www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com i
LỜI CẢM ƠN Em xin chân thành cảm ơn đến cô Nguyễn Thị Kim Chi – giảng viên bộ
Ơ H N
động viên, chỉ bảo và giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện đề tài này.
N
môn Phương pháp giảng dạy, khoa Hóa, trường Đại học Quy Nhơn đã tận tình
U Y
Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới quý thầy cô giáo trong khoa Hóa,
.Q
trường Đại học Quy Nhơn đã truyền thụ cho em những kiến thức quý giá và
TP
giúp đỡ em trong suốt khóa học vừa qua.
ẠO
Xin chân thành cảm ơn tới các bạn sinh viên lớp Sư phạm hóa K36 đã
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
động viên và có những ý kiến đóng góp chân thành.
N
G
Em cũng xin cảm ơn đến quý thầy cô giáo trường THPT số 1 Phù Mỹ tỉnh
H Ư
Bình Định đã tạo điều kiện cho em có thể thực nghiệm sư phạm tại trường. Xin
TR ẦN
chân thành cảm ơn các em học sinh lớp 10A3 và 10A5 đã hợp tác, giúp đỡ em hoàn thành đề tài này.
Do thời gian và năng lực có hạn nên đề tài không thể tránh khỏi những
10 00
B
thiếu sót. Kính mong đợc sự góp ý của quý thầy cô và các bạn để đề tài được hoàn thiện hơn.
Bình Định, tháng 5 năm 2017 Sinh viên thực hiện
Huỳnh Văn Trầm
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
Em xin chân thành cảm ơn!
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com ii
MỤC LỤC
Ơ
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
TP
.Q
U Y
N
H
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................... i DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .............................................................. v DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU .................................................................... vi DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ ........................................................ vii MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI ................................................................................ 1 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ........................................................................ 2 3. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU ..................................................................... 2 4. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU...................................................................... 3 5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU ........................................................................ 3 6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU................................................................ 3 7. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC........................................................................ 4 8. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI ................................................................. 4 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ........................................ 5 1.1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ DẠY HỌC TÍCH HỢP ......................................... 5 1.1.1. Tích hợp ............................................................................................. 5
N
Trang
1.1.2. Dạy học tích hợp ................................................................................ 5
10 00
B
1.1.3. Mục đích của dạy học tích hợp ........................................................... 6 1.1.4. Tại sao phải dạy học tích hợp ............................................................. 6
A
1.1.5. Những mức độ tích hợp trong dạy học tích hợp .................................. 8
Í-
H
Ó
1.2. DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC............ 9 1.2.1. Khái niệm năng lực ............................................................................ 9
-L
1.2.2. Cấu trúc năng lực ............................................................................. 10
ÁN
1.2.3. Phát triển chương trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực 10
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
1.3. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH HỢP .. 12 1.3.1. Một số phương pháp dạy học tích hợp .............................................. 12 1.3.1.1. Dạy học giải quyết vấn đề ............................................................. 12 1.3.1.2. Dạy học theo dự án........................................................................ 14 1.3.2. Một số kĩ thuật dạy học tích hợp....................................................... 16 1.4. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ ......................................................................... 20 1.4.1. Đánh giá theo năng lực trong dạy học tích hợp [5, tr 36-38] ............. 20
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com iii
1.4.2. Định hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS [6, tr 34 - 38]. ..................................................................................................... 22
Ơ
N
H
1.5. QUY TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP ................................. 24 1.5.1. Bước 1: Lựa chọn chủ đề.................................................................. 24
N
1.4.3. Định hướng xây dựng câu hỏi, bài tập đánh giá năng lực học sinh.... 23
U Y
1.5.2. Bước 2. Xác định các vấn đề (câu hỏi) cần giải quyết trong chủ đề .. 24
.Q
1.5.3. Bước 3: Xác định các kiến thức cần thiết để giải quyết các vấn đề ... 24
TP
1.5.4. Bước 4: Xây dựng mục tiêu dạy học của chủ đề ............................... 24
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
1.5.5. Bước 5: Xây dựng nội dung các hoạt động dạy học của chủ đề ........ 25
G
Đ
1.5.6. Bước 6: Lập kế hoạch dạy học chủ đề .............................................. 25
N
1.5.7. Bước 7: Tổ chức dạy học và đánh giá chủ đề.................................... 25
TR ẦN
H Ư
1.6. THỰC TRẠNG VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM DẠY HỌC TÍCH HỢP TRONG MÔN HÓA HỌC ............................................................................ 26 1.6.1. Thực trạng dạy học hóa học trong nhà trường phổ thông .................. 26 1.6.2. Thực trạng dạy học tích hợp môn Hóa học ở Thành phố Qui Nhơn .. 27
H
Ó
A
10 00
B
CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP TRONG HÓA HỌC 10 THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ......................................................................................................................... 29 2.1. PHÂN TÍCH NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC 10 CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH ...................................................................................... 29 2.1.1. Mục tiêu cơ bản chương Oxi – lưu huỳnh......................................... 29
-L
Í-
2.1.2. Năng lực hình thành ......................................................................... 30
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
2.2. XÂY DỰNG MỘT SỐ CHỦ ĐỀ DẠY HỌC TÍCH HỢP TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 10 THPT CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH ............ 30 2.2.1. Nguyên tắc lựa chọn chủ đề tích hợp ................................................ 30 2.2.2. Nguyên tắc lựa chọn nội dung tích hợp ............................................ 31 2.2.3. Xây dựng quy trình bài học tích hợp................................................. 31
2.3. XÂY DỰNG MỘT SỐ CHỦ ĐỀ DẠY HỌC TÍCH HỢP TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ...................................... 33 CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM .................................................. 67 3.1. MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM ............................................ 67 3.2. TIẾN TRÌNH THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM .......................................... 67
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com iv
3.2.2. Kế hoạch tiến hành thực nghiệm sư phạm ........................................ 68
Ơ
N
H
3.3.3. Kết quả điều tra HS sau khi vận dụng quan điểm dạy học tích hợp trong giảng dạy .......................................................................................... 70
N
3.3.2. Kết quả điều tra học sinh trước khi vận dụng quan điểm dạy học tích hợp trong giảng dạy ................................................................................... 70
U Y
3.3.5. Phân tích kết quả thực nghiệm .......................................................... 75
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
TP
.Q
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ........................................................................ 77 1. Kết luận....................................................................................................... 77 2. Kiến nghị ..................................................................................................... 77 TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................. 79 PHỤ LỤC ......................................................................................................... I PHỤ LỤC 1: Phiếu tham khảo ý kiến giáo viên (phiếu số 1) ........................ II PHỤ LỤC 2: Phiếu tham khảo ý kiến học sinh (Phiếu số 2) ......................... V PHỤ LỤC 3: Kết quả tham khảo ý kiến giáo viên ..................................... VII PHỤ LỤC 4: Kết quả thăm dò ý kiến học sinh trước khi dạy học tích hợp X PHỤ LỤC 5: Kết quả thăm dò ý kiến học sinh sau khi dạy học tích hợp . XII PHỤ LỤC 6: Bài kiểm tra 1 tiết của HS lớp 10A3 và 10A5 sau khi dạy học tích hợp. ....................................................................................................... XIV PHỤ LỤC 7: Ma trận đề kiểm tra............................................................ XVII PHỤ LỤC 8: Đáp án đề kiểm tra ............................................................... XIX PHỤ LỤC 9: Phiếu hướng dẫn thí nghiệm ................................................ XXI PHỤ LỤC 10: Xử lí kết quả thực nghiệm ............................................... XXIII
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com v
Chữ viết đầy đủ
BGD – ĐT
:Bộ giáo dục và đào tạo
CNTT và TT
:Công nghệ thông tin và truyền thông
CT – GDPT
:Chương trình giáo dục phổ thông
CTCT
:Công thức cấu tạo
DA
:Dự án
ĐC
:Đối chứng
DHDA
:Dạy học dự án
DHTH
:Dạy học tích hợp
GD
:Giáo dục
GQVĐ
:Giải quyết vấn đề
GV
:Giáo viên
HS
:Học sinh
PP
:Phương pháp
A Ó H Í-
-L
Ơ H N U Y .Q TP ẠO Đ
G
:Phổ thông :Phương trình hóa học :Sách giáo khoa :Trung học cơ sở
THPT
:Trung học phổ thông
TN
:Thực nghiệm
TNSP
:Thực nghiệm sư phạm
TO
ÁN
THCS
D
IỄ N
Đ
ÀN
N
:Phương pháp dạy học
PT SGK
H Ư
TR ẦN
B
PPDH PTHH
N
Chữ viết tắt
10 00
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com vi
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Tên bảng
11
U Y
So sánh một số đặc trưng cơ bản của chương trình định
1.1
H
bảng
.Q
hướng nội dung và chương trình định hướng năng lực.
ẠO
theo năng lực
23
Đ
Các mức quá trình nhận thức và các bậc trình độ nhận
1.3
21
TP
So sánh giữa đánh giá kiến thức kĩ năng và đánh giá
1.2
thức
G
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
N
Trang
Ơ
hiệu
N
Số
72
H Ư
N
Bảng phân phối tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm 3.1
tra số 1 lớp10A3 và 10A5 trường THPT số 1 Phù Mỹ,
TR ẦN
huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định.
Bảng phân loại kết quả học tập HS lớp 10A3 và 10A5 (trường THPT số 1 Phù Mỹ, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình
10 00
B
3.2
73
Định).
74
A
Bảng tổng hợp các tham số đặc trưng lớp 10A3 và 10A5 (trường THPT số 1 Phù Mỹ, huyện Phù Mỹ, tỉnh
H
Ó
3.3
-L
Bảng so sánh cặp TN-ĐC với phép thử student
74
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
3.4
Í-
Bình Định).
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com vii
Trang
1.1
Sơ đồ xương cá
8
1.2
Sơ đồ mạng nhện
1.3
Cấu trúc dạy học GQVĐ theo 3 bước
1.4
Cấu trúc dạy học GQVĐ theo 4 bước
1.5
Sơ đồ kỹ thuật khăn trải bàn
1.6
Đánh giá theo năng lực (chi tiết)
N
U Y Đ
ẠO
TP
.Q
8
G
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
H
Tên hình
hình vẽ
Ơ
Số hiệu
N
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
12 13 18 20
3.1
H Ư
N
Đường lũy tích phần trăm số HS đạt điểm Xi trở xuống trong bài kiểm tra số 3 lớp 10A3 và 10A5 (trường THPT
73
TR ẦN
số 1 Phù Mỹ, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định) Biểu đồ phân loại kết quả học tập HS qua bài kiểm tra của
B
2 lớp 10A3 và 10A5 (trường THPT số 1 Phù Mỹ, huyện
74
10 00
3.2
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
Phù Mỹ, tỉnh Bình Định).
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
TP
.Q
U Y
N
H
Ơ
N
viii
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
TP
.Q
U Y
N
H
Ơ
N
ix
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 1
MỞ ĐẦU
Ơ
H
Vào đầu những năm 1990 giáo dục nhiều nước bị phê bình là đã không
N
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
N
chuẩn bị tốt cho HS để HS trở thành những công dân của thế kỉ XXI. Một
U Y
trong những nguyên nhân đó là chương trình giáo dục chưa phù hợp. Các
.Q
nghiên cứu khoa học và ứng dụng có mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau. Tuy
TP
nhiên ở giáo dục phổ thông người ta thường tách rời hai quá trình này đồng
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
thời xem trọng khoa học (tức là xem trọng cung cấp kiến thức) mà ít tính ứng
Đ
dụng (tức là ít vận dụng kiến thức vào cuộc sống). Chính điều đó đã làm cho
N
G
HS không cảm thấy hứng thú vì một mặt là kiến thức mình học không phục
H Ư
vụ cho đời sống hằng ngày, mặt khác HS chưa thấy được ý nghĩa cá nhân
TR ẦN
trong các môn học. Vậy mấu chốt là phải tìm ra một phương pháp dạy học mới mà ở đó phát huy được năng lực thực sự của HS để HS cảm thấy hứng
B
thú trong việc học. Từ kinh nghiệm thực tiễn của các quốc gia tiên tiến trên
10 00
thế giới đã từng trải qua cũng như về lí luận dạy học, các nhà giáo dục đã tìm kiếm và đưa vào vận dụng rất thành công chương trình dạy học tích hợp. Có
Ó
A
thể thấy dạy học tích hợp là mấu chốt để giải quyết vấn đề nan giải trên và đó
Í-
H
cũng là vấn đề đang gặp phải của giáo dục Việt Nam. Nhận thức được tầm
-L
quan trọng đó, giáo dục nước nhà đang cố gắng hết sức trong việc xây dựng
ÁN
lại chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa trong đó nhấn mạnh
TO
“phát triển năng lực và phẩm chất người học” và “tích hợp mạnh ở các lớp
D
IỄ N
Đ
ÀN
học dưới, phân hóa dần ở các lớp học trên, tương thích với các môn học của
nhiều nước trên thế giới”. Vậy tích hợp là gì? Dạy học tích hợp như thế nào? Thực trạng của việc dạy và học Hóa học trong nhà trường PT hiện nay vẫn còn nhiều tồn tại hạn chế đó là nội dung của nhiều bài giảng còn rất khô khan, việc sử dụng các thí nghiệm trong DH còn hạn chế nên chưa tạo được hứng thú học đối với HS. HS chỉ biết học một cách thụ động mà không nắm
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 2
bắt được mối liên hệ hữu cơ giữa các tri thức thuộc nhiều lĩnh vực đời sống xã
Ơ
H
Theo lộ trình đổi mới đồng bộ PPDH và kiểm tra, đánh giá ở các
N
hội, về kiến thức liên môn.
N
trường PT theo định hướng phát triển năng lực của HS trên tinh thần Nghị
U Y
quyết 29 - NQ/TƯ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Năm
.Q
học 2014-2015, BGD-ĐT đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục khuyến khích GV DH
TP
theo hướng “Tích hợp, liên môn”. DH theo chủ đề tích hợp là một trong
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
những nguyên tắc quan trọng trong DH nói chung và DH Hóa học nói riêng,
Đ
nhằm phát huy tính tích cực của HS, đồng thời nâng cao chất lượng GD.
N
G
DHTH làm cho người học nhận thức được sự phát triển xã hội một cách liên
H Ư
tục, thống nhất, thấy được mối liên hệ hữu cơ giữa các lĩnh vực của đời sống
TR ẦN
xã hội, khắc phục được tính tản mạn rời rạc trong kiến thức. Vì vậy, việc nghiên cứu xây dựng các chủ đề tích hợp trong DH Hóa
B
học mang tính thiết thực và có ý nghĩa thực tiễn to lớn. DHTH đã được
10 00
nghiên cứu áp dụng ở một số môn học nhưng việc nghiên cứu một cách hệ thống và vận dụng trong DH Hóa học thì chưa được nhiều người quan tâm
Ó
A
nghiên cứu và tổng kết một cách cụ thể.
Í-
H
Với tất cả các lý do trên, chúng tôi đã chọn đề tài “Vận dụng dạy học
-L
tích hợp vào một số chủ đề hóa học thuộc nhóm oxi – lưu huỳnh, hóa học 10
ÁN
– THPT”
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Xây dựng các chủ đề tích hợp nhằm phát triển năng lực HS, giúp HS
vận dụng kiến thức đã học ở nhà trường vào giải quyết những vấn đề thực tiễn liên quan đến nhiều môn học, nhằm nâng cao chất lượng DH Hóa học, góp phần tích cực vào việc đổi mới PPDH Hóa học ở trường PT. 3. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU Quá trình dạy và học ở nhà trường phổ thông.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 3
4. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
N
- Hệ thống lí luận về tích hợp, dạy học tích hợp, thiết kế các hoạt động dạy
H
Ơ
học nhóm Oxi – lưu huỳnh theo hướng dạy học tích hợp.
N
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
U Y
- Nghiên cứu thực trạng DH Hóa học nói chung, việc xây dựng các chủ đề
.Q
tích hợp theo định hướng phát triển năng lực cho HS ở trường THPT.
TP
- Phân tích nội dung CT Hóa học 10 để tìm ra những nội dung chung có liên
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
quan với các môn học khác, để xây dựng các chủ đề theo từng chương theo
Đ
hướng tích hợp cụ thể.
N
G
- Xây dựng các chủ đề tích hợp gắn với thực tiễn đời sống theo định hướng
TR ẦN
6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
H Ư
phát triển năng lực của HS trong DH Hóa học 10 THPT. 6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận.
B
Phương pháp phân tích và tổng hợp lí thuyết, phương pháp phân loại và hệ
10 00
thống hoá lí thuyết, phương pháp đọc và nghiên cứu tài liệu liên quan đến đề tài.
Ó
A
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Í-
H
- Nghiên cứu thực tiễn việc vận dụng dạy học tích hợp chương Oxi – lưu
-L
huỳnh hóa học 10 THPT ở trường THPT số 1 Phù Mỹ (điều tra, phân tích,
ÁN
tổng kết kinh nghiệm...).
TO
- Tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm tra, đánh giá và kết luận. - Sử dụng toán thống kê để xử lí số liệu thực nghiệm thu được, phân tích số liệu thực nghiệm, xây dựng đồ thị, tính các tham số đặc trưng, kiểm tra và kết luận..
D
IỄ N
Đ
ÀN
6.3. Nhóm phương pháp xử lí thông tin
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 4
7. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Ơ
H
được GV phổ thông thiết kế theo định hướng tích hợp một cách hợp lí và có
N
Nếu các kế hoạch dạy học chương oxi lưu huỳnh, hóa học 10, THPT
N
hiệu quả thì sẽ phát huy được tính tích cực, tự giác chủ động và sáng tạo của
U Y
HS trong học tập. Từ đó nâng cao chất lượng dạy học hóa học nói chung và
.Q
chương oxi lưu huỳnh lớp 10 THPT nói riêng.
TP
8. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
- Sử dụng các PPDH và kĩ thuật DH tích hợp giảng dạy các chủ đề tích hợp
Đ
trong DH Hóa học 10 THPT.
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
TR ẦN
H Ư
động, sáng tạo và hình thành nhân cách HS.
N
G
- Giúp HS phát triển các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 5
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
N
1.1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ DẠY HỌC TÍCH HỢP
H
Ơ
1.1.1. Tích hợp
N
Theo từ điển Tiếng Việt : "Tích hợp là sự kết hợp những hoạt động,
U Y
chương trình hoặc các thành phần khác nhau thành một khối chức năng. Tích
.Q
hợp có nghĩa là sự thống nhất, sự hòa hợp, sự kết hợp".[1]
TP
Theo từ điển Giáo dục học: "Tích hợp là hành động liên kết các đối
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
tượng nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một hoặc vài lĩnh vực khác
Đ
nhau trong cùng một kế hoạch dạy học".[2]
N
G
Trong lĩnh vực khoa học giáo dục, theo Dương Tiến Sỹ (2001): tích
H Ư
hợp là sự kết hợp một cách hữu cơ, có hệ thống các kiến thức (khái niệm)
TR ẦN
thuộc các môn học khác nhau thành một nội dung thống nhất, dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được đề cập trong các môn học đó.
B
1.1.2. Dạy học tích hợp
10 00
Dạy học tích hợp (DHTH) là một quan điểm, một xu hướng dạy học hiện đại nhằm phát triển năng lực người học. Trong quá trình nghiên cứu và
Ó
A
vận dụng DHTH vào thực tiễn đã xuất hiện một số định nghĩa khác nhau:
Í-
H
- Thứ nhất, theo Xavier Roegiers, “Khoa sư phạm tích hợp là một quan
-L
niệm về quá trình học tập trong đó toàn thể các quá trình học tập góp phần
ÁN
hình thành ở HS những năng lực rõ ràng, có dự tính trước những điều cần
TO
thiết cho HS nhằm phục vụ cho quá trình học tập tương lai, hoặc hoà nhập
D
IỄ N
Đ
ÀN
HS vào cuộc sống lao động. Khoa sư phạm tích hợp làm cho quá trình học tập có ý nghĩa”[3] - Thứ hai, DHTH là định hướng dạy học giúp HS phát triển khả năng
huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng,... thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết có hiệu quả các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống, được thực hiện ngay trong quá trình lĩnh hội tri thức và rèn luyện kỹ năng; phát
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 6
triển được những năng lực cần thiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đề. [4]
Ơ
H
liên tiếp các thông tin từ ngôn ngữ của môn học này sang ngôn ngữ của môn
N
Trong DHTH, HS dưới sự chỉ đạo của GV thực hiện việc chuyển đổi
N
học khác; HS học cách sử dụng phối hợp những kiến thức, những kỹ năng và
U Y
những thao tác để giải quyết một tình huống phức hợp - thường là gắn với
.Q
thực tiễn.
TP
1.1.3. Mục đích của dạy học tích hợp
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
Dạy học tích hợp nhằm hình thành ở học sinh những năng lực giải
Đ
quyết hiệu quả các tình huống thực tiễn dựa trên cơ sở sự huy động nội dung,
N
G
kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Điều đó cũng có nghĩa là
H Ư
đảm bảo để mỗi học sinh biết cách vận dụng kiến thức học được trong nhà
TR ẦN
trường vào các hoàn cảnh mới lạ, khó khăn, bất ngờ, qua đó trở thành một người công dân có trách nhiệm, một người lao động có năng lực. Dạy học tích
B
hợp đòi hỏi việc học tập trong nhà trường phải được gắn với các tình huống
10 00
của cuộc sống mà sau này học sinh có thể đối mặt vì thế nó trở nên có ý nghĩa đối với học sinh. Như vậy, thực hiện dạy học tích hợp sẽ phát huy tối đa sự
Ó
A
trưởng thành và phát triển cá nhân mỗi học sinh, giúp các em thành công
Í-
H
trong vai trò của người công dân, người lao động tương lai.
-L
1.1.4. Tại sao phải dạy học tích hợp
ÁN
Có nhiều lí do khác nhau để dạy học tích hợp, chủ yếu tập trung vào 5
TO
lí do sau:
D
IỄ N
Đ
ÀN
1.1.4.1. Phản ánh đúng bản chất tự nhiên và xã hội Trong quá trình phát triển của lịch sử loài người nói chung và lịch sử
phát triển một quốc gia nói riêng, các sự kiện diễn ra không chỉ liên quan đến một lĩnh vực mà nhiều lĩnh vực khác nhau. Như vậy dạy học tích hợp giúp HS tiếp cận tốt hơn đối với bản chất của tự nhiên và xã hội.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 7
1.1.4.2. Phát triển năng lực người học
H
Ơ
nhiều kiến thức, kỹ năng, phương pháp của nhiều môn học trong quá trình tìm
N
Dạy học tích hợp là dạy học xung quanh một chủ đề, đòi hỏi huy động
N
tòi, khám phá của HS. Điều này tạo thuận lợi cho việc trao đổi và làm giao
U Y
thoa các mục tiêu dạy học các môn học khác nhau. Vì vậy dạy học sẽ đáp ứng
TP
.Q
yêu cầu dạy học để phát triển năng lực người học. 1.1.4.3. Tận dụng vốn kinh nghiệm người học
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
Khi việc học được đặt trong bối cảnh gần gũi với thực tiễn, gần với
Đ
cuộc sống sẽ cho phép tạo ra niềm tin của người học giúp người học tích cực
N
G
huy động và vận dụng tối đa vốn kinh nghiệm của mình. Người học có những
H Ư
đáp ứng tích cực với các hoạt động cần thực hiện, hiểu rõ mục đích các hoạt
TR ẦN
động, và cả kết quả cần đạt được. Khi đó hoạt động học trở thành nhu cầu tự thân và trở nên có ý nghĩa hơn, vừa vận dụng vốn kinh nghiệm cũ và tạo ra
B
kinh nghiệm mới.
10 00
1.1.4.4. Thiết lập mối quan hệ giữa kiến thức kĩ năng và phương pháp của các môn học
Ó
A
Dạy học tích hợp tạo mối liên hệ trong học tập bằng việc kết nối các
Í-
H
môn học khác nhau, nhấn mạnh đến sự phụ thuộc và mối liên hệ giữa các kiến
-L
thức, kĩ năng và phương pháp của các môn học đó, do đó dạy học tích hợp là
ÁN
phương thức dạy học hiệu quả để kiến thức được cấu trúc một cách có tổ chức
TO
và vững chắc.
D
IỄ N
Đ
ÀN
1.1.4.5. Tinh giản kiến thức, tránh lặp lại các nội dung giống nhau Thiết kế chủ đề tích hợp cho phép:
- Thiết kế các nội dung các môn học để tránh sự lặp lại cùng một kiến thức ở các môn học khác nhau. - Tạo điều kiện tổ chức các hoạt động học đa dạng, tận dụng các tài nguyên cũng như huy động các lực lượng xã hội tham gia vào quá trình giáo dục.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 8
1.1.5. Những mức độ tích hợp trong dạy học tích hợp
Ơ
H
Đó là đưa các yếu tố nội dung gắn với thực tiễn (dạy học với tình
N
1.1.5.1. Lồng ghép/liên hệ
N
huống gắn với thực tiễn), gắn với xã hội, gắn với các môn học khác vào dòng
U Y
chảy chủ đạo của nội dung bài học của một môn học. Các chủ đề gắn với thực
.Q
tiễn, gắn với nhu cầu người học sẽ có nhiều cơ hội để tổ chức dạy học lồng
TP
ghép. Sơ đồ xương cá (hình 1.1) thể hiện quan hệ giữa kiến thức của một môn
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
học (trục chính) với kiến thức của các môn học (các nhánh).
Hình 1.1 Sơ đồ xương cá
10 00
B
Ví dụ: Lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường, giáo dục dân số, tiết kiệm năng lượng vào bài dạy ở các môn học Địa lý, Sinh học, Hóa học, Vật
A
lý... Hiện nay, GV THPT thực hiện DHTH chủ yếu ở mức độ lồng ghép/liên
H
Ó
hệ. Tuy nhiên, một số GV lại lồng ghép hoặc liên hệ kiến thức quá nhiều môn
Í-
dẫn đến “loãng” kiến thức trọng tâm, do vậy, hiệu quả giảng dạy không cao;
-L
hoặc quá nhiều kiến thức được đưa vào bài giảng làm cho HS bị rối,...
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
1.1.5.2. Vận dụng kiến thức liên môn
Hình 1.2 Sơ đồ mạng nhện Ở mức độ này, hoạt động diễn ra xung quanh các chủ đề, ở đó người học cần vận dụng kiến thức của nhiều môn học để giải quyết các vấn đề đặt
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 9
ra, khi đó gọi là chủ đề hội tụ. Với các môn học khác nhau, mối quan hệ giữa
Ơ
H
như vậy nội dung các môn học được phát triển riêng để đảm bảo hệ thống.
N
các môn học trong chủ đề được hình dung qua sơ đồ mạng nhện (hình 1.2),
N
Mặt khác, vẫn thực hiện được sự liên kết giữa các môn học qua việc vận dụng
U Y
các kiến thức liên môn trong các chủ đề hội tụ.
.Q
1.5.1.3. Hòa trộn
TP
Đây là mức độ cao nhất của DHTH. Ở mức độ này, tiến trình dạy học
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
là tiến trình “không môn học”, nghĩa là nội dung kiến thức trong bài học
Đ
không thuộc riêng về một môn học nào mà thuộc về nhiều môn học khác
N
G
nhau. Do đó các nội dung thuộc chủ đề tích hợp sẽ không cần dạy ở các môn học.
