DESIGN SZTUKA KOBIET Aukcja 8 października 2019 Warszawa
DESIGN SZTUKA KOBIET
8 PAŹDZIERNIKA 2019 (WTOREK) GODZ. 19 WYSTAWA OBIEKTÓW 28 WRZEŚNIA – 8 PAŹDZIERNIKA 2019 PONIEDZIAŁEK – PIĄTEK W GODZINACH OD 11 DO 19 SOBOTA W GODZINACH OD 11 DO 16 MIEJSCE AUKCJI I WYSTAWY DOM AUKCYJNY DESA UNICUM UL. PIĘKNA 1A, WARSZAWA
KOORDYNATORZY AUKCJI Cezary Lisowski, Redakcja katalogu, c.lisowski@desa.pl, 788 269 908 Małgorzata Nitner, Koordynator sprzedaży, m.nitner@desa.pl, 22 163 67 02, 514 446 892 Jadwiga Beck, Koordynator sprzedaży, j.beck@desa.pl, 795 122 720 ZLECENIA LICY TACJI zlecenia@desa.pl, tel. 22 163 67 00
DESA DESIGN DAYS
Sobota, 28 września 10-19 – Wystawa „Design. Sztuka Kobiet” 13.00 – wykład – „Zawód: projektantka. Kobiety we wzornictwie przemysłowym”, prowadzenie: Małgorzata Czyńska 15.00 – panel dyskusyjny – „Żeby było ŁADnie: rola Instytutu Wzornictwa Przemysłowego i Spółdzielni ŁAD w polskim projektowaniu. Rozmowa z Hanną Lachert i Alicją Wyszogrodzką” – prowadzenie: Klara Czerniewska-Andryszczyk 17.00 – oprowadzanie po wystawie „Design. Sztuka Kobiet” – prowadzenie: Krystyna Łuczak-Surówka
Sobota, 5 października 10-16 – Wystawa „Design. Sztuka Kobiet” 12.00 – oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Design. Sztuka Kobiet” – prowadzenie: Cezary Lisowski
OKŁADKA FRONT poz. 14 Teresa Kruszewska, Krzesło Muszelka, 1956 r. •STRONA 2 poz. 60 Anna Jarnuszkiewicz, Patera dekoracyjna, około 1958 r. STRONY 6-7 poz 47 Aleksandra Michalak-Lewińska, Kupon tkaniny Śledzie, lata 50. XX w. IV OKŁADKA Irena Lipska-Zworska, Forma dekoracyjna Grzyb z cyklu Natura Lasu, 1974 r. DESIGN. Sztuka Kobiet 8 października 2019 r• ISBN 978-83-66377-21-9• Kod aukcji 653DES006 Nakład 2 500 egzemplarzy • Koncepcja graficzna Monika Wojnarowska • Zdjęcia Marcin Koniak, Paweł Bobrowski i Łukasz Kowalski Konserwacja obiektów: Adam Krawczyk PRENUMERATA Katalogów prenumerata@desa.pl Druk ArtDruk Kobyłka
ZARZĄD DESA UNICUM SA
JULIUSZ WINDORBSKI Prezes Zarządu
JAN KOSZUTSKI Wiceprezes Zarządu
MAŁGORZATA KULMA Członek Zarządu, Główna Księgowa
IZA RUSINIAK Członek Zarządu, Dyrektor Departamentu Projektów Aukcyjnych
AGATA SZKUP Członek Zarządu, Dyrektor Departamentu Sprzedaży
SEKRETARIAT ZARZĄDU tel. 22 163 66 65 biuro@desa.pl
DZIAŁ MARKETINGU Marta Czartoryska-Żak, Dyrektor Marketingu tel. 662 280 480, m.czartoryska-zak@desa.pl
D ział K si ę gowo ś ci Małgorzata Kulma, Główna Księgowa tel. 22 163 66 80, m.kulma@desa.pl
Marta Wiśniewska, Marketing Manager tel. 795 122 709, m.wisniewska@desa.pl
Marlena Ulejczyk, Zastępca Głównej Księgowej tel. 22 163 66 81, m.ulejczyk@desa.pl
Maria Olszak, Specjalista ds. marketingu tel. 22 163 67 61, 795 122 723, m.olszak@desa.pl PUBLIC REL ATIONS Agnieszka Marszał, Business & Culture tel. 793 919 109, pr@desa.pl DZIAŁ IT Piotr Gołębiowski, Koordynator Projektów IT tel. 502 994 225, p.golebiowski@desa.pl Wojciech Kosmala, Digital Manager tel. 664 150 861, w.kosmala@desa.pl
Katarzyna Krzyżanowska, Księgowa tel. 22 163 66 83, k.krzyzanowska@desa.pl D ział P rawny Wojciech Dziakowski, Radca Prawny tel. 22 163 67 86, 664 981 452, w.dziakowski@desa.pl DZIAŁ LOGIST YCZNY Milena Lutomirska, Dyrektor Działu tel. 795 122 714, m.lutomirska@desa.pl Kacper Tomaszkiewicz, Kierownik ds. transportów i logistyki tel. 795 122 708, k.tomaszkiewicz@desa.pl
KONTA BANKOWE mBank S.A. Swift: BREXPLPWWA3 PLN: 27 1140 2062 0000 2380 1100 1002 EUR: 43 1140 2062 0000 2380 1100 1005 USD: 16 1140 2062 0000 2380 1100 1006
DESA UNICUM SA ul. Piękna 1A, 00-477 Warszawa, tel. 22 163 66 00, e-mail: biuro@desa.pl NIP: 527 26 44 731 REGON: 142733824 KRS 0000718495 Spółka zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy XII Wydział Gospodarczy, kapitał zakładowy 85 055 000 zł
D E PA R TA M E N T P R O J E K T Ó W A U K C YJ N YC H BIU RO P RZYJĘĆ: tel. 22 163 66 10 , w yc e ny@de s a. pl , pon . - pt. 11 -19, s o b. 11 -16 wyc e ny biżut e rii : śr. 15-19, c z w. 11 -15 , D E S A B iżute r ia, Now y Ś w iat 4 8 , Wa r sz a wa , tel . 2 2 8 2 6 4 4 6 6 , b i z u ter i a @ d esa . p l
IZA RUSINIAK Dyrektor Departamentu Projektów Aukcyjnych i.rusiniak@desa.pl 22 163 66 40, 664 981 463
TOMASZ DZIEWICKI Kierownik Działu Sztuka Dawna t.dziewicki@desa.pl 22 163 66 46, 735 208 999
ARTUR DUMANOWSKI Kierownik Działu Sztuka Najnowsza i Projekty Specjalne a.dumanowski@desa.pl 22 163 66 42, 795 122 725
Klara Czerniewska-Andryszczyk P.O. Kierownika Działu Sztuka Współczesna k.czerniewska@desa.pl 22 163 66 41, 664 150 866
JOANNA TARNAWSKA Ekspert Komisji Wycen i Ocen Sztuka polska XIX i XX w. j.tarnawska@desa.pl 22 163 66 11, 698 666 189
Marek Wasilewicz Starszy Specjalista Sztuka Dawna m.wasilewicz@desa.pl 22 163 66 47, 795 122 702
MAŁGORZATA SKWAREK Starszy Specjalista Sztuka Dawna m.skwarek@desa.pl 22 163 66 48, 795 121 576
KATARZYNA ŻEBROWSKA Starszy Specjalista Fotografia Kolekcjonerska k.zebrowska@desa.pl 22 163 66 49, 539 546 701
Magdalena Kuś Starszy Specjalista Sztuka Użytkowa m.kus@desa.pl 22 163 66 44, 795 122 718
Eva-Yoko Gault Specjalista Sztuka Użytkowa, Memorabilia e.gault@desa.pl 22 163 66 54, 664 150 862
CEZARY LISOWSKI Specjalista Sztuka Użytkowa, Design c.lisowski@desa.pl 22 163 66 51, 788 269 908
Agata Matusielańska Asystent Sztuka Współczesna a.matusielanska@desa.pl 22 163 66 50, 539 546 699
JULIA MATERNA Asystent Sztuka Dawna j.materna@desa.pl 22 163 66 52, 538 649 945
KAROLINA KOŁTUNICKA Asystent Sztuka Młoda i Najnowsza k.koltunicka@desa.pl 22 163 66 43, 664 150 864
Stefania Ambroziak Asystent Sztuka Użytkowa i Komiks s.ambroziak@desa.pl 22 163 66 12, 539 196 531
Marcin Lewicki Asystent Sztuka Współczesna m.lewicki@desa.pl 22 163 66 15, 788 260 055
Karolina Michalak Asystent Sztuka Współczesna k.michalak@desa.pl 22 163 66 53, 787 094 345
Alicja Sznajder Asystent Sztuka Użytkowa a.sznajder@desa.pl 22 163 66 45, 502 994 177
Paulina Adamczyk Asystent Sztuka Dawna a.sznajder@desa.pl 22 163 66 14, 532 759 980
DEPARTAMENT SPRZEDAŻY
AGATA SZKUP Dyrektor Departamentu Sprzedaży a.szkup@desa.pl 22 163 67 01, 692 138 853
ALEKSANDRA ŁUKASZEWSKA Kierownik Galerii a.lukaszewska@desa.pl 22 163 67 05, 664 981 465
MICHAŁ BOLKA Doradca Klienta m.bolka@desa.pl 22 163 67 03, 664 981 449
KAROLINA CIESIELSKA Doradca Klienta k.ciesielska@desa.pl 22 163 67 12, 668 135 447
Barbara Rześna Doradca Klienta b.rzesna@desa.pl 22 163 67 10, 664 981 450
Maja Lipiec Doradca Klienta m.lipiec@desa.pl 22 163 67 07, 538 647 637
Marta Lisiak Doradca Klienta m.lisiak@desa.pl 22 163 67 04, 788 265 344
Aleksandra Kasprzyńska Doradca Klienta 506 252 031 a.kasprzynska@desa.pl
MAŁGORZATA NITNER Doradca Klienta m.nitner@desa.pl 22 163 67 02, 514 446 892
jADWIGA BECK Doradca Klienta j.beck@desa.pl 795 122 720
Kinga Jakubowska Doradca Klienta 698 668 221 k.jakubowska@desa.pl
B I U R O O B S Ł U G I K L I E N TA te l . 22 163 66 00, bok@ de s a. pl pon . - pt. 11 -19, s ob. 11 -16
URSZULA PRZEPIÓRKA Dyrektor Działu u.przepiorka@desa.pl 22 163 66 01
ANNA MAZUREK Specjalista ds. rozliczeń a.mazurek@desa.pl 22 163 66 09
MAGDALENA OŁTARZEWSKA Asystent ds. rozliczeń m.oltarzewska@desa.pl 22 163 66 03, 506 252 044
KORA KULIKOWSKA Asystent ds. rozliczeń k.kulikowska@desa.pl 22 163 66 20, 788 262 366
DZ I A Ł A D M I N I ST R OWA N I A O B I E K TA M I
Michalina Komorowska Asystent, Biuro Obsługi Klienta m.komorowska@desa.pl 22 163 66 20, 882 350 575
Katarzyna Paciorek Asystent, Biuro Obsługi Klienta k.paciorek@desa.pl 22 163 66 03, 538 977 515
STUDIO FOTOGRAFICZNE
P U NK T WYDA Ń OBI EK TÓW: te l . 2 2 16 3 6 6 2 0 , w ydania@de s a. pl pon . - p t . 11 -19, so b . 11 -16
KAROLINA ŚLIWIŃSKA Kierownik Działu k.sliwinska@desa.pl 22 163 66 20, 795 121 575
Paweł Wątroba Specjalista ds. obiektów p.watroba@desa.pl 22 163 66 21, 514 446 849
Paweł Wołyniak Asystent ds. obiektów p.wolyniak@desa.pl 22 163 66 21, 506 251 934
MARCIN KONIAK Fotograf m.koniak@desa.pl 22 163 66 74, 664 981 456
MARLENA TALUNAS Fotoedytor m.talunas@desa.pl 22 163 66 75, 795 122 717
PAWEŁ BOBROWSKI Fotograf p.bobrowski@desa.pl 22 163 66 75
INDEKS Bany-Kozłowska Janina 143
Lipska-Zworska Irena 70-71
Bielesz Magdalena 16
Łachowa Eugenia 36
Bober Natalia 35
Łącka Hanna 124-126
Chmiel Ada 118, 120-121
Manteuffel-Zawidzka Wanda 146-149
Chojnacka Maria Teresa 49-50
Matuszczyk-Cygańska Zofia 40-41
Chomentowska Maria 17-19
Michalak-Lewińska Aleksandra 47
Cybińska Krystyna 68-69
Modrzewska-Nowosielska Hanna 96-100
Czerwosz Zofia 62-63
Niedbał Marta 52
Dróżdż-Hyży Irena 82
Niewska Olga 76
Duszniak Danuta 88-95
Oknińska-Wiśniewska Hanna 56
Dziewulska Zofia 13
Orthwein Hanna 77-81
Fenrych-Węcławska Barbara 31
Owidzka Jolanta 48
Flis Julia 72
Pałka-Szyszka Danuta 159-160
Gabi-Kłosowicz Halina 73
Paprowicz-Michno Danuta 46
Galińska Zofia 110-113
Pasek Zofia 161-162
Gemborys Katarzyna 164
Patuszyńska Monika 74-75
Gerczuk-Moskaluk Ewa 156-158
Piętkowa Stanisława Felicja 54, 58
Główczewska Hanna 64-66
Piwek-Białoborska Elżbieta 130-134
Gołajewska Wiesława 101-103, 105-106
Pokornianka Ludmiła 53, 115-116
Goroszenik Walentyna 127
Przybyszewska Zofia 104, 109, 114, 117-118
Gralewska Maria 121, 123
Sternal Danuta 141-142
Grześkiewicz Dorota 144-145
Sternińska Izabella 24-27
Husarska Helena 61
Strachocka-Zgud Krystyna 34
Jarnuszkiewicz Anna 59-60
Śledziewska Anna 37
Jaworska-Thomas Danuta 38
Śleżewska-Hoffman Gabriela 107-108
Jeziorna Jolanta 140
Śliwowska-Wawrzyniak Zbigniewa 83-87
Keilowa Julia 1-12
Świstacka Barbara 163
Kisiel Kazimiera 51
Trzewik-Drost Eryka 150-155
Koczyńska-Kielan Katarzyna 67
Waligórska Teresa 128-129
Konopacka Malwina 165-166
Wejchert Aleksandra 55
Kotarbińslka Julia 135
Widajewicz-Turkiewicz Danuta 32-33
Kowalów Nadzieja 136-139
Wyszogrodzka Alicja 42-45
Kruszewska Teresa 14-15
Żmudzińska Irena 28-30
Lachert Hanna 20-23
Żuławska Hanna 57
Na kolejnych stronach katalogu zamieszczone zostały fotografie naczyń użytkowych autorstwa Julii Keilowej. Nie bez przyczyny to jej nazwisko i prace otwierają przegląd polskiego designu tworzonego przez kobiety. Julia Keilowa zasłynęła swoją działalnością na polu sztuk zdobniczych i użytkowych w latach 30. XX wieku i uznawana jest dziś za pionierkę przedwojennego wzornictwa przemysłowego. Julia Keilowa z domu Ringel urodziła się w 1902 roku w Stryju w Galicji na terenach dzisiejszej Ukrainy. W 1920 roku zaczęła studia z zakresu filozofii na Uniwersytecie Lwowskim, jednak już po pierwszym roku zrezygnowała z tego kierunku. Uczęszczała następnie do Lwowskiej Państwowej Szkoły Przemysłowej. Tam rozpoczęła naukę snycerstwa, rzeźby w kamieniu oraz drewnie. W 1922 roku wyszła za mąż za Ignacego Keila, który pracował we lwowskich, potem warszawskich, wydawnictwach książek. Trzy lata później wraz z mężem przeprowadziła się do Warszawy, gdzie do 1931 studiowała w Szkole Sztuk Pięknych. Swój talent rzeźbiarski szlifowała w pracowni Tadeusza Breyera. Wiedzę na temat technik metalowych zdobyła na zajęciach u Karola Stryjeńskiego. Jeszcze w trakcie swej edukacji w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych dołączyła do spółdzielni rzeźbiarskiej „Forma”, założonej przez Breyera i Stryjeńskiego. Uczęszczała także na zajęcia prowadzone przez Józefa Czajkowskiego, Karola Tichego i Wojciecha Jastrzębskiego. W tym czasie poświęciła się głównie tworzeniu rzeźb. Wystawiała swoje prace m.in. w Instytucie Propagandy Sztuki, gdzie w 1935 roku została wyróżniona nagrodą Ministra Spraw Zagranicznych. Obszarem twórczej aktywności, który przyniósł Keilowej największą sławę, była metaloplastyka. Już w czasie studiów za prace w metalu zdobywała nagrody. W 1933 roku, dwa lata po zakończeniu edukacji w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie, założyła własną pracownię metaloplastyczną. Sprowadziła do niej najnowocześniejsze narzędzia z Francji i własnoręcznie wykuwała m.in. misy, patery, tace, puchary, sztućce, papierośnice i wazony. Projektowała też wzory przedmiotów do produkcji przemysłowej, współpracując z najbardziej znanymi wówczas wytwórniami platerów i sreber: Norblinem, Fragetem, Braćmi Henneberg. Obiekty jej projektu
były produkowanie seryjnie i wykonywane z różnych materiałów: srebra, srebrzonego mosiądzu oraz białego metalu. W 1935 roku, gdy zakłady Frageta dostały zlecenie na produkcję zastawy stołowej do wyposażenia luksusowego transatlantyku M/S „Piłsudski”, to właśnie do Julii Keilowej zwrócono się z prośbą o współpracę. Tak powstał komplet śniadaniowy, składający się z dzbanka, mlecznika i cukiernicy, który idealnie pasował do modernistycznych wnętrz statku oraz sprawdzał się w podróży morskiej, ponieważ zaprojektowane przez artystkę naczynia miały nowoczesne owalne kształty oraz stabilne podstawy. W 1937 roku Keilowa wzięła udział w Międzynarodowej Wystawie „Sztuka i technika w życiu współczesnym” w Paryżu, gdzie wystawiono naczynia jej autorstwa wykonane w zakładach Frageta. Na tę okazję zaprojektowała najprawdopodobniej słynną cukiernicę „Królewskie jabłko”, prezentowaną również w tym katalogu. Na paryskim pokazie firma Frageta za naczynia wykonane według projektów Keilowej zdobyła dwa złote medale. Rok później cukiernica znalazła się na wystawie jej prac w Instytucie Propagandy Sztuki. Karierę artystki przerwał wybuch II wojny światowej. W trakcie wojny przez dwa lata prowadziła pracownię ceramiczną we Lwowie. Najprawdopodobniej zginęła w 1943 roku w więzieniu na Pawiaku, jednak okoliczności śmierci Julii Keilowej do dzisiaj pozostają niewyjaśnione. Projekty Julii Keilowej utrzymane są w stylistyce art déco, lecz niewątpliwie charakteryzują się również jej własnym rozpoznawalnym stylem. Posługując się najczęściej najprostszymi bryłami, takimi jak kula, stożek czy walec, tworzyła przedmioty proste i funkcjonalne, ale jednocześnie niezwykle dekoracyjne. Oszczędne w ornamenty i przejrzyste w formie naczynia odznaczały się bogactwem faktur oraz niekiedy różnych surowców (łączyła np. drewno z metalem, co dawało zdobnicze efekty). Dzięki swoim osiągnięciom w dziedzinie metaloplastyki zaliczana jest dziś do grona najwybitniejszych twórczyń polskiego designu.
1
J u l ia K ei l owa ( 19 0 2 - 19 4 3 )
Cukiernica Jabłko królewskie, lata 30. XX w. Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józefa Frageta, Warszawa plater, złocenie, 13,5 x 14 x 14 cm na spodzie znaki wytwórni: ‘46 | FRAGET | BM | PLAQUE |3947’ estymacja: 10 000 - 13 000 PLN 2 400 - 3 100 EUR
STAN ZACHOWANIA: - częściowo wytarte złocenie wewnątrz korpusu - zarysowania powierzchni
2
J u l ia K ei l owa ( 19 0 2 - 19 4 3 )
Taca, lata 30. XX w. Fabryka Wyrobów Platerowanych i Brązowych Braci Henneberg, Warszawa plater, drewno, 4 x 34,5 x 20,5 cm na spodzie znaki wytwórni: ‘B.HENNEBERG | WARSZAWA | 2015’ estymacja: 2 800 - 3 500 PLN 650 - 850 EUR
STAN ZACHOWANIA: - niewielkie wgniecenia i zarysowania powierzchni - wżery na powierzchni
3
J u l ia K ei l owa ( 19 0 2 - 19 4 3 )
Patera, lata 30. XX w. Fabryka Wyrobów Platerowanych i Brązowych Braci Henneberg, Warszawa plater, drewno, 7 x 29,5 x 22,7 cm na spodzie znaki wytwórni: ‘B.HENNEBERG | WARSZAWA | 2012’ estymacja: 6 500 - 8 000 PLN 1 600 - 1 900 EUR
STAN ZACHOWANIA: - niewielkie zarysowania powierzchni i przetarcia srebrzeń
4
5
J u l ia K ei l owa
J u l ia K ei l owa
Patera, lata 30. XX w. Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józefa Frageta, Warszawa
Patera, lata 30. XX w. Fabryka Wyrobów Platerowanych i Brązowych Braci Henneberg, Warszawa
plater, 4 x 28,5 x 25 cm na spodzie znaki wytwórni: ‘FRAGET | N | PLAQUE |3137’
plater, 3,3 x 27 x 27,5 cm na spodzie znaki wytwórni: ‘B.HENNEBERG | WARSZAWA | 2014’
estymacja: 2 000 - 3 000 PLN 500 - 700 EUR
estymacja: 2 000 - 3 000 PLN 500 - 700 EUR
( 19 0 2 - 19 4 3 )
STAN ZACHOWANIA: - zarysowania powierzchni
( 19 0 2 - 19 4 3 )
STAN ZACHOWANIA: - zarysowania powierzchni
6
7
J u l ia K ei l owa
J u l ia K ei l owa
Patera, lata 30. XX w. Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józefa Frageta, Warszawa
Patera, lata 30. XX w. Norblin i S-ka, Warszawa
plater, 3,7 x 23,5 x 23,5 cm na spodzie znaki wytwórni: ‘FRAGET | N | PLAQUE |3144’
plater, 4,7 x 24 x 24 cm na spodzie znaki wytwórni: ‘BM NORBLIN i SKA | GALW. | WARSZAWA | 2966’
estymacja: 1 800 - 3 000 PLN 450 - 700 EUR
estymacja: 2 000 - 3 000 PLN 500 - 700 EUR
( 19 0 2 - 19 4 3 )
STAN ZACHOWANIA: - w części środkowej zarysowania powierzchni
( 19 0 2 - 19 4 3 )
STAN ZACHOWANIA: - zarysowania powierzchni, wżery
8
J u l ia K ei l owa ( 19 0 2 - 19 4 3 )
Cukiernica, lata 30. XX w. Fabryka Wyrobów Platerowanych i Brązowych Braci Henneberg, Warszawa plater, 7,5 x 9,5 x 9,5 cm na spodzie znaki wytwórni: ‘46 | B.HENNEBERG | WARSZAWA | 2437’ estymacja: 6 500 - 8 000 PLN 1 600 - 1 900 EUR
STAN ZACHOWANIA: - wewnątrz ślady złocenia - niewielkie przetarcia srebrzeń na nóżkach
9
J u l ia K ei l owa ( 19 0 2 - 19 4 3 )
Pojemnik na papierosy, lata 30. XX w. Fabryka Wyrobów Platerowanych i Brązowych Braci Henneberg, Warszawa plater, drewno, 15 x 15 x 6,5 cm na boku znaki wytwórni: ‘BCIA HENNEBERG | 410’ grawerowana dedykacja: ‘Jasiowi | Mokwa’
estymacja: 15 000 - 17 000 PLN 3 500 - 4 000 EUR
10
J u l ia K ei l owa ( 19 0 2 - 19 4 3 )
Stojak na nożyki do owoców, lata 30. XX w. Fabryka Wyrobów Platerowanych i Brązowych Braci Henneberg, Warszawa plater, 18 x 16,3 x 4,7 cm na spodzie znaki wytwórni: ‘B.HENNEBERG | WARSZAWA | 2662’ estymacja: 3 200 - 4 500 PLN 750 - 1 100 EUR
STAN ZACHOWANIA: - sześć nożyków dobieranych, Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józefa Frageta, Warszawa (na trzonach znak wytwórni: ‘FRAGET | BM | PLAQUE’, na ostrzach: ‘J. FRAGET’)
11
12
J u l ia K ei l owa
J u l ia K ei l owa
( 19 0 2 - 19 4 3 )
( 19 0 2 - 19 4 3 )
Podstawka na cytryny, lata 30. XX w. Stojak na nożyki do owoców, lata 30. XX w. Fabryka Wyrobów Platerowanych i Brązowych Braci Henneberg, Warszawa Fabryka Wyrobów Platerowanych i Brązowych Braci Henneberg, Warszawa plater, szkło, 4,5 x 10,5 x 10,5 cm na spodzie znaki wytwórni: ‘B.HENNEBERG | WARSZAWA | 3336’
plater, 10,5 x 10 x 4,5 cm na boku przy podstawie znaki wytwórni: ‘BCiA HENNEBERG| 2659’
estymacja: 1 500 - 2 000 PLN 350 - 500 EUR
estymacja: 3 200 - 4 500 PLN 750 - 1 100 EUR
Pokój mieszkalny proj. Zofii Dziewulskiej w ramach wystawy „Architektura Wnętrza – Wnętrze Mieszkalne” Instytut Propagandy Sztuki, Warszawa 1937, fot. dzięki uprzejmości Stefana Mieleszkiewicza
Zofia Dziewulska to architektka, projektantka, jedna z najważniejszych postaci międzywojennej awangardy. Wraz z mężem Stanisławem zrealizowała wiele projektów z zakresu architektury i wnętrz. Była autorką m.in. projektu pokoju dziecięcego w Polskim Pawilonie na Wystawie Światowej w Nowym Jorku w 1939 roku. Dziś realizacje wnętrzarskie i meblarskie Dziewulskiej znane są jedynie z dokumentacyjnych fotografii. Nie pojawiają się na rynku, nie zachowały się także w kolekcjach muzealnych. Znany jest jedynie barek jej projektu, prezentowany obecnie na wystawie stałej w Galerii Wzornictwa Polskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie. Tym bardziej podkreślić należy fakt, jak cennym i unikatowym obiektem jest prezentowany fotel. Z projektem publiczność po raz pierwszy miała okazję zapoznać się w ramach wystawy „Architektura Wnętrza - Wnętrze Mieszkalne” w Instytucie Propagandy Sztuki w Warszawie w 1937 roku. Fotel stanowił część wyposażenia pokoju mieszkalnego autorstwa Zofii Dziewulskiej. Zorganizowana przez Studium Wnętrz i Sprzętu (powstałe przy Zakładzie Architektury Polskiej i Historii Sztuki na Politechnice Warszawskiej) wystawa prezentować miała meble dostępne dla osób średnio majętnych. Jednym z podstawowych celów, jakie wyznaczyło sobie Studium, było właśnie tworzenie mebli tanich, przeznaczonych dla niezamożnych, m.in. robotników. Na ekspozycję złożyły się różne typy wnętrz mieszkalnych: jadalnia, pokój stołowy, „pokój pani” itp. urządzone meblami projektowanymi przez członków
Studium, m.in. Jana Bogusławskiego, Stefana Sienickiego, Niny Jankowskiej, Marka Leykama i Zofii Dziewulskiej. Niestety, w ramach wystawy twórcom tym nie udało się zrealizować swojego programu stworzenia taniego polskiego mebla. Sienicki problem upatrywał w rozdźwięku pomiędzy projektami a niechętnym ich przyjęciem przez rzemiosło. W Studium bowiem wyraźnie rozgraniczano rolę projektanta od wykonawcy, uważając, że ten pierwszy może mieć śmielsze pomysły, kiedy nie jest ograniczany materiałami. Polski, rodzimy charakter mebli na wystawie został przez krytyków i odbiorców zauważony i doceniony. Pokój mieszkalny Zofii Dziewulskiej wzbudzał różne opinie. Jedni komplementowali jego kolorystykę, inni przeciwnie − uznali ją za największy mankament tego projektu. W prasie pojawiły się także komentarze, że realizacja Dziewulskiej była „gwoździem wystawy”, ponieważ odpowiadała na potrzeby społeczeństwa dysponującego coraz mniejszymi powierzchniami mieszkalnymi. Dziewulskiej udało się osiągnąć jedno z założeń wystawy − łączenie różnych funkcji w pomieszczeniu − a to za sprawą ustawionej na jego środku kanapy z przesuwanym oparciem. Rozdzielająca pokój na dwie części: salon z kominkiem, fotelem, sekretarzykiem oraz jadalnię ze stołem i krzesłami, w zależności od pozycji belki w oparciu przynależała albo do jednej, albo do drugiej jego części. Fotel ustawiony obok kominka stanowił komplet z kanapą. Jego wygodę docenił m.in. prezydent Ignacy Mościcki, który na otwarciu wystawy pozował do fotografii właśnie w tym fotelu (por. Anna Kostrzyńska Miłosz, Polskie Meble 1918-1939. Forma-Funkcja-Technika, Warszawa, 2005).
