Issuu

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

ÁN

-L

Ỡ N

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

Í-

ẤP

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TR ẦN

Ư N

ID Ư

BỒ

ẠO

http://daykemquynhon.ucoz.com Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

TP .Q

1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đã được Đảng ta xác định qua các kỳ Đại hội là kế sách hàng đầu, mang tính đột phá mở ra con đường phát triển nguồn nhân lực cho Việt Nam, khẳng định triết lý của nền giáo dục nước nhà “dạy người, dạy chữ, dạy nghề”. Trong những năm gần đây, nền giáo dục nước ta đã có những đổi mới nhằm đáp ứng mục tiêu đề ra, đặc biệt đẩy mạnh các phương pháp dạy học phát huy được sự chủ động, khả năng tư duy tích cực của học sinh với tiêu chí “lấy học sinh làm trung tâm”. Giáo dục trung học phổ thông là một trong những cấp bậc quan trọng, bởi lẽ đây là giai đoạn định hướng nghề nghiệp nên cần xây dựng nội dung chương trình các môn học và phương pháp dạy học thích hợp để nâng cao hiệu quả dạy và học, giúp học sinh sau khi hoàn thành chương trình trung học phổ thông có thể hoàn thiện đầy đủ các phẩm chất, năng lực mà một người lao động cần có. Việc lựa chọn phương pháp dạy học phù hợp với nội dung bài học là điều rất quan trọng đối với người dạy học. Phương pháp dạy học là công cụ hỗ trợ việc dạy học không thể thiếu của người giáo viên, quyết định hiệu quả của toàn bộ tiến trình dạy học. Hóa học là môn học khá gần gũi với cuộc sống của con người. Với sự đa dạng về ứng dụng và vai trò, hóa học luôn là môn học được học sinh trung học phổ thông yêu thích và quan tâm. Chương trình hóa học phổ thông được xây dựng trên nền tảng hệ thống kiến thức, kĩ năng phổ thông, cơ bản, hiện đại thiết thực về hóa học, gắn với đời sống. Chương trình hóa học trung học phổ thông dành cho lớp 10, 11, 12 tuy có nội dung khác nhau nhưng lại có mối liên hệ về kiến thức, dựa vào kiến thức cũ để hiểu thêm và sâu rộng hơn ở kiến thức mới. Trong đó chương trình hóa học 11 là một trong những thành phần quan trọng của chương trình hóa học trung học phổ thông, có nhiều kiến thức trọng tâm và ứng dụng đời sống rộng rãi. Từ những lí do trên, tôi chọn đề tài “Phân tích nội dung chương trình Hóa học lớp 11. Đề xuất các biện pháp để nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: “Cacbon – Silic”. 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Tìm hiểu, phân tích nội dung chương trình Hóa học lớp 11 nhằm hiểu rõ hơn nội dung, cấu trúc chương trình, các phương pháp dạy học cần thiết được sử dụng trong bài giảng góp phần nâng cao chất lượng dạy học Hóa học lớp 11 ở trường trung học phổ thông, đề xuất các phương pháp dạy học thích hợp vào chương: “Cacbon – Silic”. 3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU – Nghiên cứu cơ sở lý luận phương pháp dạy học hóa học trung học phổ thông. – Nghiên cứu cơ sở lý luận các nguyên tắc xây dựng chương trình hóa học phổ thông. – Nghiên cứu vai trò sách giáo khoa trong dạy học hóa học.

MỞ ĐẦU

Page 3

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

– Phân tích nội dung và cấu trúc chương trình hóa học lớp 11. – Đề xuất các biện pháp để nâng cao hiệu quả giảng dạy chương: “Cacbon – Silic” chương trình hóa học lớp 11. – Vận dụng các phương pháp đã đề xuất thiết kế giáo án các bài trong chương: “Cacbon – silic” minh họa. 4. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU – Khách thể nghiên cứu: quá trình dạy và học môn Hóa học trung học phổ thông. – Đối tượng nghiên cứu:Chương: “Cacbon – Silic” sách giáo khoa hóa học 11. Phương pháp và nội dung dạy học chương trình hóa học lớp 11. 5. PHẠM VI NGHIÊN CỨU – Nội dung và cấu trúc chương trình hóa học lớp 11, các biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương: “Cacbon – Silic”. – Thời gian nghiên cứu: 16/08/2016 – 30/11/2016 6. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC Nếu phân tích đúng nội dung, cấu trúc chương trình hóa học lớp 11 thì giáo viên sẽ tìm ra được những biện pháp thích hợp trong việc giảng dạy, từ đó sử dụng hợp lý các phương pháp dạy học trong từng chương, từng bài học; góp phần nâng cao hiệu quả dạy học môn hóa học ở trường trung học phổ thông. 7. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU – Thu thập, đọc, nghiên cứu các tài liệu liên quan đến đề tài: sách giáo khoa, sách giáo viên, phân phối chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo,… – Phương pháp phân tích và tổng hợp. – Phương pháp phân loại và hệ thống hóa. – Phương pháp xây dựng giả thuyết. – Phương pháp tổng kết kinh nghiệm. – Nghiên cứu các phương pháp dạy học mới. 8. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI – Phân tích những nội dung khó của chương: “Cacbon – silic”. – Nghiên cứu và đề xuất một số phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy chương: “Cacbon – silic”. – Vận dụng các phương pháp đã đề xuất thiết kế giáo án các bài trong chương: “Cacbon – silic” minh họa.