TR ẦN
H Ư
học riêng rẽ. Mức độ tích hợp này dẫn đến sự hợp nhất của hai hay nhiều môn 1.2. DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
B
1.2.1. Khái niệm năng lực
10 00
Năng lực là “Khả năng, điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có để thực hiện một hoạt động nào đó. Phẩm chất tâm lí và sinh lí tạo cho con người
Ó
A
khả năng hoàn thành một loại hoạt động nào đó với chất lượng cao” (Hoàng
Í-
H
Phê, NXB Đà Nẵng. 1998)
-L
Trong tài liệu tập huấn việc DH và kiểm tra, đánh giá theo theo định
ÁN
hướng phát triển năng lực của HS do BGD- ĐT phát hành năm 2014 thì
TO
“Năng lực được quan niệm là sự kết hợp một cách linh hoạt và có tổ chức
D
IỄ N
Đ
ÀN
kiến thức, kỹ năng với thái độ, tình cảm, giá trị, động cơ cá nhân,… nhằm đáp ứng hiệu quả một yêu cầu phức hợp của hoạt động trong bối cảnh nhất định”. Năng lực thể hiện sự vận dụng tổng hợp nhiều yếu tố (phẩm chất, kiến thức và kỹ năng) được thể hiện thông qua các hoạt động của cá nhân nhằm thực hiện một loại công việc nào đó.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 10
Định hướng CT-GDPT sau năm 2015 đã xác định những năng lực cốt
Ơ
H
- Năng lực làm chủ và phát triển bản thân, bao gồm: năng lực tự học; năng lực
N
lõi mà HS Việt Nam cần phải có như:
- Năng lực xã hội bao gồm: năng lực giao tiếp; năng lực hợp tác.
U Y
N
GQVĐ; năng lực sáng tạo; năng lực quản lí bản thân.
.Q
- Năng lực công cụ bao gồm: năng lực tính toán; năng lực sử dụng ngôn ngữ;
TP
năng lực ứng dụng công nghệ thông tin.
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
Như vậy có thể hiểu một cách ngắn gọn: Năng lực là khả năng vận
Đ
dụng tất cả những yếu tố chủ quan mà bản thân có sẵn hoặc được hình thành
N
G
qua quá trình học tập để giải quyết các vấn đề trong học tập và cuộc sống.
H Ư
1.2.2. Cấu trúc năng lực
TR ẦN
Năng lực hành động được định nghĩa như là một khái niệm định hướng theo chức năng, một hệ thống phức hợp hơn, toàn diện hơn, có sự kết hợp của
B
nhiều thành tố như kiến thức, các khả năng nhận thức, kĩ năng, thái độ và
10 00
chứa cả thành phần phi nhận thức như động cơ, xúc cảm, giá trị, đạo đức... trong một bối cảnh có ý nghĩa.
Ó
A
Như vậy, năng lực không phải là cấu trúc bất biến, mà là một cấu trúc
Í-
H
động, có tính mở, đa thành tố, đa tầng bậc, hàm chứa trong nó không chỉ là
-L
kiến thức, kĩ năng, mà cả niềm tin, giá trị, trách nhiệm xã hội, thể hiện ở tính
ÁN
sẵn sàng hành động trong những điều kiện thực tế, hoàn cảnh thay đổi.
TO
1.2.3. Phát triển chương trình dạy học theo định hướng phát triển năng
D
IỄ N
Đ
ÀN
lực
Qua nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm các nước phát triển, đối chiếu với yêu cầu và điều kiện giáo dục trong nước những năm sắp tới, các nhà khoa học giáo dục Việt Nam đã đề xuất định hướng chuẩn đầu ra năng lực của chương trình giáo dục THPT những năm sắp tới bao gồm các năng lực chung như: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 11
quản lí, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng CNTT và TT,
N
năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán…
H
Chương trình định hướng
định
TP
.Q
năng lực
Mục tiêu
Mục tiêu dạy học được mô Kết quả học tập cần đạt được mô tả
giáo dục
tả không chi tiết và không chi tiết và có thể quan sát, đánh giá
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
hướng nội dung
U Y
trình
N
hướng nội dung và chương trình định hướng năng lực Chương
Ơ
Bảng 1.1. So sánh một số đặc trưng cơ bản của chương trình định
G
Đ
nhất thiết phải quan sát, được; thể hiện được mức độ tiến bộ của học sinh một cách liên tục.
N
đánh giá được.
H Ư
Lựa chọn nội dung dựa Lựa chọn những nội dung nhằm đạt không gắn với tình huống với các tình huống thực tiễn. Chương thực tiễn; được quy định trình chỉ quy định nội dung chính,
B
giáo dục
vào khoa học chuyên môn, được kết quả đầu ra đã quy định, gắn
TR ẦN
Nội dung
10 00
chi tiết trong chương trình. không quy định chi tiết. GV là người truyền thụ tri - GV chủ yếu là người tổ chức, hỗ
pháp
thức, là trung tâm của quá trợ HS tự lực và tích cực lĩnh hội tri
dạy học
trình dạy học. HS tiếp thu thức. Chú trọng sự phát triển khả
Í-
H
Ó
A
Phương
được quy định sẵn.
ÀN Đ
PPDH thí nghiệm, thực hành. Chủ yếu dạy học lý thuyết Hình thức học tập đa dạng; chú ý
thức dạy trên lớp học.
các hoạt động xã hội, ngoại khóa,
học
nghiên cứu khoa học,trải nghiệm
D
IỄ N
Hình
- Chú trọng sử dụng các quan điểm, PP và kỹ thuật dạy học tích cực; các
TO
ÁN
-L
thụ động những tri thức năng GQVĐ, khả năng giao tiếp.
sáng tạo; đẩy mạnh ứng dụng CNTT và TT trong dạy và học.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 12
quả dựng dựa trên sự ghi nhớ và tiến bộ trong quá trình học tập, chú
học
tập tái hiện nội dung đã học.
H
của HS
trọng khả năng vận dụng trong các tình
Ơ
kết
N
Đánh giá Tiêu chí đánh giá được xây Dựa vào năng lực đầu ra, có tính đến sự
U Y
N
huống thực tiễn.
TP
.Q
1.3. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH HỢP 1.3.1. Một số phương pháp dạy học tích hợp
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
1.3.1.1. Dạy học giải quyết vấn đề
G
Đ
a) Dạy học giải quyết vấn đề là gì?
N
Dạy học giải quyết vấn đề là cách thức, con đường mà GV áp dụng
H Ư
trong việc dạy học để làm phát triển khả năng tìm tòi khám phá độc lập của
TR ẦN
HS bằng cách đưa ra các tình huống có vấn đề và điều khiển hoạt động của HS nhằm giải quyết các vấn đề (GQVĐ).
B
b) Quá trình dạy học theo quan điểm giải quyết vấn đề được chia thành
10 00
những giai đoạn có mục đích chuyên biệt
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
* Thực hiện dạy học giải quyết vấn đề theo ba giai đoạn:
Hình 1.3. Cấu trúc dạy học GQVĐ theo 3 bước Giai đoạn 1 (pha 1): - Tạo tình huống gợi vấn đề - Giải thích và chính xác hóa để hiểu đúng tình huống - Phát biểu vấn đề và đặt mục đích giải quyết vấn đề đó
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 13
Giai đoạn 2 (pha 2): Giải quyết vấn đề
N
chuyển hướng khi cần thiết.
U Y
Giai đoạn 3 (pha 3): Kiểm tra và nghiên cứu lời giải.
.Q
- Kiểm tra sự đúng đắn và phù hợp thực tế của lời giải.
TP
- Kiểm tra tính hợp lý hoặc tối ưu của lời giải.
ẠO
- Tìm hiểu những khả năng ứng dụng kết quả.
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Ơ
H
- Đề xuất và thực hiện hướng giải quyết, có thể điều chỉnh, thậm chí bác bỏ và
N
- Phân tích vấn đề, làm rõ những mối liên hệ giữa cái đã biết và cái phải tìm
Đ
- Trình bày cách giải quyết vấn đề.
N
G
- Đề xuất những vấn đề mới.
TR ẦN
H Ư
c) Các bước thực hiện dạy học giải quyết vấn đề:
B
Hình 1.4. Cấu trúc dạy học GQVĐ theo 4 bước
10 00
- Bước 1 (Đưa ra vấn đề): Đưa ra các nhiệm vụ, tình huống và mục đích của
A
hoạt động.
H
Ó
- Bước 2 (Nghiên cứu vấn đề): Thu thập hiểu biết của học sinh, nghiên cứu tài
Í-
liệu.
ÁN
ưu.
-L
- Bước 3 (Giải quyết vấn đề): Đưa ra lời giải, đánh giá chọn phương án tối
TO
- Bước 4 (Vận dụng): Vận dụng kết quả để giải quyết bài toán tình huống, vấn
D
IỄ N
Đ
ÀN
đề tương tự. d) Mức độ tham gia của HS trong dạy học giải quyết vấn đề Có nhiều mức độ tích cực tham gia của học sinh, tùy theo mức độ độc lập trong quá trình giải quyết vấn đề của HS mà người ta chia ra các cấp độ khác nhau. Tóm lại, dạy học GQVĐ không phải là một phương pháp dạy học cụ
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 14
thể mà là một quan điểm dạy học, nên có thể vận dụng trong hầu hết các hình
N
thức và phương pháp dạy học. Tiến trình dạy học GQVĐ là cơ sở để GV vận
H
Ơ
dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực một cách hiệu quả.
N
1.3.1.2. Dạy học theo dự án
U Y
DHDA hay PP DHDA được hiểu là một PP hay hình thức DH, trong đó
.Q
người học thực hiện một nhiệm vụ phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và
TP
thực tiễn, thực hành. Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
cao trong quá trình học tập, từ việc xác định mục đích, lập kế hoạch, đến việc
G
Đ
thực hiện DA, kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện.
N
a) Đặc điểm của DHDA
H Ư
- Định hướng vào HS
TR ẦN
+ Chú ý đến hứng thú của người học, tính tự lực cao: HS được trực tiếp tham gia chọn đề tài, nội dung học tập phù hợp với khả năng và hứng thú của cá
B
nhân, khuyến khích tính tích cực, tự lực, tính trách nhiệm, sự sáng tạo của
10 00
người học. GV đóng vai trò là người tư vấn, hướng dẫn và giúp đỡ. + Người học được cộng tác làm việc, lựa chọn nhiệm vụ phù hợp: Các DA
Ó
A
được thực hiện theo nhóm, có sự cộng tác và phân công công việc giữa các
Í-
H
thành viên trong nhóm, rèn luyện tính sẵn sàng và kĩ năng cộng tác làm việc
-L
giữa các thành viên tham gia, giữa GV và HS cũng như các lực lượng xã hội
ÁN
tham gia vào DA.
TO
- Định hướng vào thực tiễn
D
IỄ N
Đ
ÀN
+ Gắn liền với hoàn cảnh: Chủ đề DA xuất phát từ tình huống của thực tiễn
nghề nghiệp, đời sống xã hội, phù hợp trình độ người học. + Có ý nghĩa thực tiễn xã hội: Các DA gắn việc học tập trong nhà trường với thực tiễn đời sống xã hội, địa phương. + Kết hợp giữa lý thuyết và thực hành.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 15
+ DA mang nội dung tích hợp: Kết hợp tri thức của nhiều môn học hay lĩnh
N
vực khác nhau để giải quyết một vấn đề mang tính phức hợp.
H
Ơ
- Định hướng vào sản phẩm
N
Các sản phẩm được tạo ra, không giới hạn trong những thu hoạch lý
TP
b) Các giai đoạn của DHDA
.Q
Những sản phẩm này có thể được sử dụng, công bố, giới thiệu.
U Y
thuyết, mà còn tạo ra sản phẩm vật chất của hoạt động thực tiễn, thực hành.
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
- Giai đoạn 1: Chọn đề tài và xác định mục đích của DA
Đ
GV và HS cùng đề xuất, xác định đề tài và mục đích DA, chú ý đến
N
G
mối liên hệ giữa hoàn cảnh thực tiễn xã hội và đời sống, chú ý đến hứng thú
H Ư
người học cũng như ý nghĩa xã hội của đề tài. Cũng có thể do HS đề xuất.
TR ẦN
- Giai đoạn 2: Xác định đề cương, kế hoạch thực hiện Cần xác định công việc cần làm, thời gian dự kiến, dự kiến vật liệu,
B
kinh phí, PP tiến hành và phân công cho mỗi thành viên trong nhóm.
10 00
- Giai đoạn 3: Thực hiện DA, chú ý đến sản phẩm. Thực hiện các hoạt động trí tuệ và hoạt động thực tiễn, thực hành,
Ó
A
những hoạt động này xen kẽ và tác động qua lại lẫn nhau. Kiến thức lý thuyết,
Í-
H
các phương án GQVĐ được thử nghiệm qua thực tiễn. Trong quá trình đó,
-L
sản phẩm của DA là thông tin mới được tạo ra.
ÁN
- Giai đoạn 4: Thu thập kết quả và công bố sản phẩm
TO
Kết quả thực hiện DA có thể viết dưới dạng thu hoạch, báo cáo, luận
D
IỄ N
Đ
ÀN
văn… và được giới thiệu công bố. Sản phẩm có thể là vật chất được tạo ra hoặc hành động phi vật chất. - Giai đoạn 5: Đánh giá DA GV và HS đánh giá quá trình thực hiện kết quả cũng như kinh nghiệm
đạt được. Từ đó rút ra những kinh nghiệm cho việc thực hiện các DA tiếp theo. Kết quả DA có thể được đánh giá từ bên ngoài.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 16
1.3.2. Một số kĩ thuật dạy học tích hợp
Ơ
H
a) Khái niệm: là hình thức học tập có sự hợp tác và kết hợp giữa cá nhân,
N
1.3.2.1. Kĩ thuật các mảnh ghép
N
nhóm và liên kết giữa các nhóm.
U Y
b) Cách tiến hành
.Q
VÒNG 1: Nhóm chuyên gia
TP
Hoạt động theo nhóm 3 đến 8 người.
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
- Mỗi nhóm được giao một nhiệm vụ (Ví dụ : nhóm 1 : nhiệm vụ A; nhóm 2:
Đ
nhiệm vụ B, nhóm 3: nhiệm vụ C, … (có thể có nhóm cùng nhiệm vụ))
H Ư
chủ đề và ghi lại những ý kiến của mình.
N
G
- Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút, suy nghĩ về câu hỏi,
TR ẦN
- Khi thảo luận nhóm phải đảm bảo mỗi thành viên trong từng nhóm đều trả lời được tất cả các câu hỏi trong nhiệm vụ được giao và trở thành “chuyên
B
gia” của lĩnh vực đã tìm hiểu và có khả năng trình bày lại câu trả lời của
10 00
nhóm ở vòng 2.
VÒNG 2: Nhóm các mảnh ghép
Ó
A
- Hình thành nhóm 3 đến 6 người mới (1 – 2 người từ nhóm 1, 1 – 2 người từ
Í-
H
nhóm 2, 1 – 2 người từ nhóm 3…)
-L
- Các câu trả lời và thông tin của vòng 1 được các thành viên trong nhóm mới
ÁN
chia sẻ đầy đủ với nhau.
TO
- Khi mọi thành viên trong nhóm mới đều hiểu được tất cả nội dung ở vòng 1
D
IỄ N
Đ
ÀN
thì nhiệm vụ mới sẽ được giao cho các nhóm để giải quyết. - Các nhóm mới thực hiện nhiệm vụ, trình bày và chia sẻ kết quả. 1.3.2.2. Kĩ thuật KWL a) Khái niệm: Kĩ thuật KWL do Donna Ogle giới thiệu năm 1986 là bảng liên
hệ các kiến thức liên quan đến bài học, các kiến thức muốn biết và các kiến thức được học sau bài học.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 17
b) Cách tiến hành
N
1. GV giới thiệu bài và mục tiêu bài học, sau đó phát phiếu học tập
H
Ơ
KWL:
N
Bảng KWL
U Y
Tên bài học:………………..
.Q
Tên HS:………………….....Lớp……………..
Những
biết
điều
TP ẠO
Những điều đã
L
Đ
W
Những điều đã
G
K
muốn biết
N
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Trường……………………………………….
được học
-…………….
-…………….
-…………......
-…………......
-…………......
TR ẦN
H Ư
-…………….
2. Đề nghị HS động não nhanh và nêu ra các từ, cụm từ có liên quan
B
đến chủ đề. Cả GV và HS cùng ghi nhận hoạt động này vào cột K. Hoạt động
10 00
này kết thúc khi HS đã nêu ra tất cả các ý tưởng. Tổ chức cho HS thảo luận về những gì các em đã ghi nhận.
Ó
A
3. Các vấn đề mà HS muốn biết thêm về chủ đề. Cả GV và HS ghi
-L
tưởng.
Í-
H
nhận câu hỏi vào cột W. Hoạt động này kết thúc khi HS đã nêu ra tất cả các ý
ÁN
4. Yêu cầu HS đọc và tự điền câu trả lời mà các em tìm được vào cột L.
TO
1.3.2.3. Kĩ thuật khăn trải bàn
D
IỄ N
Đ
ÀN
a) Khái niệm: là hình thức tổ chức hoạt động mang tính hợp tác kết hợp giữa hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm nhằm kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực, tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của cá nhân HS, đồng thời phát triển mô hình có sự tương tác giữa HS với HS. b) Cách tiến hành - Hoạt động theo nhóm (4 người /nhóm)(có thể nhiều người hơn)
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 18
- Mỗi người ngồi vào đúng vị trí của mình
Ơ
H
- Viết câu trả lời vào ô mang số của mình hoặc ý kiến của mình. Mỗi cá nhân
N
- Tập trung vào câu hỏi (hoặc chủ đề,…)
N
làm việc độc lập trong khoảng vài phút.
U Y
- Kết thúc thời gian làm việc cá nhân, các thành viên chia sẻ, thảo luận và
.Q
thống nhất các câu trả lời.
TP
- Viết những ý kiến chung của cả nhóm vào ô giữa tấm khăn trải bàn (giấy
ẠO A
10 00
B
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
A0)
Ó
Hình 1.5 Sơ đồ kỹ thuật khăn trải bàn
Í-
H
1.3.2.4. Kĩ thuật bản đồ tư duy
-L
a) Khái niệm: Lược đồ tư duy (còn được gọi là bản đồ khái niệm) là một sơ
ÁN
đồ nhằm trình bày một cách rõ ràng những ý tưởng mang tính kế hoạch hay
TO
kết quả làm việc của cá nhân hoặc nhóm về một chủ đề. Lược đồ tư duy có
D
IỄ N
Đ
ÀN
thể được viết trên giấy, trên bản trong, trên bảng hay thực hiện trên máy tính.
b) Cách tiến hành - Viết tên chủ đề ở trung tâm, hay vẽ một hình ảnh phản ánh chủ đề. - Từ chủ đề trung tâm, vẽ các nhánh chính. Trên mỗi nhánh chính viết một khái niệm, phản ánh một nội dung lớn của chủ đề, viết bằng chữ in hoa. Nhánh và chữ viết trên đó được vẽ và viết cùng một màu. Nhánh chính đó
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 19
được nối với chủ đề trung tâm. Chỉ sử dụng các thuật ngữ quan trọng để viết
Ơ
H
- Từ mỗi nhánh chính vẽ tiếp các nhánh phụ để viết tiếp những nội dung
N
trên các nhánh.
N
thuộc nhánh chính đó. Các chữ trên nhánh phụ được viết bằng chữ in thường.
U Y
- Tiếp tục như vậy ở các tầng phụ tiếp theo.
.Q
c) Ứng dụng
TP
Lược đồ tư duy có thể ứng dụng trong nhiều tình huống khác nhau như:
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
- Tóm tắt nội dung, ôn tập một chủ đề.
Đ
- Trình bày tổng quan một chủ đề.
N
G
- Chuẩn bị ý tưởng cho một báo cáo hay buổi nói chuyện, bài giảng.
TR ẦN
- Ghi chép khi nghe bài giảng.
H Ư
- Thu thập, sắp xếp các ý tưởng.
1.3.2.5. Kĩ thuật thu nhận thông tin phản hồi
B
a) Khái niệm: Kĩ thuật thu, nhận thông tin phản hồi là kĩ thuật mà GV và HS
10 00
cùng nhận xét, đánh giá, đưa ra ý kiến đối với những yếu tố cụ thể có ảnh
Ó
trình dạy và học.
A
hưởng tới quá trình học tập nhằm mục đích là điều chỉnh và hợp lí hoá quá
Í-
H
b) Những quy tắc trong việc đưa thông tin phản hồi
-L
- Diễn đạt ý kiến một cách đơn giản và có trình tự.
ÁN
- Cố gắng hiểu được những suy tư, tình cảm (không vội vã).
TO
- Tìm hiểu các vấn đề cũng như nguyên nhân của chúng.
D
IỄ N
Đ
ÀN
- Giải thích những quan điểm không đồng nhất. - Chấp nhận cách thức đánh giá của người khác. - Chỉ tập trung vào những vấn đề có thể giải quyết được trong thời điểm thực tế. - Coi cuộc trao đổi là cơ hội để tiếp tục cải tiến. - Chỉ ra các khả năng để lựa chọn.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 20
1.3.2.6. Kĩ thuật 3 lần 3
N
a) Khái niệm: là một kĩ thuật lấy thông tin phản hồi nhằm huy động sự tham
H
Ơ
gia tích cực của HS.
N
b) Cách tiến hành: HS được yêu cầu cho ý kiến phản hồi về một vấn đề nào
U Y
đó (nội dung buổi thảo luận, PP tiến hành thảo luận...).
.Q
- Mỗi người cần viết ra: 3 điều tốt, 3 điều chưa tốt, 3 đề nghị cải tiến.
TP
- Sau khi thu thập ý kiến thì xử lý và thảo luận về các ý kiến phản hồi.
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
1.4. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
Đ
1.4.1. Đánh giá theo năng lực trong dạy học tích hợp [5, tr 36-38]
N
G
Có thể tổng hợp một số dấu hiệu khác biệt cơ bản giữa đánh giá năng
Hình 1.6 Đánh giá theo năng lực (chi tiết)
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
TR ẦN
H Ư
lực người học và đánh giá kiến thức, kỹ năng của người học như sau:
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 21
Bảng 1.2. So sánh giữa đánh giá kiến thức kĩ năng và đánh giá theo
năng
đích - Đánh giá khả năng HS vận - Xác định việc đạt được các
.Q
Mục
U Y
sánh 1.
Đánh giá kiến thức, kỹ
Đánh giá năng lực
Ơ
so
H
chí
N
Tiêu
N
năng lực
dụng các kiến thức, kỹ năng kiến thức, kỹ năng theo mục
TP
chủ yếu nhất
- Đánh giá, xếp hạng giữa
của cuộc sống.
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
G
- Vì sự tiến bộ của người những người học với nhau.
H Ư
N
học so với chính họ.
cảnh Gắn với ngữ cảnh học tập Gắn với nội dung học tập
đánh giá
và thực tiễn cuộc sống của (những kiến thức, kỹ năng, thái
TR ẦN
Ngữ
2.
Nội
dung - Những kiến thức, kỹ năng, - Những kiến thức, kỹ năng,
10 00
3.
độ) được học trong nhà trường.
B
HS.
thái độ ở nhiều môn học, thái độ ở một môn học.
đánh giá
Ó
A
nhiều hoạt động GD và - Quy chuẩn theo việc người
H
những trải nghiệm của bản học có đạt được một nội dung
ÁN
-L
Í-
thân HS trong cuộc sống xã đã được học hay không. hội (tập trung vào năng lực
TO
thực hiện). - Quy chuẩn theo các mức
ÀN
độ phát triển năng lực của người học.
Đ IỄ N D
ẠO
đã học vào GQVĐ thực tiễn tiêu của CT GD.
4.
Công
cụ Nhiệm vụ, bài tập trong tình Câu hỏi, bài tập, nhiệm vụ
đánh giá
huống, bối cảnh thực.
trong tình huống hàn lâm hoặc tình huống thực.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 22
5. Thời điểm Đánh giá mọi thời điểm của Thường diễn ra ở những thời
Ơ
H
DH, đặc biệt là trước và sau khi
đánh giá trong khi học.
N
quá trình DH, chú trọng đến điểm nhất định trong quá trình
đánh giá
U Y
N
dạy.
.Q
6. Kết quả đánh - Năng lực người học phụ - Năng lực người học phụ thuộc thuộc vào độ khó của nhiệm vào số lượng câu hỏi, nhiệm vụ
TP
giá
ẠO
vụ hoặc bài tập đã hoàn hay bài tập đã hoàn thành. - Càng đạt được nhiều đơn vị
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
thành.
G
- Thực hiện được nhiệm vụ kiến thức, kỹ năng thì càng
H Ư
N
càng khó, càng phức tạp được coi là có năng lực cao lực cao hơn.
TR ẦN
hơn sẽ được coi là có năng hơn.
10 00
B
1.4.2. Định hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS [6, tr 34 - 38].
A
Việc đổi mới công tác đánh giá kết quả học tập môn học của GV được
H
Ó
thể hiện qua một số đặc trưng cơ bản sau:
Í-
- Xác định được mục đích chủ yếu của đánh giá kết quả học tập là so sánh
-L
năng lực của HS với mức độ yêu cầu của chuẩn kiến thức và kĩ năng (năng
ÁN
lực) môn học ở từng chủ đề, từng lớp học, để từ đó cải thiện kịp thời hoạt
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
động dạy và hoạt động học. - Tiến hành đánh giá kết quả học tập môn học theo ba công đoạn cơ bản là thu thập thông tin, phân tích và xử lý thông tin, xác nhận kết quả học tập và ra quyết định điều chỉnh hoạt động dạy, hoạt động học. Cần sử dụng phối hợp các hình thức, PP kiểm tra, đánh giá khác nhau. Kết hợp giữa kiểm tra miệng, kiểm tra viết và bài tập thực hành. Kết hợp giữa trắc nghiệm tự luận và trắc nghiệm khách quan. Hiện nay ở Việt Nam có xu
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 23
hướng chọn hình thức trắc nghiệm khách quan cho các kỳ thi tốt nghiệp hay
Ơ
H
kỳ thi này. Tuy nhiên trong đào tạo thì không được lạm dụng hình thức này.
N
thi tuyển đại học. Trắc nghiệm khách quan có những ưu điểm riêng cho các
năng sáng tạo cũng như năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp.
U Y
N
Vì nhược điểm cơ bản của trắc nghiệm khách quan là khó đánh giá được khả
.Q
1.4.3. Định hướng xây dựng câu hỏi, bài tập đánh giá năng lực học sinh
TP
DH định hướng phát triển năng lực đòi hỏi việc thay đổi mục tiêu, nội
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
dung, PPDH và đánh giá, trong đó việc thay đổi quan niệm và cách xây dựng
Đ
các nhiệm vụ học tập, câu hỏi và bài tập (sau đây gọi chung là bài tập) có vai
N
G
trò quan trọng.