13
Z o f ia D ziewu l ska ( 19 0 7 - 19 9 9 ) Fotel, 1937 r. drewno, tkanina, 94 x 90 x 59 cm estymacja: 12 000 - 16 000 PLN 2 800 - 3 800 EUR
STAN ZACHOWANIA: - współczesne poszycie WYSTAWIANY: - Przyszłość będzie inna. Wizje i praktyki modernizacji społecznych po roku 1918, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, 2018 - Architektura Wnętrza – Wnętrze Mieszkalne, Instytut Propagandy Sztuki, Warszawa, 1937 (inny egzemplarz)
LITERATURA: - Anna Kostrzyńska-Miłosz, Polskie Meble 1918-1939. Forma-FunkcjaTechnika, Warszawa, 2005, s. 115-116, 290 (il.) - por. Irena Huml, Polska sztuka stosowana XX wieku, Warszawa, 1978, s. 127 (il.)
14
T e r esa K r uszewska ( 19 2 7 - 2 014 )
Krzesło Muszelka, 1956 r. Spółdzielnia Artystów Plastyków ŁAD drewno, sklejka, 69,5 x 49 x 40 cm estymacja: 50 000 - 80 000 PLN 11 600 - 18 600 EUR
STAN ZACHOWANIA: - przetarcia lakieru LITERATURA: - por. Ogólnopolska Wystawa Architektury Wnętrz, Katalog wystawy, Warszawa 1958, s. 79, il. 57 - por. Anna Maga, Meblarstwo „ŁADU” po 1945 roku [w:] red. Anna Frąckiewicz, Spółdzielnia Artystów ŁAD 1926-1996, t. I, Warszawa 1998, s. 120 - por. Henryka Noskiewicz-Gałązka, Teresa Kruszewska. Architekt wnętrz. Twórczość, Katalog wystawy, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 2012, s. 24-27, okładka (il.) - por. Krystyna Łyczak-Surówka, Teresa Kruszewska. Meble dla dzieci [w:] red. Czesława Frejlich, Rzeczy niepospolite. Polscy projektanci XX w., Kraków 2013, s. 266-267 - por. Irma Kozina, Polski design, Warszawa 2015, s. 123 WYSTAWIANY: - ŁAD XXX 1926-1956, Zachęta, Warszawa, 1956 (inny egzemplarz) - Ogólnopolska Wystawa Architektury Wnętrz, Zachęta, Warszawa 1957 (inny egzemplarz) - Chcemy być nowocześni. Polski design 1955-1968, Muzeum Narodowe w Warszawie, 2011 (inny egzemplarz) - Teresa Kruszewska. Architekt Wnętrz. Twórczość, Salon Akademii, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 2012 (inny egzemplarz) - Galeria Wzornictwa Polskiego, Muzeum Narodowe w Warszawie, ekspozycja stała (inny egzemplarz)
„Chciałam zrobić coś nowatorskiego. Sklejka jest cudownym materiałem, bardzo plastycznym – odkrywaliśmy wtedy jej możliwości. Ład produkował 'Muszelkę', ale na zasadzie 'hand made'. Jak dwadzieścia pięć sztuk pojechało na wystawę do Paryża, to już nie wróciło. Francuzi na pniu wszystko kupili, a u nas klienci musieli czekać kilka miesięcy na kolejną niewielką partię krzeseł. Stolarze narzekali, że to wymagający, pracochłonny mebel”. – TERESA KRUSZEWSKA
Pani profesor Teresa Kruszewska mówiła o sobie „architekt wnętrz”. Zwracało to moją uwagę, podobnie jak jej talent, ambicja i otwartość na drugiego człowieka. Zawsze ciekawa tego, co nowe w projektowaniu. Nowych projektów, nowych materiałów i technologii. Lubiła nie tylko opowiadać o swoim projektowaniu, o niełatwych czasach, w których przyszło jej tworzyć. Lubiła także słuchać. Każdy mój powrót z targów designu zwieńczony był wizytą u niej z pokazem zdjęć i opowieściami. To był jeden z naszych rytuałów. Kiedy udało mi się kupić „Muszelki” – co zawsze było moim marzeniem marzeń, punktem zero na kolekcjonerskiej liście - parę dni w czasie naszych rozmów telefonicznych utrzymywałam to przed nią w tajemnicy chcąc zrobić jej niespodziankę. Udało się. Czekała na mnie w oknie i dopiero wtedy zobaczyła jak wyciągam z auta dwie „Muszelki”. Kiedy szłam po schodach już od drugiego piętra (mieszkanie i pracowania pani profesor była na czwartym) słyszałam jej podekscytowany głos „nie wierzę, nie wierzę”. Wtedy nawet ja sama nie wierzyłam jeszcze własnemu szczęściu. Tego dnia siedziałyśmy na „Muszelkach” rozmawiając najpierw długo o nich, o tym jaki to cud, że przetrwały tyle lat w tak dobrym stanie i trafiły akurat do mnie. Potem rozmawiałyśmy o innych jej projektach, porządkowałyśmy archiwum. Jak zawsze zjadłyśmy jej ulubioną kaszę i barszczyk. To był nasz dzień na „Muszelkach”. Jedną właśnie z tych, na których Teresa Kruszewska siedziała wraz ze mną tego dnia (zapewniam, bo zamienialiśmy się miejscami w ciągu dnia) wystawiam na aukcje. Warto dzielić się tym, co najlepsze a ta ikona polskiego designu ma w sobie najlepszą energię. „Muszelka” jest nie tylko projektem ikonicznym. Jest mądrym świadkiem swojego czasu. Rok 1956 to czas wielu przemian. „Muszelka” jest materializacją tych cech, które utożsamiam z filozofią projektową Kruszewskiej. Ma w sobie mądrość konstrukcyjnej prostoty i zarazem poszukiwania formy ciekawej plastycznie. Ma pamięć o geometrii bez ortodoksyjnego poddawania się jej oraz ograniczoność kształtów nie dosłowną, tylko zinterpretowaną dla dobra danego modelu. To cechy jej projektów mebli dla dorosłych i dla dzieci, widoczne od wczesnych lat jej twórczości. „Muszelka” jest nie tylko ikoną. Jest także dowodem na to jak świadomą projektantką była od samego początku Kruszewska. Myślę, że poza pięknem samego mebla właśnie to decyduje o tym jakim uznaniem i zainteresowaniem cieszy się on nieprzerwanie od swego debiutu na wystawie XXX-lecia ŁADu w roku 1956. Krzesełko nazwane „Muszelka” – perła polskiego projektowania już od ponad 60 lat. KRYSTYNA ŁUCZAK-SURÓWKA
Teresa Kruszewska we wnętrzu pracowni, lata 50. XX w. fot. [za:] Teresa Kruszewska. Architekt wnętrz. Twórczość, Katalog wystawy Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 2012
15
T e r esa K r uszewska ( 19 2 7 - 2 014 )
Fotel, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1958 Spółdzielnia „Kolor” w Piasecznie rurka metalowa malowana, drewno, sznurek, 70 x 70 x 61,5 cm estymacja: 4 000 - 6 000 PLN 1 000 - 1 400 EUR
WYSTAWIANY: - Chcemy być nowocześni. Polski design 1955-1968, Muzeum Narodowe w Warszawie, 2011 (inny egzemplarz) - Teresa Kruszewska. Architekt Wnętrz. Twórczość, Salon Akademii, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 2012 (inny egzemplarz) - Spaghetti dla każdego albo aneks do Nowoczesności, Galeria Kordegarda, Warszawa 2016 - Galeria Wzornictwa Polskiego, Muzeum Narodowe w Warszawie, ekspozycja stała (inny egzemplarz) LITERATURA: - por. Krystyna Łyczak-Surówka, Teresa Kruszewska. Meble dla dzieci [w:] red. Czesława Frejlich, Rzeczy niepospolite. Polscy projektanci XX w., Kraków 2013, s. 275 (il.) - por. Chcemy być nowocześni. Polski design 1955-1968 z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie, red. Anna Demska, Anna Frąckiewicz, Anna Maga, Warszawa 2011, s. 65 (il.) - por. Henryka Noskiewicz-Gałązka, Teresa Kruszewska. Architekt Wnętrz. Twórczość, Warszawa 2012, s. 28
16
M a g da l ena B ie l esz ( u r . 19 7 7 )
Teresa Kruszewska - design dla dzieci, 2014 r. olej/płótno, 40 x 60 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: 'Magda Bielesz /40 x 60/ "Teresa Kruszewska - design dla dzieci" / 2014'
estymacja: 4 000 - 6 000 PLN 1 000 - 1 400 EUR
Magda Bielesz w swoich pracach ucieka w świat dzieciństwa. Mitologizuje go. Jak sama twierdzi, maluje to, czego jej brakowało, poprzez obrazy realizuje swe dziecięce marzenia. Prezentowana praca, przedstawiająca zabawki dla dzieci, może być właśnie przykładem powrotu do świata dziecięcych zabaw. Obraz namalowany jest w charakterystycznym dla artystki stylu - czysty kadr, prosta kompozycja - pojedyncze przedmioty o zgeometryzowanych kształtach na białym tle. Wydawać by się mogło, że te porzucone zabawki pozbawione są kontekstów i znaczeń. Tymczasem, co również typowe dla prac Bielesz, obraz powstał na podstawie fotografii. Zdjęcie, które stanowiło pierwowzór, pochodzi z dokumentacji polskiej ekspozycji w ramach wystawy „Świat przedmiotów dziecka” (Jablonec, Czechosłowacja, 1975) i przedstawia zabawki dla dzieci projektowane przez Teresę Kruszewską. Pracę Bielesz w zestawieniu z realizacjami profesor Kruszewskiej, odczytywać można jako hołd dla projektantki, złożony jej przez młodszą artystkę.
17
M a r ia C h omentowska ( 19 2 4 - 2 013 )
Fotel, 1957 r. Zakład Meblarski Instytutu Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie brzost, tkanina, 79 x 57 x 63 cm estymacja: 30 000 - 50 000 PLN 7 000 - 11 600 EUR
STAN ZACHOWANIA: - po renowacji LITERATURA: - por. Anna Maga, Maria Chomentowska. Pod znakiem IWP [w:] red. Czesława Frejlich, Rzeczy niepospolite. Polscy projektanci XX w., Kraków 2013, s. 239 - por. Irma Kozina, Polski design, Warszawa 2015, s. 128
„Najbardziej charakterystyczne dla tego mebla jest zawieszenie przedniej części siedzenia na wysuniętych ku przodowi drewnianych podłokietnikach. Projektantka użyła do tego szerokich pasów tkaniny. Ukośne poprowadzenie nóg i leżakowaty charakter siedziska nadają fotelowi dynamikę i lekkość”. – ANNA MAGA
18
M a r ia C h omentowska ( 19 2 4
- 2 013 )
Krzesło Pająk (typ 288), 1956 r. Instytut Wzornictwa Przemysłowego drewno, sklejka, 72,5 x 40,5 x 44,5 cm estymacja: 20 000 - 30 000 PLN 4 700 - 7 000 EUR
STAN ZACHOWANIA: - przetarcia lakieru WYSTAWIANY: - Chcemy być nowocześni. Polski design 1955-1968, Muzeum Narodowe w Warszawie, 2011 (inny egzemplarz) - Wiecznie młode. Polski vintage, Instytut Wzornictwa Przemysłowego, Warszawa, 2007 LITERATURA: - por. Anna Maga, Maria Chomentowska. Pod znakiem IWP [w:] red. Czesława Frejlich, Rzeczy niepospolite. Polscy projektanci XX w., Kraków 2013, s. 239-340 (il.) - por. Chcemy być nowocześni. Polski design 1955-1968 z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie, red. Anna Demska, Anna Frąckiewicz, Anna Maga, Warszawa, 2011, s. 75 (il.)
Choć krzesło typ 288 wyprodukowane zostało jedynie w krótkiej serii przez Fabrykę Mebli Giętych w Radomsku, po raz drugi pojawia się w naszej ofercie aukcyjnej. Nic dziwnego, bo obok „Muszelki” Teresy Kruszewskiej, „Pająk” należy do najbardziej poszukiwanych przez kolekcjonerów polskich siedzisk. Zaprojektowany przez Marię Chomentowską w 1956 roku „Pająk” jest też jedną z najbardziej znanych realizacji w dorobku autorki. Podobnie jak krzesło "Płucka" z tego samego roku, został doceniony za lekkość formy - uzyskaną dzięki zastosowaniu giętej sklejki - i za oryginalną linię, która wynikała z inspiracji kształtami organicznymi. Oba modele, wielokrotnie były prezentowane na wystawach jako jedne z najbardziej rozpoznawalnych projektów IWP. Dziś krzesło to uchodzi za prawdziwą ikonę polskiego designu. Znajduje się m.in. w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.
19
M a r ia C h omentowska ( 19 2 4
- 2 013 )
Para krzeseł, typ 200-102, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1959 Zakłady im. Wielkiego Proletariatu w Elblągu drewno, sklejka, 76 x 40 x 40 cm estymacja: 2 000 - 3 000 PLN 500 - 700 EUR
STAN ZACHOWANIA: - po renowacji LITERATURA: - por. Anna Maga, Maria Chomentowska. Pod znakiem IWP [w:] red. Czesława Frejlich, Rzeczy niepospolite. Polscy projektanci XX w., Kraków 2013, s. 239-340 (il.)
20
Hanna Lac h e r t ( u r . 19 2 7 )
Stolik, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1956 Spółdzielnia Artystów Plastyków ŁAD drewno, szkło, 64 x 64 x 64 cm na spodzie zachowany fragment metki wytwórni estymacja: 1 800 - 2 400 PLN 450 - 600 EUR
Hanna Lachert to jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich projektantek drugiej połowy XX wieku. Zasłynęła przede wszystkim z mebli produkowanych seryjnie przez warszawską Spółdzielnię Ład, z którą związała się już na początku zawodowej kariery. Zaproszona przez swojego profesora Jana Kurzątkowskiego, współzałożyciela spółdzielni, znalazła się w elitarnym gronie młodych artystów uczestniczących w konkursie i wystawie zorganizowanych
LITERATURA: - por. Anna Maga, Meblarstwo „ŁADU” po 1945 roku [w:] red. Anna Frąckiewicz, Spółdzielnia Artystów ŁAD 1926-1996, t. I, Warszawa 1998, s. 120
w 1956 roku z okazji trzydziestolecia Ładu. Biurko jej projektu zostało wówczas wyróżnione i nagrodzone obok prac tak zasłużonych projektantów starszego pokolenia, jak Czesław Knothe czy Władysław Wincze. Mebel ten wszedł do produkcji w Ładzie, podobnie jak prezentowane w tym katalogu i pochodzące z tego samego okresu: stolik o charakterystycznym czarnym, szklanym blacie oraz foteliki „Muszelki”.
21
Hanna Lac h e r t ( u r . 19 2 7 )
Para krzeseł Muszelka, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1956 Spółdzielnia Artystów Plastyków ŁAD drewno, tkanina, 74 x 73 x 50 cm (x2) sygnowany pod siedziskiem wypalanym znakiem wytwórni: ‘ŁAD | WARSZAWA’ estymacja: 7 000 - 10 000 PLN 1 700 - 2 400 EUR „Artystka zaprojektowała łupinowe siedzisko ze sklejki, oparte na drewnianej konstrukcji nośnej (…) pokryte tapicerką, co okazało się rozwiązaniem oczekiwanym zarówno przez użytkownika, jak i przez stolarnię. Tapicerka zwalniała stolarzy z mozolnych prac wykończeniowych i można było pod nią ukryć dodatkowe wzmocnienia czyniące mebel bardziej trwałym. Nagrodzone biurko Hanny Lachert o lekkiej, zgrabnej konstrukcji oraz jej stolik z czarnym,
STAN ZACHOWANIA: - po renowacji LITERATURA: - por. Anna Maga, Meblarstwo „ŁADU” po 1945 roku [w:] red. Anna Frąckiewicz, Spółdzielnia Artystów ŁAD 1926-1996, t. I, Warszawa 1998, s. 120-121 WYSTAWIANY: - 90-lecie Spółdzielni ŁAD, Warszawa, 2016 (inny egzemplarz)
szklanym blatem – utrafione w dobie poszukiwań nowoczesności, przyniosły sukces także komercyjny” (Anna Maga, Meblarstwo „ŁADU” po 1945 roku, [w:] red. Anna Frąckiewicz, Spółdzielnia Artystów ŁAD 1926-1996, t. I, Warszawa 1998, s. 120). Meble te zyskały ogromną popularność handlową i stały się nie tylko wizytówką nowoczesnej produkcji Ładu, lecz także polskiego wzornictwa czasu odwilży.
22
Hanna Lac h e r t ( u r . 19 2 7 )
Regał, 1970 r. Spółdzielnia Artystów Plastyków ŁAD drewno, 200 x 89 x 24 cm z tyłu metka wytwórni estymacja: 3 500 - 5 000 PLN 850 - 1 200 EUR
STAN ZACHOWANIA: - po renowacji
23
Hanna Lac h e r t ( u r . 19 2 7 )
Sekretarzyk, 1975 r. Spółdzielnia Artystów Plastyków ŁAD drewno, 114 x 85 x 43 cm z tyłu zachowana metka wytwórni estymacja: 2 600 - 4 000 PLN 650 - 1 000 EUR
24
I za b e l l a S zerska - S terni ń ska ( 19 2 8 - 2 0 0 3 )
Biurko-półka, lata 50.-60. XX w. Spółdzielnia Artystów Plastyków ŁAD sosna palona, 156 x 108 x 32 cm estymacja: 4 000 - 6 000 PLN 1 000 - 1 400 EUR
25
26
I za b e l l a S zerska - S terni ń ska
I za b e l l a S zerska - S terni ń ska
Komoda, lata 60.-70. XX w. Spółdzielnia Artystów Plastyków ŁAD
Komoda, lata 60.-70. XX w. Spółdzielnia Artystów Plastyków ŁAD
drewno, 72 x 72,5 x 45 cm
drewno, 72 x 72,5 x 45 cm
estymacja: 2 600 - 3 500 PLN 650 - 850 EUR
estymacja: 2 600 - 3 500 PLN 650 - 850 EUR
( 19 2 8 - 2 0 0 3 )
( 19 2 8 - 2 0 0 3 )
Meble z zestawu Jajo, lata 70. XX w. fot. archiwum Ireny Huml
Izabella Sternińska należała do pokolenia projektantek, które studia z zakresu architektury wnętrz ukończyły w pierwszej połowie lat 50. XX wieku i niedługo potem rozpoczęły aktywną działalność zawodową. Swoje prace prezentowała już w 1956 roku na wystawie z okazji trzydziestolecia Ładu oraz rok później w ramach Ogólnopolskiej Wystawy Architektury Wnętrz w Zachęcie. Związała się z Cepelią, współpracowała z podległymi jej spółdzielniami, m.in. Rzut w Toruniu oraz warszawskim Ładem. Największą popularność zyskały jej meble produkowane w Ładzie: biurko-półka dla dzieci z początku lat 60. XX wieku oraz dekadę późniejszy zestaw „Jajo”, którego elementy reprodukowane są na stronach tego katalogu. „Powstały ok. 1973 roku zestaw ‘Jajo’ wziął swoją nazwę od owalnego przeszklenia drzwiczek górnej części serwantki. Jej dolna część produkowana była w dwóch wersjach: z szufladkami i z drzwiczkami pełnymi, również
sprzedawana osobno, jako samodzielna komoda. Do kompletu należało biurko i fotel. Dwie delikatne fale wznoszące się w środku i opadające na zewnątrz, w które wpisane jest jajowate przeszklenie, tworzą dekoracyjne zwieńczenie serwatki. Podobna falista linia powtarza się w dolnych krawędziach drzwiczek zamykających szafki biurka i komody (albo dolnej części serwantki). Podkowiasto wygięte oparcie fotela również unosi się faliście w środkowej części. Dla całego kompletu charakterystyczne są miękko wygładzone krawędzie i zaokrąglone narożniki niektórych elementów mebli. Wytworna, nie przesłodzona dekoracyjność tych realizacji Sternińskiej sprawiła, że na dobre trafiły do produkcji ‘Ładu’ (zwłaszcza komody), mimo że stolarze narzekali na ich stosunkowo dużą pracochłonność” (Anna Maga, Meblarstwo „ŁADU” po 1945 roku, [w:] red. Anna Frąckiewicz, Spółdzielnia Artystów ŁAD 1926-1996, t. I, Warszawa 1998, s. 131).
27
I za b e l l a S zerska - S terni ń ska ( 19 2 8 - 2 0 0 3 )
Fotel z zestawu Jajo, 1974 r. Spółdzielnia Pracy Architektów Wnętrz ŁAD brzost, tkanina, 71 x 46 x 52 cm pod siedziskiem zachowana metka wytwórni estymacja: 3 000 - 4 000 PLN 700 - 1 000 EUR
STAN ZACHOWANIA: - po renowacji LITERATURA: - por. Anna Maga, Meblarstwo „ŁADU” po 1945 roku [w:] red. Anna Frąckiewicz, Spółdzielnia Artystów ŁAD 1926-1996, t. I, Warszawa 1998, s. 130-131
Zestaw mebli proj. Ireny ŝmudzińskiej, 1969 r. fot. archiwum Ireny Huml
28
I rena Ż mudzi ń ska ( 19 21 - 2 014 )
Krzesło, lata 60.-70. XX w. drewno, tkanina, 80 x 41 x 52 cm estymacja: 2 000 - 3 000 PLN 500 - 700 EUR
STAN ZACHOWANIA: - po renowacji
29
I rena Ż mudzi ń ska ( 19 21 - 2 014 )
Fotel, 1971 r. Spółdzielnia Pracy Architektów Wnętrz ŁAD drewno, tkanina, 78 x 59,5 x 58,5 cm na spodzie siedziska metka wytwórni estymacja: 2 400 - 3 500 PLN 600 - 850 EUR
STAN ZACHOWANIA: - po renowacji
30
I rena Ż mudzi ń ska ( 19 21 - 2 014 )
Fotel, lata 70. XX w. Spółdzielnia Pracy Architektów Wnętrz ŁAD drewno, tkanina, 73 x 75 x 79 cm estymacja: 3 000 - 4 000 PLN 700 - 1 000 EUR
STAN ZACHOWANIA: - po renowacji
31
Bar b ara F enr y c h - W ę c ł awska ( 19 21 - 2 014 )
Para foteli, typ 364, lata 60. XX w. Bystrzyckie Fabryki Mebli drewno, tkanina, 79 x 56 x 67 cm (x2) estymacja: 3 000 - 4 000 PLN 700 - 1 000 EUR
STAN ZACHOWANIA: - po renowacji
32
D anuta W idajewicz - T u r kiewicz ( 19 3 0 - 2 014 )
Projekt zydla, 1969 r. gwasz, ołówek/papier, 42 x 30 cm sygnowany, datowany i opisany u dołu: 'PROJ: ART. PLAST. DANUTA TURKIEWICZ | ZYDEL | 6/12e/69 | 11 II 60 | pieczęć Komisji Ocen Artystycznych | nieczytelny podpis' u dołu pieczęć Centrali Komisji Ocen Artystycznych estymacja: 1 500 - 2 000 PLN 350 - 500 EUR
33
D anuta W idajewicz - T u r kiewicz ( 19 3 0 - 2 014 )
Projekt zydla, około 1969 r. gwasz, ołówek/papier, 42 x 30 cm sygnowany i opisany l.d.: 'ZYDEL KOMPLET | PROJ. ART. PLAST. DANUTA TURKIEWICZ' estymacja: 1 500 - 2 000 PLN 350 - 500 EUR
Zydle proj. Danuty Widajewicz-Turkiewicz, lata 70. XX w. fot. Archiwum rodzinne artystki
Danuta Widajewicz-Turkiewicz mimo ogromnego dorobku na polu architektury wnętrz i meblarstwa pozostaje dziś projektantką stosunkowo mało rozpoznawalną, choć można zaryzykować stwierdzenie, że meble jej autorstwa zna w Polsce chyba każdy. Po ukończeniu studiów na Wydziale Architektury wrocławskiej PWSSP pod kierunkiem Władysława Winczego, wraz z mężem Witoldem Turkiewiczem, projektantem szkła, osiada najpierw w Stroniu Śląskim, następnie w Szczytnej Śląskiej, gdzie podejmuje w lokalnych hutach prace związane ze wzornictwem szkła oraz nauczaniem hutników. W 1968 roku wiąże się z cepeliowską spółdzielnią Meblart w Kłodzku, kontynuującą działalność miejscowego oddziału warszawskiej spółdzielni Ład. Widajewicz-Turkiewicz na równo dziesięć lat obejmuje stanowisko kierownika nadzoru artystycznego w Meblarcie, następnie współpracuje ze spółdzielnią jako samodzielny plastyk. Z tego okresu pochodzą jej najbardziej znane projekty zydli utrzymanych w popularnej wówczas ludowej stylistyce. Jej prace otrzymują pozytywne opinie Komisji Artystycznej, zdobywają nagrody na zagranicznych targach. Do produkcji wchodzą zestawy drewnianych mebli opartych na etnograficznych wzorach z regionu dolnośląskiego. „Dolny Śląsk”, „Bolków”, „Barlinek”, „Wilda”, „Muflon”, „Bieszczady”, „Bircza” to tylko część dorobku artystki. Meble te w dużej części eksportowane są za zagraniczne rynki, m.in. do Czechosłowacji, Niemczech, Austrii, Belgii i Skandynawii. W Polsce stanowią głównie wyposażenie stylizowanych na ludowo kuchni mieszkań oraz różnego typu restauracji, karczm i zajazdów. W 1973 roku w warszawskiej Zachęcie za meble wiejskie otrzymuje brązowy medal. Na drugim biegunie projektowej twórczości Danuty Widajewicz-Turkiewicz ustawić można zestawy metalowych mebli do ogródków kawiarnianych. W 1976 roku na Wystawie Ogólnokrajowego Zrzeszenia Producentów Mebli Gastronomicznych we Wrocławiu zestaw „Parana” zdobywa I miejsce w konkursie na „najefektywniejszy wzór mebla gastronomicznego”. Do masowej produkcji wchodzi także „Amelia”, oba zestawy utrzymane w stylu retro wykonane z giętego pręta, zwykle w białym kolorze szybko stają się stałym elementem krajobrazu polskich miast i miasteczek lat 70. i 80. XX wieku. Poza działalnością na polu projektowania mebli artystka zajmowała się wnętrzarstwem, wystawiennictwem, metaloplastyką a także grafiką i projektowaniem szkła.
