Issuu

deBijloke M UZ I E KC E NT R U M

MAGA Z I N E #24 | september - november 2026 Seizoen 26 - 27 | Verschijnt 4x per jaar Afgiftekantoor: Gent X | P608171

‘Ik voelde meteen: hier zit beweging in’ Jolente De Maeyer en BRYGGEN spelen én dansen ‘De vier seizoenen’ Is klassiek passé?

Ode aan Coltrane

Gangmaker Winny Ang

Kort

Bryggen danst Max Richter

INHOUD

Concerttips van Bent Van Looy

Gangmaker Winny Ang over relevantie

Achter de schermen bij ‘Petites Histoires’

debijloke.be Bijlokekaai 7, 9000 Gent 09 323 61 00 tickets@debijloke.be Ticketbalie open di - vr 13:00 - 17:00 Gesloten op maandag

De platenkeuze op 24 Dit was Soiree Elpee #1 Côté Jardin

Xenakis: overweldigend actueel

Is de klassieke muziekwereld passé?

Hoe zorg je voor erfgoed?

Agenda

Saxofonisten over Coltrane

Volg ons op social media @debijloke /debijloke @debijloke @muziekcentrumdebijloke

Dit magazine gratis bij je thuis? Schrijf je in of pas je voorkeuren aan via debijloke.be/inschrijven

Honger naar meer verhalen? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en kijk op debijloke.be/verhalen

Coördinatie & eindredactie Maarten Byttebier Vormgeving Sam Corijn Tekst Winny Ang, Maarten Byttebier, Tom Janssens, Jasmien Lagae, Bram Van Haelter, Karel Van Keymeulen Beeld Erine Wyckmans (cover), Björn Comhaire, Michiel Devijver, Kwestion, Tim Polfliet, Evy Van Houcke Druk Zwart op Wit Adverteren? maarten.byttebier@debijloke.be Verantwoordelijke uitgever Geert Riem

Caleidoscoop

Het zet ons ertoe aan de band met jou in dit vernieuwde magazine aan te halen. Zo gunnen we je vaker een blik achter de schermen (in dit nummer over ons sociale project ‘Petites Histoires’, blz. 14) of laten we al eens collega’s aan het woord (hier Natan en Nathan over de zorg voor ons middeleeuwse gebouw, blz. 29). Maar ook de talenten die we elk seizoen aanstellen om onze werking kritisch tegen het licht te houden, zorgen voor een frisse wind. Onze Gangmakers zijn even divers als de thema’s die ze belichten, maar we wijzen je graag de weg naar het essay waarmee kinderpsychiater Winny Ang haar Gangmakerschap relevantie aftrapt in dit nummer (blz. 12). “De Bijloke probeert de wereld naar binnen te halen”, beschrijft ze een ambitie die we ook in het magazine trachten waar te maken. Op blz. 26 reflecteert artistiek coördinator Tom Janssens over de rol van klassieke muziek in de maatschappij. En op blz. 18 ontdek je hoe ons festival en reeks 360° Xenakis actuele thema’s als klimaat en technologie aansnijden. Winny Ang is ook een verwoed verzamelaar van caleidoscopen. “Draai eraan en het patroon verandert. De caleidoscoop is een beeld voor onze identiteiten: mensen bestaan uit vele dimensies tegelijk, en hen reduceren tot één doelgroep of hokje doet

hen tekort. Maar het is ook een beeld voor nieuwsgierigheid en verwondering, naar andere mensen, andere muziek, onbekendere instrumenten…” Ook dat beogen we in dit nummer: we proberen met nieuwe ogen naar verleden en toekomst te kijken. Neem BRYGGEN, dat ‘De vier seizoenen’ in de versie van Max Richter niet alleen speelt maar ook danst op ons nieuwe Schemer Festival (blz. 6). Op datzelfde festival steekt Bent Van Looy van popgroep Das Pop zijn nummers in een barokjasje – reden temeer om iemand met zo’n caleidoscopische blik te vragen naar de concerten waar hij het meest naar uitkijkt (blz. 11). En de saxofonisten die komend seizoen in ons Muziekcentrum passeren, vroegen we hoe ze naar de erfenis van John Coltrane kijken, bij zijn honderdste geboortedag (blz. 20). Het maakt niet uit of het klassiek, hedendaags of jazz is: in dit magazine toont muziek zich de perfecte caleidoscoop om door naar de wereld te kijken. Net zoals live concerten de beste manier zijn om je verbonden te voelen met elkaar. Want uiteindelijk draait het toch allemaal daarom. Veel plezier met dit magazine en tot binnenkort in de concertzaal!

VO O R W O O R D

Hartelijk welkom in dit gloednieuwe magazine. Nou ja, gloednieuw. Intussen beginnen we aan jaargang 6 van het Bijloke Magazine. Sierden de voorbije 23 nummers de cover: sterren als Fazıl Say, Eric Whitacre en Maria Schneider, bekende personen als Martine Tanghe, Frances Lefebure en Maaike Cafmeyer, en opkomend talent als Sean Shibe, Diamanda La Berge Dramm en Anna Meredith. Maar met dit nieuwe seizoen achtten we de tijd rijp voor een frisse start. Met een magazine in onze nieuwe huisstijl, in een nieuw formaat en met meer pagina’s dan voorheen. Ook inhoudelijk herdachten we onze driemaandelijkse publicatie. Enerzijds zetten jullie, onze trouwe bezoekers, ons aan het denken. Anderzijds brengen de Gangmakers van Muziekcentrum De Bijloke nieuwe inzichten. Om maar meteen te beginnen met jullie: wat doet het goed om zoveel vertrouwen te krijgen. Dat blijkt niet alleen uit jullie reacties, maar ook uit de cijfers. Bij het ter perse gaan telden we 1152 Vrienden van Muziekcentrum De Bijloke, of zo’n 7% meer dan vorig jaar. Opmerkelijk: meer dan de helft van de bezoekers kochten hun lidmaatschap nog vóór we ons nieuwe seizoen aankondigden. Wat bewijst dat jullie blindelings vertrouwen in de kwaliteit die we bieden. En daar zijn wij erg dankbaar voor.

Het Bijloke-team 3

KO R T

‘Petites Histoires’ wint eerste prijs Jong & Oud in Gent

Welkom Winny, Denise en Frederike, onze laatste lichting Gangmakers Sinds 2023 stellen we elk seizoen drie Gangmakers aan: talenten die onze werking kritisch tegen het licht houden, elk rond een specifiek thema. Dit jaar verwelkomen we de laatste lichting Gangmakers: kinderpsychiater en schrijfster Winny Ang (thema relevantie), blokfluitiste en zakelijk consulent Frederike Van Lindt (thema markt) en docent cultureel erfgoed en performancekunst Denise Petzold (thema canon). Je leert hen kennen in een filmpje op debijloke.be/gangmakers én in dit magazine. In elk nummer krijgt één Gangmaker carte blanche. Op blz. 12 kiest Winny Ang voor een tekening en een essay.

De eerste prijs van de wedstrijd Jong & Oud in Gent: die kaapte ons project ‘Petites Histoires’ weg op de Europese Dag voor Solidariteit tussen Generaties op 29 april. Voor ‘Petites Histoires’ schreven leerlingen van basisschool De Toverberg brieven naar bewoners van woonzorgcentrum Het Heiveld. Samen met muzikanten van barok orkest B’Rock, dirigent Paul Griffiths en woordkunstenares Loeke Vanhoutteghem maakten de deelnemers daarvan een voorstelling, die de Concertzaal vulde op Côté Jardin. Een verslag van achter de schermen lees je op blz. 14.

Nieuw: ‘booster seats’ voor de allerkleinsten ‘Booster seats’: klinkt cool, niet? Is het ook! Je kent het probleem: je komt naar een familievoorstelling in ons Muziekcentrum en je kleinste zakt zo ver weg in onze zitjes dat die er niets van ziet. In plaats van ze op schoot te nemen, schuif je vanaf nu gewoon een verhoogkussen onder hun achterwerk. En zo kan je hele gezelschap optimaal genieten van het concert.

+7%

1075

1152

Vrienden

2025

2026

Vrienden van Muziekcentrum De Bijloke

Bij het ter perse gaan hadden 1152 bezoekers zich Vriend van Muziekcentrum De Bijloke gemaakt. Dat zijn er 77 meer dan vorig jaar, een groei met 7%. Opvallend: meer dan de helft van hen (615) deed dat zelfs voordat we het nieuwe seizoen hadden aangekondigd. Jullie vertrouwen dus blindelings op de kwaliteit die we bieden. Je kan niet geloven wat een plezier ons dat doet. Met je lidmaatschap als Vriend krijg je korting op concerttickets, voorrang bij de voorverkoop en andere exclusieve voordelen.

KO R T

1152 ‘Hemelse muziek op betoverende locaties’

De Standaard, Focus Knack, Het Laatste Nieuws… Allemaal tipten ze het festival Bijloke Wonderland als ideale afsluiter van de zomervakantie. Wij staken de vormgeving in een nieuw jasje, maar behielden dezelfde formule: met alle culturele partners van onze bruisende Bijlokesite samenspannen voor feeërieke zonsopgangconcerten, gratis livemuziek in de zomerbar, theater, dans, kunst en rondleidingen voor jong en oud. Tien dagen lang, van 20 tot en met 30 augustus. Muziekprogramma op debijloke.be, volledig programma op bijlokewonderland.be.

