2023 editie 4 DIER - Dierenwelzijn moet hoger op de politieke agenda

DIER MAGAZINE VAN DE DIERENBESCHERMING

BEREIKT VOOR DIEREN

Ons jaar in vogelvlucht

DIERENDEBAT

4 stellingen over dierenwelzijn ontrafeld PORTRETTEN

Ook oudere dieren verdienen kans

In beeld

Wit wonderland

NUMMER 4 JAARGANG 103 WINTER 2023

ACHTER DE SCHERMEN

Op elk moment is er wel iemand namens de Dierenbescherming voor de dieren in de weer. 24 uur per dag, 7 dagen per week. Sonja de ­Boo-Koremans Adviseur Bijzondere Giften datum

7 november

locatie

Bergschenhoek, kantoor van ondernemers Jeroen en Martijn die de Dieren­ bescherming in hun testament hebben opgenomen. “Na zo’n twintig jaar in de hotel­ wereld zocht ik een baan met meer maatschappelijke verant­ woordelijkheid. Toen de vacature

van de Dierenbescherming voor­ bijkwam, twijfelde ik geen moment. In deze functie komt mijn liefde voor dieren en mensen perfect samen. Mijn man en ik hebben twee katten. Een gezellige rode kater Moos en een Cyperse dame op leeftijd, Asra. Voor ons zijn ze volwaardige leden van het gezin. Dieren zijn zo puur. Ik zou hun aanwezigheid nooit willen missen. Die liefde voor dieren is ook altijd de gemeenschappelijke deler bij de mensen die ik in mijn werk ontmoet. Als Adviseur Bijzondere Giften onderhoud ik contact met mensen die willen nalaten en/of bij leven schenken aan de Dieren­ bescherming. Ik blijf het bijzonder

vinden wanneer mensen over­ wegen onze organisatie op te nemen in hun testament. Er is wat dat betreft een breed scala aan mogelijkheden. Als iemand bij­ voorbeeld een specifiek onder­ deel van het werk in gedachten heeft, gaan we daarover in gesprek. Zo hebben Jeroen en Martijn laten vastleggen dat hun nalatenschap zal worden besteed aan dierennoodhulp. Ook kan de Dieren­bescherming worden benoemd tot executeur en vangen we desgewenst huisdieren van ­erflaters op bij overlijden. In dat laatste geval b ­ lijven we in nauw contact met elkaar, opdat we de dieren te zijner tijd zo goed

mogelijk en naar wens kunnen herplaatsen. Voordat ik bij de D­ierenbescherming aan de slag ging, had ik geen idee dat zo veel mensen hun nalatenschap aan een goed doel gunnen. Ik vind het heel bijzonder en een positieve trend. Mensen weten dat hun ­idealen op deze manier voort­ leven. Zo maken zij de wereld eigenhandig een beetje beter en kan de Dierenbescherming blijven werken aan die ene grote droom van een v­ anzelfsprekend diervrien­ delijke samenleving.” Het verhaal van Jeroen en ­Martijn leest u op pagina 4 >

BEELD ERIK BUIS

‘In deze functie komt mijn liefde voor d ­ ieren en mensen perfect samen’

2 | DIER WINTER 2023

14

‘Er is geen enkele andere organisatie die zich zo breed en op zo veel terreinen inzet voor dierenwelzijn’

Interview met Bestuurder/Directeur Ellen Bien

18

24

Vraag maar raak Trekken vlinders in de winter ook ­richting het zuiden?

25. Dierenbeschermer Tineke collecteerde meer dan vijftig jaar

Oude asieldieren vinden een Zij laten zien dat het andersthuis kan Portretten

16. Lezersfoto’s

34

Dit bereikten we in 2023 voor dieren Successen en mijlpalen

Mooiste beelden en herinneringen

En verder

8

Hoofdverhaal

Politiek debat over dierenwelzijn

• Testimonial nalaten • Actueel • BLk: Funfactor voor varkens • Inspirerende initiatieven • Onze vrijwilligers • Service

4 6 22 30 32 38

WINTER 2023 DIER | 3

TESTIMONIAL

Martijn en Jeroen zijn achtentwintig jaar samen. Ze runnen een bedrijf in vastgoed in het Zuid-Hollandse Bergschenhoek en delen hun liefde voor ­dieren. ­ Enkele jaren geleden besloten ze om de Dierenbescherming op te nemen in hun ­testament en kozen daarbij voor dierennoodhulp als doelbestemming. Martijn (rode jas): “Ik ben opge­ groeid met boxers. Daarna wil je nooit meer anders; het zijn zulke leuke, lieve honden. Toen Jeroen en ik op een forum lazen over een boxer die niet bij het gezin kon blij­ ven waar hij woonde, zijn we gaan kijken. Dat moet je natuurlijk nooit doen, want dan ben je verkocht. Deze hond, Cheecco, zou niet te vertrouwen zijn, vertelden ze. Hij was vijf jaar, zij waren al zijn zesde eigenaren.” Jeroen: “Cheecco viel tussen de wal en het schip, hij was een beetje kansloos. Maar we hadden ervaring met honden, dus we durfden het wel aan.” Martijn: “Hij had verlatingsangst

en baknijd, zo bleek. Ook kampte hij met een hard­nekkige allergie, waar hij speciale shampoo, voer en injecties voor kreeg. Het is een dure hond geworden (lacht).” Jeroen: “Inmiddels is het al heel wat jaren geleden dat Cheecco overleed, maar nog steeds doet het pijn. Hij hoorde bij ons, ging overal mee naartoe en we hebben alles met hem gedeeld. Dat ver­ lies kom je niet zomaar te boven.” Martijn: “Inmiddels hebben we een ander leven, met een eigen bedrijf. Een hond is op dit moment helaas geen optie. Je moet er alle tijd voor

hebben, anders doe je een dier tekort. We hebben wel een ­‘leasehond’, labrador Mila, waar we erg van genieten. Als haar baasjes aan het werk zijn, is zij bij ons, meestal twee dagen per week.” Jeroen: “Nadat Cheecco was over­leden, hadden we nog wat spullen van hem; voer, een mand en speeltjes. We brachten ze naar het asiel in Rotterdam, waar we zagen hoe hard de mensen er w ­ erken, hoe lief ze voor de dieren zijn, de inzet van de dierenambu­ lances en alle vrijwilli­ gers. Dat raakte ons. Toen we

vervolgens lazen dat de Dieren­ bescherming volledig afhankelijk is van leden en donaties om haar werk te kunnen doen, was onze beslissing snel genomen. We ­hebben contact gezocht met de Adviseur Bijzondere Giften van de Dierenbescherming en in ons testa­ ment een fonds op naam opgesteld, wat betekent dat onze nalatenschap zal worden aangewend voor de noodhulp aan dieren.” Martijn: “Voor ons voelt dit heel goed. We zijn er blij mee dat we het zo hebben geregeld en op deze manier met onze nalatenschap ook in de toekomst nog iets moois voor dieren kunnen betekenen.”

BEELD ERIK BUIS

‘In het asiel zagen we hoe hard de mensen er werken, hoe lief ze voor de dieren zijn. Dat raakte ons.’

4 | DIER WINTER 2023

Hier geen antwoordkaart? Vraag dan de ­brochure ‘Nalaten aan de Dieren­ bescherming’ op via 088 81 13 066.

LIEFDE VOOR DIEREN LEEFT VOORT.

Nalaten aan de Dierenbescherming

Mensen die de Dierenbescherming opnemen in hun testament dragen ook in de toekomst bij aan een beter welzijn voor dieren. Omdat we volledig afhankelijk zijn van giften en donaties is elk bedrag, groot of klein, bijzonder welkom. Bij de Dierenbescherming werken drie Adviseurs Bijzondere Giften die helpen om ieders wensen op een zorgvuldige manier vast te ­leggen. Ook kunnen wij na overlijden de zorg voor uw geliefde h ­ uisdier(en) op ons nemen. Wij doen er dan alles aan om een geschikt nieuw thuis te vinden. Wilt u meer weten over nalaten aan de Dierenbescherming, vul dan de antwoordkaart in. Of neem contact op met ons Team Bijzondere Giften: Jana van Muijden, Sonja de Boo-Koremans en Agnes van Veen op 088 81 13 066. Zij vertellen u graag en geheel vrijblijvend over de mogelijkheden.

Voor een diervriendelijke samenleving.

ACTUEEL

PREVENTIE NIEUWBOUW

Dierenbeschermings­ centrum voor Noord Nederland De bouw van Dierenbeschermingscentrum Noord Nederland in Groningen is van start gegaan. Het wordt een mooie plek voor zowel de dieren die er verblijven als de mensen die er komen. Met ruimte voor 36 honden, 64 katten en 40 konijnen en knaagdieren. Ook aan hobbydieren zoals kippen en geitjes is gedacht met buiten­ verblijven en nachthokken. Het pand wordt volgens de nieuwste inzichten op het gebied van dierenwelzijn en duurzaamheid gebouwd. Het gaat ook dienst doen als standplaats voor de dierenambulance en er komt een dierenkliniek.

Effectieve aanpak zwerfkattenprobleem In Groningen kunnen kat­ teneigenaren hun kat kosteloos laten castre­ ren. De actie geldt voor mensen die zijn aange­ sloten bij de Voedsel­ bank, of die leven onder of op 120% bijstands­ niveau. De actie is moge­ lijk dankzij dierenartsen die tegen kostprijs mee­ doen, de belangeloze inzet van dierenhulporga­ nisaties en omdat de gemeente Groningen een financiële bijdrage levert. Minima kunnen zich aanmelden via de

site kattencastratie.nl. Het project in Groningen is nog maar het begin. Uiteindelijk wil de Dieren­ bescherming gefaseerd zo’n 100.000 katten van minima gratis laten hel­ pen in Nederland. Dat kan alleen met de hulp van lokale, provinciale of landelijke overheid. De dierenhulporganisaties roepen sowieso alle kat­ tenbezitters op om hun kat te laten castreren of te steriliseren om nog meer ongewenste nest­ jes kittens te voorkomen.

Het project in Groningen is nog maar het begin

OPROEP

WANDELEN

Loslopen of aanlijnen? Regelmatig loslopen is goed voor uw hond. Maar waar mag dat nu wel, en waar niet? Bin­ nen gemeenten geldt een APV – Algemene Plaatselijke Verordening – waarin onder meer regels zijn opgenomen over honden. Doorgaans moeten honden binnen de bebouwde kom aangelijnd zijn, behalve op aangewezen losloopterreinen. Bij uw 6 | DIER WINTER 2023

gemeente is op te vragen waar deze gebieden zich bevinden. Wel moet u er als eigenaar voor zorgen dat de hond geen overlast of schade veroorzaakt. In buitengebie­ den is het omgekeerd; daar mogen honden vaak loslopen, behalve op plaatsen die door de gemeente zijn uitgesloten. Daar staat een bord dat dui­ delijk maakt dat honden aan

de lijn moeten blijven, bijvoor­ beeld in natuurgebieden. Op stranden geldt meestal dat honden ­buiten het zomersei­ zoen los mogen, grofweg de periode van september/okto­ ber tot april/mei. Dit verschilt per gemeente, sla dus ook hier de APV op na. Meer weten? Kijk op LICG.nl onder het kopje ‘Loslopen of Aanlijnen’

Wij maken dit blad voor dierenlief­ hebbers zoals u. Omdat we u graag op de hoogte houden van het werk van de Dierenbescher­ ming; hoe we ons door het hele land en op allerlei manieren inzet­ ten voor dieren, onze successen en mijlpalen voor een beter dieren­ welzijn en hoe iedereen een bijdra­ ge kan leveren, groot of klein. We zijn benieuwd welke rubrieken in het blad tot uw favorieten behoren, maar ook over welke thema’s u meer zou willen lezen. Laat het ons weten op dierenbescherming.nl/ lezersonderzoek. Alvast bedankt!

