TÀI LI U VÀ CÂU H I KI M TRA, SÁT H CH KI N TH C CHUYÊN NGÀNH Tuy n d ng v trí: K thu t y
i h c chuyên ngành xét nghi m
I. TÀI LI U - Quy trình k thu t khám b nh, ch a b nh chuyên ngành Huy t h cTruy n máu-Mi n d ch-Di truy n ban hành kèm theo Quy nh s BYT ngày 09/11/2012 c a B Y t . -
ng d n quy trình k thu t chuyên ngành Huy t h c-Truy n máu-
Mi n d ch-Di truy n- Sinh h c phân t , ban hành kèm theo Quy -BYT ngày 09/6/2014 c a B Y t . v
ng d n ho
26/2013/TT-BYT ngày 16/9/2013 c a B ng truy n máu.
ng d n th c hi n qu n lý ch b nh. -
ng xét nghi m t
nh s
ng B Y t aB Yt v khám b nh, ch a
ng d n quy trình k thu t chuyên ngành Hóa sinh, ban hành kèm
theo Quy
nh s
- BYT ngày 23/01/2014 c a B Y t .
- Giáo trình Vi sinh v t Y h c, B môn Vi sinh v t c Hu , 2008.
ih cY
II. CÂU H Câu s 1. Anh (ch ) hãy nêu hình th , tính ch t b t màu, tính ch t nuôi c y, tính ch t sinh v t hóa h c c a vi khu n E.coli ?
N i dung
m
1.Hình th và tính ch t b t màu : - Hình que th -
3
u tròn
c : dài 2-3 micromét , r ng 0.3µm . Trong môi ng nuôi c -8µm
- Ph n l
ng , 1 s
c do có
3
3
lông xung quanh thân - Có th có v , không sinh nha bào
3
- Citrat Simmons (-) - B t màu gram (-)
2
2.Tính ch t nuôi c y :
3
- Phát tri n d
ng nuôi c
- Phát tri
c
T ng
ng
5-400C, thích h p là 370C
nhi
3 65
Câu s 2: Anh (chi) hãy nêu hình th , tính ch t b t màu, tính ch t nuôi c y, tính ch t sinh v t hóa h c c a vi khu n Klebsiella ?
3
- PH thích h p : 7 - 7,2 - Hi u khí và k khí tu ti n -4 gi u
phát tri
N i dung
3 c nh
ng , sau 24 gi
ng : sau 24 gi m c khu n l c tròn l ng kính 1,5 mm b u , d ng S
ng
3
3
Ngoài ra còn có khu n l c xù xì d ng R và khu n l c dày d ng
c
-Con-Key : Khu n l c tròn , b u , bóng , lên men ng lactoza nên kh n l cánh sen và làm màu , 1 s ch ng lên men lactoza
ch m 3.Tính ch t sinh v t hoá h c : - Glucose (+)
3
- Lactose (+)
3
-
3
1. Hình th : ng th ch vi khu n có - Có nhi u hình th , trong môi hình c u tr c khu n, ng canh thang vi khu n có hình tr c khu n dài - B t màu gram âm
3
- Có v dày g p 2-3 l n t bào
3
2. Tính ch t nuôi c y: -M cd ng nuôi c u ki n hi u k khí tùy ti n, nhi pH t 7,2-7,5 -
3
m
3 3
4 ng, trong thích h p 35-370 C, ng và l ng c n
3
ng nghi m 3
3
ng th ng: Khu n l c nh y d ng M, có màu xám - Trên môi ng Mac- Conkey: khu n l c to,tròn, l y nh y, có màu h ng, l y que c y th ng ch m vào khu n l c kéo lên thành s i dài 2-3mm 3. Tính ch t sinh v t hóa h c:
3
- Glucose (+)
4
3
- Lactose (+)
4
3
-
4
- Indol (+)
3
-
- Ure (-)
3
- H2S (-)
-
nh ng (+), m t s ch
ng
- H2S (-) - Ph n
methyl (+)
- Ph n ng VP( Voges
Proskauer) (-)
2
ng (-)
3
4 4
3
- Ph n ng
methyl (-)
- Ph n ng VP( Voges
4 Proskauer) (+)
4
- Indol (-)
4
- Ure (+)
4
- Citrat Simmons (+)
4
ng Mac- Conkey: Khu n l c trong, không màu ho c màu h ng nh t
3
-
3
ng Istrati: khu n l c nh , trong xanh
3. Tính ch t sinh v t hóa h c: ( m
m)
3
- Glucose (+) T ng
65
Câu s 3: Anh (ch ) hãy nêu hình th , tính ch t b t màu, tính ch t nuôi c y, tính ch t sinh v t hóa h c c a vi khu n Shigella?
- Lactose (-)
3
-
-) , tr Shi.flexneri tuyp 6
3
-
ng (-)
3
- H2S (-) n:
- Ph n N i dung
1.Hình th : - Tr c khu n nh - B t màu gram âm
m
ng, không sinh nha
ng nuôi c nhi
0
s 2nh n, b
3
4
- Indol (-/+)
3
3
- Ure (-)
3
4
- Citrat Simmons (-)
3
ng 0
6-40 C, thích h p nh t là 37 C
65
Câu s 4 :Anh (ch ) hãy nêu hình th , tính ch t b t màu, tính ch t nuôi c y, tính ch t sinh v t hóa h c c a vi khu n Staphylococcus aureus?
3
- Hi u khí và k khí tùy ti n - pH thích h pH 6,8-8,8
Proskauer) (-/+)
3
m)
- Phát tri n d c
3
T ng
2. Tính ch t nuôi c y: ( m
- Phát tri
methyl (+)
- Ph n ng VP( Voges
c 1-3µm
- Không có lông, không có v bào
3
3 phát tri n
ng có
3 N i dung
ng l
anh thang, pepton: vi khu n m c ng
ng SS: Sau 24 gi m c khu n l
c
m
1. Hình thái:
3
Vi khu n hình c u ho c hình thu 3
ng kính 1 µm
Trong canh thang h p thành t ng c
ng kính, không màu ho c màu h ng nh t, m t u, khu n l c d ng S
4 4
th c t p h p này do vi khu n phân bào theo nhi u chi u trong không gian. Trong b nh ph m vi khu n h p thành t 4
5
ho c t Vi khu n b
resistance S. aureus (vi t t t là MRSA), do nó t protein g n vào v ng c a kháng sinh. Hi n nay m t s r t ít t c c v i cephalosporin các th h ng h p này là vancomycin.
4
Vi khu n không có v sinh nha bào
ng, không
4
2.Tính ch t nuôi c y:
65
T ng
-
4
- Thích h
c
u ki n hi u và k khí
Câu s 5: Anh (ch ) hãy nêu hình th , tính ch t b t màu, tính ch t nuôi
4
-
c y, tính ch t sinh v t hóa h c c a vi khu n Streptococcus pneumoniae?
4 ng
-
4
sau 5-
4
N i dung
m
1. Hình th : - Ph c u là song c
n n n, x p thành
4
u gi ng nhau t o thành hình s 8 hay hình m t kính 3.Tính ch t sinh v t hóa h c: -
ng manit.
4
- Catalase (+),
4
-Urease (+)
4
- Coagulase (+)
4
- S.aureus có h th ng men r v i nhi u lo i cacbonhydrat, lipit, protein i ch u nhi t và thu c sát khu vi khu n khác, ch khô và có th s ng NaCl cao (9%)
v i liên c u
c
ng nuôi c y x p thành chu i ng n d nh m
- Trong b nh ph ng nuôi c y giàu albumin thì vi khu n t o v . Nuôi c y lâu ngày ng nhân t o thì không có v
4
- Vi khu
4
ng, không sinh bào t
4 - Nh ng enzym t ly gi i làm cho vi khu n m t màu gram r i ly gi i
ng ng n ng
- S kháng l i kháng sinh c a t c u vàng là m mr t t c u kháng l i penicillin G do vi khu n này s n xu c men penicillinase nh gen c a R-plasmid. M t s còn kháng l c methicillin goi là methicillin
4
4
4
2. Tính ch t nuôi c y: - Vi khu n hi u, k khí tùy ti n -M ct t 10% CO2 . Nhi
5
ng giàu ch thích h p là 370C, pH 7,2-7,6
4 ng 5-
- thachh máu khu n l c sau 24h nh , tròn , b gi u l i, sau lõm gi a v i b cao xung quanh, 6
4
3
7
t
nl c
m t s vi khu n
ng th ch máu có gentamycin: khu n l c tròn, bóng, sáng, trong. Nh ng ph c u có v khu n l nh gi c tính này cho phép phân bi t ph c c l c và ph c cl c ng nghèo ch r t khó, khu n l c d ng R -
th
3
ng: ph c u phát tri n
ng: khu n l c nh , khô, xù xì
- Nh ng ph c u có v khu n l xám
ng l
y, màu
6,5
Ch
6,5
4
- Quy
- T o nên n
- Không có men Catalase: Catalase (-)
4
- B ly gi i b i mât, mu i m t: Ph n ng Neufeld (+) ( tan
4
2.
4
: Là màng bán th m dày kho ng 10nm
: Là c c bao b c bên ngoài b i tr ng thái gel, c u trúc này g m 80%
65
6,5
6,5
c, các protein có tính ch t enzym, cacbohydrat, lipid và các n cao, và các h p ch t có tr ng phân t th c ribosome. Ngoài ra còn
Câu s 6: Anh (ch ) hãy trình bày c u t o t bào c a vi khu n?
có th th y nh ng h t d tr glycogen, granulosa hay polymetaphosphat
m
1. Vách t bào Vách t bào c a vi khu n 50nm. Thành ph n ch y u là mucopeptid, N-acetyl glucosamin, Nacetyl muramic và nh ng chu i peptid ng n ch a alanin, acid glutamic và acid diaminopimelic ho c lysin. Ngoài ra vách c a
ng ru t
i xúc tác vi c ph m v t khác vào bên trong t chuyên ch nh ng v t ph m khác vào bên trong t n a màng t bào ch a nhi u h th ng enzym và vì v y nó có ch p th ng v t và th c v t
4
N i dung
c t c a vi khu
ng ru t
n m sát vách t bào. Nó ch a 60-70% lipid, 20-30% protein và m ng nh c n th m th u c a t n không cho nhi u
trong dung d ch m t hay mu i m t
ng
nh tính b t màu gram c a vi khu n
- T o nên kháng nguyên thân O c a vi khu
4
ng có Optochin
a vách t bào:
- Duy trì hình th vi khu n
4
- Ph c u d ch t b i nh ng ch t sát khu (phenol, Cl2Hg) và nhi t( 600C trong 30 phút) T ng
Vách t bào c a vi khu n gram âm: g m 3 l p. L p mucopeptid m p lipoprotein và lipopolysaccharide bên ngoài, l p lipoprotein ch a các acid ng, không có acid teichoic
3
3.Tính ch t sinh v t h c: - Ph c u lên men nhi u lo
- Không m c
a acid teichoic
6,5
8
4.Nhân t bào: có th hình c u, hình que, hình qu t ho c 3x109 hình ch V. Nó là m t s i DNA tr dalton và ch a m t nhi m s c th duy nh t dài kho ng 1mm n u không xo n
6,5
5. Lông c a vi khu n: Ch u trách nhi m v
6,5
ng c a vi
9
Câu s 7: Anh (ch ) hãy trình bày c u trúc kháng nguyên c a t c u ?
khu n. Cách th c m c lông là m c tính di truy n. M t s lo i nhi u lông m c quanh thân, m t s lo i m t lông m c c c, m t s khác m t chùm lông m t c c. N u lông b l m m c thì lông m c t o thành nhanh chóng. vi ng ru t. khu 6. Pili: Là nh ng b ph hình s i, m m m ng th
nh
N i dung
tìm
th y m t s vi khu m v trong s ti p h p. Nh ng pili khác giúp cho vi khu n bám vào niêm m c ho c b m t khác c a t bào 7 V c a vi khu n: Là m t c u trúc nh y b c quanh vách t bào c a m t s vi khu ng là polysaccharide, ch có v c a B.anthracis là m t polypeptid acid D-glutamic. V có
6,5
T ng
t ch y u c a t c u ng ho t hóa b th t bám dính c a t c u vào niêm m n vào polysaccharid vách t c ph c hi u c a kháng nguyên O Protein A: là nh ng protein bao quanh b m t vách t c u vàng và là m t tiêu chu nh t c u vàng. 100% các ch ng
15
15
u này
hóa (opsonisation), nên làm gi m th c bào.. V polysaccharid: m t sô ít ch ng S. aureus có v và có th cb m v . L p v này bao g m nhi cb
15
c hi u kháng nguyên và có th ch ng minh t thanh h c
6,5 Kháng nguyên adherin (y u t bám) Gi u vi khu n khác, t c u có protein b m c hi u, có tác d c hi u t bào. Adherin có
15
th là các protein: laminin, fibronectin, collagen 65
T ng
thu n l i bên ngoài, nha bào góp ph n quan tr ng trong kh ây b nh c a tr c khu n hi u khí t c khu n than ho c tr c khu n k khí t nh t là tr c khu n u n ván, ho
5
t c u vàng có protein này. s protein A, vì protein này g c ph n Fc c d n t i làm m t tác d ng c a IgG, ch y u là m
nhi m v duy nh t la b o v vi khu n ch ng th c bào và ch ng virus g n vào vách t bào 8. Nha bào: m i t bào làm phát sinh m t nha bào. Nha bào có th n m gi a, u nút ho c g u nút tùy theo loài. Vách nha bào ch a nh ng thành ph n mucopeptid và acid dipicolinic. S dè kháng v c là do tính không kháng v i nhi t liên quan th m th u c a vách nha bào, s n tr ng thái m c cao. Vì ch ng v u ki n khong
Các t c u có nhi u lo i kháng nguyên: protein, polysaccharid, acid teichoic c a vách. Acid teichoic
6,5
ng kính 2-3nm và dài t m t ngoài vi khu n.
0.3-1nm, tìm th y t m Pili xu t phát c tìm th y vi khu
m
Câu s 8: Anh (ch ) hãy trình bày kh
nh c a S.aureus?
c th t N i dung
65
8
1.Nhi m khu n ngoài da Do t c u vàng ký sinh 10
m
da và niêm m 11
d d i, phân l sau phân và ch t nôn ch y u là c. Do m t nhi n gi i có th d n t i shock. Ng c th c u vàng là m t trong nh ng ng c th ng g p Vi t Nam
th xâm nh p qua các l chân lông, chân tóc ho c các tuy n m khu n sinh m : m n nh t, các nhi m khu n này ph thu c vào s kháng c c l c c a vi khu n. Nhi m t c ng g p tr em v i suy gi m mi n d ch.