Voordelig naar seizoensopener ‘Weaving Feldman’ met je All You Can Hear-pas Ken je de All You Can Hear-pas al? Voor 65 euro kan je ermee naar een ruime selectie hedendaagsemuziekconcerten in ons Muziekcentrum. Ja, zelfs naar onze seizoensopener ‘Weaving Feldman’, een belevingsconcert van vijfenhalf uur in de abdijrefter van het STAM, op 29 augustus op Bijloke Wonderland. We bieden trouwens ook nog andere kortingen aan: voor leden van de Gezinsbond, het stadspersoneel (via SodiGent), mensen met een UiTPAS, studenten… Je vindt alle kortingen op debijloke.be/tickets en de All You Can Hear-pas via debijloke.be/aych. 5

BRYGGEN speelt én danst ‘De vier seizoenen’

INTERVIEW

‘Dit is topsport in het kwadraat’

Max Richters ‘Vier seizoenen’ door een strijkorkest dat danst? Jolente De Maeyer van BRYGGEN en choreograaf Michiel Vandevelde voelden het meteen. Maar hoever kan je daarin gaan? Bram Van Haelter, foto’s Björn Comhaire

INTERVIEW 7

‘De vier seizoenen’ zijn al eeuwen in beweging. Vivaldi hoorde er zingende lentevogels, zinderende zomers, natte jachtpartijen en wintergebibber in. Max Richter filterde er drie eeuwen later een pulserende, bijna hypnotische nieuwe partituur uit. In ‘four seasons changed’ zet strijkorkest BRYGGEN die beweging verder – en dat mag je letterlijk nemen. Samen met choreograaf Michiel Vandevelde zoekt artistiek leider Jolente De Maeyer naar een concertvorm waarin kijken en luisteren niet meer van elkaar te scheiden zijn. Dat vinden ze in een voorstelling waar het orkest al musicerend over het podium beweegt.

‘Het was een zoektocht. Kunnen we als orkest liggen, draaien, lopen? Hoe ver kan je gaan zonder dat de muzikale kwaliteit eronder lijdt?’ Jolente De Maeyer, artistiek leider

Hoe ontstond het idee om een klassiek concert zo radicaal open te breken? Jolente De Maeyer

“Met BRYGGEN zijn we niet aan ons proefstuk toe: we zoeken wel vaker de grenzen van de traditionele concertcontext op. We speelden al zonder partituren of pupiters, zonder dirigent, en we maakten eerder ook al muziektheater. Gaandeweg merkte ik hoeveel dat ons als orkest oplevert.” “Voor deze voorstelling zocht ik aanvankelijk iemand die ons kon choreograferen voor één specifiek werk. Ik dacht meteen aan Richters ‘Four Seasons Recomposed’. Die muziek vroeg daar naar mijn gevoel echt om. Er zitten zoveel ritmische patronen in, zoveel repetitiviteit ook, dat ze bijna tranceachtig wordt. Ik voelde: hier zit beweging in.” “Zo ben ik bij Michiel terechtgekomen. Intussen enkele jaren geleden zijn we gestart met een workshop met onze muzikanten. In een paar dagen tijd hebben we afgetast wat mogelijk was. Kunnen we spelen op grote afstand van elkaar? Kunnen we liggen, draaien, lopen? Hoe ver kan je gaan zonder dat de muzikale kwaliteit eronder lijdt? Na die workshop was het enthousiasme meteen heel groot.” Hoe begin je aan een choreografie met muzikanten, die natuurlijk geen dansers zijn?

Michiel Vandevelde “Tijdens die workshop werd snel duidelijk dat het bewegingsarsenaal van strijkers beperkt is. Ze kunnen wandelen, wiegen, zitten, liggen, lopen. Maar met de armen kunnen ze weinig doen: die hebben ze natuurlijk nodig om hun instrument te bespelen. Hoewel dat beperkte vocabularium voor ons net interessant was, voelden we tegelijk de nood aan iets meer dynamiek. Daarom is er met Amanda Barrio Charmelo een solodanseres bij gekomen.” “Voor haar bewegingsmateriaal heb ik elk seizoen gekoppeld aan een iconische choreograaf die historisch belangrijk is geweest voor de dans in de twintigste eeuw. De lente vertrekt vanuit Isadora Duncan, de zomer uit Anna Halprin, in de herfst kozen we voor Pina Bausch en bij de winter voor Trisha Brown. Die vier choreografen hebben elk een eigen fysieke taal die elk op een eigen manier uitstekend past bij de manier waarop we de seizoenen wilden verbeelden.” “Dat vond ik een interessante parallel met Max Richter, die een soort remix gemaakt heeft van Vivaldi’s partituur. Wij hebben bijna dezelfde methode toegepast op de beweging: emblematisch materiaal ontleden, herschikken, hertalen en opnieuw componeren.”

Jolente De Maeyer – Een van de meest toonaangevende Vlaamse violisten van haar generatie – Artistiek leider van BRYGGEN, een Brugs strijkorkest gespecialiseerd in 20e- en 21e-eeuws postmodern repertoire – Bereikte in 2009 de halve finales van de Koningin Elisabethwedstrijd, en won verschillende vioolwedstrijden in binnen- en buitenland – Geeft vioolcolleges aan de conservatoria van Tilburg en Antwerpen 8

De voorstelling bevat ook electronics van Didem Coşkunseven. Wat voegen die toe? De Maeyer “Richters partituur duurt ongeveer 45 minuten. We wilden een avondvullende voorstelling maken, maar ook een ander geluid binnenbrengen. Max Richter schrijft nog altijd voor strijkinstrumenten, oude instrumenten eigenlijk. Met de electronics van Didem Coşkunseven voegen we daar een dimensie aan toe: een vertaalslag naar vandaag.” Vandevelde “Dramaturgisch vormen die nieuwe, elektronische delen een soort proloog en epiloog. Je krijgt een geboorte, daarna de vier seizoenen als levensloop, en uiteindelijk de dood. De electronica opent en sluit dus niet zomaar het programma, maar kadert de hele voorstelling.”

De Maeyer “Die stuikt als een kaartenh uisje in elkaar (lacht). Als publiek weet je eigenlijk niet meer waar de hiërarchie zit. We staan vaak helemaal door elkaar, of allemaal dicht bij elkaar getroept. Natuurlijk is er voor ons wel een systeem: de aanvoerder van de altviolen start bijvoorbeeld een deel, daarna neemt de aanvoerder van de cello’s over. Maar dat gebeurt bijna organisch.” “Voor ons was dat niet zo’n onmogelijke stap, omdat BRYGGEN geen symfonieorkest is met vijftig mensen op een podium. We staan hier met negentien spelers. Dat is eerder een grote vorm van kamermuziek. Iedereen is belangrijk, iedereen communiceert voortdurend met de rest.”

Verandert zo’n proces ook de groepsdynamiek? De Maeyer

“Absoluut. Het is al een hele uitdaging om een concert volledig uit het hoofd te spelen – dan moet je als groep echt een soort vertrouwen hebben. Maar hier kwam daar nog een choreografie bij waarin iedereen buiten zijn comfortzone moest gaan.” “De voorstelling begint bovendien helemaal in het donker. Bij de generale repetitie had ik echt het gevoel: nu springen we, allemaal samen, en met een sterk geloof in een goede afloop. Dit project heeft onze teamspirit enorm versterkt. Dat voel je daarna ook in ‘traditionele’ klassieke concerten: die gaan bijna vanzelf, omdat je als groep al zoveel andere dingen hebt geprobeerd.”

‘De Bijloke is te mooi om de architectuur te verstoppen. Integendeel: we trekken de Concertzaal mee de voorstelling in’

INTERVIEW

Wat gebeurt er met de klassieke orkesthiërarchie zodra iedereen begint te bewegen?

Michiel Vandevelde, choreograaf

Michiel Vandevelde – Veelgevraagd choreograaf, curator, schrijver en regisseur – Artistiek directeur van CAMPO, een kunstencentrum, werkruimte en productiehuis in Gent – Studeerde dans en choreografie aan P.A.R.T.S. in Brussel – Begon zijn traject als danser en maker bij het Leuvense gezelschap fABULEUS – Was eerder actief als programmeurcurator bij onder meer DE SINGEL, Extra City Kunsthal, Bâtard Festival en Precarious Pavilions 9

De voorstelling is oorspronkelijk gemaakt voor blackboxzalen: neutrale, verduisterde theaterruimtes waarin je de scenografie volledig Vandevelde “Als het niveau waarop BRYGGEN normaal kan controleren. De Bijloke is natuurlijk iets speelt al topsport is, dan is dit topsport in het kwadraat. helemaal anders. Wat doet zo’n ruimte met de Je moet de muziek correct op het toneel brengen, voorstelling? bewegen in de ruimte, cues onthouden, patronen lopen en ondertussen staan de mensen met wie je normaal Vandevelde “We gaan die architectuur niet proberen te samenspeelt soms aan de andere kant van het podium. verstoppen achter gordijnen – daar is De Bijloke te mooi Dat vraagt een totaal open houding en een uitzonderlijk voor. Wel integendeel: we laten de Concertzaal zijn wat ze is, en trekken haar mee de voorstelling in.” verhoogd bewustzijn.” “Het virtuoze is dat het voor het publiek zo vanzelf“In de scenografie hangt een grote spiegel achteraan. sprekend lijkt. Je ziet niet hoeveel werk er in deze Die is belangrijk omdat je als publiek twee perspecvoorstelling zit, en net daar ontstaat die spanning: een tieven krijgt: het frontale beeld en een soort achterorkest dat iets extreem complex maar ogenschijnlijk aanzicht. In vlakke zalen heb je geen vogelperspectief eenvoudigs doet.” op de patronen die de muzikanten lopen. Die spiegel kantelt dat perspectief. In De Bijloke kan dat heel mooi Ligt alles daardoor strakker vast dan in een werken: de architectuur, Richters muziek, de beweging klassiek concert? van de muzikanten én de danseres samen. Dat wordt een ongezien totaalspektakel.” De Maeyer “Er ligt veel vast, zeker choreografisch, maar muzikaal blijft er ruimte. Het tempo is het tempo dat we die avond nemen. Soms is dat iets sneller, soms beweegt het wat anders. Amanda reageert daar ook op. We hebben de voorstelling al verschillende keren gespeeld en telkens weer gebeuren er kleine dingen op een nét iets andere manier. Dat is juist het fijne: een opvoering is nooit twee keer identiek.” Wat vraagt dit fysiek en mentaal van de muzikanten?