DIER MAGAZINE VAN DE DIERENBESCHERMING

BEREIKT VOOR DIEREN

Ons jaar in vogelvlucht

DIERENDEBAT

4 stellingen over dierenwelzijn ontrafeld PORTRETTEN

Ook oudere dieren verdienen kans

In beeld

Wit wonderland

NUMMER 4 JAARGANG 103 WINTER 2023

BEELD DIERENBESCHERMING, DEBORAH VAN DER SCHAAF, ROBIN UTRECHT

Doe mee aan ons lezers­ onderzoek

INSTAGRAM LOBBY

In alle rust ­herstellen

Meerderheid Europa wil meer dierenwelzijn

Dierenambulance Maasland kreeg een melding van een jonge ooievaar die in prikkel­ draad terecht was gekomen. Op deze momenten slaat de schrik onze dierenbescher­ mers toch om het hart, want je weet nooit wat je aantreft. De vinders waren gelukkig bekend met ooievaars, en hadden de gewonde vogel al stevig in een doek gewikkeld. Onze dieren­ ambulancerijders brachten de ooievaar naar de dierenarts, waar duidelijk werd dat hij een wond aan zijn lies en aan het gewricht van zijn poot had, die vervolgens werden gehecht en verbonden. Daarna is de ooievaar naar de wildopvang gebracht, waar hij in alle rust mocht gaan herstellen.

Meer dan negen op de tien Europea­ nen wil betere wetgeving vanuit de Europese Unie om dieren te bescher­ men. Dat blijkt uit een nieuwe, lang­ verwachte barometer van de Europese Commissie die onlangs werd gepubli­ ceerd. Voor de Dierenbescherming zijn de uitkomsten van het onderzoek aanleiding om aan te dringen op betere dierenwelzijnswetgeving in Europa. De Europese Unie is een democra­ tisch orgaan, en wat ons betreft is de boodschap duidelijk: dierenwelzijn is voor een overgrote meerderheid van de Europeanen belangrijk en zou dus hoger op de politieke agenda moeten staan. Het rapport leest u op dierenbescherming.nl.

ADVERTENTIE

ontvang gratis proefpakket Vink uw keuze aan en ontvang deze thuis met een BIOFOOD® brochure en een spaarkaart.

o BIO BROKVOER HOND o BIO NATVOER KAT o BIO NATVOER HOND

PC/Woonplaats: ������������������������������������������������������ Mail: ����������������������������������������������������������������� Tel: ������������������������������������������������������������������� Maximaal 1 pakket per huishouden

YCLABL

E

EC

00% -1

YCLABL

WASTE NO

R

EC

00% -1

WASTE NO

R

De voordelen van BIOFOOD® zijn talrijk. Het is beter voor natuur, dier en milieu, graan- en/of tarwevrij, hypoallergeen, bevat een hoge voedingswaarde, geen lichaamsvreemde stoffen, is duurzaam en diervriendelijk en ondersteunt huid, vacht en vertering. Meer informatie zie www.biofood.nl

Adres: ����������������������������������������������������������������

- 100% -

Voor een goede gezondheid van uw hond of kat is gezonde voeding essentieel. BIOFOOD® heeft naast complete biologische brokvoeding voor de hond nu ook een biologische natvoerlijn voor hond en kat ontwikkeld, waarin biologisch vlees wordt gecombineerd met biologische groenten en gecertificeerde biologische grondstoffen.

Naam: ����������������������������������������������������������������

E

Voor dier, natuur en milieu

- 100% -

PUUR EERLIJK EN GEZOND

Maak gebruik van de QR code, of mail deze bon ingevuld naar info@biofooddiervoeding.nl of stuur naar: BIOFOOD, Postbus 151, 9200 AD Drachten. Meer info op bfprobeershop.nl

WINTER 2023 DIER | 7 Dier A5 Liggend 2023.indd 1

18-9-2023 12:50:11

Dierenbescherming organiseert DierenDebat

Dierenwelzijn moet hoger op de politieke agenda Nog te vaak is dierenwelzijn in de politiek een ondergeschoven kindje. Met de oorlog in Oekraïne, bestaansonzekerheid, het stikstofprobleem en de aardbevingsproblematiek in Groningen is dat aan de ene kant niet vreemd. Tegelijkertijd ­realiseren we ons niet genoeg dat juist deze onderwerpen óók raken aan dieren­ welzijn. Want kwamen er niet ontzettend veel dieren mee met de Oekraïense ­vluchtelingen? Gaat het stikstofprobleem niet ook om dierenwelzijn ín de stallen? Wie betaalt de dierenartsrekening als de baasjes niet meer kunnen rondkomen? En wie zorgt er voor dieren bij een grote ramp als een aardbeving?

8 | DIER WINTER 2023

HOOFDVERHAAL

O

Zeven politieke ­partijen die ­verbaal de degens kruisten over dieren­ welzijnsstellingen. Omdat wat de Dieren­ bescherming ­betreft dierenwelzijn nog té vaak niet ­serieus wordt genomen.

m de dierenwelzijnsonderwerpen hoger op de politieke agenda te krijgen bij de afgelopen verkiezingen, werd in november het DierenDebat georganiseerd. Zeven politieke partijen die verbaal de degens kruisten over dierenwelzijnsstellingen. Omdat wat de Dieren­ bescherming betreft dierenwelzijn nog té vaak niet serieus wordt genomen. Hoe denken de partijen, die het in de komende kabinetsperiode toch samen moeten doen, eigenlijk over de tientallen miljoenen ­dieren in ons land? “Niemand is tégen ­dierenwelzijn.” TERUGBLIK

Terwijl de zaal in Nieuwspoort volloopt met geïnteresseerden, bereiden zeven ‘woordvoerders’ voorin de zaal zich voor op een debat. Frits Wester, die het debat leidt, neemt nog even de stellingen door, terwijl er op hoge tafels glaasjes water klaar worden gezet. Alles wijst erop dat het een hete confrontatie wordt tussen de vertegenwoordigers van D66, GL-PvdA, BBB, PVV, PvdD, VVD en NSC van Pieter Omtzigt. Maar als twee uur later de kruitdampen van het debat zijn neergedaald, blijken er toch veel meer overeenkomsten dan vooraf gedacht. INVULLING

“Niemand is natuurlijk tégen dierenwelzijn,” benadrukt Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren na het debat. “Maar het verschil zit hem in de invulling.” Zijn collega-Kamerlid van D66, Tjeerd de Groot, vult aan: “Ik heb geprobeerd om al wat gemeenschappelijke punten te ontdekken en ook daadwerkelijk zaken te doen.” Het is volgens debatleider Frits Wester ook het interessante aan een debat over dierenwelzijn. “En als je het hebt over: hoe ga je anno 2023 met dieren om? Daar is gelukkig iedereen het wel over eens.” NIEUWE REALITEIT

Twee maanden terug in de tijd. Na de val van het kabinet, en de aankondiging van Mark Rutte om te stoppen als premier, ontstaat er een nieuwe politieke realiteit. Een realiteit waarin stikstof hoog op de politieke agenda staat en er met de Boer Burger Beweging (BBB) een interessante speler zich lijkt te hebben gevestigd. Zeker als Pieter Omtzigt aankondigt met een éígen politieke partij mee te doen aan de verkiezingen, ligt het speelveld volledig open. Want hoe denkt NSC over dierenwelzijn, en hoe gaat het stikstofbeleid leiden tot een dierwaar­ dige veehouderij?

SAMENWERKING

Op de burelen van de Dierenbescherming wordt besloten een politiek debat te organiseren. Want hoe kom je beter achter de ­dierenwelzijnsstandpunten van politieke partijen dan door ze erover te laten ver­ tellen en te debatteren? Bij de organisatie sluiten ook de Dierencoalitie (een samenwerkingsverband van zeventien dieren­ welzijnsorganisaties) en het Centre for Sustainable Animal Stewardship (CenSAS) aan: een samenwerking van de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht en Animal Sciences van Wageningen University & Research. RECORDTEMPO

In recordtempo wordt door de organisatie een reeks aan stellingen bedacht, een locatie gezocht (Nieuwspoort), een debatleider gevraagd (Frits Wester, RTL-journalist) en politieke partijen uitgenodigd. In eerste instantie zeggen zes partijen toe en wordt er een schema gemaakt. Maar als slechts een week voor het debat ook NSC toezegt, wordt dat met alle liefde omgegooid: van

de gloednieuwe partij van Omtzigt, van wie dan al een enorm aantal zetels wordt verwacht, is er nog weinig bekend van de dierenwelzijnsstandpunten, behalve dat ze tegen megastallen zijn. VEEL RAAKVLAKKEN

Tijdens het debat zelf wordt duidelijk dat er, ondanks grote ideële verschillen, toch erg veel raakvlakken zijn op het gebied van dierenwelzijn. Natuurlijk, de wolf blijft een heet hangijzer en over intensieve veehouderij liggen de meningen ook behoorlijk uiteen. Maar dat het dier een belangrijke plek inneemt in onze samen­ leving, en bescherming en verzorging verdient: daarover vinden partijen elkaar regelmatig in het midden.

Vier stellingen ontrafeld Aan de hand van vier relevante dierenwelzijns­ thema’s gingen politici tijdens het DierenDebat met elkaar in gesprek. Op de volgende pagina’s worden de stellingen onder de loep genomen. > WINTER 2023 DIER | 9

HOOFDVERHAAL

STELLING#1

Hoe gaan we ervoor zorgen dat de maatschap­ pelijke opgaven voor de landbouw en specifiek ­ de veehouderij worden opgelost zonder dat dit ten koste gaat van de dierwaardige veehouderij?

10 | DIER WINTER 2023

WAT IS HET PROBLEEM?

In de veehouderij wordt vaak één onderwerp aangepakt, bijvoor­ beeld stikstof. Als dat achteraf nadelig blijkt voor het dierenwel­ zijn, moet dit gecorrigeerd wor­ den. De Dierenbescherming vindt deze aanpak voor zowel dieren als veehouder niet wenselijk. Het is beter en efficiënter om gelijk, aan het begin, rekening te houden met alle belangen. Dit kan worden gerealiseerd met een methode ontwikkeld door Wageningen ­University. De belangrijkste behoeften van milieu, veehouder én dier worden dan als program­ ma van eisen genomen voor het ontwerp. Voor het dier gaat het om bijvoorbeeld voedsel zoeken, een veilige en comfortabele rust­ plek, sociaal gedrag kunnen ver­ tonen en moederzorg geven en krijgen. Een voorbeeld van een veehouderijsysteem ontworpen aan de hand van deze methode is

Kipster, ’s werelds meest dier- en milieuvriendelijke leghennenbedrijf. EENS/ONEENS

Tijdens het debat stelde Erik ­Stegink dat BBB het niet eens is met de stelling. Volgens hem zijn de Nederlandse landbouwers de beste van de wereld en is ­daarbinnen verbetering mogelijk. Daarnaast zei hij dat het woord ‘intensief’ met betrekking tot de intensieve veehouderij geen vies woord is. Als mensen intensieve begeleiding krijgen, zijn ze immers ook blij dat ze geholpen worden. Zo worden dieren dus ook inten­ sief begeleid, aldus Stegink. Laura Bromet (GL-PvdA) was het hier niet mee eens en beargumenteer­ de dat bij veel stallen de dierwaar­ digheid nog ver te zoeken is. Ze zei niet trots te zijn op hoe het nu gaat. Volgens GL-PvdA zouden maatschappelijke opgaven zoals schoon water en het aanpakken

van de stikstof­crisis juist een oplossing kunnen zijn voor een dierwaardige veehouderij; zo ­betekent de landbouwtransitie een verbetering voor zowel de stikstofproblematiek als de leef­ omstandigheden van dieren. CONCLUSIE

De Dierenbescherming is van mening dat de maatschappelijke uitdagingen voor de veehouderij, zoals een beter milieu en een redelijk verdienmodel voor de ­veehouder, aangepakt kunnen worden met een model waarbij aandacht is voor milieu, veehou­ der en dier. In plaats van dat dit ten koste gaat van dierenwelzijn, ontstaat er juist ruimte voor ver­ dere stappen naar een dierwaar­ dige veehouderij.

STELLING#2

Hoe gaan we ervoor zorgen dat alle veehouders adequate wolf­ werende maat­ regelen ter bescherming van schapen en ander kleinvee nemen?

WAT IS HET PROBLEEM?