H Ư
Về phương diện nhận thức, người ta chia các mức quá trình nhận thức
TR ẦN
và các bậc trình độ nhận thức tương ứng như sau:
Bảng 1.3 Các mức quá trình nhận thức và các bậc trình độ nhận thức
B
Các mức quá Các bậc trình
A
Ó
ÁN TO tin
Đ
ÀN
2. Xử lý thông
- Tái tạo lại
Các đặc điểm - Nhận biết lại cái gì đã học theo cách thức không thay đổi. - Tái tạo lại cái đã học theo cách thức không thay đổi.
Hiểu và vận - Phản ánh đúng bản chất, ý nghĩa cái dụng
đã học.
- Nắm bắt ý - Vận dụng các cấu trúc đã học trong nghĩa
tình huống tương tự.
- Vận dụng
IỄ N D
- Nhận biết lại
-L
thông tin
tưởng
H
Hồi
Tái hiện
Í-
1.
độ nhận thức
10 00
trình
3. Tạo thông tin
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
Xử
lí,
giải - Nghiên cứu có hệ thống và bao quát
quyết vấn đề
một tình huống bằng những tiêu chí
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 24
riêng.
H
Ơ
một tình huống mới.
N
- Vận dụng các cấu trúc đã học sang
ẠO
1.5. QUY TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP 1.5.1. Bước 1: Lựa chọn chủ đề
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
TP
.Q
qua những tiêu chí riêng.
U Y
N
- Đánh giá một hoàn cảnh, tình huống
G
Các chủ đề tích hợp thường sẽ được đưa ra hoặc gợi ý trong chương
H Ư
N
trình. Tuy nhiên giáo viên cũng có thể tự xác định chủ đề tích hợp cho phù hợp với hoàn cảnh địa phương, trình độ học sinh. Để xác định chủ đề GV cần:
TR ẦN
- Rà soát các môn học qua khung chương trình hiện có; chuẩn kiến thức kĩ năng; chuẩn năng lực để tìm ra các chủ đề gắn với thực tế, có tính phổ biến,
10 00
B
gắn liền với kinh nghiệm sống, phù hợp trình độ nhận thức của học sinh. - GV cũng có thể đọc thêm sách chuyên ngành ở bậc đại học.
A
1.5.2. Bước 2. Xác định các vấn đề (câu hỏi) cần giải quyết trong chủ đề
H
Ó
Đây là bước định hướng các nội dung cần được đưa vào trong chủ đề.
Í-
Các vấn đề này là những câu hỏi mà thông qua quá trình học tập chủ đề HS có
-L
thể trả lời được.
TO
ÁN
1.5.3. Bước 3: Xác định các kiến thức cần thiết để giải quyết các vấn đề Các kiến thức cần thiết để giải quyết vấn đề có thể thuộc một môn học
D
IỄ N
Đ
ÀN
hoặc nhiều môn học khác nhau. Để thực hiện tốt việc này, có thể phối hợp các
GV bộ môn có liên quan đến chủ đề, cùng xây dựng các nội dung nhằm đảm bảo tính chính xác khoa học và sự phong phú của chủ đề. 1.5.4. Bước 4: Xây dựng mục tiêu dạy học của chủ đề - Để xác định mục tiêu chủ đề tích hợp ta cần: + Rà soát xem kiến thức cần dạy, kĩ năng cần rèn luyện thông qua chủ đề tích
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 25
hợp ở từng môn là những kiến thức, kĩ năng nào.
N
+ Xác định các năng lực của HS (đặc biệt là các năng lực xuyên môn) có thể
N
- Xác định kiến thức cần quan tâm khi tổ chức dạy học chủ đề tích hợp.
H
Ơ
được hình thành và phát triển thông qua chủ đề.
U Y
- Dạy học tích hợp tạo cơ hội cho HS rèn luyện các kĩ năng đa dạng của bản
.Q
thân, bao gồm cả những kĩ năng của từng môn học và kĩ năng chung. Hơn thế
TP
nữa qua đó sẽ hình thành và phát triển năng lực.
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
- Mục tiêu chủ đề tích hợp sẽ quyết định xem chủ đề đó tích hợp kiến thức, kĩ
Đ
năng của môn nào.
N
G
1.5.5. Bước 5: Xây dựng nội dung các hoạt động dạy học của chủ đề
H Ư
Để thực hiện được việc này cần làm rõ: Chủ đề có những hoạt động
TR ẦN
nào? Từng hoạt động đó thực hiện vai trò gì trong việc đạt được mục tiêu toàn bài? Có thể chia hoạt động theo vấn đề cần giải quyết hoặc theo cấu trúc nội
B
dung của chủ đề. Mỗi nội dung nhỏ, hoặc một vấn đề cần giải quyết của chủ
10 00
đề có thể được xây dựng thành một hoặc vài hoạt động dạy học khác nhau. 1.5.6. Bước 6: Lập kế hoạch dạy học chủ đề
Ó
A
Xây dựng kịch bản tổ chức dạy học toàn bộ chủ đề: thực hiện các hoạt
Í-
H
động như nào; ai, làm gì, thời gian bao lâu, ở đâu... Hiểu một cách đơn giản,
-L
đây chính là quá trình xây dựng giáo án dạy học chủ đề tích hợp đã xây dựng.
ÁN
Ở bước này ta cũng có thể làm rõ:
TO
- Xác định xem chủ đề này sẽ được tiến hành vào thời điểm nào: cuối kì, cuối
D
IỄ N
Đ
ÀN
năm hay trong giờ ngoại khóa.
- Dự kiến dung lượng, thời lượng cho chủ đề. Thông thường thời gian cho một chủ đề khoảng 3-7 tiết học trên lớp là phù hợp. 1.5.7. Bước 7: Tổ chức dạy học và đánh giá chủ đề Việc tổ chức dạy học chủ đề tích hợp được thực hiện linh hoạt tùy theo điều kiện trang thiết bị, cơ sở vật chất, trình độ HS và thời gian cho phép.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 26
1.6. THỰC TRẠNG VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM DẠY HỌC TÍCH HỢP
N
TRONG MÔN HÓA HỌC
H
Ơ
1.6.1. Thực trạng dạy học hóa học trong nhà trường phổ thông
N
Mục tiêu giáo dục phổ thông là giúp HS phát triển toàn diện, chuẩn bị
U Y
cho HS tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động. Để hiện thực mục
.Q
tiêu đó, nội dung PT thường bao gồm nhiều môn học khác nhau. Tuy nội
TP
dung các môn học và nhiệm vụ của chúng có thể khác nhau, song chúng vẫn
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
có những mối quan hệ nhất định, nhiều khi là rất chặt chẽ. Tuy nhiên, trong
Đ
thực tế DH các môn học nói chung, việc thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ của
N
G
môn học, cũng như khai thác mối quan hệ giữa các môn học đã không được
H Ư
quan tâm đúng mức. Điều đó dẫn đến chất lượng GD-PT, mà biểu hiện cụ thể
TR ẦN
thường là năng lực vận dụng kiến thức vào thực tế, cũng như năng lực giải quyết vấn đề của HS bị hạn chế. Bên cạnh đó, các tri thức khoa học và kinh
B
nghiệm xã hội của loài người phát triển như vũ bão, trong khi quĩ thời gian để
10 00
HS ngồi trên ghế nhà trường là có hạn. Vì vậy, HS muốn phát triển trí tuệ của mình không có cách nào khác là phải tự mình hoạt động một cách tích cực và
Ó
A
tự giác. Đó chính là bản chất của của mối quan hệ biện chứng giữa dạy và
Í-
H
học, giữa hoạt động và phát triển. Để thực hiện được việc nâng cao năng lực
-L
và hiệu quả học tập của HS, BGD-ĐT đã có những chỉ đạo sát sao về việc
ÁN
thực hiện DHTH trong các môn học như GD đạo đức, học tập và làm theo
TO
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; GD pháp luật; GD phòng chống tham
D
IỄ N
Đ
ÀN
nhũng; GD chủ quyền quốc gia, tài nguyên và môi trường về biên giới, biển, đảo; sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; bảo vệ môi trường; đa dạng sinh học và bảo tồn thiên nhiên; ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai; GD an toàn giao thông… nhưng do nhiều lý do khác nhau
nên việc thực hiện không được nhất quán.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 27
Nguyên nhân cơ bản phổ biến trước hết là do chương trình SGK chưa
Ơ
H
khá nặng, người dạy khó áp dụng đầy đủ và hiệu quả những PP DHTH, GV
N
đáp ứng đầy đủ những yêu cầu của việc DHTH, nội dung và phân bố CT còn
N
chưa được tạo điều kiện đầy đủ, chưa có được tầm nhìn, kĩ năng, cần thiết cho
U Y
DHTH và bị đóng khung bởi thời gian. Lớp nào, học kỳ nào có bao nhiêu
.Q
tuần phải thanh toán xong những nội dung gì; kiểm tra, đánh giá ra sao vào
TP
tuần thứ mấy… đều được quy định rõ ràng khiến cho đội ngũ GV đều không
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
tránh khỏi lúng túng khi thực hiện.
Đ
GV ở trường PT hiện nay chủ yếu đào tạo để giảng dạy các môn học
N
G
riêng rẽ, việc bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cũng chủ
H Ư
yếu liên quan đến môn học mà họ phụ trách. Chính vì vậy, đa số GV có tâm
TR ẦN
lý coi trọng chuyên môn mình, ít cởi mở và hợp tác với GV các môn khác. HS chỉ có thể phát triển tốt trong quá trình DH khi thầy, cô giáo phát huy tốt vai
B
trò của người tổ chức, điều khiển, làm giảm nhẹ khó khăn cho HS trong quá
10 00
trình nhận thức, biết cách khuyến khích HS tích cực tham gia vào hoạt động nhận thức.
Ó
A
Việc DHTH phải được nghiên cứu một cách cụ thể cho từng môn học
Í-
H
và phù hợp với từng đối tượng HS ở các vùng miền khác nhau. Việc DH trên
-L
lớp chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố giới tính, văn hóa, kinh nghiệm, trình độ,
ÁN
năng khiếu, sở thích của HS và đặc biệt là cách tiếp cận DH cụ thể.
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
1.6.2. Thực trạng dạy học tích hợp môn Hóa học ở Thành phố Qui Nhơn Nhận thức được tầm quan trọng của việc đổi mới PPDH, nhiều trường
THPT ở Thành phố Qui nhơn đã có những cố gắng nghiên cứu đổi mới PPDH môn Hóa học và đã đạt được những tiến bộ trong việc phát huy tính tích cực của HS. Việc ứng dụng DHTH vào môn Hóa học đã cung cấp cho HS những kiến thức cơ bản về con người, môi trường và xã hội, đồng thời làm tăng cường sự hiểu biết về các mối quan hệ, sự tác động qua lại giữa con người với
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 28
tự nhiên trong sinh hoạt và lao động sản xuất, từ đó góp phần hình thành ở HS
Ơ
H
HS, phát triển óc quan sát, khả năng phân tích, tổng hợp so sánh và tạo hứng
N
ý thức bảo vệ môi trường, hỗ trợ và đẩy mạnh các hoạt động nhận thức của
N
thú học tập bộ môn Hóa học một cách đáng kể.
U Y
Song song đó, Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Bình Định đã tổ chức tập
.Q
huấn cho các GV cốt cán tại các trường THPT những kiến thức cơ bản về
TP
DHTH. Từ đội ngũ này các trường THPT sẽ phổ biến rộng hơn cho GV trong
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
trường về PPDH. Một số GV đã có nhiều nỗ lực đổi mới PP và hình thức tổ
Đ
chức DH phù hợp cho riêng mình, đã biết áp dụng DHTH vào từng bài giảng,
N
G
GV không chỉ sử dụng đơn thuần một PP truyền thụ kiến thức duy nhất mà có
H Ư
sự phối hợp nhịp nhàng với các các PPDH khác, tạo điều kiện để HS tham gia
TR ẦN
thảo luận, đóng góp ý kiến một cách tích cực và tiếp thu bài hiệu quả, nhằm tạo ra những chuyển biến đáng kể trong phong trào thi đua dạy tốt - học tốt
B
của toàn trường. Tuy nhiên việc làm này chưa đồng bộ và thường xuyên, vẫn
10 00
còn nhiều GV sử dụng các PPDH truyền thống, đặc biệt là thuyết trình, vì vậy chưa phát huy tính tích cực và sáng tạo của HS, không nâng cao hiệu quả học
Ó
A
tập và do đó mà mục tiêu DH cũng không đạt được như yêu cầu. Chính vì vậy
Í-
H
chúng tôi thấy cần phải cố gắng để đưa nhiều nội dung, chuyên đề gắn với
-L
DHTH vào bài học hóa học THPT.
ÁN
Kết quả khảo sát của một số SV lớp sư phạm hóa học K36 về thực
TO
trạng dạy học tích hợp tại trường phổ thông mà sinh viên thực tập sư phạm 2
D
IỄ N
Đ
ÀN
trên địa bàn tỉnh Bình Định cho thấy có 3/11 sinh viên trả lời là tại trường mình các GV có dạy học tích hợp ở bộ môn hóa học. Qua kết quả khảo sát có thể thấy việc dạy học tích hợp trên địa bàn tỉnh Bình Định còn tương đối ít trong khi nhu cầu thực tế về dạy học tích hợp sau 2015 là rất lớn. Vì vậy cần bồi dưỡng thường xuyên, tập huấn cho GV để dạy học tích hợp trở thành phương pháp dạy học hiệu quả nhất.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 29
CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TÍCH
N
HỢP TRONG HÓA HỌC 10 THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
H
Ơ
NĂNG LỰC
N
2.1. PHÂN TÍCH NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC 10
U Y
CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH
TP
.Q
2.1.1. Mục tiêu cơ bản chương Oxi – lưu huỳnh 2.1.1.1. Về kiến thức
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
- HS biết:
Đ
+ Khái quát về nhóm VIA: Cấu tạo nguyên tử, trạng thái oxi hóa có thể có,
N
G
tính chất chung của các nguyên tố nhóm VIA, sự biến đổi mang tính quy luật
H Ư
các tính chất của các nguyên tố và hợp chất với hiđro trong nhóm, một số
TR ẦN
khác biệt giữa oxi với các nguyên tố khác trong nhóm. + Cấu tạo phân tử, tính chất vật lí, tính chất hóa học, ứng dụng của các đơn
10 00
SO3, H2SO4, muối sunfat.
B
chất như: O2, O3, S và một số hợp chất của oxi, lưu huỳnh như:, H2S, SO2, - HS hiểu:
Ó
A
+ Nguyên nhân quyết định tính chất của các đơn chất như: O2, O3, S và một
Í-
H
số hợp chất của oxi, lưu huỳnh.
-L
+ Nguyên tắc và PP điều chế của các đơn chất, hợp chất của oxi và lưu huỳnh.
ÁN
2.1.1.2. Về kĩ năng
TO
- Vận dụng những kiến thức về cấu tạo nguyên tử, liên kết hóa học, phản ứng
D
IỄ N
Đ
ÀN
oxi hóa – khử,…để dự đoán và giải thích tính chất hóa học cơ bản của các đơn chất, hợp chất của oxi và lưu huỳnh. - Tiến hành một số thí nghiệm về tính chất hóa học của O2, S, H2S, SO2, H2SO4 đặc và loãng.
- Quan sát, nhận xét, giải thích, kết luận các hiện tượng thí nghiệm.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 30
- Cân bằng phản ứng oxi hóa – khử, xác định chất khử, chất oxi hóa.
Ơ
H
- Vận dụng các kiến thức đã học để giải thích một số hiện tượng trong tự
N
- Giải các bài tập có liên quan đến kiến thức của chương.
N
nhiên như: ô nhiễm không khí, đất, nước, sự phá hủy tầng ozon, mưa axit,…
U Y
- Học tập chủ động, sáng tạo, kỹ năng hoạt động độc lập, hoạt động nhóm.
.Q
2.1.1.3. Về thái độ
TP
- Hứng thú, say mê học tập, phương pháp tư duy và nghiên cứu hóa học.
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
- Sự tỉ mỉ, cẩn thận khi tiếp xúc với hóa chất.
Đ
- Ý thức bảo vệ môi trường, thái độ đúng đắn đối với các nguyên nhân gây ô
N
G
nhiễm môi trường, gây mưa axit, ý thức bảo vệ tầng ozon.
TR ẦN
2.1.2. Năng lực hình thành
H Ư
- Ý thức vận dụng kiến thức học được vào cuộc sống. - Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
10 00
- Năng lực tính toán
B
- Năng lực quan sát
- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học
Ó
A
- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống
Í-
H
- Năng lực tự học
-L
2.2. XÂY DỰNG MỘT SỐ CHỦ ĐỀ DẠY HỌC TÍCH HỢP TRONG
ÁN
DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 10 THPT CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
2.2.1. Nguyên tắc lựa chọn chủ đề tích hợp DHTH nhằm mục tiêu phát triển năng lực và phẩm chất người học, đặc
biệt là năng lực giải quyết các vấn đề gắn với thực tiễn cuộc sống. Vì vậy khi lựa chọn chủ đề tích hợp phải tuân thủ các nguyên tắc sau: - Nguyên tắc 1: Đảm bảo mục tiêu GD hình thành và phát triển năng lực cần thiết cho người học. - Nguyên tắc 2: Đáp ứng được yêu cầu phát triển của xã hội, mang tính thiết
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 31
thực và có ý nghĩa với người học.
N
- Nguyên tắc 3: Đảm bảo tính khoa học và tiếp cận những thành tựu của khoa
H
Ơ
học hiện đại nhưng vừa sức với HS.
N
- Nguyên tắc 4: Đảm bảo tính giáo dục và giáo dục vì sự phát triển bền vững.
U Y
- Nguyên tắc 5: Tăng tính thực hành, thực tiễn, ứng dụng và quan tâm tới các
.Q
vấn đề xã hội mang tính địa phương.
TP
2.2.2. Nguyên tắc lựa chọn nội dung tích hợp
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
Đối với nguyên tắc này GV phải xác định được nội dung cần tích hợp
Đ
trong kiến thức môn học, biết cách lựa chọn, phân loại các kiến thức tương
N
G
ứng, phù hợp với các mức độ tích hợp khác nhau khi đưa vào bài. Khi lựa
H Ư
chọn nội dung tích hợp trong Hóa học 11 cần dựa vào các nguyên tắc sau:
TR ẦN
Đảm bảo tính đặc trưng bộ môn: Hướng tới mục tiêu bài học và chú trọng các kiến thức được tích hợp vào phải được tiềm ẩn trong nội dung bài
B
học, phải có mối quan hệ logic chặt chẽ trong bài học.
10 00
Đảm bảo nguyên tắc vừa sức với HS: Các kiến thức tích hợp được đưa vào bài học phải có hệ thống, được sắp xếp hợp lí làm cho kiến thức môn học
Ó
A
thêm phong phú, sát với thực tiễn, tránh sự trùng lặp, không thích hợp với
-L
chính.
Í-
H
trình độ của HS, không gây quá tải, ảnh hưởng đến việc tiếp thu nội dung
ÁN
Đảm bảo nội dung có tính chọn lọc cao: nhằm kích thích được hứng
TO
thú của HS, yêu cầu HS phải tư duy, tưởng tượng, tự tìm tòi và vận dụng linh hoạt. Sinh học, GDCD, Vật lý, Toán học...để giải thích cũng như để hiểu vấn đề một cách sâu sắc hơn. 2.2.3. Xây dựng quy trình bài học tích hợp Để thiết kế chủ đề tích hợp, cần thực hiện các hoạt động qua các bước
D
IỄ N
Đ
ÀN
Những nội dung có tính thực tiễn, vận dụng những kiến thức các môn học
sau:
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 32
Bước 1: Xây dựng và lựa chọn chủ đề/bài học tích hợp
Ơ
H
quan chặt chẽ với nhau trong các môn học của CT hiện hành và các nội
N
- Rà soát CT, SGK để tìm ra các nội dung DH gần giống nhau, có liên
N
dung giáo dục cần tích hợp để xây dựng chủ đề/bài học tích hợp.
U Y
- Tìm ra những nội dung giáo dục liên quan đến các vấn đề thời sự của địa
.Q
phương, đất nước để xây dựng chủ đề/bài học. GV cần phải trả lời các câu
TP
hỏi:
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
1. Tại sao lại phải DHTH?
Đ
2. Tích hợp nội dung nào là hợp lí? Các nội dung cụ thể đó là gì? Thuộc các
N
G
môn học, bài học nào trong CT?
H Ư
3. Logic và mạch phát triển các nội dung đó như thế nào?
TR ẦN
4. Thời lượng cho bài học tích hợp là bao nhiêu?
Từ đó, xác định (đặt tên) cho chủ đề/bài học. Tên chủ đề/bài học làm
B
sao phải phản ánh được nội dung của chủ đề/bài học.
10 00
Bước 2: Xác định mục tiêu của bài học tích hợp, bao gồm: kiến thức, kĩ năng, thái độ, định hướng các năng lực cần hình thành ở người học.
Thời
học lượng
-L
bài
Í-
Tên
H
Ó
A
Sau khi xác định mục tiêu cho phép GV có thể hoàn thành bảng sau:
kiến (tiết)
Mục
góp
của
tiêu môn
dạy học
(các môn) vào bài học
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
(tích hợp)
dự
Đóng
Bước 3: Xác định PPDH chủ yếu sẽ tiến hành PP là con đường để GV đạt được mục đích DH. PP phù hợp sẽ giúp GV thành công trong tiết học. Việc xác định PPDH phải phù hợp với mục tiêu cụ thể, nội dung cụ thể, đặc trưng của từng PP và sự phối hợp giữa chúng.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 33
PPDH đó phải đơn giản, giúp HS tự học ở mức độ cao, phát huy tính tích cực,
N
chủ động và sáng tạo của HS.
H
Ơ
Bước 4: Thiết kế các hoạt động dạy học
N
Căn cứ vào thời gian dự kiến, mục tiêu DH và PPDH đã xác định,
U Y
trong đó có cả đặc điểm tâm sinh lí và yếu tố vùng miền để thiết kế các
.Q
hoạt động DH cho phù hợp.
TP
Bước 5: Xây dựng công cụ đánh giá mục tiêu
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
Công cụ đánh giá cho phép GV có thể biết được mục tiêu DH đề ra có
N
DH và thông qua các công cụ đánh giá. Ví dụ:
G
Đ
đạt được hay không. Mục tiêu DH được thực hiện thông qua các hoạt động
H Ư
Minh chứng/Sản
Mục tiêu dạy học
Công cụ đánh giá
TR ẦN
phẩm
Nêu được khái niệm …
Nêu được khái niệm …
Nhiệm vụ
B
Phân tích được mối quan hệ Trình bày được mối
Câu hỏi
quan hệ giữa các khái
10 00
…
niệm trong nhiệm vụ …
…
Sử dụng công nghệ thông tin
Các sản phẩm
Dự án
…
…
-L
để làm …
Í-
H
Ó
A
Chứng minh được …
ÁN
Hợp tác với bạn trong …
TO
2.3. XÂY DỰNG MỘT SỐ CHỦ ĐỀ DẠY HỌC TÍCH HỢP TRONG
D
IỄ N
Đ
ÀN
DẠY HỌC HÓA HỌC 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
2.3.1. Chủ đề: Oxi – ozon và sự sống trên Trái Đất 1. Chủ đề: OXI – OZON VÀ SỰ SỐNG TRÊN TRÁI ĐẤT 1.1. Lí do chọn chủ đề: Oxi là nguyên tố hóa học không thể thiếu đối với sự sống, là nguyên tố có mặt ở khắp nơi trên Trái Đất. Oxi có trong cơ thể con người, động vật cây
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 34
cối … đặc biệt là trong khí quyển. Oxi tham gia vào quá trình cháy, hô hấp và
Ơ
H
Ở chương trình phổ thông, những kiến thức liên quan đến oxi được đề
N
quang hợp. Oxi là nguyên tố tạo nên sự sống.
N
cập trong nhiều bài học của các môn Hóa học, Công nghệ, Sinh học, Địa lí
U Y
làm cho việc tìm hiểu kiến thức bị rời rạc, không liền mạch, một số kiến thức
.Q
bị lặp lại gây khó khăn cho học sinh trong việc tiếp thu kiến thức cũng như
TP
vận dụng để giải quyết các vấn đề đặt ra trong cuộc sống. Từ đó giúp học sinh
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
trả lời câu hỏi “Vì sao sau cơn giông không khí trở nên trong lành dễ chịu?”.
G
Đ
1.2. MỤC TIÊU CHỦ ĐỀ
N
1.2.1. Kiến thức
H Ư
- HS nêu được cấu tạo, tính chất vật lí, hóa học của oxi ứng dụng vai trò của
TR ẦN
oxi và ozon đối với sự sống trên Trái Đất, trình bày được nguyên tắc điều chế Oxi trong phòng thí nghiệm, nguồn oxi và ozon trong tự nhiên.
B
- Giải thích được tính oxi hóa mạnh của oxi và ozon có tính oxi hóa mạnh hơn
10 00
oxi. Chứng minh được nguyên nhân và tác hại của sự suy giảm tầng ozon, vòng tuần hoàn oxi mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp.
Ó
A
- Viết được PTHH minh họa tính chất của oxi và ozon.
Í-
H
- Giải thích được các vấn đề liên quan đến cuộc sống và giải được một số bài
-L
tập liên quan.
ÁN
1.2.2. Kĩ năng
TO
- Dự đoán, kiểm chứng, kết luận được về tính chất hóa học của oxi, ozon.
D
IỄ N
Đ
ÀN
- Rèn luyện cho học sinh kỹ năng quan sát thí nghiệm, rút ra được nhận xét về tính chất, điều chế. - Tính toán một số bài tập liên quan. - Phân tích được vai trò của tầng ozon trong khí quyển đối với con người và các sinh vật trên Trái đất. 1.2.3. Thái độ
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 35
- Học sinh cần có ý thức vận dụng những kiến thức liên môn để giải quyết các
Ơ
H
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường: có những hành động thiết thực như
N
vấn đề của bài học và thực tế đặt ra.
N
trồng cây xanh, bảo vệ rừng để tăng lượng oxi, giảm khí cacbonic và sử dụng
U Y
các thiết bị thân thiện với môi trường, giảm lỗ thủng tầng ozon.
.Q
- Nghiêm túc, hợp tác tốt, linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức
Năng lực chuyên biệt
Tự học.
Thực hành hóa học.
Giải quyết vấn đề.
Giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học.
Sử dụng CNTT và TT.
Vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống.
H Ư
N
G
Đ
Năng lực chung
TR ẦN
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
1.2.4. Các năng lực chính hướng tới
ẠO
TP
liên môn trong việc lĩnh hội kiến thức.
Hợp tác.
Hóa học
8
H
8
Í-
Sinh học
Ó
10
ÁN
-L
8
4
28
Không khí – sự cháy
6
29
Oxi – Ozon
2
10
Hoạt động của cơ
3
16
Tuần hoàn máu và lưu thông bạch huyết.
4
20
Hô hấp và cơ quan hô hấp.