Vr 27.11

four seasons changed

Jolente De Maeyer & BRYGGEN Do 26 t.e.m. za 28.11

Schemer Festival

Muziek in het grensland tussen genres

Ontdek ook de andere concerten op ons nieuwe festival: debijloke.be/schemer

Het beste in De Bijloke volgens Bent Van Looy Op het nieuwe Schemer Festival steekt Bent Van Looy (Das Pop) samen met B.O.X (Baroque Orchestration X) zijn popliedjes in een barokjasje. Hij groeide op met klassieke muziek, dus we zijn benieuwd naar de Bijloke-concerten waar hij het meest naar uitkijkt de komende maanden.

1. Za 07.11

Dvořák 8

CONCERTTIPS

Alexandra Soumm & Symfonieorkest Vlaanderen

“Ik hou enorm van de duistere oerkracht die Dvořák put uit de Boheemse volksmelodieën van zijn kindertijd. Met je ogen dicht hoor je zó een wild avondfeest op een of andere hooizolder.”

2. Zo 29.11

Chopin op Pleyel

Justin Taylor

“Uitverkocht maar ongelooflijk de moeite om geduldig voor op de wachtlijst te gaan staan, deze Chopin op Pleyel. Op Pleyel, dat betekent op een historisch correcte Pleyel-vleugel, zoals die in Parijs gemaakt werd. Chopin zelf wilde op geen ander merk spelen, dus dit concert wordt een hoogmis van de authenticiteit!”

3. Zo 18.10

Bach op zijn best

Cappella Amsterdam & Daniel Reuss

“Als kind werd ik opgevoed op een strikt dieet van boekweit en Bach. Popmuziek was uit den boze. Maar wees eens eerlijk: wie schrijft er catchier melodieën en pompender baslijnen dan de oude Johann Sebastian? Ik ben mijn ouders dus eeuwig dankbaar voor dat barokinfuus.”

Za 28.11

Unplugged, Untold Bent Van Looy & B.O.X

ESSAY

De kamer achter de deur

‘De vraag is hoe een concertzaal spiegel en raam kan zijn: spiegel voor wie al jaren abonnee is, en raam voor wie de deur nog niet heeft gevonden’ 12

Kinderpsychiater en schrijfster Winny Ang onderzoekt als Gangmaker van Muziekcentrum De Bijloke het thema relevantie. Ze opent haar Gangmakerschap met dit persoonlijke essay. Tim Polfliet maakte de tekening. Zeven en negen jaar waren mijn zus Fiona en ik, toen we verwoed circusacts oefenden. Jongleren, een bord op een stokje draaien: steevast werd het begeleid door klassieke muziek. Het waren verschillende cassettes vol bekende werken. Een compilatie die menige klassiekemuziekpuritein de wenkbrauwen zou doen fronsen: het tweede deel van een sonate, een adagio losgerukt uit zijn context, een bijzondere opeenvolging van stijlen. Maar net zo ontstond onze liefde voor de muziek.

Als kinderpsychiater werk ik dagelijks met mensen in al hun verscheidenheid: in afkomst, klasse, geloof, gezinsstructuur en alles wat mensen van elkaar onderscheidt en met elkaar verbindt. De kern van mijn werk is afstemming: wie is deze persoon voor mij, hoe vind ik aansluiting? Als docent Diversiteit aan de universiteit van Antwerpen probeer ik dat over te dragen aan toekomstige artsen. Niet als trucje, maar als grondhouding: nieuwsgierigheid naar de ander, bewustzijn van de eigen bril waarmee je naar de wereld kijkt.

Literatuurwetenschapper Rudine Sims Bishop noemt boeken spiegels en ramen: je herkent jezelf erin en je ontdekt een wereld die niet de jouwe is. Als schrijfster en lezer van kinderboeken stel ik me vaak de vraag: wie kan zichzelf hierin herkennen? Een kind met een migratieachtergrond, een kind van twee mama’s: wie zichzelf zelden terugvindt in verhalen, leert stilaan dat zijn/haar/hun leven minder bestaansrecht heeft. Muziek werkt niet anders. De vraag is hoe een concertzaal spiegel en raam kan zijn: spiegel voor wie al jaren abonnee is, en raam voor wie de deur nog niet heeft gevonden. De Bijloke probeert de wereld naar binnen te halen en trekt er zelf op uit: naar scholen, naar nieuwe makers, naar plekken waar mensen klassieke muziek nog niet als de hunne beschouwen.

ESSAY

We ervoeren al doende melodieën die een hele gevoelswereld herbergen: van de beladen tonen van het ‘Adagio’ van Albinoni over de frivole ritmes van Mozarts ‘Turkse mars’ en de ‘Bloemenwals’ van Tsjajkovski tot de nocturnes van Chopin, de lievelingscomponist van mama. Zo werd de muziek onderdeel van wie ik ben.

Precies daarom koos Muziekcentrum De Bijloke voor relevantie als thema van dit Gangmakerschap. Niet als alternatief voor diversiteit en inclusie, maar als vraag die eronder leeft: betekent wat in dit huis klinkt ook iets voor wie nog buiten staat?

In de zorg is die relevantie al langer een bewust streven. Afstemming op de In de vitrinekast van de Gangmakers persoon voor je is geen vanzelfsprekend- in Muziekcentrum De Bijloke leg ik een heid, het vraagt oefening, bewustzijn, en caleidoscoop, mijn eerste voorwerp als de moed om je eigen blinde vlekken te zien. Gangmaker. Draai eraan en het patroon Waarom zou dat anders zijn voor muziek, verandert. Steeds opnieuw, steeds anders. voor kunst? Kunst is geen luxeproduct voor De caleidoscoop is een beeld voor onze wie toevallig al de juiste sleutel heeft. Ze identiteiten: mensen bestaan uit vele raakt aan welzijn, aan verbondenheid, aan dimensies tegelijk, en hen reduceren tot ons mens-zijn. Dan is de vraag ‘wie we in één doelgroep of hokje doet hen tekort. Die verrassing bleef bij me hangen. Hoe Muziekcentrum De Bijloke bereiken’ geen Maar het is ook een beeld voor nieuwskomt het dat iets wat je niet kende je plots bijkomstigheid meer, maar een kernvraag. gierigheid en verwondering, naar andere kan raken? De Amerikaanse museologe mensen, andere muziek, onbekendere Nina Simon schrijft in ‘The Art of Relevance’ Die vraag speelt op vele niveaus. Het instrumenten… Zoveel klanken die wachten over precies dat gevoel. Ze gebruikt het gaat niet enkel over wie er in de zaal zit, om ontdekt te worden. beeld van een kamer: achter de deur schuilt maar ook over welke muziek er gespeeld iets wat je raakt, emotie, schoonheid, bete- wordt, door wie, en wie dat beslist. Over Ergens in de kelder van onze ouders kenis. Maar de kamer is op slot. Relevantie jazzmusici, hedendaagse en klassieke liggen nog altijd die cassettes: een is de sleutel, ze maakt de betekenis wakker. makers en andere stemmen die buiten de wonderlijke aaneenrijging van muziek, De ervaring zelf, het gevoel van iets wat canonieke lijstjes vallen – en net iets nieuws soms betoverend, soms bevreemdend. groter is dan jijzelf, is universeel menselijk. in beweging kunnen brengen. Welke (al dan Daar begint relevantie: bij een onverwachte De kamer is er. Maar niet iedereen heeft niet vrouwelijke) componisten liggen nog te deur in een concerthuis met vele kamers. een sleutel. Sommige mensen kregen wachten in ongeopende dozen? er één mee van thuis: via ouders, een muziekschool, een toevallige cassette. Mijn Zulke vragen beginnen met een ongevriendin wist niet dat de kamer bestond. Tot makkelijk besef van hoe vanzelfsprekend de muziek haar onverwachts binnenliet. je eigen blik is, en welke stemmen je daardoor niet hoort. Maar precies in die wrijving ontstaat ruimte voor verandering. Het is de Ontdek alles over de Gangmakers op plek waar verhalen beginnen. debijloke.be/gangmakers Jaren later stelde ik een cd samen voor een vriendin. Ze zocht muziek voor haar trouwmis, ik zou piano spelen en gaf suggesties. Ik maakte een compilatie: kleurrijk, gevarieerd, niet de meest voor de hand liggende keuzes. Ze vertelde dat ze er ontroerd door was, dat ze het verrassend mooi en rustgevend vond.

REPORTAGE

Achter de schermen bij ‘Petites Histoires’

Oudjes die rappen, barokfluit die Gentse teksten begeleidt, kinderen die zingen in het Somalisch en Bulgaars: op het concert van ‘Petites Histoires’ vloeit het allemaal met het grootste naturel samen. Hoe je dat klaarspeelt? We zochten het uit op een repetitie. Maarten Byttebier, foto’s Evy Van Houcke 14

Samra, Isolde en Amanatou.

Ik kan mijn hand bewegen Ga-antaayda waan wareejinkara Wauw, zo veel talen Kan je me iets leren

Behoorlijk weinig podiumvrees en des te meer spontaniteit en plezier. Het is het eerste wat opvalt als we halfweg de repetitie van ‘Petites Histoires’ onze imposante Concertzaal binnenkomen. Op het podium in een grote cirkel: vijf muzikanten, twintig senioren en twintig schoolkinderen. ‘Kunnen de rappers naar voren komen?’, vraagt woordkunstenares Loeke Vanhoutteghem, die de zingende kinderen en oudjes motiveert. In het vierde leerjaar van basisschool De Toverberg zitten best wat streetwise ‘bro’s’. Maar het zijn vijf oudere dames die midden in de cirkel komen staan. ‘Allemaal in het blauw gekleed!’, merkt Loeke enthousiast op. ‘Precies de Spice Girls’, lacht de Britse gitarist Paul Griffiths, die het trio muzikanten van het Gentse B’Rock dirigeert. Waarop Loeke: ‘Geef ze een applaus!’ Wat volgt is een gerapte tekst over de decibels op de Korenmarkt, jongeren met koptelefoons, en een verlangen naar wat meer stilte. Halverwege rijmt ‘een andere dimensie’ op ‘de eerste tekenen van dementie’. “Wat heerlijk als het zachter kan.” Iedereen fluistert het bijna, als gezamenlijke afsluiter. We worden er even stil van.