34
K r y st y na S t r ac h ocka - Z g ud ( 19 2 4 - 2 013 )
Projekt kompozycji ceramicznych dla Pijalni Wód Mineralnych w Krynicy, 1969 r. technika własna, kolaż/karton projekt składa się z siedmiu nieregularnych plansz: 30,7 x 29,8 cm 35,7 x 30 cm 36 x 30 cm 33 x 30 cm 36,8 x 30 cm 33,5 x 29,7 cm 36,2 x 46,8 cm; każda plansza sygnowana na odwrociu, oraz opatrzony pieczątką: 'KOLEGIUM RZECZOZNAWCÓW | P. P. Pracownie Sztuk Plastycznych | Oddział w Krakowie | zatwierdzone | przez Ministerstwo Kultury i Sztuki | pracę zatwierdziło | Dnia: 17.V.69' estymacja: 7 000 - 10 000 PLN 1 700 - 2 400 EUR
LITERATURA: - por. Bożena Kostuch, Kolor i blask. Ceramika architektoniczna oraz mozaiki w Krakowie i Małopolsce po 1945 roku, Kraków 2015, s. 326-330 - por. Stanisław Spyt, Nowa Pijalnia Wód Mineralnych w Krynicy, „Architektura”, 1973, nr 2, s. 78-81
35
N ata l ia B obe r Obraz inkrustowany, około 1929 r. drewno, inkrustacja, 43,5 x 108 cm sygnowany na odwrocie znakiem wytwórni: ' ZAKŁAD INKRUSTACJI I MOZAIKI | NATALIA BOBER | WARSZAWA', na odwrociu nalepka Powszechnej Wystawy Krajowej, Poznań, 1929
estymacja: 4 000 - 6 000 PLN 1 000 - 1 400 EUR
STAN ZACHOWANIA: - przetarcia i ubytki lakieru na ramie - punktowe ubytki forniru - zarysowania i przetarcia lakieru na powierzchni - lg. widoczne ślady po owadach
36
E u g enia Łac h o wa Kilim Kasztany, 1924 r. wełna, 90 x 150 cm sygnowany i datowany przy krawędzi: ‘EŁ. 1924.’ estymacja: 6 000 - 9 000 PLN 1 400 - 2 100 EUR
37
A nna Ś l edziewska ( 19 0 0 - 19 7 9 )
Żakard Drzewko życia Spółdzielnia Pracy Architektów Wnętrz ŁAD tkanina żakardowa, 190 x 70 cm estymacja: 1 500 - 2 500 PLN 350 - 600 EUR
LITERATURA: - por. Hubert Bilewicz, Żakardy w „Ładzie”, [w:] red. Anna Frąckiewicz, Spółdzielnia Artystów ŁAD 1926-1996, t. I, Warszawa 1998, s. 202-203 - por. red. Ksawery Piwocki, Tkanina polska, Warszawa 1959, il. 206
38
D anuta J awo r ska - T h omas ( u r . 19 2 0 )
Kilim z orłem, lata 70. XX w. Spółdzielnia Pracy Architektów Wnętrz ŁAD tkanina żakardowa, 80 x 35 cm plomba ŁAD na sznureczku estymacja: 800 - 1 200 PLN 200 - 300 EUR
39
P r o j ektantki tkanin S p ó ł dzie l ni Ład Wzornik tkanin żakardowych, lata 90. XX w. Spółdzielnia Pracy Architektów Wnętrz ŁAD tkanina żakardowa, 830 x 150 cm estymacja: 3 200 - 5 000 PLN 750 - 1 200 EUR
STAN ZACHOWANIA: - zabrudzenia i zacieki - miejscami poluzowane sploty
40
Z o fia M atuszcz y k - C y g a ń ska ( 1915 - 2 011 )
Kamienie, lata 60. XX w., wzór z roku 1960 Spółdzielnia Pracy Architektów Wnętrz ŁAD tkanina żakardowa, 392 x 142 cm sygnowany i datowany na odwrociu u dołu na wszywce z płótna: '392 x 142 | (pieczęć artystki) | ZOFIA MATUSZCZYK-CYGAŃSKA | „KAMIENIE”' estymacja: 10 000 - 13 000 PLN 2 400 - 3 100 EUR
LITERATURA: - por. Hubert Bilewicz, Żakardy w „ŁADZIE” [w:] red. Anna Frąckiewicz, Spółdzielnia Artystów ŁAD 1926-1996, t. I, Warszawa 1998 r., s. 208
Zofia Matuszczyk-Cygańska to jedna z najbardziej uznanych polskich projektantek tkanin unikatowych i dekoracyjnych. W latach 1932 do 1939 studiowała w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Ukończyła Wydział Malarstwa – dyplom w pracowni profesora Mieczysława Kotarbińskiego oraz Wydział Architektury Wnętrz – w pracowni profesora Wojciecha Jastrzębowskiego. Już jako studentka została zaproszona do pracy w Spółdzielni Artystów ŁAD. W latach 1950-54 pełniła funkcję kierownika artystycznego Pracowni Tkaniny Żakardowej. Do 1972 roku w warsztatach Ładu wprowadzono do produkcji ponad pięćdziesiąt wzorów jej autorstwa. Bardzo często dekorowały one wnętrza gmachów publicznych i użytkowych m.in.: Pałacu Kultury i Nauki, Filharmonii Warszawskiej, Pałacu Kazimierzowskiego, Hotelu Bristol a także kin: Stolica i Ochota. Podobnie jak w przypadku prezentowanej tkaniny, w swoich pracach, artystka chętnie stosowała geometryczne, precyzyjne układy form przypominające barwne, świetliste mozaiki. Osiągała przy tym ciekawe fakturowe efekty. Niezwykle ważnym w projektach Matuszczyk-Cygańskiej był kolor – mocny i nasycony. Unikała wrażenia barwnej monotypii. Utrzymane w odcieniach oranżu oraz żółcieni Kamienie to jeden z najciekawszych wzorów nowoczesnego żakardu
41
Z o fia M atuszcz y k - C y g a ń ska ( 1915 - 2 011 )
Projekt tkaniny, lata 60. XX w. gwasz/papier, 64 x 48 cm sygnowany ld.: 'ZMat Cygańska | CYGAŃSKA', opisany u dołu: '2500 | 01', na odwrociu pieczęć: 'Wyrażam zgodę | na wywóz za granicę' oraz pieczęć Urzędu Konserwatorskiego estymacja: 1 200 - 1 600 PLN 300 - 400 EUR
STAN ZACHOWANIA: - zabrudzenia wokół projektu - delikatne naddarcie lewej krawędzi
42
A l icja W y szo g r odzka ( u r . 19 2 8 )
Chustka Podróż w czasie, lata 50.-60. XX w. Centralne Laboratorium Przemysłu Bawełnianego druk/tkanina, 49 x 45 cm p.d. pieczęć wytwórni estymacja: 1 200 - 1 600 PLN 300 - 400 EUR
43
A l icja W y szo g r odzka ( u r . 19 2 8 )
Chustka Jazz, lata 50.-60. XX w. Centralne Laboratorium Przemysłu Bawełnianego druk/tkanina, 50 x 51,5 cm estymacja: 1 200 - 1 600 PLN 300 - 400 EUR
W historii polskiego designu Alicja Wyszogrodzka zapisała się jako jedna z najważniejszych twórczyń tkaniny drukowanej. Jej charakterystyczne, wyraziste projekty nie tyle były odpowiedzią na nowoczesny styl we wzornictwie lat powojennych, co styl ten tworzyły. Alicja Wyszogrodzka ukończyła Wydział Tkaniny Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi. W latach 1953-60 związana była z Instytutem Wzornictwa Przemysłowego. To z tego okresu pochodzą jej najsłynniejsze prace. Zatrudniona była w Zakładzie Tkaniny jako projektantka wzorów, ale prowadziła również badania, szkolenia i seminaria dla innych projektantów. Wyjeżdżała za granicę, np. na Targi do Frankfortu skąd przywoziła wzorniki, próbki tkanin, fotografie modnych na zachodzie wzorów. Dzięki temu produkowane w Polsce tkaniny nie odbiegały od aktualnych światowych trendów. Obok prostych graficznych, czarno-białych wzorów jej specjalnością były barwne kompozycje złożone powtarzalnych znaków o różnorakiej tematyce. Motywem mogła być ryba, stołowe naczynia, wzór z ludowej pisanki lub nocny pejzaż z miejską latarnią. Uproszczone i zmultiplikowane tworzyły gęsty wzór na całej powierzchni tkaniny. Szczególnym rodzajem druków na tkaninę, były te, które artystka tworzyła dla dzieci, np. jako chustki na głowę i chusteczki do nosa. Wyszogrodzka wychodziła z założenia, że przede wszystkim nie mogą one być nudne. Motywy, którymi wypełniała kompozycję projektowała niezależnie od siebie. Były to szybkie szkice powstające mimochodem na przypadkowych kartkach, rodzaj wizualnych notatek, z których następnie tworzyła kolaże. Niewielkich rozmiarów tkaniny zapełniała wizerunkami zwierząt, dzieci, scenami zabaw. Przedstawienia te charakteryzował delikatny, subtelny rysunek połączony z plamami kolorów. To swego rodzaju ilustracje na tkaninie. Prezentowane w katalogu chusteczki są prawdziwymi unikatami. Pochodzą z próbnej serii koloryzacji wykonanej w Centralnym Laboratorium Przemysłu Bawełnianego. Na rynku nie ma jednak tego typu obiektów nawet pochodzących z masowej produkcji. Ze względu na to, że przeznaczone były dla najmłodszych użytkowników, dość mocno eksploatujących odzież, większość z nich nie przetrwała do naszych czasów.
Alicja Wyszogrodzka na tle projektu tkaniny swojego autorstwa, 2019 fot. P. Bobrowski
44
A l icja W y szo g r odzka ( u r . 19 2 8 )
Chustka Latający cyrk, lata 50.-60. XX w. Centralne Laboratorium Przemysłu Bawełnianego druk/tkanina, 47 x 49,5 cm p.g. pieczęć wytwórni oraz metka z numerem koloryzacji: ‘3’ estymacja: 1 200 - 1 600 PLN 300 - 400 EUR
45
A l icja W y szo g r odzka ( u r . 19 2 8 )
Chustka Dziewczęta, lata 50.-60. XX w. Centralne Laboratorium Przemysłu Bawełnianego druk/tkanina, 49 x 47,5 cm p.d. pieczęć wytwórni oraz metka z numerem koloryzacji: ‘5’ estymacja: 1 200 - 1 600 PLN 300 - 400 EUR
46
D anuta P ap r owicz - M ic h no ( 19 2 6 - 2 016 )
Kupon tkaniny Łaźnia, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1958 druk/tkanina, 170 x 127 cm estymacja: 4 000 - 6 000 PLN 1 000 - 1 400 EUR
STAN ZACHOWANIA: - delikatne przebarwienia w dolnej części - przetarcie przy górnej krawędzi LITERATURA: - por. Chcemy być nowocześni. Polski design 1955-1968 z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie, red. Anna Demska, Anna Frąckiewicz, Anna Maga, Warszawa 2011, s. 79 (il.) WYSTAWIANY: - Chcemy być nowocześni. Polski design 1955-1968, Muzeum Narodowe w Warszawie, 2011 (inny egzemplarz)
47
A l eksandra M ic h a l ak - Lewi ń ska ( u r . 19 2 7 )
STAN ZACHOWANIA: - zabrudzenia w części środkowej
druk/tkanina, 240 x 80 cm
LITERATURA: - por. Chcemy być nowocześni. Polski design 1955-1968 z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie, red. Anna Demska, Anna Frąckiewicz, Anna Maga, Warszawa 2011, s. 39 (il.)
estymacja: 4 000 - 6 000 PLN 1 000 - 1 400 EUR
WYSTAWIANY: - Chcemy być nowocześni. Polski design 1955-1968, Muzeum Narodowe w Warszawie, 2011 (inny egzemplarz)
Kupon tkaniny Śledzie, lata 50. XX w.
48
J o l anta O widzka ( u r . 19 2 7 )
Projekt tkaniny Słoneczna etiuda, około 1965 r. druk, gwasz/papier, 20 x 33,2 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: 'MOJEJ PIERWSZEJ RECENZENTCE PROF. IRENIE HUML "SŁONECZNĄ ETIUDĘ' 1965 | JOLANTA OWIDZKA 20 LUTY 2008 WARSZAWA' estymacja: 1 500 - 2 500 PLN 350 - 600 EUR
POCHODZENIE: - kolekcja Ireny Huml
„Owidzka rozumie tkaninę tak, jak się ją rozumiało przez całe wieki – jako swoisty ciepły obraz, który rozbraja geometrię murów z ich surowej pierwotności, i może być szlachetną towarzyszką zwykłego życia. Nie ma wielkiej różnicy w tym, czy kompozycja jest tylko pochwalną rozgrywką koloru, strukturą abstrakcyjną, czy też proponuje nam opowieść czy anegdotę. Dobre jest wszystko to, co ożywia w nas potrzebę piękna, rodzi pytania i pobudza odpowiedzi. To, co jest zdolne zatrzymać nas w galopie czasu i pośród codzienności, nie w muzeum, ale we własnym domu, zbawiać od banału i marności”. – DANUTA WRÓBLEWSKA
49
M a r ia T e r esa C h ojnacka ( u r . 19 31 )
Splot z cyklu Ziemia, 1993 r. wełna, juta, 59 x 37 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: 'MARIA CHOJNACKA | "SPLOT Z CYKLU ZIEMIA" 1256 | WYM 38x59 ROK 1993 | TECH. WŁASNA WEŁNA JUTA | WARSZAWA DĄBROWIECKA 27' estymacja: 1 500 - 2 000 PLN 350 - 500 EUR
50
M a r ia T e r esa C h ojnacka ( u r . 19 31 )
Splot z cyklu Ziemia, 1993 r. wełna, juta, 38 x 59 cm sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: 'MARIA CHOJNACKA | "SPLOT Z CYKLU ZIEMIA" 1259 | WYMIARY 38x59 ROK 1993 | TECHNIKA WŁASNA WEŁNA JUTA | WARSZAWA DĄBROWIECKA 27' estymacja: 1 500 - 2 000 PLN 350 - 500 EUR
51
K azimie r a K isie l Gobelin, lata 60. XX w wełna, 290 x 140 cm estymacja: 5 000 - 8 000 PLN 1 200 - 1 900 EUR
52
M arta N ied b a ł ( u r . 19 8 6 )
Dywan z cyklu Ognisko Domowe, 2018 r. wełna, 170 x 126 cm sygnowany na odwrociu monogramem wiązanym: ‘MN’ estymacja: 9 000 - 12 000 PLN 2 100 - 2 800 EUR
WYSTAWIANY: - Ognisko domowe, Galeria Śmierć człowieka, Warszawa, 2019
53
Ludmi ł a P o k o rnianka ( 19 2 0 - 19 8 7 )
Patera dekoracyjna Ptaki, 1947 r. mosiądz, 4 x 25 x 25 cm sygnowany, datowany i opisany na spodzie: 'L. POKORNIANKA | P.W.S.S.P. | 1947' estymacja: 3 500 - 5 000 PLN 900 - 1 200 EUR
54
S tanis ł awa F e l ic j a P i ę tk o wa ( 19 0 7 - 19 8 3 )
Misa, lata 50.-60. XX w. ceramika szkliwiona, 7,5 x 23 x 23 cm sygnowany w masie na spodzie: 'P' i opisany: 'P/43-51 - 1 | ZGSKP' estymacja: 1 500 - 2 000 PLN 350 - 500 EUR
55
A l eksand r a W ejc h e r t ( 19 21 - 19 9 5 )
Forma przestrzenna - Misa, lata 60.-70. XX w. brąz patynowany,13 x 20,5 x 18 cm estymacja: 4 000 - 6 000 PLN 1 000 - 1 400 EUR
Prace Aleksandry Wejchert trudno przypisać i umieścić w jednym nurcie, czy też konkretnej dyscyplinie sztuki. Jej słynne reliefy mogą być zarówno op-artowymi obrazami, jak i rzeźbami. Jest abstrakcjonistką, ale nawiązuje do różnych tradycji sztuki nieprzedstawieniowej. Podobnie trudno sklasyfikować prezentowany tu obiekt. Autorka pozostawia go na pograniczu rzeźby – kameralnej formy przestrzennej, co sztuki użytkowej i dekoracyjnej. Bez wątpienia jest projektantką (ukończyła studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, a następnie w latach 1952-56 studiowała na Wydziale Grafiki warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem Leona Michalskiego), projektowe wykształcenie dało jej swobodę w tworzeniu form przestrzennych i łączenia ich z otoczeniem. Plenerowe realizacje twórczyni można podziwiać w wielu irlandzkich miastach, m.in. w Dublinie czy w Limerick, w 1965 roku bowiem artystka na stałe przeniosła się do Irlandii.
Na przełomie lat 50. i 60. XX wieku w wytwórniach zajmujących się produkcją ceramiki pojawił się nowy profil w ofercie – ceramika w typie archeologicznym. Inspirowane licznymi odkryciami wykopaliskowymi, np. popielnic z okresu kultury łużyckiej, a lansowane głównie przez Cepelię w podległych jej spółdzielniach, naczynia naśladujące formy pradziejowych urn, czarek, dzbanów stały się jednymi z popularniejszych wyrobów tego okresu. Sprzedawano je jako dekoracyjne – zwykle, aby oddać wygląd pierwowzorów, nie szkliwiono ich, a jedynie angobowano, co sprawiało, że przepuszczały wodę, dlatego ich użyteczność była stosunkowo niewielka. W swoich ofertach wyroby tego typu miały między innymi: toruński Rzut, łysogórska Kamionka, czy włocławska Przyjaźń. Wraz ze zbliżającą się rocznicą Tysiąclecia Chrztu Polski przypadającą w 1966 roku produkcja ceramiki archeologicznej nasiliła się, wyroby te stały się niejako okolicznościową pamiątką. Powstawały też specjalnie na potrzeby licznie wówczas organizowanych jubileuszowych wystaw. Taka jest również geneza prezentowanego naczynia. Zostało ono wykonane na wystawę w Muzeum Archeologicznym w 1966 roku. Hanna Oknińska-Wiśniewska, autorka pracy, absolwentka warszawskiej ASP (dyplom w pracowni prof. Eugeniusza Eibischa, 1955 rok), w latach 60. i 70. XX wieku zasłynęła z naczyń ceramicznych inspirowanych sztuką archaiczną, których przykładem jest prezentowana forma. Temat ten podejmowała również w twórczości rzeźbiarskiej, m.in. w pracy z 1967 roku „Lech, Czech i Rus”.
56
Hanna Okni ń ska - W iśniewska ( u r . 19 2 4 )
Naczynie w typie archeologicznym, 1966 r. ceramika szkliwiona, 16 x 19,5 x 21 cm
STAN ZACHOWANIA: - pęknięcie w dolnej części naczynia powstałe podczas wypału
estymacja: 1 500 - 2 000 PLN 350 - 500 EUR
POCHODZENIE: - kolekcja Ireny Huml
57
Hanna Ż u ł awska ( 19 0 9 - 19 8 8 ) Postaci, 1970 r. ceramika szkliwiona, 49 x 25 x 16,5 cm sygnowany, datowany i opisany na papierowej metce na spodzie: '(nieczytelne) | (nieczytelne) 1970 | Hanna Żuławska | ul. Westerplatte 25 | Sopot'
estymacja: 4 000 - 6 000 PLN 1 000 - 1 400 EUR
58
S tanis ł awa F e l ic j a P i ę tk o wa ( 19 0 7 - 19 8 3 )
Para figurek, lata 50.-60. XX w. ceramika szkliwiona 9,5 x 10,5 x 5,5 cm 9 x 5 x 6 cm jedna z figurek sygnowana w masie na spodzie: 'Piętkowa' estymacja: 2 800 - 3 500 PLN 650 - 850 EUR
59
A nna J a r nuszkiewicz ( u r . 19 3 5 )
Projekt karty do gry Król Pik, około 1956 r. gwasz/papier, 19 x 14 cm (w świetle passe-partout) estymacja: 1 500 - 2 000 PLN 3 500 - 500 EUR
Anna Jarnuszkiewicz to artystka działająca na wielu obszarach. Niezależnie od medium zawsze interesowała ją przestrzeń. Poszukiwała jej zarówno w rzeźbie – wspólnie z mężem, rzeźbiarzem Krystianem Jarnuszkiewiczem, uczestniczyła w wielu konkursach na rzeźbę pomnikową, scenografii – przez blisko dekadę pracowała jako scenografka w Teatrze Telewizji Polskiej, malarstwie i rysunku, któremu w ostatnich latach poświęca się najczęściej. Największy dorobek ma jednak na polu medalierstwa. Przez lata z powodzeniem uprawiała tę zapomnianą dziś formę kameralnej wypowiedzi.
Prezentowana patera jest zapisem, w zasadzie jednorazowej, przygodny Anny Jarnuszkiewicz z ceramiką, jaka miała miejsce pod koniec jej studiów. Patera stanowi bowiem część pracy dyplomowej artystki, przygotowanej w pracowni profesor Wandy Golakowskiej. Po ukończeniu akademii zarówno Anna jak i Krystian Jarnuszkiewiczowie planowali działalność na polu ceramiki, jednak rodzinna pracownia Jarnuszkiewiczów przy Nowym Świecie dostosowana była raczej do prac w metalu, brak miejsca i środków na piec ceramiczny w tamtym czasie spowodowały, że artyści obrali inne drogi twórczej działalności. Utrzymana w picassowskiej stylistyce patera wpisuje się w modną w końcu lat 50. i 60. XX wieku formę malarstwa na talerzach i paterach oraz zastępowania nimi obrazów we wnętrzu. Spośród innych wyróżnia ją jednak niezwykła ekspresja przedstawienia, podkreślona grą materiałów, kolorów i faktur.