10
3
16
Hô hấp tế bào
10
3
17
Quang hợp
Công nghệ 7
1
50
Môi trường nuôi thủy sản
Địa lí
1
11
Khí quyển – sự phân bố nhiệt độ
TO
8
ÀN Đ
Nội dung
10
D
IỄ N
Chương Bài
10 00
Lớp
A
Môn
B
1.3. Nội dung chương trình các môn học được tích hợp trong chủ đề
không khí trên trái đất. 1.4. Đối tượng dạy học của chủ đề
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 36
- Thực hiện cho đối học sinh lớp 10A3 trường THPT số 1 Phù Mỹ - Bình
N
Định. Sĩ số lớp: 39
H
Ơ
1.5. Ý nghĩa của chủ đề
N
Dạy học tích hợp có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục, rèn luyện
U Y
và phát triển kỹ năng tư duy, phân tích tổng hợp, khái quát hóa, trừu tượng
TP
1.5.1. Đối với học sinh
ẠO
Thông qua chủ đề học sinh có thể:
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
.Q
hóa. Chính lẽ đó đã mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực sau:
Đ
- Vận dụng kiến thức liên môn về tính chất hóa học của oxi, ozon và về quá
N
G
trình hô hấp, quang hợp để giải quyết tình huống thực tiễn như hiệu ứng nhà
H Ư
kính, ô nhiễm không khí, vai trò của tầng ozon đối với sự sống của các loài
TR ẦN
sinh vật trên Trái Đất.
- Phát triên năng lực tìm hiểu tự nhiên và xã hội.
B
- Gắn lí thuyết với thực tiễn, tạo hứng thú học tập, giúp học sinh chủ động
10 00
hơn trong việc chiếm lĩnh tri thức nâng cao chất lượng dạy và học. 1.5.2. Đối với giáo viên
Ó
A
Rèn luyện kĩ năng tích hợp kiến thức liên môn để giảng dạy nội dung
Í-
H
hóa học, giải quyết các vấn đề đặt ra trong thực tiễn, các vấn đề đặt ra trong
-L
các môn học khác.
ÁN
1.6. Thiết bị dạy học và học liệu
TO
1.6.1. Giáo viên: SGK hóa học 8, Hóa học 10, Địa lí 10, Sinh học 8, Sinh học
D
IỄ N
Đ
ÀN
10, Công nghệ 7, dụng cụ cần thiết để hoạt động nhóm, máy tính, máy chiếu. 1.6.2. Học sinh: lên kế hoạch chuẩn bị những nội dung phân công.
1.7. Thông tin trợ giúp giáo viên 1.7.1. Tính chất vật lý của oxi Oxi là chất khí không màu, nặng hơn không khí. Dưới áp suất khí quyển, oxi hóa lỏng ở -1830C. Khí oxi ít tan trong nước (100 ml nước ở 200C,
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 37
1 atm hòa tan được 3,1 ml khí oxi).
Ơ
H
Ozon là khí màu xanh nhạt, mùi đặc trưng, hóa lỏng ở -1120C. Ozon
N
1.7.2. Tính chất vật lý của ozon
N
tan nhiều trong nước hơn oxi 16 lần (100 ml nước ở 00C hòa tan được 49 ml
U Y
khí ozon). Ozon là khí không bền, nó bị phân hủy trong nước và trong dung
TP
.Q
dịch kiềm. 1.7.3. Hô hấp
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
Mọi sinh vật đều sử dụng oxi cho quá trình hô hấp xảy ra ở mỗi tế bào (hô
Đ
hấp tế bào). Hô hấp tế bào là quá trình oxi hóa đường hay còn gọi là các phân
N
G
tử cacbohiđrat (thức ăn mà chúng ta ăn vào), tạo thành năng lượng cung cấp
TR ẦN
Bản chất của quá trình hô hấp
H Ư
cho các hoạt động sống của cơ thế, đồng thời thải ra khí CO2 và H2O. Glucozơ + Khí oxi → Khí cacbonic + nước + năng lượng
B
Phương trình tổng quát:
10 00
C6H2O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O + Năng lượng (ATP + nhiệt)
Ó
hít vào và thở ra.
A
Cơ thể sống lấy oxi cần cho quá trình hô hấp và thải khí cacbonic bằng cách
Í-
H
1.7.4. Ozon trong tự nhiên
-L
- Tầng bình lưu nằm trên tầng đối lưu với ranh giới trên dao động trong
ÁN
khoảng độ cao 50 km. Không khí tầng bình lưu loãng hơn, ít chứa bụi và các
TO
hiện tượng thời tiết. Ở độ cao khoảng 25 km, phía trên đỉnh tầng đối lưu và
D
IỄ N
Đ
ÀN
phần dưới của tầng bình lưu tồn tại một lớp không khí giàu khí ozon, nhiệt độ trong tầng ozon gần như không đổi. - Trong tự nhiên, O3 có thể được tạo thành từ O2 do phóng tĩnh điện, tia cực
tím, ví dụ như trong các tia chớp. + O3 được tạo thành bởi tia cực tím, nó phá vỡ các phân tử O2, tạo thành oxi nguyên tử. Oxi nguyên tử sau đó kết hợp với phân tử oxi chưa bị phá vỡ để
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 38
tạo thành O3.
Ơ
H
dàng như các thiết bị sử dụng điện cao áp, ti vi và máy photocopy, động cơ
N
+ Một số thiết bị điện có thể sản sinh ra O3 mà con người có thể ngửi thấy dễ
N
điện sử dụng chổi quét,... cũng có thể sản sinh O3 do sự đánh lửa lặp lại bên
.Q
hay máy bơm thủy lực, sản sinh nhiều O3 hơn các động cơ nhỏ.
U Y
trong khối các động cơ lớn, ví dụ những chiếc được sử dụng cho máy nâng
TP
- Một số loài sinh vật có khả năng tổng hợp O3 như thông, rong biển.
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
1.7.5. Ứng dụng của ozon trong cuộc sống
Đ
GV xem một số ứng dụng trong SGK. Ngoài ra, ozon còn có một số ứng dụng
N
G
trong một số lĩnh vực như:
H Ư
- Trong công nghiệp:
TR ẦN
+ Khử các chất gây ô nhiễm có trong nước bằng phương pháp hóa học (sắt, asen, hiđro sunfua, nitrit, và các chất hữu cơ phức tạp liên kết với nhau tạo ra
B
"màu" của nước).
10 00
+ Hỗ trợ trong gia công chất dẻo (plastic) để cho phép mực kết dính. + Đánh giá tuổi thọ của mẫu cao su để xác định chu kỳ tuổi thọ của cả cao su.
Ó
A
- Trong y tế: Ozon cùng với các ion hypoclorit được sản xuất tự nhiên bởi các
Í-
H
tế bào máu trắng (bạch cầu) cũng như rễ của cây cúc vạn thọ như là phương
-L
pháp để tiêu diệt các vật thể lạ. Khi ozon phân rã nó tạo thành các gốc tự do
ÁN
của oxi, là những chất có hoạt tính cao tiêu diệt phần lớn các phân tử hữu cơ.
TO
- Ứng dụng của ozon trong đời sống hàng ngày:
D
IỄ N
Đ
ÀN
+ Tiệt trùng rau quả thực phẩm.
+ Loại bỏ dư lượng thuốc trừ sâu và các hoá chất độc hại. + Xử lý Không khí. - Ozon ứng dụng trong nuôi trồng thuỷ sản + Ozon giúp loại bỏ vi rút gây bệnh và làm tôm luôn khỏe mạnh hơn mà không cần đến các loại hóa chất có hại và giúp các hộ nuôi tôm giống nuôi
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 39
trồng tôm hữu cơ.
N
+ Tăng cường độ phân hủy đối với các thức ăn thối rữa lắng đọng.
H
Ơ
1.7.6. Nguyên nhân và tác hại của việc thủng tầng ozon.
N
Nguyên nhân:
U Y
- Lượng khí CFC thải ra quá nhiều. Chất khí này được thải ra từ các tủ lạnh,
.Q
các hệ thống máy điều hoà. Kể từ sau khi nghị định thư được ký kết tại
TP
Montreal vào năm 1997, chúng dần được thay thế bằng các chất khí khác.
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
- Ozon có thể bị phá hủy bởi các nguyên tử clo, flo hay brôm trong bầu khí
Đ
quyển.
N
G
- Một “thủ phạm tích cực” nữa chính là chất thải công nghiệp, đặc biệt là các
H Ư
khí NOx, CO2 ... Những chất thải loại này vẫn bền bỉ và dai dẳng bay vào bầu
TR ẦN
khí quyển và làm công việc phá hoại tầng ozon.
- N2O được tạo ra bằng cách sản xuất phân bón nitơ hay xử lí nước thải, 1/3
B
tổng lượng N2O thải vào khí quyển là từ những hoạt động của con người như
10 00
đốt cháy nguyên liệu hóa thạch, sử dụng phân bón gốc nitơ, vận hành các nhà máy xử lí nước thải hay các quy trình công nghiệp khác liên quan đến nitơ.
Ó
A
- Ngoài ra, khói thoát ra trong các vụ phóng tên lửa có thể bào mòn tầng ozon,
Í-
H
tạo điều kiện cho các tia tử ngoại có hại từ Mặt Trời xâm nhập vào Trái Đất,
-L
chúng thải trực tiếp khí clo ra tầng bình lưu. Tại đây clo phản ứng với oxi để
ÁN
tạo ra clo oxit - chất có khả năng hủy diệt ozon.
TO
GV đọc thêm phần Tư liệu trong SGK.
D
IỄ N
Đ
ÀN
Tác hại: - Thủng tầng Ozon làm suy giảm sức khỏe con người và động vật: tia tử ngoại gây bệnh đục thủy tinh thể, mắt sẽ bị lão hóa và mù lòa. Ozon là một yếu tố tham gia tạo thành các khối u ác tính (ung thư da). - Thủng tầng Ozon làm giảm chất lượng không khí: suy giảm tầng ozon làm tăng lượng bức xạ tử ngoại UV-B đến mặt đất và làm tăng các phản ứng hóa
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 40
học dẫn tới ô nhiễm khí quyển. Bức xạ tử ngoại UV-B kích thích tạo thành
N
các phân tử có tác động hóa học mạnh, nhanh chóng tác dụng với các chất
H
Ơ
khác tạo thành các chất ô nhiễm mới.
N
1.8. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
U Y
Chủ đề được thực hiện vào học kì II năm học 2016 – 2017.
.Q
1.8.1. Phương pháp dạy học
TP
- Phương pháp thuyết trình, đàm thoại.
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
- Phương pháp trực quan.
Đ
- Phương pháp hoạt động nhóm.
N
G
1.8.2. Phương pháp kiểm tra đánh giá: thông qua bài kiểm tra 1 tiết của 1.8.3. Chuẩn bị: 1.8.3.1. Chuẩn bị của GV
B
- Máy tính, máy chiếu.
TR ẦN
H Ư
chương.
10 00
- Phấn, bảng, bút, nháp, sơ đồ tranh ảnh, phiếu học tập để thảo luận nhóm. 1.8.3.2. Chuẩn bị của HS
Ó
A
- Bài báo cáo, bút, thước…
Í-
H
- Tìm hiểu tài liệu liên quan đến nội dung thực hiện.
-L
1.9. Gợi ý tổ chức các hoạt động dạy và học
ÁN
Đặt vấn đề
TO
Khoa học đã chứng minh rằng Sao Hỏa là hành tinh giống với Trái Đất
D
IỄ N
Đ
ÀN
nhất trong hệ Mặt Trời. Tuy nhiên cho đến nay các nhà khoa học vẫn chỉ ra rằng chỉ trên Trái Đất mới có sự sống. Mặt khác Trái đất có màu xanh, Sao Hỏa thì không. Có mối liên hệ gì giữa màu xanh của trái đất với sự sống và nguyên tố nào đã tạo nên màu xanh của trái đất? Điều đó sẽ được giải thích rõ qua chủ đề “Oxi - ozon và sự sống trên trái đất”
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 41
Giải quyết vấn đề: Để hiểu rõ hơn chúng ta sẽ lần lượt tìm hiệu các nội dung
N
của chủ đề.
H
Ơ
Nội dung 1: Tìm hiểu cấu tạo, trạng thái tự nhiên và điều chế Oxi. nguyên tố oxi.
TP
.Q
Lịch sử tìm ra oxi và sự phổ biến của nguyên tố oxi
U Y
N
GV phát tờ rơi cung cấp thông tin về lịch sử tìm ra oxi và sự phổ biến của
1. Lịch sử tìm ra oxi
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
Oxy được phát hiện bởi dược sĩ người Thụy Điển Carl Wilhelm
G
Đ
Scheele năm 1772 bằng cách đun nóng oxit đồng và một hỗn hợp vài muối
N
nitrat. Scheele gọi oxy là "khí cháy" vì nó là khí hỗ trợ sự cháy duy nhất được
H Ư
phát hiện lúc đó. Ông đã viết một báo cáo về phát hiện này trong một bản thảo
TR ẦN
của mình với tựa đề Treatise trên Air và Fire, sau đó gửi cho nhà xuất bản trong năm 1775.
B
2. Sự phổ biến của nguyên tố oxi.
10 00
Oxy là nguyên tố phổ biến nhất ở vỏ Trái Đất. Oxy là nguyên tố phổ biến thứ 3 trong vũ trụ sau hydro và heli. Người ta ước tính nó chiếm 49,2% khối
Ó
A
lượng của vỏ Trái Đất và chiếm khoảng 88,8% khối lượng các đại
-L
hay ozon).
Í-
H
dương (là nước) và 20% theo thể tích bầu khí quyển Trái Đất (là oxi phân tử
ÁN
Câu hỏi:
TO
1. Oxi được tìm ra vào thời gian nào? GV phát phiếu học tập số 1, yêu cầu HS trả lời câu hỏi trong phiếu học tập.
D
IỄ N
Đ
ÀN
2. Lấy ví dụ để thấy rõ oxi là nguyên tố phổ biến thứ 3 trên Trái Đất.
Phiếu học tập số 1 Tìm hiểu cấu tạo, trạng thái tự nhiên và điều chế oxi Câu 1: Xác định vị trí của nguyên tố oxi trong bảng hệ thống tuần hoàn. Viết CTCT, CTPT của khí Oxi. Xác định loại liên kết hình thành trong phân tử
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 42
Oxi.
N
Câu 2: Trong tự nhiên Oxi được tạo ra từ đâu? Trong khí quyển oxi tập trung
H
Ơ
ở đâu?
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
TP
.Q
U Y
N
Câu 3: Quan sát hình ảnh sau và trả lời câu hỏi:
TR ẦN
Điều chế Oxi bằng cách nào? Dựa vào kiến thức đã biết trình bày nguyên tắc điều chế Oxi trong phòng thí nghiệm.
B
Câu 4: Trình bày sơ đồ tóm tắt điều chế oxi trong công nghiệp từ không khí.
10 00
Nội dung 2: Tính chất vật lí của oxi và ozon GV phát phiếu học tập số 2, yêu cầu HS hoàn thành nội dung trong phiếu học
Phiếu học tập số 2 Tính chất vật lí của oxi và ozon
-L
Í-
H
Ó
A
tập.
ÁN
1. Tính chất vật lí của oxi và ozon về trạng thái, màu sắc, mùi vị?
TO
2. Vì sao những ngày nắng nóng, nhiệt độ cao cá thường phải ngoi lên mặt
D
IỄ N
Đ
ÀN
nước? 3. Vì sao càng lên cao hàm lượng khí oxi càng giảm?
Nội dung 3: Tính chất hóa học của oxi GV chia lớp thành 4 nhóm và yêu cầu HS tiến hành thí nghiệm hoàn thành phiếu học tập số 3.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 43
Phiếu học tập số 3
N
Tính chất hóa học của oxi Hiện tượng
PTHH và kết luận
N
Tên thí nghiệm
H
Ơ
I. Hoàn thành bảng sau
U Y
Thí nghiệm 1: Fe tác dung với
TP
.Q
O2 Thí nghiệm 2: S tác dụng với
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
O2
G
Đ
Thí nghiệm 3: Ancol etylic tác II. Thảo luận và trả lời các câu hỏi.
H Ư
N
dụng với O2
TR ẦN
1. Nhận xét về khả năng hoạt động hóa học của oxi qua các phản ứng hóa học trên?
B
2. Oxi có thể tác dụng với những chất nào?
10 00
3. Xác định vai trò của oxi trong các phản ứng oxi hóa khử trên
A
Đại diện các nhóm báo cáo kết quả.
Ó
GV phát phiếu hướng dẫn cho HS nghiên cứu trước ở nhà.
Í-
H
(Xem phụ lục 9: Phiếu hướng dẫn thí nghiệm)
-L
Nội dung 4: Tính chất hóa học của ozon
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
GV yêu cầu HS xem video và hoàn thành phiếu học tập số 4 Phiếu học tập số 4 Tính chất hóa học của ozon.
Hãy trả lời các câu hỏi sau: 1. Viết PTHH của ozon qua việc quan sát video phản ứng với KI. 2. Lấy ví dụ minh họa tính chất oxi hóa mạnh của ozon. 3. Nêu cách phân biệt oxi và ozon bằng phương pháp hóa học. 4. Vì sao sau cơn giông không khí trở nên trong lành hơn?
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 44
Nội dung 5: Ứng dụng của oxi và vai trò của tầng ozon
Ơ
H
nghiên cứu về quá trình quang hợp, nhóm 3 nghiên cứu về hô hấp, nhóm 4
N
GV chia lớp thành 4 nhóm lớn: nhóm 1 nghiên cứu về sự cháy, nhóm 2
N
nghiên cứu về vai trò của tầng ozon. Các nhóm thảo luận và hoàn thành các
U Y
câu hỏi trong phiếu học tập.
TP
.Q
Phiếu học tập số 5 Tìm hiểu về sự cháy
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Câu hỏi định hướng của GV
G
Đ
1. Sự cháy là gì? Điều kiện để xảy ra sự cháy.
N
2. Muốn dập tắt sự cháy, cần thực hiện biện pháp gì?
Chất cháy
TR ẦN
4. Hoàn thành bảng sau:
H Ư
3. Kể ra những phản ứng cháy thường gặp trong cuộc sống. PTHH
B
Than củi
Ứng dụng của các PTHH
10 00
Gas (C4H10)
-L
Í-
H
Ó
A
Nến đèn dầu (C25H52)
Phiếu học tập số 6 Tìm hiểu về quá trình quang hợp
ÁN
Hãy trả lời các câu hỏi sau:
TO
1. Trong tự nhiên oxi được tạo ra ở đâu?
D
IỄ N
Đ
ÀN
2. Mô tả quá trình quang hợp của cây dựa vào hình sau:
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 45
3. Trong môi trường nước thực vật có quang hợp không? Vai trò của các loài
H
Ơ
N
thực vật này đối với động vật ở nước.
U Y
N
Phiếu học tập số 7 Tìm hiểu về quá trình hô hấp
TP
.Q
1. Khí Oxi có vai trò như thế nào đối với cơ thể sống. 2. Phản ứng gì xảy ra khi chúng ta hít thở?
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
3. Theo nghiên cứu thì cơ thể ngừng thể quá 5 phút thì có thể gây tử vong.
G
Đ
Tuy nhiên những người thợ lặn, nhà du hành vũ trụ, lính cứu hỏa phải làm
N
việc trong điều kiện môi trường thiếu oxi. Bằng cách nào mà họ duy trùy sự
H Ư
sống được?
TR ẦN
4. Thuyết trình tuyên truyền về các biện pháp bảo vệ môi trường. Từ thực tế ở địa phương và nhà trường em hãy làm rõ một số nội dung: thực
B
trạng rác thải trong và ngoài nhà trường, các biện pháp bảo vệ môi trường của
10 00
nhà trường, kể tên các hoạt động cụ thể của Đoàn Thanh niên gần đây để bảo vệ môi trường. Cá nhân các em cần làm gì để giữ gìn môi trường trong lành?
Ó
A
Đại diện từng nhóm báo cáo kết quả.
ÁN
-L
Í-
H
GV nhận xét, bổ sung.
Phiếu học tập số 8 Vai trò của tầng ozon
TO
Tuy mỏng manh nhưng tầng ozon có vai trò rất quan trọng đối với sự sống
D
IỄ N
Đ
ÀN
trên Trái Đất vì nó hấp thụ phần lớn tia cực tím (UV) của bức xạ Mặt Trời, không cho các tia này đến được Trái Đất. Chính vì thế trong lịch sử của giới sinh vật, sự sống chỉ được di cư lên cạn khi trên Trái Đất xuất hiện tầng ozon. Do vậy, nếu tầng ozon bị phá hủy sẽ gây tác hại rất lớn đối với mọi sinh vật trên hành tinh. Tia bức xạ UV mà Mặt Trời tỏa ra chia làm 3 loại: UV - A, UV - Bvà UV - C.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 46
Trong đó UV - C rất có hại cho con người, UV - B gây tác hại cho da và có
N
thể gây tổn thương tế bào dẫn đến ung thư da. Tầng ozon đã giúp cản trở tia
H
Ơ
bức xạ UV - B và
N
UV - C. Các nghiên cứu cho thấy rằng cường độ bức xạ UV - B trên bề mặt
U Y
Trái Đất nhờ sự ngăn cản của tầng ozon trở nên yếu hơn tới 350 tỉ lần so với
TP
.Q
trên tầng khí quyển. Hãy trả lời câu hỏi: Nêu vai trò của tầng ozon?
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Nội dung 5: Ứng dụng của ozon
H Ư
N
Phiếu học tập số 5
G
Đ
GV yêu cầu HS đọc thông tin và trả lời câu hỏi trong phiếu học tập số 5.
Ứng dụng của ozon
TR ẦN
HS đọc các ứng dụng trong SGK. Ngoài ra ozon còn có ứng dụng trong một số lĩnh vực như:
B
1. Trong công nghiệp
10 00
- Khử các chất gây ô nhiễm có trong nước bằng phương pháp hóa học (sắt, asen, hiđro sulfua, nitrit và các chất hữu cơ phức tạp liên kết với nhau tạo ra
Ó
A
"màu" của nước, ví dụ như các máy khử độc, lọc nước…
Í-
H
- Hỗ trợ trong quá trình kết tụ.
-L
- Hỗ trợ trong gia công chất dẻo (plastic) để cho phép mực kết dính,
ÁN
- Đánh giá tuổi thọ của mẫu cao su để xác định chu kỳ tuổi thọ của cả lô cao
TO
su.
D
IỄ N
Đ
ÀN
2. Sử dụng trong y tế: + Tiêu diệt vi khuẩn, virut và các loại nấm mốc.
+ Ozon có thể được sử dụng để ảnh hưởng tới cân bằng chống ôxi hóa - hỗ trợ oxi hóa của cơ thể, khi đó thông thường cơ thể sẽ phản ứng với sự hiện diện của nó bằng cách sản sinh ra các enzym chống oxi hóa. 3. Ozon ứng dụng trong nuôi trồng thuỷ sản
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 47
Ozon giúp loại bỏ vi rút gây bệnh và làm tôm luôn khỏe mạnh. Không cần
N
đến các loại hóa chất có hại và giúp các hộ nuôi tôm giảm chi phí.
H
Ơ
Câu hỏi:
N
1. Vì sao ozon có thể khử trùng nước ăn, bảo quả hoa quả và tiêu diệt vi
U Y
khuẩn?
TP
.Q
GV phát tờ rơi về tình trạng suy giảm tầng ozon và nguyên nhân suy giảm
ẠO
tầng ozon.
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Tình trạng và nguyên nhân suy giảm tầng ozon
G
Đ
1. Tình trạng suy giảm tầng ozon.
N
Trong những năm gần đây, do sự phát triển của khoa học công nghệ làm gia
H Ư
tăng các áp lực đối với môi trường sống. Một trong những nguyên nhân gây
TR ẦN
ra sự thay đổi nhiệt độ của Trái đất mà cụ thể là thời tiết nóng hơn vào mùa hè và bão lũ gia tăng vào mùa mưa so với những năm trước kia là do sự suy
B
giảm tầng ozon.
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
Từ năm 1980, lỗ thủng tại Vùng Nam cực đã ngày một rộng ra.
TO
Hình 3.6. Lỗ thủng tầng ozon vệ tinh chụp ngày 21-09-1998 tại nam cực
D
IỄ N
Đ
ÀN
2. Nguyên nhân suy giảm tầng ozon HS xem một số nguyên nhân trong SGK.
Ngoài ra còn có một số nguyên nhân sau: - Đến giữa thập kỷ 90, thêm một “thủ phạm tích cực” nữa được phát hiện chính là chất thải công nghiệp, đặc biệt là các khí NOx, CO2 ... Những chất thải loại này vẫn bền bỉ và dai dẳng bay vào bầu khí quyển và làm công việc
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 48
phá hoại tầng ozon.
Ơ
H
tạo điều kiện cho các tia tử ngoại có hại từ Mặt Trời xâm nhập vào Trái Đất,
N
- Ngoài ra, khói thoát ra trong các vụ phóng tên lửa có thể bào mòn tầng ozon,
N
chúng thải trực tiếp khí clo ra tầng bình lưu. Tại đây clo phản ứng với oxi để
U Y
tạo ra clo oxit - chất có khả năng hủy diệt ozon.
TP
.Q
HS thảo luận các câu hỏi sau: 1. Nêu các khí gây ra tình trạng suy giảm tầng ozon.
G
Đ
1.10. Bài tập củng cố
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
2. Nếu tầng ozon bị thủng thì sẽ gây ra hậu quả gì?
N
Mức độ nhận biết
H Ư
Câu 1: Câu nào sau đây đúng khi nói về điều chế khí Oxi
TR ẦN
A. Trong phòng thí nghiệm người ta tiến hành các phản ứng trung hòa một số hợp chất giàu oxi như KMnO4, KClO3…
B
B. Trong phòng thí nghiệm để thu được khí oxi tinh khiết người ta tiến hành
10 00
thu khí Oxi bằng cách đẩy không khí.
Ó
đi từ không khí.
A
C. Trong công nghiệp để sản xuất oxi người ta tiến hành điện phân nước hoặc
Í-
H
D. Trong công nghiệp để sản xuất oxi người ta tiến hành nhiệt phân nước và
-L
nhiệt phân các hợp chất giàu oxi.
ÁN
Câu 2: Phương trình hóa học nào sau đây thể hiện phản ứng đã xảy ra khi
TO
dùng đèn xì Oxi – axetilen trong hàn cắt kim loại?
D
IỄ N
Đ
ÀN
A. CH4
+
o
t 2O2 → o
CO2 +
2H2O
4CO2 +
5H2O
B. C4H10
+
t 13/2O2 →
C. C2H2
+
t 5/2O2 → 2CO2 +
D. C2H6O
+
t 3O2 →
o
o
2CO2 +
H2O 3H2O
Câu 3: Ở một số nhà máy nước, người ta dùng ozon để sát trùng nước máy. Người ta đã dựa vào tính chất nào của ozon?
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 49
A. Ozon là một khí độc.
B. Ozon không tác dụng với nước.
N
C. Ozon tan nhiều trong nước. D. Ozon là chất oxi hóa mạnh.
H
Ơ
Mức độ thông hiểu
N
Câu 4: Viết 2 PTHH minh họa
U Y
a. O2 tác dụng với kim loại.
.Q
b. O2 tác dụng với phi kim.
TP
c. O2 tác dụng với hợp chất.
