpóźniej godzinę przed aukcją wraz z informacją, których obiektów dotyczą. Licytacja odbywa się w tempie 60-100 obiektów na godzinę.

1. Płatność Kupujący zobowiązany jest do zapłaty należności za wylicytowane obiekty w terminie 10 dni od dnia aukcji. Przekroczenie wyznaczonego terminu grozi naliczeniem odsetek ustawowych za okres opóźnienia w zapłacie. Akceptujemy płatność w gotówce do równowartości w polskich złotych 10 000 EUR obliczonej według średniego kursu waluty ogłoszonego przez NBP, obowiązującego w dniu dokonania płatności, kartami płatniczymi (MasterCard, VISA) oraz przelewem bankowym na konto: mBank S.A. 27 1140 2062 0000 2380 1100 1002, Swift: BREXPLPWWA3. W tytule prosimy wpisać nazwę aukcji, datę aukcji oraz numer obiektu.

2. Licytacja osobista W celu licytacji osobistej należy wypełnić formularz udziału w aukcji i odebrać tabliczkę z numerem. Nowi klienci powinni zarejestrować się przynajmniej 24 godziny przed rozpoczęciem aukcji, by dać nam czas na przetworzenie danych. W celu ich weryfikacji możemy poprosić o dokument potwierdzający tożsamość osoby rejestrowanej (dowód osobisty, paszport, prawo jazdy). Dane osobowe klientów są informacjami poufnymi i pozostają do wyłącznej wiadomości DESA Unicum i spółek powiązanych, które mogą przetwarzać dane osobowe uczestników aukcji w zakresie niezbędnym do realizacji zleceń licytacji. Klientom, którzy posiadają nieuregulowane należności z tytułu zakupów na wcześniejszych aukcjach, możemy odmówić udziału w kolejnej. Prosimy o pilnowanie lizaka aukcyjnego. W przypadku jego zgubienia prosimy o natychmiastowe poinformowanie o tym naszej obsługi. Po zakończeniu aukcji należy zwrócić tabliczkę z numerem w punkcie rejestracji, a w przypadku zakupu należy odebrać potwierdzenie zawartych transakcji.

3. Odstąpienie od umowy W razie opóźnienia nabywcy w zapłacie możemy odstąpić od umowy z nabywcą po bezskutecznym upływie terminu dodatkowego wyznaczonego na zapłatę.

3. Licytacja telefoniczna Jeżeli nie mogą Państwo uczestniczyć w aukcji osobiście, istnieje możliwość licytacji przez telefon za pośrednictwem jednego z naszych pracowników. Klienci zainteresowani taką usługą powinni przesłać wypełniony formularz zlecenia najpóźniej 24 godziny przed rozpoczęciem aukcji. Nie ponosimy odpowiedzialności za realizację zleceń dostarczonych później. Formularz zlecenia dostępny jest na ostatnich stronach katalogu, w siedzibie naszego domu aukcyjnego oraz na naszej stronie internetowej. Formularz należy przesłać faksem, pocztą, mailem lub dostarczyć osobiście. Wraz z formularzem prosimy o przesłanie fotokopii dokumentu tożsamości w celu weryfikacji danych. Nasz pracownik połączy się z klientem przed rozpoczęciem licytacji wybranych obiektów. Nie ponosimy jednak odpowiedzialności za brak możliwości wzięcia udziału w licytacji telefonicznej w przypadku problemów z uzyskaniem połączenia z podanym przez klienta numerem telefonu. Dlatego rekomendujemy wskazanie maksymalnej kwoty (bez opłaty aukcyjnej), do której będziemy mogli licytować w Państwa imieniu. Zastrzegamy prawo do nagrywania i archiwizowania rozmów telefonicznych, o których mowa powyżej. Opisana usługa jest darmowa i poufna. 4. Licytacja w imieniu klienta Drugą opcją dla klientów, którzy nie mogą osobiście uczestniczyć w aukcji, jest złożenie zlecenia licytacji z limitem. Klienci zainteresowani taką usługą również powinni przesłać wypełniony formularz najpóźniej 24 godziny przed rozpoczęciem aukcji. Obowiązuje ten sam formularz co w przypadku licytacji telefonicznej. Zawarte w formularzu kwoty nie powinny uwzględniać opłaty aukcyjnej i opłat dodatkowych, powinny być wyrażone w polskich złotych oraz zgodne z tabelą postąpień przedstawioną w dalszej części przewodnika. Jeżeli podana kwota nie jest zgodna z kwotami w tabeli postąpień zostanie ona obniżona. Nasi pracownicy dołożą wszelkich starań, aby klient zakupił wybrany obiekt w możliwie jak najniższej cenie, nie niższej jednak niż cena gwarancyjna. Jeżeli limit jest niższy niż cen gwarancyjna w wypadku niesprzedania obiektu w czasie aukcji, limit rozpatrywany jest jako oferta poaukcyjna. Opcjonalnie może dojść do zawarcia transakcji warunkowej. W przypadku dwóch lub większej ilości zleceń z takim samym limitem decyduje kolejność zgłoszeń. Opisana usługa jest darmowa i poufna. 5. Tabela postąpień Licytacja rozpoczyna się od ceny wywoławczej. Aukcjoner kolejne postąpienia podaje według tabeli postąpień. W zależności od przebiegu aukcji może on wedle własnego uznania zdecydować o innej wysokości postąpienia.