Patery dekoracyjne Anny Jarnuszkiewicz, ok. 1960 r., fot. archiwum artystki
60
A nna J a r nuszkiewicz ( u r . 19 3 5 )
Patera dekoracyjna, około 1958 r. szamot szkliwiony, 4 x 33,5 x 33,5 cm opisany na spodzie: 'W259' estymacja: 4 000 - 6 000 PLN 1 000 - 1 400 EUR
61
He l ena Husa r ska ( 19 2 2 - 2 0 0 9 )
Patera dekoracyjna, lata 60. XX w. ceramika szkliwiona, złocenie, 4,5 x 33 x 33 cm sygnowany na odwrociu: 'H.Hussarska', na odwrociu zachowana papierowa metka Spółdzielczego Zrzeszenia "PLiA" - Kraków
estymacja: 4 000 - 6 000 PLN 1 000 - 1 400 EUR
62
Z o f ia C ze r wosz ( 1919 - 2 0 0 9 )
Płyta dekoracyjna, 1962 r. Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie porcelit malowany, szkliwiony, 40,5 x 22,5 x 2,5 cm sygnowany w masie l.d.: 'ZCZ', sygnowany, datowany i opisany w masie na odwrociu: '1962 | Pruszków | (znak artystki)', opisany na odwrociu nr inwentaryzacyjnym: 'N 144' estymacja: 4 000 - 6 000 PLN 1 000 - 1 400 EUR
WYSTAWIANY: - Zofia Czerwosz. Wystawa ceramiki dekoracyjnej, Galeria Kordegarda, Warszawa, 1962 - Czerwoszowie - artyści z Saskiej Kępy, Galeria PROM, Warszawa, 2018 LITERATURA: - Cezary Lisowski, Zofia Czerwosz, „Szkło i ceramika” nr 4/2019, s. 41
63
Z o f ia C ze r wosz ( 1919 - 2 0 0 9 )
Plakieta dekoracyjna, 1962 r. Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie porcelit malowany, szkliwiony, 31 x 19,5 x 2 cm sygnowany, datowany i opisany w masie na odwrociu: '(znak artystki) | 1962 | Pruszków', opisany na odwrociu nr inwentaryzacyjnym: 'N 136’
estymacja: 3 500 - 5 000 PLN 850 - 1 200 EUR
WYSTAWIANY: - Zofia Czerwosz. Wystawa ceramiki dekoracyjnej, Galeria Kordegarda, Warszawa, 1962 - Czerwoszowie - artyści z Saskiej Kępy, Galeria PROM, Warszawa 2018 LITERATURA: - Cezary Lisowski, Zofia Czerwosz, „Szkło i ceramika” nr 4/2019, s. 41
Zofia Czerwosz w pracowni, lata 80. XX w. fot. archiwum rodzinne artystki
„Ceramika tego typu to doskonałe wykończenie współczesnego wnętrza. Na wystawie nikt nie umiał poinformować, czy artystka sprzedaje swoje prace; można jednak mieć nadzieję, że Desa się nimi zainteresuje i będą do zdobycia”. „ZWIERCIADŁO”, NR 36, 9 WRZEŚNIA 1962
Działalność Zofii Czerwosz na polu ceramiki dekoracyjnej bezpośrednio powiązana jest z przemianami, jakie miały miejsce w polskim przemyśle ceramicznym w okresie powojennym. W połowie lat 50. XX wieku w fabryce fajansu w Pruszkowie zmieniono profil produkcji przez wprowadzenie do niej nowego tworzywa – porcelitu. Same zakłady otworzyły wówczas się na współpracę z projektantami z Instytutu Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie oraz plastykami, którzy mogli realizować tam swoje autorskie pomysły. Jedną z artystek działających w Zakładach Porcelitu Stołowego w Pruszkowie była Zofia Czerwosz. To powstałe na początku lat 60. XX wieku malarsko-reliefowe kompozycje na porcelitowych płytach, z których dwie prezentowane są w tym katalogu, przyniosły jej największe uznanie. W 1962 roku Czerwosz wykonała w Pruszkowie kilkadziesiąt płyt, plakiet i kafli głównie o abstrakcyjnej dekoracji lub zdobionych sylwetkami zwierząt i ludzi w modnej „picassowskiej” stylistyce. Prace te, prezentowane w tym samym roku na wystawie w warszawskiej Kordegardzie, doceniono za wyjątkowe walory dekoracyjne. Artystka doskonale wykorzystała możliwości, jakie dawał porcelit. Najpierw formowała kształty i faktury płyt (część z nich, ze względu na pofalowaną powierzchnię, nazywana jest „falistymi”), wykonywała reliefowy rysunek, który wypełniała warstwą malarską, a następnie szkliwiła. W kolejnych latach w swoich pracach używała glinki szamotowej. Jej późniejsze kompozycje, o intensywnych, głębokich barwach wyróżniała surowa, mocna forma i szorstka, matowa powierzchnia. Do ulubionych motywów artystki należały wodne ptaki, syreny oraz architektura miast. Zofia Czerwosz ma również swój wkład w organizację plenerów malarstwa na porcelanie w Chodzieży w połowie lat 60. XX wieku oraz w utworzenie w latach 70. grupy KERAMOS skupiającej warszawskich ceramików. Wraz z artystami z KERAMOSU wielokrotnie wystawiała swoje prace na wystawach zbiorowych w kraju i zagranicą. Wiele z ceramicznych kompozycji wykonywała we współpracy z mężem, znanym warszawskim rzeźbiarzem Wojciechem Czerwoszem.
64
Hanna G ł ó wczewska ( 19 0 8 - 19 8 0 )
Wazon, lata 60. XX w. ceramika szkliwiona, 25 x 21 x 14 cm sygnowany na spodzie: 'H. GŁÓWCZEWSKA | POLAND' estymacja: 2 200 - 3 000 PLN 550 - 700 EUR
65
66
Hanna G ł ó wczewska
Hanna G ł ó wczewska
Miseczka, lata 60. XX w.
Misa, lata 60. XX w.
ceramika szkliwiona, 9,5 x 19 x 15 cm sygnowany na spodzie: 'H. GŁÓWCZEWSKA | POLAND'
ceramika szkliwiona, 7,5 x 21 x 21 cm sygnowany podszkliwnie na spodzie: 'H. Główczews | POLAND'
estymacja: 1 800 - 2 400 PLN 450 - 600 EUR
estymacja: 1 800 - 2 400 PLN 450 - 600 EUR
( 19 0 8 - 19 8 0 )
( 19 0 8 - 19 8 0 )
Zestaw miseczek wykonany został w tradycyjnej technice toczenia na kole garncarskim, charakterystycznej dla twórczości ceramicznej Katarzyny Koczyńskiej-Kielan. Podkreślenie techniki jest w tym przypadku o tyle istotne, że artystka, absolwentka PWSSP we Wrocławiu, uczennica prof. Krystyny Cybińskiej, związana zawodowo z macierzystą uczelnią, od 1991 roku prowadzi w ramach Wydziału Ceramiki i Szkła stworzoną przez siebie autorską Pracownię Koła Garncarskiego, w której reaktywowała nauczanie technik garncarskich. Jak wspomina autorka: „We wrocławskiej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych, od lat 50. aż po lata 70. XX wieku, toczenie na kole garncarskim było wykorzystywane przez założycielkę wrocławskiej ceramiki prof. Julię Kotarbińską jedynie do realizacji małych form naczyniowych, które
według jej projektów oraz studenckich, wykonywał na kole garncarz Teodor Fedrowski. Wraz z jego odejściem na emeryturę technika ta, jako sposób formowania. zniknęła zupełnie z pracowni ceramicznych Katedry”. Koczyńska-Kielan zbudowała od podstaw nową pracownię, opracowała dla niej program, receptury mas i szkliw, technologie wypału, przywracając tym samym do edukacji akademickiej jedną z najstarszych tradycyjnych technik ceramicznych. Zasługą projektantki jest uczynienie z koła garncarskiego równorzędnego z innymi współczesnymi sposobu kształtowania materii ceramicznej. Potrzeba opanowania od podstaw techniki garncarskiej przeniosła zainteresowania artystki w stronę formy naczyniowej, czego prezentowany zestaw miseczek jest świetnym przykładem.
67
K atarz y na K o cz y ń ska - K ie l an ( 19 2 7 - 2 014 )
Zestaw trzech miseczek, 1991-93 r. ceramika szkliwiona, 8 x 14 x 14 cm 7 x 10,5 x 10,5 cm 5 x 9 x 9 cm estymacja: 1 800 - 2 400 PLN 450 - 600 EUR
POCHODZENIE: - kolekcja Ireny Huml WYSTAWIANY: - Szkło i ceramika artystów wrocławskich, Galeria GRA, Warszawa, 1996
„Przedmioty podkreślają charakter przestrzeni, jak przyprawy smak potraw”. – KRYSTYNA CYBIŃSKA
68
69
K r y st y na C y b i ń ska
K r y st y na C y b i ń ska
Wazon, lata 60. XX w.
Wazon, lata 60. XX w.
ceramika szkliwiona, 22,5 x 23 x 14,5 cm sygnowany na spodzie w masie monogramem wiązanym: 'KC'
ceramika szkliwiona, 11,5 x 12 x 7,5 cm
estymacja: 3 000 - 5 000 PLN 700 - 1 200 EUR
estymacja: 1 500 - 2 200 PLN 350 - 550 EUR
( u r . 19 31 )
( u r . 19 31 )
70
I r ena Lipska - Z wo r ska ( u r . 19 31 )
Zestaw naczyń ceramicznych, 2001-2002, projekt z lat 60. XX w. porcelit szkliwiony, w skład zestawu wchodzą: butla (70,5 x 11 x 11 cm) oraz miseczka (6,5 x 15 x 15 cm) sygnowany w masie na spodzie butli: 'IL| Z' estymacja: 5 000 - 7 000 PLN 1 200 - 1 700 EUR
STAN ZACHOWANIA: - drobny ubytek przy podstawie butli WYSTAWIANY: - Irena Lipska-Zworska. Moje światy", Muzeum Porcelany w Wałbrzychu, 2015-2016 LITERATURA: - Irena Lipska-Zworska. Moje światy", Katalog wystawy, Wałbrzych, 2015, s. 38
„Mówiąc o ceramice, myślę o tworzywie zrodzonym z ognia i ziemi. W tym stwierdzeniu zamykam nie tylko uproszczony proces pozyskiwania form ceramiki, ale i pewną analogię do prawiecznego procesu tworzenia się skał skorupy Ziemi. W tym sensie ceramika jest dla mnie tworzywem najstarszym i najbardziej pierwotnym”. – IRENA LIPSKA-ZWORSKA
71
I r ena Lipska - Z wo r ska ( u r . 19 31 )
Forma dekoracyjna Grzyb z cyklu Natura Lasu, 1974 r. porcelit szkliwiony, 14,5 x 36 x 36 cm estymacja: 5 000 - 7 000 PLN 1 200 - 1 700 EUR
WYSTAWIANY: - Irena Lipska-Zworska. Moje światy, Muzeum Porcelany w Wałbrzychu, 2015-2016 LITERATURA: - Irena Lipska-Zworska. Moje światy, Katalog wystawy, Wałbrzych, 2015, s. 32
72
J u l ia F l is ( 19 3 8 - 2 015 )
Misa, lata 70. XX w. ceramika szkliwiona, 16,5 x 29 x 29 cm sygnowany na spodzie: 'JFLIS' estymacja: 2 400 - 3 000 PLN 600 - 700 EUR
Prezentowana misa autorstwa Julii Flis jest przykładem mniej popularnych w twórczości artystki form naczyniowych. Ceramiczka znana jest przede wszystkim z rzeźbiarskich obiektów o kształtach silnie inspirowanych naturą. Prace z cyklu „Wiry” oraz „Fale” przywodzą na myśl kształty muszli, kwiatów, fakturę kory drzew lub hub. Dekoracja misy również ma charakter florystyczny, kojarzy się z roślinną wicią oplatającą naczynie. Żłobiony ornament w całości podporządkowany jest tradycyjnej formie, nadaje naczyniu okazałych rozmiarów, lekkości i czyni je niezwykle dekoracyjnym. Julia Flis pochodziła z Łysej Góry. Nie była jednak nigdy bezpośrednio związana
z ceramicznymi warsztatami miejscowej Spółdzielni „Kamionka”. Ukończyła technikum ceramiczne w rodzinnej miejscowości, następnie Wydział Ceramiki i Szkła wrocławskiej PWSSP. Dyplom obroniła w pracowni prof. Rudolfa Krzywca. Na początku lat 70. XX wieku związała się z krakowską Spółdzielnią „Kafel”, której została najpierw kierownikiem artystycznym, następnie prezesem. Jej twórczość w zakresie ceramiki artystycznej była niezwykle różnorodna. Obok autorskich przedmiotów użytkowych, jak wazony czy misy, z jej pracowni w Krakowie – Dąbiu, a następnie w Łysej Górze wychodziły np. rzeźby o tematyce sakralnej.
73
Ha l ina Ga b i - K ł o s o wicz Forma dekoracyjna, lata 70. XX w. ceramika szkliwiona, 16,5 x 29 x 26 cm sygnowana w masie na spodzie monogramem wiązanym: 'HK' estymacja: 1 200 - 1 600 PLN 300 - 400 EUR
„Zupełnie czym innym jest słyszeć o formach tłuczonych, ciętych piłą a potem scalanych na nowo, a czym innym zobaczyć jak 'pracują'. Masa próbująca wydostać się przez linie podziału, w pewnym momencie, oczywiście zastygnie. Najpierw jednak sama wybierze drogę, jaką wypełni „blizny” formy. Dekonstrukcja formy, by tchnąć w nią nowe życie wymaga odwagi i umiejętności, ale najbardziej potrzebuje miłości do procesu powstawania porcelany. Dzięki niej Transformy Plus dają życie za każdym razem nowej porcelanowej istocie. Widać w nich rodzinne podobieństwo wyznaczone cechami charakteru, nie dosłownością. (…) Wszyscy jesteśmy kompilacją różnych doświadczeń i emocji. Podobnie jest z porcelaną. Traumatyczne przeżycia, tak jak rozczłonkowana forma, dają podstawy by narodzić się na nowo. To czego dotykam wraz z pracami Patuszyńskiej, to nie tylko szlachetność porcelany. To szczerość. Szczerość materiału, który pomimo wielowiekowej tradycji potrafi znaleźć dla siebie nowy język wypowiedzi”. – KRYSTYNA ŁUCZAK-SURÓWKA
Monika Patuszyńska wśród swoich prac fot. dzięki uprzejmości artystki
74
75
M o nika P atusz y ń ska
M o nika P atusz y ń ska
( u r . 19 7 3 )
( u r . 19 7 3 )
Zestaw form naczyniowych z serii TransForms Plus, 2013 r.
Forma naczyniowa z serii TransForms Plus, 2018 r.
porcelana, 38 x 31,5 x 30,5 cm (x2)
porcelana, 18,5 x 31 x 31,5 cm
estymacja: 10 000 - 12 000 PLN 2 400 - 2 800 EUR
estymacja: 2 600 - 3 500 PLN 650 - 850 EUR
WYSTAWIANY: - Obszary sensualne, Arsenał Miejski, Wrocław, 2016 - Gäste aus Polen, Keramikmuseum Westerwald, Höhr-Grenzhausen, Niemcy, 2016 - European Prize for Applied Arts, Les anciens abattoirs, Mons, Belgia, 2015 LITERATURA: - Magdalena Zięba. Form, Texture and Deconstruction. Contemporary Lynx. The Art Magazine. 2(4)2015. - Symbole polskiego designu. Paulina Kucharska. Bookmark & Fundacja Kocham Polskę, 2015
76
O l g a N iewska ( 18 9 8 - 19 4 3 ) Uśmiech, 1921 r. fajans szkliwiony, 28,5 x 24 x 24 cm sygnowany w masie przy podstawie, sygnatura nieczytelna estymacja: 4 000 - 6 000 PLN 1 000 -- 1 400 EUR
STAN ZACHOWANIA: - spękania szkliwa
Olga Niewska to wyjątkowa postać na tle polskiej rzeźby okresu dwudziestolecia międzywojennego. Ukończyła pracownię Konstantego Laszczki na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, a następnie kontynuowała studia w Paryżu pod opieką Antoine'a Bourdelle'a. Artystka regularnie wystawiała swoje prace w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, w warszawskiej Zachęcie a także na licznych wystawach za granicą. Twórczość Niewskiej trudno poddać jednoznacznej klasyfikacji stylu czy gatunku. Artystka podejmowała różnorakie tematy, eksperymentowała z używanymi materiałami. Tworzyła w glinie, gipsie, metalu. Sięgała po kamień, drewno, beton oraz ceramikę. Prezentowana praca to studium portretowe oddającego się medytacji mnicha o tajemniczym uśmiechu. Praca powstała na początku lat dwudziestych, kiedy artystka pozostawała pod wyraźnym wpływem swoich mentorów - Laszczki oraz Dunikowskiego. Figurka zdobyła ogromną popularność i powielana była w wielu egzemplarzach.
77
78
Hanna O r t h wein
Hanna O r t h wein
Salamandra, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1956 Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie
Salamandra, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1956 Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie
porcelana malowana, 4,5 x 14 x 8 cm na spodzie znak wytwórni pod szkliwem oraz wypis: 'C-604-984'
porcelana malowana, 4,5 x 14 x 8 cm na spodzie znak wytwórni pod szkliwem, wypis: 'C-604-984 | 20' oraz stempel: '35'
( 1916 - 19 6 3 )
estymacja: 1 000 - 1 300 PLN 250 - 350 EUR
( 1916 - 19 6 3 )
estymacja: 1 000 - 1 300 PLN 250 - 350 EUR
79
Hanna O r t h wein ( 1916 - 19 6 3 )
Słoń, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1959 Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie porcelana malowana natryskowo, 8,5 x 6,5 x 6,5 cm na spodzie stemple: '28 zł', '48', '924' estymacja: 1 000 - 1 500 PLN 250 - 350 EUR
80
Hanna O r t h wein ( 1916 - 19 6 3 )
Murzyn, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1957 Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie porcelana malowana, natrysk wybierany, 14 x 12 x 8 cm na spodzie znak wytwórni oraz odręczny wypis: '29 | 9-106-644' estymacja: 900 - 1 200 PLN 250 - 300 EUR
81
Hanna O r t h wein ( 1916 - 19 6 3 )
Struś, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1955 porcelana malowana, 18 x 7,5 x 7 cm estymacja: 700 - 1 000 PLN 200 - 250 EUR
82
I rena D r ó żdż - H y ż y ( 19 2 5 - 19 8 4 )
Sarenka i kaczuszka, lata 50. XX w., projekt z roku 1954 kamionka szkliwiona sarenka (14,5 x 8,5 x 6 cm) kaczuszka (5,5 x 7,5 x 4,5 cm) estymacja: 1 800 - 2 400 PLN 450 - 600 EUR
Twórczość Ireny Dróżdż-Hyży na polu ceramiki była bogata i mocno zróżnicowana, obejmowała bowiem zarówno kameralne figurki, naczynia użytkowe i dekoracyjne, czy wreszcie rzeźbę. Mimo to prezentowane tu figurki to prawdopodobnie jedne z najbardziej popularnych i rozpoznawalnych prac artystki. Te niewielkich rozmiarów zwierzęce postaci stanowiły część pracy dyplomowej Dróżdż-Hyży, obronionej w pracowni profesora Rudolfa Krzywca na wrocławskiej PWSSP w 1952 roku. Obok kaczuszki i sarenki artystka zaprojektowała także figurki zajączka i słonika. Projekt dyplomowy realizowała w warsztatach Spółdzielni „Ceramika Artystyczna” w Bolesławcu, gdzie również po ukończeniu studiów wykonywała swoje projekty. Charakterystyczne dla pierwszego okresu jej twórczości są nawiązania do tradycji ludowych, ryte dekoracje, malowanie rożkiem. W kolejnych latach projektantka upraszczała formy i zaczęła eksperymentować ze szkliwami. Stosowała barwne glazury, szkliwa redukcyjne i spływające.
83
Z b i g niewa Ś l iw o wska - W awrz y niak ( 19 31 - 2 0 0 3 )
Dziewczyna z koszem, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1957 Zakłady Porcelany Stołowej „Krzysztof” w Wałbrzychu porcelana malowana, 18 x 6 x 5 cm na spodzie znak wytwórni pod szkliwem oraz stempel: '1—52' estymacja: 500 - 800 PLN 150 - 200 EUR
84
85
Zbigniewa Śliwowska -Wawrzyniak
Zbigniewa Śliwowska -Wawrzyniak
( 19 31 - 2 0 0 3 )
Wazon Calypso, lata 60. XX w. Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie
( 19 31 - 2 0 0 3 )
Wazon Calypso, lata 60. XX w. porcelana, natrysk, 36,5 x 14 x 12 cm
porcelana malowana, natrysk wybierany, 35,5 x 13,5 x 12 cm na spodzie znak wytwórni oraz wypis: 'C-516-977' estymacja: 800 - 1 200 PLN 200 - 300 EUR
estymacja: 500 - 800 PLN 150- 200 EUR
86
87
Zbigniewa Śliwowska -Wawrzyniak
Zbigniewa Śliwowska -Wawrzyniak
Wazon Kropla, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1957 Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie
Wazon Kropla, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1957 Zakłady Porcelany Stołowej „Krzysztof” w Wałbrzychu
porcelana malowana, natrysk wybierany, 37 x 15 x 15 cm na spodzie znak wytwórni oraz wypis: 'C-515-976'
porcelana malowana, natrysk wybierany, 21,5 x 9,5 x 9,5 cm na spodzie znak wytwórni oraz stempel: '1 193'
estymacja: 1 800 - 2 400 PLN 450 - 600 EUR
estymacja: 1 000 - 1 600 PLN 250 - 400 EUR
( 19 31 - 2 0 0 3 )
( 19 31 - 2 0 0 3 )
STAN ZACHOWANIA: - widoczne stłuczenie przy wlewie
88
D anuta D uszniak ( u r . 19 2 6 )
Serwis do kawy Prometeusz, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1959 Zakłady Porcelany Stołowej „Chodzież” w Chodzieży porcelana malowana, w skład zestawu wchodzą: dzbanek (23,5 x 18,5 x 10,5 cm), mlecznik (10,5 x 9,5 x 6 cm), cukiernica (8,5 x 9 x 9 cm), sześć filiżanek (6 x 7,5 x 6 cm), sześć spodków (2 x 11,5 x 11,5 cm) na spodzie znak wytwórni estymacja: 3 500 - 5 000 PLN 850 - 1 200 EUR
STAN ZACHOWANIA: - zamaskowany odprysk na rancie jednego ze spodków LITERATURA: - por. Joanna Hübner-Wojciechowska, Lata 60. XX w. Sztuka Użytkowa. Przewodnik dla kolekcjonerów, Warszawa 2014, s. 229 (il.)
89
D anuta D uszniak ( u r . 19 2 6 )
Wazon Pień, lata 60. XX w. Zakłady Porcelitu Stołowego „Tułowice” w Tułowicach porcelit malowany, 35 x 36,5 x 15 cm na spodzie znak wytwórni estymacja: 4 000 - 5 000 PLN 1 000 - 1 200 EUR
LITERATURA: - por. Joanna Hübner-Wojciechowska, Lata 60. XX w. Sztuka Użytkowa. Przewodnik dla kolekcjonerów, Warszawa 2014, s. 251 (il.)
90
D anuta D uszniak ( u r . 19 2 6 )
Wazon Rock'n'Roll, lata 50.-60. XX w. Zakłady Porcelany Stołowej „Krzysztof” w Wałbrzychu porcelana malowana, natrysk, 24 x 9 x 9 cm na spodzie znak wytwórni pod szkliwem estymacja: 1 200 - 2 000 PLN 300 - 500 EUR
LITERATURA: - por. Joanna Hübner-Wojciechowska, Lata 60. XX w. Sztuka Użytkowa. Przewodnik dla kolekcjonerów, Warszawa 2014, s.253 (il.) - por. Barbara Banaś, Polski New Look. Ceramika użytkowa lat 50. i 60., Wrocław 2011, s.34 (il.)
91
D anuta D uszniak ( u r . 19 2 6 )
Wazon Rock'n'Roll, lata 50.-60. XX w. Zakłady Porcelany Stołowej „Krzysztof” w Wałbrzychu porcelana, natrysk, 24,5 x 8,5 x 8 cm na spodzie znak wytwórni pod szkliwem estymacja: 1 200 - 2 000 PLN 300 - 500 EUR
STAN ZACHOWANIA: - zarysowania malatury LITERATURA: - por. Joanna Hübner-Wojciechowska, Lata 60. XX w. Sztuka Użytkowa. Przewodnik dla kolekcjonerów, Warszawa 2014, s.253 (il.) - por. Barbara Banaś, Polski New Look. Ceramika użytkowa lat 50. i 60., Wrocław 2011, s.34 (il.)
92
93
D anuta D uszniak
D anuta D uszniak
Wazon, 2018 r.
Wazon, 2018 r.
ceramika szkliwiona, 28,5 x 18 x 18 cm sygnowany wyciskiem na spodzie: 'Danuta Duszniak | Da-Du | 2018'
ceramika szkliwiona, 28,5 x 18 x 18 cm sygnowany wyciskiem na spodzie: 'Danuta Duszniak | Da-Du | 2018'
estymacja: 3 000 - 4 000 PLN 700 - 1 000 EUR
estymacja: 3 000 - 4 000 PLN 700 - 1 000 EUR
( u r . 19 2 6 )
( u r . 19 2 6 )
94
95
D anuta D uszniak
D anuta D uszniak
Wazon, 2018 r.
Wazon, 2018 r.
ceramika szkliwiona, 28,5 x 18 x 18 cm sygnowany wyciskiem na spodzie: 'Danuta Duszniak | Da-Du | 2018'
ceramika szkliwiona, 28,5 x 18 x 18 cm sygnowany wyciskiem na spodzie: 'Danuta Duszniak | Da-Du | 2018'
estymacja: 3 000 - 4 000 PLN 700 - 1 000 EUR
estymacja: 3 000 - 4 000 PLN 700 - 1 000 EUR
( u r . 19 2 6 )
( u r . 19 2 6 )
Ja niestety mam talent! Z Danutą Duszniak rozmawia Cezary Lisowski
Od czasu pierwszych Pani projektów opracowywanych dla Instytutu Wzornictwa Przemysłowego minęło ponad sześćdziesiąt lat, tymczasem w ramach aukcji „Design. Sztuka Kobiet” będzie miała miejsce premiera najnowszych prac Pani autorstwa – serii wazonów. Czy projektowała Pani przez cały ten czas? Wazony nie są moimi najnowszymi pracami. Są z ubiegłego roku. Teraz pracuję nad nowym serwisem. Ja bardzo szybko odcinam się od swoich projektów. Poświęcam się im w pełni, kiedy nad nimi pracuję. Zawsze kiedy chodziłam do pracowni narzucałam sobie wręcz pewien rygor, teraz muszę pracować, projektować. Gdy coś skończę, chcę, aby to żyło własnym życiem. Kiedyś swoje prace również sprzedawałam za pośrednictwem Desy, w salonie przy Nowym Świecie. Moje autorskie formy z ceramiki stały tam na takich wysokich kubikach. Do Desy wszedł klient, mężczyzna w kapeluszu, odłożył kapelusz na jednym z tych postumentów i zaczął oglądać obrazy na ścianach, Stażewskiego. Po czym zabrał kapelusz, pod nim moją pracę i wyszedł. Jak wielkie było zakłopotanie pań z Desy, kiedy zadzwoniły do mnie, przepraszając za tę sytuację i próbując zrekompensować mi tę stratę. Ja nie potrzebowałam żadnej rekompensaty, miałam wręcz wielką satysfakcję, że moja praca spodobała się komuś tak bardzo, że postanowił ją wykraść. Uznałam to za komplement.
Już niebawem w Desie pojawią się kolejne Pani prace. Na szczęście wazony, które przygotowaliśmy na tę okazję nie mieszczą się pod kapeluszem. Ale są też zupełnie inne niż wcześniejsze Pani projekty, w których również był ruch, ale ich forma była zdecydowanie bardziej płynna i organiczna. Ponieważ teraz myślę o przedmiotach zupełnie inaczej. Kiedy, już prawie siedemdziesiąt lat temu, studiowałam na Wydziale Rzeźby warszawskiej akademii, jej rektorem był profesor Marian Wnuk. Chodziłam do niego na wykłady, nie były one obowiązkowe, ale bardzo ceniłam profesora. Na jednym z tych wykładów, usłyszałam jednak, że praca artysty, jego plastyczna koncepcja, nie może być determinowana materiałem, w którym pracuje. Strasznie się wtedy oburzyłam i obraziłam na profesora, ta teza była dla mnie nie do zaakceptowania. Uważałam, że zawsze trzeba myśleć o materiale, szanować go. Ja tak pracowałam. Po tych sześćdziesięciu, czy nawet siedemdziesięciu latach doszłam jednak do wniosku, że profesor Wnuk miał rację. To nie ja muszę liczyć się z materiałem, tylko on ze mną. Trzeba dostosowywać technologię do pomysłu. Ja rzucam koncepcję, a fachowcy muszą podążyć jej torem.