Đ
Al, C2H5OH, Cl2, Ag, H2, Cu và P. Viết PTHH xảy ra.
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Câu 5: Oxi có phản ứng với những chất nào sau đây (ở điều kiện thích hợp):
N
G
Câu 3: Hãy dẫn ra những phản ứng để chứng minh rằng: Oxi và ozon cùng có
H Ư
tính oxi hóa nhưng ozon có tính oxi hóa mạnh hơn oxi.
TR ẦN
Mức độ vận dụng
Câu 6: Bằng phương pháp hóa học hãy nhận biết các khí sau: O2, CO2, O3 và
B
SO2.
10 00
Câu 7: Làm thế nào để phân biệt được khí oxi và khí ozon. Mức độ vận dụng cao
Ó
A
Câu 8: Khi hít thở con người cần 250 cm3 không khí cho một lần thở. Tính
Í-
H
thể tích khí oxi càn cho một người dùng trong một ngày. Biết oxi chiếm 20%
-L
thể tích không khí, con người cần hít thở 25.000 lần/ngày.
ÁN
Câu 9: Cây hô hấp trong khoản thời gian nào? Vì sao ban đêm không nên để
TO
cây trong phòng ngủ?
D
IỄ N
Đ
ÀN
Câu 10: Lập phương trình phản ứng hóa học trong cuộc sống hằng ngày:
quang hợp, hô hấp tế bào hiếu khí, hô hấp tế bào kị khí, sự cháy của các chất, gỉ sét, quá trình tiêu hóa. Câu 11: Sự suy giảm tầng ozon của khí quyển có nguyên nhân chính là do A. nạn cháy rừng trên thế giới. B. khí CO2 do các nhà máy thải vào khí quyển.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 50
C. chất CFC mà ngành công nghiệp lạnh thải vào khí quyển.
Ơ
H
Câu 12: Từ năm 2003, nhờ bảo quản bằng nước ozon, mận Bắc Hà - Lào Cai
N
D. Trái Đất nóng lên.
N
đã có thể chuyên chở vào thị trường thành phố Hồ Chí Minh, nhờ đó bà con
U Y
nông dân đã có thu nhập cao hơn. Nguyên nhân nào làm cho nước ozon có thể
.Q
bảo quản hoa quả tươi lâu ngày:
TP
A. Ozon dễ tan trong nước hơn oxi.
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
B. Ozon có tính chất oxi hóa mạnh, khả năng sát trùng cao và dễ tan trong
Đ
nước hơn oxi.
N H Ư
D. Ozon không tác dụng với nước.
G
C. Ozon không độc, có tính sát trùng cao.
TR ẦN
Câu 13: Ở người lớn tuổi ít vận động cơ bắp, nếu chế độ ăn uống giàu cholesterol gây nguy cơ bệnh tim mạch. Tuy nhiên ở những người vận động
B
cơ bắp nhiều thì dễ gây hiện tượng mỏi cơ. Theo em vì sao hoạt động nhiều
10 00
thì mỏi cơ?
2. Chủ đề: LƯU HUỲNH ĐIOXIT VÀ MƯA AXIT
Ó
A
2.1. Lí do chọn chủ đề
Í-
H
Hiện nay trên các phương tiện thông tin đại chúng, chúng ta thường nghe
-L
nhiều đến vấn đề môi trường trong đó có hiện tượng mưa axit. Ai trong chúng
ÁN
ta đều ít nhiều biết được nguyên nhân của hiện tượng trên cũng như những
TO
hậu quả mà nó gây ra. Mưa axit làm thay đổi rõ rệt các hệ sinh thái, theo đó
D
IỄ N
Đ
ÀN
thì con người và các sinh vật cũng chịu những ảnh hưởng nhất định. Nhằm
giúp HS hiểu rõ hơn về hiện tượng mưa axit, chúng tôi đã chọn chủ đề “Lưu huỳnh dioxit và mưa axit”. 2.2. Mục tiêu của chủ đề 2.2.1. Về kiến thức
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 51
- HS biết cấu tạo phân tử, tính chất vật lý, tính chất hóa học ứng dụng và
Ơ
H
- HS viết được PTHH minh họa tính chất của các hợp chất trên và giải một số
N
phương pháp điều chế của SO2.
- Vận dụng kiến thức liên môn giải thích môn số hiện tượng thực tế.
.Q
2.2.2. Về kĩ năng
U Y
N
bài tập liên quan.
TP
- Quan sát thí nghiệm, hình ảnh rút ra kết luận về tính chất và phương pháp
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
điều chế của SO2.
Đ
- Phân tích được nguyên nhân, tác hại của mưa axit đối với đất, rừng..
H Ư
N
G
- Phân tích được mối liên hệ giữa môi trường và sự phát triển kinh tế xã hội. 2.2.3. Tình cảm, thái độ
TR ẦN
- HS có hứng thú hơn với khoa học qua thí nghiệm của SO2 trong phòng thí nghiệm.
B
- Thấy được mối đe dọa, tác động xấu đến môi trường của các khí gây ô
10 00
nhiễm môi trường.
- HS ý thức bảo vệ sức khỏe khi tham gia giao thông, học tập và lao động.
Ó
A
Thấy được trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ môi trường, góp phần
Í-
H
nâng cao chất lượng cuộc sống của bản thân và xã hội.
-L
2.2.4 Các năng lực chính cần hướng tới Năng lực chuyên biệt
ÁN
Năng lực chung
Thực hành hóa học
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
Tự học
Giải quyết vấn đề
Giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học
Sử dụng CNTT và TT
Vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống.
Hợp tác 2.3. Nội dung chương trình được tích hợp trong chủ đề Môn
Lớp
Chương
Bài
Nội dung
Hóa học
10
6
45
Hợp chất có oxi của lưu huỳnh
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 52
Sinh học
8
4
22
Vệ sinh Hệ hô hấp
Ơ
H
- Thực hiện cho đối tượng học sinh lớp 10A3 trương THPT số 1 Phù Mỹ -
N
2.4. Đối tượng dạy học của chủ đề
N
Bình Định. Sĩ số lớp: 39 HS.
U Y
2.5. Ý nghĩa của chủ đề
TP
.Q
Dạy học tích hợp có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục, rèn luyện và phát triển kỹ năng tư duy, phân tích tổng hợp, khái quát hóa, trừu tượng hóa.
G
Đ
2.5.1. Đối với học sinh
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Chính lẽ đó đã mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực sau:
N
- Giúp học sinh mạnh dạn trao đổi , đề có những năng lực cụ thể để giải quyết
H Ư
những vấn đề trong thực tiễn, các vấn đề đặt ra trong việc học và trong thực
TR ẦN
tiễn cuộc sống một sách sáng tạo.
- Tạo điều kiện cho HS tích cực tham gia các hoạt động tập thể về bảo vệ môi
B
trường sống.
10 00
- Giúp các em nắm được các vấn đề về kiến thức về môi trường sống.
Ó
kiến thức với nhau
A
- Tạo điều kiện cho các em tương tác và trao đổi ý kiến, chia sẽ thông tin,
Í-
H
- Tăng cường năng lực hợp tác, lắng nghe tích cực và rèn luyện kỹ năng, năng
-L
lực tiếp nhận thông tin và giải quyết vấn đề.
ÁN
- Khuyến khích các em tìm hiểu thông tin, kiến thức sâu hơn về môi trường
TO
mà các em đang sống.
D
IỄ N
Đ
ÀN
2.5.2. Đối với giáo viên
- Rèn luyện kĩ năng tích hợp kiến thức liên môn để giảng dạy nội dung hóa học, giải quyết các vấn đề trong thực tiễn, các vấn đề đặt ra trong các môn học khác. 2.6. Thiết bị dạy học và học liệu 2.6.1. Giáo viên
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 53
- Máy tính, máy chiếu, dụng cụ và hóa chất.
N
- SGK và SGV Hóa học 10, Sinh học 8.
H
Ơ
2.6.2. Học sinh: Chuẩn bị những nội dung phân công.
N
2.7. Thông tin trợ giúp GV
U Y
GV tham khảo các thông tin trong SGK về ứng dụng và tác hại của SO2.
.Q
GV tham khảo các nội dung về mưa axit trong các giáo trình đại học chuyên
TP
ngành như giáo trình hóa học môi trường của Đặng Đình Bạch, tìm hiểu thêm
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
các thông tin trên internet.
Đ
2.8. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
2.8.1. Phương pháp dạy học - Phương pháp trực quan.
B
- Phương pháp hoạt động nhóm.
TR ẦN
- Phương pháp thuyết trình, đàm thoại.
H Ư
N
G
Chủ đề được thực hiện vào học kì II năm học 2016 – 2017.
10 00
2.8.2. Phương pháp kiểm tra đánh giá: thông qua bài kiểm tra 1 tiết. 2.9. Gợi ý tổ chức hoạt động dạy và học
Ó
A
Đặt vấn đề:
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Hãy quan sát các hình ảnh sau và trả lời câu hỏi:
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 54
GV các em thấy gì trong bức tranh này? Bức tranh này phản ánh hiện tượng
Ơ
H
GV trình bày Hiện tượng này được khám phá lần đầu tiên vào năm 1948 tại
N
gì?
N
Thuỵ Điển. Tác hại của hiện tượng này rất nghiêm trọng: phá huỷ các công
U Y
trình kiến trúc bằng đá, phá hoại mùa màng, ảnh hưởng đến đất đai trồng trọt,
.Q
cây cối, động, thực vật, thậm chí là sức khoẻ của con người (phổi, mắt, da…).
TP
Đây chính là hiện tượng mưa axit. Một trong những nguyên nhân chính gây ra
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
mưa axit là khí lưu huỳnh đioxit. Vậy mưa axit là gì? SO2 có vai trò gì trong
G
Đ
quá trình tạo mưa axit? Tiết học ngày hôm nay sẽ tìm hiểu về khí này.
N
Hoạt động 1: Nghiên cứu cấu tạo phân tử, tính chất vật lý và tính chất hóa
H Ư
học của SO2. (GV sử dụng phương pháp dạy học theo góc).
trải nghiệm, góc áp dụng.
TR ẦN
GV có thể phân chia lớp học thành 4 góc: Góc phân tích, góc quan sát, góc
10 00
B
Góc quan sát: HS được xem những movie thí nghiệm minh họa tính chất của SO2 trên màn hình máy tính hoặc tivi, sau đó hoàn thành các nội dung trên
H
-L
Í-
khăn trải bàn.
Ó
A
phiếu học tập. Khi hoạt động tại góc quan sát, HS có thể tiến hành kĩ thuật
Phiếu học tập: Góc “Quan sát”
ÁN
I. Cấu tạo phân tử: Quan sát hình ảnh về cấu trúc phân tử lưu huỳnh đioxit.
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
Hãy viết công thức electron, công thức cấu tạo SO2, nêu loại liên kết trong SO2?
II. Tính chất vật lý: Xem video lọ đựng SO2, cho biết trạng thái, màu, tính tan của SO2. III. Tính chất hóa học: Quan sát các thí nghiệm và hoàn thành bảng sau:
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 55
Hiện tượng – Phản
STT
Tên thí nghiệm
1
SO2 tác dụng với H2O
Vai trò của SO2
H N U Y
SO2 tác dụng dung dịch
2
TP
.Q
NaOH SO2 tác dụng dung dịch
3
Đ
ẠO
KMnO4
G
SO2 tác dụng dung dịch
4
N
H2S
TR ẦN
H Ư
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Ơ
N
ứng hóa học
Kết luận: SO2 có tính chất hóa học là:
B
…………………………………………………………………………………
10 00
………………………………………………………………………………
A
Góc trải nghiệm: HS tiến hành thí nghiệm theo nhóm, quan sát hoạt động,
Phiếu học tập: Góc “Trải nghiệm”
-L
Í-
H
Ó
giải thích và rút ra nhận xét.
ÁN
I. Tính chất vật lý: Quan sát bình đựng SO2. Cho biết trạng thái, màu sắc của
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
SO2
II. Tính chất hóa học: Tiến hành làm thí nghiệm và hoàn thành bảng sau: + Thí nghiệm 1: SO2 tác dụng với nước. Cho vào bình A đã chứa sẵn khí SO2 20ml nước cất lắc đều. Cho 1 mẩu
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 56
quỳ tím vào bình tiến hành lắc đều. Quan sát màu của giấy quỳ.
U Y
N
giọt phenolphtalein. Tiến hành lắc đều. Quan sát màu của dung dịch.
H
Cho vào bình tam giác đựng SO2 15ml dung dịch NaOH đã nhỏ vài
Ơ
N
+ Thí nghiệm 2: SO2 tác dụng dung dịch NaOH
.Q
+ Thí nghiệm 3: SO2 tác dụng dung dịch KMnO4.
TP
Cho vào bình tam giác đựng SO2 15ml dung dịch H2S. Tiến hành lắc
ẠO
đều. Quan sát hiện tượng .
Hiện tượng - PTHH
N
Tên thí nghiệm
H Ư
STT
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
HS hoàn thành bảng sau:
trong các phản ứng hóa học
TR ẦN
1
Vai trò của SO2
2
10 00
B
3 4
A
Góc phân tích: HS đọc tài liệu SGK và tài liệu tham khảo để trả lời câu hỏi
H
Ó
và rút ra kiến thức cần lĩnh hội. GV cần đưa ra những câu hỏi định hướng cụ
Phiếu học tập: Góc “Phân tích”
ÁN
-L
Í-
thể, rõ ràng để HS lĩnh hội được kiến thức trọng tâm.
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
Học sinh nghiên cứu SGK và thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi sau:
1/ Viết công thức electron, CTCT của SO2. Cho biết kiểu liên kết trong phân tử SO2?
2/ Nêu trạng thái, màu sắc, mùi, tỉ khối của SO2 so với không khí, tính tan của SO2? 3/ Từ CTPT cho biết SO2 thuộc loại hợp chất nào? Viết 2 PTHH chứng minh
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 57
cho tính chất của loại hợp chất đó?
Ơ
N
4/ Tại sao khi tham gia các phản ứng oxi hóa – khử SO2 có thể bị khử hoặc bị
N
H
oxi hóa? Viết từ 2 đến 3 PTHH minh họa.
U Y
Áp dụng: HS đọc bảng trợ giúp, sau đó áp dụng để giải bài tập hoặc giải
TP
.Q
quyết một số vấn đề có liên quan đến thực tiễn.
SO2 + H2O
H2SO3
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
- SO2 là oxit axit:
ẠO
PHIẾU HỖ TRỢ
N
G
Axit H2SO3 là một axit yếu:
Na2SO3 + H2O
H Ư
SO2 + 2NaOH SO2 + NaOH
TR ẦN
NaHSO3
B
- SO2 vừa là chất khử vừa là chất oxi hóa
10 00
+ Khi tác dụng với các chất oxi hóa thì SO2 đóng vai trò là chất khử, lúc đó
A
S+4 bị oxi hóa thành S+6
H2SO4 + 2HBr
H
Ó
SO2 + Br2 + 2H2O
MnSO4 + K2SO4 + H2SO4
-L
Í-
SO2 + KMnO4 + H2O
ÁN
+ Khi tác dụng với các chất khử mạnh thì SO2 lại đóng vai trò là chất oxi hóa,
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
lúc đó S+4 bị khử thành S0 SO2 + H2S
3S + H2O
+ SO2 có thể tự oxi hóa khử, ví dụ khi cho SO2 tác dụng với hơi nước ở 1500C, xảy ra phản ứng: 3SO3 + 2H2O
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
2H2SO4 + S
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 58
- Nhận biết SO2: có thể dùng dung dịch Br2 để nhận biết.
N
H
Bài 1: Hãy lập các PTHH sau và cho biết vai trò của các chất tham gia phản
Ơ
N
Phiếu học tập: Góc “Áp dụng”
.Q
H2SO4 + FeSO4
TP
a) SO2 + Fe2(SO4)3 + H2O
U Y
ứng:
SO2 + K2Cr2O7 + H2SO4
K2SO4 + Cr2(SO4)3 + H2O
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
Bài 2: Trong than chứa một lượng nhỏ lưu huỳnh. Khi cho than vào trong lò
G
Đ
than, thường ngửi thấy mùi kích thích mũi đó là mùi vị của khí gì?
H Ư
N
Vì sao các dụng cụ nấu ăn bằng kim loại ở nhà bếp dễ bị gỉ khi nấu ăn bằng
TR ẦN
than?
Bài 3: Cho khí lưu huỳnh đioxit đi qua nước Brom đến khi làm mất màu vàng của dung dịch. Sau đó thêm dung dịch Bari nitrat vào, thấy tạo thành kết tủa
10 00
B
trắng không tan trong axit clohiđric. Giải thích bằng PTHH? Bài 4: Khí SO2 do các nhà máy thải ra là nguyên nhân quan trọng nhất gây ô
Ó
A
nhiễm môi trường. Tiêu chuẩn quốc tế quy định nếu lượng SO2 vượt quá
Í-
H
30.10-6 mol trong 1m3 không khí thì coi là không khí bị ô nhiễm. Nếu người ta
-L
lấy 50lit không khí ở một thành phố và phân tích thấy có 0,012mg SO2 thì
TO
ÁN
không khí ở đó có bị ô nhiễm không?
D
IỄ N
Đ
ÀN
GV tổ chức cho HS thực hiện nhiệm vụ theo các góc
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 59
Thời
Hoạt động của
Đồ dùng, thiết bị
HS
dạy học
luân chuyển sang góc khác.
bày sản phẩm.
H
N
kĩ thuật “khăn trải góc
Đ G
- Bút dạ, băng
- Trưng bày sản dính, giấy A0.
N
hiện nhiệm vụ và trừng
U Y
học tập. Sử dụng nhiệm vụ ở các bàn”.
- Hướng dẫn các tổ thực
phẩm của nhóm
TR ẦN
tại góc học tập.
- Dụng cụ thí nghiệm, hóa chất.
10 00
B
GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ ở các góc Thời
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
H
Ó
A
gian
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
Hướng dẫn HS báo cáo kết quả:
IỄ N D
nhóm tại các góc - Các hướng dẫn
H Ư
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
15’
lớp 10.
.Q
góc trong thời gian 10’ rồi
theo
nhiệm vụ
- Sách giáo khoa
TP
nhiệm vụ ở các góc, mỗi
hiện
Thực
ẠO
- Yêu cầu các tổ thực hiện
-
Ơ
N
gian
Hoạt động của GV
10’
- Gọi đại diện nhóm 1 trình bày kết quả ở góc Phân tích. Yêu cầu các tổ nhận xét, phản hồi. - Gọi đại diện nhóm 2 trình bày kết quả ở góc Quan sát. Yêu cầu các tổ nhận xét, phản hồi.
Đồ dùng, thiết bị dạy học
- Đại diện nhóm - Giấy A0, lên báo cáo kết băng dính. quả
- Máy chiếu.
- HS lắng nghe, so sánh với câu trả lời của tổ mình, đưa ra ý kiến nhận xét
- Gọi đại diện nhóm 3 trình bày
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 60
kết quả ở góc Trải nghiệm. Yêu của tổ mình. cầu các tổ nhận xét, phản hồi.
Ơ
N
- Ghi nhớ kết
nội dung kiến
TP
thức mà GV kết
Đ
G
Hoạt động 3: Lưu huỳnh dioxit – chất gây ô nhiễm
ẠO
luận.
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
N
- Ghi vào vở
U Y
các tổ nhận xét, phản hồi.
.Q
kết quả ở góc Áp dụng. Yêu cầu
H
- Gọi đại diện nhóm 4 trình bày luận của GV.
N
- GV để nghiên cứu các nội dung tiếp theo chúng ta sẽ học theo phương pháp
H Ư
mới đó là phương pháp dạy học dự án.
TR ẦN
- GV thành lập 3 nhóm chuyên gia nghiên cứu 3 dự án trong 1 tuần. + Nhóm 1 nghiên cứu dự án 1: Tác hại của SO2.
B
+ Nhóm 2 nghiên cứu dự án 2: Mưa axit.
10 00
+ Nhóm 3 nghiên cứu dự án 3: Ứng dụng và điều chế. GV nêu các nhiệm vụ, nội dung chính cần nghiên cứu trong các dự án và tổ
Ó
A
chức cho HS thực hiện hoạt động lập kế hoạch thực hiện dự án. Hoạt động của HS
Biểu hiện của năng lực
Í-
H
Hoạt động của GV
-L
GQVĐ
ÁN
- GV giới thiệu cho HS - HS nghe giời thiệu chủ - Phân tích lựa chọn DA phù hợp với hứng thú,
đề DA.
TO
chủ đề dự án.
HS, các nhóm HS chọn định chọn DA, thành lập … DA.
D
IỄ N
Đ
ÀN
- Tổ chức chia nhóm - Thảo luận và quyết phong cách, điều kiện nhóm,
đề
cử
nhóm
trưởng, thư kí. - Chia lớp HS thành các - Các nhóm thảo luận - Xác định được mục nhóm có sự trao đổi với dưới sự điều khiển của tiêu, nhiệm vụ và các
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 61
HS.
nhóm trưởng.
vấn đề cần giải quyết
định mục đích, nội dung nhiệm vụ của DA.
H
Ơ
- Đề xuất phương án tìm
N
- Yêu cầu các nhóm xác - Xác định mục đích trong DA.
N
DA và xây dựng kế - Xây dựng và hoàn tòi, GQVĐ đưa ra trong thiện kế hoạch dự án.
DA.
U Y
hoạch DA.
TP
.Q
- Lập kế hoạch thực hiện DA.
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
- Thống nhất các tiêu - Các nhóm thảo luận, Nắm được tiêu chí đánh
G
Đ
chí đánh giá chung cho hiểu và thống nhất tiêu giá DA.
H Ư
TR ẦN
phẩm dự án.
N
chí đánh giá các sản
sản phẩm dự án.
- HS thực hiện DA theo kế hoạch
Hoạt động của HS
Biểu hiện của năng
B
Hoạt động của GV
10 00
lực GQVĐ
- Theo dõi nắm được - Các thành viên thực hiện - Thu thập thông tin
Ó
A
tình hình thực hiện kế các phương án GQVĐ đặt ra từ các nguồn bằng trong kế hoạch dự án.
các
phương
tiện
Í-
H
hoạch của các nhóm.
-L
- Tư vấn, giúp đỡ các - Thường xuyên liên hệ, phối khác nhau.
ÁN
nhóm khi cần để đảm hợp và cung cấp thông tin - Phân tích xử lí
TO
bảo tiến độ DA.
cho GV.
thông tin và sắp xếp
D
IỄ N
Đ
ÀN
- Yêu cầu các nhóm - Nhóm trưởng tổ chức cho các sản phẩm.
trưởng báo cáo về tiến các thành viên thảo luận -
Phối
hợp
với
trình, kết quả đạt được tổng hợp, xử lí thông tin. nhóm để thống nhất của nhóm, GV góp ý để Nhóm trưởng cùng các thành về nội dung và hình các nhóm tiếp tục hoàn viên chuẩn bị nội dung,cấu thức trình bày sản thiện sản phẩm.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
trúc, hình thức báo cáo.
phẩm.
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 62
N
- GV phát phiếu hướng dẫn cho HS và giới thiệu các tài liệu tham khảo
H
Ơ
+ Nội dung hướng dẫn cho nhóm 1
N
1. Nguồn gốc phát sinh khí SO2 là gì?
U Y
2. Tác hại của khí SO2 đối với con người và thực vật?
.Q
+ Nội dung hướng dẫn cho nhóm 2
TP
1. Mưa axit là gì?
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
2. Tác hại của mưa axit.
N
G
+ Nội dung hướng dẫn cho nhóm 3
Đ
3. Nêu một số biện pháp để hạn chế mưa axit.
H Ư
1. Hãy nêu ứng dụng của SO2.
TR ẦN
2. Viết PTHH điều chế SO2 trong phòng thí nghiệm từ hình vẽ trên. + Tài liệu tham khảo
10 00
1. Nội dung trong SGK.
B
3. Trong công nghiệp SO2 được điều chế như thế nào?
Ó
và điều chế SO2.
A
2. Tìm kiếm thông tin trên internet. Từ khóa: mưa axit, tác hại SO2, ứng dụng
Í-
H
3. Một số tài liệu, sách củ các môn học khác.
-L
- Mong muốn đạt được của GV về nghiên cứu của HS.
ÁN
1. Tác hại của SO2
TO
Khí SO2 là khí không màu, có vị cay và mùi khó chịu, gây đau nhức mắt
D
IỄ N
Đ
ÀN
và cảm giác nóng trong cổ họng. SO2 được sinh ra do sự đốt cháy các nhiên liệu hóa thạch như than dần khí đốt … thoát vào khí quyển. Thảm họa phổ biến nhất do SO2 xẩy ra khi nó được kèm theo với khói. Hiện tượng này xẩy ra trong thời gian có sương mù dày dặc. Tại London (59/12/1952) các khói sương mù dày đặc tồn tại trong 5 ngày liên tục và gây ra 4000 trường hợp tử vong, cao hơn so vỏi mức bình thường. Những nguyên
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 63
nhân gây ra tử vong là đau dây thanh quản, viêm phổi và liên quan đến các
Ơ
H
số người chết chỉ có 700. Tỉ lệ tử vong ít là do lượng khói ít, vì Công ước
N
bệnh dường hô hấp. Sương mù tương tự lại được lặp lại tháng 12 năm 1962,
N
quốc tế bảo vệ khí quyển năm 1962 đã được thi hành.
U Y
SO2 được các giới quan chức phụ trách sức khỏe xã hội xem như là chất
.Q
làm ô nhiễm không khí đáng kể nhất. Nguyên nhân là do SO2 tác động đến
TP
những người cao tuổi, đặc biệt là những bệnh nhân đường hô hấp.
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
Đối với thực vật: SO2 ở nồng độ cao gây ra sự phá huỷ các mô lá và vùng
Đ
nằm giữa các gân lá. Khi độ ẩm tăng, tác hại đôi với thực vật tăng. Tác hại
N
G
này trở nên cực đại khi lỗ nhỏ trên biểu bì bể mặt dùng cho sự trao đổi tương
H Ư
hỗ khí với khí quyển được nở ra, trong thòi gian ban ngày. Ảnh hưởng của khí
TR ẦN
quyển chứa SO2 ỏ nồng dộ thấp nhưng lâu dài nguy hiểm đối với cây trồng hơn là ở nồng độ cao mà thời gian ngan. SO2 gây ra mưa axit có tác hại dối
B
với thực vật, trừ những loại cây sống dưới nước ở sông ngòi, ao, hồ.
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
2. Mưa axit
Mưa axít là hiện tượng mưa mà trong nước mưa có độ pH dưới 5,6 được tạo ra lượng khí thải SO2 và NOx từ các quá trình phát triển sản xuất con người tiêu thụ nhiều than đá, dầu mỏ và các nhiên liệu tự nhiên khác.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 64
Mưa axit ảnh hưởng nghiêm trọng đến cây trồng: Hàng loạt cây lương thực bị
Ơ
H
giảm tác dụng quang hợp của lá và khả năng kháng bệnh của cây trồng, sản
N
chấm đỏ trên lá cây, các mần cây rũ như bị hơ lửa, thậm chí bị chết khô, làm
N
lượng cây trồng giảm sút. Các thảm thực vật xanh bị mưa axit tàn phá, làm
U Y
tăng độ chua, giảm độ màu mỡ của đất những nguyên tố canxi, magie trong
.Q
đất rất cần cho cây trồng đều bị hao kiệt, đất đai nhanh chóng bạc màu.