5.Nhi m khu n b nh vi n do t c u: r i nhi m trùng v t m , v t b khu n huy t. Các ch ng t c u này có kh
8
2. Nhi m khu n huy t
ng g p, nh t là n t i nhi m kháng
sinh r t m nh và ph i dùng t i vancomycin. T l t vong c a b nh này r t cao
T c u vàng là vi khu ng gây nhi m khu n huy t nh t. Do chúng gây nên nhi u lo i nhi m khu c bi t là các nhi m khu n ngoài da, t y vi khu n xâm nh p vào máu gây nên nhi m khu n huy là m t nhi m trùng r t n ng. T nhi m khu n huy t, t c và gây nên các áp xe (gan, ph i, não, tu c viêm n i tâm m c. Có th gây nên các viêm t ch. M t s nhi m trùng khu trú này tr thành viêm m n
6. H i ch ng da ph ng r p (Scalded skin syndrome)
8
7. H i ch ng shock nhi
8
c (toxic shock syndrome) T ng
65
Câu s 9: Anh (ch ) hãy trình bày ch
N i dung
Viêm ph i do t c u vàng ít g p. Nó ch x ng hô h c sau nhi m khu n huy t. Tuy v i tiên phát do t c u vàng, tr em ho c nh i suy y u. T l t vong c a b nh này khá cao, vì th c coi là b nh n ng c u có th
tc p ng ph
th nhi
i th - Nuôi c
ch ch
c u và b
6 u tr
nh
5
17 Tiêu chu
c t ru t c a
nh ph c u gây b nh
+ Song c u gram + Khu n l
ng c ng ru t nh y c m kháng sinh b u ki n thu n l i cho t c u vàng (kháng ng v s ng.Tri u ch ng c a ng c
c ng r t c ct t c ut n 8 gi , b
m
- Nhu m gram n u th y nhi u c u khu ng n n n x p thành t ng th i v i b ch c
t c u, ho c do t c u vàng v ng ru t chi th v s ng. Nguyên nhân là sau m t th i gian dài b nh n các vi nhân s d ng kháng sinh có ho t ph r ng, d khu tiêu di t và t
nh v t h c c a ph c u?
8
3.Viêm ph i
4. Nhi c th Ng c th
8
i th
nn nh trên th ch máu có Gentamycin
9 9
+
9
+ Th nghi m Neufeld(+),
9
+ Optochin(+) ( d>14mm)
9
+ K t t a v i kháng huy t
12
t
c hi u
9
13
Câu s 10: Anh (ch
c t và các yêu t
cl cc at c u?
N i dung c t ru t (enterotoxin) c t ru c s n xu t b i ph n l n các ch ng t c u vàng, i là t t c m i ch ng ng protein tr
toxin là m t protein tr ng phân t 33.000-36.000 dalton. Nó g n trên màng tê bào và th hi n các thu c tính ho ng b m ct c a nó không có tác d ng ch ng nhi m khu n
65
T ng
c t b ch c u (Leucocidin) M c dù m t s staphylolysin ch
m 11
m
c v i b ch c c cho b ch c
c coi là i và th và
c cho b ch c u các lo ng v c t này làm bach c u m ng và b phá h ct này ch tác d ng v i b ch c i th c bào .
i ch u nhi t, nên không b hu b i s u, có ng phân t t 28.000 30.000 dalton và bao g m 6 c kýhi u t A-F. V mi n d c phân
Leucocidin bao g m 2 m nh F và S và có th tách ròi b ng s c ng phân t là 32.000 và 38.000 dalton. N u ký ion, tr tách r i 2 m nh này thì m t tác d ng gây c.
bi t khá rõ ràng, m c dù gi a chúng có kháng nguyên chéo. V c t ru t kích thích t o ra m ng l n nh enterotoxin b ng các k thu t
6. Ngo
mi n d ch
11
c t sinh m (pyogenic exotoxin)
Protein ngo
c t gây h i ch ng shock nhi c (Toxic shock syndrome toxin-TSST) c t gây shock nhi ng g p nh ng ph n có n ho c nh nhi m trùng v c t này khó phân bi t v i enterotoxin F c a t c u vàng. TSST kích thích gi i phóng TNF (Tumor necrosis factor, y u t ho i t gây shock c an ct
11
3. Exfoliatin toxin hay epidermolytic toxin t ngo c t . Nó gây nên h i ch ng ph ng r p và
11
c t này có tác d ng sinh m và phân bào ng th yc mv m ts di ìv in ct it n bi c 3 lo i ngo c t sinh m , ký hi u là A, B, C. Ba lo i này khác nhau v tr ng phân t (theo th t : 12.000, 18.000 và 22.000 dalton) và v c hi phân bào
ng nhau v kh
và
T ng
ch c l da (Scaded skin syndrome) tr em. H i ch c bi i ta m i bi t ct c t o b i gen c a 85% các ch ng
65
Câu s 11: Anh (ch ) hãy trình bày c u trúc kháng nguyên c a Shigella ?
t c u vàng thu c lo i phage nhóm II 4. Alpha toxin c t này gây tan các b ch c u c u, t áp xe, gây ra ho i t da và tan máu. Alpha
c t t c u th c s ct
10 c t b ch c
N i dung 11
Shigella có kháng nguyên thân O, không có kháng nguyên H. D a vào kháng nguyên O và tính ch i ta chia Shigella làm 4 nhóm 14
m 5
15
Nhóm A ( Shigella dysenteriae) Không lên men manitol, có 10 tuýp huy c ký hi u b ng các ch s r p t 1-10. Các tuýp huy t thanh trong nhóm không có quan h v kháng nguyên v không có quan h kháng nguyên v i nhóm khác. Tuýp 1 hay còn g i là tr c khu n Shiga là tuýp có ngo ct Nhóm B ( Shigella flexneri)
phòng ho g n ng n l a.
15
15
- Làm cho vi khu n b t màu t Có nhi -C
5
nh tiêu b n
nh b ng nhi
n kính qua l i trên ng n l
c n 2-3 l n, lâu ch nóng b ng.
15
n
-C
nh b
u etylic 96% trong 5-20 phút
-C
nh b
u metylic trong 5 phút
65
65
T ng
Câu s 12: Anh (ch ) hãy trình bày k thu t làm tiêu b n ?
Câu s 13: sai sót và x trí c a xét nghi
N i dung
20
- Làm cho vi khu n g n ch t vào phi n kính
Lên men manitol, có 15 tuýp huy t thanh. M i tuýp có kháng c hi u tuýp
T ng
n
- Gi t ch t vi khu n
15
Nhóm D ( Shigella sonnei) Lên men manitol, lên men lactose ch m, ch có 1 tuýp huy t thanh
m 370
ng h p c nh b ng c n, n u v nh thì vi khu n s trôi m ng h p c nh b ng nhi t n uv hô mà c nh thì vi khu n s không ch t mà bi n d ng 3. C nh: có 3 m
Lên men manitol, có 6 tuýp huy t thanh. Các tuýp này có 1 kháng nguyên nhóm chung và m i tuýp huy t thanh l i có 1 c hi u tuýp Nhóm C ( Sgigella boydii)
vào t
c ti n hành, nh ng máu ( Glucose )?
nh k t qu , nh ng
m
1. Dàn m ng v t bôi: V t bôi ph m ng. Mu n th ph i ch n phi n kính th t s ch và khô không dây d u m , không b m c. kh trùng que c y, l y m t quai canh khu n
N i dung
20
m 15
I. NGUYÊN LÝ Glucose là carbohydrate quan tr ng nh
ho c m t quai vi khu n c hòa trong m t gi t cc c trên phi n kính. Dùng que c y t t dan m ng b ng tác nh ng xo n c
t cháy glucose là ngu n chính cung c
i vi. Quá trình ng cho t bào. ng h c có s tham gia c a
enzzym hexokinase:
t trong ra ngoài t o nên m t di n tích kho ng 1cm2 hình vuông ho c hình tròn 2. Làm khô: Làm khô là m r i c d nh thành m
c. T t nh
n tách khô t nhiên
20
nhi t 16
17
ng giáp. - Glucose máu gi m trong: + Suy tuy n yên, suy tuy n giáp. + B nh Insulinoma. quang c a NADPH
+ Thi
c sóng 340 nm.
ng
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X 20
C TI N HÀNH
Nguyên nhân
1. L y b nh ph m
ph
c ly tâm tách l y huy t thanh, huy 2-8o
trong vòng 8 gi ,
c 72 gi
b nh ph m, chu n, control ti n hành xét nghi m.
nhi
o qu n
c khi nh ph m
hi
15-25oC
L
Sai sót
X trí
lâu không ly Làm gi m k t qu . Sau 1 S d ng ch t ch ng ng ngay gây gi gi m kho g 7% tránh h y
B nh ph
B nh ph m ph cl thu t vào ng tiêu chu ti n hành k thu t. Có th s d ng huy t thanh ho c huy
15
TRÍ
ng h
ng
ng t qu
Làm l i m
t l n. phòng (20-25oC) và l
B nh ph
c khi
irubin, K t qu
huy
ng không
rõ d ng thu c
2. Ti n hành k thu t - Máy móc, hóa ch
t và chu
N >d 41,6 mmol/L)
c khi th c hi n phân tích.
Control n m trong mi n cho phép tùy thu c vào k thu t, thu c th c a t ng công ty. Thôn ng ch y control- 2 mi ng và b i chi u v i lu t v n i ki m ch
ng n
III. NH -
NH K T QU
Sai l ch k g p
qu . R t ít
Pha loãng b nh ph m
T ng
65
t thì ti n hành phân tích m u.
c ti n hành, nh
Câu s 14.
nh ph m vào phân tích theo protocol c a máy. Khi có k t qu thì phân i chi u v i phi u xét nghi m và tr k t qu .
-
-
nh ng sai sót và x trí c
nh k t qu ,
ALT (Alanin transaminase).
15 N i dung
ng: i l n: 3.9 - 6.4 mmol/l
15
I. NGUYÊN LÝ
+ Tr em: 3.3 - 5.6 mmol/l + Tr
m
Ho
- 4.4 mmol/l
c a enzym ALT trong máu c ng h c enzyme d a trên ph n ng:
ib
ng + Viêm t +Ut
y. ng th n.
18
19
Ho th i gian.
ng s gi m n
NADH
c song 340 nm theo
20
C TI N HÀNH a máy: ch làm khi b t.
xét nghi -D
- M u huy t thanh ki m tra ch
III. NH
NH K T QU
1. Tr s
ng
i k t qu xét nghi m: i k t qu .
+ Các thu c có th
c
c ch men chuy n
angiotensin, acetaminophen, thu c ch ng co gi t, m t s lo i kháng sinh, thu c u tr tâm th n, benzodiazepin, estrogen, sulfat s t, heparin, interferon, thu c làm gi m m máu, thu c ch ng viêm không ph i steroid, salicylat, thu c l i ti u lo i
n vào s
thiazid.
in ra b ng máy.
T ng
65
15
Nam: < 41 U/L.
c ti n hành, nh nh k t qu , AST (Aspatat transaminase).
Câu s 15. nh ng sai sót và x trí c a
N : <31 U/L.
Các b nh gan: viêm gan c
u, g p 50-150 l
N i dung
ng) và m n
p 5- 6 l
m 15
I. NGUYÊN LÝ
Các b nh v tim: suy tim xung huy t, viêm màng ngoài tim, nh
c làm cùng v ti n tri n c a gan hay tim m nghi
Viêm túi m t. Nhi
i chi u v i thông tin trên phi u yêu c u xét
+ M u máu v h ng c u có th
chính xác và xác th c trong gi i h n cho phép và không vi ph m các lu t c a quy trình ki m tra ch ng. n vào phi u xét nghi
ng v màu s c huy t
- Các y u t góp ph
c ch y trên máy phân tích khi k t qu ki m tra ch t
c chuy n vào ph n m m qu n lý d li
cb
ki
N u th y không có gì b ng, nên ch y l i ki m tra l i l n n a trê cùng ph i h p v i m u huy t thanh ki m tra ho c chuy n sang máy khác.
c
protocol c a máy.
ho
+ Nh c
+ Ki m tra l i thông tin nghi m: h i b nh, tu
t.
ng, m u b nh ph
- K t qu
ng)
i chi u k t qu v i l i ch
phân tích trên máy phân tích sinh hóa t ng MODULAR, COBAS 6000, COBAS 8000 (hãng Roche), ho c các máy AU 480 (hãng Minh Tâm) theo
- M u b nh ph m ch
c th
u tri n khai
ng chu c làm khi b u tri n khai xét nghi m trên máy, khi i m t trong các y u t : n chu n m i, thu c th m
hay thay cóng ph n ng, và khi th y k t qu ki m tra ch
+ Khi th y k t qu ALT b c n ki m tra l i k t qu b ng cách:
u c p.
Ho Tai bi n m ch máu não.
c a enzym AST trong máu c
nh b nh lý và theo dõi
i b nh nghi
c ph i h p v i m t s xét u.
ib
ng h c enzyme, theo ph n ng:
Viêm t y c p ho i t . Ho i t th IV. NH NG SAI SÓT VÀ S
TRÍ
15
20
21
Các b nh v tim: suy tim m t bù (gan xung huy tim, bóp tim ngoài l ng ng c, ph u thu t tim, sau thông tim (t s AST/ALT>1). Viêm túi m t. Nhi
u c p.
Viêm t y c p ho i t . Ho t
ng s gi m n
NADH theo th i gian
c sóng
340 nm.
xét nghi - D
a máy: ch làm khi b t. ng chu
H i ch ng vùi l p.
20
C TI N HÀNH
c làm khi b
i m t trong các y u t : n
- Ho
u tri n khai
B nh Beriberi. Nhi
u tri n khai xét nghi m trên máy, khi chu n m i, thu c th m
hay thay cóng ph n ng, và khi th y k t qu ki m tra ch
AST có th gi m trong các nguyên nhân chính sau:
ng.
L c máu. t. Có thai
- M u huy t thanh ki m tra ch
ng, m u b nh ph
phân tích trên máy phân tích sinh hóa t
c H i ch ng ure máu cao.
ng MODULAR, COBAS 6000,
COBAS 8000 (hãng Roche), ho c các máy AU 480 (hãng Minh Tâm) theo
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
15
TRÍ
protocol c a máy. - M u b nh ph m ch
- Khi th y k t qu AST b ki m tra l i k t qu b ng cách:
c ch y trên máy phân tích khi k t qu ki m tra ch t
c th
ng) c n
chính xác và xác th c trong gi i h n cho phép và không vi ph m các lu t c a quy trình ki m tra ch - K t qu ho
+ Nh c
ng.
n vào phi u xét nghi n vào s c chuy n vào ph n m m qu n lý d li in ra b ng máy.
+ Ki m tra l i thông tin nghi m: h tê
III. NH
ng v màu s c huy t
i chi u v i thông tin trên phi u yêu c u xét
i b nh, tu
N u th y không có gì b
ng:
ng, nên ch y l i ki m tra l i l n n
cùng ph i h p v i m u huy t thanh ki m tra ho c chuy n sang máy khác.
Nam: < 37 U/L.
- Các y u t góp ph
N : < 31 U/L.
+ M u máu b v h ng c u
Các b nh gan (t s AST/ALT <1): viêm gan do virut c p, viêm gan do thu c
codein, statin, hydralazin, isoniazid, meperidin.
c (CCl4, amanit phalloid),
+ Các thu c có th làm gi m ho
t c m t do các nguyên nhân không ph Các b nh gan (t s
i k t qu xét nghi m:
+ Các thu c có th AST là: Acetaminophen, allopurinol, m t s lo i kháng sinh, acid ascorbic, chlpropamid, cholestyramin, cholinergic, clofibrat,
-
(rifampicin, INH, salicylat, heparin), Viêm gan nhi
cb
15
NH K T QU
Tr s
ki
T ng
u, Xâm nhi m gan
AST là; metronidazol, trifluoperazin.
65
).
22
23
c ti n hành, nh
Câu s 16. nh ng sai sót và x trí c
nh k t qu ,
ng ACID URIC.
B nh Goutte Suy th n Nhi
N i dung
m
- Acid uric máu gi m trong:
15
I. NGUYÊN LÝ
c chì, th y ngân
B nh Willson
Acid Uric là s n ph m chuy n hóa cu i cùng c a
t chu k Xanthin ni u V. NH NG SAI SÓT VÀ X Nguyên nhân
S n ph
20
1. L y b nh ph m: b nh ph m ph
cl
thu t vào ng tiêu chu n.
c khi ti n hành k thu t. Có th s d ng huy t thanh ho c huy ch
ng heparin. B o qu n
2-8oC trong vòng 5 ngày,
- 20o
B nh ph c6
t K t qu
ng không rõ
tá
t l n. b nh ph m, chu n, control
X trí
Sai sót
B nh ph m l y vào ng ch ng Làm gi m k t qu kho ng 7% Không s d ng ng EDTA lo i ch t ch ng
c sóng 546nm. C TI N HÀNH
15
TRÍ.
d ng thu c nhi
o
phòng (20-25 C) và l
c khi ti n
N
>d
- 1487Sai l ch k t qu . R t ít g p
Pha loãng b nh
hành XN. ph m 2. Ti n hành k thu t
T ng
- Máy móc, hóa ch t và chu c khi th c hi n phân tích. Control n m trong mi n cho phép tùy thu c vào k thu t, thu c th c a t ng công ng ch y control 2 mi n: bình t ng và b lu t v n i ki m ch ng n t thì ti n hành phân tích m u.
i chi u v i
Câu s 17. Trình bày nguyên nh ng sai sót và x phosphatase - ALP)
nh ph m vào phân tích theo protocol c a máy. Khi có k t qu thì phân
-
65
c ti n hành, nh
trí c a
nh k t qu ,
PHOSPHATASE KI M (Alkaline
i chi u v i phi u xét nghi m và tr k t qu . IV. NH
NH K T QU
15
ng:
-
N i dung
Nam: 202 -
m 15
I. NGUYÊN LÝ
N : 143 -
Ho
c a enzym ALP trong máu c
ib
ng h c enzym.
ALP
24
25
p-nitrophenyl phosphate + H2O => phosphate + p-nitrophenol
Abces gan), b nh th
Mg2+
+ ALP máu gi m trong: gi
p-
c t o thành t l thu n v i ho
c sóng
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
405 nm.
+ Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m 20
C TI N HÀNH
K t qu xét nghi m không b
1. L y b nh ph m -L ch
ng khi:
- Huy t thanh vàng: Bilirubin < 70 mg/dL hay 1197 µmol/L. ch vào ng không có ch t ch ng có ch t 4-heparin. Máu không v h ng c u. B nh ph m n
nh 7 ngày
15
TRÍ
2-8oC, 2 tháng
-15o
- Sau khi l
- Tán huy t: Hemoglobin < 500 mg/dL. - Huy
n -25oC.
Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi
y huy t thanh ho c huy
- B nh ph m ch
n và ph
b nh ph
tránh hi
c: Triglyceride <2000 mg/dL.
t nhi
k t qu v không c n nhân v
c khi
nh ph m, ch t chu n, ch t ki m tra ch t
ng h p có hòa loãng t ng trên máy thì k t qu tính toán k t qu ).
T ng
ng nên phân tích trong vòng 2 gi .
65
2. Ti n hành k thu t - Máy phân tích c n chu n b s
th c hi n phân tích m
Câu s 18. nh ng sai sót và x trí c
c
c chu n v i xét nghi m ALP. K t qu ki m tra ch
ng v i xét nghi
nh k t qu ,
t yêu c u không n m ngoài d i
cho phép và không vi ph m lu t ki m tra ch -
c ti n hành, nh AMYLASE.
ng.
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v
N i dung i b nh và ch
nh
m
xét nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
I. NGUYÊN LÝ: Amylase là enzyme th y phân tinh b t, có ngu n g c t t y và 15 tuy c b t. Xét nghi c ch nh trong b nh lý tuy n t y
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích
ho c tuy
- Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m
Ho
-
vào phi u xét nghi III. NH
t qu tr
i b
nh theo
-amylase 5 ethylidene-G7PNP + 5 H2O < => 2 ethylidene-G5 + 2 G2PNP + 2
c ghi k t qu
ethylidene-G4 + 2 G3PNP + ethylidene-G3 + G4PNP
i b nh.
NH K T QU
+ Tr s
c ng h c enzym.
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
- Khi có k t qu c
cb
-glucosidase2 G2PNP + 2 G3PNP + G4PNP + 14 H2O < => 5 PNP + 14 G
15
ng: và có th
Nam: 40 - 129 U/L.
màu s c c a PNP hình thành t l thu n v i ho c c sóng 415 nm
amylase huy t thanh
C TI N HÀNH
N : 35 - 104 U/L.
20
1. L y b nh ph m
ng c n giáp, Thi u Vitamin D, B m, nh gan (T c m t ngoài gan, Viêm ng m t, K gan,
-L ch
26
ch vào ng không có ch t ch ng có ch t -heparin ho c EDTA (n u dùng EDTA, k t qu
27
th
-10% so v i huy t thanh). Máu không v h ng c u. B nh ph m
1 tháng
2-8oC, 7 ngày
20o
nh
Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi k t qu v ng h p có hòa loãng t ng trên máy thì k t qu không c n nhân v tính toán k t qu )
n 25oC. y huy t thanh ho c huy
- Sau khi l - B nh ph m ch phâ tránh hi
n và ph
c b t và m hôi có ch
b nh ph t nhi c khi nh ph m, ch t chu n, ch t ki m tra ch t
nhi m nh ng ch t này
vào b nh ph m hay hóa ch t.
ng nên phân tích trong vòng 2 gi .
T ng
65
2. Ti n hành k thu t - Máy phân tích c n chu n b s
th c hi n phân tích m
c
Amylase. K t qu ki m tra ch ng v i xét nghi không n m ngoài d i cho phép và không vi ph m lu t ki m tra ch -
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v
t yêu c u ng.
i b nh và ch
N i dung
nh
xét nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
m 15
I. NGUYÊN LÝ
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích
ng b
- Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m -
c ti n hành, nh nh k t qu , ng CA 125 (Cancer antigen 125).
Câu s 19. nh ng sai sót và x trí c a
c chu n v i xét nghi
ngh
n d ch sandwich s d ng công n hóa phát quang. CA 125 có trong m u th
c k p gi a hai kháng th , kháng th th nh t là kháng th
i máy phân tích m u theo protocol c a máy c hi
- Khi có k t qu c vào phi u xét nghi III. NH + Tr s
t qu tr
in báo cáo ho c ghi k t qu
i b nh. 15
NH K T QU
thu n v i n
ng: < 100 U/L nh t y (viêm t y c p và m n), B
ng m t,
CA 125 có trong m u th .
y m n tính. Viêm t y m n tính ti n tri
-L ch
ch vào ng không có ch t ch ng có ch t -Heparin và K3-EDTA và Sodium Citrat. Máu không
v h ng c u.
ng d n t y
- Sau khi l
l y huy t thanh ho c huy
ti n tri n. - B nh ph m TRÍ
15
nh 5 ngày
- B nh ph m ch
Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m không b nh
o
2-8 C, 3 tháng n và ph
tránh hi
ng khi:
-20oC.
b nh ph
t nhi
c khi
nh ph m, ch t chu n, ch t ki m tra ch t
ng nên phân tích trong vòng 2 gi .
- Huy t thanh vàng: Bilirubin < 60 mg/dL hay 1026 µmol/L.
2. Ti n hành k thu t
- Tán huy t: Hemoglobin < 500 mg/dL.
- Máy phân tích c n chu n b s
- Huy
20
1. L y b nh ph m
+ Amylase gi m khi t y b ho i t lan r ng, ngoài ra nó còn gi m trong m t s
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
u ruthenium (ch t có kh phát quang t l
C TI N HÀNH
B nh b ng không ph i b nh t y (loét th ng d dày, t c ru t...), Quai b , t c tuy n cb
b
u biotin, kháng th th hai là kháng th
c hi quang) t o thành ph c h p mi n d ch ki
c: Triglyceride <1500 mg/dL.
28
th c hi n phân tích m c c chu n v i xét nghi m C 125.
29
K t qu ki m tra ch
ng v i xét nghi m C
d i cho phép và không vi ph m lu t ki m tra ch
t yêu c u không n m ngoài
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v
-
T ng
65
ng. i b nh và ch
nh
c ti n hành, nh
Câu s 20.
xét nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
nh ng sai sót và x trí c
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích
nh k t qu ,
ng CHOLESTEROL toàn ph n.
- Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m -
N i dung
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
- Khi có k t qu c
t qu
vào phi u xét nghi III. NH - Tr s
tr
m
i b nh.
Cholesterol toàn ph
c t ng h p
gan và t bào thành ru m ch
15
NH K T QU
15
I. NGUYÊN LÝ
c ghi k t qu
ng: < 35 U/ml.
nhi
y u là
cs d phát hi u tr các b
ng nn
i lo n chuy n hóa lipid hay lipoprotein
-
ng tr ng, n i m c t nh t trong vi c ch
Cholesterol toàn ph
ng tr ng; CA 125
ts b
màu
i m c, viêm ph n ph , viêm t y
- C 125 máu gi m trong: S gi m n c u tr , s l i báo hi u b nh tái phát IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
theo dõi hi u qu
CE: Cholesterolesterase
15
TRÍ
CHOD: Cholesterol oxidase
- Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m không b ng khi:
POP: Peroxidas
+ Huy t thanh vàng: Bilirubin < 66 mg/dL.
20
C TI N HÀNH
+ Tán huy t: Hemoglobin <3.2 g/dl.
1. L y b nh ph m: b nh ph m ph
+ Huy
c khi ti n hành k thu t. Có th s d ng huy t thanh ho c huy ch ng Li-heparin. Không s d ng citrate, oxalate, fluorid. B o qu n t l n. 2-8oC trong vòng 7 ngày, - 20o
c: Triglyceride < 2000 mg/dl. ng h
i b nh s d ng Biotin v i li u > 5 mg/ngày
c n l y máu xét nghi m ít nh t 8h sau khi s d ng Biotin l n cu i. + Không có hi u cao) khi n CA 125 t i 50 000 U/mL
b nh ph m, chu n, control
u ng m u b nh ph m có n
thu t vào ng tiêu chu n.
phòng (20-25oC) và l
c khi ti n
hành xét nghi m. 2. Ti n hành k thu t
+ RF <1200 IU/mL
- Máy móc, hóa ch
- Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi k t qu v không c n nhân v
nhi
cl
t và chu
c khi th c hi n phân tích.
Control n m trong mi n cho phép tùy thu c vào k thu t, thu c th c a t ng công
ng h p có hòa loãng t ng trên máy thì k t qu tính toán).
ng ch y control 2 mi ng và b lu t v n i ki m ch ng n t thì ti n hành phân tích m u.
30
i chi u v i
31
creatin
nh ph m vào phân tích theo protocol c a máy. Khi có k t qu thì phân i chi u v i phi u xét nghi m và tr k t qu .
-
III. NH
i ch y u qua th n. u và cu i)
15
NH K T QU ng: 3.9 - 5.2 mmol/l
-
II.
20
C TI N HÀNH
1. L y b nh ph m: b nh ph m ph Vàng da t c m t ch
R i lo n chuy n hóa lipid Ti
c
t áp.
b nh ph m, chu n, control
Viêm th n, h i ch ng th
phòng (20-25oC) và l
nhi
- 20oC
c khi ti n
2. Ti n hành k thu t
- Cholesterol máu gi m trong:
- Máy móc, hóa ch
t và chu
c khi th c hi n phân tích.
Control n m trong mi n cho phép tùy thu c vào k thu t, thu c th c a t ng công
ng giáp
ng ch y control 2 mi ng và b lu t v n i ki m ch ng n t thì ti n hành phân tích m u.
H i ch ng Cushing Nhi m trùng c p
i chi u v i
nh ph m vào phân tích theo protocol c a máy. Khi có k t qu thì phân tích
-
Thi u máu
i chi u v i phi u xét nghi m và tr k t qu .
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
B nh ph
15
TRÍ.
Nguyên nhân
Sai sót K tq
III. NH -
X trí
>d
-20,7
ng:
Nam: 62N : 44 - 88 mol/L
ng không
Tr em: 15 - 77 mol/L
Sai l ch k t qu .
-
Pha loãng b nh ph m
mmol/L)
Suy th n và các b nh v th n
T ng
65
c ti n hành, nh
Câu s 21. nh ng sai sót và x trí c
15
NH K T QU
d ng thu c rõ
N
thu t vào ng tiêu chu n. Ly
hành xét nghi m.
c giáp
huy
cl
c khi ti n hành k thu t. Có th s d ng huy t thanh ho c huy ng EDTA, heparin. B o qu n 2-8oC trong vòng 7 ngày, t l n.
Ng
nh k t qu ,
ng CREATININ.
c th y ngân
U
t, bang quang, tinh hoàn, t cung, ti n li t tuy n)
B nh b ch c u B nh tim m
N i dung
m
I. NGUYÊN LÝ :Creatinin là s n ph m c a quá trình thoái hóa creatin phosphate và 15
- Gi m trong: có thai, s n gi IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
32
TRÍ.
15
33
Nguyên nhân
Sai sót Có th làm
B nh ph m có n
X trí ng
ng creatinin b ng c pha
biliru loãng b nh ph m ho
u tr
tình tr B nh ph m huy
K t qu có th b nh d ng
ng
thu c Tr
il n
ng k t qu
có HbF > 60 m /dL
LPL: Lipoprotein lipase
nh
GK: Glycerol kinase
ng creatinin N
>d
-22 0 Sai l ch k t qu
GPO: Glycerol phosphate oxidase
Pha loãng b nh
T ng
nghi
65
c ti n hành, nh
Câu s 22. nh ng sai sót và x trí c
nh k t qu ,
ng TRIGLYCERID.
m
ng chu
c làm khi b
i m t trong các y u t : n
u tri n khai xét
u tri n khai xét nghi m trên máy, khi thay
chu n m i, thu c th m i, th t.
- M u huy t thanh ki m tra ch ng, m u b nh ph c phân tích trên máy phân tích sinh hóa t ng MODULAR, COBAS 6000, COBAS 8000 (hãng Roche), ho c các máy AU 480, AU 5800 (hãng Minh Tâm) theo
15
I. NGUYÊN LÝ
ng Triglycerid trong máu c
-D
ocol c a máy: ch làm khi b t.
cóng ph n ng, và khi th y k t qu ki m tra ch
N i dung
M a xét nghi tr ng cân b ng gi a tr
20
C TI N HÀNH
ph m
protocol c a máy. - M u b nh ph m ch
h .
c ch y trên máy phân tích khi k t qu ki m tra ch
ng
chính xác và xác th c trong gi i h n cho phép và không vi ph m các lu t c a quy trình ki m tra ch ng.
ib
n ng sau:
- K t qu tr ho III. NH
n vào phi u xét nghi c chuy n vào ph n m m qu n lý d li NH K T QU
- Tr s -N
n vào s
in ra b ng máy. 15
ng: 0.46 - 1.88 mmol/l Triglycerid máu có th t áp
34
35
- Các y u t góp ph
ng
i k t qu xét nghi m:
+ Các ch t có th u, thu c ch n beta giao c m, cholestyramin, corticosteroid, estrogen, thu c ng a thai u ng, thu c l i ti u
Viêm t y c p u
thiazid. + Các ch t có th làm gi m n
triglycerid máu: Acid ascorbic, asparaginase,
B nh th n.
colestipol, clofibrat, dextronthyroxin, metformin, niacin.
H i ch ng th
+ Có thai, ho
Suy giáp
T ng
i b nh không nh
làm
triglycerid máu. 65
Nh
c ti n hành, nh
Câu s 23.
B nh gút. Liên quan v i ch
nh ng sai sót và x trí c a xét nghi m nh
l protein th p, t l carbohydrat cao.
nh k t qu ,
ng AFP.
B nh lý kho d tr glycogen. -N
Triglycerid máu có th gi m trong các nguyên nhân chính sau: m
N i dung -lipoprotein huy t b m sinh
15
I. NGUYÊN LÝ
ng giáp.
ng b
ng.
n d ch sandwich s d ng công n hóa phát quang. AFP có trong m u th c k p gi a hai kháng th , kháng th th nh t là c hi u biotin, kháng th th hai là c hi u ruthenium (ch t có kh
ngh Do ch
l m th p.
H i ch ng gi m h p thu.
kháng th kháng th
Nh i máu não
o thành ph c h p mi n d ch ki phát quang t l thu n v i n AFP có trong m u th .
B nh ph i t c ngh m n tính. IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
15
TRÍ c th
bình
1. L y b nh ph m
ng) c n ki m tra l i k t qu b ng cách: + Ki m tra l i thông tin ng má nghi m: h
i b nh, tu
+ Nh c
ki
i chi u v i thông tin trên phi u yêu c u xét
cb
ng gì không?
i chi u k t qu v i l i ch N u th y không có gì b
20
C TI N HÀNH
- Khi th y k t qu Triglycerid b
-L ch h ng c u.
ch vào ng không có ch t ch ng có ch t -Heparin và K3-EDTA và Natri Citrat. Máu không v
- Sau khi l
y huy t thanh ho c huy
- B nh ph m 1 l n và ph
ng, nên ch y l i ki m tra l i l n n
ph i h p v i m u huy t thanh ki m tra ho c chuy n sang máy khác.
hi
36
nh 7 ngày 2-8oC, 3 tháng b nh ph t nhi
-20oC. B nh ph m ch
nh ph m, ch t chu n, ch t ki m tra ch
tránh ng nên phân
37
tích trong vòng 2 gi .
+ RF <1500 IU/mL.
2. Ti n hành k thu t
- Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi nhân k t qu v ng h p có hòa loãng t ng trên máy thì k t qu không c n nhân v tính toán).
- Máy phân tích c n chu n b s
th c hi n phân tích m c chu n v i xét nghi m AFP. K t qu ki m tra ch ng v i xét nghi t yêu c u không n m ngoài d i cho phép và không vi ph m lu t ki m tra ch ng. -
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v
T ng
i b nh và ch
65
Câu s 24.
nh xét nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
nh ng sai sót và x trí c a
c ti n hành, nh
nh k t qu ,
ng BETA HCG.
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích - Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m -
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
- Khi có k t qu c qu vào phi u xét nghi III. NH
I. NGUYÊN LÝ
t qu i b nh.
tr
c ghi k t
ng: < 7.0 ng/ml
phát m phôi, M t s b là b ba xét nghi m dùng cho ch t tb tn ts
v t n su t và n
t, Ung , U nguyên bào
C TI N HÀNH i v i b nh Down và d
+ Tán huy t: Hemoglobin <2.2 g/dl. + Huy
2. Ti n hành k thu t
TRÍ
25
- Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m không b ng khi: + Huy t thanh vàng: Bilirubin < 65 mg/dL hay 1112 µmol/L.
c: Triglyceride < 1500 mg/dl.
ng h i b nh s d ng Biotin v i li u > 5 mg/ngày c n l y máu xét nghi m ít nh t 8h sau khi s d ng Biotin l n cu i. + Không có hi u cao) khi n
20
1. L y b nh ph m B nh ph m ph cl thu t vào ng tiêu chu c khi ti n hành k thu t. Có th s d ng huy t thanh ho c huy b ng heparin ho c EDTA. B o qu n 2-8oC trong vòng 3 ngày, -20o c tl b nh ph m, chu n, control nhi phòng (20-25oC) và l c khi ti n hành xét nghi tránh nh ng nh n k t qu , b nh ph m, chu c phân tích ngay trong vòng 2 gi
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
15
ng b n d ch ki u sandwich s d ng công ngh hóa phát quang ha n hóa phát quang. Beta hCG trong m u th c k p gi a 2 kháng th : kháng th dòng kháng hCG t chu t g n biotin, kháng th chu u b ng ruthenium. Ch u có kh C phát quang t l thu n v i n beta hCG có trong m u th .
15
NH K T QU
- Tr s
m
N i dung
- Máy móc, hóa ch t và chu c khi th c hi n phân tích. Control n m trong mi n cho phép tùy thu c vào k thu t, thu c th c a t ng công ty. Thông t ng dung control 3 mi n: th i ng n t thì ti n hành phân tích m u. chi u v i lu t v n i ki m ch
u ng m u b nh ph m có n ng AFP t i 1 210 000 ng/mL
38
39
nh ph m vào phân tích theo protocol c a máy. Khi có k t qu thì i chi u v i phi u xét nghi m và tr k t qu .
-
III. NH
BIL.D trong máu c 15
NH K T QU
c, Bilirubin tr c ti p tác d ng v i thu c th diazonium màu c a ph c h p Azobilirubin t l Bilirubin tr c ti p có trong m u th c sóng
t o ph c h thu n v i n
ng h p:
-
ib
Bilirubin + diazonium ion => Azobilirubin
ng: < 1mIU/mL
-
15
I. NGUYÊN LÝ
ng h p
546 nm.
ch a tr ba xét nghi m dùng cho ch i v i b nh Down và các d t t b tn ts
1. L y b nh ph m
ng h p:
- Gi N ch
p ho
ch vào ng không có ch t ch ng có ch t -L ch ay EDTA. Máu không v h ng c u. B o qu n b nh ph m tránh ánh sáng. B nh ph m nh 7 ngày 2-8oC, 2 ngày 15-25oC, o o 6 tháng -15 n - 25 C.
ng v i tu i thai thì có th là thai
c thi
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
15
TRÍ.
- Sau khi l Nguyên nhân
Sai sót
B nh ph m có n uy t
X trí
K t qu có th c gi
i
20
C TI N HÀNH
c sinh
y huy t thanh ho c huy
- B nh ph m ch
u tr tình tr ng b nh lý ho c ng ng dùng thu c r ng l i
tra ch
n và ph
b nh ph t nhi c tránh hi nh ph m, ch t chu n, ch t ki m ng nên phân tích trong vòng 2 gi .
2. Ti n hành k thu t
d ng biotin - Máy phân tích c n chu n b s N >d mIU/mL) N
-10000 Sai l ch k
qu
Pha loãng b nh ph m
> 750000 mIU/mL Hi u ng hook effect
th c hi n phân tích m
c chu n v i xét nghi m BIL.D. K t qu ki m tra ch ng v i xét nghi t yêu c u không n m ngoài d i cho phép và không vi ph m lu t ki m tra ch t
Pha loãng b nh ph m
ng. T ng
65
-
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v i b nh và ch nh xét nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích Câu s 25.
nh ng sai sót và x trí c a
c ti n hành, nh
nh k t qu ,
- Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m
ng BILIRUBIN TR C TI P (BIL. D)
-
N i dung
m
40
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
- Khi có k t qu c n x qu vào phi u xét nghi
tr
t qu i b nh.
c ghi k t
41
III. NH - Tr s
ch ph m tránh ánh sáng. B nh ph m 6 tháng -15o n - 25oC.
10
NH K T QU ng: < 5.1 µmol/l
gan: do s i, ung
cm ch to.
IV.NH NG SAI SÓT VÀ X
c m t ngoài
- Sau khi l ho c huy 20
TRÍ
Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m c ch nh ± 10% khi huy t thanh vàng. Huy huy u ng t i k t qu xét nghi m.
h ng c u. B o qu n b nh 2-8oC, 2 ngày 15 - 25oC,
4000 vòng trong 5 phút tách l y huy t thanh
- B nh ph m ch
u tra ch
n và ph b nh ph t nhi c tránh hi nh ph m, ch t chu n, ch t ki m ng nên phân tích trong vòng 2 gi .
2. Ti n hành k thu t
Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi nhân k t qu v ng h p có hòa loãng t ng trên máy thì tính toán k t qu ). k t qu không c n nhân v T ng
nh 7 ngày
- Máy phân tích c n chu n b s
th c hi n phân tích m c chu n v i ng v i xét nghi m BIL. xét nghi m BIL. T, BIL.D. K t qu ki m tra ch t yêu c u không n m ngoài d i cho phép và không vi ph m lu t ki m tra ch ng.
65
Câu s 26. Trình bày nguyên lý, cá c ti n hành, nh nh k t qu , nh ng sai sót và x trí c a ng BILIRUBIN GIÁN TI P (BIL. I)
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v i b nh và ch nh xét nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích - Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m m
N i dung 15
I. NGUYÊN LÝ
i b nh c nghi m.
c gi i thích v m
a vi c l
III. NH - Tr s
i b nh.
gan: do s
làm xét
c ghi k t
10
NH K T QU ng: < 12 µmol/l c m t trong gan: viêm ch to.
c m t ngoài
TRÍ
20
Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m c u ch nh ± 10% khi huy t thanh vàng. Huy áu hay tán
1. L y b nh ph m ch vào ng không có ch t ch
t qu i b nh.
tr
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
20
C TI N HÀNH
-L
- Khi có k t qu c qu vào phi u xét nghi
-N t công th c tính BIL. I thì tính toán theo công th c sau: BIL. I = BIL. T - BIL. D
Bilirubin gián ti p là bilirubin t c, nó lên màu gián ti p v i thu c th Diazonên g i là Bilirrubin gián ti p ti p. Bilirubin gián ti p (BIL.I) trong máu c ib s s li ct ng BIL. T và BIL. D c
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
ng có ch t
42
43
huy
u
ng t i k t qu xét nghi m.
c chu n v i xét nghi m BIL.T. K t qu ki m tra ch ng v i xét nghi t yêu c u không n m ngoài d i cho phép và không vi ph m lu t ki m tra ch ng.
Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi nhân k t qu v ng h p có hòa loãng t ng trên máy thì k t qu không c n nhân v tính toán k t qu ). T ng
65
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v i b nh và ch nh xét nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích - Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m
c ti n hành, nh
Câu s 27.
nh ng sai sót và x trí c a
-
nh k t qu ,
ng BILIRUBIN TOÀN PH N (BIL. T)
- Khi có k t qu c qu vào phi u xét nghi m
N i dung 15
I. NGUYÊN LÝ Bilirubin là s n ph m thoái hóa c a hemoglobin. Xét nghi c ch nh trong b nh v gan, máu, t c m BIL.T trong máu c theo ph n ng:
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
III. NH - Tr s
tr
c ghi k t
10
NH K T QU ng: <17.1 µmol/l
- BIL.T máu gan: do s
ng
t qu i b nh.
cm c m t ngoài ch to. Vàng da tiêu huyêt: thi u máu tan huy t, s t
ib IV. NH NG SAI SÓT VÀ X Acid
- Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m không b ng khi:
Bilirubin + diazonium ion => azobilirubin
+ Huy t thanh vàng: Bilirubin < 70 mg/dL hay 1197 µmol/L.
Trong môi ng acid Bilirubin tác d ng v i thu c th diazonium t o ph c h màu c a ph c h p Azobilirubin t l thu n v i n BIL.T có trong m u th c sóng 546 nm.
+ Tán huy t: Hemoglobin < 1000 mg/dL. + Huy 20
C TI N HÀNH
-L h m ch vào ng không có ch t ch ng có ch t ch -heparin hay EDTA. Máu không v h ng c u. B o qu n b nh ph m tránh ánh sáng và c n phân tích s m.
T ng
y huy t thanh ho c huy
65
c ti n hành, nh
Câu s 28.
nh ng sai sót và x trí c a
2. Ti n hành k thu t - Máy phân tích c n chu n b s
c: Triglyceride <1000 mg/dL.
- Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi nhân k t qu v ng h p có hòa loãng t ng trên máy thì k t qu không c n nhân v tính toán k t qu )
1. L y b nh ph m
- Sau khi l
20
TRÍ
n
nh k t qu ,
ng CALCI toàn ph n.
th c hi n phân tích m
44
45
m
N i dung
B nh ddison.
15
I. NGUYÊN LÝ
qu n...). - Ca máu gi m trong:
Calcium là nguyên t khoáng chi m t l cao nh . 90% calcium n còn l i phân b các mô khác nhau và d ch ngo i bào. Calcium có vai trò quan tr máu, duy trì tính th m c a màng t bào, d n truy n th
c c n giáp. Thi u Vitamin D. Viêm th n, th Viêm t y
pH ki m
20
C TI N HÀNH 1. L y b nh ph m: b nh ph m ph cl thu t vào ng tiêu chu n. Ly tâm c khi ti n hành k thu t. Có th s d ng huy t thanh ho c huy ng Li-heparin. B o qu n 2-8oC trong vòng 3 o tu n, - 20 t l n. b nh ph m, chu n, control
nhi
phòng (20-25oC) và l
TRÍ.
Nguyên nhân
Sai sót
B nh ph m ch EDTA B nh ph
c
khi ti n hành XN.
20
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
X trí
ng Làm gi m k t qu
Không s d ng m u này
t K t qu
ng không rõ
d ng thu c
2. Ti n hành k thu t N
t và chu c khi th c hi n phân tích. - Máy móc, hóa ch Control n m trong mi n cho phép tùy thu c vào k thu t, thu c th c a t ng ng ch y control 2 mi ng và b ng i chi u v i lu t v n i ki m ch ng n t thì ti n hành phân tích m u.
-
NH K T QU
Pha loãng b nh ph m 65
c ti n hành, nh
Câu s 29.
i chi u v i phi u xét nghi m và tr k t qu . III. NH
-5 Sai l ch k t qu . R t ít g p
T ng
nh ph m vào phân tích theo protocol c a máy. Khi có k t qu thì
-
> d mol/L)
nh ng sai sót và x trí c a
nh k t qu ,
ng CA 19-9(Carbonhydrat antigen 19-9).
10
ng: 2.15-2.55 mmol/l
m
N i dung
-
15
I. NGUYÊN LÝ ng c n giáp.
-9 (CA 19-9) là m K các t bào c a kh i u, t n t i trên b m t c a t u n kh theo dõi di n ti n c
Dùng nhi u Vitamin D.
46
c s n xu t b i m CA 19-9
47
ng m
c s d ng trong ch u tr i tràng và có giá tr nh t trong vi c ch
y, d dày, y.
- Khi có k t qu c qu vào phi u xét nghi
CA 19ng b n d ch sandwich s d ng công ngh n hóa phát quang. CA 19-9 có trong m u c k p gi a hai kháng th , kháng th th th nh t là kháng th c hi u kháng CA 19u biotin, kháng th th hai là kháng th c hi u kháng CA 19u ruthenium (ch t có kh o thành ph c h p mi n d ch ki u phát quang t l thu n v i n CA 19-9 có trong m u th .
III. NH
ch vào ng không có ch t ch ng có ch t -Heparin và K3-EDTA. Không s d ng ch t ch ng m này. Máu không v h ng c u.
- Sau khi l - B nh ph m
nh 1 tháng
- B nh ph m ch tránh hi tra ch
2-8 C, 3 tháng
n và ph ng
y, d ng y. CA 19-9 dày.
t th i và không cao trong b ng m t, viêm t y c p và m n
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
i t t bào
CA 19u tr CA 19-9 gi
20
TRÍ
-20oC.
b nh ph t nhi c nh ph m, ch t chu n, ch t ki m
- Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m không
ng nên phân tích trong vòng 2 gi .
b
ng khi:
2. Ti n hành k thu t
+ Huy t thanh vàng: Bilirubin < 66 mg/dL.
- Máy phân tích c n chu n b s
th c hi n phân tích m m CA 19c chu n v i xét nghi m CA 19-9. K t qu ki m tra ch ng v i xét nghi m CA 19t yêu c u không n m ngoài d i cho phép và không vi ph m lu t ki m tra ch t ng.
+ Tán huy t: Hemoglobin <2.2 g/dl.
-
+ Không có hi u cao) khi n
+ Huy
c: Triglyceride < 2000 mg/dl.
ng h i b nh s d ng Biotin v i li u > 5 mg/ngày c n l y máu xét nghi m ít nh t 8h sau khi s d ng Biotin l n cu i.
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v i b nh và ch nh xét nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
u ng m u b nh ph m có n ng CA 19-9 t i 500 000 U/mL
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích
+ RF <1500 IU/mL
- Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m
Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi
-
theo dõi
d ng ch t ch - S d ng nh m ch t ch Citrat cho xét nghi m này). Kh c ph i l y m u máu c n n m rõ yêu c u v b nh ph c khi l ng m u. Khi nh n m i nh n ki m tra xem u không.
y huy t thanh ho c huy o
ng: <39 U/ml.
- CA 19-9 máu gi m trong: S gi m n u tr hi u qu c CE.
1. L y b nh ph m -L ch
10
- CA 19m i tràng và có giá tr nh t trong vi c ch khi ch ph i h p v i CEA và CA 72CA 19-
c ghi k t
NH K T QU
- Tr s
20
C TI N HÀNH
t qu i b nh.
tr
nhân k t qu v
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
48
ng h p có hòa loãng t
ng trên máy thì
49
k t qu không c n nhân v
không n m ngoài d i cho phép và không vi ph m lu t ki m tra ch
tính toán).
T ng
-
65
c ti n hành, nh
Câu s 30.
nh ng sai sót và x trí c a
nh k t qu ,
ng CEA(Carcinoembryonic antigen).
- Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m.
m
N i dung 15 n d ch sandwich s d ng công n hóa phát quang. CEA có trong m u th c k p gi a hai kháng th , kháng th th nh t là c hi u biotin, kháng th th hai là
kháng th kháng th
- B nh ph m ch tra ch
ng h
theo dõi hi u
TRÍ
20
- Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m không b ng khi: + Huy t thanh vàng: Bilirubin < 66 mg/dL.
-20oC.
+ Tán huy t: Hemoglobin <2.2 g/dl. + Huy
c: Triglyceride < 1500 mg/dl.
ng h i b nh s d ng Biotin v i li u > 5 mg/ngày c n l y máu xét nghi m ít nh t 8gi sau khi s d ng Biotin l n cu i.
2.Ti n hành k thu t
+ Không có hi u cao) khi n
th c hi n phân tích m c chu n v i xét ng v i xét nghi
i, bu ng trong m t s
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
b nh ph t nhi c tránh hi nh ph m, ch t chu n, ch t ki m ng nên phân tích trong vòng 2 gi .
nghi m CEA. K t qu ki m tra ch
ng tiêu hóa nh
- CEA máu gi m trong: S gi m n qu c u tr .
n và ph
- Máy phân tích c n chu n b s
ng:
tr t
y huy t thanh ho c huy 2-8 C, 6 tháng
10
i tr
-L ch vào ng không có ch t ch ng có ch t ch -Heparin và K3-EDTA. S d ng ch t ch Citrat và Sodium Heparin k t qu ph i c ng thêm 10%. Máu không v h ng c u.
nh 7 ngày
c ghi k t
NH K T QU
-
1. L y b nh ph m
o
t qu i b nh.
i hút thu c lá: < 4.3 ng/mL
20
- Sau khi l
tr c
i không hút thu c lá: < 3.4 ng/mL
CEA có trong m u th nghi m.
C TI N HÀNH
- B nh ph m
- Khi có k t qu c qu vào phi u xét nghi
- Tr s
c hi u ruthenium (ch t có kh o thành ph c h p mi n d ch ki
phát quang t l thu n v i n
i máy phân tích m u theo protocol c a máy.
III. NH
ng b ngh
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v i b nh và ch nh xét nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích.
-
I. NGUYÊN LÝ
ng.
t yêu c u
u ng m u b nh ph m có n ng CEA t i 200 000 ng/mL.
- Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi
50
51
nhân k t qu v k t qu không c n nhân v
máy s t
ng h p có hòa loãng t ng trên máy thì tính toán).
T ng
ng phân tích.
III. NH 65
+ Tr s tham kh o: - Tr em, nam gi i, n gi
c ti n hành, nh
Câu s 30.
nh ng sai sót và x trí c a
nh k t qu ,
CHOLINESTERASE (EC 3.1.1.8).
m
N i dung 15
I. NGUYÊN LÝ ng ho
10
NH K T QU
- Ph n tu i t 16-39 tu i không có thai, không dùng thu c tránh thai d ng hormon: 4260 - 11250 U/L (71 - 187.5 µkat/L). - Ph n tu i t 18- 41 tu i có thai, dùng thu c tránh thai: 3650 - 9120 U/L (60.8 - 152 µkat/L). +Ho
c a ChE d a trên các ph n ng sau:
tu i 40: 5300-12900 U/L (88,8 - 215,3 µkat/L).
- Ng
ChE gi m: c thu c tr sâu nhóm phospho h
- Nhi m trùng c p, thi -
M hình thành 2-nitro-5-mercaptobenzoate t l thu n v i ho ChE tham gia trong ph n ng. Có th cb
c a
ch c
i ch ng ure máu cao 20
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
TRÍ
- Các y u t có th
n k t qu xét nghi m khi:
20
C TI N HÀNH 1. L y b nh ph m
+ M t s thu c làm gi m ho thu c tránh thai.
Ti n hành phân tích trên m u máu, có th dùng: Huy t thanh Huy
t ch
-Heparin, EDTA
nh c a m u: M u có th Tính 2-8oC; 6 tháng/nhi (-70oC).
nh 6h/nhi
ChE: cafein, morphin, atropin, acid folic,
- X trí: khi l y m u máu tránh gây v h ng c u, sau ly tâm th y v h ng c u nên lo i và l y l i m u máu khác.
15-25oC; 7 ngày/nhi t
T ng
65
2. Ti n hành k thu t 2.1. Chu n b máy phân tích Chu n máy b ng dung d ch chu n (m t ho c nhi u chu n = multical) Phân tích QC:
c
Câu s 31.
nh ng sai sót và x trí c a
t ti n hành phân tích m u
c ti n hành, nh
nh k t qu ,
ng CREATINE KINASE (CK).
2.2. Phân tích m u M u sau khi ly tâ (ho c ID c
c chuy
m
N i dung
ng b nh ph m
I. NGUYÊN LÝ
i b nh); l a ch n test và thao tác theo protocol
52
15
53
CK còn g i là Creatin Phophokinase, là m óng vai trò quan tr ng trong cung c c bi m t ch y u ng ít t ch c não. B nh lý xu t hi n u có th CK toàn ph n. ng ho
H s chuy
i:
U/L x 0.0167 = µkat/L Ho
:
CK (CPK) toàn ph
B nh tai bi n m ch não c p
ng h c enzym (kenetic)
Nh Ch
ng gi
Sau ph u thu t tim
Nh i máu ph i ng t th i gian
c hình thành m c hình thành NADPH t c sóng vùng t ngo i (340 nm), theo
Ho
CK (CPK) toàn ph n gi m:
B nh addison Gi m kh 20
C TI N HÀNH
B nh lý gan
1. L y b nh ph m
Gi m ti t c
M u b nh ph m có th dùng: huy t thanh, huy heparin) Khi l y máu b nghi m, nh tay tránh gây v h ng c u.
c tuy n yên
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
c khi chuy n máu vào ng
Các y u t
2. Ti n hành k thu t
20
TRÍ
M u máu b v h ng c u
H u qu t
CK
2.1. Chu n b máy phân tích
X trí Tránh v h ng c u, m u b huy t tán c n
Chu n máy b ng dung d ch chu n (m t ho c nhi u chu n = multical) Phân tích QC:
c
c lo i b và
t ti n hành phân tích m u
l y m u máu khác
2.2. Phân tích m u M
c chuy (ho c ID c
Sau các th thu t: tiêm truy n nhi u l n trong ngày, thông tim, ch n nt cao
ng b nh ph m
i b nh); l a ch n test và v n hành theo protocol c a
máy III. NH
NH K T QU Tr s tham kh o:
10
d ng thu c: photericin B, ampicillin, thu c ch clofibrat, statin dexamethason, thu c gây mê
Nam: 38-174 U/L-37oC o
N : 26 - 140 U/L- 37 C
54
CK
Chú ý khi bi n lu n, nh
CK
nh k t qu
Chú ý khi bi n lu n, nh
nh k t qu
55
ho
ng th l
cao
CK
Nh c nh
và không vi ph m lu t ki m tra ch
i b nh
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
không t p luy n, ho t ng th l
ng.
ng
- Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m
T ng
65
-
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
- Khi có k t qu c
c ti n hành, nh
Câu s 32.
phi u xét nghi
nh k t qu ,
ng ALBUMIN.
III. NH
N i dung 15
I. NGUYÊN LÝ ib
t qu tr
c ghi k t qu vào
i b nh
10
NH K T QU
- Tr s m
ng Albumin trong máu c
ng: 34 - 48 g/l.
- Albumin máu
c (nôn nhi u, tiêu ch y n ng).
- Albumin máu gi m trong: B nh th n (suy th n, h i ch ng th không có albumin huy t b m sinh. Gi m t ng h p (viêm gan n
àu
ng, M t albumin (b ng, t m trùng.
pH = 4.1
d ch, b
u th n). B nh p thu, ng ru t m t protein).
Albumin + BCG => Albumin BCG complex
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
(BCG: Bromcresol green)
Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m không b
Ph c h p Albumin BCG có màu xanh t l thu n v i n
khi:
Albumin trong m u th
c sóng 570 nm.
20
1. L y b nh ph m ch vào ng không có ch t ch
là Heparin, EDTA, không s d ng ch t ch B nh ph m nh 5 tháng 2-8oC, 2.5 tháng - Sau khi l
ng có ch t ch
15 - 25oC. 4 tháng
-
n và ph
b nh ph
t nhi
nh ph m, ch t chu n, ch t ki m tra ch
c: Triglyceride <1000 mg/dL.
Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi t qu ng h p có hòa loãng t ng trên máy thì k t qu không c n nhân v v i tính toán k t qu )
h ng c u. n -25oC.
y huy t thanh ho c huy
tránh hi phân tích trong vòng 2 gi .
T ng
65
c khi phân ng nên
Câu s 33.
nh ng sai sót và x trí c a 2. Ti n hành k thu t - Máy phân tích c n chu n b s ki m tra ch
ng
- Tán huy t: Hemoglobin < 1000 mg/dL. - Huy
- B nh ph m ch
20
TRÍ
- Huy t thanh vàng: Bilirubin < 60 mg/dL hay 1026 µmol/L.
C TI N HÀNH
-L
nh xét
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích
cao
nh ng sai sót và x trí c a
i b nh và ch
ng v i xét nghi
c ti n hành, nh nh k t qu , ng BETA HCG (beta human chorionic
gonadotropin). th c hi n phân tích m
t
c chu n v i xét nghi m Albumin. K t qu t yêu c u không n m ngoài d i cho phép
56
57
m
N i dung 15
I. NGUYÊN LÝ Bet
ng b
ngh
n hóa phát quang. Beta hCG trong m u th
biotin, kháng th u có kh
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X Nguyên nhân
n d ch ki u sandwich s d ng công
c k p gi a 2 kháng th : kháng th
thi
Sai sót
B nh ph m có n
chu t g n
N
20
thu t vào ng tiêu chu
k thu t. Có th s d ng huy t thanh ho c huy EDTA. B o qu n
2-8oC trong vòng 3 ngày,
b nh ph m, chu n, control nghi tránh nh ng
>d
-10000
u tr tình tr ng b nh lý ho c ng ng dùng thu c r i ng l i
Sai l ch k t qu
Pha loãng b nh ph m
> 750000 mIU/mL
Hi u ng hook effect
Pha loãng b nh ph m
T ng
c khi ti n hành
65
ng heparin ho c
-20o
tl
phòng (20-25oC) và l n k t qu , b nh ph m, chu
nhi
i
mIU/mL) N
1. L y b nh ph m cl
bilirubin K t qu có th d ng biotin
có trong m u th .
B nh ph m ph
X trí
c gi m
chu u b ng ruthenium. Ch t phát quang t l thu n v i n beta hCG
C TI N HÀNH
20
TRÍ.
c ti n hành, nh
Câu s 34.
c khi ti n hành xét i
nh ng sai sót và x trí c a
nh k t qu ,
ISOENZYM CK-MB
c phân tích ngay trong vòng 2 gi 2. Ti n hành k thu t
N i dung
- Máy móc, hóa ch t và chu c khi th c hi n phân tích. Control n m trong mi n cho phép tùy thu c vào k thu t, thu c th c a t ng
I. NGUYÊN LÝ
dung control 3 mi n: th
c c u t o b i 2 ti là B (Brain - Muscle) tùy theo s t h p c a 2 lo i B và M mà t o nên 3 d ng isozyme c a CK là CK-MM, CK- MB và CK-
n -
i chi u v i lu t v n i ki m ch
ng
t thì ti n hành phân tích m u.
-
CK-
10
NH K T QU
Ho
ng ch
ng h p ch a tr ng,
- Gi N
ib
c a c a CK-
c nhân 2.
iv i
20
C TI N HÀNH
ts
1. L y b nh ph m
ng h p: p ho
c bi t là nh
ng h c enzym.
c a CK-MB là ho tn
nh trong b nh tim m
CK-MB bao g m 2 ti u ph n là CK-M và CKng h nh ho CK-MB, ti u ph n CK-M b c ch b ng kháng th kháng CK-M. Lúc này ch nh ho c a ti u ph n CK-B theo ph n nh ho CPK toàn ph n. Ho
ng h p:
b nh Down và các d t t b
c hàng rào máu não nên trong huy t thanh nó tim, trong huy t thanh chi m t l <6%. Xét nghi m
c a enzym CK-MB trong máu c
c ch mi n d
ng: < 1mIU/mL
ba xét nghi m dùng cho ch
15
BB t c CK não. CKch d ng v t. CK-MB có nhi u
nh ph m vào phân tích theo protocol c a máy. Khi có k t qu thì phân tích và i chi u v i phi u xét nghi m và tr k t qu .
III. NH
m
ng v i tu i thai thì có th là thai ch
-L
c
ch vào ng không có ch t ch
ng có ch t ch
là Li, Na hay NH4-Heparin ho c EDTA. Máu không v h ng c u. B nh ph m là huy t
58
59
thanh
nh 8 gi
2-8oC, 8 ngày
ph m là huy n -25oC. 15o
15o
n 25oC, 4 tu n
nh 8 gi
2-8oC, 5 ngày
-15o 15o
n - 25oC. B nh n 25oC, 8 tu n
T ng
- B nh ph m ch
n và ph
tránh hi phân tích trong vòng 2 gi .
b nh ph
t nhi
nh ng sai sót và x protein).
c khi phân
nh ph m, ch t chu n, ch t ki m tra ch
ng nên
- Máy phân tích c n chu n b s
th c hi n phân tích m
m CKng v i xét nghi m CK-
không vi ph m lu t ki m tra ch -
trí c a
nh k t qu ,
ng hs-CRP (High sensitive C-reactive
m
N i dung
2. Ti n hành k thu t
ki m tra ch
c ti n hành, nh
Câu s 35.
y huy t thanh ho c huy
- Sau khi l
65
-
t
15
I. NGUYÊN LÝ
c chu n v i xét nghi m CK-MB. K t qu t yêu c u không n m ngoài d i cho phép và
ng b nd c. Kháng th kháng CRP hstrong thu c th k t h p v i CRP trong m u th t o ph c h p mi n d ch kháng nguyên-
ng.
kháng th khi n dung d ch ph n
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v
i b nh và ch
nh xét
thu n v
c. N
CRP có trong m u th t l
c do ph c h p mi n d ch kháng nguyên-kháng th t o ra.
nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có). 1. L y b nh ph m
- Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m -
L
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
- Khi có k t qu c phi u xét nghi III. NH - Tr s
t qu tr
ch vào ng không có ch t ch
c ghi k t qu vào
- Sau khi l
i b nh.
10
- B nh ph m
y huy t thanh ho c huy nh: 11 ngày
- B nh ph m ch
ng: < 24 U/L
15 25oC, 2 tháng
n và ph
tránh hi
- CKtoàn ph n, n u >6% thì ng h cho ch
ng có ch t ch
là Li-/Na-heparin, Na-/K3-EDTA, hay citrate. Máu không v h ng c u.
NH K T QU
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
20
C TI N HÀNH
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích
b nh ph
(-15) (-25) oC.
t nhi
c khi phân
nh ph m, ch t chu n, ch t ki m tra ch
ng nên
phân tích trong vòng 2 gi .
ng tính t l CK-MB/CK
TRÍ
2-8o
2. Ti n hành k thu t
20
- Máy phân tích c n chu n b s n s m hs-
- Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m không b nh
ki m tra ch ng v i xét nghi m hskhông vi ph m lu t ki m tra ch ng.
ng khi:
th c hi n phân tích m
t
c chu n v i xét nghi m hs-CRP. K t qu t yêu c u không n m ngoài d i cho phép và
+ Huy t thanh vàng: Bilirubin < 60 mg/dL hay 1026 µmol/L. i th c hi n phân tích m u nh p d li u v nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
+ Tán huy t: Hemoglobin < 20 mg/dL + Huy
c: Triglyceride <600 mg/dL.
i b nh và ch
nh xét
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích
- Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi t qu ng h p có hòa loãng t ng trên máy thì k t qu không c n nhân v
- Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m
v
-
tính toán k t qu ).
60
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
61
- Khi có k t qu c phi u xét nghi III. NH
t qu tr
c ghi k t qu vào
10
NH K T QU
- Tr s
1. L y b nh ph m: b nh ph m ph cl thu t vào ng tiêu chu n. Ly tâm c khi ti n hành k thu t. Có th s d ng huy t thanh ho c huy b ng heparin (không dùng ch t ch o qu n 2-8oC
i b nh.
trong vòng 14 ngày (Cl-
ng: < 0.5 mg/dl.
b nh ph m, chu n, control
p kh p d ng th p, s t th p kh p, Nh khu n, Ph viêm do ph c IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
c
m
t l n. phòng (20-25oC) và l
nhi
c khi ti n hành
XN. 2. Ti n hành k thu t
20
TRÍ
t và chu
- Máy móc, hóa ch
c khi th c hi n phân tích. Control n m
trong mi n cho phép tùy thu c vào k thu t, thu c th c a t
- Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m không b nh
ch y control- 2 mi ng và b ng n t thì ti n hành phân tích m u.
ng khi: + Huy t thanh vàng: Bilirubin < 60 mg/dL hay 1026 µmol/L.
nh ph m vào phân tích theo protocol c a máy. Khi có k t qu thì phân tích và
-
+Tán huy t: Hemoglobin < 1000 mg/dL hay 621 µmol/L.
ng
i chi u v i lu t v n i ki m ch t
i chi u v i phi u xét nghi m và tr k t qu . +Huy
c: Triglyceride <1600 mg/dL (18.2 mmol/L). IV. NH
+ Y u t d ng th p < 1200 IU/mL. + Không có hi u n CRP t i 1000 mg/L.
u ng m u b nh ph m có n
ng: Na: 133 - 147 mmol/l
- Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi v
-
cao) khi
10
NH K T QU
ng h p có hòa loãng t
v
K: 3.4 - 4.5 mmol/l
t qu
ng trên máy thì k t qu không c n nhân
Clo: 94 - 111 mmol/l
tính toán). -
T ng
65 Suy th n. thi u ni u, vô ni u... Nhi m acid, thi u insulin (hôn mê ti
c ti n hành, nh
Câu s 36.
nh ng sai sót và x trí c a
ng các ch
ng)...
nh k t qu , D
n gi i (NA+, K+, Cl-).
ng n ng, t c ru t c p, suy tim, NMCT..
- Kali máu gi m trong B nh Westphal
m
N i dung
ng v Các ch
n gi
Nhi m acid ti n r t nhi u các chuy n hóa quan tr
K+, Cl- là các ion quan tr ng nh ch p thu d dày, ru Các ch
ng th n
15
I. NGUYÊN LÝ
n gi C TI N HÀNH
c s d ng nhi u nh i qua th n
ng
. Na+, B ng
c cung c p qua
Dùng thu c l i ni u. n c c ch n l c gián ti p
-
20
62
T
ng th
ng th n.
63
Dùng thu c l i ni u... m
N i dung
- Na máu gi m: Viêm th n.
15
I. NGUYÊN LÝ
Suy tim.
ng h c enzym. Ethanol + NAD = acetaldehyde + NADH + H+
Nhi m trùng n ng có s t.
ADH
c chuy
n, m
i thành acetaldehyd và NADH b i ADH
(alcoldehydrogenase).
c, tiêu ch y n ng, dò ru t...
c hình thành trong quá trình ph n c sóng 340nm.
Suy th n c p, viêm th n. ng c n giáp
h p th , n
20
C TI N HÀNH
Nhi m ki m hô h p, nhi m acid chuy n hóa.
1. L y b nh ph m
- Clo máu gi m trong:
-L
t.
là Limáu ph
B ng n ng.
ch vào ng không có ch t ch t tiêu chu
ng có ch t ch
ý không s d ng ch t sát khu n có c l y máu. ng l y m b o ch t, kín. Máu c n chuy n t i phòng xét nghi m
trong vòng 30 phút. Dùng thu c l i ti u... - Máu c V. NH NG SAI SÓT VÀ X Nguyên nhân
20
TRÍ Sai sót
X trí
c ly tâm ngay tách l y huy t thanh ho c huy
- B nh ph m nh 2 ngày 15- 25oC, 2 tu n ch ng Na Fluorid thì b nh ph m tháng -15oC. - B nh ph m ch
B nh ph m l y vào ng có ch t Sai l ch k t qu ch c các lo i ch t ch
Không s d ng
n và ph
2-8oC, 4 tu n (-15)- (-25)oC. N u c 2 tu n 25oC, 3 tháng 5oC, 6
b nh ph
t nhi
các m u này
- B nh ph m (Huy t thanh, huy
a
B nh ph m c
Natri ho c kali ho c clo
c tách c
K t qu Kali sai tùy m
Không s d ng
y kín. cho 1 l n
ng g c.
- B nh ph m là máu toàn ph n c n x
m u này
T ng
ng trong
c phân tích ngay trong vòng 5 phút, ch l y b nh ph
phân tích. N u ph i phân tích l i nên l y m u b nh ph m khác B nh ph m huy t tán
c khi phân
tích.
L y 300 µl Acid tricloacetic 10% + 300 µl máu, tr
65
u r i ly tâm 5000 vòng trong 5
phút, tách l y ph n d ch n i. 2. Ti n hành k thu t
Câu s 37.
nh ng sai sót và x trí c a
c ti n hành, nh nh k t qu , ng ETHANOL ng n n c n).
- Máy phân tích c n chu n b s th c hi n phân tích m v i xét nghi m Ethanol. K t qu ki m tra ch ng v i xét nghi không n m ngoài d i cho phép và không vi ph m lu t ki m tra ch
64
c chu n t yêu c u ng.
65
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
i b nh và ch
nh xét
u tiên FT3 trong m u th và kháng th c hi c cho ti p xúc v i nhau. có kh
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích
Sau khi thêm các vi h t ph
- Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m
trên kháng th
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
- Khi có k t qu c phi u xét nghi III. NH
t qu tr
c ghi k t qu vào
- Ethanol t 10.9-21.7 mmol/l: Bi u hi nh y bén.
y, n
FT3 trong
20
1. L y b nh ph m -L ch vào ng không có ch t ch là Li, Na, NH4-Heparin và K3-EDTA. Máu không v h ng c u.
m t, nôn m a, ph n x ch m ch p, gi m
- Sau khi l
- 21.7 mmol/l: Bi u hi n c ch th
TRÍ
o
nh 7 ngày
- B nh ph m ch tránh hi
20
ng có ch t ch
y huy t thanh ho c huy
- B nh ph m
- 86.8 mmol/l: Có th gây nguy h i cho tính m ng.
-20oC.
2-8 C, 1 tháng n và ph
b nh ph t nhi c khi phân nh ph m, ch t chu n, ch t ki m tra ch ng nên
phân tích trong vòng 2 h.
- Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m không b nh
2. Ti n hành k thu t
ng khi:
- Máy phân tích c n chu n b s
- Huy t thanh vàng: Bilirubin < 66 mg/dL. - Tán huy t: Hemoglobin < 0.2 g/dl. N u n ng m u máu toàn ph n. - Huy
tác gi
C TI N HÀNH
10
ng: <10.9 mmol/L
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
nk t
m u th càng cao thì ph c h p này càng th p và do v y tín hi u ánh sáng phát ra t l ngh ch v i n FT3 có trong m u th .
i b nh.
NH K T QU
- Tr s
u biotin, các v
u ruthenium b chi m gi . Toàn b ph c h p tr nên g n k t v i
pha r n thông qua s -
u ruthenium (ch t
Hb quá m c này c n x lý m
ch
ng v i xét nghi
ph m lu t ki m tra ch
c: Triglyceride < 500 mg/dl.
th c hi n phân tích m t c chu n v i xét nghi m FT3. K t qu ki m tra t yêu c u không n m ngoài d i cho phép và không vi
ng.
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có).
- Acid Lactic < 30 mmol/L.
T ng
65
i b nh và ch
nh xét
- N p m u b nh ph m vào máy phân tích - Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m
Câu s 38.
nh ng sai sót và x trí c a
c ti n hành, nh
nh k t qu ,
-
ng FT3 (Free tri iodothyronine).
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
- Khi có k t qu c phi u xét nghi m
N i dung I. NGUYÊN LÝ
15
III. NH
t qu tr
- Giá tr tham chi u: 3.95 - 6.8 pmol/l
- FT3 máu gi m trong: Thi
66
10
NH K T QU
-
ng theo nguyên lý mi n d ch c nh tranh s d ng công ngh hóa phát n hóa phát quang.
c ghi k t qu vào
i b nh.
ng giáp, Nhi
c giáp i yên, Suy giáp.
67
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
- Sau khi l
20
TRÍ
y huy t thanh ho c huy
-Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m
- B nh ph m
- K t qu xét nghi m không b
- B nh ph m ch
ng khi:
n và ph
b nh ph
t nhi
c khi phân
nh ph m, ch t chu n, ch t ki m tra ch
ng nên
2. Ti n hành k thu t
c: Triglyceride < 1500 mg/dl.
c huy t thanh, b nh ph
i b nh s d ng Biotin v i li u > 5 mg/ngày c n l y
n máy phân tích
th c hi n phân tích m
t
c chu n v i xét nghi m FT4. K t qu ki m tra
Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi ng h p có hòa loãng t tính toán).
c chuy
- Máy phân tích c n chu n b s
máu xét nghi m ít nh t 8h sau khi s d ng Biotin l n cu i.
v v
-20oC.
2-8 C, 1 tháng
phân tích trong vòng 2 h.
+ Tán huy t: Hemoglobin <2.0 g/dl.
ng h
nh 7 ngày
tránh hi
+ Huy t thanh vàng: Bilirubin < 37 mg/dL.
+ Huy t than
o
k t qu
ch ng v i xét nghi ph m lu t ki m tra ch
ng trên máy thì k t qu không c n nhân
-
T ng
65
t yêu c u không n m ngoài d i cho phép và không vi ng.
i th c hi n phân tích m u nh p d li u v
i b nh và ch
nh xét
nghi m vào máy phân tích ho c h th ng m ng (n u có). - N p m u b nh ph m vào máy phân tích
Câu s 39.
nh ng sai sót và x trí c a
nh l
c ti n hành, nh ng FT4 (Free thyroxine).
nh k t qu ,
- Ra l nh cho máy th c hi n phân tích m u b nh ph m -
i máy phân tích m u theo protocol c a máy
- Khi có k t qu c m
N i dung 15
I. NGUYÊN LÝ
phi u xét nghi III. NH - Tr s
ng theo nguyên lý mi n d ch c nh tranh s d ng công ngh hóa phát n hóa phát quang.
t qu tr
u ruthenium (ch t
ng: 12 -22 pmol/l ng giáp, Nhi
trên kháng th
u biotin, các v
20
TRÍ
- Nh ng y u t gây nhi u cho k t qu xét nghi m. K t qu xét nghi m không b nh ng khi:
pha r n thông qua s g tác gi y, n FT4 trong m u th càng cao thì ph c h p này càng th p và do v y tín hi u ánh sáng phát ra t l
+ Huy t thanh vàng: Bilirubin < 41 mg/dL.
FT4 có trong m u th .
+ Tán huy t: Hemoglobin <2.0 g/dl.
20
C TI N HÀNH
+ Huy
c: Triglyceride < 2000 mg/dl.
1. L y b nh ph m -L ch vào ng không có ch t ch là NH4,Li, Na-Heparin và K3-EDTA. Máu không v h ng c u.
i yên, Suy giáp.
nk t
u ruthenium b chi m gi . Toàn b ph c h p tr nên g n k t v i
ngh ch v i n
c giáp
- FT4 máu gi m trong: Thi IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
Sau khi thêm các vi h t ph
10
NH K T QU
-
u tiên FT4 trong m u th và kháng th c hi có kh c cho ti p xúc v i nhau.
c ghi k t qu vào
i b nh.
ng h
i b nh s d ng Biotin v i li u > 5 mg/ngày c n l y
máu xét nghi m ít nh t 8h sau khi s d ng Biotin l n cu i.
ng có ch t ch
+ RF <339 IU/mL
68
69
- Kh c ph c: Có th hòa loãng b nh ph m và th c hi n l i xét nghi t qu ng h p có hòa loãng t ng trên máy thì k t qu không c n nhân v v tính toán).
T ng
- K t qu n vào phi u xét nghi c chuy n vào ph n m m qu n lý d li in ra b ng máy. ho III. NH
65
n vào s
10
NH K T QU
1. Giá tr tham chi u - Nam: 8 - 61 U/L
Câu s 40. Trình bà
nh ng sai sót và x transpeptidase).
c ti n hành, nh nh k t qu , GGT (Gamma glutamyl
trí c a
- N : 5 - 36 U/L 2. GGT máu có th - B nh lý gan, m t (viêm gan c p và m n, viêm gan nhi m trù m t, thoái hóa m m
N i dung I. NGUYÊN LÝ Ho
GGT cho phép phát hi
máu h ng c i b nh nghi
i b nh nghi c ch
- B nh lý
i thi u
nh sarcoidose, áp
ng m t, theo dõi tình tr nh ph i h p v i phosphatase ki
u xác
- Các t - Các t
c a enzym GGT trong máu c
ng h
m
ng m
óa, s i m
u
ng m t.
m trong b Ho
- Các thâm nhi
15
y t ng: Viêm tuy c p, viêm t y m n: H i ch ng th
y, u bóng Valter. u mô th n.
ib n ng sau:
IV. NH NG SAI SÓT VÀ S
TRÍ
* Khi th y k t qu GGT b
ng (ca
20 c th
ng) c n ki m
tra l i k t qu b ng cách: + Nh c
ki
cb
ng v màu s c huy
hay không? 20
C TI N HÀNH -
a máy: ch làm khi b
nghi
u tri n khai xét
+ Ki m tra l i thông tin h i b nh, tu
t.
-D ng chu m t trong các y u t : n
c làm khi b u tri n khai xét nghi chu n m i, thu c th m
ph n ng, và khi th y k t qu ki m tra ch
i chi u k t qu v i l i ch
i
- N u th y không có gì b
t.
ng, m u b nh ph
c ch y trên máy phân tích khi k t qu ki m tra ch
- Máu v h ng câu - Các ch t có th
u, aminoglycosid, barbiturat, thu c kháng
H2, thu c ch ng viêm không ph i steroid, phenytoin, thu c ng a thai u ng, thu c ch ng
t
tr m c m.
chính xác và xác th c trong gi i h n cho phép và không vi ph m các lu t c a quy trình ki m tra ch
i k t qu xét nghi m:
c phân tích
trên máy phân tích sinh hóa t ng MODULAR, COBAS 6000, COBAS 8000 (hãng Roche), ho c các máy AU 480, AU 2700, AU 5800 theo protocol c a máy. - M u b nh ph m ch
ng, nên ch y l i ki m tra l i l n n
ph i h p v i m u huy t thanh ki m tra ho c chuy n sang máy khác. * Các y u t góp ph n là
- M u huy t thanh ki m tra ch
i chi u v i thông tin trên phi u yêu c u xét nghi m:
- Các thu c có th làm gi m ho
ng.
70
GGT: Clofibrat.
71
T ng
- L y kho ng 2 mL máu toàn ph n vào ng có ch t ch
65
- B o qu làm xét nghi c m t tu n). qu n
c ti n hành, nh ng HbA1c (Hemoglobin A1c).
Câu s 41.
nh ng sai sót và x trí c a
2.1. Chu n b máy phân tích
m
N i dung 15
I. NGUYÊN LÝ
ng chu n
glucose trong huy
dài, glucose s
III. NH - Giá tr
Valin (m t amino acid
-T l
ph n cu i c a chu i beta) t o ra s n ph m trung gian là Aldimin, c.
y u là glucose do v y thành ph n ch y u c a Hb 1 là HbA1c (70%). Do v y HbA1c có giá tr chuyên bi b 1a1, Hb 1a2, Hb 1b nói riêng và Hb 1 nói chung. Tình tr ng g n k t này s th hi n trong su
t, ti n hành phân tích m u.
2.2. Phân tích m u
k t h p v i hemoglobin g i là ph n ng glycosyl hóa (hay Glycosylated Haemoglobin). Nhóm aldehyd t do c a phân t glucose k t h p v i phân t Hb c a h ng c u thông qua c chuy n thành HbA1c theo s chuy
c
c tr
ng b nh ph m. dùng mã v ch
(barcode) ho c (ho c ID c máy s t ng phân tích
a máu. Khi n
ng trong m t kho ng th
Phân tích QC:
M u máu toàn ph
Hemoglobin (Hb) là protein có c u trúc b c b n hoàn ch nh c a h ng c u. Hb có ch c n chuy n oxy t ph i t i t ch c và CO2 t t ch c t i ph i. N glucose c a in
2-8oC có th b o
2. Ti n hành k thu t
nh k t qu ,
D
h ng c
c lâu ( nhi
i s ng c a h ng c u.
ng HbA1c:
i b nh); v n hành theo protocol c a máy và
10
NH K T QU ng c a HbA1c là 4i gi a tr s HbA1c, n
glucose và Fructosamine máu
HbA1c
Glucose máu
Fructosamine
%
(mmol/L)
(µmol/L)
4
3,3
141
5
5,0
200
6
6,7
258
7
8,3
317
8
10,0
375
9
11,7
435
10
13,3
494
11
15,0
552
12
16,7
611
13
18,3
670
14
20,0
729
D a trên nguyên lý s c ký l ng áp l c cao (HPLC). G m
-
tr n
-
ng là ch t l ng di chuy
ng c a áp su t cao.
-M
ng
D a vào ái l c khác nhau gi a các ch t c c tách nhau ra nh thích h p vi
nh v
phân c c c c th c hi n nh
m u thêm chu
ng mà chúng ng cùng v i c t tách i chu n (so sánh m u v i
u ki
h u hi
ng các ch t h
t phân h y th p)
20
C TI N HÀNH 1. L y b nh ph m -
nh nghiêm ng t v th
ml
c).
72
73
IV. NH NG SAI SÓT VÀ X
20
TRÍ
- HbA1c có th PreHbA1c; HbF; H i ch - HbA1c có th
: do Hb b
m gi
Các b nh làm gi
i s ng HC: huy t tán (tan máu); Thi u máu m n ho c c p; Xu t
huy HbH,
u tr ; Nhi m s c t s t; Hemoglobine b
ng (VD:
T ng
xét nghi m. - Kéo tiêu b n và nhu m Giemsa (theo quy trình kéo nhu m tiêu b n).
6
Làm h ng c i (cho vào ng nghi m nh 2 gi t máu, 1 gi t xanh cresyl, l u, nút kín, cho vào t m 370C trong 15-20 phút, l y ra kéo tiêu b c trên kính hi n vi quang h c) và tính s ng h ng c u khô t nhiên r i trong 1000 h ng c ng thành, ghi k t qu vào gi y xét nghi m.
6
us d không ph i làm. 65
3. Nh
m t bào có kèm h ng c
c này
nh k t qu :
12
-
c ti n hành, nh
Câu s 42: nghi m Huy (b ng máy).
c tiêu b n nhu m Giemsa trên kính hi i chi u v i k t qu ch y các thông s cùng v i ý ki n nh n xét vào gi y xét t s yêu c u xét nghi m thêm ho ng nghi m. Có th ch uc c k t qu và bác
nh k t qu quy trình xét
N i dung
m 9
Nhi u tình tr ng sinh lý và b nh lý c gián ti p qua s là b n t ng k t có bình lu n các bi u hi u tr .
i c n xét nghi m ho
y ch
nh xét nghi m.
ch tr c ti p t i b nh cho vào ng ch u (theo quy trình l ch) ho c nh n i b nh do ng viên l y s n (máu ph mb os ch ng, ng viên ph i ghi vào s nh n b nh ph m ngày gi m và ký tên), trên thông tin phù h p v i gi y xét nghi m.
6
6
65
i b nh (cùng m t s ).
u ng máu (b ng máy l c n u có).
Cho máu vào ch y máy (theo quy trình ch m t bào). S th t trên v i ng máu. In k t qu vào gi y riêng r i ghim vào gi y
c ti n hành, nh
Câu s 43: máu Rh b ng huy t thanh m
nh k t qu
6
6 6
74
nh nhóm
ng nghi m.
N i dung nh nhóm máu Rh k thu t ng nghi m:
- Vào s theo th t ghi trên gi y xét nghi m. -L
3 3
30
2.2. Ti n hành k thu t th t lên gi y xét nghi m và
3
C ng
12
-L l
-
- Tr k t qu .
42
2.1. L y b nh ph m -
t qu ho c vào máy vi tính.
- Xét nghi m tr trong vòng 24 gi .
c ph n ánh tr c ti p ho c n các t bào máu. Huy t ts
c ti n hành:
- Vào s
3
m 20
- H nhóm máu Rh là h nhóm máu quan tr ng th hai trong th c hành truy c phát hi i nhà bác h c Kahl Landsteiner và Wiener.
5
- Kháng nguyên nhóm máu h Rh r t phong phú v i kho ng 50 kháng nguyên khác nhau, tuy nhiên có 5 kháng nguyên chính là D, C, c, E, e. Kháng nguyên D là quan tr ng nh i mang kháng nguyên D trên b m t h ng c cg i không mang kháng nguyên D trên b m t h ng c cg i có nhóm máu Rh (D) âm.
5
75
- Nhóm máu h kháng nguyên D trên b m t h ng c u. - Nguyên lý c a k thu lý c a ph n
có m t ho c không có m t 5
nh nhóm máu h
c d a trên nguyên
t.
5
c ti n hành:
30
2.1. Chu n b d ng c , hóa ch t, sinh ph
5
c khi ti n hành xét nghi m.
2.2. Nh n b nh ph m và phi u yêu c nh nhóm máu Rh (D) c i b nh, ki i chi u các thông tin c i b nh trên ng máu và
5
phi u xét nghi m.
5
2.3. Chu n b h ng c ib 0,9% (1gi t h ng c u kh i c
2.5. Ti ng nghi
5
- N u ph n b m t h ng c
5
5
40
0
5
370 5
t.
5
15 t, k t lu n có kháng nguyên D trên b m t h ng
3
t, k t lu n không có kháng nguyên D trên u k t qu : nhóm máu Rh (D) âm.
3
5
0
- Ghi ngày tháng làm xét nghi c k thu t viên ho làm tr c ti p ký nháy vào phi u xét nghi m. - Ghi k t qu vào s
- Ngoài vi m b o hòa h p h nhóm máu ABO, c n áp d ng k thu t phát hi n các tình tr ng không hòa h p ngoài h m soát tình tr ng an toàn th hi n qua d u hi u b ngoài c máu, qu i n ph m. chi u h
5
nh k t qu :
- N u ph n c u k t qu
5
u, ly tâm 1.000 vòng /phút x 20 giây.
c k t qu và ghi l i m 3. Nh
- Vi c truy n máu và các ch ph m máu ph m b o s hòa h p gi a các c bi t là h th ng mi n d ch thành ph n truy n vào h th ng mi n d h ng c u c i b nh.
35
thông
nh nhóm máu Rh (D): Nh 1 gi t thu c th anti -D vào n b trên; Thêm 1 gi t h ng c u 5% c i b nh
vào ng nghi m trên; Tr
10
55
c mu i sinh lý i b nh + 19 gi t NaCl 0,9%).
2.4. Chu n b 1 ng nghi m s ch, khô ghi nhãn anti tin c i b nh lên ng nghi m.
1. Nguyên lý:
t qu
ng
nh nhóm máu.
ng khoa xét nghi m ký gi y xét nghi b nh. C ng
0
C. 5
trên. 3
5
th
3 tr k t qu
i
3
5
-
65
Câu s 44: Nguyên lý; nh ng sai sót và x trí trong quy trình xét nghi m hòa h p mi n d ch truy n máu và c p phát máu an toàn.
N i dung
m
76
15
-
-
0
C trong 60
5
77
b -BYT ngày
m c 2.1.
3
5
2.3. Nh l t 01 gi t h ng c u m u nhóm A và B pha loãng 3 - 5% vào ng nghi m có ghi ng.
5
2.4. L
5
2.5. Nghiêng nh t ng ng nghi c ph n ng b ng m c trên kính hi n vi quang h c.
u, ly tâm
2.6. Ghi hi
65
vào hi máu c
N i dung nh nhóm h ABO m thanh m u: 1.1. Chu n b 03 ng nghi lo i huy t thanh m u l
m
ib
t
i b nh ho c mã s t là anti-A, anti-B và anti-AB.
i b nh và
1.2. Nh l nghi
t 01 gi t huy t thanh m u anti-A, anti-B và anti -AB vào ng ng.
1.3. Nh l ng nghi m.
t 01 gi t h ng c
1.4. L
u, ly tâm
ib
- 5% vào m i
18
3
3
ng và nh
3 nh nhóm h ABO m m u:
ib
2.1. Chu n b 02 ng nghi m khác ghi và lo i h ng c u m u l 2.2. Nh l
i b nh ho c mã s
ng c u
18
i b nh
3
t là A và B.
t 02 gi t huy
i b nh vào m i ng nghi m chu n
78
nh nhóm c k thu nh nhóm i b nh.
nh nhóm ABO c a hai l
nh nhóm:
3 8
c khi k t lu n cu i
4
ng h ib c truy c nh nhóm t c: c n so sánh k t qu nh nhóm c a l n này v i l c. C n ki m tra l i khi có s khác nhau gi a các l n xét nghi m (nh m m u máu, nh m h
4
máu, ch ph m máu:
15
6.1. L y m u máu c túi máu.
máu, ch ph m máu t
n dây dính kèm
máu toàn ph n và kh i b ch c u: Th c hi t 1 - 3. K t qu nh nhóm ph i gi ng v máu và h máu toàn ph n.
3
t và tan máu vào h
1.6. Ghi hi
t, tan máu
-
3
3
3
- K t qu c a hai l nh nhóm ph i gi cùng v nhóm máu ABO c i b nh.
1.000 vòng /phút trong 30 giây.
1.5. Nghiêng nh t ng ng nghi c ph n ng b ng m c trên kính hi n vi quang h c.
3
i b nh
5. So sánh k t qu
áp án:
3 3
i b nh:
4. M t k thu t viên khác l p l cl máu t 1 nh l i nhóm máu ABO c
Câu s 45: i b nh và nhóm máu túi máu) trong quy trình xét nghi m hòa h p mi n d ch truy n máu và c p phát máu an toàn.
ng và nh
t và tan máu vào h
3. K t lu n nhóm máu c C ng
3
1.000 vòng /phút trong 30 giây.
qu h
nh nhóm kh i h ng c u: Th c hi nh nhóm ph i gi ng v máu toàn ph n. nh nhóm các lo i huy t 2.1 - 2.6. K t qu máu và h
ng h p xét nghi m nhóm máu ghi trên nhãn và h t c sau.
c c ghi trên
3
3
t 6.1 - 6.4. K t máu và
3
i ti u c u, t a l nh: Th c hi n các nh nhóm ph i gi ng v i nhóm máu máu toàn ph n.
3
c 6.1 - 6.4 cho k t qu khác v i n tìm hi u nguyên nhân t c khi ti p
79
3 C ng
Câu s 46: tìm ký sinh trùng s t rét b
65
Câu h i 47: ph n máu an toàn.
nh k t qu , nh ng sai sót trong quy trình xét nghi m công.
c tiên hành xét nghi m sàng l
máu và thành
N i dung
m
1. Nguyên lý: N i dung
m 35
-
7
7 7
chân). -
7 -
-M
máu hi n t
15 i hi
xét nghi m sàng l c m t s b nh lây truy s xét nghi m huy t thanh h c.
tiêu chu
u c n ph
c
5
ng máu và th c hi n m t
- Các xét nghi m ph i th c hi n trên các thi t b và sinh ph cc p aB Yt nh c hi u cao phù h p v i m duy trì ch ng s n ph mb ib c truy n máu, ch ph m máu. - M i xét nghi u ph i th c hi ng d n s d ng c a nhà s n xu nh các công vi c c x iv i các tình hu ng x y ra trong quá trình th c hi n xét nghi m.
5
5
7
40
-
7
5
2.
20
-
4 STSR: (++++).
5 -HIV 1 và 2
4
6
4
-
4 10 2 2 2 2 2
t ELISA. 6
65
80
81
m t t kháng th trong m
-HCV
nh nhóm.
+ C n th c hi n k thu t r a h ng c u nhi u l 370 n khi h t hi ng t b ng huy t thanh m u.
Ghi k 6
u ki n nhi m c hi nh nhóm
+ C n h p ph t kháng th trong huy t thanh c t h ng c nhóm v i h ng c u m u. - Ki m tra v i m u ch ng gi a huy t thanh c nhóm O: n t, c n ki m tra m (kho ng 40C) và nhi m 370C. +N trên.
6
ng th i x
nh nhóm v i h ng c u c hi nh nh nhóm và h ng c u ch ng t nhi l nh
t v i h ng c u t thân: x
C ng
- Ph
nhóm: 45
và nhi
m 370C. S
t
t thanh m u và
5
nh nhóm máu.
0
C trong 60 5
-
5 5
nh nhóm và h ng c u t thân: t nhi l nh (kho ng 40C) u ki n nhi
5
5 -
m
Khi không có s phù h p k t qu c h ng c u m u, c n ph i th c hi n các ki m tra b
t qu -
N i dung
- Ki m tra m u t thân gi a huy t thanh c n t, c n ki m tra m
máu, ch ph
5
15
Câu h i 48: Nh nh nhóm máu ABO, Rh trong quy trình xét nghi m sàng l máu và thành ph n máu an toàn.
nh nhóm h ng c u ABO
5
5
- N u huy t thanh c nh n tb ng v i h ng c u t thân và h ng c n không có s phù h p k t qu nh nhóm b ng huy t thanh m u và h ng c u m u: c n ki m tra các ph n ng không t b ng k thu t antiglobulin gián ti nh y c a các ph n t.
65
5
ng h p
nh nhóm không x t v i h ng c u t + N u huy t thanh c thân và ch t v i h ng c u nhóm O và các h ng c u khác: Th c hi n k thu t h p ph v i h ng c u ki n nhi t m nh nh i h ng c c hi n nh nhóm v i h ng c u m u.
6
5
5
C ng
65
trên cho th y s có
82
83
Câu h i 49: Nh ng sai sót xét nghi m sàng l c HIV, viêm gan B, viêm gan C, giang mai trong quy trình xét nghi m sàng l máu và thành ph n máu an toàn.
N i dung
cùng phi n xét nghi m. - Khi m u xét nghi t, ho c có OD b ng ho do nhà s n xu t sinh ph m khuy n ngh , c n th c hi n l m
1. Xét nghi m sàng l c HIV, viêm gan B và viêm gan C:
40
- Khi m t trong các m u ch ng, m u ki m tra ch ng cho k t qu không t yêu c u. C n ph i th c hi n xét nghi m l i t t c các m u máu th c hi n
7
cùng phi n xét nghi m. - Khi m u xét nghi m có OD b ng ho ph m khuy n ngh , c n th c hi n l
ng do nhà s n xu t sinh c sau:
+ L y thêm m u t chính túi máu, ch ph m máu c n xét nghi m. nh nhóm máu h ABO c a m u xét nghi m l y l u và m u l y t máu ho c ch ph m máu; So sánh k t qu nh nhóm, n u k t qu không gi ng nhau, c n ki m tra l i t t c c ti p nh n có
18
- K t qu xét nghi m và x trí v
u tiên.
5
5
- K t qu xét nghi m và x trí v
6
+ N u m u xét nghi m l y t máu, ch ph t ho c OD b ng ho ng do nhà s n xu t sinh ph m khuy n ngh thì k t lu n xét nghi máu, ch ph m máu.
6
10
+ N u k t qu nh nhóm c a các m u gi ng nhau, th c hi n xét nghi m v i c m u xét nghi m l y l u và m u l y t túi máu ho c ch ph m máu b ng k thu t xét nghi m, sinh ph nh c hi u b ng ho c n xét nghi
nh nhóm c a các m u gi ng nhau, th c hi n xét nghi m v i
c m u xét nghi m l y l u và m u l y t túi máu ho c ch ph m máu b ng k thu t xét nghi m, sinh ph nh c hi u b ng ho c n xét nghi u tiên.
+ L y thêm m u t chính túi máu, ch ph m máu c n xét nghi nh nhóm u và m u l y t máu ho c máu h ABO c a m u xét nghi m l y l ch ph m máu; So sánh k t qu nh nhóm, n u k t qu không gi ng nhau, c n ki m tra l i t t c c ti p nh n có liên quan.
6
liên quan. + N u k t qu
ng c sau:
máu, ch ph m máu có liên quan:
10
+ N u m u xét nghi m l y t máu, ch ph t ho c có OD th ng do nhà s n xu t sinh ph m khuy n ngh thì k t lu n xét nghi m âm tính và cho phép s d máu, ch ph m máu.
5
C ng
65
máu, ch ph m máu có liên quan:
+ N u m u xét nghi m l y t máu, ch ph m máu có OD b ng ho c ng do nhà s n xu t sinh ph m khuy n ngh thì k t lu n xét nghi máu, ch ph m máu.
15
5
+ N u m u xét nghi m l y t máu, ch ph m máu có OD th v ng ho c 80% so v ng do nhà s n xu t sinh ph m khuy n ngh thì k t lu n xét nghi m nghi ng và h máu, ch ph m máu. + N u m u xét nghi m l y t máu, ch ph m máu có OD th m c 80% so v ng do nhà s n xu t sinh ph m khuy n ngh thì k t lu n xét nghi m âm tính và cho phép s d máu, ch ph m máu.
5
5
Câu h i 50: Ng c ti n hành, nh th i gian prothrombin (th i gian Quick)
nh k t qu quy trình xét nghi m
N i dung 5
1. Nguyên lý:
2. Xét nghi m sàng l c giang mai:
25
- Khi m t trong các m u ch ng, m u ki m tra ch ng cho k t qu không t yêu c u. C n ph i th c hi n xét nghi m l i t t c các m u máu th c hi n
5
t trong nh ng xét nghi i sinh sau khi b sung ch c và canxi.
m 8
c s d ng r m ng thromboplastin t
ng
7
84
85
35
30 - Ga-
5
- Ga-
5
phòng. -
5
5
5
phòng. -
5 5
5 5 0
C. 3-5 phút. - Cho thêm vào 100ml CaCl2
5 -
khi
25 5 nh
0
C trong
5
10
5 (giây) ISI
5 -
-
5 5 65
5 5
-
5 5
65
Câu h i 51: Nguyên lý, ch c ti n hành, nh nh k t qu quy trình xét nghi m th i gian thromboplastin t ng ph n ho t hóa (th i gian aPTT)
N i dung
m
1. Nguyên lý: cs d khi thay th y u t 3 ti u c u b ng cephalin và ho t hóa t xúc b ng các ch t ho t hóa.
10 i sinh sau u t ti p 10
86
87