Dlatego zaprojektowała Pani, myślę, dość skomplikowane w produkcji formy, na które być może wcześniej by sobie Pani nie pozwoliła. Na szczęście współpracowałam z najlepszym formierzem, który w przestrzeń przeniósł dokładnie to, co ja narysowałam na papierze. W projektowaniu liczą się milimetry. W tych formach wszystkie się zgadzają.
Czyli jest Pani zadowolona z efektu, mino, że te prototypy, które prezentujemy, jeszcze wciąż przeciekają… A miały już nie przeciekać! Kiedy je zobaczyłam, byłam zachwycona. Uważam, że te formy pięknie grają w świetle, jest ono ważną składową tego projektu. Światło gra z nimi, ożywia je, zmienia ich kształty. Kiedy stały u mnie w mieszkaniu uwielbiałam patrzeć jak poruszają się w nim, w rzeczywistości jednak zmieniał się tylko kąt padania światła a wazony stały na swoim miejscu. Przygotowałam też dla nich wzory dekoracji, takie wersje też są przewidziane, ale w tym jednolitym, gładkim szkliwie pracują najlepiej. Nie było to moją inspiracją, ale widzę w nich ducha modernistycznej architektury spod znaku Le Corbusiera.
Znamy już efekt, ale proszę jeszcze powiedzieć, jak wyglądał sam proces projektowania, jak Pani teraz pracuje? Koncepcja tych form bardzo długo tkwiła gdzieś w mojej podświadomości. W końcu kiedy przeniosłam ją na papier, wstawałam w nocy, żeby zobaczyć to co narysowałam. To moja częsta praktyka. Wstaję w nocy, żeby zobaczyć swój projekt, oglądam go wtedy „na świeżo”, z dystansem, jakbym robiła korekty komuś innemu. Na chłodno, bez emocji, oglądam, poprawiam, oceniam. W przypadku tych wazonów było jednak inaczej, wszystko mi się w nich podobało, nieskromnie uznałam, że są doskonałe. Cóż ja na to poradzę, że jak śpiewał Jerzy Stuhr, ja niestety mam talent!
Obecnie pracuje Pani nad nowym fasonem serwisu, co będzie kolejnym projektem? Fontanna! W projektach wazonów ujarzmiłam światło, teraz pora na żywioł wody.
96
Hanna M od r zewska - N owosie l ska ( 1917 - 2 0 0 8 )
Serwis do kawy, 1959 r. porcelana malowana, złocenia poszczególne elementy zestawu pochodzą z różnych wytwórni w skład zestawu wchodzą: dzbanek (18 x 16 x 11 cm), mlecznik (10 x 10 x 7 cm), cukiernica (7 x 10 x 10 cm), sześć filiżanek (4,2 x 7 x 5,8 cm) sześć spodków (1,5 x 11 x 11) oraz miseczka (5 x 8 x 5 cm) sygnowany i datowany na spodzie mlecznika: 'Mal. | H. Modrzewska | H 59' estymacja: 3 000 - 4 000 PLN 700 - 1 000 EUR
Przygoda Hanny Modrzewskiej-Nowosielskiej z ceramiką rozpoczęła się około 1966 roku i z chwilowego zainteresowania przerodziła w sposób na życie. Wraz z mężem Leszkiem Nowosielskim zaczynała od dekoracji gotowych wyrobów ceramicznych, by z biegiem lat wyspecjalizować się w kameralnej rzeźbie ceramicznej oraz pomagać Leszkowi w realizacji wielkoformatowych kompozycji. Nowosielscy szybko stali się cenionymi twórcami, a prowadzony przez nich dom-galeria w Podkowie Leśnej, jednym z najważniejszych miejsc spotkań i wydarzeń dla środowiska artystycznego lat 60. i 70. XX wieku. Prezentowane w katalogu wyroby sygnowane przez Hannę Nowosielską należą do pierwszego typu jej działalności ceramicznej. Nowosielscy nabywali w wytwórniach w Ćmielowie, Wałbrzychu czy Chodzieży gotowe naczynia z białej porcelany i tworzyli na nich własne dekoracje. Każde z nich miało w tym swój własny styl. Nowosielski podejmował tematy historyczne, sceny batalistyczne, naczynia zdobił postaciami rycerzy i wojów. Hannę inspirowały kostiumy teatralne, ubiory ludowe. Prace bardzo często wykonywane były na zamówienie. Znajdowały zainteresowanie nie tylko wśród klientów indywidualnych, lecz także przedsiębiorstw, instytucji państwowych, wręczane były jako nagrody bądź podarunki dla ówczesnych przywódców i dostojników. Bywało, że miały charakter propagandowy i reklamowy. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku prezentowanych obiektów. Serię różnego typu naczyń: wazonów, talerzy i pater, popielnic i innych, motywem warszawskiej syrenki dekorowała Modrzewska-Nowosielska prawdopodobnie na zlecenie Warszawskiej Fabryki Syntetyków Zapachowych, przekształconej w firmę Pollena-Aroma, zajmującej się produkcją perfum. Niezwykle wysmakowane, subtelne dekoracje o graficznym charakterze wzbogacały formę naczyń i z przedmiotów codziennego użytku czyniły kameralne dzieła sztuki.
97
98
Hanna M od r zewska - N owosie l ska Hanna M od r zewska - N owosie l ska ( 1917 - 2 0 0 8 )
( 1917 - 2 0 0 8 )
Popielnica reklamowa AROMA, lata 60. XX w.
Patera reklamowa AROMA, lata 60. XX w.
porcelana, natrysk wybierany, 3,5 x 16,5 x 11,5 cm sygnowany i opisany na spodzie: 'H. Modrzewska | Hand painted'
porcelana, natrysk wybierany, 3 x 25,5 x 25,5 cm sygnowany i opisany na spodzie: 'H. Modrzewska | Hand painted'
estymacja: 1 000 - 1 500 PLN 250 - 350 EUR
estymacja: 1 500 - 2 400 PLN 350 - 600 EUR
Hanna Modrzewska-Nowosielska we wnętrzu swojego domu, lata 70. XX w. fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe
99
100
Hanna M od r zewska - N owosie l ska
Hanna M od r zewska - N owosie l ska
Popielnica reklamowa AROMA, lata 60. XX w.
Popielnica reklamowa AROMA, lata 60. XX w.
porcelana, natrysk wybierany, 2,5 x 18,5 x 12 cm sygnowany na spodzie: 'H. Modrzewska'
porcelana, natrysk wybierany, 4 x 13 x 11,5 cm
( 1917 - 2 0 0 8 )
estymacja: 1 000 - 1 500 PLN 250 - 350 EUR
( 1917 - 2 0 0 8 )
estymacja: 1 000 - 1 500 PLN 250 - 350 EUR
101
102
W ies ł awa G o ł a j ewska
W ies ł awa G o ł a j ewska
Lampka Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie
Paterka, lata 60. XX w., projekt z roku 1963 Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie
porcelit szkliwiony, tworzywa sztuczne, podstawa 23 x 11 x 11 cm, abażur 15 x 17,5 x 17,5 cm
porcelit szkliwiony, 7 x 12 x 12 cm
( 19 2 8 - 2 015 )
estymacja: 800 - 1 200 PLN 200 - 300 EUR
( 19 2 8 - 2 015 )
estymacja: 300 - 500 PLN 100 - 150 EUR
„Szkliwo zbiegające to mój pomysł. A właściwie mojego męża Zygmunta - mam do dziś patent. Mąż pracował w Instytucie Ceramiki i Szkła, był inżynierem ceramikiem i opracował technologię tego szkliwa, ja wraz z zakładowym technologiem, panią Werner, wprowadziłyśmy je do produkcji. Tu wszystko zależało od tego, jak długo przedmiot stał w piecu - jeśli wyciągnięto go szybko, to faktura była rozlana, im dłużej stał, tym drobniejsze były te grudeczki, nawet tak, że wyglądały jak drobne zamarznięte igiełki. Ale w ciągłej produkcji nie było na to czasu”. – WIESŁAWA GOŁAJEWSKA
103
104
W ies ł awa G o ł a j ewska
Z o f ia P r z y b y szewska
( 19 2 8 - 2 015 )
( 19 01 - 19 6 6 )
Ikebana, lata 60. XX w. Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie
Wazon, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1958 Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie
porcelit szkliwiony, 9 x 17 x 17 cm na spodzie znak wytwórni
porcelit szkliwiony, 21,5 x 9,5 x 8 cm na spodzie znak wytwórni
estymacja: 300 - 500 PLN 100 - 150 EUR
estymacja: 700 - 1 000 PLN 200 - 250 EUR
105
106
W ies ł awa G o ł a j ewska
W ies ł awa G o ł a j ewska
( 19 2 8 - 2 015 )
( 19 2 8 - 2 015 )
Wazon, lata 60. XX w. Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie
Wazon, lata 60. XX w. Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie
porcelit szkliwiony, 37,5 x 18 x 18 cm
porcelit szkliwiony, 44,5 x 19 x 19 cm
estymacja: 500 - 800 PLN 150 - 200 EUR
estymacja: 400 - 700 PLN 100 - 200 EUR
107
Ga b rie l a Ś l eżewska - H o ffman ( u r . 19 2 3 )
Zestaw deserowy Ryszard, lata 60. XX w. Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie porcelit szkliwiony w skład zestawu wchodzą: patera (4 x 25,5 x 24,5 cm) oraz sześć talerzyków (3 x 15,5 x 15 cm) estymacja: 800 - 1 200 PLN 200 - 300 EUR
108
Ga b rie l a Ś l eżewska - H o ffman ( u r . 19 2 3 )
Zestaw deserowy Ryszard, lata 60. XX w. Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie porcelit malowany, szkliwiony w skład zestawu wchodzą: patera (4 x 25,5 x 25 cm) oraz sześć talerzyków (2,5 x 15,5 x 15 cm) na spodzie znak wytwórni estymacja: 700 - 1 000 PLN 200 - 250 EUR
STAN ZACHOWANIA: - delikatne ryski i przetarcia malatury
109
Z o f ia P r z y b y szewska ( 19 01 - 19 6 6 )
Zestaw do napojów, lata 60. XX w. Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie porcelit malowany, szkliwiony w skład zestawu wchodzą: dzbanek (26 x 9 x 10,5 cm) oraz cztery kubki ( 8,5 x 6,7 x 9 cm) na spodzie znak wytwórni pod szkliwem estymacja: 500 - 800 PLN 150 - 200 EUR
STAN ZACHOWANIA: - włosowate pęknięcie na uchu jednego z kubków
110
Z o fia Ga l i ń ska ( 1913 - 19 9 8 )
Serwis do kawy Kajtek, lata 60. XX w. Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie porcelit szkliwiony, złocenie w skład zestawu wchodzą dzbanek (19 x 16,5 x 12,5 cm), mlecznik (11 x 8,5 x 8,5 cm), cukiernica (7 x 8,5 x 8,5 cm), dwanaście filiżanek (5,5 x 7,5 x 6,2 cm), dwanaście spodków (1,5 x 11,5 x 11,5 cm) na spodzie znak wytwórni estymacja: 1 000 - 1 500 PLN 250 - 350 EUR
WYSTAWIANY: - Galeria Wzornictwa Polskiego, Muzeum Narodowe w Warszawie, ekspozycja stała (inny egzemplarz) - Rzeczy pospolite – polskie produkty 1988-1999, Muzeum Narodowe w Warszawie, 2000 (inny egzemplarz) LITERATURA: - por. Joanna Hübner-Wojciechowska, Lata 60. XX w. Sztuka użytkowa. Przewodnik dla kolekcjonerów, Warszawa 2014, s. 237 (il.) - por. Barbara Banaś, Polski New Look. Ceramika użytkowa z lat 50. i 60., Wrocław 2011, s. 45 (il.) - red. Czesława Frejlich, Rzeczy pospolite, Polskie wyroby 1899-1999, Olszanica 2001, s. 154-155
111
Z o fia Ga l i ń ska ( 1913 - 19 9 8 )
Serwis do kawy Kajtek, lata 60. XX w. Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” w Pruszkowie porcelit szkliwiony, w skład zestawu wchodzą dzbanek (19 x 16,5 x 12,5 cm), mlecznik (11 x 8,5 x 8,5 cm), cukiernica (7 x 8,5 x 8,5 cm), sześć filiżanek (5,5 x 7,5 x 6,2 cm), sześć spodków (1,5 x 11,5 x 11,5 cm) na spodzie znak wytwórni estymacja: 800 - 1 200 PLN 200 - 300 EUR
WYSTAWIANY: - Galeria Wzornictwa Polskiego, Muzeum Narodowe w Warszawie, ekspozycja stała (inny egzemplarz) - Rzeczy pospolite – polskie produkty 1988-1999, Muzeum Narodowe w Warszawie, 2000 (inny egzemplarz) LITERATURA: - por. Joanna Hübner-Wojciechowska, Lata 60. XX w. Sztuka użytkowa. Przewodnik dla kolekcjonerów, Warszawa 2014, s. 237 (il.) - por. Barbara Banaś, Polski New Look. Ceramika użytkowa z lat 50. i 60., Wrocław 2011, s. 45 (il.) - red. Czesława Frejlich, Rzeczy pospolite, Polskie wyroby 1899-1999, Olszanica 2001, s. 154-155
112
Z o fia Ga l i ń ska ( 1913
- 19 9 8 )
Projekt dekoracji na porcelanę, około 1958 r. akwarela, tusz/papier, 16 x 23 cm estymacja: 1 200 - 1 600 PLN 300 - 400 EUR
STAN ZACHOWANIA: - zażółcenie papieru
Obok wielu form naczyń ceramicznych wdrożonych do produkcji, spośród których to niewątpliwie serwis do kawy Kajtek, produkowany w Pruszkowskich Zakładach Porcelitu zyskał największą popularność, Zofia Galińska projektowała również dekoracje, które za pomocą kalki przenoszone były na porcelanę. Niezwykle subtelny, delikatny charakter jej wzorów podkreślał delikatność porcelanowych form. Bez wątpienia wpływ na styl dekorów Galińskiej mogło mieć jej doświadczenie związane z projektowaniem tkanin, zdobyte najpierw w Fabryce Jedwabiu Naturalnego w Milanówku, następnie w Zakładzie Druków na Tkaninie Instytutu Wzornictwa Przemysłowego, które poprzedzało pracę w Zakładzie Ceramiki i Szkła IWP. Związana przez kilkanaście lat z Instytutem artystka stworzyła dziesiątki projektów naczyń użytkowych, w tym dla gastronomii, hoteli i przedszkoli.
113
Z o fia Ga l i ń ska ( 1913
- 19 9 8 )
Projekty dekoracji na porcelanę Targ, 1958 r. tusz/papier, 21,2 x 30 cm opisany na odwrociu: 'Cs/58/4/6 Targ' estymacja: 1 200 - 1 600 PLN 300 - 400 EUR
STAN ZACHOWANIA: - zażółcenie papieru
Talerzyk z dekoracją Targ autorstwa Zofii Galińskiej, lata 50. XX w. fot. archiwum rodzinne artystki
114
Z o f ia P r z y b y szewska ( 19 01 - 19 6 6 )
Wazon, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1959 Zakłady Porcelitu Stołowego „Tułowice” w Tułowicach porcelit, natrysk wybierany, 47 x 22 x 16 cm na spodzie znak wytwórni estymacja: 2 600 - 3 500 PLN 650 - 850 EUR STAN ZACHOWANIA: - naprawiane pęknięcie na wlewie
115
116
Ludmi ł a P o k o rnianka
Ludmi ł a P o k o rnianka
Wazon, lata 60. XX w. Zakład Porcelany Stołowej „Wałbrzych” w Wałbrzychu
Wazon, lata 60. XX w. Zakład Porcelany Stołowej „Wałbrzych” w Wałbrzychu
porcelana, natrysk wybierany, 23 x 9 x 9 cm na spodzie znak wytwórni pod szkliwem, wycisk: '177', oraz wypis: 'Hand painted | L. Pokornianka | 22678/12'
porcelana, natrysk wybierany, 23 x 9 x 9 cm na spodzie znak wytwórni pod szkliwem, wycisk: '177', oraz wypis: 'Hand painted | pr. L. Pokornianka |W 12/2269 | 7'
estymacja: 800 - 1 200 PLN 200 - 300 EUR
estymacja: 800 - 1 200 PLN 200 - 300 EUR
( 19 2 0 - 19 8 7 )
( 19 2 0 - 19 8 7 )
117
118
Z o f ia P r z y b y szewska
Z o f ia P r z y b y szewska
Wazon Kręgiel, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1959 Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie
Popielniczka, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1956 Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie
porcelana malowana, 21 x 10 x 8 cm na spodzie znak wytwórni
porcelana malowana, złocenia, 6,5 x 17,5 x 17,5 cm na spodzie znak wytwórni
estymacja: 1 400 - 1 800 PLN 350 - 450 EUR
estymacja: 500 - 800 PLN 150 - 200 EUR
( 19 01 - 19 6 6 )
( 19 01 - 19 6 6 )
STAN ZACHOWANIA: - przetarcia złoceń
119
A da C h mie l ( u r . 19 41 )
Serwis do kawy Kakadu, lata 60. XX w. Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych „Steatyt” w Katowicach porcelana malowana, złocenia w skład zestawu wchodzą: dzbanek (26,5 x 10 x 16 cm), mlecznik (13 x 6,5 x 10 cm), cukiernica (12 x 7,5 x 7,5 cm), sześć filiżanek (6 x 8,5 x 6 cm), sześć spodków (2,5 x 11 x 10,5 cm) oraz sześć talerzyków deserowych (3 x 15 ,5 x 14,5) na spodzie znak wytwórni estymacja: 4 500 - 6 000 PLN 1 100 - 1 400 EUR
„Dlaczego 'kakadu'? Bo ten serwis był tak kolorowy jak papuga. Dodatkowo przykrywki dzbanka i cukiernicy, miały tak zadarte uchwyty jak kakadu czubek. W Steatycie podczas projektowania poza naszą fantazją ograniczały nas tylko możliwości technologiczne. Dlatego nim taki serwis powstał robiliśmy próby. Czy forma w piecu nie ‘siądzie’, czy nie ‘pójdzie na boki’. Raz w tygodniu był wypał w dużym piecu, wtedy dokładaliśmy tam próbne formy, zwykle były to filiżanki. Jeśli się nie udało – trudno, zmarnowało się jedynie trochę masy, ale jeśli wszystko wypaliło się dobrze – to była radocha!”. – ADA CHMIEL
STAN ZACHOWANIA: - przetarcia na złoceniach - naprawiane pęknięcie jednego z talerzyków LITERATURA: - por. Barbara Banaś, Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych Steatyt w Katowicach, Wrocław 2015, s. 110-111 (il.), 214 WYSTAWIANY: - Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych Steatyt w Katowicach, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 2015 (inny egzemplarz)
Ada Chmiel we wnętrzu pierwszej siedziby Steatytu, lata 60. XX w. fot. [za:] Barbara Banaś, Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych Steatyt w Katowicach, Wrocław 2015, s. 177
„Jestem absolwentką liceum plastycznego ze specjalizacją metaloplastyka. W moich pierwszych projektach dla Steatytu zawsze wykorzystywałam swoje umiejętności wyniesione ze szkoły, łączyłam porcelanę z metalem. Wszystkie świeczniki i inne metaloplastyczne wyroby Steatytu są moimi projektami”. – ADA CHMIEL
120
121
A da C h mie l
A da C h mie l
Świecznik, lata 60. XX w. Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych „Steatyt” w Katowicach
Świecznik, lata 60. XX w. Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych „Steatyt” w Katowicach
metal, porcelana, natrysk, złocenia, 14 x 19 x 9 cm znak wytwórni na spodzie
metal, porcelana, natrysk, złocenia, 14 x 19 x 9 cm znak wytwórni na spodzie
estymacja: 1 000 - 1 500 PLN 250 - 350 EUR
estymacja: 1 000 - 1 500 PLN 250 - 350 EUR
( u r . 19 41 )
( u r . 19 41 )
LITERATURA: - por. Barbara Banaś, Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych Steatyt w Katowicach, Wrocław 2015, s. 160
LITERATURA: - por. Barbara Banaś, Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych Steatyt w Katowicach, Wrocław 2015, s. 160
WYSTAWIANY: - Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych Steatyt w Katowicach, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 2015 (inny egzemplarz)
WYSTAWIANY: - Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych Steatyt w Katowicach, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 2015 (inny egzemplarz)
122
M a r ia G r a l ewska ( 1910 - 19 7 2 )
Wazonik, lata 60. XX w. fajans malowany szkliwiony, 10,5 x 9,5 x cm sygnowany w masie na spodzie: 'M. GRALEWSKA' oraz monogram wiązany: 'MG' estymacja: 700 - 1 000 PLN 200 - 250 EUR
Maria Gralewska studiowała w przedwojennej Miejskiej Szkole Sztuk Zdobniczych i Malarstwa w Warszawie. Od początku swojej działalności artystycznej pasję do malarstwa łączyła z ceramiką, tworząc malarskie dekoracje na naczyniach i płytach ceramicznych. W okresie powojennym należała do warszawskiej grupy artystów „Zespół”, która już w pierwszej połowie lat 50. XX wieku swoje projekty realizowała m.in. w Zakładach Fajansu we Włocławku. Prócz Gralewskiej do „Zespołu” należeli: Maria Wolska-Berezowska, Marta Podoska-Koch, Henryk Gaczyński. Artyści ci jeszcze przed wprowadzeniem do produkcji we Włocławku picassowskich wzorów rozpoczęli zdobienie fajansowych naczyń w nowoczesny sposób. Gralewska, podobnie jak inni członkowie grupy korzystała z zasobów włocławskich zakładów. Projektowała własne formy, ale również wykorzystywała modele będące w produkcji, na które nanosiła autorskie dekoracje. W późniejszych latach Maria Gralewska poświęciła się rzeźbie ceramicznej. Tworzyła płaskorzeźby – wiele z nich zrealizowanych zostało w warszawskich wnętrzach m.in. w Domu Rzemiosł Różnych. Jest autorką ceramicznego ołtarza w jednym z kościołów w Porto Alegre w Brazylii.
123
M a r ia G r a l ewska ( 1919 - 19 7 2 )
Para talerzyków dekoracyjnych, lata 50.-60. XX w. fajans malowany szkliwiony 2 x 17,3 x 17 cm 1,5 x 11,7 x 11,7 cm oba talerzyki sygnowane podszkliwnie na spodzie: 'M. GRALEWSKA | POLAND' oraz monogramem wiązanym: 'MG' estymacja: 900 - 1 200 PLN 250 - 300 EUR
124
125
Hanna Łącka
Hanna Łącka
Miseczka, lata 60. XX w.
Patera, lata 60. XX w.
fajans malowany szkliwiony, 3 x 12,5 x 12,5 cm sygnowany podszkliwnie na spodzie: 'H. Łącka'
fajans malowany szkliwiony, 3,5 x 24 x 24 cm sygnowany podszkliwnie na spodzie: 'H. Łącka'
estymacja: 400 - 600 PLN 100 - 150 EUR
estymacja: 500 - 800 PLN 150 - 200 EUR
126
Hanna Łącka Patera, lata 60. XX w. fajans malowany szkliwiony, 4 x 24,5 x 24,5 cm sygnowany podszkliwnie na spodzie: 'H. Łącka' estymacja: 700 - 1 000 PLN 200 - 250 EUR
127
W a l ent y na Go r oszenik ( 19 2 3 - 2 0 0 4 )
Patera Przyjaciele, lata 60. XX w. Zakłady Porcelany Stołowej „Krzysztof” w Wałbrzychu porcelana malowana, natrysk wybierany, 4,5 x 32 x 32 cm na spodzie znak wytwórni, stemple: 'hand painted | G' oraz wypis: ‘”Przyjaciele” | 1-34 | Nagroda Quiz’ estymacja: 1 500 - 2 000 PLN 350 - 500 EUR
128
129
T e r esa W a l i g ó r ska
T e r esa W a l i g ó r ska
Paterka dekoracyjna Drzewa, lata 60. XX w. Zakłady Porcelany Stołowej „Krzysztof” w Wałbrzychu
Paterka dekoracyjna Zamczysko, lata 60. XX w. Zakłady Porcelany Stołowej „Krzysztof” w Wałbrzychu
porcelana malowana, natrysk wybierany, 2 x 9,3 x 9,3 cm sygnowana na spodzie: znak wytwórni oraz odręczny wypis: '"Drzewa" | proj. T. Waligórska'
porcelana malowana, natrysk wybierany, 4 x 32 x 32 cm
estymacja: 1 000 - 1 500 PLN 250 - 350 EUR
STAN ZACHOWANIA: - spękania od spodu
estymacja: 1 500 - 2 000 PLN 350 - 500 EUR
130
131
E l ż b ieta P iwek - Bia ł o b o rska
E l ż b ieta P iwek - Bia ł o b o rska
Wazonik, wzór nr 166, lata 50-60. XX w. , projekt z roku 1956 Zakłady Fajansu „Włocławek” we Włocławku
Wazonik, wzór nr 166, lata 50-60. XX w., projekt z roku 1956 Zakłady Fajansu „Włocławek” we Włocławku
fajans malowany podszkliwnie, 11 x 11,5 x 11,5 cm na spodzie znak wytwórni pod szkliwem
fajans malowany podszkliwnie, 11 x 11,5 x 11,5 cm na spodzie znak wytwórni pod szkliwem oraz wypis: '544/166'
estymacja: 500 - 800 PLN 150 - 200 EUR
estymacja: 500 - 800 PLN 150 - 200 EUR
( 19 2 2 - 19 8 9 )
LITERATURA: - por. Piotr Nowakowski, Fantastyczna ceramika użytkowa. Włocławskie fajanse z lat 1953-65 z kolekcji Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, 2008, s. 33
( 19 2 2 - 19 8 9 )
LITERATURA: - por. Piotr Nowakowski, Fantastyczna ceramika użytkowa. Włocławskie fajanse z lat 1953-65 z kolekcji Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, 2008, s. 33
132
E l ż b ieta P iwek - Bia ł o b o rska ( 19 2 2 - 19 8 9 )
Garnitur do ciast, wzór nr 185, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1957 Zakłady Fajansu „Włocławek” we Włocławku fajans malowany podszkliwnie w skład zestawu wchodzą: patera (2,5 x 29,5 x 29,5 cm) oraz sześć talerzyków (1,5 x 18 x 18 cm) na spodzie znak wytwórni pod szkliwem oraz stemple: 'Hand | painted', 'Made | in Poland', '3185' (numer dekoracji) estymacja: 800 - 1 200 PLN 200 - 300 EUR
LITERATURA: - por. Piotr Nowakowski, Fantastyczna ceramika użytkowa. Włocławskie fajanse z lat 1953-65 z kolekcji Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, 2008, s. 38
Gdy w 1953 roku Elżbieta Piwek-Białoborska rozpoczęła pracę w Ośrodku Wzorcującym Włocławskich Zakładów Fajansu nie mogła nawet przypuszczać, że zwiąże się z nim niemal do końca życia, a do historii polskiego wzornictwa przejdzie jako jedna z najwybitniejszych twórczyń fajansu. We Włocławku artystka stworzyła projekty ponad stu form galanterii fajansowej, projektowała wazony, lampy, misy, popielnice. Wypracowała w tym swój własny styl. Tworząc wzory kolejnych przedmiotów kierowała się tym, by można je było łączyć w komplety. Tak więc wazon jej autorstwa świetnie prezentował się na stole w towarzystwie zaprojektowanej przez nią popielnicy, a rama do lustra z kinkietem na ścianie. Ale największą pasją artystki było projektowanie dekoracji. Spod jej ręki wyszły wzory setek dekorów przeznaczonych na fajansowe naczynia. Opracowywała zdobienia dla własnych form, ale też innych projektantów. Była autorką plastycznej dekoracji nazywanej „kora”, polegającej na nakładaniu na surową wilgotną formę ciekłej masy fajansowej, która po wypaleniu dawała ciekawy wypukły relief. Zdobiła tą dekoracją m.in. patery i misy autorstwa Jana Sowińskiego, ale przede wszystkim formy własne. Do najbardziej charakterystycznych należą również jej zdobienia oparte na asymetrycznym rysunku, zestawieniu nieregularnych plam z czarnymi płynnymi liniami o różnym natężeniu. Poza projektami na papierze tworzyła wzory bezpośrednio na formach. Przykład takiego opracowania (dla formy Jana Sowińskiego) prezentujemy w katalogu.