TP
Để làm giảm ô nhiễm chúng ta phải xử lí nhiên liệu trước khi dùng, khử hết
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
lưu huỳnh vô cơ trong than đá trước khi đốt, tách và thu hồi axit trong quá
Đ
trình đốt than, triệt để giảm bớt khí lưu huỳnh đi oxit trong khí thải, trồng 3. Ứng dụng và điều chế SO2
TR ẦN
1. SO2 được ứng dụng trong thực tế như:
H Ư
N
G
cây,…
- SO2 được dùng để sản xuất H2SO4.
B
- Tẩy trắng giấy, bột giấy, tẩy màu dung dịch đường.
10 00
- SO2 được dùng làm chất bảo quản cho các loại quả sấy khô như mơ, vải v.v…do thuộc tính chống nấm mốc. Với công dụng là một chất
Ó
A
bảo quản, nó duy trì màu sắc, mẫu mã đẹp của hoa quả và chống sự thối rữa.
Í-
H
Nó cũng được dùng làm chất kháng khuẩn và chống ôxi hóa trong sản
-L
xuất rượu vang hay làm chất bảo quản và tẩy màu cho mật đường.
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
2. Quan sát hình ảnh sau:
Câu hỏi: 1. Hãy nêu ứng dụng của SO2.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 65
2. Viết PTHH điều chế SO2 trong phòng thí nghiệm từ hình vẽ trên.
N
3. Trong công nghiệp SO2 được điều chế như thế nào?
H
Ơ
- Báo cáo kết quả Hoạt động của HS
Biểu hiện của năng lực
U Y
Hoạt động của GV
N
HS báo cáo dưới dạng bài thuyết trình hoặc tranh ảnh …
TP
.Q
GQVĐ
- Tổ chức, hướng dẫn - Đại diện các nhóm báo - Phối hợp với các thành
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
theo dõi các HS báo các cáo kết quả, sản phẩm viên trong nhóm báo cáo của dự án, các nhóm kết quả, trình bày sản
G
Đ
kết quả.
N
- GV có thể hỗ trợ HS khác theo dõi, thảo luận. phẩm.
H Ư
làm rõ vấn đề, ý nghĩa - Các thành viên trong - Tích cực tham gia trả nêu câu hỏi bổ sung.
TR ẦN
của sản phẩm bằng cách nhóm phối hợp trình lời câu hỏi của nhóm bày, minh ọa hoặc bổ khác và bổ sung làm rõ ý tưởng kết quả thu
B
- GV làm trọng tài trong sung.
10 00
quá trinh HS thảo luận - HS các nhóm khác nêu được. và ra nhận xét cuối câu hỏi hoặc ý kiến nhận xét. - Trả lời câu hỏi của nhóm khác. Thư kí ghi tóm tắt các ý kiến góp ý.
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
cùng.
TO
GV đánh giá chung về việc thực hiện dự án của HS.
D
IỄ N
Đ
ÀN
2.10. Bài tập củng cố Mức độ nhận biết Câu 1: Nếu một số ứng dụng của SO2. Câu 2: Lưu huỳnh dioxit có ở đâu? Mưa axit là gì? Câu 3: Trong công nghiệp người ta sản xuất SO2 từ đâu? Mức độ thông hiểu
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 66
Câu 4: Hãy phân biệt khí SO2 và CO2 bằng phương pháp hóa học.
N
Câu 5: Viết các PTHH minh họa tính chất hóa học của SO2: tính axit, tính khử
H
Ơ
và tính oxi hóa.
N
Câu 6: Viết các PTHH điều chế SO2 từ các chất sau: Na2SO3, S, FeS2, O2,
U Y
H2S, dung dịch H2SO4.
.Q
Mức độ vận dụng
TP
Câu 7: Hãy phân biệt khí SO2 và SO3 bằng phương pháp hóa học.
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Câu 8: Dẫn 2,24 lít khí SO2 (đktc) vào dung dịch chứa 8 gam NaOH. Tính
Đ
khối lượng muối tạo thành sau phản ứng.
N
G
Câu 9: Đốt cháy hoàn toàn 8,96 lít khí H2S (đktc) rồi hòa tan sản phẩm khí
H Ư
sinh ra vào 80 ml dung dịch NaOH 25% (d = 1,28 g/ml). Xác định khối lượng
TR ẦN
sản phẩm tạo thành. Mức độ vận dụng cao
B
Câu 10: Hiện tượng mưa axit có đem lại lợi ích gì không?
10 00
Câu 11: Nguyên nhân nào gây hiện tượng mưa axit? Câu 12: Hiện nay có những biện pháp nào hạn chế các nguyên nhân gây ra
Ó
A
hiện tượng mưa axit hay không?
Í-
H
Câu 13: Khí SO2 do các nhà máy thải ra là nguyên nhân quan trọng nhất gây
-L
ra ô nhiễm môi trường. Tiêu chuẩn quốc tế quy định nếu lượng SO2 vượt quá
ÁN
30.10-6 gam/1m3 không khí thì coi như không khí đó bị ô nhiễm. Nếu người
TO
ta lấy 50 lít khí ở một thành phố và phân tích thấy có 0,012 mg SO2 thì không
D
IỄ N
Đ
ÀN
khí đó có bị ô nhiễm không?
Câu 14: Cho khí SO2 lội chậm qua 10 ml dung dịch gồm FeSO4 và Fe2(SO4)3 sau đó thêm NaOH cho đến dư thì thấy có kết tủa màu xanh rêu. Lắc mạnh hỗn hợp trong không khí thì thấy có kết tủa đỏ nâu. Giải thích hiện tượng và viêt PTHH.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 67
CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
N
3.1. MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
H
Ơ
- Khẳng định tính đúng đắn và cần thiết của đề tài trên cơ sở lí luận và thực tiễn.
N
- Đánh giá chất lượng GD của những chủ đề tích hợp đã xây dựng.
U Y
- Đánh giá sự phù hợp của các hoạt động học tập được tổ chức trong giờ học.
.Q
- Đánh giá hiệu quả và khả năng áp dụng DHTH vào một số bài Hóa học lớp 10,
TP
CT Hóa học THPT.
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
3.2. TIẾN TRÌNH THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
Đ
- Xây dựng các phiếu điều tra GV, phiếu điều tra HS trước và sau khi tiến
N
G
hành TN.
TR ẦN
- Xây dựng đề kiểm tra.
H Ư
- TN hai chủ đề theo quan điểm DHTH như đã trình bày. - Xử lý các kết quả TN, phân tích, nhận xét và đánh giá hiệu quả của việc
B
vận dụng quan điểm DHTH trong DH hóa học 10 và hóa học PT.
10 00
+ Điều tra ý kiến của GV, HS về PPDH và hệ thống các câu hỏi, bài tập kiểm tra đánh giá theo một số chủ đề đã xây dựng trong môn Hóa học 10 ở trường
Ó
A
THPT.
Í-
H
+ Dùng PP thống kê toán học để xử lý số liệu từ đó phân tích, đánh giá chất
-L
lượng và tính khả thi của PPDH và hệ thống các câu hỏi, bài tập kiểm tra
ÁN
đánh giá đã xây dựng ở từng bài.
TO
+ Phân tích kết quả TNSP
D
IỄ N
Đ
ÀN
3.2.1. Đối tượng thực nghiệm sư phạm Được sự giúp đỡ của nhà trường, của tổ chuyên môn và các GV giảng dạy, chúng tôi tiến hành TN SP tại trường THPT Phù Mỹ của huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định, chọn 2 lớp, một lớp TN và một lớp ĐC. - Lớp 10A3 và 10A5 do cô Nguyễn Thị Xuân Vinh dạy học môn Hóa. Lớp 10A3 (TN): 39 HS trong đó có 16 HS nam và 23 HS nữ.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 68
Lớp 10A5 (ĐC): 39 HS trong đó có 13 HS nam và 26 HS nữ.
N
- Lớp TN và lớp ĐC tương đương nhau về số lượng và trình độ nhận thức.
H
Ơ
3.2.2. Kế hoạch tiến hành thực nghiệm sư phạm
N
- Xin ý kiến của GV giảng dạy ở lớp TN về kế hoạch và nội dung giảng dạy
U Y
các bài được lựa chọn.
.Q
- Sau khi tìm hiểu đối tượng TN, chúng tôi tiến hành xây dựng kế hoạch TN.
TP
- Chúng tôi xây dựng 2 phiếu điều tra:
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
+ Một phiếu điều tra GV dạy bộ môn Hóa học (Phiếu số 1 xem phụ lục 1).
Đ
+ Một phiếu điều tra HS: trước khi TN đề tài và sau khi thực nghiệm đề tài
N
G
(Phiếu số 2 xem phụ lục 2).
H Ư
- Chúng tôi xây dựng kế hoạch giảng dạy theo quan điểm DHTH hai chủ đề:
TR ẦN
chủ đề oxi – ozon và sự sống trên Trái Đất thực hiện trong 2 tiết của 2 tuần kế tiếp khi học sinh học bài oxi – ozon, chủ đề SO2 và mưa axit được thực hiện
B
trong 1 tiết.
10 00
3.2.3. Tiến hành thực nghiệm
Sau khi xây dựng xong kế hoạch TN, chúng tôi bắt đầu tiến hành TN.
Ó
A
Cụ thể là:
Í-
H
- Chúng tôi gửi phiếu số 1 cho GV giảng dạy môn Hóa học để xin ý kiến của
-L
các thầy cô ở trường THPT số 1 Phù Mỹ, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định.
ÁN
- Chúng tôi bàn bạc xin ý kiến ý kiến của GV giảng dạy ở các lớp TN về kế
TO
hoạch và nội dung giảng dạy các chuyên đề được lựa chọn và những câu hỏi
D
IỄ N
Đ
ÀN
trong các bài kiểm tra
- Phát phiếu số 2 cho HS các lớp ĐC và các lớp TN; - Lên lớp TN giảng dạy các chuyên đề đã lựa chọn; - Cho HS làm bài kiểm tra 45 phút; - Sau khi dạy xong các chuyên đề được lựa chọn, chúng tôi lên lớp phát phiếu số 2 cho lớp TN và lớp ĐC.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 69
3.3. KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM SƯ
Ơ
H
3.3.1. Kết quả điều tra thầy cô giảng dạy môn Hóa học ở trường THPT số
N
PHẠM
N
1 Phù Mỹ
U Y
Trong 4 phiếu điều tra thu về từ GV giảng dạy bộ môn Hóa học ở
.Q
các trường THPT số 1 Phù Mỹ, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định (xem phần
TP
phụ lục 3).
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Theo kết quả điều tra thì các thầy cô đều sử dụng ít nhất 1 hoặc 2 câu
Đ
hỏi liên hệ thực tế thông qua bài dạy.
N
G
Các thầy cô thỉnh thoảng có sử dụng thí nghiệm biểu diễn trong DH và
H Ư
phần lớn chưa bao giờ dạy học theo dự án và vận dụng quan điểm DHTH.
TR ẦN
Khi được hỏi về nội dung kiến thức trong SGK, phần lớn thầy cô đều đồng ý rằng, kiến thức trong SGK đã góp phần phát triển và hoàn chỉnh kiến
B
thức Hóa học cấp THCS, phát triển được những kĩ năng của bộ môn Hóa học,
10 00
tuy nhiên cũng có nhiều thầy cô cho rằng, khối lượng kiến thức quá tải, nặng về tính toán và mức độ liên hệ với thực tiễn đời sống chưa cao, chưa tạo được
Ó
A
nhiều hứng thú cho HS.
Í-
H
Trong quá trình giảng dạy bộ môn Hóa học, các thầy cô rèn luyện tốt
-L
cho HS những kĩ năng như biết cách làm việc với tài liệu SGK, tài liệu tham
ÁN
khảo, thông tin mạng, biết làm việc theo nhóm nhỏ để hoàn thành nhiệm vụ,
TO
biết lập kế hoạch để giải một bài tập cũng như các PP để giải bài tập nhanh
D
IỄ N
Đ
ÀN
nhất. Những kĩ năng như: biết thực hiện một số thí nghiệm độc lập, biết vận
dụng kiến thức để giải quyết một số vấn đề của cuộc sống liên quan đến môn Hóa học và kĩ năng lập kế hoạch thực hiện một đề tài nhỏ chưa cao. Phần lớn các thầy cô đánh giá cao về quan điểm DHTH. Các thầy cô trong quá trình dạy thường ít liên hệ, vận dụng các môn học khác trong quá trình giảng dạy và thỉnh thoảng có liên hệ kiến thức thực tiễn trong bài dạy.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 70
Ơ
H
Qua kết quả điều các thầy cô giảng dạy Hóa học ở trường PT, chúng ta
N
Kết luận
N
thấy các thầy cô thường sử dụng những PPDH truyền thống, và đã có sử dụng
U Y
những PPDH tích cực như: đàm thoại gợi mở, nêu và GQVĐ. Các thầy cô hầu
.Q
như chưa rõ và ít tiếp cận về vận dụng quan điểm DHTH và thường chưa chú
TP
trọng nhiều đến kĩ năng liên hệ thực tiễn, vận dụng kiến thức các môn học
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
trong giảng dạy Hóa học.
Đ
3.3.2. Kết quả điều tra học sinh trước khi vận dụng quan điểm dạy học
N
G
tích hợp trong giảng dạy
H Ư
Sau khi điều tra HS về cảm nhận của các em đối với môn Hóa học thì
TR ẦN
số ít HS cho rằng Hóa học là một môn thú vị, cung cấp nhiều kiến thức về vật chất, tự nhiên, môi trường sống, từ đó hiểu thêm về thế giới xung quanh; có
B
nhiều liên hệ với thực tiễn đời sống phần lớn các em cho rằng Hóa học là môn
10 00
học nhiều kiến thức cần phải nhớ và bài tập tính toán quá nặng. Mức độ vận dụng kiến thức Hóa học của các em trong việc liên hệ và giải quyết những
Ó
A
vấn đề trong thực tiễn, kết hợp với các môn học khác như Toán học, Vật lí,
Í-
H
Sinh học… để giải thích, vận dụng vào quá trình học tập còn kém. Các em
-L
thường thụ động khi gặp một vấn đề cần giải quyết trong thực tiễn song lại có
ÁN
kĩ năng giải bài tập tốt hơn.(xem phụ lục 4)
TO
3.3.3. Kết quả điều tra HS sau khi vận dụng quan điểm dạy học tích hợp
D
IỄ N
Đ
ÀN
trong giảng dạy Sau khi giảng dạy tại 2 lớp 10A3 và 10A5 tôi đã tiến hành phát phiếu
điều tra cho HS 2 lớp. Kết quả điều tra được trình bày trong bảng (xem phụ lục 5). Qua kết quả điều tra, đa phần các em đều thấy nội dung bài dạy theo chủ đề tích hợp có nội dung phong phú và sinh động, nhiều liên hệ với thực
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 71
tiễn đời sống, lượng kiến thức trong 1 tiết học nhiều hơn. Với những tiết học
Ơ
H
kiến thức ở nhiều môn học khác trong giải thích một số vấn đề của bài học.
N
như vậy, các em phải hoạt động và làm việc nhóm nhiều hơn, phải vận dụng
N
HS cảm thấy thích các tiết học như vậy hơn các tiết học bình thường. Từ đó, ít
.Q
thấy, HS đồng ý với quan điểm DHTH trong dạy học môn Hoá học.
U Y
HS còn cảm thấy môn Hoá học khô khan, không thú vị. Thực tế điều tra cho
TP
Qua quan sát lớp TN chúng tôi nhận thấy: ở lớp TN khi vận dụng
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
DHTH trong DH, HS rất hứng thú, chăm chú nghe giảng, tích cực tham gia
Đ
các hoạt động, phát biểu ý kiến. Các em dần hình thành được khả năng tư
N
G
duy, liên hệ và vận dụng kiến thức để xử lí các tình huống học tập cũng như
H Ư
trong đời sống.
TR ẦN
Ở lớp ĐC, các em tập trung vào ghi chép lí thuyết, ít suy nghĩ, thụ động hơn. Có một số em có biểu hiện không chú ý nghe giảng.
B
- Ở lớp TN: HS có hứng thú với môn Hóa học, hầu hết HS cảm thấy có khả
10 00
năng vận dụng kiến thức Hóa học, Sinh học, Vật lí … vào các tình huống, khả năng tìm kiếm thông tin trên mạng của HS tăng lên và mức độ tự nghiên cứu
Ó
A
tự giải quyết vấn đề đã hình thành trong HS.
Í-
H
- Ở lớp ĐC: HS cũng có hứng thú với môn Hóa học nhưng trong hầu hết các
-L
nội dung điều tra thì vẫn còn HS cảm thấy không thích, không quan tâm.
ÁN
Từ những quan sát, đánh giá trên, chúng tôi có thể kết luận: việc áp
TO
dụng DHTH trong giảng dạy bộ môn Hóa học có hiệu quả thực sự trong việc
D
IỄ N
Đ
ÀN
tạo hứng thú, năng lực tư duy, vận dụng kiến thức của HS trong quá trình học
tập. 3.3.4. Xử lí kết quả thực nghiệm Kết quả bài kiểm tra của các em HS các lớp ĐC và TN của cả 2 lớp được xử lí theo phương pháp thống kê toán học theo thứ tự sau.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 72
Xử lý kết quả TN theo PP thống kê toán học theo thứ tự trình bày trong
Ơ
H
Bảng 3.1 Bảng phân phối tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm tra số 1
N
phụ lục 10.
Lớp TN
Lớp ĐC
n
% Số HS điểm
Xi
(tần số)
đạt điểm xi trở
.Q
số)
đạt điểm điểm
trở xuống
0.00
0.00
0
0.00
0.00
0
0.00
0.00
0.00
1
2.56
2.56
0.00
0
0.00
2.56
Đ 0
1
0
0.00
0.00
2
0
0.00
0.00
H Ư
3
0
0.00
3.5
0
0.00
4
1
2.56
2.56
6
15.38
17.94
4.5
1
2.56
5.12
0
0.00
17.94
5
5
A
G
0.00
17.95
13
33.33
51.27
5.5
4
10.26
28.20
0
0.00
51.27
6
13
33.33
61.53
10
25.64
76.91
0
0.00
61.53
3
7.69
84.60
7
8
20.51
82.04
2
5.13
89.73
7.5
1
2.56
84.59
0
0.00
89.73
8
3
7.69
92.28
3
7.69
97.42
9
2
5.13
97.41
0
0.00
97.42
9.5
1
2.56
100
0
0.00
97.42
10
0
0.00
100
1
2.56
100
B
10 00
Ó H Í-
-L
ÁN
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
N
0.00
TR ẦN
0
12.82
xi
xi
0
TO ÀN Đ IỄ N
% Số HS % HS đạt
(tần
xuống
6.5
D
xi n
TP
Điểm
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
%HS đạt
U Y
N
lớp10A3 và 10A5 trường THPT số 1 Phù Mỹ, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định.
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 73
Ơ
N
120
N
H
100
U Y
80
.Q
60
TP
40
1
2
3
3.5
4
4.5
5
5.5
6 TN
7
7.5
8
9
9.5
10
N
ĐC
6.5
Đ
0
G
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
0
ẠO
20
H Ư
Hình 3.1. Đường lũy tích phần trăm số HS đạt điểm Xi trở xuống trong bài
TR ẦN
kiểm tra số 3 lớp 10A3 và 10A5 (trường THPT số 1 Phù Mỹ, huyện Phù Mỹ,
B
tỉnh Bình Định)
10 00
Bảng 3.2 Bảng phân loại kết quả học tập HS lớp 10A3 và 10A5 (trường THPT số 1 Phù Mỹ, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định).
Ó
A
PHÂN LOẠI KẾT QUẢ HỌC TẬP HỌC SINH %
H
Yếu –
Khá
Trung bình
Giỏi
Tổng
-L
Í-
Miền
ÁN
Điểm số
Phương án
6.5 - 8
9 - 10
TN
ĐC
TN
ĐC
TN
ĐC
Số HS
30
24
8
12
1
3
39
Tỉ lệ (%)
76.92 61.54 20.51 30.77
2.57
7.70
100.00 100.00
TO
ĐC
TN 39
D
IỄ N
Đ
ÀN
0-6
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 74
N
80
Ơ
70
H
60
N
50
U Y
40
TP
20 10 0 Khá
Giỏi
G
Đ
ẠO
Yếu - trung bình
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ĐC
.Q
30
TN
H Ư
N
Hình 3.2. Biểu đồ phân loại kết quả học tập HS qua bài kiểm tra của 2 lớp
TR ẦN
10A3 và 10A5 (trường THPT số 1 Phù Mỹ, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định).
Bảng 3.3 Bảng tổng hợp các tham số đặc trưng lớp 10A3 và 10A5
B
(trường THPT số 1 Phù Mỹ, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định).
10 00
Tham số thống kê
TN 5.63
1.52
1.83
1.23
1.35
19.31%
23.97%
Đ
α < 0.05 Lần 1
S
t (tính)
f
t (lí thuyết)
1.23
2,53
78
1,97
D
IỄ N
6.37
Bảng 3.4. So sánh cặp TN-ĐC với phép thử student
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Si2 V
ĐC
A Ó
X
Si
Kiểm tra lần 1
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 75
3.3.5. Phân tích kết quả thực nghiệm
Ơ
H
Dựa trên các kết quả TN SP và thông qua việc xử lý số liệu TN SP thu
N
- Đánh giá về mặt định lượng
N
được, chúng tôi nhận thấy chất lượng học tập của HS ở lớp TN cao hơn các
U Y
lớp ĐC. Điều này được thể hiện:
.Q
- Các đường lũy tích: các đường tích lũy của lớp TN trong 1 bài kiểm tra của
TP
tám lớp ở trường THPT số 1 Phù Mỹ, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định đều
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
luôn nằm bên phải và phía dưới các đường tích lũy của lớp ĐC. Điều này cho
Đ
thấy, chất lượng học tập của các lớp TN tốt hơn so với các lớp ĐC.
N
G
- Tỉ lệ HS yếu kém, trung bình, khá và giỏi: tỷ lệ % HS đạt điểm khá, giỏi ở
H Ư
lớp TN cao hơn tỷ lệ % HS đạt điểm khá, giỏi ở lớp ĐC. Ngược lại, tỷ lệ %
TR ẦN
HS đạt điểm yếu kém, trung bình ở lớp TN thấp hơn tỷ lệ % HS đạt điểm yếu kém, trung bình ở lớp ĐC.
B
Từ đó ta thấy, phương án vận dụng quan điểm DHTH đã góp phần
10 00
nâng cao chất lượng GD, khả năng vận dụng kiến thức thực tiễn và kiến thức liên môn trong việc giải quyết các vấn đề hóa học.
Ó
A
- Giá trị các tham số đặc trưng
Í-
H
+ Điểm trung bình cộng của HS lớp TN cao hơn HS lớp ĐC. Điều đó chứng
ÁN
ĐC.
-L
tỏ HS các lớp TN nắm vững, vận dụng và liên hệ kiến thức tốt hơn so với lớp
TO
+ Độ lệch chuẩn ở lớp TN nhỏ hơn ở lớp ĐC, chứng tỏ số liệu của lớp TN ít
D
IỄ N
Đ
ÀN
phân tán hơn so với lớp ĐC. + Giá trị của hệ số biến thiên V của lớp TN và lớp ĐC đều nằm trong khoảng từ 10% đến 30% (có độ dao động trung bình). Chứng tỏ ở lớp TN các số liệu tập trung quanh giá trị trung bình cộng tốt hơn, chất lượng TN tốt và đồng đều hơn. Tuy nhiên, để đánh giá sự khác biệt giữa giá trị X
TN
với X
ĐC
là có ý
nghĩa hay không ta dùng phép thử Student:
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 76
Ta thấy ttính > t 0,05;78 chứng tỏ sự khác nhau giữa X
TN
với X ĐC là có ý
H
Ơ
quả lên kết quả học tập của HS.
N
nghĩa, tức là sự khác biệt giá trị trung bình cộng là do PP mới tác động hiệu
N
Để thấy rõ mức độ ảnh hưởng của PP mới trong DH đối với kết quả
U Y
học tập của HS ta tính giá trị SMD:
TP
.Q
SMD = (6.37 –5.63)/1,35 = 0,55 (trong vùng 0,50 → 0,79) bảng tiêu chí Cohen). Từ đó ta thấy, phương án thực nghiệm đã góp phần nâng cao chất
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
lượng giáo dục, khả năng vận dụng kiến thức thực tiễn và kiến thức liên môn
G
Đ
trong việc giải quyết các vấn đề hóa học.
N
- Đánh giá về mặt định tính
H Ư
Qua quan sát lớp TN chúng tôi nhận thấy: ở lớp TN khi vận dụng
TR ẦN
DHTH trong DH, HS rất hứng thú, chăm chú nghe giảng, tích cực tham gia các hoạt động, phát biểu ý kiến. Các em dần hình thành được khả năng tư
B
duy, liên hệ và vận dụng kiến thức để xử lí các tình huống học tập cũng như
10 00
trong đời sống
Ở lớp ĐC, các em tập trung vào ghi chép lí thuyết, ít suy nghĩ, ít sôi
Ó
A
nổi, thụ động hơn. Có một số em có biểu hiện không chú ý nghe giảng.
Í-
H
Qua những quan sát, đánh giá trên, chúng tôi có thể kết luận việc áp
-L
dụng DHTH trong giảng dạy bộ môn Hóa học có hiệu quả thực sự trong việc
ÁN
tạo hứng thú, năng lực tư duy, vận dụng kiến thức của HS trong quá trình học
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
tập.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 77
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Ơ
H
Từ mục đích, nhiệm vụ của đề tài, trong quá trình hoàn thành đề tài, chúng tôi
N
1. Kết luận
N
đã giải quyết được những kết quả sau:
U Y
1. Đã tổng quan cơ sở lí luận về DHTH.
.Q
2. Điều tra và đánh giá thực trạng dạy học tích hợp vào một số chủ đề nhóm
TP
Oxi – lưu huỳnh lớp 10 THPT.
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
3. Nghiên cứu cách thiết kế các chủ đề tích hợp và một số kĩ thuật dạy học
Đ
tích cực.
N
G
4. Thiết kế 2 chủ đề tích hợp thuộc nhóm Oxi – lưu huỳnh lớp 10 THPT.
TR ẦN
DH theo chuyên đề, chủ đề.
H Ư
5. Thiết kế bộ công cụ và phương án đánh giá kết quả học tập của mô hình 6. Soạn 01 đề kiểm tra 45 phút theo hướng dẫn của GV phổ thông.