Maar op het podium heerst vooral een aanstekelijk enthousiasme. “We zijn hier in januari aan begonnen”, vertelt Ghislaine Cellier in de pauze. “Eerst schreven wij als senioren brieven naar de kinderen, die dan terugschreven. Over onze hobby’s en herinneringen, onze grote dromen en kleine verhalen. Ik correspondeerde met een Bulgaars kindje. De ‘krullewieten’ die je daarnet in de songtekst hoorde? Dat verwijst naar zijn geschrift dat ik zo moeilijk kan lezen (lacht). Al snel kregen we een band.” Als om haar punt te bewijzen komt een meisje van de overkant van het podium naar Ghislaines buurvrouw gestapt en geeft haar een hartelijke knuffel. Als ze na een babbeltje terug naar haar vriendinnen is, vragen we Rita Verschraegen of ze het ziet zitten, het optreden zondag. In sommige liedjes komen zelfs flarden Somalisch, Turks en Bulgaars voor, de thuistalen van de schoolkinderen. Zal dat lukken? ‘Dat zal móéten lukken’, zegt Rita vastberaden. “Dat dit een project met verschillende generaties is, maakt het voor mij zo uniek”, vertelt dirigent en componist Paul Griffiths. “Met elk project ontstaan er nieuwe vriendschappen. Daarvoor doe je het.” Loeke knikt. “Bij het begin van deze repetitie zaten ouderen en kinderen in aparte groepen. Toen ik vroeg of ze het zagen zitten om te mixen, riepen de kinderen meteen uitgelaten: jaaa, waar is mijn oudje! En ze liepen naar de volwassene met wie ze brieven schreven.”

REPORTAGE

Met de jaren kwam er meer lawaai Het ligt niet aan mijn hoorapparaat De drukte in mijn hoofd en in de straat Zijn de ruis die het moeilijk maakt

En de schipper danst op ‘t dek Blij dat hij weer thuis komt Langs Meulestede Brug Naar de Fluvial voor pint en post

Amin (midden): ‘Of ik het spannend vind? Maar nee!’

Loeke en Paul benadrukken dat ze voor ‘Petites Histoires’ echt collectief componeren: elk woord van elke tekst en elke noot van elk liedje is het werk van alle deelnemers. De brieven dienden als basis voor de songteksten. “In workshops pikten we er tekstregels uit, waarop we verder brainstormden. Soms zitten er ook wat schuchterder mensen bij. Maar ik vind het belangrijk om net die stemmen en verhalen ook te laten horen. We werken echt als collectief samen.” “Zie je die man in zijn rolstoel aan de overkant?”, verklapt Ghislaine me nog. “Hij zit er misschien wat stilletjes bij. Maar de schipper in het lied dat je zopas hoorde: dat is hij!” Dan moet hij ooit gedanst hebben op het dek van zijn schip, verraadt de tekst van ‘Kom er bij’. 15

I want to touch the sky And to be in space We gaan naar de maan Naar het zonnestelsel

REPORTAGE

Tweeënhalf uur duurt de repetitie voor het middagpauze is, en het valt ons vooral op hoe geconcentreerd en gemotiveerd de tienjarigen blijven. “Dat zie ik wel vaker”, zegt Bie Hinnekint, die de ouderen begeleidt en bij de stad werkt als programmaleider Jongenoudingent. “Ik ben ervan overtuigd dat dat door de aanwezigheid van de senioren komt.” Al helpt het vast ook dat de kinderen hun eigen teksten herkennen. “Dat liedje van ‘I want to touch the sky’? Dat hebben wij gemaakt!”, vertellen Isolde en Amanatou boven een bord pasta in de middagpauze. Samra is trots dat ze de Somalische tekst schreef in ‘Moving’. En Amin uit Afghanistan schreef mee aan ‘dat liedje over dat land’. Utopia? “Ja, dat!” Vindt hij het een beetje spannend, om zondag op dat grote podium te staan voor zoveel publiek in de zaal? “Maar nee! Mijn mama, mijn papa, mijn kleine broer en mijn zus: ze zullen er allemaal zijn om mij aan te moedigen!” Loeke Vanhoutteghem dirigeert de rappers.

‘Petites Histoires’ is maar een van de vele projecten waarmee Muziekcentrum De Bijloke mensen wil inspireren en verbinden die klassieke muziek niet zo goed kennen. Wil je onze projecten graag steunen? Kijk op debijloke.be/steun

De ontroerendste petite histoire Fietsen naar de zee Vloeibaar zijn als water Hier ken ik de lucht En kom ik tot rust Op Côté Jardin zat de Concertzaal bijna helemaal vol voor ‘Petites Histoires’. Het Laatste Nieuws noemde het concert ‘een eerste hoogtepunt’ van het festival. Eén anekdote maakte het optreden extra ontroerend. Loeke vertelde op het podium hoe Ida en Greet als twee vriendinnen samen in het project waren gestapt. Intussen is Ida helaas overleden. Maar in het nummer ‘Hope and Space’ komen wel nog vier tekstregels voor over haar droom om naar zee te fietsen. Haar zoon pikte die op en kon samen met Ida haar droom nog waarmaken. En op het bidprentje van haar afscheidsdienst prijken de tekstregels op een foto die Ida zelf maakte op een fietstocht naar zee. 16

Ontdek deze platen op Soiree Elpee ‘Heerlijk, zo’n ode aan leven en liefde’

Klara-presentatrice en actrice Ella Michiels kiest voor de originele ‘West Side Story Soundtrack’ van Leonard Bernstein (1961).

Op een gezellige avond in ons Café vertellen drie gasten honderduit over hun favoriete plaat. Wil je graag mee komen luisteren en praten op de eerste Soiree Elpee? Hier lichten we alvast een tipje van de sluier.

‘Knap hoe je een hele wereld kan oproepen’

Joost Fonteyne leidde Wilde Westen en Klarafestival en is nu beleidscoördinator bij AMUZ. Hij kiest voor ‘Cypriot Vespers’ van Graindelavoix (2016).

‘Een herontdekt genie met een vleugje waanzin’

Artistiek coördinator van Muziek centrum De Bijloke Tom Janssens kiest voor Mikhail Pletnevs ‘Sonatas & Rondos’ van C.P.E. Bach (2001).

SOIREE ELPEE

“Wie dacht dat de achttiende eeuw louter “Ik ken de muziek van de eerste ‘West Side Story’-film al van mijn jeugd. Ze stond op “Echt, kiest Ella Michiels voor ‘West Side bestond uit deftige pruiken en beleefde in de auto, of mijn mama zei: gaan we nog Story’? Ik ben een Bernstein-fan en bekeek menuetten, heeft de muziek van Carl eens kijken? Maar ik moest wat ouder zijn de film onlangs nog. Maar je favoriete plaat Philipp Emanuel Bach niet gehoord. Op – ergens halverwege de twintig – om ze kiezen is even moeilijk als je favoriete zijn fabelachtige album voor Deutsche zelf te herontdekken en volledig te appre- gerecht kiezen. Ik eet even graag worst Grammophon wekt de Russische meesciëren. Intussen zag ik de remake uit 2021 met appelmoes als noordzeekrab. Een terpianist Mikhail Pletnev deze weerdoor Steven Spielberg en besefte: de films aantal platen vergezellen me al een tijdje, spannige klaviersonates tot leven op een zijn even tijdloos als de muziek. Dit is nog zoals mijn keuze voor deze Soiree Elpee: moderne concertvleugel.” altijd een van de mooiste, ontroerendste ‘Cypriot Vespers’ van Graindelavoix.” “C.P.E. Bach was de keizer van de en spannendste soundtracks uit de film“Het ensemble van Björn Schmelzer ‘Empfindsamkeit’, een stijl vol abrupte geschiedenis.” is een van de meest hedendaagse die ik stemmingswisselingen, harmonische “Salsa, blues, mini-ariaatjes, zelfs ken. Elke interpretatie van oude muziek die dwarsbomen en theatrale stiltes. Pletnev aanzetten tot stukjes rap: dit overstijgt ze brengen, is vernieuwend. Dat heeft me vangt die grilligheid met een haast tastalle genres. Het liefdesduet ‘Tonight’ duurt altijd gefascineerd – ook al heerst er soms bare gretigheid. Zijn toucher is vederlicht bijna zeven minuten, maar ik kan het letter verdeeldheid over.” waar het moet, maar hij schroomt niet om “Al sinds ‘Cypriot Vespers’ uitkwam in de dynamische uitersten van de moderne per letter meezingen. Het verhaal is gebaseerd op Shakespeares ‘Romeo en Julia’, 2016 zet ik deze bevreemdende, bezwe- vleugel op te zoeken. Elke frasering ademt en dat maakt dat ook de liedjesteksten rende plaat geregeld op. Over compo- improvisatie, alsof de noten ter plekke heel poëtisch zijn.” nist Jean Hanelle weten we weinig. Hij onder zijn vingers ontstaan.” “Neem ‘I Feel Pretty’. Dat complexloze was verbonden aan het Franse hof “Het resultaat is een openbaring. vieren van je eigen schoonheid, dat klinkt van Lusignan in Cyprus en zou meege- Pletnev herinnert ons eraan dat deze zo vrolijk optimistisch dat het bijna femi- werkt hebben aan de codex van Turijn. muziek zowel grensverleggend als onbenistisch wordt. Dat zulk naïef optimisme Schmelzer hangt een sfeerbeeld op van vattelijk was. Een absolute must-hear voor weerklinkt in een context van racisme en hoe het daar in Nicosia geklonken moet wie bereid is zijn oren te laten wassen.” sociale verschillen, maakt het zo sterk en hebben. Op ‘Cypriot Vespers’ brengt hij universeel. Ook nu of binnen dertig jaar daarom twee werelden samen. Enerzijds blijft dat – helaas – actueel.” de westerse gezangen en antifonen uit de “In een wereld die in brand staat, merk ik Franse hoofse cultuur van de vijftiende dat ik als optimist naar muziek en kunst eeuw, die aan Hanelle zijn toegeschreven. grijp die mij hoop geven. De hoop op ‘het En anderzijds de oorspronkelijke muziek kan beter, mooier, anders’: het raakt me uit de smeltkroes die Cyprus was: Grieks- Wo 18.11 telkens weer. Zo’n ode aan het leven, de Byzantijns, Arabisch, maronitisch...” liefde, de mensheid: ik vind het heerlijk en “Sommigen zeggen dat het botst, het houdt ons overeind.” anderen zeggen: het smelt samen. Maar De platenclub van voor mij is het overduidelijk: dit houdt steek. Muziekcentrum Hoe Graindelavoix erin slaagt om puur met De Bijloke klank en muziek een heel nieuwe wereld op Ella Michiels is ook te zien in ‘Brieven van te roepen: ongelooflijk. Neem ‘Arsala’llah’, €8. Gratis voor Vrienden van Muziekcentrum waarmee de plaat opent: zo betoverend!” De Bijloke (ticket wel op voorhand reserveren) Toots’ op vrijdag 18.12.