Elżbieta Piwek-Białoborska fot. [za:] Krystyna Kotula, Elżbieta Piwek-Białoborska 1922-1989, Jan Sowiński 1911-1990 Katalog wystawy, Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej, Włocławek 1994
133
134
E l ż b ieta P iwek - Bia ł o b o rska
E l ż b ieta P iwek - Bia ł o b o rska
Wzór dekoracji, lata 50.-60. XX w. Wazon, wzór 208, projekt formy Jan Sowinski, 1957 r. Zakłady Fajansu „Włocławek” we Włocławku
Miseczka, lata 50-60. XX w.
( 19 2 2 - 19 8 9 )
fajans malowany podszkliwnie, 19 x 14 x 10,5 cm sygnowany i opisany na spodzie: 'mal. | Elż. Piwek | Wzór' estymacja: 1 000 - 1 500 PLN 250 - 350 EUR
( 19 2 2 - 19 8 9 )
fajans malowany podszkliwnie, 5,5 x 9 x 9,5 cm sygnowany podszkliwnie na spodzie: 'Elż. Piwek' estymacja: 500 - 800 PLN 150 - 200 EUR
135
Ju l ia K o tar b i ń ska ( 18 9 5 - 19 7 9 )
Serwis do herbaty, wzór nr 21, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1953 Zakłady Fajansu „Włocławek” we Włocławku fajans malowany podszkliwnie, w skład zestawu wchodzą: dzbanek (15 x 22 13,5 cm), mlecznik (8 x 10,5 x 8 cm), cukiernica (11 x 13 x 9,5 cm), sześć filiżanek (5 x 9,5 x 7,5 cm), sześć spodków (1,5 x 13,5 x 13,5 cm) na spodzie znak wytwórni pod szkliwem estymacja: 3 000 - 4 000 PLN 700 - 1 000 EUR
STAN ZACHOWANIA: - jeden ze spodków pęknięty, poddany nieprofesjonalnej naprawie LITERATURA: - por. Piotr Nowakowski, Fantastyczna ceramika użytkowa. Włocławskie fajanse z lat 1953-65 z kolekcji Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, 2008, s. 22
136
N adzieja K owa l ó w ( 19 3 9 - 19 9 8 )
Para mis, lata 70.-80. XX w. Spółdzielnia „Kamionka” w Łysej Górze ceramika szkliwiona, 6,5 x 26 x 25 cm 6,5 x 28,5 x 28 cm estymacja: 1 500 - 2 000 PLN 350 - 500 EUR
STAN ZACHOWANIA: - odprysk na rancie jednej z mis
137
N adzieja K owa l ó w ( 19 3 9 - 19 9 8 )
Para mis, lata 70.-80. XX w. Spółdzielnia „Kamionka” w Łysej Górze ceramika szkliwiona 10,5 x 27 x 22,5 cm 10 x 27 x 23 cm estymacja: 2 400 - 3 000 PLN 600 - 700 EUR
Nadzieja Maria Kowalów była projektantką, która w swojej pracy doskonale wykorzystywała umiejętności zdobyte podczas studiów na Wydziale Rzeźby Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Naczynia jej autorstwa mają zazwyczaj plastyczne, rzeźbiarskie formy. Sprawiają wrażenie bardziej prac odręcznych, niż produkowanych seryjnie. Kowalów projektując, wychodziła od podstawowego kształtu przedmiotu i w pewien sposób deformowała go. Płaszczyzny i krawędzie prowadziła w sposób miękki, płynny. Organiczne formy podkreślała finezyjną dekoracją szkliwami. Jest odpowiedzialna za zmianę stylu oferty „Kamionki” w latach 70. i 80. XX wieku. Poza ceramiką, wspólnie z Wiesławem Sawczukiem, projektowała naczynia ze szkła.
Nadzieja Kowalów, lata 80. XX w. fot. dzięki uprzejmości Fundacji Ceramiki Polskiej XX w.
138
139
N adzieja K owa l ó w
N adzieja K owa l ó w
Naczynie ceramiczne, lata 70.-80. XX w. Spółdzielnia „Kamionka” w Łysej Górze
Naczynie ceramiczne, lata 70.-80. XX w. Spółdzielnia „Kamionka” w Łysej Górze
ceramika szkliwiona, 14 x 14 x 16 cm
ceramika szkliwiona, 8 x 23 x 22 cm
estymacja: 1 000 - 1 300 PLN 250 - 350 EUR
estymacja: 900 - 1 200 PLN 250 - 300 EUR
( 19 3 9 - 19 9 8 )
( 19 3 9 - 19 9 8 )
140
J O L A N T A J ezio r na Wazon, lata 70.-80. XX w. Spółdzielnia „Ceramika Artystyczna” w Bolesławcu kamionka malowana, szkliwiona, 41,5 x 23,5 x 23,5 cm sygnowany na spodzie: 'J. JEZIORNA' estymacja: 900 - 1 200 PLN 250 - 300 EUR
Chociaż autorem form prezentowanych tu wazonów był Bronisław Wolanin, bezwzględnie o charakterze tych naczyń decyduje nie ich kształt a fantazyjne zdobienie. Zarówno Jolanta Jeziorna jak i Danuta Sternal, również czuć się musiały co najmniej współautorkami tych prac, dlatego sygnowały je swoimi nazwiskami. W bolesławieckich zakładach były jednymi z najzdolniejszych dekoratorek. W niniejszym katalogu Jeziorna i Sternal reprezentują jednak całą grupę malarek, dekoratorek, anonimowych pracownic zakładów ceramicznych, które zwykle pomijane są w opracowaniach, a w praktyce, to one tworzyły polskie wzornictwo.
141
142
D anuta S te r na l
D anuta S te r na l
Wazon, lata 70.-80. XX w. Spółdzielnia „Ceramika Artystyczna” w Bolesławcu
Wazon, lata 70.-80. XX w. Spółdzielnia „Ceramika Artystyczna” w Bolesławcu
kamionka malowana, szkliwiona, 36,5 x 20 x 12 cm sygnowany na spodzie: 'STERNAL | DANUTA', na spodzie znaki wytwórni (wycisk i stempel) oraz stempel: 'HAND PAINTED | POLAND'
kamionka malowana, szkliwiona, 49 x 20 x 20 cm sygnowany na spodzie: 'STERNAL | DANUTA | X', na spodzie znak wytwórni
estymacja: 900 - 1 200 PLN 250 - 300 EUR
estymacja: 900 - 1 200 PLN 250 - 300 EUR
143
Janina Ban y - K o z ł o wska ( u r . 19 4 8 )
Serwis do kawy, lata 80. XX w., projekt z roku 1983 Zakłady Ceramiczne „Bolesławiec” w Bolesławcu kamionka malowana, szkliwiona, w skład zestawu wchodzą: dzbanek (17,5 x 9,5 x 16,5 cm), mlecznik (9,5 x 8 x 11 cm), cukiernica (9,5 x 9,5 x 9,5 cm), pięć filiżanek (5,5 x 8 x 8,5 cm) i pięć spodków (2 x 13,5 x 1,5 cm) na spodzie wyciskany znak wytwórni estymacja: 1 000 - 1 500 PLN 250 - 350 EUR
Janina Bany-Kozłowska jest absolwentką Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. Dyplom z zakresu ceramiki uzyskała w 1973 roku pod kierunkiem Haliny Olech oraz Ireny Lipskiej-Zworskiej. Po ukończeniu studiów związała się z Zakładami Ceramicznymi w Bolesławcu. Jako projektantka w bolesławieckich zakładach stworzyła około 1500 wzorów naczyń użytkowych i dekoracyjnych. Jest autorką większości fasonów słynnej bolesławieckiej ceramiki znajdujących się w seryjnej produkcji. Prezentowany tu serwis „Trójkątny”, ceniony za nowoczesną formę, należy do najbardziej znanych jej projektów.
Dorota i Malwina Grześkiewicz doświadczenia artystyczne rozpoczęły w pracowni ceramiki unikatowej swoich dziadków i taty, gdzie spędziły większość swojego dzieciństwa, uczestnicząc we wszelkich działaniach, które miały tam miejsce. Wspólnie tworzą płaskorzeźby ceramiczne oraz formy użytkowe, eksperymentując i poszerzając swoje doświadczenia nie tylko w dziedzinie ceramiki. Ich prace były kilkukrotnie nagradzane i wyróżniane, a ich obraz ceramiczny został zakupiony do zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku. Brały udział w wielu wystawach zbiorowych w kraju i za granicą. Malwina Grześkiewicz zajmuje się ceramiką, grafiką oraz fotografią. W swojej twórczości pasjonuje się formami trójwymiarowymi. Wykorzystuje
motywy geometryczne i organiczne. Łączy doświadczenia, które zdobyła w rodzinnej pracowni z doświadczeniami zdobytymi podczas nauki grafiki komputerowej, studiów na kierunku Architektura Wnętrz na PJATK oraz na kierunku Sztuka Mediów na ASP w Warszawie. Dorota Grześkiewicz, poza pracami na polu ceramiki, uprawia grafikę warsztatową, zajmuje się rzeźbą i konserwacją. Interesują ją formy abstrakcyjne, które zderza z inspiracjami czerpanymi z natury, akcentując powstające w ten sposób napięcia. W swojej twórczości wykorzystuje wiedzę wyniesioną z wcześniejszych studiów przyrodniczych, jak i tą zdobytą na wydziale Rzeźby Warszawskiej ASP.
144
145
D o r o ta Grześkiewicz ( u r . 19 8 7 ) M a l wina Grześkiewicz ( u r . 19 8 5 )
D o r o ta Grześkiewicz ( u r . 19 8 7 ) M a l wina Grześkiewicz ( u r . 19 8 5 )
Zestaw trzech lamp Nenu, 2015 r.
Lampa Pado, 2015 r.
ceramika szkliwiona, klosz (15,5 x 16,5 x 16,5 cm), dł. kabla 250 cm
ceramika szkliwiona, klosz (15,5 x 16,5 x 16,5 cm), dł. kabla 250 cm
estymacja: 3 000 - 4 000 PLN 700 - 1 000 EUR
estymacja: 1 000 - 1 500 PLN 250 - 350 EUR
LITERATURA: - „Szkło i Ceramika” nr 1/2015 - „DesignAlive” nr 15/2015 - „Zwierciadło” nr STYCZEŃ/2018
LITERATURA: - „Szkło i Ceramika” nr 1/2015 - „Weranda” nr 6/2015 - „DesignAlive” nr 15/2015
WYSTAWIANY: - CERAMIKA by PL, Wawa Design Festiwal, ASP Warszawa, 2015 - Projekt Warszawiak, Wawa Design Festival, 2017 - CERARE – sztuka przemawia, Galeria Lipowa 3, Kraków 2019
WYSTAWIANY: - CERAMIKA by PL, Wawa Design Festiwal, ASP Warszawa, 2015 - Projekt Warszawiak, Wawa Design Festival, 2017
146
W anda Z awidzka - M anteu f f e l ( 19 0 6 - 19 9 4 )
Karafka, lata 40. XX w., projekt z roku 1947 Huta Szkła Gospodarczego „Sudety” w Szczytnej Śląskiej szkło sodowe, 26 x 15,5 x 6 cm estymacja: 3 500 - 5 000 PLN 850 - 1 200 EUR
STAN ZACHOWANIA: - minimalne odpryski na wlewie LITERATURA: - por. Wanda Zawidzka-Manteuffel, Szkło, ceramika, tkanina, grafika, katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie, 1994, okładka, s.4 (il), s. 60. WYSTAWIANY: - Wanda Zawidzka-Manteuffel, Szkło, ceramika, tkanina, grafika, Muzeum Narodowe w Warszawie, 1994 (inny egzemplarz)
„Szkło jako tworzywo artystyczne obdarzone jest cudownymi właściwościami: daje się kształtować według woli artysty, dysponuje możliwością wyzyskania gry świateł oraz dowolnie stosowaną przezroczystością i bogactwem barw”. – WANDA ZAWIDZKA-MANTEUFFEL
147
W anda Z awidzka - M anteu f f e l ( 19 0 6 - 19 9 4 )
Wazon, lata 60.-70. XX w. Huta Szkła Gospodarczego „Irena” w Inowrocławiu szkło sodowe warstwowe, barwione tlenkami metali, zdobione bezbarwnymi dokładkami, 24 x 14 x 14 cm estymacja: 3 500 - 5 000 PLN 850 - 1 200 EUR
„Są to dzieła autorskie, bardzo osobiste i właściwie unikatowe. Nie ma w nich nic z modernistycznych, modnych wówczas kierunków – są nieagresywne, bardzo delikatne, nawet liryczne. Charakterystyczna dla tych szkieł jest miękka, organiczna forma i wrażenie pewnej archaiczności”. – WSZEWŁOD SARNECKI
148
W anda Z awidzka - M anteu f f e l ( 19 0 6 - 19 9 4 )
Wazon, lata 60.-70. XX w. Huta Szkła Gospodarczego „Irena” w Inowrocławiu szkło sodowe warstwowe, barwione, zdobione wtopionymi płatkami miki, oraz bezbarwnymi dokładkami, 23 x 10,5 x 10,5 cm estymacja: 3 500 - 5 000 PLN 850 - 1 200 EUR
WYSTAWIANY: - Wanda Zawidzka-Manteuffel, Szkło, ceramika, tkanina, grafika, Muzeum Narodowe w Warszawie, 1994 LITERATURA: - Wanda Zawidzka-Manteuffel, Szkło, ceramika, tkanina, grafika, katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie, 1994, s.55 (il), s. 65.
Wanda Zawidzka-Manteuffel, absolwentka warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych, po raz pierwszy z tworzywem szkła zetknęła się w 1946 roku w hucie w Szczytnej Śląskiej. Wcześniejsze doświadczenia z zakresu projektowania zdobywała na polu grafiki, ilustracji i tkaniny. Jej projekty dla przemysłu szklarskiego z lat 40. XX wieku nie weszły do wielkoseryjnej produkcji. Popularność zyskał zestaw naczyń ze szkła prasowanego o perełkowej dekoracji krawędzi, nagrodzony w konkursie Instytutu Wzornictwa Przemysłowego w 1951 roku. W latach 50. XX wieku kilkanaście wzorów jej autorstwa wdrożono w hucie w Szczytnej Śląskiej, wśród nich bombonierki stworzone na zamówienie Zakładów Przemysłu Cukierniczego „22 Lipca”. W kolejnej dekadzie wiele z jej projektów, głównie szklanek, kieliszków i wazonów realizowano w Hucie „Irena” w Inowrocławiu. Zawidzka-Manteuffel jest również autorką i współautorka wykonywanych w Hucie Szkła Kryształowego w Szklarskiej Porębie kryształowych żyrandoli dla auli SGGW i Ministerstwa Finansów (oba żyrandole przeniesione do Teatru Wielkiego) oraz kinkietów i żyrandoli do wnętrz Pałacu Kultury i Nauki. Na polu szkła unikatowego, tworzonego „dla siebie”, Zawidzka-Manteuffel wykorzystywała cały szereg technik zdobniczych charakterystycznych dla dawnego szkła śląskiego czy szkła weneckiego. Stosowała nakładanie nitek, gałeczek i guzków, wtapianie metali i minerałów. Unikała szkła barwionego w masie, pracowała w szkle bezbarwnym, barwionym od wewnątrz tlenkami metali. Jej niewielkich wymiarów czarki, miseczki, wazoniki o asymetrycznych kształtach, subtelnych barwieniach i nieregularnych spienieniach, należą dziś do najbardziej poszukiwanych obiektów przez kolekcjonerów szkła.
Wanda Zawidzka-Manteuffel na tle pracy swojego autorstwa, lata 60. XX w. fot. archiwum rodzinne artystki
149
W anda Z awidzka - M anteu f f e l
STAN ZACHOWANIA: - zarysowania na powierzchni misy
Zestaw naczyń, wzór Perełki, lata 50.-60. XX w., projekt z roku 1951 Huta Szkła Gospodarczego „Ząbkowice” w Dąbrowie Górniczej szkło sodowe prasowane w skład zestawu wchodzą: misa (6,5 x 20,5 x 20,5 cm) oraz sześć talerzyków (2,5 x 14,5 x 14,5 cm)
LITERATURA: - Wanda Zawidzka-Manteuffel, Szkło, ceramika, tkanina, grafika, katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie, 1994, s. 55 (il), s. 38. - Ceramika i szkło polskie XX wieku. Katalog zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Wrocław 2004, s. 307
estymacja: 500 - 800 PLN 150 - 200 EUR
WYSTAWIANY: - Wanda Zawidzka-Manteuffel, Szkło, ceramika, tkanina, grafika, Muzeum Narodowe w Warszawie, 1994
( 19 0 6 - 19 9 4 )
Eryka Trzewik-Drost, 2019 r. fot. Cezary Lisowski
150
E r y ka T r zewik - D r ost ( u r . 19 31 )
Popielnica, około 1975 r. Huta Szkła Gospodarczego „Ząbkowice” w Dąbrowie Górniczej szkło sodowe dmuchane, ręcznie formowane, szkło opalowe, 7,5 x 18,5 x 10 cm
WYSTAWIANY: - Cora, Asteroid, i inne… Eryka Trzewik-Drost, Jan Sylwester Drost. Porcelana i szkło, Muzeum Śląska Opolskiego, Opole, 2019
estymacja: 1 200 - 2 000 PLN 300 - 500 EUR Eryka Trzewik-Drost dyplom w pracowni profesora Stanisława Dawskiego na wrocławskiej PWSSP obroniła w 1957 roku. Rok później rozpoczęła pracę jako projektantka w Zakładach Porcelany Stołowej „Bogucice” w Katowicach-Bogucicach. Kilka z jej projektów z tego okresu m.in. serwis do kawy Luna, figurka Pierwszy bal czy patera dekoracyjna z motywem dziewczęcej twarzy należą dziś do najbardziej poszukiwanych przedmiotów na rynku polskiego designu. Jednak największą sławę przyniosły artystce wzory jakie stworzyła, także wspólnie z mężem Janem Sylwestrem Drostem, w Hucie Szkła Gospodarczego „Ząbkowice” w Dąbrowie Górniczej. Osiągnięcia małżeństwa Drostów na polu szkła prasowanego nie mają sobie równych w historii polskiego powojennego wzornictwa. Jan Drost pracę w hucie rozpoczął w 1960 roku, Eryka do zespołu projektantów zakładowego ośrodka wzorcującego dołączyła w 1966 roku. Wspólnie
przepracowali tam około 40 lat. O ile Jana interesowały zagadnienia związane z procesem produkcyjnym, pracował nad udoskonaleniem technologii, o tyle domeną Eryki było dbanie o stronę plastyczną wytwarzanych tam naczyń. Zajmowała się głównie projektowaniem zdobień, opracowała wiele ciekawych rozwiązań ornamentalnych wykorzystujących naturalne materiały w odlewach do form prasowanych, czego najlepszym przykładem jest użycie wykonanej na szydełku serwetki z frędzlami do stworzenia formy wzoru Cora. Do najbardziej znanych wzorów jej autorstwa należą: Igloo, Conti, Coeur. Doświadczenie, zdobyte w Bogucicach, znajomość procesu projektowania i wykonywania form do produkcji ceramicznej wykorzystała do tworzenia szklanych form rzeźbiarskich, w tym figuralnego świecznika, pełnoplastycznych figurek i przycisków do papieru. Przykłady tych ostatnich prezentujemy w katalogu.
151
E r y ka T r zewik - D r ost ( u r . 19 31 )
Zestaw talerzy, wzór Igloo, lata 70.-80. XX w., wzór z roku 1974 szkło sodowe, prasowane w skład zestawu wchodzą: dwa talerze (2 x 31 x 31 cm), dwa talerze (5 x 25 x 25 cm), dwa talerze (2,5 x 24,5 x 24,5 cm), dwa talerzyki (2 x 18 x 18 cm) oraz dwa talerzyki (1,5 x 13,5 x 13,5 cm) na dwóch talerzach papierowe nalepki z ręcznym wypisem: 'Z19-51/14' estymacja: 400 - 600 PLN 100 - 150 EUR
152
E r y ka T r zewik - D r ost ( u r . 19 31 )
Plakieta Kura, lata 70. XX w. Huta Szkła Gospodarczego „Ząbkowice” w Dąbrowie Górniczej szkło sodowe lane do formy, 2,5 x 18 x 19 cm papierowa nalepka z ręcznym wypisem: 'Z47-226/1'
estymacja: 500 - 700 PLN 150 - 200 EUR
STAN ZACHOWANIA: - obiekt nigdy nieużywany POCHODZENIE: - obiekt pochodzi z likwidacji wzorcowni i magazynu huty
153
E r y ka T r zewik - D r ost ( u r . 19 31 )
Para przycisków do papieru, lata 70. XX w. Huta Szkła Gospodarczego „Ząbkowice” w Dąbrowie Górniczej szkło sodowe prasowane, 11,5 x 7,5 x 3,5 cm (x2) na obu przyciskach papierowe nalepki z odręcznymi wypisami: 'Z50-409/1’, 'Z50-409/2’, estymacja: 2 600 - 4 000 PLN 650 - 1 000 EUR
POCHODZENIE: - obiekt pochodzi z likwidacji wzorcowni i magazynu huty
154
155
E r y ka T r zewik - D r ost
E r y ka T r zewik - D r ost
Para wazoników, lata 60.-70. XX w., projekt z roku 1969 Huta Szkła Gospodarczego „Ząbkowice” w Dąbrowie Górniczej
Wazonik, lata 70. XX w. Huta Szkła Gospodarczego „Ząbkowice” w Dąbrowie Górniczej
szkło sodowe prasowane, barwione w masie, 11 x 11,5 x 5,5 cm (x2)
szkło sodowe, prasowane, 9,5 x 8 x 6,5 cm
estymacja: 600 - 800 PLN 150 - 200 EUR
estymacja: 400 - 500 PLN 100 - 150 EUR
( u r . 19 31 )
STAN ZACHOWANIA: - wewnętrzna rysa na jednym z wazoników
( u r . 19 31 )
156
E wa Ge r czuk - M oska l uk ( u r . 19 4 7 )
Wazon Herkules szkło sodowe, barwione, dmuchane do formy, 39,5 x 15,5 x 15,5 cm estymacja: 600 - 800 PLN 150 - 200 EUR
157
E wa Ge r czuk - M oska l uk ( u r . 19 4 7 )
Wazon Herkules szkło sodowe, barwione, dmuchane do formy, 40 x 16,5 x 16,5 cm estymacja: 600 - 800 PLN 150 - 200 EUR
„Jej zestawy szkła użytkowego cechuje elegancka prostota, a formy unikatowe, często z pogranicza rzeźby, działają kolorem i mają charakter czysto dekoracyjny”. – Z KATALOGU WYSTAWY „KŁODZKIE SZKŁO ARTYSTYCZNE”
158
E wa Ge r czuk - M oska l uk ( u r . 19 4 7 )
Forma dekoracyjna, lata 70.-80. XX w. Huta Szkła Artystycznego „Barbara” w Polanicy Zdroju szkło sodowe, wolnoformowane, dwuwarstwowe, barwione w masie, 32 x 13,5 x 12 cm estymacja: 4 500 - 6 000 PLN 1 100 - 1 400 EUR
159
160
D anuta P a ł ka - S z y szka
D anuta P a ł ka - S z y szka
Butla, lata 70. XX w. Huta Szkła Artystycznego „Barbara” w Polanicy Zdroju
Forma dekoracyjna, lata 70. XX w. Huta Szkła Artystycznego „Barbara” w Polanicy Zdroju
szkło sodowe, barwione w masie, wolnoformowane, 98,5 x 21 x 12 cm
szkło sodowe, barwione w masie, wolnoformowane, 27 x 25,5 x 17 cm
estymacja: 2 200 - 3 000 PLN 550 - 700 EUR
estymacja: 2 200 - 3 000 PLN 550 - 700 EUR
( u r . 19 4 3 )
( u r . 19 4 3 )
161
162
Z o f ia P asek
Z o f ia P asek
Patera na nodze, lata 70.-80. XX w. Instytut Szkła w Warszawie, filia w Krakowie
Patera na nodze, lata 70.-80. XX w. Instytut Szkła w Warszawie, filia w Krakowie
szkło sodowe, barwione w masie, zdobione dokładkami, 22 x 17 x 17 cm
szkło sodowe, barwione w masie, zdobione dokładkami, 18,5 x 18 x 18 cm
estymacja: 600 - 800 PLN 150 - 200 EUR
estymacja: 600 - 800 PLN 150 - 200 EUR
163
Bar b ara Ś wistacka ( u r . 19 4 3 )
Karafka, lata 70. XX w. Instytut Szkła w Warszawie, filia w Krakowie szkło sodowe, barwione w masie, 21,5 x 11,5 x 9 cm estymacja: 900 - 1 200 PLN 150 - 300 EUR
164
K ata r z y na Gembo r y s ( u r . 19 8 3 )
Zestaw kieliszków, 2008 r. Krośnieńskie Huty Szkła „Krosno” szkło sodowe bezbarwne i barwione w masie w skład zestawy wchodzi sześć kieliszków o wymiarach: 56 x 13,5 x 13,5 cm 46,5 x 13,5 x 13,5 cm 31,5 x 17 x 17 cm 44 x 10 x 10 cm 27,5 x 7 x 7 cm (x2) estymacja: 2 000 - 3 000 PLN 500 - 700 EUR
165
M a l wina K onopacka ( u r . 19 8 2 )
Wazon Krystal, 2018 r. szkło ołowiowe szlifowana, malowane, 35 x 19 x 19 cm sygnowany u dołu: 'MK', na rancie wlewu metka wytwórni oraz próba szkła estymacja: 9 000 - 12 000 PLN 2 100 - 2 800 EUR
166
M a l wina K onopacka ( u r . 19 8 2 )
Para pater, 2019 r. ceramika malowana, szkliwiona, 2,5 x 30 x 30 cm (x2) kaĹźda z pater sygnowana w kompozycji: 'MK', sygnowana, datowana i opisana na spodzie: ' 2019 | Malwina | Konopacka | No (11 i 12) / KOL | OR | MK'
estymacja: 700 - 1 200 PLN 200 - 300 EUR
Wojciech Weiss, Pejzaż z Kalwarii, lata 30. XX w.