B
7. TNSP tại trường trường THPT số 1 Phù Mỹ huyện Phù Mỹ tỉnh Bình Định.
10 00
8. Sử dụng 01 đề kiểm tra để đánh giá thực trạng hiệu quả các chủ đề tích hợp.
H
Í-
2. Kiến nghị
Ó
A
9. Sử lí số liệu và trình bày kết quả.
-L
Qua quá trình vận dụng dạy học một số chủ đề tích hợp vào thực tế, tôi
ÁN
nhận thấy để áp dụng một cách thuận lợi và mang lại hiệu quả cao thì cần chú
TO
trọng một số vấn đề sau:
D
IỄ N
Đ
ÀN
- Tăng cường chất lượng đào tạo cho đội ngũ GV nhất là sinh viên ngành sư
phạm. Tạo điều kiện để GV tăng cường áp dụng phương pháp và kĩ thuật dạy học theo hướng dạy học tích hợp. - Tăng cường trang bị phương tiện, thiết bị dạy học phong phú và hiện đại, đảm bảo cả về số lượng và chất lượng; có phòng chuyên môn; bàn ghế lớp
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 78
học được thiết kế sao cho có thể sắp xếp, di chuyển dễ dàng di chuyển trong
Ơ
H
- Phân bố HS trong một lớp vừa phải, trình độ tương đối đồng đều để
N
tiết học.
N
dễ dàng tổ chức HS học tập tích cực.
.Q
GV có thời gian nghiên cứu, đầu tư cho việc xây dưng các chỉ đề.
U Y
- Thời gian giảng dạy của GV phải phù hợp, linh động đảm bảo cho
TP
- Rèn luyện HS tự học, ý thức tự giác, kĩ năng sống cho HS thông qua
ẠO
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
các tình huống trên lớp.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com 79
TÀI LIỆU THAM KHẢO
N
[1] Từ điển tiếng Việt, 1993, NXB Văn hóa, Hà Nội.
H
Ơ
[2] Bùi Hiền, Từ điển giáo dục học, 2001, NXB Từ điển bách khoa.
N
[3] Xavier Roegiers, Khoa sư phạm tích hợp hay làm thế nào để phát triển
U Y
năng lực ở nhà trường, 1996, NXB Giáo dục, Hà Nội, Người dịch: Đào
.Q
Trọng Quang, Nguyễn Ngọc Nhị.
TP
[4] Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
thể (Trong chương trình giáo dục phổ thông mới), Hà Nội, tháng 7/2015.
G
Đ
[5] Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, Tài liệu tập huấn “Dạy học và kiểm tra đánh
N
giá kết quả học tập theo định hướng phăt triển năng lực học sinh. Môn hóa
H Ư
học cấp trung học cơ sở”.
TR ẦN
[6] Bộ Giáo Dục và Đào Tạo. Tài liệu tập huấn “Dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả học tập theo định hướng phăt triển năng lực học sinh. Môn hóa
B
học cấp trung học cơ sở”.
10 00
[7] Trịnh Văn Biều, Phương pháp dạy học hóa học ở trường phổ thông, 2005, NXB Giáo dục Hà Nội.
Ó
A
[8] Nguyễn Thị Sửu, Lê Văn Năm, Dạy học hóa học – học phần phương pháp
Í-
H
dạy học hóa học 2, 2009, NXB Khoa học và kĩ thuật, Hà Nội.
-L
[9] Nguyễn Xuân Trường, Nguyễn Thị Sửu, Đặng Thị Oanh, Trần Trung
ÁN
Ninh, Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên giáo viên phổ thông môn Hóa học,
TO
2005, NXB Đại học Sư phạm Hà Nội.
D
IỄ N
Đ
ÀN
[10] Nguyễn Xuân Trường, Phương pháp dạy học hóa học ở trường phổ
thông, 2005, NXB Giáo dục Hà Nội. [11] Võ Văn Duyên Em, Tiếp cận một số phương pháp dạy học hiện đại, Tài liệu dùng cho sinh viên hệ đại học chính quy, 2013, Trường Đại học Qui Nhơn.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
TP
.Q
U Y
N
H
Ơ
N
80
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com
TP
.Q
U Y
N
H
Ơ
N
I
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
PHỤ LỤC
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com II
Ý kiến về việc giảng dạy Hóa học theo hướng tích hợp.
N
H
Họ và tên: ……………………………………………………………………..
Ơ
N
PHỤ LỤC 1: Phiếu tham khảo ý kiến giáo viên (phiếu số 1) PHIẾU ĐIỀU TRA
U Y
Trình độ chuyên môn
.Q
Cao đẳng
TP
Đại học
ẠO
Thạc sĩ
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Tiến sĩ
N
G
Thời gian tham gia dạy học Hóa học ở trường Phổ thông: ….. năm
H Ư
Xin quý thầy, cô cho ý kiến về việc giảng dạy Hóa học theo hướng tích hợp
TR ẦN
để phát triển năng lực HS ở trường thầy, cô đang tham gia giảng dạy hiện nay (đánh dấu X vào nội dung nếu quý thầy cô lựa chọn) Có Không
H
Ít
Ó
A
Thường xuyên
10 00
B
Câu 1: Quý thầy, cô có sử dụng quan điểm DHTHvào giảng dạy?
-L
Í-
Câu 2: Quý thầy, cô sử dụng một số phương pháp dạy học nào khi giảng
ÁN
dạy môn Hóa học? Phương pháp đàm thoại, gợi mở Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề Phương pháp khác
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
Phương pháp thuyết trình (thông báo – tái hiện, nêu vấn đề)
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com III
Câu 3: Theo quý thầy cô nội dung kiến thức trong chương trình Sách
N
giáo khoa môn Hóa học THPT hiện nay như thế nào?
U Y
thực tiễn cao
N
Chương trình SGK môn Hóa học mang tính liên hệ đời sống
H
Ơ
Khối lượng kiến thức quá tải, nặng về tính toán
TP
.Q
Phát triển và hoàn chỉnh những kiến thức Hóa học ở cấp THCS
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
Không phù hợp
G
Đ
Câu 4: Những kĩ năng quý thầy cô rèn luyện cho HS thông qua môn Hóa
H Ư
N
học khi làm việc độc lập
Biết cách làm việc với tài liệu SGK, tài liệu tham khảo, tóm tắt
TR ẦN
nội dung chính, phân tích, nhận xét, kết luận
Biết vận dụng kiến thức đó để giải quyết một sô vấn đề đơn
B
giản của cuộc sống thường ngày có liên quan đến môn Hóa học
10 00
Biết thực hiện một số thí nghiệm độc lập
H
Ó
A
Tấc cả
Í-
Câu 5: Những kĩ năng quý thầy cô rèn luyện cho HS thông qua môn Hóa
-L
học khi làm việc nhóm
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
Biết làm việc theo nhóm nhỏ để hoàn thành nhiệm vụ Biết lập kế hoạch để thực hiện một đề tài nhỏ Biết quan sát thí nghiệm, phân tích dự đoán và kiểm tra kết quả Biết vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề đơn giản trong cuộc sống.
Câu 6: Trong quá trình dạy học quý thầy cô liên hệ kiến thức Hóa học với thực tiễn đời sống ở mức độ như thế nào?
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com IV
Rất thường xuyên
N
Thường xuyên
H
Ơ
Bình thường
U Y
N
Chưa bao giờ
TP
.Q
Câu 7: Theo quý thầy cô sự liên hệ vận dụng kiến thức giữa các môn học và giữa những nội dung kiến thức trong quá trình dạy học ở mức độ như
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
thế nào?
G
Đ
Rất tốt
H Ư
N
Tốt Không tốt
TR ẦN
Không có
B
Câu 8: Quý thầy cô đánh giá như thế nào về quan điểm dạy học tích hợp
10 00
Rất tốt
H
Ó
Không rõ
A
Tốt
-L
Í-
Chưa nghe
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
Xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của quý thầy, cô.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com V
N
PHỤ LỤC 2: Phiếu tham khảo ý kiến học sinh (Phiếu số 2) PHIẾU ĐIỀU TRA
Ơ
Họ và tên (có thể ghi hoặc không):………………………………….
N
H
Lớp:…………………………………..Trường: ……………………
U Y
Xin các em vui lòng cho biết một số ý kiến cá nhân về môn Hóa học (Đánh
.Q
dấu X vào nội dung các em lựa chọn)
TP
Câu 1: Em có thích môn Hóa học không?
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
1. Thích
Đ
2. Bình thường
N
G
3. Không thích
H Ư
4. Không quan tâm chọn nhiều câu trả lời)
TR ẦN
Câu 2: Theo em môn Hóa học là môn học như thế nào? (em có thể lựa
B
1. Khô khan, khó học, không thú vị
10 00
2. Có nhiều liên hệ với thực tiễn 3. Có nhiều kiến thức cần phải nhớ và bài tập tính toán.
Ó
A
4. Cung cấp kiến thức về vật chất tự nhiên, môi trường sống
Í-
H
từ đó hiểu thêm về thế giới xung quanh.
-L
5. Là cơ sở giúp em giải thích nhiều hiện tượng trong cuộc
ÁN
sống.
TO
Câu 3: Mức độ vận dụng các môn học khác như: Toán học, Vật lí, Sinh
D
IỄ N
Đ
ÀN
học … để giải thích vận dụng trong quá trình học tập như thế nào? 1. Rất cao 2. Cao 3. Trung bình 4. Không tốt
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com VI
Câu 4: Mức độ vận dụng kiến thức Hóa học của các em trong việc giải
N
thích, liên hệ và giải quyết những vấn đề trong thực tiễn như thế nào?
H
Ơ
1. Rất tốt
N
2. Tốt
U Y
3. Chưa tốt
TP
.Q
4. Không tốt Câu 5: Khả năng giải bài tập Hóa học của em như thế nào?
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
1. Rất tốt
G
Đ
2. Tốt
H Ư
N
3. Chưa tốt 4. Không có 1. Sách giáo khoa
10 00
B
2. Internet
TR ẦN
Câu 6: Khi học Hóa, em thường tìm kiếm thông tin và tài liệu ở đâu?
3. Bạn bè, thầy cô, người xung quanh
A
4. Nguồn khác
H
Ó
Câu 7: Khi gặp một vấn đề thực tiễn hoặc vấn đề Hóa học em thường làm
Í-
gì?
-L
1. Suy nghĩ, sử dụng và tìm kiếm các kiến thức của các môn
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
học để giải thích tìm ra đáp án.
2. Thấy khó không muốn tìm hiểu 3. Chờ thầy cô hoặc bạn bè giải đáp. 4. Không quan tâm
Xin chân thành cảm ơn các em.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com VII
Tỉ lệ
GV
%
H
Ơ
Số
N
Nội dung tham khảo ý kiến
N
PHỤ LỤC 3: Kết quả tham khảo ý kiến giáo viên Bảng Kết quả trưng cầu ý kiến GV dạy học tích hợp.
U Y
Câu 1: Quý thầy, cô có sử dụng quan điểm dạy học tích hợp vào giảng
.Q
dạy?
4
TP
Có
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Không
Đ
Thường xuyên
N
G
Ít
TR ẦN
dạy môn Hóa học?
H Ư
Câu 2: Quý thầy, cô sử dụng một số phương pháp dạy học nào khi giảng Phương pháp thuyết trình (thông báo – tái hiện, nêu vấn
B
đề)
1
25%
Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề
3
75%
Phương pháp khác
1
25%
Ó
A
10 00
Phương pháp đàm thoại, gợi mở
Í-
H
Câu 3: Theo quý thầy cô nội dung kiến thức trong chương trình Sách giáo
-L
khoa môn Hóa học THPT hiện nay như thế nào?
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
Khối lượng kiến thức quá tải, nặng về tính toán
D
100%
3
75%
Chương trình SGK môn Hóa học mang tính liên hệ đời
sống thực tiễn cao Phát triển và hoàn chỉnh những kiến thức Hóa học ở cấp 4
100%
THCS Không phù hợp Câu 4: Những kĩ năng quý thầy cô rèn luyện cho HS thông qua môn Hóa học khi làm việc độc lập
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com VIII
Biết cách làm việc với tài liệu SGK, tài liệu tham khảo, 3
25%
25%
TP
Tấc cả
Những kĩ năng quý thầy cô rèn luyện cho HS thông qua môn Hóa
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Ơ
U Y
1
.Q
Biết thực hiện một số thí nghiệm độc lập Câu 5:
N
đơn giản của cuộc sống thường ngày có liên quan đến môn Hóa học
25%
H
Biết vận dụng kiến thức đó để giải quyết một sô vấn đề 1
N
tóm tắt nội dung chính, phân tích, nhận xét, kết luận
G
Đ
học khi làm việc nhóm
2
50%
1
25%
Biết quan sát thí nghiệm, phân tích dự đoán và kiểm tra 3
75%
H Ư
N
Biết làm việc theo nhóm nhỏ để hoàn thành nhiệm vụ
TR ẦN
Biết lập kế hoạch để thực hiện một đề tài nhỏ kết quả
50%
10 00
trong cuộc sống.
B
Biết vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề đơn giản 2
A
Câu 6: Trong quá trình dạy học quý thầy cô liên hệ kiến thức Hóa học với
H
Ó
thực tiễn đời sống ở mức độ như thế nào?
Í-
Rất thường xuyên
-L
Thường xuyên
1
25%
3
75%
TO
ÁN
Bình thường
D
IỄ N
Đ
ÀN
Câu 7:
Chưa bao giờ Theo quý thầy cô sự liên hệ vận dụng kiến thức giữa các môn học
và giữa những nội dung kiến thức trong quá trình dạy học ở mức độ như thế nào? Rất tốt
1
25%
Tốt
3
75%
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com IX
Không tốt
Ơ
Rất tốt
1
N
H
Quý thầy cô đánh giá như thế nào về quan điểm dạy học tích hợp
25%
Tốt
3
75%
U Y
Câu 8
N
Không có
TP
.Q
Không rõ
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
Chưa nghe
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com X
môn
51,28% 58,97%
học 2. Bình thường
0%
4. Không quan tâm
0%
ẠO
TP
3. Không thích
.Q
U Y
48,72% 38,46%
Hóa
Đ
0% 2,57%
0%
N
G
môn Hóa học là vị
H Ư
môn học như thế 2. Có nhiều liên hệ với thực tiễn nào?
Ơ
H
ĐC
Câu 2: Theo em 1. Khô khan, khó học, không thú 0%
38,46% 12,82%
TR ẦN
3. Có nhiều kiến thức cần phải 53,85% 17,95% nhớ và bài tập tính toán.
B
4. Cung cấp kiến thức về vật chất 74,36% 56,41%
10 00
tự nhiên, môi trường sống từ đó
hiểu thêm về thế giới xung quanh. nhiều hiện tượng trong cuộc sống.
Câu 3: Mức độ vận 1. Rất cao
15,38% 12,82%
dụng các môn học 2. Cao
35,90% 25,64%
khác như: Toán 3. Trung bình
48,72% 41,02%
học, Vật lí, Sinh 4. Không tốt
0%
20,51%
5,13%
15,38%
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
5. Là cơ sở giúp em giải thích 61,54% 38,46%
IỄ N D
TN
Câu 1: Em có thích 1. Thích không?
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Kết quả điều tra
Nội dung điều tra
N
Nội dung câu hỏi
N
PHỤ LỤC 4: Kết quả thăm dò ý kiến học sinh trước khi dạy học tích hợp Bảng Kết quả thăm dò ý kiến HS trước khi dạy học tích hợp
học … để giải thích vận
dụng
trong
quá trình học tập như thế nào? Câu 4: Mức độ vận 1. Rất tốt
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XI
thức 2. Tốt
35,90% 43,59%
Hóa học của các 3. Chưa tốt
53,85% 30,77%
em trong việc giải 4. Không tốt
5,13%
H
12,82%
N
thích, liên hệ và
U Y
giải quyết những
TP
.Q
vấn đề trong thực tiễn như thế nào? Câu 5: Khả năng 1. Rất tốt
5,13%
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
N
kiến
Ơ
dụng
G
Đ
giải bài tập Hóa 2. Tốt thế nào?
N
học của em như 3. Chưa tốt
TR ẦN
H Ư
4. Không có
5,13%
56,41% 51,28% 35,90% 38,46%
2,56%
5,13%
58,97% 41,02%
Hóa, em thường 2. Internet
48,72% 17,95%
B
Câu 6: Khi học 1. Sách giáo khoa
10 00
tìm kiếm thông tin 3. Bạn bè, thầy cô, người xung 51,28% 48,72% và tài liệu ở đâu?
A
quanh
Ó
4. Nguồn khác
12,82% 10,26%
Í-
H
Câu 7: Khi gặp 1. Suy nghĩ, sử dụng và tìm kiếm 71,79% 66,67%
-L
một vấn đề thực các kiến thức của các môn học để
ÁN
tiễn hoặc vấn đề giải thích tìm ra đáp án.
TO
Hóa
học
2,56%
5,13%
3. Chờ thầy cô hoặc bạn bè giải 25,64% 20,51% đáp. 4. Không quan tâm
0%
7,69%
D
IỄ N
Đ
ÀN
thường làm gì?
em 2. Thấy khó không muốn tìm hiểu
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XII
Nội dung điều tra
Kết
quả
môn Hóa học không?
51,28% 58,97%
ẠO
TP
2. Bình thường
0%
0%
0%
2,57%
Câu 2: Theo em môn 1. Khô khan, khó học, không 0%
0%
N
G
Đ
4. Không quan tâm
như thế nào?
H Ư
Hóa học là môn học thú vị
TR ẦN
2. Có nhiều liên hệ với thực tiễn 38,46% 12,82% 3. Có nhiều kiến thức cần phải 53,85% 17,95%
B
nhớ và bài tập tính toán.
10 00
4. Cung cấp kiến thức về vật 74,36% 56,41% từ đó hiểu thêm về thế giới xung quanh. 5. Là cơ sở giúp em giải thích 61,54% 38,46% nhiều hiện tượng trong cuộc sống.
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
chất tự nhiên, môi trường sống
IỄ N D
N
48,72% 38,46%
.Q
Câu 1: Em có thích 1. Thích 3. Không thích
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ĐC
U Y
TN
H
tra
điều
Ơ
Nội dung câu hỏi
N
PHỤ LỤC 5: Kết quả thăm dò ý kiến học sinh sau khi dạy học tích hợp Bảng Kết quả thăm dò ý kiến HS sau khi dạy học tích hợp.
Câu 3: Mức độ vận 1. Rất cao
23,08% 20,51%
dụng các môn học 2. Cao
51,28% 41,02%
khác như: Toán học, 3. Trung bình
33,33% 25,64%
Vật lí, Sinh học … để 4. Không tốt
0%
12,82%
giải thích vận dụng trong quá trình học
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XIII
5,13%
dụng kiến thức Hóa 2. Tốt
35,90% 43,59%
học của các em trong 3. Chưa tốt
53,85% 30,77%
việc giải thích, liên hệ 4. Không tốt
5,13%
H
N
U Y
.Q
ẠO
vấn đề trong thực tiễn
Đ
như thế nào?
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
12,82%
TP
và giải quyết những
bài tập Hóa học của 2. Tốt
TR ẦN
3. Chưa tốt
H Ư
N
G
Câu 5: Khả năng giải 1. Rất tốt em như thế nào?
15,38%
Ơ
Câu 4: Mức độ vận 1. Rất tốt
N
tập như thế nào?
4. Không có
B
Câu 6: Khi học Hóa, 1. Sách giáo khoa
10 00
em thường tìm kiếm 2. Internet
5,13%
5,13%
35,90% 38,46% 56,41% 51,28% 2,56%
5,13%
51,28% 41,02% 58,97% 17,95%
thông tin và tài liệu ở 3. Bạn bè, thầy cô, người xung 48,72% 48,72%
H
Ó
A
đâu?
quanh
4. Nguồn khác
12,82% 10,26%
-L
Í-
Câu 7: Khi gặp một 1. Suy nghĩ, sử dụng và tìm 71,79% 66,67%
ÁN
vấn đề thực tiễn hoặc kiếm các kiến thức của các môn
TO
vấn đề Hóa học em học để giải thích tìm ra đáp án.
D
IỄ N
Đ
ÀN
thường làm gì?
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
2. Thấy khó không muốn tìm 2,56%
5,13%
hiểu 3. Chờ thầy cô hoặc bạn bè giải 25,64% 20,51% đáp. 4. Không quan tâm
0%
7,69%
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XIV
Ơ
N
PHỤ LỤC 6: Bài kiểm tra 1 tiết của HS lớp 10A3 và 10A5 sau khi dạy học tích hợp. Bài kiểm tra 1 tiết
Lớp: ………
Môn: Hóa học
Họ và tên: ……………………….
Thời gian làm bài: 45 phút
TP
.Q
U Y
N
H
Trường THPT số 1 Phù Mỹ
ẠO
I. Trắc nghiệm: (6 điểm) 3
4
5
6
7
8
Đ
2
9
10
11
12
N
Câu 1
G
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Hãy chọn đáp án đúng nhất và điền kết quả vào bảng bên dưới:
H Ư
Đáp
TR ẦN
án
1. Ở một số nhà máy nước, người ta dùng ozon để sát trùng nước máy. Người
10 00
B
ta đã dựa vào tính chất nào của ozon? A. Ozon là một khí độc.
B. Ozon không tác dụng với nước.
A
C. Ozon tan nhiều trong nước. D. Ozon là chất oxi hóa mạnh.
H
Ó
2. Câu nào sau đây đúng khi nói về điều chế khí Oxi
-L
Í-
A. Trong phòng thí nghiệm người ta tiến hành các phản ứng trung hòa một số hợp chất giàu oxi như KMnO4, KClO3…
ÁN
B. Trong phòng thí nghiệm để thu được khí oxi tinh khiết người ta tiến hành
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
thu khí Oxi bằng cách đẩy không khí. C. Trong công nghiệp để sản xuất oxi người ta tiến hành điện phân nước hoặc
đi từ không khí. D. Trong công nghiệp để sản xuất oxi người ta tiến hành nhiệt phân nước và nhiệt phân các hợp chất giàu oxi.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XV
3. Khí X không màu, rất độc, là một trong những khí gây ra hiện tượng mưa
N
axit. Khí này có tính oxi hóa và có tính khử. Khí X tan trong nước thu được
H
B. SO2
C. H2S
D. O3
N
A. CO2
Ơ
dung dịch làm quỳ tím hóa đỏ. Khí X là
U Y
4. Từ năm 2003, nhờ bảo quản bằng nước ozon, mận Bắc Hà - Lào Cai đã có
.Q
thể chuyên chở vào thị trường thành phố Hồ Chí Minh, nhờ đó bà con nông
TP
dân đã có thu nhập cao hơn. Nguyên nhân nào làm cho nước ozon có thể bảo
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
quản hoa quả tươi lâu ngày:
Đ
A. Ozon dễ tan trong nước hơn oxi. nước hơn oxi.
TR ẦN
C. Ozon không độc, có tính sát trùng cao.
H Ư
N
G
B. Ozon có tính chất oxi hóa mạnh, khả năng sát trùng cao và dễ tan trong
D. Ozon không tác dụng với nước. B. CuO
10 00
A. NaOH
B
5. Để phân biệt SO2 và SO3, người ta có thể dùng hóa chất nào? C. BaCl2
D. quì tím
6. Trong các kim loại sau, kim loại nào không tác dụng với oxi kể cả khi đun
Ó
A
nóng?
B. Mg
C. Ag
D. Fe
Í-
H
A. Cu
-L
7. Sự suy giảm tầng ozon của khí quyển có nguyên nhân chính là do B. khí CO2 do các nhà máy thải vào khí
ÁN
A. nạn cháy rừng trên thế giới.
TO
quyển.
D
IỄ N
Đ
ÀN
C. chất CFC mà ngành công nghiệp lạnh thải vào khí quyển.
D. Trái Đất
nóng lên. 8. Trong các dãy chất sau, dãy chất nào tác dụng với SO2? A. KOH, Br2, SO3. C. Mg, SO3, KMnO4
B. NaOH, KMnO4, H2S. D. KOH, Ag, H2S
9. Trong công nghiệp để sản xuất SO2,có thể đi từ
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XVI
A. S, FeS2.
B. Na2SO3, S
C. FeS2, Na2SO3
D. K2SO3, S
C. Cl2
D. H2S
Ơ
B. KMnO4
H
A. Br2
N
10. SO2 thể hiện tính oxi hóa khi tác dụng với
N
11. Cho 5,94 gam Al tác dụng vừa đủ với dung dịch H2SO4 đặc nóng thu
U Y
được 1,848 lít sản phẩm (X) có lưu huỳnh (đktc), muối sunfat và nước. Cho B. SO2
C. Cả hai khí
D. S
TP
A. H2S
.Q
biết X là chất gì?
ẠO
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
12. Phương trình hóa học nào sau đây thể hiện phản ứng đã xảy ra khi dùng
B. C4H10
+
t 13/2O2 →
C. C2H2
+
t 5/2O2 → 2CO2 +
D. C2H6O
+
t 3O2 →
o
2H2O
4CO2 +
5H2O
H2O
TR ẦN
o
2CO2 +
3H2O
II. Tự luận (4 điểm)
10 00
B
o
G
t 2O2 →
N
CO2 +
+
H Ư
o
A. CH4
Đ
đèn xì Oxi – axetilen trong hàn cắt kim loại?
A
Câu 1: Đốt cháy 1,2 gam cacbon trong 4,48 lít (đktc) khí oxi. Tính thể tích
H
Ó
các khí thu được sau phản ứng. Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn.
Í-
Câu 2: Trong tự nhiên oxi được tạo ra từ đâu? Trong khí quyển oxi tập trung
-L
ở đâu? Nêu vai trò của oxi đối với cơ thể sống.
ÁN
Câu 3: Bằng phương pháp hóa học hãy nhận biết các khí sau: O2, O3 và SO2.
TO
Câu 4: Khí SO2 là nguyên nhân gây ra hiện tượng mưa axit. Mưa axit gây ra
D
IỄ N
Đ
ÀN
những tác hại gì? Nêu một số biện pháp hạn chế hiện tượng mưa axit.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XVII
TNKQ TL
TNKQ TL
N
TNKQ TL
dụng
Tổng cộng
U Y
Vận dụng
cao
.Q
đề
Vận
Thông hiểu
TNKQ TL
TP
Tên chủ Nhận biết
H
Ơ
N
PHỤ LỤC 7: Ma trận đề kiểm tra
TNKQ TL
ẠO
- Vị trí, cấu - Oxi và ozon - Dự đoán, Giải thích các
sự sống trên trái đất
oxi.
oxi và ozon.
- Ứng dụng oxi
ozon
và
trong
2
1
6
2
1
1
1
1
1
3
2
-L
điểm
1
Í-
lệ
2
H
2
oxi và ozon.
Ó
A
cuộc sống. Tỉ
Đ
pháp điều chế oxi hóa của hóa học của
của
Số câu
G
phương -So sánh tính về tính chất oxi và ozon.
N
lý,
H Ư
ozon và
kết luận được liên quan đến
tính chất vật hóa mạnh.
TR ẦN
–
B
Oxi
10 00
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
hình electron, có tính oxi kiểm tra và hiện tượng có
TO
ÁN
- Tính chất - Tính chất - Viết được - Quá trình vật lý, trạng hóa học SO2, các
ÀN
SO2, SO3 thái tự nhiên, SO3.
PTHH thí
nghiệm
của các phản liên quan đến
D
IỄ N
Đ
và mưa tính chất SO2, - Viết được ứng oxi hóa tính chất của
axit
SO3, dụng.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
ứng PTHH chứng khử của các SO2, SO3. minh
tính hợp chất đó.