cena

postąpienie

0 – 2 000

100

2 000 – 3 000

200

3 000 – 5 000

200/500/800 (np. 3 200, 3 500, 3 800)

5 000 – 10 000

500

10 000 – 20 000

1 000

20 000 – 30 000

2 000

30 000 – 50 000

2 000/5 000/8 000 (np. 32 000, 35 000, 38 000)

50 000 – 100 000

5 000

100 000 – 300 000

10 000

300 000 – 500 000

20 000

powyżej 500 000

wg uznania aukcjonera

2. Płatność w walutach innych niż polski złoty Wszystkie transakcje zawierane są w polskich złotych. Na specjalne życzenie po wcześniejszym uzgodnieniu dopuszczamy wpłaty w euro, dolarach amerykańskich lub funtach brytyjskich. Wartość transakcji opłacanej w innej walucie niż polski złoty będzie powiększona o opłatę manipulacyjną w wysokości 1%. Przeliczenia dokonujemy po dziennym kursie kupna waluty mBank S.A.

4. Reklamacje Wszelkie możliwe reklamacje rozpatrywane są zgodnie z przepisami prawa polskiego. Reklamację z tytułu niezgodności towaru z umową można zgłosić w ciągu jednego roku od wydania obiektu. Wobec osób niebędących bezpośrednimi nabywcami na aukcji nie ponosimy odpowiedzialności za ukryte wady fizyczne oraz wady prawne zakupionych obiektów. 5. Odbiór zakupionego obiektu Przy odbiorze zakupionych obiektów wymagamy okazania dokumentu potwierdzającego tożsamość. Obiekty mogą zostać wydane nabywcy lub osobie posiadającej pisemne upoważnienie. Może to nastąpić tylko w momencie pełnej płatności i uregulowania wszystkich zobowiązań wynikających z wcześniejszych zakupów. Zakupione obiekty na aukcji powinny być odebrane w ciągu 30 dni od aukcji. W przeciwnym razie mogą one zostać odesłane do magazynu zewnętrznego, a klient obciążony kosztami transportu oraz magazynowania. Wielkość opłat będzie uzależniona od operatora magazynu oraz rodzaju i wielkości obiektu. Tym samym ponosimy odpowiedzialność za utratę lub uszkodzenie obiektu jedynie przez okres 30 dni od aukcji. 6. Transport i przesyłka Zapewniamy podstawowe opakowanie zakupionych obiektów umożliwiające odbiór osobisty. Na wyraźne życzenie klienta możemy pomóc w kontakcie z wyspecjalizowaną firmą zajmującą się pakowaniem i wysyłką dzieł sztuki. 7. Pozwolenie na eksport Przed wzięciem udziału w aukcji potencjalnym licytującym radzimy, aby zorientowali się czy w razie potrzeby wywozu obiektu poza granice Polski nie są wymagane dodatkowe pozwolenia. Przypominamy, że reguluje to ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. nr 162 poz. 1568, z późn. zm.), zgodnie z którą wywóz określonych obiektów poza granice kraju wymaga zgody odpowiednich władz; w szczególności dotyczy to obrazów starszych niż 50 lat o wartości powyżej 40 000 złotych. Nabywca jest zobowiązany do przestrzegania przepisów w tym zakresie, a niemożliwość uzyskania odpowiednich dokumentów lub opóźnienie w ich uzyskaniu nie uzasadniają odstąpienia od sprzedaży ani opóźnienia w uiszczeniu pełnej ceny nabycia za obiekt. Na wyraźne życzenie klienta możemy pomóc w kontakcie z wyspecjalizowaną firmą zajmującą się sprawami formalnymi związanymi z eksportem dzieł sztuki. 8. Zagrożone gatunki Przedmioty zrobione z materiału roślinnego lub zwierzęcego albo zawierające je, tj. m.in. koralowiec, skóra krokodyla, kość słoniowa, kość wieloryba, róg nosorożca, skorupa żółwia, niezależnie od wieku, procentu zawartości, mogą wymagać dodatkowych pozwoleń lub certyfikatów przed wywozem. Prosimy pamiętać, że uzyskanie dokumentów umożliwiających eksport nie jest równoznaczne z możliwością importu do innego państwa. Nabywca jest zobowiązany do przestrzegania przepisów w tym zakresie, a niemożliwość uzyskania odpowiednich dokumentów lub opóźnienie w ich uzyskaniu nie uzasadniają odstąpienia od sprzedaży ani opóźnienia w uiszczeniu pełnej ceny nabycia za obiekt. Obiekty tego typu zostały oznaczone dla Państwa wygody symbolem ” ” opisanym w legendzie. Nie ponosimy jednak odpowiedzialności za błędy lub uchybienia w oznaczeniu przedmiotów zawierających elementy wytworzone z chronionych lub regulowanych prawem gatunków roślin i zwierząt.

WARUNKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ i WARUNKI POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI przedstawione poniżej określają prawa i obowiązki licytujących i kupujących z jednej strony oraz Domu Aukcyjnego DESA Unicum i komitentów z drugiej. Wszyscy potencjalni kupujący na aukcji powinni dokładnie przeczytać WARUNKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ i WARUNKI POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI zanim przystąpią do licytacji.

WARUNKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ 1. WPROWADZENIE Każdy obiekt zaprezentowany w katalogu aukcyjnym przeznaczony jest do sprzedaży na warunkach określonych: a) w WARUNKACH SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ i WARUNKACH POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI, b) w innych informacjach podanych w pozostałych częściach katalogu aukcyjnego, w szczególności w PRZEWODNIKU DLA KLIENTA, c) w dodatkach do katalogu aukcyjnego lub innych materiałach udostępnionych przez DESA Unicum na sali aukcyjnej. W każdym przypadku zmiana warunków może nastąpić poprzez stosowny aneks bądź ogłoszenie podane do wiadomości przez aukcjonera przed rozpoczęciem aukcji. Poprzez licytację na aukcji, niezależnie czy osobistą, czy za pośrednictwem przedstawiciela, czy też na podstawie złożonego zlecenia licytacji telefonicznej lub z limitem, licytujący i kupujący wyrażają zgodę na brzmienie niniejszych WARUNKÓW SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ ze zmianami i uzupełnieniami oraz WARUNKÓW POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI.

2. DESA UNICUM JAKO POŚREDNIK HANDLOWY DESA Unicum występuje jako zastępca pośredni działający w imieniu własnym, lecz na rachunek komitenta uprawnionego do rozporządzenia obiektem, chyba że inaczej zastrzeżono w katalogu, jego zmianach lub w ogłoszeniach podanych do wiadomości przed aukcją.

3. LICYTOWANIE NA AUKCJI 1) DESA Unicum może według swojego uznania odmówić dopuszczenia niektórych osób do udziału w aukcji lub sprzedaży poaukcyjnej. Wszyscy licytujący muszą zarejestrować się przed aukcją, dostarczyć wymagane informacje przewidziane w formularzu rejestracji, okazać dokument potwierdzający tożsamość oraz odebrać tabliczkę z numerem licytacyjnym. 2) Dla wygody licytujących, którzy nie mogą uczestniczyć w aukcji osobiście, DESA Unicum może zrealizować pisemne zlecenie licytacji. W takim przypadku nieobecni licytujący powinni wypełnić formularz ”zlecenie licytacji”, który można znaleźć w katalogu, na stronie internetowej DESA Unicum lub otrzymać w siedzibie DESA Unicum. Kwoty wskazane przez licytującego w zleceniu licytacji nie powinny zawierać opłaty aukcyjnej i opłat dodatkowych, powinny być wyrażone w polskich złotych oraz zgodne z tabelą postąpień. Jeżeli podana kwota nie jest zgodna z kwotami w tabeli postąpień, zostanie ona obniżona. Aukcjoner nie akceptuje zlecenia licytacji, w którym nie ma wskazanej maksymalnej kwoty, do której DESA Unicum może zrealizować zlecenie. DESA Unicum dołoży starań, aby klient zakupił wybrany obiekt w możliwie jak najniższej cenie, nie niższej jednak niż cena gwarancyjna. Jeśli limit podany przez licytującego jest niższy niż cena gwarancyjna, a stanowi jednocześnie najwyższą ofertę, wówczas dochodzi do transakcji warunkowej. W przypadku dwóch lub większej ilości zleceń z takim samym limitem decyduje kolejność zgłoszeń. Wszystkie zlecenia licytacji wraz z fotokopią dokumentu tożsamości umożliwiającym weryfikację danych osobowych powinny być przesłane (pocztą, faksem bądź e-mailem) albo dostarczone osobiście do siedziby DESA Unicum przynajmniej 24 godziny przed rozpoczęciem aukcji. Dostarczone później zlecenia mogą nie być zrealizowane. 3) Od osób zainteresowanych licytacją przez telefon wymaga się zgłoszenia chęci licytacji telefonicznej poprzez wypełnienie formularza ”zlecenie licytacji”, dostępnego w katalogu, na stronie internetowej DESA Unicum lub w siedzibie DESA Unicum. Wszystkie zlecenia licytacji powinny być przesłane (pocztą, faksem, e-mailem) lub dostarczone osobiście do siedziby DESA Unicum przynajmniej 24 godziny przed rozpoczęciem aukcji. Wymaga się również przesłania fotokopii dokumentu tożsamości w celu weryfikacji danych osobowych. Dostarczone później zlecenia mogą nie być zrealizowane. Licytacja telefoniczna może być nagrywana, złożenie zlecenia jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na nagrywanie rozmowy telefonicznej. Na wypadek trudności z połączeniem telefonicznym licytujący może określić na zleceniu limit, do którego pracownik domu aukcyjnego będzie licytować pomimo braku połączenia. Jeśli żaden limit nie jest określony na zleceniu, pracownik domu aukcyjnego uznaje w takim wypadku, że klient oferuje przynajmniej cenę wywoławczą. 4) Podczas licytacji, zarówno osobistej, telefonicznej, jak i za pośrednictwem pracownika DESA Unicum, licytujący bierze osobistą odpowiedzialność za zapłatę za wylicytowane obiekty, co opisane jest dokładniej w paragrafie 3 punkcie 5 poniżej, chyba że przed rozpoczęciem aukcji zostało wyraźnie uzgodnione na piśmie z DESA Unicum, że oferent jest pełnomocnikiem zidentyfikowanej osoby trzeciej akceptowalnej przez DESA Unicum. 5) Usługa licytacji na podstawie zlecenia licytacji nie podlega żadnej opłacie. DESA Unicum zobowiązuje się dochować należytej staranności w realizacji zleceń, jednak nie ponosi odpowiedzialności za niezrealizowanie takich ofert, chyba że wina za brak realizacji zlecenia leży wyłącznie po stronie DESA Unicum.