Sztuka Dawna XIX wiek, modernizm, międzywojnie Aukcja 24 października 2019, godz. 19 Wystawa obiektów: 14 – 24 października 2019
Dom Aukcyjny Desa Unicum, ul. Piękna 1A, Warszawa, tel. 22 163 66 00, www.desa.pl
Albin Tomaszewski, Forma
RzeźbA i formy przestrzenne Aukcja 29 października 2019, godz. 19 Wystawa obiektów: 18 – 29 października 2019
Dom Aukcyjny Desa Unicum, ul. Piękna 1A, Warszawa, tel. 22 163 66 00, www.desa.pl
Udział klienta w aukcji regulują WARUNKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ, WARUNKI POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI oraz niniejszy PRZEWODNIK DLA KLIENTA. Zachęcamy do zapoznania się z trzyczęściowym regulaminem, który ma na celu przedstawienie stosunku prawnego pomiędzy Domem Aukcyjnym DESA Unicum a kupującym w ramach aukcji. DESA Unicum pełni funkcję pośrednika handlowego pomiędzy komitentami wstawiającymi obiekty na aukcję a kupującymi. Warunki mogą być przez DESA Unicum odwołane lub zmienione poprzez aneksy dostępne w sali aukcyjnej lub poprzez obwieszczenie aukcjonera.
PRZEWODNIK DLA KLIENTA I. PRZED AUKCJĄ 1. Cena wywoławcza Cena wywoławcza jest kwotą, od której aukcjoner rozpoczyna licytację. Zwyczajowo cena wywoławcza zawarta jest między połową a trzy czwarte dolnej granicy estymacji. Cena wywoławcza może być podana w katalogu. 2. Opłata aukcyjna Do kwoty wylicytowanej doliczamy opłatę aukcyjną. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%. Opłata aukcyjna obowiązuje również w sprzedaży poaukcyjnej, w przypadku kiedy obiekt nie został sprzedany w ramach aukcji. Kwota wylicytowana wraz z opłatą aukcyjną zawiera podatek od towarów i usług VAT. Na zakupione obiekty wystawiamy faktury VAT marża. Wystawiamy je na wyraźne życzenie klienta, najpóźniej siedem dni od daty zapłaty. 3. Estymacja Podana w katalogu estymacja jest szacunkową wartością obiektu i ma charakter wskazówki dla zainteresowanego nim klienta. W celu uzyskania dodatkowych informacji odnośnie estymacji rekomendujemy kontakt z naszymi doradcami. Licytacja zakończona w przedziale estymacji lub powyżej górnej granicy estymacji jest transakcją ostateczną. Estymacje nie uwzględniają opłaty aukcyjnej ani żadnych opłat dodatkowych. 4. Estymacje w walutach innych niż polski złoty Transakcje aukcyjne zawierane są w polskich złotych, jednakże estymacje w katalogu aukcyjnym mogą być podawane w euro lub dolarach amerykańskich. Kurs walut w dniu aukcji może się różnić od tego w dniu druku katalogu, informacja ta ma więc charakter orientacyjny. 5. Cena gwarancyjna Jest to najniższa kwota, za którą możemy sprzedać obiekt bez dodatkowej zgody sprzedającego. Jest równa bądź niższa niż dolna granica estymacji. Poszczególne obiekty mogą, jednak nie muszą, posiadać ceny gwarancyjnej. Jeżeli w drodze licytacji cena gwarancyjna nie zostanie osiągnięta, zakończenie licytacji skutkuje odczytaniem przez aukcjonera słowa "pass". Oznacza to, że transakcja nie została zawarta. Fakt ten zostaje ogłoszony bez uderzenia młotkiem. Opcjonalnie, jeżeli transakcja nie osiągnie ceny gwarancyjnej, aukcjoner może ogłosić zawarcie transakcji warunkowej. Fakt ten zostaje ogłoszony po uderzeniu młotkiem. 6. Pass "Pass" zostaje odczytany przez aukcjonera w momencie, kiedy licytacja danego obiektu nie osiągnęła poziomu ceny gwarancyjnej i nie dochodzi do zwarcia transakcji w ramach aukcji. Klienci zainteresowani takim obiektem mogą zgłaszać oferty zakupu po zakończeniu aukcji. Dom Aukcyjny zastrzega sobie prawo przyjęcia więcej niż jednej oferty poaukcyjnej, Klient, który złożył ofertę w wysokości ceny gwarancyjnej, ma pierwszeństwo zakupu. Dom Aukcyjny zastrzega sobie również prawo do nieoferowania obiektów w sprzedaży poaukcyjnej. 7. Transakcja warunkowa Możliwość zawierania transakcji warunkowych w ramach aukcji musi być ogłoszona przez aukcjonera przed rozpoczęciem aukcji. Tego typu transakcja zostaje zawarta w momencie, kiedy licytacja nie osiągnęła poziomu ceny gwarancyjnej i aukcjoner ogłosił taki fakt po uderzeniu młotkiem. Transakcja warunkowa traktowana jest jako wiążąca oferta nabycia obiektu po cenie wylicytowanej. Zobowiązujemy się do negocjacji ceny z komitentem, jednak nie gwarantujemy możliwości zakupu po cenie wylicytowanej. Jeżeli w toku negocjacji klient zdecyduje się podnieść ofertę do poziomu ceny gwarancyjnej lub zaakceptujemy wylicytowaną kwotę, umowa sprzedaży dochodzi do skutku. Jeżeli negocjacje nie przyniosą pozytywnego efektu w okresie pięciu dni roboczych liczonych od dnia aukcji, obiekt uznajemy za niesprzedany. W okresie tym zastrzegamy sobie prawo do przyjmowania po aukcji ofert równych cenie gwarancyjnej na obiekty wylicytowane warunkowo. W przypadku otrzymania takiej oferty od innego oferenta informujemy o tym fakcie klienta, który wylicytował obiekt warunkowo. W takim przypadku klient ma prawo do podniesienia swojej oferty do ceny gwarancyjnej i wtedy przysługuje mu prawo pierwszeństwa nabycia obiektu. W przeciwnym wypadku transakcja warunkowa nie dochodzi do skutku, a obiekt może zostać sprzedany innemu oferentowi. 8. Obiekty katalogowe Zapewniamy fachową wycenę oraz rzetelny opis katalogowy powierzonego nam do sprzedaży obiektu. Wykonywane są one w najlepszej wierze z wykorzystaniem doświadczenia i fachowej wiedzy naszych pracowników oraz współpracujących z nami ekspertów. Mimo uwagi poświęcanej każdemu z obiektów w procesie opracowywania, dokumentacji pochodzenia, historii wystaw i bibliografii przedstawione informacje mogą nie być wyczerpujące, a w niektórych
przypadkach pewne fakty odnoszące się do kolejnych właścicieli, ekspozycji oraz publikacji, w ramach których obiekt był prezentowany, mogą być celowo nieujawnione. 9. Stan obiektu Opisy katalogowe nie prezentują pełnego stanu zachowania obiektów. Brak takiej informacji nie jest równoznaczny z tym, że obiekt jest wolny od wad i uszkodzeń. Wskazane jest zatem, aby zainteresowani zakupem konkretnego obiektu dokonali jego dokładnych oględzin na wystawie przedaukcyjnej oraz przeprowadzili konsultacje z profesjonalnym konserwatorem, którego na wyraźną prośbę możemy rekomendować. Na specjalne życzenie klienta możemy dostarczyć szczegółowy raport stanu zachowania obiektu. Przygotowując taki raport, nasi pracownicy oceniają stan obiektu, biorąc pod uwagę jego szacunkową wartość oraz charakter aukcji, w ramach której jest on wystawiony na sprzedaż. Mimo że oceny przedmiotów pod tym względem prowadzone są rzetelnie, należy pamiętać, że nasi pracownicy nie są zawodowymi konserwatorami. Jeśli obiekt sprzedawany jest w ramie, nie ponosimy odpowiedzialności za jej stan. W przypadku obiektów nieoprawionych chętnie polecimy profesjonalną pracownię opraw. 10. Wystawa obiektów aukcyjnych Wystawy przedaukcyjne są bezpłatnie dostępne dla oglądających. W trakcie ich trwania zachęcamy do kontaktu z naszymi ekspertami, którzy chętnie odpowiedzą na wszystkie pytania i przekażą szczegółowe informacje o poszczególnych obiektach. 11. Legenda Poniższa legenda wyjaśnia symbole, które mogą Państwo znaleźć w niniejszym katalogu: - obiekty bez ceny gwarancyjnej - obiekty, do których doliczamy opłatę wynikającą z tzw. droit de suite, tj. prawa twórcy i jego spadkobierców do otrzymywania wynagrodzenia z tytułu dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy dzieł. Powyższa opłata jest obliczana według poniższych stawek: 1) 5% kwoty wylicytowanej, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale do równowartości 50 000 euro (np. dla kwoty wylicytowanej 2 000 euro opłata 100 euro) oraz 2) 3% kwoty wylicytowanej, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości 50 000,01 euro do równowartości 200 000 euro (np. dla kwoty wylicytowanej 80 000 euro opłata 3 400 euro) oraz 3) 1% kwoty wylicytowanej, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości 200 000,01 euro do równowartości 350 000 euro (np. dla kwoty wylicytowanej 300 tys. euro opłata 8 000 euro) oraz 4) 0,5% kwoty wylicytowanej, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości 350 000,01 euro do równowartości 500 000 euro (np. dla kwoty wylicytowanej 400 tys. euro, opłata 8 750 euro) oraz 5) 0,25% kwoty wylicytowanej, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale przekraczającym równowartość 500 000 euro – jednak w kwocie nie wyższej niż równowartość 12 500 euro. W Polsce droit de suite reguluje art. 19-195 ustawy o prawach autorskich i pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r. z późniejszymi zmianami, zgodnie z obowiązującą w Unii Europejskiej dyrektywą 2001/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 września 2001 r. w sprawie prawa autora do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnego egzemplarza dzieła sztuki. Opłata obliczana będzie z użyciem kursu dziennego NBP z dnia poprzedzającego aukcję. Opłata obliczana będzie, gdy równowartość kwoty wylicytowanej przekroczy 100 EUR. - obiekty sprowadzane z państw spoza Unii Europejskiej, do których ceny doliczamy podatek graniczny w wysokości 8% kwoty wylicytowanej - przedmioty wytworzone w całości lub zawierające elementy wytworzone z roślin lub zwierząt określanych jako chronione lub zagrożone ◊ - obiekty z pozwoleniem na wywóz 12. Prenumerata katalogów W sprawie prenumeraty katalogów prosimy o kontakt pod numerem telefonu: 22 163 66 00 lub drogą mailową na adres: prenumerata@desa.pl. Katalogi dostępne są również na naszej stronie internetowej www.desa.pl. Zachęcamy do pobierania darmowych katalogów w formacie PDF.
II. AUKCJA Udział w licytacji można wziąć osobiście, po uprzednim złożeniu zlecenia licytacji telefonicznej lub zlecenia licytacji z limitem. 1. Przebieg aukcji Aukcję prowadzi aukcjoner, który wyczytuje obiekty i kolejne postąpienia, wskazuje licytujących, ogłasza zakończenie licytacji oraz wskazuje zwycięzcę. Zakończenie licytacji obiektu następuje w momencie uderzenia młotkiem przez aukcjonera. Jest to równoznaczne z zawarciem umowy
sprzedaży między domem aukcyjnym a licytującym, który zaoferował najwyższą kwotę. W razie zaistnienia sporu w trakcie licytacji aukcjoner rozstrzyga spór albo ponownie przeprowadza licytację danego obiektu. Zastrzegamy sobie prawo do utrwalania przebiegu aukcji za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. Zastrzegamy sobie prawo do licytowania jedynie wcześniej zgłoszonych przez uczestników aukcji obiektów. W takiej sytuacji numery obiektów są przed aukcją zgłaszane obsłudze domu aukcyjnego. Aukcjoner ma prawo do dowolnego rozdzielania lub łączenia obiektów oraz do ich wycofania z licytacji bez podania przyczyn. Opisy zawarte w katalogu aukcji mogą być uzupełnione lub zmienione przez aukcjonera lub osobę przez niego wskazaną przed rozpoczęciem licytacji. Aukcja jest prowadzona w języku polskim, jednak na specjalne życzenie uczestnika aukcji niektóre spośród licytacji mogą być równolegle prowadzone w językach angielskim i niemieckim. Prośby takie powinny być składane najpóźniej godzinę przed aukcją wraz z informacją, których obiektów dotyczą. Licytacja odbywa się w tempie 60-100 obiektów na godzinę. 2. Licytacja osobista W celu licytacji osobistej należy wypełnić formularz udziału w aukcji i odebrać tabliczkę z numerem. Nowi klienci powinni zarejestrować się przynajmniej 24 godziny przed rozpoczęciem aukcji, by dać nam czas na przetworzenie danych. W celu ich weryfikacji możemy poprosić o dokument potwierdzający tożsamość osoby rejestrowanej (dowód osobisty, paszport, prawo jazdy). Dane osobowe klientów są informacjami poufnymi i pozostają do wyłącznej wiadomości DESA Unicum i spółek powiązanych, które mogą przetwarzać dane osobowe uczestników aukcji w zakresie niezbędnym do realizacji zleceń licytacji. Klientom, którzy posiadają nieuregulowane należności z tytułu zakupów na wcześniejszych aukcjach, możemy odmówić udziału w kolejnej. Prosimy o pilnowanie lizaka aukcyjnego. W przypadku jego zgubienia prosimy o natychmiastowe poinformowanie o tym naszej obsługi. Po zakończeniu aukcji należy zwrócić tabliczkę z numerem w punkcie rejestracji, a w przypadku zakupu należy odebrać potwierdzenie zawartych transakcji. 3. Licytacja telefoniczna Jeżeli nie mogą Państwo uczestniczyć w aukcji osobiście, istnieje możliwość licytacji przez telefon za pośrednictwem jednego z naszych pracowników. Klienci zainteresowani taką usługą powinni przesłać wypełniony formularz zlecenia najpóźniej 24 godziny przed rozpoczęciem aukcji. Nie ponosimy odpowiedzialności za realizację zleceń dostarczonych później. Formularz zlecenia dostępny jest na ostatnich stronach katalogu, w siedzibie naszego domu aukcyjnego oraz na naszej stronie internetowej. Formularz należy przesłać faksem, pocztą, mailem lub dostarczyć osobiście. Wraz z formularzem prosimy o przesłanie fotokopii dokumentu tożsamości w celu weryfikacji danych. Nasz pracownik połączy się z klientem przed rozpoczęciem licytacji wybranych obiektów. Nie ponosimy jednak odpowiedzialności za brak możliwości wzięcia udziału w licytacji telefonicznej w przypadku problemów z uzyskaniem połączenia z podanym przez klienta numerem telefonu. Dlatego rekomendujemy wskazanie maksymalnej kwoty (bez opłaty aukcyjnej), do której będziemy mogli licytować w Państwa imieniu. Zastrzegamy prawo do nagrywania i archiwizowania rozmów telefonicznych, o których mowa powyżej. Opisana usługa jest darmowa i poufna. 4. Licytacja w imieniu klienta Drugą opcją dla klientów, którzy nie mogą osobiście uczestniczyć w aukcji, jest złożenie zlecenia licytacji z limitem. Klienci zainteresowani taką usługą również powinni przesłać wypełniony formularz najpóźniej 24 godziny przed rozpoczęciem aukcji. Obowiązuje ten sam formularz co w przypadku licytacji telefonicznej. Zawarte w formularzu kwoty nie powinny uwzględniać opłaty aukcyjnej i opłat dodatkowych, powinny być wyrażone w polskich złotych oraz zgodne z tabelą postąpień przedstawioną w dalszej części przewodnika. Jeżeli podana kwota nie jest zgodna z kwotami w tabeli postąpień zostanie ona obniżona. Nasi pracownicy dołożą wszelkich starań, aby klient zakupił wybrany obiekt w możliwie jak najniższej cenie, nie niższej jednak niż cena gwarancyjna. Jeżeli limit jest niższy niż cen gwarancyjna w wypadku niesprzedania obiektu w czasie aukcji, limit rozpatrywany jest jako oferta poaukcyjna. Opcjonalnie może dojść do zawarcia transakcji warunkowej. W przypadku dwóch lub większej ilości zleceń z takim samym limitem decyduje kolejność zgłoszeń. Opisana usługa jest darmowa i poufna. 5. Tabela postąpień Licytacja rozpoczyna się od ceny wywoławczej. Aukcjoner kolejne postąpienia podaje według tabeli postąpień. W zależności od przebiegu aukcji może on wedle własnego uznania zdecydować o innej wysokości postąpienia.
cena
postąpienie
0 – 2 000
100
2 000 – 3 000
200
3 000 – 5 000
200/500/800 (np. 3 200, 3 500, 3 800)
5 000 – 10 000
500
10 000 – 20 000
1 000
20 000 – 30 000
2 000
30 000 – 50 000
2 000/5 000/8 000 (np. 32 000, 35 000, 38 000)
50 000 – 100 000
5 000
100 000 – 300 000
10 000
300 000 – 500 000
20 000
powyżej 500 000
wg uznania aukcjonera
III. PO AUKCJI 1. Płatność Kupujący zobowiązany jest do zapłaty należności za wylicytowane obiekty w terminie 10 dni od dnia aukcji. Przekroczenie wyznaczonego terminu grozi naliczeniem odsetek ustawowych za okres opóźnienia w zapłacie. Akceptujemy płatność w gotówce, kartami płatniczymi (MasterCard, VISA) oraz przelewem bankowym na konto: mBank S.A. 27 1140 2062 0000 2380 1100 1002, Swift: BREXPLPWWA3. W tytule prosimy wpisać nazwę aukcji, datę aukcji oraz numer obiektu. 2. Płatność w walutach innych niż polski złoty Wszystkie transakcje zawierane są w polskich złotych. Na specjalne życzenie po wcześniejszym uzgodnieniu dopuszczamy wpłaty w euro, dolarach amerykańskich lub funtach brytyjskich. Wartość transakcji opłacanej w innej walucie niż polski złoty będzie powiększona o opłatę manipulacyjną w wysokości 1%. Przeliczenia dokonujemy po dziennym kursie kupna waluty mBank S.A. 3. Odstąpienie od umowy W razie opóźnienia nabywcy w zapłacie możemy odstąpić od umowy z nabywcą po bezskutecznym upływie terminu dodatkowego wyznaczonego na zapłatę. W przypadku skorzystania przez DESA Unicum z prawa odstąpienia, określonego w akapicie powyżej, nabywca może zostać obciążony przez DESA Unicum karą umowną odpowiadającą 1,6 (słownie: jednej całej i 60/100) naliczonej opłaty aukcyjnej. Kara umowna określona w zdaniu poprzednim jest płatna na wezwanie Desa Unicum w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. 4. Reklamacje Wszelkie możliwe reklamacje rozpatrywane są zgodnie z przepisami prawa polskiego. Reklamację z tytułu niezgodności towaru z umową można zgłosić w ciągu jednego roku od wydania obiektu. Wobec osób niebędących bezpośrednimi nabywcami na aukcji nie ponosimy odpowiedzialności za ukryte wady fizyczne oraz wady prawne zakupionych obiektów. 5. Odbiór zakupionego obiektu Przy odbiorze zakupionych obiektów wymagamy okazania dokumentu potwierdzającego tożsamość. Obiekty mogą zostać wydane nabywcy lub osobie posiadającej pisemne upoważnienie. Może to nastąpić tylko w momencie pełnej płatności i uregulowania wszystkich zobowiązań wynikających z wcześniejszych zakupów. Zakupione obiekty na aukcji powinny być odebrane w ciągu 30 dni od aukcji. W przeciwnym razie mogą one zostać odesłane do magazynu zewnętrznego, a klient obciążony kosztami transportu oraz magazynowania. Wielkość opłat będzie uzależniona od operatora magazynu oraz rodzaju i wielkości obiektu. Tym samym ponosimy odpowiedzialność za utratę lub uszkodzenie obiektu jedynie przez okres 30 dni od aukcji. 6. Transport i przesyłka Zapewniamy podstawowe opakowanie zakupionych obiektów umożliwiające odbiór osobisty. Na wyraźne życzenie klienta możemy pomóc w kontakcie z wyspecjalizowaną firmą zajmującą się pakowaniem i wysyłką dzieł sztuki. 7. Pozwolenie na eksport Przed wzięciem udziału w aukcji potencjalnym licytującym radzimy, aby zorientowali się czy w razie potrzeby wywozu obiektu poza granice Polski nie są wymagane dodatkowe pozwolenia. Przypominamy, że reguluje to ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. nr 162 poz. 1568, z późn. zm.), zgodnie z którą wywóz określonych obiektów poza granice kraju wymaga zgody odpowiednich władz; w szczególności dotyczy to obrazów starszych niż 50 lat o wartości powyżej 40 000 złotych. Nabywca jest zobowiązany do przestrzegania przepisów w tym zakresie, a niemożliwość uzyskania odpowiednich dokumentów lub opóźnienie w ich uzyskaniu nie uzasadniają odstąpienia od sprzedaży ani opóźnienia w uiszczeniu pełnej ceny nabycia za obiekt. Na wyraźne życzenie klienta możemy pomóc w kontakcie z wyspecjalizowaną firmą zajmującą się sprawami formalnymi związanymi z eksportem dzieł sztuki. 8. Zagrożone gatunki Przedmioty zrobione z materiału roślinnego lub zwierzęcego albo zawierające je, tj. m.in. koralowiec, skóra krokodyla, kość słoniowa, kość wieloryba, róg nosorożca, skorupa żółwia, niezależnie od wieku, procentu zawartości, mogą wymagać dodatkowych pozwoleń lub certyfikatów przed wywozem. Prosimy pamiętać, że uzyskanie dokumentów umożliwiających eksport nie jest równoznaczne z możliwością importu do innego państwa. Nabywca jest zobowiązany do przestrzegania przepisów w tym zakresie, a niemożliwość uzyskania odpowiednich dokumentów lub opóźnienie w ich uzyskaniu nie uzasadniają odstąpienia od sprzedaży ani opóźnienia w uiszczeniu pełnej ceny nabycia za obiekt. Obiekty tego typu zostały oznaczone dla Państwa wygody symbolem „ ” opisanym w legendzie. Nie ponosimy jednak odpowiedzialności za błędy lub uchybienia w oznaczeniu przedmiotów zawierających elementy wytworzone z chronionych lub regulowanych prawem gatunków roślin i zwierząt.
WARUNKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ i WARUNKI POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI przedstawione poniżej określają prawa i obowiązki licytujących i kupujących z jednej strony oraz Domu Aukcyjnego DESA Unicum i komitentów z drugiej. Wszyscy potencjalni kupujący na aukcji powinni dokładnie przeczytać WARUNKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ i WARUNKI POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI zanim przystąpią do licytacji.
WARUNKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ 1. WPROWADZENIE Każdy obiekt zaprezentowany w katalogu aukcyjnym przeznaczony jest do sprzedaży na warunkach określonych: a) w WARUNKACH SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ i WARUNKACH POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI, b) w innych informacjach podanych w pozostałych częściach katalogu aukcyjnego, w szczególności w PRZEWODNIKU DLA KLIENTA, c) w dodatkach do katalogu aukcyjnego lub innych materiałach udostępnionych przez DESA Unicum na sali aukcyjnej. W każdym przypadku zmiana warunków może nastąpić poprzez stosowny aneks bądź ogłoszenie podane do wiadomości przez aukcjonera przed rozpoczęciem aukcji. Poprzez licytację na aukcji, niezależnie czy osobistą, czy za pośrednictwem przedstawiciela, czy też na podstawie złożonego zlecenia licytacji telefonicznej lub z limitem, licytujący i kupujący wyrażają zgodę na brzmienie niniejszych WARUNKÓW SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ ze zmianami i uzupełnieniami oraz WARUNKÓW POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI.
2. DESA UNICUM JAKO POŚREDNIK HANDLOWY DESA Unicum występuje jako zastępca pośredni działający w imieniu własnym, lecz na rachunek komitenta uprawnionego do rozporządzenia obiektem, chyba że inaczej zastrzeżono w katalogu, jego zmianach lub w ogłoszeniach podanych do wiadomości przed aukcją.