Soiree Elpee #1

Waarom overw actueel klinkt Met een concertreeks en een festival duiken we een seizoen lang in de wereld van Iannis Xenakis. Wie was die fascinerende architect met zijn fascinerende muziek, die tegelijk uit een ver verleden en een verre toekomst lijkt te komen?

NIEUWE MUZIEK

Bram Van Haelter

‘In tijden van klimaatcrisis en artificiële intelligentie klinkt Xenakis bijna visionair’

Iannis Xenakis (1922-2001) was geen componist die muziek schreef om gevoelens te illustreren. Hij wilde geen sentimentele ontboezemingen verklanken, geen romantische verhalen vertellen of troost bieden. Wat hem fascineerde, was iets veel fundamenteler: hoe geluid zich gedraagt als natuurkracht. Hoe duizenden afzonderlijke klanken kunnen samensmelten tot een kolkende massa, hoe muziek zich kan ontwikkelen zoals regen, een zwerm vogels of een politieke opstand. Daarmee staat Xenakis vandaag klaarblijkelijk met één voet in onze tijd. Zijn werk klinkt beangstigend actueel: ecologisch, posthumanistisch, radicaal materialistisch. Terwijl veel twintigste-eeuwse componisten muziek bleven behandelen als een verfijnde menselijke taal, probeerde Xenakis net afstand te nemen van traditionele vormen van expressie. Hij wilde weg van het idee dat muziek in de eerste plaats gevoelens van een individu uitdrukt. In plaats daarvan dacht hij vanuit structuren, bewegingen, krachten en processen.

Verminkt gezicht

Dat radicale denken was geen louter esthetische keuze. Xenakis’ jonge leven werd getekend door oorlog en ballingschap. Hij werd in 1922 geboren in Roemenië, als zoon van Griekse ouders, en groeide op in Griekenland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog sloot hij zich aan bij het verzet tegen de nazi’s; nadien vocht hij aan communistische zijde mee in de Griekse burgeroorlog. In die jaren kwam geweld letterlijk in zijn lichaam terecht: een Britse tankgranaat verminkte zijn gezicht en kostte hem een oog. Toen de rechtse regering uiteindelijk haar macht consolideerde, werden voormalige verzetsleden met een uitgesproken linkse oriëntatie vervolgd. Xenakis moest vluchten. Met een vals paspoort bereikte hij via Italië Frankrijk, waar hij een nieuw leven begon.

m Xenakis weldigend In Parijs kwam Xenakis – die onder architecten al enige roem genoot -- terecht bij de grote modernist Le Corbusier. Aanvankelijk werkte Xenakis daar als bouwkundig ingenieur, en in die hoedanigheid droeg hij zijn steentje bij aan iconische bouwwerken zoals de Unité d’Habitation in Marseille en het Philips-paviljoen op de wereldtentoonstelling in Brussel. In dat laatste vond een soort multimediale voorstelling plaats op muziek van avant-gardist Edgard Varèse, maar bij de in- en uitgang was Xenakis’ ‘Concret PH’ te horen. Een jaar na de wereldtentoonstelling – het project had al voor wat wrevel tussen de beide gezorgd – wees Le Corbusier de 35 jaar jongere Xenakis (en alle andere medewerkers) de deur met een legendarisch geworden brief: “De moderne architectuur in Frankrijk heeft gezegevierd; ze is eindelijk aanvaard. Nu is het voor jullie mogelijk om nieuwe terreinen te vinden. Zo kunnen jullie toepassen wat jullie zelf hebben geleerd én wat jullie bij mij hebben geleerd.”

NIEUWE MUZIEK

Xenakis bijna visionair. Zijn muziek plaatst de mens niet centraal, maar toont ons als onderdeel van ruimere krachtvelden. Geluid wordt bij hem iets geologisch, biologisch, kosmisch, en zijn werk confronteert ons met een wereld die niet om menselijke emoties draait. Tegelijk bleef Xenakis sterk verbonden met de Griekse oudheid. Niet vanuit nostalgie, maar omdat hij in de antieke cultuur een directe relatie zag tussen kunst, wetenschap en ritueel. Hij bewonderde de presocratische filosofen, de mathematische helderheid van Pythagoras en de collectieve kracht van het Griekse theater. In veel van zijn werk hoor je echo’s van archaïsche rituelen: massieve percussie, schreeuwende koren en primitieve energieën die eerder oeroud dan als toekomstmuziek klinken. Misschien zit de blijvende aantrekkingskracht van Xenakis in de spanningsvelden die hij op een vernuftige manier weet te capteren. Zijn muziek lijkt tegelijk afkomstig uit een verre toekomst én uit een ver verleden. Ze combineert hypermoderne technologie met aardse lichamelijkheid. Ze is mathematisch én wild. Abstract Stormen van geluid én intens fysiek. Wie vandaag naar Xenakis luistert, hoort muziek die Het ontslag betekende een kantelpunt voor Xenakis, want nog altijd gevaarlijk en ongetemd klinkt. Dat maakt haar vanaf dan zou hij zich helemaal toeleggen op muziek. soms confronterend, maar niettemin onweerstaanbaar Toch is zijn architecturale achtergrond altijd een belang- levend. rijk deel van zijn leven en werk gebleven. Terwijl andere componisten vanuit harmonie of melodie dachten, dacht Xenakis in volumes, spanningen, lijnen en constructies. Muziek werd voor hem een ruimte die gebouwd én opgebroken kon worden. Dat is goed te horen in werken als ‘Metastaseis’ (1955), waarin strijkers geen melodieën spelen maar gigantische glijdende klankvlakken vormen. Het klinkt alsof een hele geluidsmassa langzaam van vorm verandert, als een natuurfenomeen dat zich ontvouwt. Xenakis gebruikte daarbij technieken uit de wiskunde en statistiek. Hij berekende kansen, dichtheden en bewegingen van klank zoals een wetenschapper gasmoleculen of wolkenformaties zou analyseren. Toch maakt die academische insteek zijn muziek niet koud of cerebraal, wel integendeel: ze bezit een bijna overweldigende fysieke intensiteit. Vaak voelen Xenakis’ composities aan als stormen van geluid: ruw en rauw, explosief en onvoorspelbaar. Dat ruige modernisme maakte hem lang tot een buitenstaander binnen de Europese avant-garde. In de naoorlogse muziekwereld domineerden componisten als Pierre Boulez en Karlheinz Stockhausen, die muziek via het serialisme uiterst strikt en systematisch Za 08.05 organiseerden. Xenakis bewonderde hun radicaliteit, Met o.a. Brussels Philharmonic, maar verzette zich tegen hun obsessieve (en voor hem: onverdraaglijke) drang naar controle. Collega-componist ICTUS, kidsparcours en persoonlijke vriend Gérard Pape schreef daarover: “Elke dag van zijn leven probeerde Xenakis alles uit te wissen om opnieuw te beginnen alsof hij nog nooit had Za 05.12 gecomponeerd, alsof niemand ooit had gecomponeerd, Bowmore Quartet alsof elk nieuw stuk het allereerste muziekstuk was dat ooit was geschreven.” Voor Xenakis mocht muziek nooit steriel worden. Hij zocht juist naar chaos en onvoorspel- Do 11.03 baarheid – naar processen die groter waren dan het vatbare, en zo de componist overstijgen.

Xenakis Festival

Drie radicale kwartetten Xenakis’ monumentale cellosolo’s Arne Deforce

Kunst, wetenschap en ritueel In die beweging schuilt iets opvallend hedendaags. In tijden van klimaatcrisis en artificiële intelligentie klinkt

Vr 21.05

Xenakis vs. Scelsi Vlaams Radiokoor

JAZZ

Coltran ‘Elke saxofonist erfde wel iets van hem’

100

Amper veertig werd hij, maar John Coltrane inspireerde generaties muzikanten. Wat betekende hij voor Joe Lovano en Melissa Aldana, die zijn honderdste geboortedag komen vieren in onze Concertzaal? En voor Belgische saxofonisten die dit seizoen te gast zijn? Karel Van Keymeulen

Joe Lovano

‘Hij voedt me tot vandaag met ideeën’

Joe Lovano werkte samen met de grootste jazzartiesten en speelt op 12.11 op ‘Coltrane 100’.