4. PRZEBIEG AUKCJI 1) O ile nie zastrzeżono inaczej poprzez symbol, każdy obiekt oferowany jest z zastrzeżeniem ceny gwarancyjnej, która jest poufną minimalną ceną sprzedaży uzgodnioną między DESA Unicum i komitentem. Cena gwarancyjna nie może przekroczyć dolnej granicy estymacji.

2) Aukcjoner może w każdym momencie aukcji wycofać którykolwiek obiekt, ponownie zaoferować przedmiot do sprzedaży (również bezpośrednio po uderzeniu młotkiem) w razie zaistnienia błędu bądź sporu co do wyniku licytacji. W powyższym przypadku aukcjoner może podjąć wszelkie działania, które uzna za stosowne i racjonalne. Jeżeli jakikolwiek spór co do wyniku licytacji powstanie po aukcji, wynik sprzedaży w ramach aukcji uznaje się za ostateczny. 3) Aukcjoner rozpoczyna licytację i decyduje o wysokości kolejnych postąpień. W celu osiągnięcia ceny gwarancyjnej obiektu aukcjoner i pracownicy DESA Unicum mogą składać w toku licytacji oferty w imieniu komitenta bez wskazania, że czynią to w imieniu komitenta, bądź to przez składanie następujących po sobie ofert licytacyjnych, bądź też oferty w odpowiedzi na oferty składane przez innych oferentów. Jeżeli nie ma żadnych ofert na dany obiekt lub oferty są zbyt niskie, aukcjoner może uznać przedmiot za niesprzedany, co sygnalizuje terminem "pass". 4) Ceny na aukcji podawane są w polskich złotych i w tej walucie powinna być dokonana płatność. W odpowiedzi na potrzeby klientów zagranicznych estymacje w katalogu aukcyjnym mogą być podawane także w euro, funtach brytyjskich i dolarach amerykańskich, odzwierciedlając w przybliżeniu cenę przy obecnym kursie waluty. Stosownie do tego estymacje podawane w euro, funtach brytyjskich i dolarach amerykańskich mają charakter wyłącznie orientacyjny. 5) Licytujący, który zaoferował najwyższą kwotę zaakceptowaną przez aukcjonera, jest zwycięzcą licytacji. Uderzenie młotkiem przez aukcjonera oznacza akceptację najwyższej oferty i zawarcie umowy sprzedaży między DESA Unicum a kupującym. Ryzyko i odpowiedzialność za obiekt przechodzący na własność kupującego opisane zostały w paragrafie 6 poniżej. 6) Każda poaukcyjna sprzedaż obiektów oferowanych na aukcji podlega również WARUNKOM SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ oraz WARUNKOM POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI.

5. CENA NABYCIA I OPŁATA AUKCYJNA 1) Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna oraz opłaty dodatkowe wynikające z oznaczeń katalogowych obiektu. Opłata aukcyjna stanowi część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%. Opłata aukcyjna obowiązuje również w sprzedaży poaukcyjnej. 2) Do kwoty wylicytowanej mogą zostać doliczone inne podatki i opłaty, jeśli w katalogu zaznaczone to zostało odpowiednimi oznaczeniami (patrz: paragraf 1 punkt 10 ”Przewodnika dla klienta”: ”Legenda”). 3) Jeśli nie uzgodniono inaczej, kupujący jest zobowiązany uiścić należność w terminie 10 dni od daty aukcji, niezależnie od uzyskania pozwolenia na eksport czy innych pozwoleń. Opłaty mają być uiszczone w polskich złotych gotówką (do równowartości 10 000 EUR), kartą lub przelewem bankowym: a) DESA Unicum akceptuje płatność kartami płatniczymi MasterCard, VISA, b) DESA Unicum akceptuje płatność przelewem bankowym na konto mBank S.A.. 27 1140 2062 0000 2380 1100 1002, Swift: BREXPLPWWA3 W tytule przelewu proszę podać nazwę aukcji, datę aukcji oraz numer obiektu. 4) Własność zakupionego obiektu nie przejdzie na kupującego dopóki DESA Unicum nie otrzyma pełnej ceny nabycia za obiekt, w tym opłaty aukcyjnej. DESA Unicum nie jest zobowiązana do przekazania obiektu kupującemu do chwili przeniesienia własności obiektu na kupującego. Wcześniejsze przekazanie obiektu kupującemu nie jest równoznaczne z przeniesieniem prawa własności obiektu na kupującego ani zwolnieniem z obowiązku zapłaty przez niego ceny nabycia.