Sinds 2015 is de wolf terug in Nederland. In de wet staat dat veehouders hun buiten gehouden dieren moeten beschermen tegen roofdieren, dus ook tegen de wolf. In provincies met gevestigde of regelmatig doortrekkende wolven zijn subsidies beschikbaar voor wolfwerende maatregelen, zoals afrastering tot de bodem, mini­ maal 1,20 m hoog met stroom­ draad. Desondanks krijgen houders van schapen en ander kleinvee in wolvengebieden die geen deugdelijke wolfwerende maatregelen hebben genomen een volledige schadevergoeding bij een aanval. Om draagvlak voor de wolf te behouden is het niet alleen zaak om wolven, maar ook schapen en kleinvee te bescher­ men. De Dierenbescherming pleit ervoor dat schapen- en kleinvee­ houders die hun dieren geen opti­ male bescherming bieden niet

langer aanspraak zouden mogen maken op een schadevergoeding bij een wolvenaanval.

het dier is de beste natuurbeheer­ der en zorgt voor een natuurlijk evenwicht.

EENS/ONEENS

CONCLUSIE

Tijdens het debat waren de menin­ gen verdeeld. Zo vonden NSC, BBB en VVD dat een ‘probleem­ gevende’ wolf afgeschoten moet kunnen worden en dat de wolf burgers een onveilig gevoel geeft. Dion Graus (PVV) noemde dit een ‘roodkapjessyndroom’ en stelde dat wolven schuwe dieren zijn en alleen aanvallen als ze zich in het nauw gedreven voelen. Tjeerd de Groot (D66) vindt dat de wolf een politieke ‘totempaal’ is die voor meer staat. “Het gaat over hoe we ons moeten verhouden tot de natuur. Als we de natuur integre­ ren als onderdeel van ons leven, van tuin tot voedsel­productie, ben je slim bezig.” Ook GL-PvdA en PvdD vinden het goed voor de natuur dat de wolf terug is;

De Dierenbescherming sluit zich bij dat laatste aan. De terugkeer van de wolf is goed nieuws voor de natuur en biodiversiteit. We zullen dan ook conflictarm kunnen en moeten leren samenleven met de wolf. Als er genoeg groot wild – denk aan reeën, edelherten en wilde zwijnen – beschikbaar is om op te jagen, zal hij zich minder snel richten op vee. Er zou dan ook meer ruimte moeten zijn voor groot wild en er moet minder intensief op ze gejaagd worden. Ondanks de beschermde status van de wolf kan er in het uiterste geval van een probleemwolf – die niet mensenschuw is of geconditioneerd op het jagen op vee – altijd nog in worden gegrepen. WINTER 2023 DIER | 11

STELLING#3

Wat kan de over­ heid doen om te voorkomen dat dieren zorg ont­ houden wordt, ze gedumpt of geëuthanaseerd worden als gevolg van te hoge kosten?

WAT IS HET PROBLEEM?

Het is een onderwerp waar we als Dierenbescherming de laatste jaren veel mee te maken krijgen; eigenaren die de zorg voor hun dier niet meer kunnen betalen. Het bekostigen van basiszorg, zoals voeding, kan een probleem zijn en onverwachte kosten, zoals een operatie, kunnen eigenaren zelfs tot wanhoop drijven. Naar schatting leven volgend jaar meer dan een miljoen mensen onder de armoedegrens met mogelijk als gevolg achterstallige zorg voor huisdieren, verborgen dierenleed en meer dumpingen. EENS/ONEENS

Tijdens het debat beargumenteer­ de Laura Bromet (GL-PvdA) dat er een herverdeling moet komen zodat lagere inkomens meer te besteden hebben. “Ik zou het heel erg vinden dat je rijk moet zijn in Nederland om je een huisdier te 12 | DIER WINTER 2023

kunnen veroorloven. Een huisdier brengt mensen geluk, op een heel eenvoudige manier. Ik gun het iedereen, ook mensen die minder te besteden hebben.” Femke Zee­ dijk (NSC) sloot zich hierbij aan en stelde dat bestaanszekerheid van mensen de afgelopen jaren erg achteruit gegaan is en dat deze verbeterd moet worden. Ze stelde ook dat de hoge kosten van dierenartsen, als gevolg van opko­ ping door buitenlandse investeer­ ders, niet acceptabel zijn. Met dit punt waren de andere partijen het eens en hiervoor zal een oplos­ sing moeten komen. Zo vindt de PvdD het belangrijk dat men geen btw meer hoeft te betalen over dierenartskosten, hoewel dit wet­ telijk nog niet mag in Europa. CONCLUSIE

De Dierenbescherming wil dat goede zorg voor huisdieren betaalbaar is en blijft. Dat bete­

kent dat de overheid toezicht moet houden op overnames van dieren­ artspraktijken en de markt blijft bewaken. Het is ook van belang dat huisdieren genetisch gezond zijn. Een ongezonde (ras)hond of (ras)kat kost veel geld. Wij zetten ons ervoor in dat fokkers van genetisch ongezonde dieren aan­ gepakt kunnen worden. Daarnaast kunnen we (potentiële) eigenaren nog beter voorlichten over de ­kosten die een huisdier met zich meebrengt. Zo streven we naar meer bewustwording en voorko­ men dat er meer dieren in huis worden genomen dan de finan­ ciële situatie toelaat. Ten slotte hoopt de Dierenbescherming dat de toegezegde landelijke chip­ plicht voor katten daadwerkelijk ingevoerd wordt. Een gechipt en geregistreerd dier is veel moei­ lijker te dumpen.

BEELD ERIK BUIS, NATURE IN STOCK, SHUTTERSTOCK, NADINE ZEELEN/IAFW, ROBIN UTRECHT, WILLIAM VOORBERG

HOOFDVERHAAL

STELLING#4

Wat gaat uw partij eraan doen om ervoor te zorgen dat ook de zorg voor het dier ­tijdens en na een ramp geborgd wordt?

WAT IS HET PROBLEEM?

Dieren in crisissituaties moeten snel en adequaat geholpen wor­ den. Dat is alleen mogelijk als hier landelijk beleid voor is en dieren­ hulporganisaties erkend worden als crisispartners. Helaas hebben dierenhulporganisaties zoals de Dierenbescherming al vaker ondervonden dat hulpverlening aan dieren niet goed van de grond komt zonder duidelijke afspraken. Zo snelden dierenambulances uit verschillende regio’s tijdens de overstroming in Limburg in 2021 naar het rampgebied om de eva­ cuatie van dieren te ondersteu­ nen. Maar omdat er geen officiële afspraken over bestonden, moch­ ten zij niet zomaar hulp bieden. Ook tijdens de toestroom van ­duizenden huisdieren uit Oekraïne stonden dierenhulporganisaties klaar en organiseerden zelf de hulp voor de dieren. Maar ook hier bleek dat de samenwerking beter

verloopt en er meer dieren gehol­ pen kunnen worden als zij stan­ daard onderdeel zijn van de crisisstructuur in Nederland. EENS/ONEENS

Alle aanwezige partijen beaamden dat er tijdens de overstromingen in Limburg en de toestroom van huisdieren uit Oekraïne geen plan was om zowel mensen als dieren te helpen. Frank Wassenberg (PvdD) stelde dat rampen steeds vaker zullen voorkomen. Hiervoor moeten niet alleen plannen gemaakt worden over hoe te hel­ pen, maar ook maatregelen in de natuur genomen worden zodat de gevolgen van rampen minder erg zullen zijn. Zo verwees Wassen­ berg naar een onderzoek van onderzoeksinstituut Deltares waaruit bleek dat meer bossen ervoor zorgen dat de natuur meer water vasthoudt en geleide­ lijk teruggeeft aan de rivieren.

Zo zullen er minder heftige over­ stromingen plaatsvinden. Helaas moesten de verschillende partijen ook erkennen dat veel aange­ nomen moties niet uitgevoerd ­worden. Erik Haverkort (VVD) bevestigde dit, maar zei hierbij ook dat hij de dialoog en samen­ werking belangrijker vindt. CONCLUSIE

De Dierenbescherming is blij dat de Tweede Kamer eind oktober de motie aannam van de PvdD, D66 en PVV om landelijke richtlijnen voor hulp aan dieren bij rampen te regelen. Met de samenwerkende dierenhulporganisaties en veilig­ heidsregio’s zullen hier concrete plannen voor opgesteld worden. De Dierenbescherming roept op tot het zo snel mogelijk in gang zet­ ten en uitvoeren van deze motie.

WINTER 2023 DIER | 13

INTERVIEW

Ellen Bien, Directeur/Bestuurder Dierenbescherming

‘Ik wil tegengestelde belangen bij elkaar brengen’ Als meisje van twaalf woonde ze begin jaren tachtig in Wormer, met uitzicht over de polder én een pony in de achtertuin. “En die stond daar uiteraard niet alleen, maar had een gepensioneerde pony als gezelschap,” vertelt Ellen Bien in een vraaggesprek met DIER. Tóén was ze al lid van de Dierenbescherming, en na 41 jaar is ze dat nog steeds. Maar sinds een maand of drie is ze ook de kersverse nieuwe Directeur/Bestuurder van de Dierenbescherming. Ellen is getrouwd met Frank, heeft twee studerende ­ kinderen ‘op kamers’ en woont in Den Haag met twee katten. “Ik heb altijd dieren om me heen gehad. Ik zou niet zonder kunnen.”

Een onderzeeboot of dierenasiel; dat lijken totaal verschillende werelden, of valt dat mee? “Ik zie veel overeenkomsten. Defensie heeft als missie ‘beschermen wat ons dierbaar is’.

‘Er liggen vraagstukken die ons als organisatie, en daarmee de dieren, aangaan die niet eenvoudig zijn op te lossen. Denk aan stikstof, de intensieve v ­ eehouderij, enorme vleesconsumptie en uitdagingen voor natuur en milieu.’ 14 | DIER WINTER 2023

Dat doet de Dierenbescherming ook. En ook Defensie is een organisatie met veel betrokken en bevlogen medewerkers, net als de Dierenbescherming. Maar er zijn zeker verschillen, al is het maar dat de man-vrouwverhouding bij Defensie omgekeerd is aan de Dierenbescherming. De rode draad in mijn werkzame leven is de maatschappelijke opgave; dat vind ik belangrijk. En het moet concreet zijn, ergens over gaan. Of het nu onze veiligheid is, ziekenhuiszorg, luchtvaart of moeder-kindsterfte. Complexe ­thema’s waar je ogenschijnlijk tegengestelde belangen bij elkaar kunt brengen. Dat vind ik interessant. Ik denk dat ik goed kan luisteren naar wat mensen drijft, wat belangrijk voor ze is. Ik verwacht dat dat me gaat helpen bij de Dierenbescherming.” Mensen en belangen verbinden lijkt belangrijker dan ooit in deze roerige tijden “Ja, dat is waar. Er liggen complexe vraagstukken die ook ons als organisatie, en dus de dieren, aangaan die niet eenvoudig zijn op te lossen. Denk aan stikstof, de intensieve veehouderij, de enorme vleesconsumptie, de uitdagingen voor natuur en milieu. Als je dan kijkt waar wij als D ­ ierenbescherming in geloven, namelijk dat het mogelijk is om een win-win-winsituatie te creëren, dan hebben we een goed verhaal en kunnen we concrete oplossingen bieden. Ik bedoel bijvoorbeeld dat in een nieuw c­ oalitieakkoord maatregelen moeten komen om dierenwelzijn te verbeteren. Dat kan samengaan met de mogelijkheid voor boeren om een goede boterham te verdienen en tegelijkertijd bij te dragen aan een verbetering van natuur en

milieu. We moeten ervoor waken dat er maatregelen komen die één belang dienen. Kijk, een boer kan z’n geld maar één keer uitgeven, dus als hij gedwongen wordt om een luchtwasser op z’n stal te zetten, dan leidt dat weliswaar tot verminderde uitstoot, maar niet tot verbetering van het k ­ limaat in de stal en daarmee dus ook niet tot een beter dierenwelzijn. We pleiten er dan ook voor om in het coalitieakkoord vooral te ­kijken naar bijvoorbeeld maat­regelen die ammoniak­emissie bij de bron tegengaan. Dan profiteren de dieren in de stal en de boer van een beter klimaat in de stal en daarbuiten. Bij dit soort discussies kunnen we zeker helpen.” Je bent nog maar net aangetreden. Wat valt je op als je om je heen kijkt? “Als je zoals ik nu doe allerlei verschillende locaties van de Dierenbescherming in het land bezoekt, de mensen spreekt die er ­werken, betaald en onbetaald; dat is zó fantastisch! Het is werkelijk ongelooflijk en bijzonder hoe mensen zich vaak jarenlang en belangeloos inzetten om dieren te helpen. Bijvoorbeeld door hokken schoon te maken, iedere zaterdag hondentraining te geven, met katten te knuffelen, op de dieren­ambulance te rijden of te zorgen dat de honden in de asielen worden uitgelaten. De lijst is lang en het palet is enorm breed. We hebben het Beter Leven keurmerk, voeren onderhandelingen en overleg over dierenwelzijn op het hoogste niveau, vangen ­dieren in nood op, van egels en vogels tot honden en katten, rukken uit met onze ­dierenambulances, doen aan jeugd­educatie