JAZZ

Joe Lovano groeide op in Cleveland. Zijn vader, saxofonist Tony ‘Big T’ Lovano, was een spilfiguur in de lokale jazzscene. Als jongen ontdekte Joe in de platencollectie van zijn vader John Coltrane. “Ik was veertien toen Coltrane stierf. Op de radio was er een hommage van 24 uur, mijn vader nam die op. Ik hoorde muziek die ik nog nooit had gehoord. Ik zag mijn vader luisteren. En ik luisterde via mijn vader die luisterde. Nadien kocht ik ook nieuwe opnames, zoals ‘Transition’. En bestudeerde ik grondig Coltranes concept en harmonische architectuur, waardoor hij me tot vandaag met ideeën voedt”, vertelt Lovano in een filmpje van Jazz Video Guy. Lovano beschouwt het oeuvre van Coltrane als een geheel. “De vroege albums zoals ‘Soultrane’, waardoor ik leerde spelen, de opnames met Miles Davis, maar ook ‘Kulu Sé Mama’ en ‘Meditations’: zijn muziek evolueerde dankzij de mensen met wie hij speelde. Van Eric Dolphy tot Pharoah Sanders. In ‘Interstellar Space’ hoorde ik nog de sequenzen van ‘Giant Steps’. Hij ging ontzettend vlug in zijn evolutie. De sound was een deel van de aanpak, niet de individuele noten. Dat raakte je. Net zoals het collectieve aspect, zoals in ‘Meditations’, waarin Coltrane complexe improvisaties als melodieën laat klinken.”

Melissa Aldana

‘Zonder hem zou ik niet zijn wie ik ben’ De Chileense saxofoniste Melissa Aldana (37) is volop bezig aan de succesrijke uitbouw van haar loopbaan. “Je hoort iemand die heel puur is en een diepe zoektocht onderneemt. Coltrane maakt muziek om vrede en liefde te vinden en zoekt een muzikale manier om het universum te helen. Je hoort hoe hij met geluid experimenteerde om zijn identiteit te vinden. Weet je, zonder hem zou ik niet zijn wie ik ben”, vertelt Aldana in een interview in de krant The San Francisco Chronicle. Over de hommage ‘Coltrane 100’ vertelt ze dat ze niet willen proberen om na te doen wat Coltrane deed. “Het gaat meer om de geest van zijn muziek, die we elk op onze eigen manier proberen vorm te geven.” Ze put inspiratie uit het album ‘Giant Steps’ (1960), met Coltranes befaamde ‘sheets of sound’. “Maar ook uit ‘Crescent’ (1964), waar hij meer modaal wordt en alles samenvoegt. En daarna ‘Live in Japan’ (1966) natuurlijk.” Ze bewondert ook Coltranes iconische album ‘Ballads’ (1963). Het beïnvloedde haar manier om trage tempo’s te spelen en ze diep te exploreren, zoals ze op haar jongste album ‘Filin’ doet. De Chileense Melissa Aldana kwam vorig seizoen met haar eigen band en speelt op 12.11 op ‘Coltrane 100’. Ontdek de video op debijloke.be 21

Robin Verheyen

‘Hij zuigt de luisteraar mee in een passie’ “Als jonge muzikant had ik de box ‘Great Jazz Tenor Saxophone’ met onder meer liveopnames van John Coltrane uit 1963. Met die plaat heb ik veel meegespeeld. Tijdens mijn opleiding heb ik zijn oeuvre zeer goed bestudeerd.” “Hij zoekt verder dan de noten en zet een spirituele zoektocht op. Dat sprak me aan. Voor mij houdt dat in dat je dieper gaat dan de techniek, dat je de luisteraar mee kan zuigen in een verhaal en een passie. Bij Coltrane was dat gelinkt aan een Godsbegrip, ik zie het meer als een wet van het universum.” “Ik beschouw zijn oeuvre als een geheel, al kan je zijn muziek uit 1966 wel zien als een schreeuw. Dat had veel te maken met wat er in de Verenigde Staten gaande was. Het was een vorm van maatschappelijk protest.” “Vooral het lyrisme dat in zijn werk zit, spreekt mij aan. Zoals op die prachtige plaat ‘Crescent’, met meesterlijke melodieën zoals ‘Wise One’ en heel veel intensiteit. Ook de spiritualiteit, de drang naar connectie met alles rondom hem, blijft me intrigeren. Op technisch vlak heeft hij grenzen verlegd en een expressie bereikt die tot dan toe voor onmogelijk werd geacht. Hij zal altijd een groot voorbeeld blijven. De manier waarop hij altijd een stap verder gaat, blijft uniek.” JAZZ

Robin Verheyen (TaxiWars) woont in New York en speelt met Bram De Looze en Joey Baron in ‘MiXMONK Supreme’ op 27.09.

Nathan Daems

‘Coltrane snijdt tot in je ziel’ “Over zijn technische innovaties, zijn harmonische concepten, zijn virtuositeit kan je van alles zeggen. Maar wat mij het meeste trof, ook toen ik jazz studeerde, is dat hij muziek maakt vanuit een heel persoonlijke en spirituele zoektocht.” “Coltrane speelt saxofoon op een manier zoals niemand vóór hem saxofoon heeft gespeeld. Hij gebruikt de sax als instrument om het Mysterie met een grote M uit te drukken. Hij noemde het God, ik omschrijf het gewoon als het mysterie van het bestaan gecombineerd met naastenliefde. Dat klinkt heel erg door in zijn unieke muziek. Zelfs als hij niet zo’n straffe saxofonist was geweest, zou hij nog steeds zeer invloedrijk zijn.” “Zijn toon is niet de meest gangbare, niet de warme of zoete klank – er zit iets ongepolijsts aan, iets rauws. Dat is ook schoonheid, meer op een dieper niveau. De schoonheid van de saxofoon van Lester Young of Ben Webster valt vanaf de eerste seconde op. Coltrane legt je niet in een warm bad, maar snijdt tot in je ziel.” “Vooral de periode van ‘A Love Supreme’, die al begint met ‘Kind of Blue’ van Miles Davis, raakt me. En een liveplaat als ‘Afro Blue Impressions’ heb ik grijsgedraaid.” Nathan Daems (Black Flower) speelt met Echoes of Zoo op 15.01. 22

Sam Comerford

‘In tien jaar tijd veranderde hij de muziek helemaal’

‘Zijn continue zoektocht raakt me diep’ “Zijn toewijding, doorzettingsvermogen, spirituele zoektocht, discipline, vertelkracht, lyrisme, emotie en schoonheid: het is Coltranes continue zoektocht die me zo diep raakt. Hij verdiepte zich in religieuze en filosofische tradities – zoals christendom, hindoeïsme, boeddhisme – en in andere vormen van spiritueel denken – zoals meditatie en yoga. Hij bleef op een eerlijke manier zoeken om een beter mens te worden.” “1965 is een van zijn meest boeiende periodes. Met lange improvisaties, complexe ritmes en de collectieve interactie tussen Elvin Jones, McCoy Tyner en Jimmy Garrison. Het klassieke Quartet op zijn best. Die bijzondere opnames uit 1965 zijn ‘The John Coltrane Quartet Plays Transition’, ‘Sun Ship’ en ‘Meditations’.” “Na 1965 stip ik ‘Expression’ en ‘Interstellar Space’ aan. Op albums zoals ‘Giant Steps’ gebruikte hij zeer complexe akkoordwisselingen, de ‘Coltrane changes’. Zijn ‘sheets of sound’ bestonden uit dichte reeksen noten en akkoordpatronen.” “Zijn tenorsaxofoongeluid is krachtig, intens, hypnotiserend en meteen herkenbaar. Op het album ‘A Love Supreme’ uit 1964 gebruikt hij de saxofoon als een vorm van spirituele zoektocht. Hij inspireerde generaties muzikanten en vrijwel elke moderne jazzsaxofonist heeft iets van Coltrane geërfd, direct of indirect.” Coltrane-kenner Jeroen Van Herzeele is een veelgevraagd muzikant en bracht platen uit met zijn eigen Trio, Quartet en band Greetings from Mercury.

Het Sam Comerford Quartet speelt met Adjunct Ensemble en Ultan O’Brien op de Irish Jazz Night op 14.05.

Do 12.11

JAZZ

Jeroen Van Herzeele

“Onbedoeld kocht ik als jonge kerel niet de studioversie van ‘A Love Supreme’, maar een liveversie opgenomen op een Frans festival. Ik wist niet wat ervan te maken. Dat soort muziek kende ik niet.” “Intussen heb ik Coltrane grondig bestudeerd en hou ik van alles wat hij heeft gemaakt. Ik kan met evenveel intensiteit naar ‘Ballads’ en de plaat met Johnny Hartman luisteren als naar zijn late werk.” “Los van zijn technische verwezenlijkingen en zijn spirituele zoektocht is het meest opmerkelijke dat Coltrane in tien jaar tijd, van 1957 tot 1967, de muziek zo grondig heeft veranderd.” “Een van de dilemma’s van jazz is hoe je dat oeuvre zoveel jaren later bekijkt. Een gevoel van ‘verloren zijn’ kan je overvallen. Ik zoek met opzet niet naar een sound zoals de zijne. Ik gebruik bewust een ander soort saxofoon.” “Vandaag ben ik meest geïnteresseerd in zijn late periode en dat fascinerende ‘Interstellar Space’. De manier waarop hij door die patronen raast, is zo rigoureus. Vaak wordt gezegd dat dat free is en ongestructureerd, maar het is net heel gestructureerd en meesterlijk uitgevoerd. Het is alsof je abstracte symmetrische patronen ziet. Ik zie een parallel met het abstracte expressionisme in de schilderkunst.”

Coltrane 100

Joe Lovano, Melissa Aldana, Nduduzo Makhathini, Linda May Han Oh, Jeff ‘Tain’ Watts 23

Fabriek Majestiek betoverde de kinderen.

Dit was Côté Jardin 2026

Veel zon, veel volk en veel muziek in onze binnentuin op 14 juni. Op een wedstrijd vroegen we met wie jij het liefst naar een Bijlokeconcert wil komen en waarom. De mooiste antwoorden, goed voor een gratis duoticket, willen we niet voor onszelf houden. Foto’s Michiel Devijver

Momi Maiga sloot het festival af.

Ti ne wi l na ar ‘C

ar m in a La tin a’

m et de liefd e va

n m ijn

De jongste fietser van het festival.

FESTIVAL

pit in de Omdat er veel ij dat zo in muziek zit en w ouden h n le il w ie t la e onze r leve n Met wie anders ga je naar zo’n concert dan m et de sympathiekste Ier van Gent, die een opa is voor de hele straat? Kim wil na ar de Iris h Jazz Nig ht met ‘m ijn bu urm an Pa t Co lin s’

fan e t o n gr brak e 9 s 8 ski. Ze n moet i a Mam sjajkov heup e n… r T van ngs haa in misse onla ôté Jard ’ met haar mama nu C r ‘Tsjajkovski 5 a Ta n i

wil n

De opkomst was een van de grootste van de laatste jaren. 25

OPINIE

Live klassieke muziek Is de klassiekemuziekwereld passé, zoals acteur Timothée Chalamet zei? Kan je een Israëlische dirigent cancellen? Het houdt onze artistiek coördinator Tom Janssens wakker. Hij schreef deze tekst voor Echo, de sectordag klassieke muziek in ons Muziekcentrum. Tom Jansens, foto’s Michiel Devijver

De timing van het jaarlijkse sectormoment voor de klassieke muziek in Vlaanderen en Brussel, dit jaar op 12 maart in Muziekcentrum De Bijloke, was heel passend: nog geen week eerder had Hollywoodacteur Timothée Chalamet zich laten ontvallen dat klassieke podium kunsten volledig passé zijn. “Ik zou niet in ballet of opera willen werken, waar het gaat van: hé, hou dit in leven, ook al kan het niemand iets schelen.” Zou het? Zou de voeling tussen maatschappij en klassieke muziek totaal ontwricht zijn? Mogen we de droom van een vitale muzieksector die zich verhoudt tot urgente of levensbelangrijke vraagstukken maar beter opbergen? ‘It’s Complicated’: de titel waaronder Echo dit jaar stond aangekondigd, gaf aan dat het verhaal tussen klassieke muziek en samenleving eerst en vooral een relationeel karakter heeft. Een relatie die – tegen het decor van een politiek, ecologisch of ethisch instortende wereld – steeds vaker onder druk komt te staan. Tijdens deze vijfde editie vroegen we ons dan ook af hoe klassieke muziek resoneert met de complexiteit van actuele, maatschappelijke kwesties. Hoe kunnen musici en organisatoren zich positioneren ten opzichte van heikele thema’s zoals geop olitieke conflicten, diversiteit of klimaat, zonder daarvoor op de vingers getikt te worden door kunstvijandige politici of reactionaire stemmingmakers? Hoe heroveren we met vaak eeuwenoude repertoires de publieke ruimte zonder onszelf van ons publiek te vervreemden? 26

is altijd actueel

Aan de basis van zulke vragen ligt een diep verschil van inzicht over de maatschappelijke waarde van klassieke muziek. In zijn studie over absolute muziek besluit musicoloog Mark Evan Bonds als volgt: “Het idee van een volledig autonome kunst, vrij van externe omstandigheden, vindt tegenwoordig relatief weinig aanhangers, en de overtuiging dat we uitsluitend over muziek kunnen denken in termen van ‘de muziek zelf’, los van alle bredere contexten, wordt door velen niet meer onderschreven.” Hoe graag ik deze woorden ook zou willen onderschrijven, dit is een bijzonder naïeve veronderstelling. Velen zien klassieke muziek nog steeds als een zuivere, autonome kunst, verdedigd door geniale musici die een of andere superioriteit bewaken. Maar ook het omgekeerde moeten we laten indalen. Wat nog veel meer anderen zien – Timothée Chalamet op kop – is het beeld van suffe cultuurburgers die roerloos en epigonaal naar een symfonie of opera zitten te luisteren. Ook dit soort verdachtmakingen houdt de idee in stand van een sector die wentelt in wereldvreemdheid.

Interne spanningen Geëngageerde musici of programmatoren zien zichzelf als behoeders van de kwaliteit van het tijdloze én voelen de opdracht om zichzelf op een relevante manier te verhouden tot het heden. De discussie die dan losbreekt tussen activisme en bezonnenheid, tussen engagement

en conservatisme lijkt gedoemd om aan interne spanningen ten onder te gaan. De vraag hoe we daarmee moeten omgaan is niet eenvoudig, omdat het raakt aan veel dingen tegelijk: liefde voor composities, de geborgenheid van een concertzaal, appreciatie voor talent. Zie daar maar eens doorheen te argumenteren zonder op verzet, kramp of spanning te stoten.

‘Hoe spreken we over discriminerende ondertonen, politieke contexten en moeilijke verhalen zodat een superdivers publiek zich erin herkent?’ Als we een cirkel willen trekken omheen wat het is dat klassieke muziek vermag, mogen we ons dus niet laten verkrampen door een verhit debat over een goedbetaalde dirigent die het niet waagt een mening te formuleren. Maar net zomin gaat het om de vraag of we nog mogen luisteren naar Schubert of Sjostakovitsj. Er is immers niks verwerpelijk, esthetisch achterlijk of maatschappelijk achterhaald aan uitstekende uitvoeringen van uitstekende muziek uit het verleden.

Artiesten versus publiek

OPINIE

Waar het wél om gaat en wat we blijvend moeten benoemen, is dit: live klassieke muziek is nooit absoluut, maar altijd actueel. Ook als de hedendaagsheid ervan buiten beeld blijft. Allereerst omdat er levende artiesten of musici op het podium staan, die hun hele

lichaam en identiteit dapper voor het voetlicht brengen. De tolerantie daarvoor moeten we – uit respect voor elke kunstenaar – blijven afdwingen. De top van onze beroepsgroep is geneigd om dit aan te zien voor common knowledge. Maar er is steeds ook een publiek dat naar uitvoerders kijkt en luistert: dit publiek is nooit een uniforme massa. Wat ons mogelijk ontbreekt, is een taal om inzichten over discriminerende ondertonen, politieke contexten, moeilijke verhalen en onderkende stromingen te vertalen naar omgangsvormen waar nieuwe en gediversifieerde publieken zich in kunnen herkennen. Om zoiets te bereiken moeten we de winst van slimme ingrepen durven delen met elkaar en de vloek van navelstaarderij bezweren. Ten derde is er de muziek zelf: uitgevoerd in het hier en nu, binnen een onafwendbare actualiteit en alleen al daarom onlosmakelijk verknoopt met de omstandigheden waarin ze beleefd wordt. Het gaat niet op om holle woorden als troost, schoonheid en verbinding van stal te halen, zolang we die achtergrond uit de weg gaan. Wie weet hebben we met klassieke muziek, bij uitstek een kunst die bestaat bij gratie van collectieve luisterbereidheid, wel net een hefboom in handen om zaken uit het discussie-achtige te tillen. Elke uitvoering van klassieke muziek is ten slotte inherent verbonden aan mechanismen van hogere machten, politieke besluiten en sociale structuren. In de nasleep van de controverse rond het in september 2025 geannuleerde concert met de Israëlische dirigent Lahav Shani hoorde ik soms zeggen dat dit – ondanks, of net door alle commotie – aantoont dat onze sector er toe doet. Maar is dat werkelijk zo? Is het niet eerder zo dat we toestonden dat er boven onze hoofden over ons gesproken werd? Dat er – in een debat dat er geen is – in onze naam stellingen ingenomen worden? Is dat iets wat we willen toestaan, en hoe kunnen we dat vermijden? Dat zijn, samengevat, vier werven: artistieke persoonlijkheden, de dialoog met het publiek, depolariserend woordgebruik en de omgang met hogere machten. Het zijn niet toevallig de topics van de vier panelsessies van onze vijfde sectordag. Bij wijze van slot wil ik denken aan wat Wytske Versteeg schreef in haar boek over waarheid. We denken vaak dat spraak het gevolg is van onze gedachten: we denken iets en formuleren vervolgens een zin. “Maar het omgekeerde is net zo goed waar. De gesprekken die we voeren bepalen wat en hoe we kunnen denken.” Ik hoop dat we binnen onze sector gedachten kunnen vinden en verfijnen terwijl we luisteren naar elkaar, op zoek naar de juiste woorden.

Beleef klassieke muziek van de middeleeuwen tot vandaag in een historisch kader

W W W. D E L E N . B A N K

Piano’s Maene & De Bijloke Sinds decennia samen partners in Cultuur ! Alle A-merken in het aanbod, nieuw en tweedehands. Kopen, huren of huurkopen. Van digitale piano’s van 349,- Euro tot de Steinway concertvleugel. Hét adres voor de Gentenaar : Pieter Van Reysschootlaan 1, 9051 Sint-Denijs-Westrem Liever een citytrip? We hebben ook showrooms in Ruiselede (hoofdzetel), Antwerpen, Brussel, Oud-Rekem (Lanaken) of Alkmaar, Amsterdam, en Utrecht in Nederland. Online shoppen kan 24/24 - 7/7 : www.maene.be

gebrevetteerd hofleverancier van België

Magazine De Bijloke 2025.indd 1

21/10/2025 13:06

‘Het 13e-eeuwse dak heeft nog nooit gelekt’ Na dertien jaar geeft coördinator infrastructuur Natan Rosseel van Muziekcentrum De Bijloke de fakkel door aan onze nieuwe collega Nathan Chandler. Hoe kijken Natan en Nathan naar hun rol, de uitdagingen en de toekomst van gebouwenbeheer en erfgoed? Jasmien Lagae

‘Loodgieters en maestro’s mogen elkaar niet hinderen’

BEROEPSGEHEIM

komen hier meer dan 700 bezoekers. Er is muren kregen hun glans terug, terwijl we altijd wel een deur die piept of een klink tegelijk investeerden in geavanceerde die afbreekt. We hebben al veel reno- podiumtechniek. Vroeger hing de licht-envaties achter de rug: Concertzaal, Café, geluidsinstallatie aan het dak. Toen een Anatomisch Theater… Dat vraagt plan- studiebureau onderzocht wat er aan het ning, administratie en controle. En natuur- dak mocht hangen, was het antwoord: lijk ook dertig keer dezelfde aannemer niks. Exact het antwoord dat ik wou bellen omdat hij geen antwoord geeft. Het horen. Resultaat? We plaatsten een renoveren zal nooit stoppen. Het volgende staalconstructie van 22 ton waaraan project is de dertiende-eeuwse voorgevel. licht, geluid en het akoestische plafond Onze voormalige gebouwenbeheerder Daar groeit nu een fantastische vlinder- hangen. Die constructie, die je nauwelijks Natan Rosseel wordt coördinator van het struik in. Die willen we daar dus niet. (lacht)” ziet, steunt op de muren.” Gentse theater Scala. Wat is het strafste wat je hier hebt Muziekcentrum De Bijloke is de meegemaakt? Hoe ben jij hier dertien jaar oudste concertzaal ter wereld. geleden gestart? Hoe draag je zorg voor zo’n historisch “Ons festival Côté Jardin, volle zon, vier“Ik begon als diensthoofd planning en gebouw? duizend bezoekers en de afvoerpompen productie, vervolgens werd ik coördinator “Aan die oudste concertzaal heb je weinig van de toiletten die het begaven… Stress podiumtechniek. De laatste jaren was ik werk: in de dertiende eeuw bouwden ze gegarandeerd, maar ik bespaar je de coördinator infrastructuur.” nog degelijke daken en muren. Het dak is details.” 800 jaar oud en toch regende het er nog Wat houdt die job in? nooit binnen. In tegenstelling tot in de Welke raad geef je Nathan mee? “Het gebouw beheren als een goede huis- andere ruimtes van het gebouw.” “Wees fier op ons prachtige gebouw in een vader: duurzaam en binnen de marge van warm, genereus huis met fijne collega’s.” bestaande middelen. Alle werkzaam- Op welke verwezenlijking ben je het heden afstemmen op een drukke acti- meest trots? viteitenkalender, zodat loodgieters en “De renovatie van de Concertzaal, een maestro’s elkaar niet hinderen. Elke week pareltje. Het historische dak en de

‘Stiekem hoop Je hebt een achtergrond in Wat zullen de eerste stappen zijn bouwtechniek. Hoe kijk je naar in je job? ik mijn passie gebouwenbeheer? “Het gebouw goed onderhouden. Regeldoor te geven “Een gebouw staat nooit los op zichzelf. Het matig branddetectie, lift, trekkenwanden is een constante wisselwerking tussen het op het podium en noodverlichting laten aan de historische gebouw, de werking achter keuren. En natuurlijk: alles wat kapot gaat bezoekers’ de schermen en de bezoekers. Ik wil dat oplossen. Veel werk achter de schermen,

het Muziekcentrum een goede indruk maar stiekem hoop ik om zowel personalaat op de bezoekers, maar ook dat neel als bezoekers warm te maken voor Onze nieuwe gebouwenbeheerder het gebouw ten dienste van hen staat, gebouwenbeheer. Ik wil mijn passie graag Nathan Chandler was zeven jaar opera- denk aan toegankelijkheid en veiligheid.” overbrengen.” tioneel en technisch leidinggevende bij het belevingsmuseum Historium Brugge. Wat sprak je aan in onze concertzaal? Welke concerten wil je zeker “Het is een eer: de oudste concertzaal ter meepikken als jazzfanaat? Wat bracht je naar deze functie? wereld in stand mogen houden en naar “De fantastische artiesten die de “Ik zag de vacature en dacht: dit is hele- een hoger niveau tillen. De combinatie van honderdste geboortedag van John maal iets voor mij. Een job waar ik mijn oude en nieuwe elementen garandeert Coltrane komen eren (12/11) en het Bijloke interesse in gebouwenbeheer en -tech- een kwalitatieve artistieke werking. En Jazz Club-concert van Echoes of Zoo, nieken kan ontwikkelen in een historisch dat ik een jazzfanaat ben, is natuurlijk een band van Nathan Daems, bekend van gebouw.” mooi meegenomen.” Black Flower (15/01).” 29

augustus Do 20.08 - Zo 30.08 Bijlokesite

Bijloke Wonderland

Za 29.08 17:00 Abdijrefter STAM

Weaving Feldman

Muziek, theater, dans, beeldende kunst & rondleidingen voor jong en oud Bennardo, Paleeva, Guaita, Watts & Pile

N IEUWE M UZIEK

september Zo 13.09 14:00 Volledig gebouw

Historische rondleiding op Open Monumentendag

Za 26.09 20:00 Bar Bricolage

Le noir de l’étoile

Zo 27.09 20:00 Kraakhuis

MiXMONK Supreme

Met een gids door het oudste concertgebouw ter wereld

O P E N M O N U M E N T E N DAG

N IEUWE M UZIEK

Ictus

L A AT S T E T I C K E T S

Cd-opname met Joey Baron, Bram De Looze & Robin Verheyen

JA Z Z

AGENDA

oktober

Do 01.10 20:00 Concertzaal

Monteverdi’s Mariavespers

Vr 02.10 20:00 Concertzaal

Tsjajkovski 5

Za 03.10 20:00 Concertzaal

De rijzende ster van Rana

Zo 04.10 11:00 Kraakhuis

Duizend tinten Glass

Zo 11.10 14:00 Volledig gebouw

Historische rondleiding

Do 15.10 20:00 Concertzaal

De gezichten

Za 17.10 16:00 Concertzaal

Stuk Stroganoff (6+)

FA M I L I E

Zo 18.10 15:00 Concertzaal

Bach op zijn best

O U D E M UZ I E K

Vr 23.10 20:00 Concertzaal

Terri Lyne Carrington & Christie Dashiell

Za 24.10 20:00 Concertzaal

Korngolds Vioolconcerto

Daniel Lozakovich & Antwerp Symphony Orchestra

GRANDIOOS SY M F O N I S C H

Zo 25.10 15:00 Concertzaal

Metropolis

ZO N DAG E N

Zo 25.10 20:00 Kraakhuis

Craig Taborn & Peter Evans

JA Z Z

Vr 30.10 20:00 Kraakhuis

Sullivan Fortner Trio

JA Z Z

InAlto

L A AT S T E T I C K E T S

Elisabeth Brauss & Symfonieorkest Vlaanderen

O U D E M UZ I E K

SY M F O N I E O R K E S T VLAANDEREN

PIANO

Beatrice Rana

Danae Dörken & Pascal Schumacher

ZO N DAG E N

Met een gids door het oudste concertgebouw ter wereld Delle Donne Consort, Frederik Neyrinck, Teletext & Maarten Buyl KIDconcert van Antwerp Symphony Orchestra Cappella Amsterdam & Daniel Reuss We Insist 2025!

Filmconcert met Wishful Singing Intiem concert in het Kraakhuis Leave That in There

WAC H T L I J S T

N IEUWE M UZIEK

JA Z Z

Za 31.10 20:00 Concertzaal

november

བྱ་རྒོ ། / Vultures ད BL!NDMAN [sax] & Jamie Man 文珮玲

N IEUWE M UZIEK

Zo 01.11 15:00 Concertzaal

Hertog Blauwbaards burcht

Za 07.11 20:00 Concertzaal

Dvořák 8

Ma 09.11 20:00 Concertzaal

Cantus Firmus Belgica

N IEUWE M UZIEK

Wo 11.11 20:00 Kraakhuis

Tears into Light

G R E N Z E LO O S

Do 12.11 20:00 Concertzaal

Coltrane 100

Vr 13.11 20:00 Concertzaal

Het Requiem van Dvořák

Zo 15.11 Hele dag Volledig gebouw

BIG BANG (4+)

Woe 18.11 20:00 Café

Soiree Elpee #1

Do 19.11 20:00 Concertzaal

La Dolce Stravaganza

Za 21.11 09:30 | 11:00 | 15:30 Kabinet

ARK symfonisch (4-24 maand)

Ma 23.11 11:00 Kabinet

ARK symfonisch (4-24 maand)

FA M I L I E

Do 26.11 19:00 Concertzaal

Partita & Psychedelics

SCHEMER

Do 26.11 21:00 Kraakhuis

51 Strings

SCHEMER

Vr 27.11 19:00 Concertzaal

four seasons changed

ZO N DAG E N

Thomas Bauer, Katrien Baerts & Oxalys Alexandra Soumm & Symfonieorkest Vlaanderen

SPECTRA

Sofie Vanden Eynde & Imago Mundi Joe Lovano, Melissa Aldana, Nduduzo Makhathini, Linda May Han Oh & Jeff ‘Tain’ Watts WAC H T L I J S T

Collegium Vocale Gent & Antwerp Symphony Orchestra Avontuurlijk muziekfestival voor een jong publiek

JA Z Z

G R A N D I O O S SY M F O N I S C H

FA M I L I E

ZIE

O U D E M UZ I E K

The Counterpoints

L A AT S T E T I C K E T S

Klankennest voor baby’s & peuters Klankennest voor baby’s & peuters Roomful of Teeth

Matthew Barley, Hanna Ryynänen, Dawda Jobarteh & Adriano Adewale L A AT S T E T I C K E T S

BRYGGEN & Jolente De Maeyer

FA M I L I E

SCHEMER

Vr 27.11 21:00 Kraakhuis

Tussen Bach en Björk

SCHEMER

Za 28.11 19:00 Concertzaal

Aguas da Amazonia

SCHEMER

Za 28.11 21:00 Kraakhuis

Das Barock

SCHEMER

Zo 29.11 11:00 Kraakhuis

Chopin op Pleyel

Anthony Romaniuk

The DOMNIQ Group

Bent Van Looy & B.O.X Justin Taylor

WAC H T L I J S T

AGENDA

De platenclub van Muziekcentrum De Bijloke

SY M F O N I E O R K E S T VLAANDEREN

ZO N DAG E N

Schemer Muziek in het grensland tussen genres

met muziek van

Max Richter Philip Glass Caroline Shaw en vele anderen

Bent Van Looy & B.O.X BRYGGEN & Jolente De Maeyer Anthony Romaniuk The DOMNIQ Group Roomful of Teeth Matthew Barley’s 51 Strings met

Do 26.11 t.e.m. za 28.11