6. ODBIÓR ZAKUPU 1) Odbiór wylicytowanych obiektów jest możliwy po dokonaniu wpłaty pełnej ceny nabycia oraz uregulowaniu innych płatności wobec DESA Unicum i spółek powiązanych. Jak tylko nabywca spełni wszystkie wymagania, powinien skontaktować się ze swoim doradcą klienta DESA Unicum lub z Biurem Obsługi Klienta pod numerem tel. 22 163 66 00, aby umówić się na odbiór obiektu. 2) Kupujący powinien odebrać zakupiony obiekt w terminie 30 dni od daty aukcji. Po tym terminie DESA Unicum przesyła wszystkie wylicytowane obiekty do magazynu zewnętrznego, a kupujący obciążony zostanie kosztami transportu oraz magazynowania. Wielkość opłat będzie uzależniona od operatora magazynu oraz rodzaju i wielkości obiektu. Zaakceptowanie niniejszego regulaminu równoznaczne jest z zaakceptowaniem regulaminu spółki magazynowej. Po upływie 30 dni od daty aukcji na kupującego przechodzi ryzyko utraty i uszkodzenia nieodebranego obiektu, a także ciężary związane z takim obiektem, w tym koszty jego ubezpieczenia. DESA Unicum odpowiada względem kupującego za szkody z tytułu straty lub uszkodzenia obiektu, jednak jedynie do wysokości ceny nabycia obiektu. 3) Dla wygody kupującego DESA Unicum nieodpłatnie zapewnia podstawowe opakowanie obiektu umożliwiające jego odbiór osobisty. Na wyraźne życzenie kupującego DESA Unicum może pomóc w kontakcie z wyspecjalizowaną firmą zajmującą się pakowaniem i wysyłką dzieł sztuki. Każde takie zlecenie odbywa się na odpowiedzialność klienta, DESA Unicum nie bierze odpowiedzialności za nieprawidłowe wykonanie usług przez przewoźników bądź inne osoby trzecie. Jeżeli klient sam wybierze firmę transportową, jej przedstawiciel powinien skontaktować się z DESA Unicum telefonicznie przynajmniej 24 godziny przed planowanym odbiorem obiektu pod numerem telefonu: 22 163 66 20.

4) DESA Unicum będzie wymagała okazania dowodu osobistego przed przekazaniem obiektu nabywcy bądź jego przedstawicielowi, który dodatkowo powinien posiadać pisemne upoważnienie od nabywcy.

7. BRAK PŁATNOŚCI Bez uszczerbku dla innych praw sprzedający, w przypadku gdy nabywca nie uiści pełnej ceny nabycia za obiekt w terminie 10 dni od daty aukcji, DESA Unicum może zastosować jeden lub kilka z poniższych środków prawnych: a) przechować obiekt w siedzibie DESA Unicum lub w innym miejscu na ryzyko i koszt klienta; b) odstąpić od sprzedaży obiektu, zatrzymując dotychczasowe opłaty na poczet pokrycia szkód; c) odrzucić zlecenie nabywcy w przyszłości lub zrealizować takie zlecenie pod warunkiem uiszczenia kaucji; d) naliczać odsetki ustawowe w wysokości 12% w skali roku od dnia wymagalności płatności do dnia zapłaty pełnej ceny nabycia; e) odsprzedać obiekt na aukcji lub prywatnie z estymacjami i ceną minimalną ustaloną przez DESA Unicum. Jeśli obiekt na drugiej aukcji sprzeda się za kwotę niższą niż cena nabycia, na której kupujący wylicytował obiekt, nabywca pozostający w zwłoce będzie zobowiązany do pokrycia różnicy wraz z kosztami przeprowadzenia dodatkowej aukcji; f) wszcząć postępowanie sądowe przeciwko kupującemu w celu odzyskania zaległości; g) potrącić należności nabywcy względem DESA Unicum z wierzytelności wobec tego nabywcy wynikających z innych transakcji; h) podjąć wszelkie inne działania odpowiednie do zaistniałych okoliczności.

8. DANE OSOBOWE KLIENTA W związku ze świadczonymi usługami oraz wymogami prawnymi związanymi z przeprowadzeniem aukcji DESA Unicum może wymagać od klientów podania danych osobowych lub w niektórych przypadkach (np. w celu sprawdzenia wypłacalności, poświadczenia tożsamości klienta lub w celu uniknięcia fałszerstwa) pozyskać dane o kliencie od osób trzecich. DESA Unicum może również wykorzystać dane osobowe dostarczone przez klienta w celach marketingowych, dostarczając materiały o produktach, usługach bądź wydarzeniach organizowanych przez DESA Unicum oraz spółki powiązane. Zgadzając się na WARUNKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ i podając dane osobowe, klienci zgadzają się, że DESA Unicum i spółki powiązane mogą wykorzystać te dane do ww. celów. Jeśli klient chciałby uzyskać więcej informacji o polityce prywatności, skorygować swoje dane lub zrezygnować z dalszej korespondencji marketingowej, prosimy o kontakt pod numerem 22 163 67 00.

9. OGRANICZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI 1) DESA Unicum wyłącza wszelkie gwarancje inne niż WARUNKI POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI w najszerszym zakresie dopuszczonym prawem. 2) Z zastrzeżeniem punktu 5 w paragrafie 9 całkowita odpowiedzialność DESA Unicum będzie ograniczona wyłącznie do ceny nabycia zapłaconej przez kupującego. 3) DESA Unicum nie jest odpowiedzialna za pomyłki słowne czy na piśmie w informacjach podanych klientom oraz nie ponosi odpowiedzialności wobec żadnego licytującego za błędy w trakcie prowadzonej aukcji lub popełnione w innym zakresie związanym ze sprzedażą

obiektu. 4) Z zastrzeżeniem punktu 5 w paragrafie 9 DESA Unicum nie bierze odpowiedzialności wobec kupującego za szkody przewyższające cenę nabycia, o której mowa w punkcie 1 paragrafie 9 powyżej, niezależnie czy taka szkoda jest charakteryzowana jako bezpośrednia, pośrednia, szczególna, przypadkowa czy następcza. DESA Unicum nie jest zobowiązana do zapłaty odsetek od ceny zakupu. 5) Żaden przepis w niniejszych WARUNKACH SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ nie wyklucza lub nie ogranicza odpowiedzialności DESA Unicum wobec kupującego, wynikającej z jakiegokolwiek oszustwa bądź świadomego wprowadzenia w błąd lub z winy umyślnej.

10. PRAWA AUTORSKIE 1) Sprzedający nie przekazują wraz z obiektem prawa autorskiego ani prawa do reprodukowania obiektu. 2) Prawa autorskie do wszystkich zdjęć, ilustracji i tekstów związanych z obiektem sporządzonych przez lub dla DESA Unicum, włączając zawartość tego katalogu, stanowią własność DESA Unicum. Nie mogą być one wykorzystane przez kupującego ani inne osoby bez uprzedniej zgody pisemnej DESA Unicum.

11. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1) Niniejsze WARUNIKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ wraz z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami, o których mowa w paragrafie 1 powyżej, oraz WARUNIKI POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI wyczerpują całość praw i obowiązków pomiędzy stronami w odniesieniu do sprzedaży obiektu. 2) Wszelkie zawiadomienia powinny być kierowane na piśmie na adres DESA Unicum. Powiadomienia kierowane do klientów będą przesyłane na adres podany w ostatnim piśmie do DESA Unicum. 3) Jeśli jakiekolwiek z postanowień WARUNKÓW SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ okazałoby się nieważne, bezskuteczne lub niemożliwe do zastosowania, pozostałe postanowienia będą nadal obowiązywać. Brak działania lub opóźnienie w wykonywaniu praw wynikających z WARUNKÓW SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ nie oznacza zrzeczenia się praw lub zwolnienia z obowiązków ani nie uchyla obowiązywalności całości bądź części z postanowień WARUNKÓW SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ.

12. PRAWO OBOWIĄZUJĄCE Prawa i obowiązki stron wynikające z niniejszych WARUNKÓW SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ oraz WARUNKÓW POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI, przebieg aukcji i jakiekolwiek sprawy związane z powyższymi postanowieniami podlegają prawu polskiemu. DESA Unicum w szczególności zwraca uwagę na przepisy: 1) ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, z późn. zm.) – wywóz określonych obiektów poza granice kraju wymaga zgody odpowiednich władz, 2) ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 1997 r. Nr 5, poz. 24, z późn. zm.) – muzea rejestrowane mają prawo pierwokupu zabytków bezpośrednio na aukcji za kwotę wylicytowaną powiększoną o opłatę aukcyjną,

WARUNKI POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI Przez autentyczność obiektu rozumiemy właściwe podanie autorstwa obiektu i prawidłowe jego datowanie. DESA Unicum udziela gwarancji autentyczności obiektów zaprezentowanych w tym katalogu na okres 5 lat od daty sprzedaży przez DESA Unicum z poniższymi zastrzeżeniami: 1) DESA Unicum udziela gwarancji autentyczności obiektu jedynie bezpośredniemu nabywcy obiektu (konsumentowi). Powyższa gwarancja nie obejmuje: a) kolejnych właścicieli obiektu, włączając w to osoby, które nabyły od bezpośredniego nabywcy obiekt odpłatnie, w drodze darowizny lub dziedziczenia; b) obiektu, co do którego trwa spór o autorstwo; c) obiektu, którego autorstwo jest jedynie domniemane, co w katalogu i na certyfikacie oznaczone jest następującymi zapisami: brak dat życia po imieniu i nazwisku artysty, nazwisko artysty poprzedzone jedynie inicjałem imienia, znak zapytania w nawiasie lub bez nawiasu (”?” lub ”(?)”) po nazwisku artysty, przed lub po imieniu i nazwisku artysty określenia: ”przypisywany/e/a”, ”Attributed” lub skrót ”Attrib.”; d) obiektu powstałego w bliżej lub szerzej rozumianym kręgu oddziaływania stylu danego artysty, co w katalogu i na certyfikacie oznaczone jest użyciem przed lub po imieniu i nazwisku artysty jednego z następujących określeń: ”krąg”, ”szkoła” bądź ”naśladowca”;