BEELD ROBI N UTRECHT

A

ls afgestudeerd bedrijfseconoom en financieel specialist bekleedde ze uiteenlopende leidinggevende ­functies. Onder meer bij de Rijksoverheid, een ziekenhuis, als directeur Luchtvaart en bij de Wereldbank in Washington, waar ze als adviseur bij een trustfund werkte dat zich bezighield met het bestrijden van ­moeder-kindsterfte. Vóór haar overstap naar de Dierenbescherming werkte Ellen bij het ministerie van Defensie waar ze als lid van de Bestuursraad leidinggaf aan 720 medewerkers. Defensie heeft een begroting van bijna 18 miljard euro waarvan de helft besteed wordt aan zaken als wapensystemen, onderzeeboten en p ­ antservoertuigen.

met scholenvoorlichters, en ga zo maar door. Er is geen enkele andere organisatie die zich zo breed en op zo veel terreinen inzet voor het dierenwelzijn in Nederland. En dat al bijna 160 jaar.” Ambities? “Uiteraard! We willen impact maken om Nederland straks vanzelfsprekend diervriendelijk te laten zijn. Dat is de missie, waarbij we vinden dat preventie veel meer aandacht moet krijgen. Echt voorkomen dat dieren in de knel komen. Natuurlijk

door goede voorlichting te geven, campagnes te voeren waar nodig én te helpen waar dat moet. Op te veel plekken wordt een dier als product neergezet, waarbij er geen of te weinig aandacht is voor dierenwelzijn. Met mijn netwerk in de ambtenarij en de politiek wil ik graag mijn bijdrage leveren. Kijken waar er mogelijkheden zijn tot verdergaande samenwerking. Bij het Beter Leven keurmerk gaat dat al heel goed. En ook bij de opvang van dieren uit Oekraïne werken we samen met andere organisaties. Iedereen die zich inzet voor dierenwelzijn

‘Er is geen enkele andere organisatie die zich zo breed en op zo veel terreinen inzet voor het dierenwelzijn in Nederland. En dat al bijna 160 jaar.’ is onze vriend. Ik zal erover schrijven in ons mooie magazine en ga daarom graag in op de uitnodiging om vanaf het komende nummer het voorwoord te verzorgen!” WINTER 2023 DIER | 15

LEZERSFOTO’S

Mooiste dierenfoto Een beeld zegt vaak meer dan woorden. Op deze pagina’s delen mensen hun mooiste dierenfoto. Omdat het gewoon een prachtig plaatje is of een ­emotionele lading heeft. Bijzonder dat wij op deze plek mogen ­meegenieten van deze reeks beeldschone beelden en verhalen. Mooie kleuren­ combinatie

We namen onze Zara een aantal jaren geleden mee naar het bos. Wat deed ze het goed en wat kleurt ze mooi bij het herfstdecor. Maria Vlot, Varsseveld

Zomaar ineens

Bij ons huis is het een drukte van jewelste met een hond, drie katten en twee paarden. Soms maak je dan plots een prachtige foto. Danny en Charlotte van Zijl, Scharsterbrug

16 | DIER WINTER 2023

Nogal stoffig

Ik maakte deze foto in Kenia. Er was een grote kudde; vandaar het stof waar de olifanten in lopen. Jolanda Otten, Purmerend

Heldere nacht

Dit is Ross. Het was een heldere nacht, tuinverlichting aan en daar stond hij op anderhalve meter hoogte op de watertank. Ik maakte deze sprookjesachtige foto. Het wazige, de kleuren; ik vind het prachtig. Ada van den Boogert, Heijningen

Grote vriend

Het paard van mijn kleindochter Marith is een grote vriend van mijn ­achterkleinkind Evie van drie jaar. Ze vindt hem zo leuk dat ze hem graag een kusje geeft. Lucie Ligtenberg, Ridderkerk

De mooiste

Op onze reis door Zuid-Afrika heb ik veel dierenfoto’s gemaakt, maar dit is toch wel een van de mooiste. Pinguïns bij Boulders Beach. Corry van Klaarbergen, Delft

VOLGENDE KEER: GRAPPIGE DIEREN

In detail

Onze dochter had een nieuw fototoestel en zat aan tafel om ’m uit te proberen. Tygo lag naast haar op de stoel. Ze draaide zich naar hem toe en maakte deze foto. Heel bijzonder dat je de haartjes op zijn tong zo goed kan zien. Deze foto is ons zeer dierbaar omdat Tygo vorig jaar op negentienjarige leeftijd is overleden. Odi Schenkel, Bergambacht

Voor het volgende nummer zijn we op zoek naar foto’s van grappige dieren. Een gekke bek, hilarische momentopname of onnozele actie; het mag allemaal. Inzendingen stuurt u vóór 31 januari naar foto@dierenbescherming.nl onder vermelding van naam en woonplaats, en met een begeleidend tekstje.

WINTER 2023 DIER | 17

Geef om oude asieldieren

Oudere dieren komen geregeld in het asiel terecht. Omdat hun eigenaar overlijdt ­bijvoorbeeld, of naar een ver­ zorgingshuis gaat waar geen dieren worden toegelaten. Van een warm plekje voor de kachel of op schoot, zitten ze plots in een kennel. Oude dieren hebben vaak medische zorg nodig. Ook dat kan voor mensen reden zijn om dieren af te staan of op straat te zetten. De Dierenbescherming vangt ze op, maar helaas worden oude dieren minder snel herplaatst dan hun jongere soortgenoten. Zolang ze bij ons verblijven, bieden we ze alle zorg die ze nodig hebben. Maar dat kost veel geld. Wilt u deze winter uw hart voor oude asieldieren laten spreken? Op dierenbescherming.nl/warmte leest u over onze eindejaarsactie.

18 | DIER WINTER 2023

“Mensen zeggen: ‘Mooi dat je dit doet, ik zou het niet kunnen’. Terwijl ik het juist ­iedereen kan aanraden.”

PORTRETTEN

Trotse eigenaren vertellen

Kiezen voor een dier op leeftijd Jaarlijks vangen onze asielen duizenden dieren op. Voor de meeste wordt snel een thuis gevonden, maar sommige dieren hebben minder geluk en wachten lang op een nieuwe kans. Dat geldt ook voor dieren op leeftijd. Een oudere hond, kat of konijn schrikt mensen af, terwijl juist zij zo veel te bieden ­hebben. En hoe mooi is het als deze dieren nog een fijne tijd tegemoet gaan? Op deze pagina’s vertellen trotse eigenaren over de dieren die zij op respectabele leeftijd uit het asiel haalden. Een beslissing waar ze nog altijd gelukkig mee zijn.

Na het overlijden van haar vorige hond wist Carmen Abegon het zeker: dit verdriet wilde ze niet nog een keer meemaken. Tot ze het verhaal van het veertienjarige asielhondje Spike las, en tóch geraakt werd. “Ik heb weleens gezegd: als we óóit nog een hond nemen, dan eentje uit het asiel. Vaak hebben deze dieren al veel meegemaakt, en vanwege hun leeftijd of gebreken maken ze weinig kans op een nieuw thuis. Ik belde naar het opvangcentrum waar Spike zat. Ze vertel­ den dat hij erg gestrest was en niet opgetild

kon worden. ‘Schrikt dit je af?’, vroegen ze. Nou, nee dus. We mochten hem opzoeken. Toen ik zijn grijze koppie zag, wist ik het al: die gaat mee naar huis. Ook al negeerde hij ons in het begin volkomen (lacht). Gelukkig ontdooi­ de hij snel. Na twee dagen kwam hij al op schoot zitten, en nu laat hij zich ook optillen. Spike heeft een slecht leven gehad. Dat merk je aan alles. Hij heeft extreme verlatingsangst. Ik hoef maar naar boven te lopen, of hij wan­ delt achter me aan. En de deur kan ik niet uit zonder dat mijn man of een van de kinderen thuis is. Spike is van zichzelf nerveus, hij trilt veel en heeft last van artrose. Hier krijgt hij

medicatie voor. Ook zijn rechterpootje is een ding. Dat staat raar, alsof het gebroken is geweest en niet goed geheeld. Daar geven we maandelijks een injectie voor. Die geneest hem niet, maar verlicht wel. Mensen zeggen weleens: ‘Ik vind het mooi dat je dit doet, zo’n oude hond. Ik zou het niet kunnen’. Terwijl ze het nog nooit hebben geprobeerd. Ik kan het juist iedereen aanraden. Dieren op leeftijd heb­ ben veel meegemaakt en zijn zó dankbaar. En ja, we moeten misschien sneller dan we willen weer afscheid van Spike nemen. Maar verdriet om het overlijden van je dieren heb je tóch. Of ze nou twee of twaalf jaar bij je zijn geweest.” WINTER 2023 DIER | 19

PORTRETTEN

‘Ze waren al oud, twaalf en vijftien jaar, geen leeftijd waarop ze nog veel kans maakten om geadopteerd te worden. Ik ben in de trein gestapt om ze op te halen.’

Harry van Veen en zijn vrouw Monique hadden al vier honden, toen hij op social media een foto zag van de hoogbejaarde Joost en Rakker in het asiel. Harry aar­ zelde niet: deze hondjes verdienden een nieuwe plek. “We hebben altijd honden gehad, tweede­ handsjes, die nergens anders terechtkonden. Behalve de keer dat onze kinderen met een pup thuiskwamen. Ze hadden onze handteke­ ningen vervalst om er eentje mee te nemen uit een nest. Die hond is zeventien jaar geworden. 20 | DIER WINTER 2023

Joost en Rakker kwam ik tegen op Facebook. Ze waren al oud, twaalf en vijftien jaar, geen ­leeftijd waarop ze nog veel kans maakten om geadopteerd te worden. Zéker niet samen. En dat was wel de insteek. Ze zaten in Limburg in het asiel, wij wonen in Amsterdam. Ik ben in de trein gestapt om ze op te halen. In het asiel kwamen ze meteen naar me toe gelopen. Ik heb ze nog diezelfde dag mee naar huis genomen. We zijn er altijd voor onze honden, willen ze niet aan de zorg van anderen overlaten. Zeker deze niet. Ze mankeren van alles. Joost heeft een hartruis, waar ze medicatie voor krijgt, en

­ akker heeft staar. Ik neem ze elke dag mee in R de bakfiets naar het park of de steiger aan de Westerdokdijk. Monique en ik lopen ook regel­ matig samen met ze door de wijk. We hebben onze honden nooit opgevoed. Dat was ook niet nodig; ze werden vanzelf onderdeel van de roe­ del. Bij ons mogen ze ook gewoon hond zijn. Het mooie van oudere dieren vinden wij dat hun karakter zich al heeft gevormd. Met een pup moet je maar afwachten hoe het zich ont­ wikkelt. Bij honden op leeftijd weet je waar je aan begint. De dieren geven ons zo veel gezel­ ligheid; we zouden niet zonder ze kunnen.”

‘Miepje geeft me veel liefde en gezelligheid. Ik lees graag, kan prima alleen zijn, maar haar aanwezig­ heid maakt mijn dagen zo veel mooier.’

BEELD ERIK BUIS

Nanneke Haring is dementerend en ver­ huisde vorig jaar naar een verzorgingshuis waar huisdieren zijn toegestaan. Sinds de dertienjarige kat Miepje haar hier gezel­ schap houdt, is Nanneke volgens zoon Marco zichtbaar opgebloeid. “Ik ben altijd dol op dieren geweest. Vooral de dieren die weinig geluk hadden in hun leven, gaf ik graag een thuis. Mijn hond Boyke bij­ voorbeeld werd als pup uit het nest verstoten. De eigenaar wilde hem laten inslapen. Toen ik dat hoorde heb ik Boyke direct meegenomen.