3. LICYTOWANIE NA AUKCJI 1) DESA Unicum może według swojego uznania odmówić dopuszczenia niektórych osób do udziału w aukcji lub sprzedaży poaukcyjnej. Wszyscy licytujący muszą zarejestrować się przed aukcją, dostarczyć wymagane informacje przewidziane w formularzu rejestracji, okazać dokument potwierdzający tożsamość oraz odebrać tabliczkę z numerem licytacyjnym. 2) Dla wygody licytujących, którzy nie mogą uczestniczyć w aukcji osobiście, DESA Unicum może zrealizować pisemne zlecenie licytacji. W takim przypadku nieobecni licytujący powinni wypełnić formularz „zlecenie licytacji”, który można znaleźć w katalogu, na stronie internetowej DESA Unicum lub otrzymać w siedzibie DESA Unicum. Kwoty wskazane przez licytującego w zleceniu licytacji nie powinny zawierać opłaty aukcyjnej i opłat dodatkowych, powinny być wyrażone w polskich złotych oraz zgodne z tabelą postąpień. Jeżeli podana kwota nie jest zgodna z kwotami w tabeli postąpień, zostanie ona obniżona. Aukcjoner nie akceptuje zlecenia licytacji, w którym nie ma wskazanej maksymalnej kwoty, do której DESA Unicum może zrealizować zlecenie. DESA Unicum dołoży starań, aby klient zakupił wybrany obiekt w możliwie jak najniższej cenie, nie niższej jednak niż cena gwarancyjna. Jeśli limit podany przez licytującego jest niższy niż cena gwarancyjna, a stanowi jednocześnie najwyższą ofertę, wówczas dochodzi do transakcji warunkowej. W przypadku dwóch lub większej ilości zleceń z takim samym limitem decyduje kolejność zgłoszeń. Wszystkie zlecenia licytacji wraz z fotokopią dokumentu tożsamości umożliwiającym weryfikację danych osobowych powinny być przesłane (pocztą, faksem bądź e-mailem) albo dostarczone osobiście do siedziby DESA Unicum przynajmniej 24 godziny przed rozpoczęciem aukcji. Dostarczone później zlecenia mogą nie być zrealizowane. 3) Od osób zainteresowanych licytacją przez telefon wymaga się zgłoszenia chęci licytacji telefonicznej poprzez wypełnienie formularza „zlecenie licytacji”, dostępnego w katalogu, na stronie internetowej DESA Unicum lub w siedzibie DESA Unicum. Wszystkie zlecenia licytacji powinny być przesłane (pocztą, faksem, e-mailem) lub dostarczone osobiście do siedziby Desa Unicum przynajmniej 24 godziny przed rozpoczęciem aukcji. Wymaga się również przesłania fotokopii dokumentu tożsamości w celu weryfikacji danych osobowych. Dostarczone później zlecenia mogą nie być zrealizowane. Licytacja telefoniczna może być nagrywana, złożenie zlecenia jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na nagrywanie rozmowy telefonicznej. Na wypadek trudności z połączeniem telefonicznym licytujący może określić na zleceniu limit, do którego pracownik domu aukcyjnego będzie licytować pomimo braku połączenia. Jeśli żaden limit nie jest określony na zleceniu, pracownik domu aukcyjnego uznaje w takim wypadku, że klient oferuje przynajmniej cenę wywoławczą. 4) Podczas licytacji, zarówno osobistej, telefonicznej, jak i za pośrednictwem pracownika DESA Unicum, licytujący bierze osobistą odpowiedzialność za zapłatę za wylicytowane obiekty, co opisane jest dokładniej w paragrafie 3 punkcie 5 poniżej, chyba że przed rozpoczęciem aukcji zostało wyraźnie uzgodnione na piśmie z DESA Unicum, że oferent jest pełnomocnikiem zidentyfikowanej osoby trzeciej akceptowalnej przez DESA Unicum. 5) Usługa licytacji na podstawie zlecenia licytacji nie podlega żadnej opłacie. DESA Unicum zobowiązuje się dochować należytej staranności w realizacji zleceń, jednak nie ponosi odpowiedzialności za niezrealizowanie takich ofert, chyba że wina za brak realizacji zlecenia leży wyłącznie po stronie DESA Unicum.
4. PRZEBIEG AUKCJI 1) O ile nie zastrzeżono inaczej poprzez symbol, każdy obiekt oferowany jest z zastrzeżeniem ceny gwarancyjnej, która jest poufną minimalną ceną sprzedaży uzgodnioną między DESA Unicum i komitentem. Cena gwarancyjna nie może przekroczyć dolnej granicy estymacji.
2) Aukcjoner może w każdym momencie aukcji wycofać którykolwiek obiekt, ponownie zaoferować przedmiot do sprzedaży (również bezpośrednio po uderzeniu młotkiem) w razie zaistnienia błędu bądź sporu co do wyniku licytacji. W powyższym przypadku aukcjoner może podjąć wszelkie działania, które uzna za stosowne i racjonalne. Jeżeli jakikolwiek spór co do wyniku licytacji powstanie po aukcji, wynik sprzedaży w ramach aukcji uznaje się za ostateczny. 3) Aukcjoner rozpoczyna licytację i decyduje o wysokości kolejnych postąpień. W celu osiągnięcia ceny gwarancyjnej obiektu aukcjoner i pracownicy DESA Unicum mogą składać w toku licytacji oferty w imieniu komitenta bez wskazania, że czynią to w imieniu komitenta, bądź to przez składanie następujących po sobie ofert licytacyjnych, bądź też oferty w odpowiedzi na oferty składane przez innych oferentów. Jeżeli nie ma żadnych ofert na dany obiekt lub oferty są zbyt niskie, aukcjoner może uznać przedmiot za niesprzedany, co sygnalizuje terminem "pass". 4) Ceny na aukcji podawane są w polskich złotych i w tej walucie powinna być dokonana płatność. W odpowiedzi na potrzeby klientów zagranicznych estymacje w katalogu aukcyjnym mogą być podawane także w euro, funtach brytyjskich i dolarach amerykańskich, odzwierciedlając w przybliżeniu cenę przy obecnym kursie waluty. Stosownie do tego estymacje podawane w euro, funtach brytyjskich i dolarach amerykańskich mają charakter wyłącznie orientacyjny. 5) Licytujący, który zaoferował najwyższą kwotę zaakceptowaną przez aukcjonera, jest zwycięzcą licytacji. Uderzenie młotkiem przez aukcjonera oznacza akceptację najwyższej oferty i zawarcie umowy sprzedaży między DESA Unicum a kupującym. Ryzyko i odpowiedzialność za obiekt przechodzący na własność kupującego opisane zostały w paragrafie 6 poniżej. 6) Każda poaukcyjna sprzedaż obiektów oferowanych na aukcji podlega również WARUNKOM SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ oraz WARUNKOM POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI.
5. CENA NABYCIA I OPŁATA AUKCYJNA 1) Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna oraz opłaty dodatkowe wynikające z oznaczeń katalogowych obiektu. Opłata aukcyjna stanowi część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%. Opłata aukcyjna obowiązuje również w sprzedaży poaukcyjnej. 2) Do kwoty wylicytowanej mogą zostać doliczone inne podatki i opłaty, jeśli w katalogu zaznaczone to zostało odpowiednimi oznaczeniami (patrz: paragraf 1 punkt 10 „Przewodnika dla klienta”: „Legenda”). 3) Jeśli nie uzgodniono inaczej, kupujący jest zobowiązany uiścić należność w terminie 10 dni od daty aukcji, niezależnie od uzyskania pozwolenia na eksport czy innych pozwoleń. Opłaty mają być uiszczone w polskich złotych gotówką, kartą lub przelewem bankowym: a) DESA Unicum akceptuje płatność kartami płatniczymi MasterCard, VISA, b) DESA Unicum akceptuje płatność przelewem bankowym na konto mBank S.A. 27 1140 2062 0000 2380 1100 1002, Swift: BREXPLPWWA3 W tytule przelewu proszę podać nazwę aukcji, datę aukcji oraz numer obiektu. 4) Własność zakupionego obiektu nie przejdzie na kupującego dopóki DESA Unicum nie otrzyma pełnej ceny nabycia za obiekt, w tym opłaty aukcyjnej. DESA Unicum nie jest zobowiązana do przekazania obiektu kupującemu do chwili przeniesienia własności obiektu na kupującego. Wcześniejsze przekazanie obiektu kupującemu nie jest równoznaczne z przeniesieniem prawa własności obiektu na kupującego ani zwolnieniem z obowiązku zapłaty przez niego ceny nabycia.
6. ODBIÓR ZAKUPU 1) Odbiór wylicytowanych obiektów jest możliwy po dokonaniu wpłaty pełnej ceny nabycia oraz uregulowaniu innych płatności wobec DESA Unicum i spółek powiązanych. Jak tylko nabywca spełni wszystkie wymagania, powinien skontaktować się ze swoim doradcą klienta DESA Unicum lub z Biurem Obsługi Klienta pod numerem tel. 22 163 66 00, aby umówić się na odbiór obiektu. 2) Kupujący powinien odebrać zakupiony obiekt w terminie 30 dni od daty aukcji. Po tym terminie DESA Unicum przesyła wszystkie wylicytowane obiekty do magazynu zewnętrznego, a kupujący obciążony zostanie kosztami transportu oraz magazynowania. Wielkość opłat będzie uzależniona od operatora magazynu oraz rodzaju i wielkości obiektu. Zaakceptowanie niniejszego regulaminu równoznaczne jest z zaakceptowaniem regulaminu spółki magazynowej. Po upływie 30 dni od daty aukcji na kupującego przechodzi ryzyko utraty i uszkodzenia nieodebranego obiektu, a także ciężary związane z takim obiektem, w tym koszty jego ubezpieczenia. DESA Unicum odpowiada względem kupującego za szkody z tytułu straty lub uszkodzenia obiektu, jednak jedynie do wysokości ceny nabycia obiektu. 3) Dla wygody kupującego DESA Unicum nieodpłatnie zapewnia podstawowe opakowanie obiektu umożliwiające jego odbiór osobisty. Na wyraźne życzenie kupującego DESA Unicum może pomóc w kontakcie z wyspecjalizowaną firmą zajmującą się pakowaniem i wysyłką dzieł sztuki. Każde takie zlecenie odbywa się na odpowiedzialność klienta, DESA Unicum nie bierze odpowiedzialności za nieprawidłowe wykonanie usług przez przewoźników bądź inne osoby trzecie. Jeżeli klient sam wybierze firmę transportową, jej przedstawiciel powinien skontaktować się z DESA Unicum telefonicznie przynajmniej 24 godziny przed planowanym
odbiorem obiektu pod numerem telefonu: 22 163 66 20. 4) DESA Unicum będzie wymagała okazania dowodu osobistego przed przekazaniem obiektu nabywcy bądź jego przedstawicielowi, który dodatkowo powinien posiadać pisemne upoważnienie od nabywcy.
7. BRAK PŁATNOŚCI Bez uszczerbku dla innych praw sprzedający, w przypadku gdy nabywca nie uiści pełnej ceny nabycia za obiekt w terminie 10 dni od daty aukcji, DESA Unicum może zastosować jeden lub kilka z poniższych środków prawnych: a) przechować obiekt w siedzibie DESA Unicum lub w innym miejscu na ryzyko i koszt klienta; b) odstąpić od sprzedaży obiektu, zatrzymując dotychczasowe opłaty na poczet pokrycia szkód; c) odrzucić zlecenie nabywcy w przyszłości lub zrealizować takie zlecenie pod warunkiem uiszczenia kaucji; d) naliczać odsetki ustawowe w wysokości 12% w skali roku od dnia wymagalności płatności do dnia zapłaty pełnej ceny nabycia; e) odsprzedać obiekt na aukcji lub prywatnie z estymacjami i ceną minimalną ustaloną przez DESA Unicum. Jeśli obiekt na drugiej aukcji sprzeda się za kwotę niższą niż cena nabycia, na której kupujący wylicytował obiekt, nabywca pozostający w zwłoce będzie zobowiązany do pokrycia różnicy wraz z kosztami przeprowadzenia dodatkowej aukcji; f) wszcząć postępowanie sądowe przeciwko kupującemu w celu odzyskania zaległości; g) potrącić należności nabywcy względem Desa Unicum z wierzytelności wobec tego nabywcy wynikających z innych transakcji; h) podjąć wszelkie inne działania odpowiednie do zaistniałych okoliczności.
8. DANE OSOBOWE KLIENTA W związku ze świadczonymi usługami oraz wymogami prawnymi związanymi z przeprowadzeniem aukcji DESA Unicum może wymagać od klientów podania danych osobowych lub w niektórych przypadkach (np. w celu sprawdzenia wypłacalności, poświadczenia tożsamości klienta lub w celu uniknięcia fałszerstwa) pozyskać dane o kliencie od osób trzecich. DESA Unicum może również wykorzystać dane osobowe dostarczone przez klienta w celach marketingowych, dostarczając materiały o produktach, usługach bądź wydarzeniach organizowanych przez DESA Unicum oraz spółki powiązane. Zgadzając się na WARUNKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ i podając dane osobowe, klienci zgadzają się, że DESA Unicum i spółki powiązane mogą wykorzystać te dane do ww. celów. Jeśli klient chciałby uzyskać więcej informacji o polityce prywatności, skorygować swoje dane lub zrezygnować z dalszej korespondencji marketingowej, prosimy o kontakt pod numerem 22 163 67 00.
9. OGRANICZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI 1) DESA Unicum wyłącza wszelkie gwarancje inne niż WARUNKI POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI w najszerszym zakresie dopuszczonym prawem. 2) Z zastrzeżeniem punktu 5 w paragrafie 9 całkowita odpowiedzialność DESA Unicum będzie ograniczona wyłącznie do ceny nabycia zapłaconej przez kupującego. 3) DESA Unicum nie jest odpowiedzialna za pomyłki słowne czy na piśmie w informacjach podanych klientom oraz nie ponosi odpowiedzialności wobec żadnego licytującego za błędy w trakcie prowadzonej aukcji lub popełnione w innym zakresie związanym ze sprzedażą obiektu. 4) Z zastrzeżeniem punktu 5 w paragrafie 9 DESA Unicum nie bierze odpowiedzialności
wobec kupującego za szkody przewyższające cenę nabycia, o której mowa w punkcie 1 paragrafie 9 powyżej, niezależnie czy taka szkoda jest charakteryzowana jako bezpośrednia, pośrednia, szczególna, przypadkowa czy następcza. DESA Unicum nie jest zobowiązana do zapłaty odsetek od ceny zakupu. 5) Żaden przepis w niniejszych WARUNKACH SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ nie wyklucza lub nie ogranicza odpowiedzialności DESA Unicum wobec kupującego, wynikającej z jakiegokolwiek oszustwa bądź świadomego wprowadzenia w błąd lub z winy umyślnej.
10. PRAWA AUTORSKIE 1) Sprzedający nie przekazują wraz z obiektem prawa autorskiego ani prawa do reprodukowania obiektu. 2) Prawa autorskie do wszystkich zdjęć, ilustracji i tekstów związanych z obiektem sporządzonych przez lub dla DESA Unicum, włączając zawartość tego katalogu, stanowią własność DESA Unicum. Nie mogą być one wykorzystane przez kupującego ani inne osoby bez uprzedniej zgody pisemnej DESA Unicum.
11. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1) Niniejsze WARUNIKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ wraz z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami, o których mowa w paragrafie 1 powyżej, oraz WARUNIKI POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI wyczerpują całość praw i obowiązków pomiędzy stronami w odniesieniu do sprzedaży obiektu. 2) Wszelkie zawiadomienia powinny być kierowane na piśmie na adres DESA Unicum. Powiadomienia kierowane do klientów będą przesyłane na adres podany w ostatnim piśmie do DESA Unicum. 3) Jeśli jakiekolwiek z postanowień WARUNKÓW SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ okazałoby się nieważne, bezskuteczne lub niemożliwe do zastosowania, pozostałe postanowienia będą nadal obowiązywać. Brak działania lub opóźnienie w wykonywaniu praw wynikających z WARUNKÓW SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ nie oznacza zrzeczenia się praw lub zwolnienia z obowiązków ani nie uchyla obowiązywalności całości bądź części z postanowień WARUNKÓW SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ.
12. PRAWO OBOWIĄZUJĄCE Prawa i obowiązki stron wynikające z niniejszych WARUNKÓW SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ oraz WARUNKÓW POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI, przebieg aukcji i jakiekolwiek sprawy związane z powyższymi postanowieniami podlegają prawu polskiemu. DESA Unicum w szczególności zwraca uwagę na przepisy: 1) ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, z późn. zm.) – wywóz określonych obiektów poza granice kraju wymaga zgody odpowiednich władz, 2) ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 1997 r. Nr 5, poz. 24, z późn. zm.) – muzea rejestrowane mają prawo pierwokupu zabytków bezpośrednio na aukcji za kwotę wylicytowaną powiększoną o opłatę aukcyjną, 3) ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2000 r. Nr 116, poz. 1216, z późn. zm.) – dom aukcyjny jest zobowiązany do zbierania danych osobowych nabywców dokonujących transakcji w kwocie powyżej 15 000 euro.
WARUNKI POTWIERDZENIA AUTENTYCZNOŚCI Przez autentyczność obiektu rozumiemy właściwe podanie autorstwa obiektu i prawidłowe jego datowanie. DESA Unicum udziela gwarancji autentyczności obiektów zaprezentowanych w tym katalogu na okres 5 lat od daty sprzedaży przez DESA Unicum z poniższymi zastrzeżeniami: 1) Desa Unicum udziela gwarancji autentyczności obiektu jedynie bezpośredniemu nabywcy obiektu (konsumentowi). Powyższa gwarancja nie obejmuje: a) kolejnych właścicieli obiektu, włączając w to osoby, które nabyły od bezpośredniego nabywcy obiekt odpłatnie, w drodze darowizny lub dziedziczenia; b) obiektu, co do którego trwa spór o autorstwo; c) obiektu, którego autorstwo jest jedynie domniemane, co w katalogu i na certyfikacie oznaczone jest następującymi zapisami: brak dat życia po imieniu i nazwisku artysty, nazwisko artysty poprzedzone jedynie inicjałem imienia, znak zapytania w nawiasie lub bez nawiasu („?” lub „(?)”) po nazwisku artysty, przed lub po imieniu i nazwisku artysty określenia: „przypisywany/e/a”, „Attributed” lub skrót „Attrib.”; d) obiektu powstałego w bliżej lub szerzej rozumianym kręgu oddziaływania stylu danego artysty, co w katalogu i na certyfikacie oznaczone jest użyciem przed lub po imieniu i nazwisku artysty jednego z następujących określeń: „krąg”, „szkoła” bądź „naśladowca”;
e) obiektu, którego określenie autorstwa było zgodne z ogólnie przyjętą opinią specjalistów, uczonych i innych ekspertów; f) obiektu, w przypadku którego podana w katalogu roczna data powstania różni się od faktycznej o mniej niż 15 lat; g) obiektu, w przypadku którego w datowaniu pojawiło się prawidłowe określenie stulecia, natomiast nieprawidłowe określenie części tego stulecia (połowy lub ćwierci); h) obiektów z XX w., XIX w. i starszych, w przypadku których faktycznie stwierdzone datowanie różni się w stosunku do podanego w katalogu „na korzyść” obiektu, tj. obiekt okazał się starszy, niż było to podane w opisie; i) obiektu, którego opis i datowanie zostały uznane za niedokładne przy użyciu metod naukowych lub testów, które nie były ogólnie przyjęte w czasie wydawania tego katalogu bądź w tamtym czasie były uznawane za nadmiernie kosztowne lub niewykonalne, albo według wszelkiego prawdopodobieństwa mogłyby spowodować uszkodzenia lub utratę wartości obiektu. DESA Unicum zastrzega iż opis uzupełniający (pochodzenie, historia wystaw, literatura) został wykonany w dobrej wierze i błędy w tym zakresie nie mogą być podstawą do reklamacji. DESA Unicum zastrzega, sobie również 5% jako granicę błędu w przypadku podawania poszczególnych wymiarów obiektu.
ZLECENIE LICYTACJI
tel. 22 163 67 00, faks 22 163 67 99 e-mail: zlecenia@desa.pl
Design. Sztuka kobiet•653DES006 • 8 października 2019 r. Zlecenie licytacji z limitem lub licytacja telefoniczna to proste sposoby wzięcia udziału w aukcji, które nie skutkują żadnymi dodatkowymi kosztami dla Nabywcy. Zlecenie licytacji z limitem
Zlecenie telefoniczne
Zlecenie musi być dostarczone (osobiście, pocztą, faksem lub e-mailem) do siedziby domu aukcyjnego nie później niż 24 godziny przed rozpoczęciem licytacji, w przypadku późniejszego dostarczenia nie gwarantujemy realizacji zlecenia, jednak dołożymy wszelkich starań, aby było to możliwe. Prosimy czytelnie wypełnić formularz, by uniknąć ewentualnych pomyłek.
Tak
Imię i nazwisko
Dowód osobisty (seria i numer)
Adres: ulica
Zlecenie licytacji z limitem Podanie przez Klienta limitu licytacji jest informacją ściśle poufną. Dom aukcyjny będzie reprezentował w licytacji Nabywcę do podanej kwoty, gwarantując jednocześnie nabycie obiektu za najniższą możliwą kwotę. Dom aukcyjny nie przyjmuje zleceń bez górnego limitu. W przypadku zaistnienia kilku zleceń w tej samej wysokości dom aukcyjny będzie reprezentował Klienta, którego zlecenie zostało złożone najwcześniej. Zgadzam się na jedno postąpienie w górę w przypadku wystąpienia innego zlecenia o tej samej wysokości:
nr domu
Miasto
Nie
Zlecenie telefoniczne W przypadku zlecenia licytacji telefonicznej prosimy o podanie numeru telefonu aktualnego w czasie aukcji. Pracownicy domu aukcyjnego połączą się z Państwem chwilę przed rozpoczęciem licytacji wybranych obiektów. Przebieg rozmowy – licytacji telefonicznej może być rejestrowany przez Desa Unicum. Dom aukcyjny nie ponosi odpowiedzialności za brak możliwości wzięcia udziału w wyniku problemów z uzyskaniem połączenia z podanym numerem. W przypadku problemów z uzyskaniem połączenia zgadzam się na licytację w moim imieniu za kwotę równą cenie wywoławczej:
NIP (dla firm)
nr mieszkania
Tak
Kod pocztowy
Adres e-mail
Nie
Numer telefonu do licytacji
Ja niżej podpisany/-a oświadczam, że:
Telefon / faks Przed przyjęciem zlecenia licytacji pracownik domu aukcyjnego ma prawo prosić o podanie pełnych danych osobowych oraz o okazanie lub skopiowanie dokumentu potwierdzającego tożsamość osoby rejestrowanej (dowód osobisty, paszport, prawo jazdy; w przypadku zleceń przesyłanych e-mailem, pocztą lub faksem konieczne jest dołączenie kserokopii lub skanu takiego dokumentu). Dane są udostępniane dobrowolnie, jednak ich podanie jest warunkiem koniecznym do wzięcia udziału w licytacji.
Nr kat.
Maksymalna oferowana kwota (bez opłaty aukcyjnej) lub licytacja telefoniczna
Autor, tytuł
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowych oraz w celu składania ofert, a w szczególności w celu przesyłania na wskazane przeze mnie adresy korespondencyjne materiałów promocyjnych, informacji handlowych o obiektach i usługach świadczonych przez Desa Unicum. Wyrażam zgodę na używanie telekomunikacyjnych urządzeń końcowych w celu prowadzenia marketingu bezpośredniego przez Desa Unicum. Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Desa Unicum informacji handlowej drogą elektroniczną. Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingu produktów lub usług podmiotów powiązanych kapitałowo z Desa Unicum. Wyrażam zgodę na otrzymywanie od podmiotów powiązanych kapitałowo z Desa Unicum informacji handlowej drogą elektroniczną.
Należność za zakupiony obiekt Wpłacę na konto bankoweBanku mBank S.A. 27 1140 2062 0000 2380 1100 1002 Wpłacę w kasie firmy (pn.-pt. w godz. 11–19) Proszę o wystawienie faktury VAT bez podpisu odbiorcy Skąd dowiedzieli się Państwo o DESA Unicum? z prasy
z mailingu
od rodziny/znajomych
z reklamy internetowej z imiennego zaproszenia
z reklamy zewnętrznej
z radia
inną drogą
Desa Unicum SA, ul. Piękna 1A, 00-477 Warszawa, tel. 22 163 66 00, faks 22 163 67 99, e-mail: biuro@desa.pl, www.desa.pl NIP: 5272644731 REGON: 142733824 Spółka zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy XII Wydział Gospodarczy KRS0000718495.
Wyrażając zgodę na powyższe, oświadczam, że: • Zgadzam się na przetwarzanie moich danych osobowych przez spółkę Desa Unicum S.A. z siedzibą w Warszawie, ul. Piękna 1A w celach powyżej przeze mnie określonych. • Podanie danych jest dobrowolne. Podstawą przetwarzania danych jest moja zgoda. Odbiorcami danych mogą być Podmioty powiązane kapitałowo z Desa Unicum oraz Podmioty świadczące usługi na rzecz Desa Unicum. Mam prawo wycofania zgody w dowolnym momencie. Dane osobowe będą przetwarzane do odwołania zgody lub przez maksymalny okres 10 lat od dnia zakończenia wykonania umowy lub przez okres określony przez przepisy prawa, które nakładają na Desa Unicum obowiązek przetwarzania moich danych. • Mam prawo żądania od administratora dostępu do moich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego. • Administratorem danych jest spółka Desa Unicum S.A. z siedzibą w Warszawie, z którą w sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych mogę się skontaktować, dzwoniąc pod numer telefonu +48 22 163 66 00 lub poprzez korespondencję elektroniczną na adres biuro@desa.pl. • Bardziej szczegółowe informacje dotyczące przetwarzania moich danych mogę uzyskać na stronie internetowej www.desa.pl. • Zapoznałem/-am się i akceptuję WARUNKI SPRZEDAŻY AUKCYJNEJ I WARUNKI AUTENTYCZNOŚCI domu aukcyjnego DESA Unicum opublikowane w katalogu aukcyjnym. • Zobowiązuję się do zrealizowania zawartych transakcji zgodnie z niniejszymi WARUNKAMI, w tym do zapłacenia wylicytowanej kwoty powiększonej o opłatę aukcyjną oraz innych opłat, zgodnie z oznaczeniami w katalogu, w szczególności w przypadkach przewidzianych przepisami ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu (tzw. droit de suite) w terminie 10 dni od daty aukcji. • Wszelkie dane zawarte w niniejszym formularzu są prawdziwe i zgodne z moją najlepszą wiedzą. W przypadku zatajenia lub podania nieprawdziwych danych DESA Unicum nie ponosi odpowiedzialności.
Data i podpis klienta składającego zlecenie
CENA 39 zł (z 5% VAT)
DESA.PL ul. PIĘKNA 1A
00-477 Warszawa
tel.: 22 163 66 00
email: biuro@desa.pl