- Giải thích
chất hóa học - Nhận biết được
hiện
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XVIII
của SO2, SO3. sự có mặt của tượng:
axit, một số
N
SO2, SO3.
mưa
H
Ơ
ứng dụng của
2
2
Số điểm
1
1
1
1
4
1
4
1
4
2
1
2
1
2
2
3
2
2
12
4
2
6
4
điểm
30%
30%
N
20%
20%
100%
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
Tỉ lệ
H Ư
Tổng số
G
Đ
câu
6
1
TR ẦN
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Tổng số
1
.Q
1
TP
2
ẠO
Số câu
U Y
thực tế.
N
các chất trong
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XIX
án
4
5
6
7
8
9
10
11
12
D
C
B
B
C
C
C
B
A
D
B
C
.Q
II. Tự luận
TP
Câu 1:
0.1 mol
→ O2
CO2
0.1 mol
0.1 mol
H Ư
n O2 dư = 0.1 mol nên VO2 = 22,4 lít
Đ
+
G
C
N
PTHH:
ẠO
n C = 0.1 mol, n O2 = 0.2 nên O2 dư
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Ơ
3
H
2
N
Đáp
1
U Y
câu
N
PHỤ LỤC 8: Đáp án đề kiểm tra I. Trắc nghiệm: Mỗi câu đúng đạt 0.5 điểm
TR ẦN
nCO2 = o.1 mol nên VCO2 = 22,4 lít.
Câu 2:
10 00
B
- Oxi được tạo ra từ quá trình quang hợp. Phương trình quang hợp as 6CO2 + 12H2O → C6H12O6 + 6O2 + 6H2O
A
- Oxi tập trung chủ yếu ở tầng bình lưu trong khí quyển.
H
Ó
- Vai trò của Oxi: Mọi hoạt động sống của tế bào và cơ thể sống đều cần năng
-L
và CO2.
Í-
lượng. Sự sản sinh và tiêu dùng năng lượng trong cơ thể có liên quan đến O2
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
Gluxit O2 Lipit → CO 2 +H 2O+Q Protein
Q là năng lượng cho các hoạt động sống của tế bào Câu 3: - Dùng quì tím ẩm nhận biết khí SO2. - Dúng Ag nhận biết O3. O3 + 2Ag → Ag2O + O2
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XX
- Còn lại là O2.
N
Câu 4:
H
Ơ
- Tác hại;
N
+ Mưa axit ảnh hưởng nghiêm trọng đến cây trồng: Hàng loạt cây lương thực
U Y
bị chấm đỏ trên lá cây, các mần cây rũ như bị hơ lửa, thậm chí bị chết khô,
.Q
làm giảm tác dụng quang hợp của lá và khả năng kháng bệnh của cây trồng,
TP
sản lượng cây trồng giảm sút.
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
+ Mưa làm tăng độ chua, giảm độ màu mỡ của đất những nguyên tố canxi,
Đ
magie trong đất rất cần cho cây trồng đều bị hao kiệt, đất đai nhanh chóng bạc
H Ư
+ Mưa axit phá hoại các công trình công cộng.
N
G
màu.
TR ẦN
- Biện pháp
+ Xử lí nhiên liệu trước khi dùng, khử hết lưu huỳnh vô cơ trong than đá
B
trước khi đốt, tách và thu hồi axit trong quá trình đốt than.
10 00
+ Tìm kiếm và thay thế dần các nhiên liệu hóa thạch bằng các nhiên liệu sạch như hidro, sử dụng các loại năng lượng tái tạo thân thiện với môi trường.
Ó
A
+ Cải tiến động cơ của các phương tiện giao thông để đốt hoàn toàn nhiên
Í-
H
liệu, gắn hộp xúc tác để khử NOx và SOx nhằm hạn chế đến mức thấp nhất
-L
lượng khí thải ra.
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
+ Trồng nhiều cây xanh, đi xe đạp, hạn chế phương tiện giao thông.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XXI
N
PHỤ LỤC 9: Phiếu hướng dẫn thí nghiệm Phiếu hướng dẫn thí nghiệm
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
TP
.Q
U Y
N
H
Ơ
Thí nghiệm 1: sắt tác dụng với oxi
- Dụng cụ, hóa chất: bình oxi, dây sắt, mẫu than nhỏ, kẹp sắt, đèn cồn.
B
- Cách tiến hành: Cạo sạch dây sắt quấn quanh mẫu than nhỏ thành hình lò
10 00
xo. Đốt cháy dây sắt ngoài không khí sau khi dây sắt nóng đỏ lên thì đưa vào bình khí Oxi.
Ó
A
Lưu ý:
H
- Mẫu than nhỏ, mỏng và dài hơn 1cm.
-L
Í-
- Khi mẫu than cháy hết thì đưa nhanh dây sắt vào bình chứa khí oxi.
ÁN
- Cho vào đáy bình đựng oxi một ít cát hoặc ít nước để phòng khi phản ứng
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
sinh ra lượng nhiệt lớn làm vỡ bình gây nguy hiểm.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XXII
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
TP
.Q
U Y
N
H
Ơ
N
Thí nghiệm 2: Lưu huỳnh tác dụng với oxi
H Ư
N
- Dụng cụ, hóa chất: bình oxi, bột lưu huỳnh, bình tam giác có nút đậy gắn
TR ẦN
với thìa thủy tinh, đèn cồn
- Cách tiến hành: Lấy 1 lượng bột lưu huỳnh cỡ hạt ngô. Đốt nóng thìa lưu huỳnh trên ngọn lửa đèn cồn, lưu huỳnh cháy có màu xanh nhạt sau đó đưa
10 00
B
nhanh vào bình oxi. Lưu ý:
A
- Khí SO2 rất độc, cần phải cẩn thận khi làm thí nghiệm, không đun gần chỗ
H
Ó
đông người, đun ở chỗ thoáng khí. Chuẩn bị bông tẩm kiềm để đậy ngay sau
Í-
khi phản ứng kết thúc.
-L
- Lấy 1 lượng ít hóa chất (GV hướng dẫn HS lấy hóa chất).
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
- Không để thìa thủy tinh tiếp xúc với đáy bình vè có thể gây vở bình.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XXIII
N
PHỤ LỤC 10: Xử lí kết quả thực nghiệm - Lập bảng phân phối tần số, tần suất cho các lớp ĐC và lớp TN với xi là điểm
Ơ
số, ni là số HS đạt điểm xi.
∑ n i Xi ∑ ni
, Trong đó : ni là tần số HS đạt điểm Xi
ẠO
X=
TP
+ Trung bình cộng: Tham số đặc trưng cho sự tập trung của số liệu.
.Q
- Tính các tham số đặc trưng.
U Y
N
H
- Biểu diễn kết quả bằng đồ thị .
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
+ Phương sai (S2), độ lệch chuẩn (S): Tham số đo mức độ phân tán của các số
2
S
n i (Xi − X)2 ∑ =
(với n > 30)
n
10 00
B
S = S2
N
(với n < 30)
n −1
H Ư
S
n i (Xi − X)2 ∑ =
TR ẦN
2
G
liệu quanh giá trị trung bình cộng.
Giá trị S càng nhỏ số liệu càng ít phân tán.
X
⋅100%
H
S
Í-
V=
Ó
A
+ Hệ số biến thiên (V): Để so sánh 2 tập hợp có X khác nhau:
-L
Khi 2 bảng số liệu có giá trị trung bình cộng bằng nhau thì ta tính độ
ÁN
lệch chuẩn S, nhóm nào có độ lệch chuẩn S bé thì nhóm đó có chất lượng tốt
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
hơn.
Khi 2 bảng số liệu có giá trị trung bình cộng khác nhau thì ta so sánh
mức độ phân tán của các số liệu bằng hệ số biến thiên V. Nhóm nào có V nhỏ hơn thì nhóm đó có chất lượng đồng đều hơn, nhóm nào có V lớn hơn thì có trình độ cao hơn. - Nếu V trong khoảng 0 – 10%: Độ dao động nhỏ. - Nếu V trong khoảng 10 – 30%: Độ dao động trung bình.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com XXIV
- Nếu V trong khoảng 30 – 100%: Độ dao động lớn.
N
Với độ dao động nhỏ hoặc trung bình thì kết quả thu được đáng tin cậy,
H
Ơ
ngược lại với độ dao động lớn thì kết quả thu được không đáng tin cậy.
N
- Để kết luận sự khác nhau về kết quả học tập giữa hai lớp ĐC và TN là có ý
U Y
nghĩa hay không, chúng tôi đã dùng phân bố Student để xét xem xTN và x ĐC có
TP
.Q
khác nhau không. Ta thực hiện các phép tính sau:
ẠO
+ Tính ttính:
xTN − xĐC
N
2
TR ẦN
Nếu STN2 ≠ SĐC2: ttính =
x−x'
nTN .n ĐC nTN + nĐC
H Ư
2
nTN S TN + n ĐC S ĐC nTN + nĐC − 2
Trong đó: S =
S
G
S
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
x −x x −x Nếu STN2 ≡ SĐC2 ≡ S thì: t tính = TN ĐC = TN ĐC
2
2
STN S + ĐC nTN nĐC
10 00
B
+ So sánh ttính và tB: Nếu ttính < tB (p = 0,05, f ), tức xTN − xĐC Nếu ttính > tB (p = 0,05, f ), tức xTN − xĐC
H
Í-
quả cao hơn.
Ó
A
- So sánh, xTN và x ĐC giá trị nào lớn hơn chứng tỏ PP tương ứng mang lại hiệu
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
- Bảng tiêu chí Cohen:
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
TP
.Q
U Y
N
H
Ơ
N
XXV
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com Mẫu T.03: Thuyết minh đề tài KH & CN cấp Trường
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN
2. MÃ SỐ(do cán bộ quản lý ghi)
3. LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU
4. LOẠI HÌNH NGHIÊN CỨU
N
U Y .Q TP
ẠO
G
Khoa học Nhân văn
N
Khoa học Xã hội
H Ư
Khoa học Nông nghiệp
Cơ bản
Ứng dụng
Triển khai √
TR ẦN
Khoa học Y, dược
Đ
Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ
√√
H
1. TÊN ĐỀ TÀI Thiết kế và sử dụng hệ thống bài tập Hóa học phần phi kim theo định hướng gắn với đời sống thực tiễn ở trường Trung học phổ thông
Khoa học Tự nhiên
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
Ơ
N
THUYẾT MINH ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP TRƯỜNG NĂM 2017
5. THỜI GIAN THỰC HIỆN 12tháng
10 00
B
Từ tháng 01 năm 2017đến tháng 01 năm 2018 6. ĐƠN VỊ QUẢN LÝ VỀ CHUYÊN MÔN
A
Khoa: Hóa
Í-
H
Ó
Bộ môn: Hữu cơ – Phương pháp dạy học Hóa học
Đơn vị công tác (khoa, phòng): Khoa Hóa Địa chỉ nhà riêng: 48 Nguyễn Thị Minh Khai, Thành phố Quy Nhơ n, Tỉnh Bình Định Điện thoại nhà riêng: 0563522148 Di động: 0988990227 E-mail: nguyenthikimchi@qnu.edu.vn
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
7. CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI Họ và tên: Nguyễn Thị Kim Chi Năm sinh: 1974 Chức danh khoa học: Giảng viên Học vị: Thạc sỹ
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com Mẫu T.03: Thuyết minh đề tài KH & CN cấp Trường
8. NHỮNG THÀNH VIÊN THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Kim Đơn vị: Khoa Hóa, Đại - Nghiên cứu, thu học Quy Nhơn. thập tài liệu liên Chuyên môn: Phương quan đến đề tài. pháp dạy học Hóa học - Điều tra, khảo sát.
N
Chữ ký
Ơ
Thị
Nhiệm vụ
H
Nguyễn Chi
Đơn vị công tác và lĩnh vực chuyên môn
U Y
1
Họ và tên
N
ST T
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
TP
.Q
- Thiết kế các bài tập thực tiễn về môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm phần Hóa phi kim.
N
G
- Triển khai thực nghiệm sư phạm.
B
9. ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH
TR ẦN
H Ư
- Xử lý, phân tích và đánh giá kết quả.
Nội dung phối hợp nghiên cứu
A
10 00
Tên đơn vị trong và ngoài nước
- Viết báo cáo đề tài.
Họ và tên người đại diện đơn vị Lê Thị Thanh Thảo
Trường THPT An Thực nghiệm sư phạm Nhơn 3 – Huyện An Nhơn, Tỉnh Bình Định
Nguyễn Văn Thanh
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
Trường THPT Quốc Thực nghiệm sư phạm Học – Thành phố Quy Nhơn, Tỉnh Bình Định
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com Mẫu T.03: Thuyết minh đề tài KH & CN cấp Trường
.Q
U Y
N
H
Ơ
N
10. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU THUỘC LĨNH VỰC CỦA ĐỀ TÀI Ở TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC 10.1. Tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực của đề tài (phân tích, đánh giá tình hình nghiên cứu, liệt kê danh mục các công trình nghiên cứu, tài liệu có liên quan đến đề tài) Phát triển là xu hướng tất yếu khách quan của mỗi cá nhân và toàn xã hội nhằm không ngừng nâng cao đời sỗng vật chất và tinh thần của con người. Thực chất của phát triển bền vững là sự kết hợp giữa phát triển với việc duy trì môi trường. Hiện nay, các vấn đề về bảo vệ môi trường, an toàn vệ sinh thực phẩm đang được toàn xã hội quan tâm vì sự ảnh hưởng của nó đối với sức khỏe cộng đồng. Vì thế ở nhiều quốc gia việc tuyên truyền về giáo dục bảo vệ môi trường cũng như vấn đề về an toàn thực phẩm luôn được thực hiện thường xuyên và liên tục.
10 00
B
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
TP
Ở nước ta, Chương trình Quốc gia về bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu được Chính phủ ban hành như Nghị định số 18/2015/NĐ – CP ra ngày 01/04/2015 quy định về quy hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động của môi trường và bảo vệ môi trường hay Nghị định số 19/2015/NĐ – CP ra ngày 14/02/2015 đưa ra các phương án kiểm soát ô nhiễm môi trường đất do hoạt động của con người trong quá trình lao động sản xuất và sinh hoạt; Quốc Hội thông qua Luật an toàn thực phẩm số 55/2010/QH 12 ra ngày 17/06/2010 về Chính sách của Nhà nước về an toàn thực phẩm có nêu : “Sử dụng nguồn lực nhà nước và các nguồn lực khác đầu tư nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ phục vụ việc phân tích nguy cơ đối với an toàn thực phẩm; xây dựng mới, nâng cấp một số phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn khu vực, quốc tế; nâng cao năng lực các phòng thí nghiệm phân tích hiện có; hỗ trợ đầu tư xây dựng các vùng sản xuất nguyên liệu thực phẩm an toàn.Tăng đầu tư, đa dạng các hình thức, phương thức tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức người dân về tiêu dùng thực phẩm an toàn, ý thức trách nhiệm và đạo đức kinh doanh của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm”.
H
Ó
A
Trong ngành giáo dục, thực hiện chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường, thực hiện công tác an toàn thực phẩm, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã thành lập Ban chỉ đạo và có công văn chỉ đạo đến các trường Đại học, Cao đẳng và Trung học chuyên nghiệp triển khai thực hiện đưa nội dung này vào chương trình giảng dạy của nhà trường.
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
Thực trạng việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm đã và đang được lồng ghép vào nội dung dạy học ở các cấp học, bậc học đa dạng dưới nhiều hình thức như lồng ghép, tích hợp. Tuy nhiên số lượng các bài tập thực tiễn về những nội dung này vẫn còn hạn chế về số lượng và tính đa dạng nên phần nào chưa đáp ứng được nhu cầu giải thích những vấn đề liên quan đến hóa học. Thực tế ở trường phổ thông hiện nay, việc đưa nội dung an toàn thực phẩm vào chương trình môn học còn sơ sài, vì vậy việc hiểu biết của học sinh về vệ sinh an toàn thực phẩm còn nhiều hạn chế và thực sự chưa mang lại hiệu quả.
10.2. Danh mục các công trình đã công bố thuộc lĩnh vực của đề tài của chủ nhiệm và những thành viên tham gia nghiên cứu (họ và tên tác giả, bài báo, ấn phẩm, các yếu tố về xuất bản) Nguyễn Thị Kim Chi (2015), Thiết kế và sử dụng hệ thống bài tậpHóa học 10 phần phi kim theo tiếp cận pisa theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh, Tạp chí khoa học trường Đại Học Quy Nhơn, số 4 tập IX, 2015 11. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI - Định hướng chung về đổi mới phương pháp dạy học đã được xác định trong Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII, Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII, được thể chế hóa trong Luật Giáo dục là phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, tự học, kỹ năng vận dụng vào thực tiễn, phù hợp đặc điểm từng lớp học, môn học,
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com Mẫu T.03: Thuyết minh đề tài KH & CN cấp Trường
B
TR ẦN
H Ư
N
G
Đ
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
ẠO
TP
.Q
U Y
N
H
Ơ
N
tạo được hứng thú học tập cho học sinh, khắc phục lối dạy học truyền thụ một chiều thông báo các kiến thức có sẵn. - Môn Hóa học có rất nhiều khả năng trong việc phát triển những năng lực nhận thức cho học sinh, cung cấp cho học sinh tri thức khoa học và việc vận dụng những kiến thức lý thuyết vào cuộc sống. Việc giải các bài tập có nội dung gắn với thực tiễn sẽ phát huy được ở học sinh tính tích cực, khả năng tự học, khả năng vận dụng lý thuyết giải thích các hiện tượng trong cuộc sống và lao động sản xuất, từ đó sẽ làm tăng lòng say mê học hỏi, phát triển tư duy sáng tạo. - Tuy nhiên, trong các sách giáo khoa Hóa học hiện nay số lượng các bài tập gắn với thực tiễn chưa nhiều, chưa đa dạng, chưa đáp ứng được nhu cầu giải thích những vấn đề liên quan đến đời sống sản xuất. Trên quan điểm đó để góp phần làm phong phú thêm hệ thống bài tập ở trường Trung học phổ thông, nâng cao chất lượng dạy học Hóa học tôi chọn đề tài “ Thiết kế và sử dụng hệ thống bài tập Hóa học phần phi kim lớp theo định hướng gắn với đời sống thực tiễn ở trường Trung học phổ thông ” 12. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI - Nghiên cứu nội dung hóa họcliên quan đến bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm trong chương trình hóa học Trung học phổ thông. - Thiết kế các bài tập hóa học gắn với thực tiễn chương Oxi – Lưu huỳnh, Cacbon – Silic, Nitơ Photpho ở trường Trung học phổ thông. - Phát triển, nâng cao chất lượng bài tập hoá học ở trường Trung học phổ thông hiện nay. - Nghiên cứu cách sử dụng bài tập hoá học gắn với thực tiễn ở trường Trung học phổ thông sao cho có hiệu quả.
10 00
13. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU, CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Ó
A
- Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống bài tập có liên quan đến thực tiễn về bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm.
Í-
H
- Phạm vi nghiên cứu: Phần hóa học phi kim ở Trung học phổ thông.
ÁN
-L
- Cách tiếp cận: Nghiên cứu và vận dụng các tiếp cận mục tiêu, tiếp cận nội dung và tiếp cận hệ thống.
TO
- Để hoàn thành các nhiệm vụ đã nêu trên, chúng tôi đề xuất phối hợp các phương pháp sau:
D
IỄ N
Đ
ÀN
+ Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết: phương pháp mô hình hóa, phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp,…
+ Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp quan sát, phương pháp điều tra cơ bản, phương pháp thực nghiệm sư phạm,… + Phương pháp xử lý thông tin: sử dụng toán học thống kê để lập bảng số liệu, xây dựng đồ thị và tính các tham số đặc trưng.
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com Mẫu T.03: Thuyết minh đề tài KH & CN cấp Trường
14. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU VÀ TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN 14.1. Nội dung nghiên cứu
Ơ
N
Nội dung 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm trong dạy học hóa học.
N
H
Nội dung 2: Thiết kế các bài tập thực tiễn về bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm trong dạy học hóa học.
.Q
U Y
Nội dung 3: Tổ chức triển khai và đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm ở một số trường Trung học phổ thông.
TP
Nội dung 4: Hoàn thiện báo cáo tổng kết đề tài và báo cáo Hội đồng nghiệm thu.
ẠO
Nội dung 1:
Thời gian (bắt đầu-kết thúc)
H Ư
- Cơ sở lý 06/2017 luận về môi 08/2017 Công việc 1: Nghiên cứu, thu thập tài liệu trường và an toàn thực liên quan đến đề tài phẩm Công việc 2: Điều - Thực trạng tra, khảo sát giáo dục bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm trong dạy học hóa học ở trường Trung học phổ thông
Người thực hiện
Đ
1
Sản phẩm
G
Các nội dung, công việc thực hiện
Số ngày công thực hiện
N
STT
– Nguyễn Thị 10 ngày Kim Chi
Nội dung 2: Thiết kế các bài tập thực tiễn về bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm trong dạy học hóa học.
IỄ N
Đ
ÀN
TO
2
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
TR ẦN
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
14.2. Tiến độ thực hiện
Nội dung 08/2017 kiến thức 11/2017 phần hóa học phi kim Trung học phổ thông
– Nguyễn Thị 5 ngày Kim Chi Lê Thị Thanh Thảo
5 ngày
D
Dạng bài: Về chất và nguyên tố hóa học 3
Nội dung 3: Công
việc:
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
Các tiêu chí 11/2017 Triển đánh giá và 03/2018 thang đo
– Nguyễn Thị 5 ngày Kim Chi
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com Mẫu T.03: Thuyết minh đề tài KH & CN cấp Trường
khai thực nghiệm sư phạm
Nội dung 4:
- Các biểu 03/2018 Công việc: Xử lý, bảng , đồ 04/2018 phân tích và đánh thi, sơ đồ giá kết quả - Phân tích số liệu
– Nguyễn Thị 10 ngày Kim Chi
5
Nội dung 5:
– Nguyễn Thị 5 ngày Kim Chi
Ơ
.Q TP ẠO
Đ
G N
- Viết báo 04/2018 cáo đề tài 05/2018 Công việc 1: Chỉnh sửa nội dung và in - Đề tài ấn được Công việc 2: Bảo vệ nghiệm thu và đạt kết đề tài quả tốt
U Y
4
TR ẦN
H Ư
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
N
H
10 ngày
N
Lê Thị Thanh Thảo 5 ngày Nguyễn Văn Thanh
A
Họ và tên
Nguyễn Thị Kim Chi
Số ngày công 35
Hệ số tiền công theo ngày 0,21
Thành tiền (đồng) 8.452.500
CN đề tài TV tham gia TV tham gia
10
0,13
1.495.000
10
0,13
1.495.000
H
Ó
1
Nhiệm vụ
10 00
STT
B
14.3. Bảng tổng hợp tiền công thực hiện đề tài
-L ÁN
Nguyễn Văn Thanh
TO
3
Lê Thị Thanh Thảo
Í-
2
ÀN
Tổng cộng: 11.442.500
STT
Tên sản phẩm
Số lượng
D
IỄ N
Đ
15. SẢN PHẨM
I 1.1
Yêu cầu chất lượng sản phẩm (mô tả chi tiết chất lượng sản phẩm đạt được như nội dung, hình thức, các chỉ tiêu, thông số kỹ thuật,...)
Sản phẩm khoa học (Các công trình khoa học sẽ được công bố: sách, bài báo khoa học...) Bài báo có nội dung về bảo vệ
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
1
Đăng ở tạp chí trường Đại Học
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com Mẫu T.03: Thuyết minh đề tài KH & CN cấp Trường
môi trường và an toàn thực phẩm trong dạy học hóa học
thức và kĩ năng của môn hóa học và thể hiện rõ mục tiêu nghiên cứu
Ơ
120
U Y
N
... Sản phẩm đào tạo (cử nhân, thạc sỹ...)
.Q
II
TP
2.1
ẠO
2.2
Đ G 1
N
Bộ các bài tập thực tiễnvề bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm trong dạy học hóa học
H Ư
3.1
Sản phẩm ứng dụng
Đảm bảo yêu cầu chuẩn kiến thức và kĩ năng của môn hóa học
TR ẦN
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
... III
N
Đảm bảo yêu cầu chuẩn kiến
Các bài tập thực tiễn về bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm trong dạy học hóa học
H
1.2
Quy Nhơn
3.2 ...
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
10 00
B
16. HIỆU QUẢ (giáo dục và đào tạo, kinh tế - xã hội) VÀ ĐỊA CHỈ ỨNG DỤNG - Đối vớilĩnh vực khoa học và công nghệ có liên quan: + Khẳng định vị trí, vai trò và tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm + Cung cấp các bài tập về bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của việc bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên, sinh viên ngành sư phạm hóa. Đồng thời hình thành kỹ năng phát hiện vấn đề về môi trường, an toàn thực phẩm để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường cho học sinh Trung học phổ thông. - Đối với tổ chức chủ trì, đơn vị thực hiện và các cơ sở ứng dụng kết quả nghiên cứu: + Tiếp cận hướng nghiên cứu cho các bọ môn khoa học khác. + Hỗ trợ tốt cho việc dạy và học hóa học ở trường Trung học phổ thông. - Địa chỉ ứng dụng: + Sinh viên ngành sư phạm hóa. + Gíao viên và học sinh các trường Trung học phổ thông. 17. KINH PHÍ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI VÀ NGUỒN KINH PHÍ Tổng kinh phí: 11.442.500 Trong đó: Ngân sách Nhà nước: 0Các nguồn kinh phí khác: 100% Dự trù kinh phí theo các mục chi (phù hợp với nội dung nghiên cứu): Đơn vị tính: đồng
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial
www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn
www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com Mẫu T.03: Thuyết minh đề tài KH & CN cấp Trường
Số tiền Ghi theo từng tiểu mục
Tiền công thực hiện đề tài
11.442.500 đ
Ơ
N
CN đề tài: 8.452.500 đ TV tham gia: 2.990.000 đ
Ghi theo từng mục
H
Khoản chi
10 00
U Y .Q TP ẠO Đ G N
B
4) Chi quản lý chung đề tài:
TR ẦN
H Ư
www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com
1) Chi tiền công thực hiện đề tài: 1.1.Chi tiền công chủ nhiệm đề tài: 1.2. Chi tiền công thành viên tham gia: 1.3. Chi tiền công nhân viên kỹ thuật, nhân viên hỗ trợ: 2) Chi seminar cấp khoa: 2.1.Chủ trì (01 buổi): 2.2.Thư ký (01 buổi): 2.3.Báo cáo viên (02 báo cáo): 2.4. Thành viên tham dự (05 thành viên): 3)Chi hỗ trợ văn phòng phẩm, phô tô, in ấn:
N
Tổng kinh phí được duyệt:
Ngày 20 tháng 06 năm 2017 Chủ nhiệm đề tài (ký, họ và tên)
Nguyễn Thị Kim Chi Bình Định, ngày … tháng … năm …… Thủ trưởng đơn vị (ký, họ và tên - đóng dấu)
D
IỄ N
Đ
ÀN
TO
ÁN
-L
Í-
H
Ó
A
Ngày … tháng … năm …… Trưởng khoa (Quản lý về chuyên môn) (ký, họ và tên)
Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú
www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial