Skip to main content

Xây dựng chủ đề dạy học theo định hướng STEM để phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn

Page 1

M CL C Trang

TV

.......................................................................................................... 3

GI I QUY T V

.......................................................................................... 6

lý lu n ......................................................................................................... 7 1.1. Khái ni m STEM ............................................................................................... 7 1.2. M c tiêu c a giáo d c STEM ............................................................................ 7 1.3. Ch

STEM .................................................................................................... 7

1.4. Quy trình ng d ng STEM rèn luy n k v n d ng ki n th c vào th c ti n ............................................................................. 8 th c ti n ...................................................................................................... 11 2.1. Th c tr ng vi c s d ng mô hình STEM 2.2. Xây d ng ch

ng PT ............................... 11

d yh

phát tri n k

V n d ng ki n th c vào th c ti n cho h c sinh trong d y h c m t s n i dung n A Chuy n hóa v t ch 3. Th c nghi K T LU

ng

th c v t ................. 14

m .......................................................................................... 28 NGH ...................................................................................... 32

TÀI LI U THAM KH O ........................................................................................ 34 PH

L C ................................................................................................................. 35

1


DANH M C CH

VI T T T

PH N I

TV

tài

1. Lý do ch

n hi n nay cùng v i s phát tri n c a khoa h CH

VI T T T

TH

GV

ngh

i ph i có l

th

Giáo viên

c v i s phát tri n nhanh chóng c a khoa h c và công

ngh , d dàng chuy n sang nh ng nghành ngh m HS

H c sinh

THPT

Trung h c ph thông

hành gi i, có tác phong công nghi p. Mu c ch

SGK

Sách giáo khoa

KHCN

Khoa h c công ngh Giáo d

o, có k o ra ngu n nhân l

c yêu

im

y h c, gây h ng thú trong ho

n ng nh n

ng tích c c trong vi c gi i quy t các tình hu ng th c t , h c

c tr i nghi m và xâm nh p th c t , v n d ng các ki n th

o

c

o c n r t nhi u y u t , m t trong nh ng y u t quy ng giáo d

th c, giúp h c sinh ch

các v GD

t và công

o t t, không ng ng nâng cao ki n

gi i quy t

th c ti n. Ngh quy t s 29-

di

im

m ch o nhân l c, b

n giáo d c toàn

Phát tri n giáo d

o là nâng cao dân trí,

ng nhân tài. Chuy n m nh quá trình giáo d c t ch y u trang

b ki n th c sang phát tri n toàn di

c và ph m ch

hành; lí lu n g n v i th c ti n; giáo d

i h c. H

i

ng k t h p v i giáo d

giáo d c xã h Trong d th

c ph thông t ng th m

ng phát tri n ph m ch luy

ih i s ng,

i h c, t

c ki n th c v ng ch c, bi t v n d ng hi u qu ki n th c ng l a ch n ngh nghi p phù h p, bi t xây d ng và phát tri n

hài hòa các m i quan h xã h i, tích c c vào s phát tri n c

i s ng tâm h n phong phú và góp ph n c và nhân lo i .

c STEM là m nhi

y h

c tri n khai

c phát tri n và mang l i nhi u k t qu thi t th c. Tuy nhiên, i và m

cs d

B c. Theo PGS.TS Nguy n Xuân Thành, Phó v c sinh v a h 2

c xây d ng theo ng h c t p và rèn

3

m

m ts

Vi t

ng phía

ng V giáo d c Trung h c, B GD c ki n th c khoa h c, v a h c


c cách v n d ng ki n th

c ti n m t cách sáng t o. Trong m i bài h c theo

STEM, h

ch

liên qua

c m t tình hu ng có v

th c ti n c n gi i quy t

n các ki n th c khoa h c, k thu t c n d

u, thi t b , công ngh ) và s d

n

gi i quy t v

t ra.

ic

ng

c c n thi t và quan tr ng mà m v i s phát tri n m nh m c a khoa h c, công ngh , k thu

, vi c

ng phát tri n giáo d c STEM

c ph thông m i là c n thi t

nh m trang b ki n th c, hành trang cho h c sinh Vi t Nam h i nh p v i th

ng lao

ng 4.0.

i h c sinh ph

gi ng d y các ch

- Nghiên c u th c tr ng c a vi c s d ng mô hình giáo d c STEM

ng

- Xây d ng quy trình d y h c môn sinh h c, ph

ng

t ch - Th c nghi

mô hình d y h

v t ch t c

ng trong vi

xu t.

4. Ph m vi nghiên c u

ng STEM c

c th c hi n ph bi n

Xu t phát t nh ng lý do, v i mong mu

im

nh ng yêu c u, n i dung, m c tiêu c tài: Xây d ng ch

d y

ng THPT.

d ng xây d ng các ch

phát tri

th c v

ng STEM và v n

, n i dung d y h c c th

c THPT s

góp ph n nâng cao hi u qu h c t p c a h

c h ng thú cho h c sinh v i

c c t lõi cho h

ch

c gi i quy t v n

c sáng t o... hình thành nên m

i toàn di n thích

ng v i s phát tri n c a KHCN. c

c 11.

u -

u lí thuy t: nghiên c u tài li u có liên quan giáo d c

SEM, m t s mô hình giáo d

c s d ng

m ts

ng

trên th gi i và

c.

u lý lu

c quy trình d y h c môn sinh h

môn sinh h c, phát tri

c ph thông t ng th , tôi

ng

sinh h c 11 môn sinh h c theo

ng STEM

y h c d a trên

d yh

ng nghiên c u: D y h c ph

- N u thi t k

v n d ng ki n th c vào th c ti n cho h c sinh trong d y h c m t s n i dung ph n A, Chuy n hóa v t ch

-

6. Gi thuy t khoa h c

mb

n mang tính hình th c. Vì th , vi c xây d ng các ch

h c tích h

môn sinh h c

u qu c

- Khách th nghiên c u: Giáo d c STEM, môn sinh h c THPT c ti p c n nhi u v i

y h c. Do v y, STEM v n còn là khái ni m m i

và vi c áp d ng nhi

- Thi t k ch

m nh

Nghiên c u hi u qu c a giáo d c STEM trong d y h c m t s n i dung ph

c STEM

d y h c trong môn sinh h c là r t c n thi t. ng THPT hi

- Nghiên c

c th .

ng và khách th nghiên c u

c tr i nghi m th c t nhi u. B n thân môn sinh h c là

Tuy nhiên,

2. M

ng

sinh h c 11

m t trong nh ng thành t trong STEM, do v y vi c s d

ch

y h c tích h

PT

Sinh h c là m t trong nh ng môn khoa h c th c nghi m, các ki n th c g n li n v i th c ti

lí lu n c a

STEM

gi i quy t v

h c sinh ph i tìm tòi, nghiên c u nh ng ki n th c thu c các môn h c v

- Nghiên c

th c ti n c a giáo d c STEM

d y h c môn sinh h

ng STEM và v n d ng vào d y h c

ng THPT.

-

m: D gi

xây d ng h th ng câu h i, phi

u tra th c tr ng c a vi c s d ng giáo d c

STEM trong th c t d y h c hi n nay. -

3. Nhi m v nghiên c u 4

c nghi

i ý ki n v i giáo viên,

m. 5


8. Nh

ic

tài nghiên c u

- Xây d ng quy trình d y h c ph

sinh h c 11

STEM, v n d ng quy trình vào th c t d y h - Xây d ng 1 ch

PH N II ng

c hi u qu c

tài.

lý lu n c

d y h c minh h a theo mô hình giáo d c STEM

- Vi c v n d ng giáo d c STEM vào d y h c sinh h c góp ph pháp d y h

ng yêu c u c

GI I QUY T V

tài

1.1. Khái ni m STEM im

c ph thông t ng th

ng v n d ng ki n th c vào th c ti n, chú tr ng vào phát tri n ph m ch t và

STEM là thu t ng vi t t t c a các t Science (Khoa h c), Technology (công ngh ), nh l c

Engineering ( K thu t) và Mathematics ( Toán h c) - Tùy theo ng c nh khác nhau mà thu t ng

i h c.

c. Trong ng c nh giáo d quan

c hi

c hay

c hi u là m

c

n các môn h c Khoa h c, Công ngh , K thu t và toán h c. Trong ng c nh

ngh nghi

c hi u là ngh nghi p thu

c Khoa h c, Công

ngh , K thu t, và Toán h c. Trong gi i h

tài này, tôi xin bàn v ng c nh giáo d

c hi u là m t

c tích h p, theo tác gi Lê xuân Quang ( 2017) cho r STEM là m

c

m d y h c theo ti p c n liên ngành t

h c, Công ngh , K thu t và Toán h c tr th c ti

c khoa i dung h c t

yh

cg nv i

md yh

1.2. M c tiêu c a giáo d c STEM Giáo d

t hi n

nhi u qu c gia trên th gi i, tùy vào b i c nh khác

nhau c a t ng qu c gia mà m c tiêu c a giáo d c STEM là khác nhau. M c tiêu giáo d

ng t i s

d ng ki n th c các môn h

gi i quy t các v

tiêu phát tri n kinh t , xã h i c

ng t i s v n

th c ti n nh

ng các m c

c. STEM có các m

- Góp ph n th c hi n m c tiêu giáo d - Phát tri n k

ih

n sau: c ph thông.

n d ng ki n th c vào th c ti n cho h c sinh ph thông, thông qua

ng d ng STEM, nh m: + Phát tri

c thù c a các môn V t lý, Hoá h c, Sinh h c, Công ngh , Tin

h c, Toán h c. + Bi t v n d ng ki n th c các môn khoa h c, công ngh , k thu t và toán h c vào gi i quy t các v 6

th c ti n; 7


+ Có th

xu t các v

th c ti n m i phát sinh và gi i quy t các v

c

ti n

n d ng ki n th c vào th c ti n

B ng 1.1. Quy trình ng d ng STEM rèn luy n k

1.3. Ch Ch

d y h c STEM

ng TH (g i t t là ch

c thi t k d a trên v

STEM) là ch

th c ti n k t h p v i chu n ki n th c k

d yh c

c

a các môn

h c sinh làm vi c nhóm, s d ng công ngh truy n th ng và hi t o ra s n ph m có tính ng d ng th c t , phát tri n k STEM c thu

c STEM

ng ho

th c ti n, ki n th c trong

ng th c hành, làm vi c nhóm.

1.4. Quy trình ng d ng STEM rèn luy

cv

t và v

hình thành gi

n d ng ki n th c vào th c ti n

ng

c gi thuy t

Phát bi

-

nh ki n th c và k

c 3. Tìm tòi huy

- Thu th p, l a ch n, s p x

quan, xây d ng k

th c ti n. t câu h i hình thành gi thuy t ng gi i quy t v th c ti n

- Chu n b

c 4. Gi i quy t Nghiên c u tài li u

v

th c ti n

b ng cách s d ng Th c nghi m nghiên c u

Thi t k mô hình STEM

c 5: K t lu n báo cáo k t qu

8

lý thuy

th c ti n.

c m u v t, hoá chât, d ng c , v

xây d ng mô

khoa h c cho s chu n b

ng ki n th c liên quan v n

th c ti n

th c

- Xây d ng k ho ch t c c thi t k , ng d ng mô hình STEM.

- Mô t

c 4: Gi i quy t v n

n các v

ti n c n gi i quy t m t cách logic, khoa h

ho ch gi i quy t v n gi i quy t các v

th c ti n

c th c ti n.

c nh ng n i dung ki n th c, k

c trong nhóm S

ng ki n th c liên th c ti n

n thi

khoa h c, công ngh , k thu t và toán h c g n v i v

n d ng ki n th c vào thu c ti n cho h c sinh theo ti p c n gi i quy t v

c 1: Nêu v

th c ti n c n gi i quy t.

th c ti n.

xu t quy trình rèn luy n k

:

n n i dung

gi i quy t v

cho h c sinh n Thái Toàn và Phan Th Thanh H

th c ti n c n gi i quy

c m i liên h gi a ki n th c các môn h c trong nhóm

t câu h i,

thuy

c

ki n th c c a các môn h c trong nhóm STEM

th c ti n

i, công c toán h a h c sinh

m b o các tiêu chí: gi i quy t v

Yêu c

c 1. Nêu v

thông. Trong quá tình d y h c giáo viên t ch c cho

Ch

ng d ng ki n th c vào

th c ti n cho HS

STEM

khoa h

ch

Hình 1.1. Quy trình phát tri n k

mô hình STEM

c mô hình STEM (b ng l i, b ng hình nh, b ng b n v

thi t k - Thi t k quy t v -

m b o khoa h c g n v i gi i th c ti n. c quy trình (các ho

thu t gi i quy t v

th c ti n.

-

u ki

- Th c hi

c các ho

9

ng ho c chu i ho

th c hi ng gi i quy t v

c quy trình. th c ti n.

ng) k


-

B ng 2.2. M

c k t qu c a quá trình ng d ng STEM gi i quy t v

báo cáo k t qu .

- T ng k

t lu

-V nd

cv

.

M

c ki n th c vào gi i quy t các v c kho , b o v m

th c ti n khác

công ngh sinh h

xu

c các v

ng xuyên

S

ng, an toàn th c ph m,

Th nh tho ng

Hi m khi

18

13

9

0

45%

32,5%

22,5%

0

ng T l

th c ti n

khác liên quan.

y qua b ng trên chúng ta th y r ng ph n l

n vi c d y h c tích h p, do v y vi c xây d ng các ch

2.1. Th c tr ng vi c s d ng mô hình giáo d c STEM

ng ph thông hi n

STEM s d dàng tri

nay

B ng 2.3. M ti n hành nghiên c

t cu c kh

tr ng v vi c thi t k các ch ng nghi p c a tôi

d yh

m ts

a bàn.

c.

V n d ng ki n th c vào th c ti n

ng T l

Th nh

Hi m

Th nh

Hi m

xuyên

tho ng

khi

bao gi

xuyên

tho ng

khi

bao gi

12

20

3

0

4

8

22

6

30%

50%

7,5%

0

10%

20%

55%

15%

Qua b ng trên chúng ta nh n th y r

th c t v n d ng ki n th d yh

u, GV v c sinh s gi i quy t các v

ng

T l

Giáo d c STEM

16

40%

24

60%

Ngày h i STEM

7

17,5%

33

82,5%

Ngh nghi p STEM

5

12,5%

35

87,5%

Nhân l c STEM

6

15%

34

85%

Cu c thi Robotics

22

55%

18

45%

Qua b ng trên chúng ta th y r ng ph n l n GV còn khá l l m v i khái ni m STEM

c n có bi các ch

liên h v i

c tr i nghi m th c ti n nhi

-

d yh

B ng 2.4. M M

c

y h c môn sinh h c là r t c n thi t vì các ki n

ng

GV ti p c

ng xây d ng

ng STEM quan tâm c a GV môn sinh h c v STEM và d y h c STEM:

quan tâm c a GV môn sinh h c v STEM và d y h c STEM Không

M i ch

R t mu n

quan

nghe nói

tìm hi u

tâm S

c tri n khai nhi u. Do v y,

STEM vào d y h

Kh o sát v m

th c ti n. Do v y, vi c xây d ng các ch

1

tìm hi u

n 12

22

th c c a môn h c liên quan r t nhi u v i th c ti n cu c s ng. 10

S

65%

n vi c liên h ki n th c

ng trong vi c xây d ng các ch

T l

và t t nhiên vi c v n d ng STEM vào d y h

vào th c ti n cho h c sinh, tuy nhiên vi c cho HS làm ra s n ph m trong quá trình d y h

ng

26

Cho HS h p tác làm ra s n ph m ng

S

35%

c k t qu

GV v n d ng các ki n th c vào th c ti n cu c s ng và cho

Có

14

u tra t ng s 40 giáo viên

ng lân c n.

ng

STEM

h c sinh h p tác làm ra các s n ph m trong quá trình d y h c môn sinh h c

S

nh n th c

M

ng STEM trong d y h c sinh h c

d y h c môn sinh h B ng 2.1.M

u tra v th c

d yh

GV nh n th c v STEM và giáo d c STEM

2.1.1. Th c tr ng

ng

ng

tích h p các môn h c trong quá trình d y h c c

th c ti n

M

các môn Toán h c, V t lí, Hóa

h c, Sinh h c, Tin h c trong quá trình d y h c môn sinh h c

th c ti n. c 5. K t lu n,

GV k t n i nh ng ki n th c t

11

2

nghiên c u

d yv

v STEM

STEM

3

0


T l

2,5%

30%

y, theo s li vi c d y h c

55%

5%

u tra chúng ta th y ph n l

ph n chuy n hóa v t ch

0

ur

ng STEM, và t ch c các ch

n

d y h c STEM cho h c sinh.

n l n giáo viên v

Tuy nhiên, do còn nhi c các ch

7,5%

ch c d y h c

STEM m t cách hi u qu .

Do v y, vi c xây d ng và t ch c các ch STEM

ng là r t c n thi t, các ho

hoàn c nh c a t

d y h c tích h ng thì r

u ki n,

ng, t

nh ng hình th

ng

c hay t h

có

chúng ta c

phát tri

c tr i nghi m v i th c ti n nên khi v p ph i các v ng trong quá trình gi i quy t v

th c tr ng trên theo tôi t p trung vào nh ng v

này, tôi chia thành 4 n i dung c

th c

v t, Quang h p ví d

ng khoáng

ng STEM:

khoáng ph

-

th c v t

-D

gi

- Thi t k

nghi m v vai trò c a phân bón và - D

cv n

th c ti n

ng

th c v t

t trong

c v n d ng t

khoa h c.

ng

- Ch Quang

12

u

h c và h p tác, NL nghiên c u

th c v t, sinh h c 11.

ph n chuy n hóa v t ch

d ng m t s cây h

nông nghi p h

ki n th c vào th c ti n, NL

d ng ki n th c vào th c ti n cho h c sinh trong d y h c m t s n i dung ph n A, Chuy n hóa v t ch

s d ng phân bón h p lý

c vai trò c a phân làm cây che ph và c i t

- Phát tri phát tri

u tra tình hình s d ng

c thí trong nông nghi

và ti

i v i cây tr ng. d yh

p h c xanh th

-D

do trong khí quy n.

-

c 1: Nêu v

t và rác th

ng. c vai trò c

ch ng minh

2.2. Xây d ng ch

y canh t

phân bón

ng khoáng

i v i cây tr ng t k mô hình tr ng rau

c s

thu

m c a h r , c u trúc c

Dinh

STEM

vai trò c

i s ng th c v

u ki n môi tr

- Các

Ch

h p th , v n chuy n nguyên - D

t

. Nguyên nhân c a các

c

c vai trò c a ch t - Thi t k và ti n hành thí nghi m v

ch

sau:

ng khoáng tài này, tôi

th c v t và ph n quang h p th c v t có th

M c tiêu

khoáng v

trong cu c s ng

th c v

th c v t. Trong gi i h

xây d ng thành các ch

nh c

có các

c

th c v t, hô h p

n i dung ph

-

mb ov as cv i ph n

c v n d ng ki n th c ng quan tâm nhi u, d

h c sinh r t lúng túng và th

n nh ng ki n th c nào mang tính th c ti

-

Vi c v n d ng quy trình d y h

ng STEM

h c sinh, h c sinh tr i nghi m và cho ra các s n ph m có tính ng d ng r ng rãi.

2.1.2. Nguyên nhân c a th c tr ng

cho h c sinh th c t

th c v t có nhi u ki n th c

liên h v i th c ti n cu c s ng, tuy nhiên khi xây d ng ch

N i dung

i dung tr i nghi m phù h p.

ng

c lá cây có c u - Thi t k và ti n hành thí nghi m v chi t rút di p l c và carotenoit

t o phù h p v i ch

13


- D

th c h p.

h p

- Phân bi

v t

h p

ng tr t là ngành kinh

c quá trình quang -D

th c v t C3, C4, CAM.

-

c nh h

ng m t tr

LED....

h p th c v t

cv

ng c a - D

xanh hàng rào bê tông

- Phát tri

t

- D án: Nghiên c u

ng c a

ng gi i quy t v

Câu h

gi i quy t v

bón phân h

s ng. Ch

ng ki n th c liên quan, xây d ng k ho ch gi i quy t v n

y canh. V

+ Sinh h c: vai trò c a các nguyên t khoáng thi t y u, vai trò c a Ni

ng

quá trình chuy n hóa ni

i v i cây tr ng qua vi c thi t

nông nghi p s ch và nông nghi p b n v ng..

-

iv is

- Hãy làm thí nghi

ng phát tri n c a cây?

ch ng minh vai trò c a phân bón?

- Thi t k mô hình tr ng rau s ch b

Dinh ng

th c v t

xây d ng m t n n

ng.

tr ng, d ng ion khoáng mà cây h p th ng hóa Ni quy

i v i cây

c, các ph n ng x y ra, quá trình

n ng x y ra trong quá trình c t...

K thu t: b n v thi t k , quy trình ch t o các s n ph m c a ch

...

- Công ngh : gia công, ch t o các s n ph m theo b n thi t k . S d ng CNTT trong quá trình ch t o s n ph m.....

khoa h c c a vi c tr ng các lo i cây tr ng h

che ph và c i t

nhiên, v

+ Hóa h c: C u t o thành ph n c a các h p ch t quan tr

khoáng

y canh t rác th i.

- Nông nghi p s ch là gì? C n có nh ng bi

Các ki n th c STEM - Ki n th c khoa h c:

th c ti n t cây tr

c vai trò c

N i dung

th c ti n

nông nghi p s ch, b n v ng?

- Toán h

u s d ng làm cây

tr ng...

ng trong s ch. Ph xanh các hàng

rào bê tông b ng các lo i cây thân leo, tr ng rau trong nhà kính b

14

c, tính toán v

quan, chi phí trên m i s n ph m,

t trong nông nghi p h

Tr ng cây và b o v cây tr ng t Quang

ng ra sao?

....

k và xây d ng mô hình tr ng rau th y canh hay xây d ng l p h c xanh theo Dinh

-

nào? G m nh ng nguyên li

th c ti n

t câu h i, hình thành gi thuy

v t

c thi t k

t cây tr

khoa h c.

V

tr ng cây trong nhà kính? T i sao?

ho

h c và h p tác, NL nghiên c u quang h

N i dung

i v i quang h p c a cây xanh?

-S d

c v n d ng

ki n th c vào th c ti n, NL

nào?

-

- Chi n d ch làm cho th gi i s ch

tr ng.

i?

c hàng rào bê tông?

- Ph xanh hàng rào bê tông mang l i nh ng l i ích gì?

t cây b ng h th

h p quy

th c

có th ph

- Quy trình tr ng các lo c quá trình quang - D

- Gi

ng

nào? i s ng c

-S d

h p.

khoáng

c ti

- Quang h

t k mô hình tr ng rau

n quang trong nhà kính mi ni b ng ánh sáng

các nhân t ngo i c

- Thí nghi m chi t rút s c t

Quang

- Ki n th c khoa h c:

15

c, th tích c a các lo i v t li u liên ng phân bón phù h p cho cây


h p th c v t

+ Sinh h c: quá trình quang h p c a cây, vai trò c a quá trình quang h p,

Th i gian 5 bu i

các y u t

L a tu i

n quá trình QH...

+ Hóa h c:

n ng Quang h

c, chi t

H c sinh l p 11

HS

rút s c t b ng c n...

ng c a d án

+ V t lý: ánh sáng trong quá trình quang h p, gi i thích t i sao lá có màu xanh, các y u t

ng

n quá trình quang h p....

- K thu t: b n v thi t k , quy trình ch t o các s n ph m c a ch

- Hi n nay rác th i không phân h nhi u vùng

...

b ph

ng h

- Công ngh : gia công, ch t o các s n ph m theo b n thi t k . S d ng rác không phân h y vi

quan, chi phí trên m i s n ph m.

c v t b a bãi kh

ng, trên sông, m t s h

- Toán h

c, th tích c a các lo i v t li u liên

p trung, m t

i dân thi u ý th c do v y rác th

CNTT trong quá trình ch t o s n ph m..... c, tính toán v

r nên quá t i,

ng lo i

a, bao bì ny lông, thùng x p, gi y,... thì m r t l n cho không khí, gây mùi khó ch u. Do

v y, các lo

t c n thi

c s d ng l i vào nh ng m

ích. i v i m i ch ho

sau khi phân tích các kiên th c STEM liên quan, GV lên k

xây d ng t ch c thi t k t o ra s n ph m. c 4: Gi i quy t v -

- Th c tr ng tr ng rau hi thu c b o v th c v t,

th c ti n b ng cách s d ng mô hình STEM

V mô hình thi t k c a s n ph m: v mô hình h th

ct

M ts ng, v

mô hình hàng rào xanh, v mô hình h th ng tr ng rau th y canh t i nhà.... -T ch c th c hi n d án, ti n hành làm s n ph m

Gi i thi u c a h

n s c kh e c

i tiêu dùng. t tr ng rau

thu h p. Do v y r t c n thi t ph i có các mô hình tr ng

rau th y canh t i nhà thay cho vi c tr

- Hoàn thi n s n ph m, báo cáo, ch nh s a s n ph m

t, v a t n d

c

a d án

c 5: K t lu n, báo cáo k t qu

- Giúp h c sinh phát tri n các k

n d ng các ki n th c môn sinh h c,

hóa h c, công ngh , toán h

- Nhóm báo cáo k t qu b ng s n ph m t o ra, poster, ho c bài powerpoint.

i s ng. Thông qua ho

c giáo d c ý th c b o v

thi c a d án khi áp d ng vào th c ti n.

1.2.2. Ví d minh h a

ng này h c

ng, giá tr c a vi c ti t ki m,

ng. T

c sinh hoàn thi n nhân

cách và phát tri n b

c th tôi l y ví d v ch

t k mô hình tr ng rau s ch b ng

p th y canh t rác th

- Trog quá trình th c hi n d án, h c sinh rèn luy vi t báo cáo, phác th o, v

H ng m c Ch

ng l t ch

không gian v a có rau s ch ph c v

- Ra m t s n ph m, báo cáo k t qu b ng các poster ho c powerponit

- Rút kinh nghi

ng v vi c s d ng

luy

Mô t t k mô hình tr ng rau s ch b

16

y canh t rác th

v

c, thi t k mô hình. H c sinh rèn

c nhóm, k

c c n th n, k

t o ra s n ph m mang l i hi u qu t t nh t.

17


Sau khi hoàn thành d án h c sinh s -K

c nh ng ki n th c, k

-

c: h c sinh bi t v n d ng các ki n th c c a các môn h c

sinh h c, hóa h

- Tri n khai th c hi n.

thi t k mô hình tr ng rau th y canh t i nhà t rác

Yêu c u s n ph m:

th i:

- Thi t k ng khoáng

+ Sinh h

th c v t, sinh h

th c v t, quá

ghi l i s M c tiêu

s li

- Các v t li u t rác: thùng x pH

ng c a cây. H c sinh s d ng máy

ng c

ng. S d ng công c tìm ki thuy t trình.

d ch phù h p v i s

ch cây.

-K

Không

ng c a dung

ng c a cây. H c sinh bi t cách tr ng cây vào

c và tính toán v t li u

Tiêu chí

. Giáo d c cho h c sinh ng hoàn thi n b n thân

tr vi c th c hi n d án h c t p. d ng mô hình tr ng cây b ng th y canh t i

nhà trên th c t .

p m t, h p lý

c làm t nguyên li u là các rác th i c

ng - Thông qua bài thuy t trình c a h c sinh

ho

c ah c

- Thông qua quá trình h c sinh làm vi c theo nhóm - Thông qua các phi u h c t p c a h c sinh -

y h c d án

pháp d y h c S h c

18

c thi t k

- Thông qua s n ph m h c sinh t o ra

- Ti n hành nghiên c u các ki n th c v sinh h c, hóa h c, công ngh , tin

ng s

- Mô hình tr ng rau th y canh t i nhà cho ra s n ph m rau s ch an toàn -

ng nhóm, k

vi t báo cáo, thuy t trình, tu duy và phân tích v

- Tìm hi u v

nhà

S n ph m - Mô hình tr ng rau th y canh t i nhà

sinh

Nhi m v

-L ph c

s n ph m ck

ý th c b o v

h

y tinh.

-Phòng thí nghi m

-

hi n

ng cách phù h p gi a các cây và gi a các

cây phát tri n t t Ngoài ra, h c sinh còn rèn luy

c c t, Ca(NO3)2, KH2PO4, MgSO4.7H2O, KCl, FeCl3

c a s án

c: h c sinh bi t cách thi t k

phù h p cho s n ph

tr u. - Hóa ch t:

- Cây gi ng: Cây xà lách, cây rau c i

gian th c u ch

c nh a dùng 1 l n

- Bình th y tinh, ca nh

i cây t

tìm hi u thông tin, s d ng ph n m m

thu t:. Bi

giá th

V t li u

n khác nhau, s d ng

phân tích s phát tri n c a cây, công ngh

-K

-Bút chì, gi y A4, phi u h c t p, t y, dao, kéo.

c h i trong rác th i.

ông ngh : h c sinh bi t cách pha dung d ch th

c a dung d ch phù h p v i s

c các lo i rác th i h ng ngày

- Mô hình cho rau thu ho ch

ng c n thi t cho cây, cách pha dung d ch

c các ch

th

c mô hình tr ng rau th y canh t i nhà b ng các rác th i

- Mô hình ph i t n d

c và mu i khoáng c a r .... + Hóa h c: Các nguyên t

-K

xu t các gi i pháp.

10 h c sinh/ 1 nhóm

19

a,


sinh/ 1

- Th c hi n các công vi c theo -

nhóm

các n Ho

ng c a h c sinh

S h tr và câu h

-

ng c a

- HS gi i thi u v

l p, làm - GV m

ng d

ho ch làm vi c.

ng d

n c a canh t rác th i

nh m

ng c a d

Bu i 3: Ch t o mô hình tr ng rau th y

thi t k mô hình tr n rau th y canh t i nhà

-

t rác th

vi c nhóm d a vào k ho ch Bu i 4: Ra m t mô hình tr ng rau th y

n nay, nhu c u rau s ch c a con

i, l p k ho ch làm canh

làm vi c chung.

canh t rác th i, ph n bi n gi a các nhóm và GV v mô hình theo tiêu chí, c i ti n

t tr ng rau c a h

s n ph m. Thi t k poster/video gi i thi u

thu h p. M t khác, trong m

v s n ph m c a nhóm. Bu i 5: Công b mô hình tr ng rau th y

ng rác th i m i ngày r t nhi u trong

canh t rác th i sau khi c i ti n, thi t k

ng rác th i không phân h y Ti n trình ho

c, khi b th

ng

nh ng

ng thì s gây

poster/video gi i thi u v mô hình tr ng

n ch

rau th y canh c a nhóm.

ng

Bu i 6: Trình bày v mô hình tr ng rau

ng s ng. Do v y, c n t n d

th y canh, ph n bi n gi

s d ng l i các lo i rác th g m các k

, các k

hãy thi t

mô hình tr ng rau s ch b

s a l i n u c n).

nhóm

th i s n có c a h

-

- L ng nghe k ho ch nh m, g p

ng và v phác th

cáo ti

ng nhóm n p l i các báo

làm vi c nhóm, tình HS ch nh s a n

ng ra gi y

- Th o lu n phân công nhi m - Yêu c u c c nh m tr nh b y

ng d

mâu thu n x y ra trong nhóm - GV phát tài li u tham kh o v ho

xu t c a nhóm n u pháp tr ng rau th y canh (ph l c 3) và

có

yêu c u các nhóm tìm hi u thêm trên m ng v

n c a nh m mình (10-

20

cho

m b o k

hình làm vi c c a nhóm, các ho ch chung c a c l p

- GV yêu c u các nhóm th o lu n nêu ý

v trong nhóm.

- Thông qua k ho ch làm vi c giá s n ph m.

th y canh b ng cách t n d ng các lo i rác

công ch c danh trong nhóm

b n.

nh

nhóm c a GV v c l p (ch nh - Yêu c u các nhóm l p k ho ch làm vi c

- Nh n nhóm, b u nhóm - Phân chia nhóm, yêu c u các nhóm phân

- Nh n v t li u, d ng c

ng d án, l p k

Bu i 2: Thi t k mô hình tr ng cây th y

- Tr nh b y

ng và l p k ho ch làm vi c (Bu i 1)

quen

Bu i 1: Xây d

án

giáo viên N i dung 1: Xây d

ng d n.

ho ch làm vi

21


- T ng k t

ho

vi c, nh ng mâu thu n x y ra trong

N i dung 2: Ti n hành thi t k mô hình tr ng rau th y canh t rác th i,

nhóm và các

chu n b v t li u, chu n b dung d ch th y canh ( Bu i 2)

xu t (n u có).

N i dung 4: Các nhóm hoàn thi n s n ph m và trình bày v s n ph m

- Gv yêu c u các nhóm th o lu n, - HS th o lu n trong nhóm, v b n thi t

ng c a nhóm, ti n trình công l

c a nhóm mình, ph n bi n gi a các nhóm v s n ph m (bu i 4)

n thi t k cho mô hình

- GV yêu c

k mô hình tr ng rau th y canh t i nhà, tr ng rau th y canh trên b n thi t k ch rõ các nguyên li u - T c n thi t.

b n thi t k

yêu c u các

s n ph m c a nhóm mình lên

nhóm thu th p nguyên li u t rác

c c

ng phân công thành viên th i c a h

-

- M i nhóm c

thu th p các nguyên li u s n có c a gia - GV theo dõi quá trình làm vi c

i di n thuy t trình v

nhóm khác quan sát và ph n

s n ph m c a mình qua poster và s n ph m bi n s n ph m

c nh a dùng 1 l n, thùng c a các nhóm, x lý các th c m c

th c t

x

c ch u nh

c a h c sinh

- Các nhóm ph n bi n cùng v

tr

a,...

-

các câu h i cho nhóm trình bày

ng d n HS pha dung

- GV quan sát các nhóm trình i ph n

- Chu n b cây tr ng: Cây c i, cây xà d ch th y canh: giáo viên yêu c u

- Các nhóm trình bày tr l i các câu h i bi n

lách

ph n bi

HS tham kh o SGK công ngh 10

- HS cùng nhau nghiên c u bài 14 SGK công ngh

m c thông tin b sung trang 47,

pha dung d

d ch Knôp

t

-

ki

hoàn thi n s n

ph m

10, th o lu n nhóm, v n Bài 14: Tr ng cây trong dung

d ng ki n th c hóa h

N i dung 5: Công b s n ph m mô hình tr ng rau th y canh t i nhà t

pha dung d l

rác th i ( Bu i 5)

và thành ph n. Cách pha

pH dung d ch

- sCác nhóm ti p thu ý ki n c a GV và - GV quan sát s n ph m hoàn

tài li

ch nh s a và hoàn thi n c a các nhóm

phù h p v i cây tr

thi n s n ph

ch n

-

N i dung 3: Th c hi n d án: thi t k mô hình tr ng rau s ch b ng

- GV yêu c u các nhóm ti n hành

-

nb

ng báo cáo l i tình hình - GV theo dõi và nh c nh

22

ng báo cáo tình hình chung báo cáo toàn b

vào s n ph m, d a vào ho

HS

3.1. M

m c nghi m

23

ti n trình th c

t o ra s n ph m

ng nhóm, d a vào kh

cá nhân. 3. Th c nghi

hi

t qu c a m

GV d

- HS làm vi c theo nhóm, th o lu n và thi t k s n ph m theo b n v và nguyên v t li

- GV yêu c u cá nhóm n p l i b n

c a nhóm, n p l i báo cáo cho GV

y canh t rác th i ( Bu i 3)

ti n hành l p ghép các nguyên v t li u

l p, các

a cc am i


-

và

TN

39

0,00

0,00

2,56

38

0,00

2,63

10,53 26,32 34,21 18,42

-

10,26 15,38 23,08 30,77 10,26 5,26

2,63

5,13

2,56

0,00

0,00

B ng 3.2. B ng phân ph i t n su

STEM

(Wi%)

i

-

3.2. N

án

(n)

2

3

4

5

6

7

TN

39

0,00

2,56

12,82

28,20

51,28

82,05

38

2,63 13,16

39,48

73,69

92,11

97,37

c nghi m

8

9

10

92,31 97,44 100

100

100 100

ng th c nghi m - HS l p 11

c 2017 - 2018

3.2.2. T ch c th c nghi m -L ch

Xi

i)

ng nghiên c cd

c thi t k b ng các ho

d y h c tích h

ng có s d ng m t

ng STEM trình bày trong s ng ki n

-L p

ng l

không s d ng ch

tích h

yh c

ng STEM

n hành - TN chính th

c ti n hành

ng ch ng tôi d

c 2017-

2018. N có ch

- Các l tra và bi

ki

ng nhau v n i dung, s l n ki m

m.

- Chúng tôi ti n hành d y ch th y canh t i nhà t rác th

Thi t k mô hình tr ng rau s ch theo

l p th c nghi m còn l

n hành làm ki m tra 15 phút

i ch ng không d y ch

hai l

này. Hình 3.1.

t lu n

t

3.3. K t qu th c nghi m 3.3.1. K t qu

Phân

ng

i)

B ng 3.1. B ng phân ph i t n su t L p S bài

%s h 1

2

3

4

TN

m Xi 5

6

7

8

9

10

-4) Trung bình (5-6)

-10)

bình ( X )

12,82

38,46

41,03

7,69

6,33

55,27

52,63

7,89

0

4,82

Qua k t qu th c nghi m chúng tôi có m t s nh 24

Khá (7-8)

25


-

m s trung bình X c a các l p TN (6,33

- S HS x p lo

i trung bình

(55,27

l

t

il

PH N III. K T LU N VÀ KI N NGH

)

l p TN (12,82%) chi m t l th

m khá gi i

l p TN (48,72%) l

il p

1. K t lu n Qua quá trình nghiên c u nghiêm túc, khoa h c, khách quan, tham kh o các tài li u

7,89%). -

th t n su t h i t

ng v i l p TN luôn n m v phía bên ph i và

i

so v i l -

a l p th c nghi m luôn n m phía bên ph ng v i l

i ch ng (

hóa v t ch

ng

c b n ch t v

th c v t

i hi u qu thi t th c, giúp HS hi u

và kh c sâu ki n th

c sáng t o, tìm tòi

hi u qu GV ph

ng xuyên và tâm huy t khi xây d ng các ch

cho HS tr i nghi 3.3.2. K t qu

STEM, linh ho t

c trên l p.

n xét sau:

- Khi tham gia tr i nghi m qua ch

STEM h c sinh h

ng trong các ho

hi u s v t hi

c m t tình hu ng có v

c hi u qu c a vi c t ch c d y h

n nào

-

t

c nguyên i pháp gi i quy t.

c n i dung ph n chuy n hóa v t ch xu t m t s ch

ng

th c v t -

STEM có liên quan và n i dung g n v i vi c gi i

quy t các v

th c ti n cu c s ng.

- Xây d

c d án minh h a

t k mô hình tr ng rau s ch b ng STEM và ti n hành th c nghi

-

c k t qu th c nghi m v m

hi u qu c

tài và có th áp d

mv id

nh tính t

c

cr

y h c sinh h c.

n thân tôi tr i nghi ng STEM, có nh n th

ng STEM trong d y h c

gi i quy t v

xây d ng theo

2. Ki n ngh

th c ti

y h

nh

giáo d c STEM, cách th c v n d ng ki n th tài này giúp h

i tr i nghi m th c t , h c

sinh h ng thú và yêu thích môn sinh h

sinh h c. - Tuy nhiên, không ph i bài h c nào, ch ch

i ch u này còn tùy thu c r t l

d ng và t ch c các ho kh

nhân c a các th c tr

u có tinh th n t giác cao, thích thú khi tìm

ng và tranh lu

c th c tr ng c a vi c v n

án này.

Thông qua vi c lên l p, d gi , nh n xét c ki n c

u tra, kh o sát th c t qua phi

th y canh t rác th

nh tính

rèn luy

d ng giáo d c STEM trong d y h c sinh h c

sinh h c 11, t

ng h ng thú h c t p c a các em. Tuy v

tài: V n d ng quy trình giáo d

n d ng ki n th c vào th c ti n. -

STEM trong d y h c ph n chuy n

trong h c t

kh

c: lý lu n c

ng

th 3.1)

y, vi c thi t k và s d ng các ch

và ch

chính th -

cd yh

các bài h c, giúp HS linh ho

i hi u qu thi t th c. u ki

ng c

v t ch t c a m g qua k t qu th c nghi

ng, cách xây n nào

Vi c t ch c các ch ki n th c vào th c ti

c các v

am

c t ch c

nhi

n d ng tuy nhiên ph n l n

v STEM và giáo d c STEM. M t khác, do

ng nên vi c t ch c còn h n ch , mang tính hình th c. Do v y, tôi xin có m t vài ki n ngh sau:

th c ti n. -

26

c rèn luy

ng THPT

GV v n còn nh n th c r

ng STEM mang l i nh ng h ng thú cho HS trong gi i quy

d yh

i v i S GD 27

u ki n c


+ C n có các bu i t p hu n v xây d ng ch m u m t s ch

d yh

cd y

c d gi và h c h i

n ( Ch biên), Nguy

Khanh,

+ Biên so n ho c mua tài li u chuyên v giáo d c STEM

sinh h

2. TS. Nguy n Thanh Nga (ch biên), TS. Phùng Vi t H i, TS. Nguy n Quang Linh, Ths.

iv

ng b

t tc

ng, có ki

c Mu i, thi t k và t ch c d y h c ch v t ch t c n thi t ph c v cho vi c t ch c d y h c theo

ng STEM +C nt

u ki

các giáo viên, các t chuyên môn t ch c nhi

+ Xây d

ng ki n th ch c các ho

t o, các d án d y h c gi i quy t các v

n giáo d c

Chí

H

n, Công ngh 10, NXB GD VN, 2013. ng tr i nghi m sáng t o trong nhà

ng ph thông, NXBGD Vi t Nam, 2016 6. Lê Xuân Quang, D y h c môn công ngh ph

ng hóa các hình th c t ch c d y h c và giáo d c, t

it i

h c

d y ngh , nhà máy, xí nghi

s n xu t

n tham quan h c t p

. GV c n xây d ng các ch

xây d ng và t ch c các ch

STEM

các môn khoa h c t nhiên khác.

ti n cho h c sinh qua ng d ng STEM, k y u h i th o khoa h c giáo d

các n i dung khác c

STEM

8. B 9. Ths. Tô Th

c ph

ng th , 2017

nh, Xây d ng và t ch c d y h c ch

ng STEM,

2017. n d ng ki n th c vào th c ti n trong d y 10. Tr n Thái Toàn, 2014. Rèn luy h c Sinh h c THPT. T p chí Thi t b Giáo d c, S . 111. 11. Http://.Hocviensangtao.vn 12. https://giaoducthoidai.vn/

28

n d ng ki n th c vào th c

TP H Chí Minh, 2017.

ng trong môn h c c a mình, tích h p các n i dung

v i các môn h c khác và v i ki n th c th c t

ng GD STEM, Lu n

án ti n s khoa h c giáo d c, 2017. 7. Tr n Thái Toàn, Phan Th Thanh H i, Rèn luy n k

+ Ph i h p v i các tr

i v i giáo viên, c n ch

biên), Tr

4. Nguy

v chuyên

ng, hi u qu công tác d y h c.

u ki n cho h

ng Tu , D y h c ch và trung h c ph thông

5. Nguy n Th Liên ( ch biên), T ch c ho

c tr i nghi m và sáng t o.