Ik was gek op hem. Toen ik naar een verzor­ gingshuis moest wilde ik hem bij me houden. Op de plek waar ik nu woon mocht dat. Maar vlak voordat ik verhuisde werd Boyke ziek en moest ik afscheid van hem nemen. Plotseling zat ik in een vreemde omgeving, in een nieuwe stad, zonder mijn hond die ik zo miste. Tegen mijn zoon Marco zei ik dat ik graag weer een dier wilde. Liefst eentje uit het asiel, die niet zo makkelijk een nieuw thuis vindt. Een hond was qua verzorging geen optie meer. Toen we een foto van Miepje op de zoeksite van de Dieren­ bescherming zagen, waren we meteen enthou­

siast. Samen met Marco ben ik haar gaan opzoeken. Miepje kwam zonder aarzelen bij me op schoot zitten, dus het was snel beklon­ ken. Marco komt veel bij me op bezoek en houdt een oogje in het zeil. Heel fijn natuurlijk. Toen Miepje net bij me woonde was ze nog wel wat schuchter en liet ik haar met rust, maar na een paar dagen begon ze zich thuis te voe­ len. Miepje is een binnenkat en erg aaibaar. Ze geeft me veel liefde en gezelligheid. Sinds zij er is ben ik weer gelukkig. Ik lees graag, kan prima alleen zijn, maar haar aanwezigheid maakt mijn dagen zo veel mooier.” WINTER 2023 DIER | 21

ACHTERGROND

Verrijking en speelmaterialen

Funfactor voor varkens

“V

arkens hebben een belevingswereld die dicht bij de onze komt,” zegt ‘varkensfluisteraar’ Kees Scheepens. Het zijn intelligente, sociale, nieuwsgierige dieren die net als wij genieten van een lentezonnetje, lekker eten of een middagdutje. Het varken heeft zelfs enkele kwaliteiten waar wij als mensen niet aan kunnen tippen. “Denk aan het reukvermogen. Als het gaat over waarneming, is de neus van een varken cruciaal. In eerste instantie voor het vinden van voedsel, maar ook om sociale redenen,” aldus Kees. Varkens herkennen elkaar aan hun geur en begrijpen zo ook wat ze van elkaar willen. Kortgezegd voelt een varken dat niet kan ruiken zich weerloos en ongelukkig. INTENSIEVE VEEHOUDERIJ WAS NORMAAL

“Varkensstallen met grote aantallen dieren, zonder uitloop of buitenruimte, zijn wat dat betreft funest. De ammoniakuitstoot in

‘Nog niet zolang geleden lagen zeugen vastgeketend aan de vloer aan een band. Er werd niet nagedacht over wat het dier er zelf van vond. Verrijking? Dat was een brug te ver.’ 22 | DIER WINTER 2023

de stal is killing voor varkens. En ook voor de boer trouwens,” aldus Kees. Deze uitstoot resulteert in ontstekingen in de neus, waardoor een varken niets meer kan ruiken en het ook geen soortgenoten meer herkent. Kees, die voorheen als praktiserend dierenarts werkte en afstamt van een ­familie die al sinds 1270 boert, wist 25 jaar geleden niet beter. Opvattingen over varkens waren gewoonweg anders. Ze werden puur gehouden voor de slacht. Na de ­Tweede Wereldoorlog, een tijd waarop ­honger een grote stempel had gedrukt, vroeg de markt om meer en meer. En zo werd de intensieve veehouderij geboren. Er werden steeds meer varkens gehouden, het aantal biggen per worp steeg, er bleef minder ruimte over per dier, en ga zo maar door. “Nog niet zolang geleden lagen zeugen vastgeketend aan de vloer aan een band. Er werd gewoon niet nagedacht over wat het dier er zelf van vond. Verrijking? Dat was echt een brug te ver.” VARKENSPEST ALS KANTELPUNT

In de jaren negentig brak de varkenspest uit en dat bleek een gamechanger. “Als dierenarts werd ik, zelfs onder toezicht van een militair, gedwongen om met een injectienaald vele honderden biggetjes van tussen de drie en zeventien dagen oud te euthanaseren,” zegt Kees nog altijd walgend. Eén ding werd hem toen duidelijk: dát wilde hij

nooit meer. In die tijd werd er ook meer nagedacht over het op een andere manier houden van varkens. Zo begonnen boeren bijvoorbeeld met het in groepen houden van dragende zeugen. Kees werd boer en zijn focus lag op het emanciperen van het varken, ofwel: het anders aankijken tegen deze dieren. Het zijn namelijk geen niets­ zeggende massaproducten, maar intelligente, sociale dieren die met respect behandeld moeten worden. En dat vereist verrijking bij het houden van varkens. Die boodschap heeft tijd nodig. “Het gaat nu vooral om bewustwording. De Chinezen zeggen dat een kleine verandering een hele generatie nodig heeft,” benadrukt hij. Zijn hand­ reikingen voor boeren en medewerkers in de veehouderij, boeken over varkensgedrag,

BEELD ELINE HENDRIKS

Hoe herken je een tevreden varken? Waarom heeft het speelmateriaal of ‘verrijking’ nodig? En wat verstaan onze Beter Leven boeren hier ­eigenlijk onder? We bezochten biologische boer en varkensfluisteraar Kees Scheepens, gespecialiseerd in het natuurlijke gedrag van varkens, om antwoord op deze vragen te krijgen.

Volgens Kees Scheepens ­bestaat verrijking uit • Extra ruimte om in te bewegen. • Zeugen worden langer samen met de biggen gehouden. • Zonlicht, schaduw, frisse lucht. • Meerdere functiegebieden: een plek om te rusten, om te eten en wroeten, en om naar het toilet te gaan. • Iets wat de neus stimuleert: geur/wroetbaar. • Ander afleidingsmateriaal zoals stro om in te wroeten, een bal of extra lekkernij.

presentaties en lezingen pakten desalniet­ temin zó goed uit, dat hij internationaal bij boeren, instanties en conferenties over de vloer komt om advies te geven over het respectvol houden van varkens. In Duitsland werd hij ‘varkensfluisteraar’ genoemd en die titel bleef. VERRIJKING ONMISBAAR

Verrijking. Wie er weinig verstand van heeft, begrijpt misschien niet direct hoe dat werkt. Het 3 sterren Beter Leven keurmerk stelt drie eisen: het moet eetbaar, wroetbaar en afbreekbaar zijn. Verrijking is zodoende een belangrijk middel tegen verveling. Kees gaat verder dan dat. Naast extra ruimte hebben de varkens altijd wat te wroeten. De zeugen woelen de grond los met hun neu-

zen en nemen ongegeneerd een modderbad, de mama’s met biggen beschikken over een eigen uitloop. Net als de vlees­ varkens die tijdens het gesprek buiten ­liggen te knorren. VARKENSPRET

Kees vat verrijking samen als de ‘funfactor’ voor varkens. “Varkens moeten lol hebben. Dat hebben ze als ze kunnen wroeten, onderzoeken, rusten, lekker eten en hun reukvermogen wordt gestimuleerd.” Kortom, door het toepassen van verrijking krijg je blije varkens. Daar is Kees van overtuigd. De varkens lopen ontspannen rond, met kwispelende krulstaarten. Biggetjes groeien op bij hun moeder. Ze hebben genoeg te doen en kunnen hun natuurlijke gedrag

‘Varkens moeten lol ­hebben. Dat hebben ze als ze kunnen wroeten, onder­ zoeken, rusten, lekker eten en hun reukvermogen wordt gestimuleerd.’ vertonen. “Zoiets als staartbijten komt bij ons ook dan echt niet meer voor. De ­varkens hier zijn gewoonweg tevreden.” Terugdenkend aan dichte naar ammoniak geurende stallen en aan onrustige varkens die productmatig worden behandeld, vult Kees aan: “Tja, en van blije varkens worden ook mensen gelukkiger.” WINTER 2023 DIER | 23

VRAAG MAAR RAAK

Vragen over dieren, hun welzijn en het werk van de Dierenbescherming worden hier beantwoord. Hebt u ook een vraag? Mail deze dan naar vraag@dierenbescherming.nl.

Hoe snel groeit het gewei van een ree?

Dat vogels graag naar warmere oorden vlie­ gen, is welbekend. Maar ook vlinders kun­ nen met hun kleine vleugeltjes duizenden kilometers afleggen. De distelvlinder bij­ voorbeeld fladdert in het najaar naar NoordAfrika, om in het voorjaar weer richting Noord-Europa te vliegen. Ook de atalanta is een echte avonturier die zich in het najaar in Zuid-Europa voortplant en vervolgens sterft. Hun nakomelingen trekken in het voorjaar weer naar ons land. Heel bijzonder!

Spinnen katten alleen als ze tevreden zijn? Katten spinnen vaak als ze relaxed zijn, maar óók wan­ neer ze zich niet prettig voelen. Een theorie is dat ze zichzelf op die manier geruststellen. Een moederpoes communiceert met haar kittens door te spinnen. Vlak na de geboorte zijn de kleintjes doof en blind. D­oor de trillingen van het spinnen weten ze waar hun moe­ der is. Katten spinnen ook als een teken van herken­ ning, richting soortgenoten en mensen, en om wat van ons gedaan te krijgen.

Worden zeeotters op het water geboren? Deze dieren leven en eten voornamelijk in het water. Aan land komen ze zelden. Ook hun jongen krijgen ze op zee. Als een pup wordt geboren, mag hij mee op de buik van zijn moeder. Want goed zwemmen kan hij dan nog niet. Jonge zeeotters hebben een speciale vacht waarmee ze kunnen drijven. Als de moeder op zoek gaat naar eten, bindt ze haar kleintjes vast met zeewier, zodat ze niet wegdrijven. 24 | DIER WINTER 2023

BEELD NATURE IN STOCK, DEBORAH VAN DER SCHAAF,

Trekken vlinders in de winter ook ­richting het zuiden?

Het gewei van volwassen reeën groeit vanaf decem­ ber. Hoe snel dat gebeurt, is afhankelijk van voedsel, leeftijd en genetische aan­ leg. Bij wilde reebokken is dat zo’n 2,8 mm per dag. Na vier à vijf maanden is het gewei volgroeid en de kern van bot verhard en verkalkt. Vanaf april begin­ nen de mannetjes hun bast, de fluweelachtige huid rondom het gewei, af te schuren en blijft het ‘naak­ te’ gewei over om de vrouw­ tjes mee te imponeren.

IK BEN DIERENBESCHERMER

‘Ik heb meer dan vijftig jaar gecollecteerd. Met de opbrengst hoopte ik ­altijd dat er wat extra’s voor de dieren in het asiel kon worden gedaan.’

Ook collecteren?

Aanmelden kan op dierenbescherming.nl/ collecte

De dierenliefde van Tineke Fronen

BEELD ERIK BUIS

Tineke Fronen (94) collecteerde meer dan vijftig jaar voor de Dierenbescherming. Begin dit jaar stopte ze ermee. Nood­ gedwongen, maar verdriet doet het wel. Met haar verhaal hoopt Tineke anderen te enthousiasmeren om ook te gaan collecteren. “Je helpt er dieren mee, en het is hartstikke leuk om te doen.” “Begin dit jaar had ik te veel op mijn bordje. Enkele dierbare mensen in mijn omgeving waren vlak na elkaar overleden en een oorontsteking maakte dat mijn evenwicht minder werd. Met een rollator ga ik niet lopen; daar ben ik niet aan toe. Maar de hele week op pad met mijn ­collectebus, over smalle tuinpaadjes en wankele stenen, dat durfde ik niet. De beslissing om te stoppen gaat me aan het hart. Ik ben zolang ik me kan herinneren lid van de Dierenbescherming en heb tijdens de collecte­week in oktober natuurlijk gul gedoneerd. Maar dat ik zelf niet kan lopen, doet pijn. De liefde voor dieren zat er al vroeg in. Ik ben opgegroeid met honden. Mijn vader had een kennel en jaagde. Dat was in die tijd heel normaal. Zijn honden gaf hij geen namen; vond hij niet

nodig, maar ik deed dat wel. Eenmaal volwassen hebben we altijd dieren gehad. Twee van onze honden kwamen uit het asiel. Eentje was er slecht aan toe. Zwaar verwaarloosd, haar rug lag open en ze was kaal. Bij ons is ze opgeknapt. Op een dag liep ik met haar buiten toen er een grote auto stopte, zo’n rijke playboy achter het stuur. ‘Mevrouw, is dat een filmhond?’ vroeg hij. ‘Nee, dit is mijn asielkneus’, lachte ik. Stiekem was dat natuurlijk een groot compliment. Ik heb ook een tijd als vrijwilli­ ger met asielhonden gewandeld. Dieren in de opvang worden goed ver­ zorgd, en de mensen die er werken doen enorm hun best, maar honden komen pas tot rust in een huiselijke omgeving met een baas die voor ze zorgt. Helaas gaat dat laatste vaak mis. Zo veel dieren worden aan hun lot overgelaten, verwaarloosd en op straat gezet. Of mensen die op vakantie gaan en hun hond aan een boom knopen. Onbegrijpelijk. Met de opbrengst uit mijn collectebus, jaarlijks zo’n driehonderd euro, hoop­ te ik dat er voor de dieren in het asiel wat extra’s kon worden gedaan. Mijn evenwicht is inmiddels wat beter. Wie weet loop ik volgend jaar de collecte gewoon weer mee.” WINTER 2023 DIER | 25

IN BEELD

Wit Wonderland Zodra de winter zijn intrede doet, verandert er in het dierenrijk nogal wat. Temperaturen dalen, voedsel wordt schaars en waterbronnen bevriezen. Sommige soorten gaan in winterslaap of migreren naar warmere plekken. Maar er zijn ook dieren die moeiteloos opgaan in het winterse landschap. Omdat hun vachtkleuren met de seizoenen mee veranderen bijvoorbeeld, of omdat ze zijn ingesteld op de kou.