e) obiektu, którego określenie autorstwa było zgodne z ogólnie przyjętą opinią specjalistów, uczonych i innych ekspertów; f) obiektu, w przypadku którego podana w katalogu roczna data powstania różni się od faktycznej o mniej niż 15 lat; g) obiektu, w przypadku którego w datowaniu pojawiło się prawidłowe określenie stulecia, natomiast nieprawidłowe określenie części tego stulecia (połowy lub ćwierci); h) obiektów z XX w., XIX w. i starszych, w przypadku których faktycznie stwierdzone datowanie różni się w stosunku do podanego w katalogu ”na korzyść” obiektu, tj. obiekt okazał się starszy, niż było to podane w opisie; i) obiektu, którego opis i datowanie zostały uznane za niedokładne przy użyciu metod naukowych lub testów, które nie były ogólnie przyjęte w czasie wydawania tego katalogu bądź w tamtym czasie były uznawane za nadmiernie kosztowne lub niewykonalne, albo według wszelkiego prawdopodobieństwa mogłyby spowodować uszkodzenia lub utratę wartości obiektu. DESA Unicum zastrzega iż opis uzupełniający (pochodzenie, historia wystaw, literatura) został wykonany w dobrej wierze i błędy w tym zakresie nie mogą być podstawą do reklamacji. DESA Unicum zastrzega, sobie również 5% jako granicę błędu w przypadku podawania poszczególnych wymiarów obiektu.

PRENUMERATA KATALOGÓW DESA Unicum Katalogi DESA Unicum to pięknie ilustrowane, merytoryczne publikacje dotyczące różnych dziedzin sztuki. Dostarczają wyczerpujących i skrupulatnie zebranych informacji o prezentowanych na aukcjach dziełach sztuki, niezbędnych zarówno nowym, jak i doświadczonym kolekcjonerom. Prenumerata DESA Unicum gwarantuje, że otrzymają Państwo wybrane katalogi na wskazany w formularzu adres.

ZLECENIE LICYTACJI

tel. 22 163 67 00, faks 22 163 67 99 e-mail: zlecenia@desa.pl

Sztuka Współczesna. Black&White• 619ASW061 • 4 czerwca 2019 r. Zlecenie licytacji z limitem lub licytacja telefoniczna to proste sposoby wzięcia udziału w aukcji, które nie skutkują żadnymi dodatkowymi kosztami dla Nabywcy. Zlecenie licytacji z limitem

Zlecenie telefoniczne

Zlecenie musi być dostarczone (osobiście, pocztą, faksem lub e-mailem) do siedziby domu aukcyjnego nie później niż 24 godziny przed rozpoczęciem licytacji, w przypadku późniejszego dostarczenia nie gwarantujemy realizacji zlecenia, jednak dołożymy wszelkich starań, aby było to możliwe. Prosimy czytelnie wypełnić formularz, by uniknąć ewentualnych pomyłek.

Zlecenie licytacji z limitem Podanie przez Klienta limitu licytacji jest informacją ściśle poufną. Dom aukcyjny będzie reprezentował w licytacji Nabywcę do podanej kwoty, gwarantując jednocześnie nabycie obiektu za najniższą możliwą kwotę. Dom aukcyjny nie przyjmuje zleceń bez górnego limitu. W przypadku zaistnienia kilku zleceń w tej samej wysokości dom aukcyjny będzie reprezentował Klienta, którego zlecenie zostało złożone najwcześniej. Zgadzam się na jedno postąpienie w górę w przypadku wystąpienia innego zlecenia o tej samej wysokości: Tak

Imię i nazwisko

Dowód osobisty (seria i numer) NIP (dla firm)

Adres: ulica nr domu nr mieszkania

Nie

Zlecenie telefoniczne W przypadku zlecenia licytacji telefonicznej prosimy o podanie numeru telefonu aktualnego w czasie aukcji. Pracownicy domu aukcyjnego połączą się z Państwem chwilę przed rozpoczęciem licytacji wybranych obiektów. Przebieg rozmowy – licytacji telefonicznej może być rejestrowany przez DESA Unicum. Dom aukcyjny nie ponosi odpowiedzialności za brak możliwości wzięcia udziału w wyniku problemów z uzyskaniem połączenia z podanym numerem. W przypadku problemów z uzyskaniem połączenia zgadzam się na licytację w moim imieniu za kwotę równą cenie wywoławczej:

Tak

Nie

Miasto Kod pocztowy

Adres e-mail

Numer telefonu do licytacji

Ja niżej podpisany/-a oświadczam, że:

Telefon / faks Przed przyjęciem zlecenia licytacji pracownik domu aukcyjnego ma prawo prosić o podanie pełnych danych osobowych oraz o okazanie lub skopiowanie dokumentu potwierdzającego tożsamość osoby rejestrowanej (dowód osobisty, paszport, prawo jazdy; w przypadku zleceń przesyłanych e-mailem, pocztą lub faksem konieczne jest dołączenie kserokopii lub skanu takiego dokumentu). Dane są udostępniane dobrowolnie, jednak ich podanie jest warunkiem koniecznym do wzięcia udziału w licytacji.