-

STEM cho h c sinh trung h

ng tr i nghi m sáng

th c ti n.

+ Khuy n khích giáo viên b môn h c t

t

c Mu i, TS. Phùng Vi t H i, TS.

Minh, 2018.

STEM cho giáo viên, quan tâm b

+

STEM cho h c sinh trung h

Chí Minh, 2018.

Nguy n Quang Linh, Ths. Nguy

c và rèn luy n

c sinh.

nâng cao ch

s và trung h c ph thông, 3.TS. Nguy n Thanh Nga (ch

ng giáo d c STEM v i n

k

n), NXBGD, 2013.

ng:

+B s

sinh h

t ( t ng ch

1.Nguy

+ C n có k ho ch tri -

ho

TÀI LI U THAM KH O

29


PH L C

Ph l c 1 M T S

HÌNH

NH TH C NGHI M D

TR NG RAU S CH B

ÁN

THI T K

Y CANH T

MÔ HÌNH

RÁC TH

Chu n b giá th

ng phân bón phù h p

Các nhóm v b n thi t k mô hình tr ng rau th y canh

H c sinh pha phân bón thành dung d ch th y canh

Chu n b nguyên v t li u 30

31


Các nhóm thuy t trình v s n ph m ng d n h c sinh

S n ph m hoàn thi n c a các nhóm Các nhóm thuy t trình v s n ph m

32

33


Hi m khi

Ph l c 2 Câu . Th

PHI U THAM KH O Ý KI N GIÁO VIÊN

c, xem, hay nghe nói v nh ng v Có

Kính g i Quý Th y/Cô giáo!

STEM

Xin Quý Th y/Cô vui lòng cho bi t ý ki n c a mình v m t s v b u chéo (X) vào ô l a ch n. Các thông tin mà th y/cô cung c p s ch dùng cho m u khoa h c. R t mong nh c s ng h nhi t tình c a Quý Th y/Cô giáo. Xin chân thành c

Giáo d c STEM Ngày h i STEM Ngh nghi p STEM Nhân l c STEM

Quý Th

Cu c thi Robotics Thâm niên d y h

Câu 5.

Câu 1.Trong quá trình d y h c môn sinh h c, Th HS v n d ng nh ng ki n th

c h

nào v i Th y/Cô?

ng d n

gi i quy t nh ng tình hu ng th c

ti n?

i ch

n

t mu n tìm hi u ng xuyên

u

nh tho ng

u v STEM

m khi

y v STEM Xin chân thành c

Câu 2.Th

ng xuyên t ch c cho HS h

c ng tác và góp ý ki n c a Quý Th y/Cô giáo!

làm ra các s n ph m trong

quá trình h c môn Sinh h c? ng xuyên nh tho ng m khi

Câu 3. Th

ng xuyên k t n i nh ng ki n th c t

các môn Toán h c,

V t lí, Hóa h c, Sinh h c, Tin h c trong quá trình d y h c môn sinh h c c a mình? ng xuyên nh tho ng 34

35


Ph l c 3 B. KI M TRA

C

Th i gian: 15 phút (Không k th

) D.

H và tên: .................................................................

Ch n câu tr l Câu

1

n vào b ng sau: 2

3

:

Câu 5.

L p:...............................................

4

A. 5

6

7

8

9

10

2)

B.

C.

g NH4 và NO3

Tr l i nào?

Câu 6. Câu 1. Nguyên t

ng ch c n v i m

ng r t nh

cây s còi c c và có th b ch t. Nguyên nhân là vì các nguyên t

u không có nó thì ng có vai trò:

A. Sinvinii, cainit, cacnalit.

B.

C. Supe photphat, Apatit.

D. Phân urê và photphorit.

A.Tham gia c u trúc nên t bào B. Ho C. Quy

i ch t nh áp su t th m th u c a d ch t bào y quá trình chín và r ng c a qu .

Câu 2.

Câu 7. A. B. Phân Apatit. C.

A. N2+ và NO3-.

B. N2+ và NH3+.

D.

C. NH4+ và NO3-.

D. NH4- và NO3+.

Câu 8. Lo

tái ch ?

A. Th c ph m

Câu 3. Cho c

B. Rác th c v t

C. Chai nh

Câu 9. Dung d ch th y canh Knop không ch a thành ph A. KCl

A.

B. KH2PO4

Câu 10.

B.

không ph i

C. Ca(NO3)2

D. Cu(SO4)2

m c a tr

canh? C.

A. Có th ch

u ti t ch

D.

B. Tr ng rau s ch và trái v

Câu 4.

C. Không yêu c u v m t k thu t t ch

A. 36

pH phù h p cho s phát tri n c a cây

ng cao

37

y


- Phân - 02 chai coca-

Ph l c 4

-

b. TÀI LI U V TR

- Ki

Y CANH

- Pha bình A

1.

+ + Cân 95.2 gram Calcium Nitrat - Ca(NO3)2. + +

m dung d

ng có th chia h th ng th y canh làm 2 lo i

- H th ng th

(tr ng rau th y canh b ng thùng x p): dung d

không chuy

ng trong quá trình tr ng cây. R

toàn trong dung d

ng gi m gây ng

ng dung d

+ +

ng thi u oxy và pH

+

n ch

+

ng (th y canh tu n hoàn): Dung d ch có chuy

trình tr ng cây. H th c ho

+ Cân 3.9 gram KNO3.

p vì không

c cho cây.

- H th ng th

th

ng

c nhúng m t ph n hay hoàn

ng.H th

c n h th ng làm chuy

th ng th

- Pha bình B +

(FAO, 1992):

ng trong quá

cây không b thi u oxy. Các h ng trên nguyên lý th y tri u, s

i nh gi t. H

c chia làm 2 lo i:

+ + + +

+H th ng th y canh m : Dung d

ng không có s tu n hoàn tr l i, gây lãng

phí.

+

+H th ng th y canh kín: Dung d ch

ng có s tu n hoàn tr l i nh h th ng

g

này là OK +

ng t b ch a.

c.

3. a. - 01 cân

ppm

-

38

39


-

-

-

:

40


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Xây dựng chủ đề dạy học theo định hướng STEM để phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn by Dạy Kèm Quy Nhơn Official - Issuu