Twee jassen Sommige dieren, zoals de her­ melijn, hebben twee jassen: een bruine voor de zomer en een wit­ te vacht voor de winter, waarmee ze niet opvallen in de sneeuw. Die transformatie van bruin naar wit wordt ingezet door de afwe­ zigheid van melanine, een stofje dat vrijkomt als uv-straling de huid raakt. Richting het najaar neemt de zon in kracht af. Zo weet de hermelijn dat de winter aanstaande is. Hermelijnen in het noorden zijn lichter van kleur, meer zuidelijk houden de dieren bijna het hele jaar hun bruine vacht, terwijl ze in Scandinavië meestal jaarrond sneeuwwit zijn. Camouflage is overigens niet het enige voor­ deel van die witte pels. De ­hermelijn heeft moeite om zijn lichaam warm te houden. Zodra de melanine uit de vacht ver­ dwijnt, komt er ruimte vrij voor extra lucht. Hoe dikker de vacht, hoe meer lucht erin past en hoe beter de isolatie.

26 | DIER WINTER 2023

Camouflage is niet het enige voordeel van de witte pels

Generatie op generatie

Grote grazers passen in de winter hun eetpatroon aan

Bij grote grazers zie je dat de kudde bij lage temperaturen opeengepakt met de rug in de wind staat, waarbij de jonge dieren door de oudere worden afgeschermd. Als het extreem koud is, zoeken dieren geen voedsel meer. Dicht op elkaar besparen ze meer energie dan ze op dat moment bij elkaar kunnen sprokkelen. Soms worden in de win­ ter al veulens of kalfjes geboren, die na de geboorte vrijwel direct kun­ nen lopen. Bijzonder: in deze perio­ de komen ze met een extra dikke vacht ter wereld. Grote grazers pas­ sen in de winter hun eetpatroon aan. Gras groeit amper, maar is wel eiwit­ rijk. Om de juiste voedingsstoffen binnen te krijgen, snoeien runderen, paarden en wisenten de vezelrijke bast van bomen en struiken. Als er sneeuw ligt, kunnen de grazers dat eten om hun vochtgehalte op peil te houden. Maar door hun gewicht kunnen ze ook wakken in het ijs slaan. Dieren die hun leven in de natuur doorbrengen weten waar ze moeten zijn. Geschikte plekken wor­ den zo van generatie op generatie doorgegeven.

WINTER 2023 DIER | 27

IN BEELD

Ware uitputtingsslag Grijze zeehonden krijgen hun jongen in de winter op rustige zandstranden of zandplaten langs de Waddenkust. Bij de geboorte hebben de pups een dikke, witte vacht die ze beschermt tegen kou en vijanden in gebieden waar sneeuw en ijs ligt. De zoogtijd duurt niet lang: zo’n twee tot drie weken. In die tijd eten moeder­ zeehonden nauwelijks en leveren ze een ware uitput­ tingsslag om hun jong te voeden. Als ze aan het eind van hun Latijn zijn, verlaten ze hun kleintjes die vanaf dat moment voor zichzelf moeten zorgen. De pups blijven nog even op land om te verharen en spier- en longweefsel op te bouwen. Dat hebben ze nodig om te zwemmen en duiken voor hun voedsel.

Sommige dieren zetten hun leven in de winter op een lager pitje door in winterslaap of winterrust te gaan. Andere vertrekken richting aangenamere temperaturen in het zuiden. Maar er zijn ook dieren die ’s winters in ons land blijven. Daar­ toe vervangen ze in de herfst hun zomervacht door een warme win­ tervacht. Niet alleen de dikte van de haren speelt een rol, ook de structuur. Bij sommige soorten, vooral hoefdieren als reeën en edelherten, bestaat de wintervacht uit holle haren. Wolven hebben ook zulke stevige, isolerende haren. Bij zachte winters kunnen ze die dichter tegen het lichaam leggen, zodat ze het niet te warm krijgen. Is het juist erg koud? Dan zetten ze hun haren rechtop waar­ mee ze hun vacht dikker maken. Schapen vormen hun wollige ­wintervacht dan weer nadat ze zijn geschoren. Ze maken ook talg aan, waarmee de vacht vet en waterafstotend wordt. Voor geiten geldt dat niet. Zij houden daarom ook niet van nattigheid.

28 | DIER WINTER 2023

BEELD NATURE IN STOCK, STOCKSY

Multifunctionele vacht

De sneeuwuil laat zich sporadisch in ons land zien

Opvallende verstekeling De sneeuwuil is een karakteristieke bewo­ ner van de arctische toendra. Qua formaat kan hij zich meten met de iets grotere oehoe. De sneeuwuil is een zwerf- en trek­ vogel die verblijft op plaatsen met vol­ doende voedsel. In Scandinavië bestaat dat vooral uit lemmingen en andere woelmuizen. De sneeuw­ uil laat zich sporadisch in ons land zien. Een aantal kwam als ver­stekeling mee op grote tan­ kers uit Canada. Volwassen mannetjes zijn sneeuwwit met hooguit een paar donke­ re punten of dwarsstrepen. Vrouwtjes hebben een zwa­ re bandering, die met toene­ mende leeftijd verbleekt en smaller wordt. Opvallend zijn de goudgele ogen en ­gitzwarte snavel.

HUISDIEREN IN DE WINTER

De dieren op deze pagina’s lijken moeiteloos op te gaan in het winterse landschap. In tegenstelling tot onze huisdieren, die wel degelijk last kunnen hebben van lage tempe­ raturen. Bij extreme kou is het raadzaam de voetzooltjes van honden in te smeren met vaseline of speciale teer, verkrijgbaar bij de

dierenarts. En hoewel ze het vaak heerlijk vinden om in de sneeuw te spelen, is oplet­ tendheid geboden; het eten van sneeuw ver­ oorzaakt darm- en maagklachten. Let rond de feestdagen op met chocolade en giftige planten, zoals kerstroos en amaryllis; deze kunnen dodelijk zijn. Ook druiven, krenten en rozijnen zijn ongezond voor honden. Geef ze

dus niet de kans om de oliebollenschaal te plunderen. Gaat u op pad? Klop vóór vertrek op de motorkap van uw auto. Katten, en ook andere kleine dieren, zoeken naar behaaglijke plekjes en verschansen zich in of onder een warme auto. Meer winterse tips op ­dierenbescherming.nl/wintertips

WINTER 2023 DIER | 29

INSPIRERENDE INITIATIEVEN

Er zijn veel manieren om bij te dragen aan een beter dierenwelzijn. Op deze pagina’s een selectie van initiatieven die ons hebben geraakt en waarvan we vinden dat ze een verschil maken voor de dieren die afhankelijk zijn van onze hulp.

GELDINZAMELING

DUURZAAM

Klappers bij sponsorlopen

No waste

Er worden regelmatig sponsorlopen voor de Dierenbescherming georganiseerd. Met de opbrengst kunnen wij nog meer dieren ­helpen. Basisschoolleerlingen uit Leuth en Almere Haven haalden de afgelopen tijd prachtige bedragen op, waar we heel dankbaar voor zijn.

Twee keer per week halen ­vrijwilligers van ­Dierenambulance Noord Holland Zuid bij groothandel ­Sligro groenten op die niet meer verkocht kunnen worden, maar nog wel prima eet­ baar zijn voor de konijnen in het asiel.

Leerlingen van basisschool ’t Bijenveld in Leuth leerden in het kader van het project ‘Zorgen voor dieren’ wat het inhoudt om een konijn, hond of poes te verzorgen. Wat heeft een dier bijvoorbeeld nodig om gelukkig te zijn? Wat kan jij daarin betekenen? Wat doe je als een dier ziek of gewond is? De jongste leerlingen observeerden kriebelbeestjes en de bovenbouw kreeg bezoek van onze scholen­ voorlichter Job de Klepper, die de kinderen ver­ telde over dierenwelzijn en ons werk. Het project werd afgesloten met een sponsorloop, die het ongelooflijke bedrag van € 2.225 opbracht, bestemd voor de Dierenbescher­ ming. ‘Meester Job’ nam de cheque vol trots in ontvangst.

€ 5.000 in Almere Haven

Basisschool De Regenboog in Almere Haven organiseert jaarlijks een sponsor­ loop, waarbij de opbrengsten worden ­verdeeld tussen de school en een zelfge­ kozen goed doel. Dit keer was dat Dieren­ ambulance Midden-Nederland. Natuurlijk hebben we de kinderen aangemoedigd ­tijdens het lopen. Niet lang daarna werden we uitgenodigd om de cheque in ont­ vangst te nemen. Daarvan sloegen we steil achterover, want wat bleek? De kinde­ ren hadden maar liefst € 5.000 bijeen­ gebracht. Wat een prestatie!

STEMPELKAA

RT

Naam

Ook een sponsorloop organiseren? Lijkt het u leuk om een sponsorloop te organiseren met bijvoorbeeld school of de sportclub? Wij ­helpen graag om er een succes van te maken. Op dierenbescherming.nl/sponsorloop kunt u aan de slag met kant-en-klaar materiaal zoals stempel­ kaarten, sponsorformulieren en oorkondes die ­eenvoudig te downloaden en te printen zijn.

30 | DIER WINTER 2023

Bij ieder gelop en rondje krijg je een stempel. Bewaar je stem pelkaart als bewi js bij je sponsorfo rmulier.

GERED

Graafwerk­zaamheden Sommige meldingen zijn een teameffort. Zo ook onlangs toen onze dierenambulancerij­ ders bij een hotel in Hoofddorp vier kittens ophaalden. Pas de volgende dag liet de moe­ der zich vangen. Niet veel later werden er nog twee kittens gevonden. Eentje had zich op een onmogelijke plek verstopt en de enige manier om ’m te pakken, was door een heel grindpad weg te graven. Gelukkig waren er twee beveiligers die dit klusje wel even wilden klaren. Moederpoes en haar kittens zijn daar­ na ondergebracht bij een gastgezin, waar ze samen groot mogen groeien.

BEELD DIERENBESSCHERMING, SHUTTERSTOCK, ELS SWART

€ 2.225 in Leuth

VRIJWILLIGERS

22 jaar dienst Een goed bewaard geheim was het. Piet Bode, vrijwilliger bij Dierenambulance Zeeland, werd verrast door de burgemeester van Vlissingen en een groot aantal c­ ollega’s. Er was een vrij­ willigersborrel gepland, zo luidde het verhaal. Piet had dienst die middag en verbaasde zich over het feit dat er helemaal geen meldingen waren. Die werden ondertussen stiekem door collega’s gereden. Toen zijn echt­genote én de burgemeester arriveerden, begon er wat te dagen. Burgemeester Van den Tillaar roemde in zijn toespraak de kwaliteiten, inzet én betrok­ kenheid van Piet, en dat al 22 jaar.