Nr kat.

Maksymalna oferowana kwota (bez opłaty aukcyjnej) lub licytacja telefoniczna

Autor, tytuł

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowych oraz w celu składania ofert, a w szczególności w celu przesyłania na wskazane przeze mnie adresy korespondencyjne materiałów promocyjnych, informacji handlowych o obiektach i usługach świadczonych przez DESA Unicum. Wyrażam zgodę na używanie telekomunikacyjnych urządzeń końcowych w celu prowadzenia marketingu bezpośredniego przez DESA Unicum. Wyrażam zgodę na otrzymywanie od DESA Unicum informacji handlowej drogą elektroniczną. Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingu produktów lub usług podmiotów powiązanych kapitałowo z DESA Unicum. Wyrażam zgodę na otrzymywanie od podmiotów powiązanych kapitałowo z DESA Unicum informacji handlowej drogą elektroniczną.

Należność za zakupiony obiekt Wpłacę na konto bankowe mBank S.A.. 27 1140 2062 0000 2380 1100 1002, Wpłacę w kasie firmy (pn.-pt. w godz. 11–19)

Proszę o wystawienie faktury VAT bez podpisu odbiorcy

Skąd dowiedzieli się Państwo o DESA Unicum? z prasy

z mailingu

od rodziny/znajomych

z reklamy internetowej z reklamy zewnętrznej z imiennego zaproszenia

z radia

inną drogą

DESA Unicum SA, ul. Piękna 1A, 00-477 Warszawa, tel. 22 163 66 00, faks 22 163 67 99, e-mail: biuro@desa.pl, www.desa.pl NIP: 5272644731 REGON: 142733824 Spółka zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy XII Wydział Gospodarczy KRS0000718495.

WYRAŻAJĄC ZGODĘ NA POWYŻSZE, OŚWIADCZAM, ŻE: • Zgadzam się na przetwarzanie moich danych osobowych przez spółkę DESA Unicum S.A. z siedzibą w Warszawie, ul. Piękna 1A w celach powyżej przeze mnie określonych. • Podanie danych jest dobrowolne. Podstawą przetwarzania danych jest moja zgoda. Odbiorcami danych mogą być Podmioty powiązane kapitałowo z DESA Unicum oraz Podmioty świadczące usługi na rzecz DESA Unicum. Mam prawo wycofania zgody w dowolnym momencie. Dane osobowe będą przetwarzane do odwołania zgody lub przez maksymalny okres 10 lat od dnia zakończenia wykonania umowy lub przez okres określony przez przepisy prawa, które nakładają na DESA Unicum obowiązek przetwarzania moich danych. • Mam prawo żądania od administratora dostępu do moich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego. • Administratorem danych jest spółka DESA Unicum S.A. z siedzibą w Warszawie, z którą w sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych mogę się skontaktować, dzwoniąc pod numer telefonu +48 22 163 66 00 lub poprzez korespondencję elektroniczną na adres biuro@desa.pl. • Bardziej szczegółowe informacje dotyczące przetwarzania moich danych mogę uzyskać na stronie internetowej www.desa.pl. • Zapoznałem/-am się i akceptuję WARUNKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ I WARUNKI AUTENTYCZNOŚCI domu aukcyjnego DESA Unicum opublikowane w katalogu aukcyjnym. • Zobowiązuję się do zrealizowania zawartych transakcji zgodnie z niniejszymi WARUNKAMI, w tym do zapłacenia wylicytowanej kwoty powiększonej o opłatę aukcyjną oraz innych opłat, zgodnie z oznaczeniami w katalogu, w szczególności w przypadkach przewidzianych przepisami ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu (tzw. droit de suite) w terminie 10 dni od daty aukcji. • Wszelkie dane zawarte w niniejszym formularzu są prawdziwe i zgodne z moją najlepszą wiedzą. W przypadku zatajenia lub podania nieprawdziwych danych DESA Unicum nie ponosi odpowiedzialności.

Data i podpis klienta składającego zlecenie

„WOJCIECH FANGOR. COLOR AND SPACE” Wydawnictwo Skira przygotowało niespodziankę dla fanów

wzbogacone o nigdy niepublikowany materiał archiwalny oraz

twórczości Wojciecha Fangora. Ponad 200-stronicowy album

szereg wysokiej jakości reprodukcji prac malarskich. Wydanie

„Wojciech Fangor. Color and Space” prezentuje twórczość arty-

w języku angielskim.

sty na przestrzeni połowy wieku. W albumie znalazł się wstęp

Wydawnictwo: Skira

autorstwa Magdaleny Dabrowski, kalendarium z życia artysty

Cena: 169 zł

artbookstore.pl

UL. PIĘKNA 1A    00-477 WARSZAWA    TEL.: 22 163 66 00     E-MAIL: BIURO@DESA.PL

Cena 39 zł (z 5% VAT)

DESA.PL