ADOPTIE

Onvoorwaardelijke liefde Konijnen Bibian en Louis zaten al een paar maanden in de opvang, toen ze aan elkaar werden gekoppeld. Helaas begon Louis pittig gedrag te vertonen en wilde niemand ze hebben. Dat

begrepen we, maar tegelij­ kertijd was het zielig dat ze langer moesten wachten op een thuis. Deze familie heeft een heerlijke tuin, ervaring met dieren die afwijkend gedrag vertonen, en genoeg

handen om uit de mouwen te steken. Ze waren niet onder de indruk van Louis’ gedrag en vonden Bibian ook heel lief, ondanks dat ze nog een beetje afwachtend was.

MILIEUBEWUST

Voor natuur, gemeente en dieren Ondanks het statiegeld op flesjes en blikjes ligt er nog steeds veel afval op straat. De gemeente Maastricht heeft hier een oplossing voor bedacht. Zelf mogen de gemeente­ werkers de flesjes en blik­ jes die ze vinden niet inleveren. Maar ze kun­ nen ze natuurlijk wel aan een goed doel, zoals onze dierenambulance en dierenopvang, schenken. Zij zamelen in, wij halen de zakken op en leveren ze in bij een supermarkt. Zo zijn natuur, gemeente en dieren geholpen.

GELDINZAMELING

Rennen voor het asiel

CROWDFUNDING

Op straat gezet Muppet werd midden in de nacht vanuit een busje op straat gezet. Onder de vlooien, uitgedroogd, verma­ gerd en zó zwak dat ze niet meer op haar pootjes kon staan. Omdat ze niet sterk genoeg bleek voor alle onderzoeken en behandelingen was het moeilijk inschatten wat ze nodig had voor haar herstel. Een crowdfundactie voor Muppet leverde in no time een ongelooflijk bedrag op van bijna € 5.000. Waarna ze stapje voor stapje kon aansterken.

Onlangs verruilden medewerkers van het Dier Medisch Centrum hun witte jassen voor hardloopschoenen om deel te nemen aan de Goudse Singelloop en zo geld op te halen voor het asiel in Gouda.

WINTER 2023 DIER | 31

ONZE VRIJWILLIGERS

Geruststellen Door het hele land zetten duizenden vrij­ willigers zich belangeloos in voor dieren. De Dierenbescherming is trots op al deze ­vrijwilligers, want zonder hen zou het werk ­ niet gedaan kunnen worden. Zoals Monique, die katten verzorgt in het asiel.

“In 2004 kreeg ik een burn-out. Mijn relatie was na 21 jaar geëin­ digd, ik verloor mijn baan, raakte financieel in zwaar weer en mijn sociale leven stortte in. Na een tijdje krabbelde ik wel weer op, maar het bleek niet makkelijk om in het arbeidsproces terug te keren. In mijn zoektocht naar een nieuwe baan wilde ik iets zinvols doen. Zo kwam ik bij het asiel terecht. Mijn omgeving reageerde verbaasd; je gaat toch geen hok­ ken schoonmaken? Maar ik wilde dat graag. Het asiel huisde toen nog in een ander pand. De beton­ nen muren zaten er vol met scheu­ ren. Ik werd ingedeeld op de quarantaineafdeling, doodeng vond ik het. In de winter was het er zó koud dat de waterbakjes bin­ nen bevroren. Maar al gauw voel­ de ik me als een vis in het water. De quarantaine is de plek waar de katten binnenkomen; vaak zijn ze angstig en ontheemd. Dat ik ze

een beetje gerust kan stellen, voelde goed. Het klinkt misschien gek, maar ik kon me met deze ­dieren vereenzelvigen. De katten gaven me hoop. Ik zag hoe ze opkrabbelden, hun vertrouwen in mensen en het leven terugkregen. Mijn zelfvertrouwen groeide ook. Ik kwam weer onder de mensen en vond een nieuwe baan. Als je eenmaal inkomsten hebt, wordt je sociale leven vanzelf rijker. En hoe goed het sinds­ dien ook gaat, de qua­ rantaine is nog altijd Ook als mijn medicijn. Elke vrijwilliger week ben ik hier te aan de slag? vinden. Dieren Kijk dan op gaan van angstig dierenbescherming.nl/ naar nieuwsgierig vacatures. en van boos naar aanhankelijk. Dat is prachtig om te zien. In 2010 liep ik met mijn vader de Vierdaagse. Als stok achter de deur liet ik me sponsoren. Toen ik over de finish liep, heb ik gehuild, euforisch was ik. Ik had van mijn lijf gewonnen. Ik haalde duizend euro op en een anonieme spon­ sor verdubbelde dat. In overleg met het asiel hebben we dit bedrag ingezet om bijzondere ­dierenartskosten te financieren. Zo is het Operatiefonds ontstaan. En dat draait inmiddels alweer jaren op volle toeren.”

‘De quarantaineruimte is mijn medicijn. Elke week ben ik hier te vinden. Dieren gaan van angstig naar nieuwsgierig en van boos naar aanhankelijk. Dat is prachtig om te zien.’ 32 | DIER WINTER 2023

BEELD ERIK BUIS

Monique heeft een baan als Functioneel Beheerder. Daarnaast is ze vrijwilliger in het asiel. Onlangs vierde ze haar vijftienjarig jubileum bij Dierenopvangcentrum Vlaardingen. De quarantaine­ ruimte voor katten is haar domein. Elke zaterdag ver­ zorgt ze de dieren die hier zijn binnengebracht.

WINTER 2023 DIER | 33

RESULTATEN

Mede dankzij uw steun

Dit bereikten we in 2023 voor dieren Nu het jaar ten einde loopt, blikken we graag terug met een greep uit de ­resultaten waar we trots op zijn en die we zonder uw steun niet hadden kunnen realiseren. Ook enkele van onze medewerkers en vrijwilligers vertellen op deze plek over hun persoonlijke hoogtepunt voor dieren in 2023.

Eindelijk landelijke chipplicht voor katten Er was een lange adem voor nodig, maar nu is het zover. In januari kondigde minister Adema van LNV aan dat hij een verplichte chip wil invoeren voor katten. De Dierenbescherming lobbyde hier jarenlang intensief voor. Ga maar na; sinds er voor honden een chipplicht geldt wordt 93% met de eigenaar herenigd. Tegen­ over 17% van de katten. Katteneigenaren ­konden in de eerste week van april op zestien locaties van de Dierenbescherming door het hele land hun kat gratis laten chippen en registreren. Met deze actie draagt de Dieren­ bescherming op een praktische manier een steentje bij aan de uitrol van de aangekondig­ de chipplicht.

Win-win-win mens, natuur, ­milieu én dier De huidige kaders voor de gebiedsprocessen over stikstof moeten snel worden aangepast om dierenwelzijn een volwaardig aandachtspunt te laten zijn. Dat vinden de Dierenbescher­ ming, Natuur & Milieu, Vogelbescherming Nederland, Natuurmonumenten en Caring Farmers, die samen de campagne ‘Ook Onze Transitie’ zijn gestart met als doel om ook onze stem te laten doorklinken aan de vele gebiedstafels over stikstof. 34 | DIER WINTER 2023

Moties aanpak vogelgriep aangenomen

‘Verdraaid veel ­dierenliefhebbers’

“Onze merkcampagne in oktober ging over de manieren waarop mensen om en aan dieren geven. Door vrijwilligerswerk te doen, te geven aan de collectant of dier­ vriendelijke keuzes te maken. Toen ik zelf met mijn collectebus langs de deuren ging, hoefde ik het woord Dierenbescherming maar uit te spreken of mensen gingen op zoek naar geld. Op zo’n moment voel ik: wij dierenlief­ hebbers zijn met verdraaid veel. Samen krijgen wij die diervriende­ lijke samenleving voor elkaar, zeker weten.” Krista van den Berg Communicatieadviseur

De Tweede Kamer nam in maart twee moties aan over de aanpak van vogel­ griep. Voor de Dierenbescherming zijn deze moties – een voorlichtings­ campagne over hoe om te gaan met besmette vogels én tegemoetkoming in de kosten bij het ruimen van vogel­ griepslachtoffers – een fijn resultaat van ons lobbywerk. De minister kon­ digde ook aan te willen helpen bij het verstrekken van beschermingsmidde­ len voor medewerkers op de dieren­ ambulance, veelal vrijwilligers, en maakte €100.000 vrij voor steun aan dierenhulporganisaties.

Regels kortsnuitige honden aangescherpt Voor de Dierenbescherming is het duidelijk: sommige erfelijke eigenschappen, zoals uitpui­ lende ogen en huidplooien, zijn schadelijk voor het welzijn van dieren. Gek genoeg is niet iedereen het hiermee eens. Er kwam een wetenschappelijk onderzoek dat duidelijkheid en perspectief bood. Eerder werden regels voor het fokken van honden met platte neuzen al aangepast. Maar er gold nog een uitzonde­ ring voor het fokken met extreem kortsnuitige honden in combinatie met een hond met lange­ re snuit. Die uitzondering verviel eind augustus per direct. Simpel gesteld: het fokken van honden met een extreem korte snuit mag nu echt niet meer.

Het fokken van honden met extreem korte snuit mag niet meer

‘Dierenleed ­voorkomen’

“Eén van onze doelen is het voor­ komen van dierenleed. Dat doen we onder meer door mensen hulp te bieden bij de zorg voor hun die­ ren. Zo trof ik een mevrouw in een vervuild huis met vijftien katten. De situatie was uit de hand gelopen, vertelde ze. Financiële middelen om haar dieren te neutraliseren had ze niet. Ik ben met vier kittens en de moederpoes naar de dieren­ arts gegaan. Vijf katten mochten bij de vrouw blijven, voor de rest vonden we een nieuwe plek.” Rachel de Werd Dier-Sociaal Medewerker

Nieuwbouw Dierenopvangcentrum Ede In oktober werd het vernieuwde Dierenopvangcentrum Hof van Ede officieel geopend. Het is gebouwd volgens de nieuwste opvanginzichten, waarbij zoveel mogelijk rekening is gehouden met dierenwelzijn. Ook ligt er sedumdakbedekking en is het gebouw gasloos. De Hof van Ede telt 24 hondenverblijven. Daarnaast is er plek voor de opvang van katten, konijnen en knaagdieren. WINTER 2023 DIER | 35

RESULTATEN

‘Eindelijk houdverbod dierenmishandelaars’

Gratis gezondheidscheck voor huisdieren Ruim zeventig huisdieren in Haarlem kregen een gratis gezondheidscheck van een dierenarts. Hun eigenaren hadden om welke reden dan ook moeite om de zorg voor hun dieren te bekosti­ gen, maar vonden het wél belangrijk dat ze onderzocht werden.

1,5 miljoen mensen ­zetten handtekening voor bontvrij Europa

36 | DIER WINTER 2023

Awards voor k ­ oplopers in de veehouderij In februari maakten we de winnaars van de ‘Deltaplan Veehouderij Awards 2023’ bekend. De mobiele melkrobot van melk­ veebedrijf Samsom Wilnis, de biologische melk in de roze pakken van Kalverliefde en de vijfsterrenkip van Oranjehoen vielen in de prijzen. Alle winnaars hebben met elkaar gemeen dat ze dierenwelzijn, ­biodiversiteit en duurzaamheid hand in hand laten gaan. Met de Awards wil de ­Dierenbescherming mensen inspireren om de transitie naar een dierwaardige, toe­ komstgerichte ­veehouderij als een kans te zien. Niet alleen om dierenwelzijn te ver­ beteren, maar ook om op het gebied van natuur en milieu een redelijk inkomen voor de boer te garanderen.

‘Onwaarschijnlijke hereniging’

“Jill was mager, haar vacht vervilt, oren ontstoken. Kortom: een zielig hoopje hond toen we haar opvin­ gen. Gelukkig bleek ze te zijn gechipt en konden we haar eige­ naar inlichten. Wat bleek? Jill was al vijf jaar vermist. Haar baasje was er even stil van; hij kon niet gelo­ ven dat ze terecht was. Het werd een ontroerende hereniging. Ein­ delijk ging Jill terug naar huis.” Ilja van der Esch Beheerder asiel Vlaardingen

BEELD ERIK BUIS, DIERENBESCHERMING, DEBORAH VAN DER SCHAAF

Meer dan anderhalf miljoen mensen hebben hun handtekening gezet onder het burger­ initiatief ‘Fur Free Europe’ van Eurogroup for ­Animals, onze koepelorganisatie in Brussel. ‘Fur Free Europe’ wil een verbod op bont omdat dieren die voor hun vacht worden gehouden, zoals vossen en wasberen, in kleine kooien leven en hun natuurlijke gedrag niet kunnen uitoefenen. Daarnaast vormen pels­ dierenfokkerijen een risico voor de gezondheid van dier en mens, en worden er giftige stoffen gebuikt bij het productieproces.

“Het wetsvoorstel met een zelf­ standig houdverbod voor daders van dierenmishandeling en -ver­ waarlozing is dit jaar aangenomen in de Tweede en Eerste Kamer. Eindelijk! Daar ben ik trots op. Ook omdat het een onderwerp is waar de Dierenbescherming lang voor heeft gestreden. Dankzij dit wets­ voorstel kunnen dierenbeulen strenger worden bestraft, is hand­ having makkelijker, en worden die­ ren beter beschermd. Los van het houdverbod wordt met het wets­ voorstel ook de strafmaat voor ­dierenmishandeling en -verwaar­ lozing flink verhoogd. Het wetsvoor­ stel gaat per 1 januari 2024 in.” Léon Ripmeester Jurist Dierenbescherming

‘Geweldige club mensen’

‘Bewuste keuzes maken’

“Het Beter Leven keurmerk geldt als het grootste duurzame voe­ dingskeurmerk van Nederland. Daar zijn we trots op. Met onze campagne ‘Eet Bewust’ vroegen we dit jaar aandacht voor diervrien­ delijkere consumptie, met name op belangrijke eetmomenten als het barbecueseizoen en de feestda­ gen. Uit onderzoek blijkt dat de campagne aanzet tot gedragsveran­ dering. En ondanks dat de weg om eetgedrag te doorbreken lang is, helpen deze stapjes om een nieu­ we norm te stellen bij het publiek.” Liselotte de Rooij Communicatieadviseur Beter Leven keurmerk

‘Heftige situatie ­broodfokker’

“Bij een broodfokker in Eersel zijn eerder dit jaar honderden honden in beslag genomen. De situatie bleek heftig. De eigenaar schroomde ook niet om naar de vrijwilligers van ons team te lopen, recht voor ze te gaan staan en tegen ze te schreeuwen. Zó intimi­ derend. Gelukkig was er politie aanwezig om ze te beschermen. En de honden; die zijn gelukkig goed terecht gekomen.” Iris van Zeijl Coördinator Dierenambulance Zuid-Holland Zuid

“Alle medewerkers, betaald en onbetaald, die zich elke dag met zo’n enorme passie en betrokkenheid inzetten voor dieren én de ­Dierenbescherming; stiekem ben ik er behoorlijk trots op dat ik Bestuurder mag zijn van deze geweldige club mensen! Ook ben ik trots op de dieren die we opvangen en die langzaam uit hun schulp kruipen, stappen zetten in hun vertrouwen in mensen en er het beste van maken.”

Ellen Bien Bestuurder Dierenbescherming

Beter Leven kaas Bio-product van het jaar

Verbod dieren die lijden onder hun uiterlijk

Lidl heeft sinds september 2022 als eerste supermarkt duurzamere en diervriendelijkere 3 sterren Beter Leven kaas in de schappen lig­ gen. Vier maanden later viel deze kaas al in de prijzen en won Lidl de Bio-productverkiezing 2023, een complimentsprijs voor biologische producten die nieuw op de markt kwamen. De Dierenbescherming is blij met deze prijs voor Lidl, want de koeien die de kaas mogelijk maken hebben het écht beter.

In januari maakte de minister van LNV bekend dat er een houdverbod moet komen voor dieren die lijden onder hun uiterlijk, zoals honden met platte snuiten en katten met vouwoortjes. Dieren dus die zijn gefokt om aan de wens van mensen te voldoen. Naast een houdverbod stelt de minister dat deze dieren niet meer vertoond mogen worden in de media, zoals in films en reclame. Het invoeren van een houd­ verbod is complex. Maar dit is alvast een belangrijke stap, die de Dierenbe­ scherming van harte toejuicht.

1 miljoen opgehaald! Dit jaar hebben we een aantal nieuwe ontwikkelin­ gen ingezet, waarbij vooral werd gekeken naar zichtbaarheid. Zo liepen de collectanten met een keycord (met daaraan een registratiebewijs) van de Dierenbescherming. Hier kregen we veel goe­ de reacties op. Een deel van de collectanten had een collectebord met daarop een QR-code in plaats van een bus. Dit heeft zeker zijn vruchten afgeworpen. Alle nieuwe ontwikkelingen hebben ervoor gezorgd dat we een heel mooi bedrag van meer dan één miljoen euro hebben opgehaald voor de hulp aan dieren in het hele land. WINTER 2023 DIER | 37

SERVICE

Voor al uw vragen en opmerkingen kunt u onze klantenservice bereiken via 088 81 13 000 van maandag tot en met vrijdag van 09.00 tot 17.00 uur. facebook.com/deDierenbescherming

X.com/Dierbescherming

instagram.com/Dierenbescherming

Dierenleed melden? Neem dan contact op met het lande­ lijke meldnummer van de politie: 144 Website dierenbescherming.nl Service & Informatie Postbus 85980, 2508 CR Den Haag T 088 81 13 000 dierenbescherming.nl/klantenservice Raad van Toezicht Karin Broekhuizen (voorzitter), Marije Eleveld, Franck Meijboom, Nicolien van den Biggelaar, Johan van Hoof, Ralph van Disseldorp

Word vrijwilliger Zonder de inzet van onze duizen­ den vrijwilligers zou de Dieren­ bescherming niet kunnen bestaan. Werken bij de Dierenbescherming is leuk, betekenisvol en leerzaam bovendien. Lijkt het u ook leuk om te werken met dieren? Wij zijn blij met iedereen die ons wil helpen. Zo zijn we regelmatig op zoek naar asielmedewerkers, scholenvoorlichters en dieren­ ambulancerijders. U bekijkt alle vacatures bij u in de regio op ­dierenbescherming.nl onder het kopje ‘Vacatures’.

Directeur/Bestuurder Ellen Bien Ledenraad dierenbescherming.nl/ledenraad

Kalender 2024 Geniet het hele jaar van de mooiste dierenfoto’s met de unieke Dierenbescherming 2024 kalender! U bestelt de kalender voor € 12,95 op dierenbescherming.nl/kalender. Met uw aankoop steunt u het werk van de Dierenbescherming.

Nalaten aan de Dierenbescherming Mensen die ervoor kiezen om de Dierenbescherming op te nemen in hun testament laten hun liefdevolle zorg voor dieren voortleven en dragen ook in de toekomst bij aan een verbetering van dierenwelzijn. Omdat wij vol­ ledig afhankelijk zijn van giften en donaties is elk bedrag, groot of klein, bijzonder waardevol. Wilt u meer weten over de mogelijk­ heden om na te laten aan de ­Dierenbescherming? Neem dan vrijblijvend contact op met ons Team Bijzondere Giften.

Lidmaatschappen • Vanaf € 36 per jaar • Lidmaatschap Gezin: € 58 per jaar (bent u lid en wilt u dit omzetten naar een gezinslidmaatschap? Neem ­contact op met Service & Informatie) • Bedrijfslidmaatschap: € 100 per jaar Meer informatie op dierenbescherming.nl De Dierenbescherming voert incasso’s einde maand uit. Rekeningnummer (IBAN): NL05INGB0003963156 Incassant ID Dierenbescherming: NL56ZZZ404073190000

De Dierenbescherming wordt gesteund door:

Jana van Muijden, Agnes van Veen, Sonja de Boo-Koremans T 088 81 13 066 E nalaten@dierenbescherming.nl I dierenbescherming.nl/nalaten

Hebt u ons opgenomen in uw testament? Laat het ons weten; wij bedanken u graag.

De Dierenbescherming voert het CBF-keurmerk van het Centraal Bureau Fondsenwerving. Dit houdt in dat de ­Dierenbescherming voldoet aan de strenge eisen op het gebied van financieel beheer, organisatie, bestuur en fondsenwerving.

COLOFON Coördinatie en eindredactie: Annelie Verhagen Teksten: Lily Bangma, Niels Dorland, Marlijn de Jager-Gerhardt, Niels Kalkman, Annelie Verhagen Correcties: Jan van de Staaij Vormgeving: Martin Raven Lithografie: Studio Boon Drukwerk: Senefelder Misset, Doetinchem Coverfoto: Nature in Stock Oplage: 120.000 Advertenties: Informatie via redactiesecretariaat, T 088 81 13 259 DIER voor blinden en slechtzienden: DIER in braille bij CBB, Ermelo, T 0341 56 54 77 De Dierenbescherming noch de redactie draagt op enigerlei wijze verantwoordelijkheid voor de strekking en inhoud van geplaatste advertenties. Artikelen mogen met bronvermelding ­worden overgenomen na toestemming van de Dierenbescherming. Door lezers i­ngezonden fotomateriaal wordt automatisch eigendom van de Dierenbescherming. 38 | DIER WINTER 2023

A D VERTEN TI E

MAAK KANS OP

€ 250,-

Sudoku

Vul het diagram zo in, dat in elke rij, in elke kolom en in elk blok van 3 x 3 vakjes de cijfers 1 t/m 9 slechts één keer voorkomen.

3x

Geldprijs

t.w.v. € 250,-

Vul het diagram zo in, dat in elke rij, in elke kolom en in elk blok van 3 x 3 vakjes de cijfers 1 t/m 9 slechts één keer voorkomen. De cijfers in de gekleurde vakjes leveren van links naar rechts en van boven naar beneden de oplossing op.

3 4

5x

Rituals pakket t.w.v. € 49,90

3 6 2 5 8 7 8 4 3 9 7 6 1 9 6 3 5 8 1 2 7 4 5 6 3 9 4 5 8 9 7 4 2 6 © DENKSPORT PUZZELBLADEN

10x

HEMA cadeaukaart t.w.v. € 15,-

Bel de oplossing gratis door via 0800 - 1123 Op werkdagen van 09.00 - 21.00 uur en op zaterdag van 10.00 -16.00 uur. Deelname aan deze actie is gratis en vanaf 18 jaar. Deze actie wordt mogelijk gemaakt door de Nationale Postcode Loterij. Als u belt naar 0800 - 1123 zult 5 deelname 6 1 8 aan 7 9 4 2 3 Postcode u de vraag krijgen of er een aanbod tot de Nationale Loterij of de VriendenLoterij mag worden 4 9 gedaan. 3 1 6De 2actieperiode 5 8 7 loopt tot en met 31 januari 2024. Alle winnaars 2 7 ontvangen 8 4 5 persoonlijk 3 1 9 6bericht en worden vanaf week 8 van 2024 gepubliceerd op postcodeloterij.nl/winactie. 3 4 7 5 8 6 9 1 2 De volledige actievoorwaarden vindt u op postcodeloterij.nl/puzzel 9 2 6 3 4 1 7 5 8 8 1 5 9 2 7 6 3 4 7 5 2 6 1 8 3 4 9 6 3 4 2 9 5 8 7 1 1 8 9 7 3 4 2 6 5

Achter elke postcode zit een verhaal.

De Dierenbescherming maakt zich hard voor de verbetering van dierenwelzijn in ons land en begeleidt ontheemde dieren naar een liefdevol thuis. Vaak komen zij uit een situatie waarin ze ernstig verwaarloosd of mishandeld zijn. Er is nog veel werk te doen, maar gelukkig hebben we ook goed nieuws: jaarlijks biedt de Dierenbescherming onderdak aan zo’n 20.000 asieldieren en dierenambulances rijden meer dan 76.000 keer uit voor dieren in nood.

De Dierenbescherming ontving sinds 1996 een bijdrage van € 44,8 miljoen. Deelnemers van de Postcode Loterij: bedankt! Dankzij u kunnen wij de Dierenbescherming en meer dan 100 andere organisaties financieel ondersteunen. En dankzij u heeft de Postcode Loterij sinds 1989 al ruim € 6,2 miljard aan goede doelen geschonken. Samen voor een betere wereld: postcodeloterij.nl

U een kans, zij een kans!