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 4

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

H Ơ N https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1.1. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HÓA HỌC (PPDH) 1.1.1. Định nghĩa phương pháp dạy học(PPDH)[3] [4] [5] [8] Theo các tài liệu về giáo dục học và lý luận dạy học, nhiều tác giả coi PPDH là tổ hợp các cách thức hoạt động của thầy và trò trong quá trình dạy học được tiến hành dưới vai trò chủ đạo của thầy, nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học. Theo GS. TSKH Nguyễn Cương, phương pháp dạy học là cách thức làm việc của thầy và trò trong sự phối hợp thống nhất dưới sự chỉ đạo của thầy nhằm làm trò tự giác, tích cực, tự lực đạt tới mục đích học tập. Vậy phương pháp dạy học là cách thức, con đường hoạt động của thầy và trò dưới sự lãnh đạo của thầy, nhằm làm trò nắm vững kiến thức, kĩ năng và kĩ xảo, phát triển năng lực nhận thức, hình thành thế giới quan khoa học và nhân sinh quan xã hội chủ nghĩa. 1.1.2. Phân loại các phương pháp dạy học hóa học (PPDH) [4] [6] Các phương pháp dạy học hóa học rất đa dạng và phong phú, vì vậy để việc phân loại các phương pháp dạy học hóa học dễ dàng hơn người ta cần dựa vào 4 cơ sở: - Mục đích lý luận dạy học của các khâu của quá trình dạy học: gồm 3 tập hợp + Các PPDH khi nghiên cứu tài liệu mới. + Các PPDH khi củng cố, hoàn thiện, vận dụng kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo. + Các PPDH khi kiểm tra, đánh giá và uốn nắn kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo. - Nguồn cung cấp kiến thức cho học sinh, mỗi tập hợp phía trên chia thành 3 nhóm PPDH: + Nhóm PPDH trực quan + Nhóm PPDH thực hành + Nhóm PPDH dùng lời - Việc làm cụ thể của giáo viên/học sinh trong quá trình dạy học Tên của PPDH sẽ ứng với việc làm cụ thể: thuyết trình, biểu diễn thí nghiệm, đàm thoại… - Cách thức tổ chức logic bên trong của sự nhận thức – lĩnh hội của học sinh tùy theo kiểu nội dung dạy học hay tính chất hoạt động trí lực của học sinh. Cách phân loại này tùy thuộc vào nội dung dạy học hay tính chất hoạt động trí lực của học sinh. Đối với kiểu nội dung dạy học thực hành (kĩ năng, kĩ xảo) buộc học sinh phải đi theo con đường đã hướng dẫn trước của giáo viên. Lúc đó ta có kiểu PPDH làm mẫu bắt chước. Đối với kiểu nội dung dạy học theo lí thuyết, có thể bao gồm hai kiểu dạy học: kiểu dạy học thông báo tái hiện và kiểu nêu vấn đề - tìm tòi phát hiện. Trong kiểu dạy học thông báo – tái hiện, PPDH tương ứng là dạng phương pháp minh họa. Trước hết học sinh biết được tính chất các đối tượng nghiên cứu và các

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

Page 5

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

H Ơ N

quá trình từ lời giảng của giáo viên hoặc thông qua sách giáo khoa, rồi sau đó mới làm chính xác hơn các kiến thức ấy nhờ quan sát hoặc thí nghiệm. Vì thế xét về tính chất hoạt động trí lực của học sinh thì kiểu dạy học thông báo tái hiện về cơ bản là thuộc dạng phương pháp minh họa. Tương tự, dựa vào tính chất hoạt động trí lực của học sinh thì kiểu dạy học nêu vấn đề - tìm tòi phát hiện là thuộc dạng phương pháp nghiên cứu.

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

BỒ

ID Ư

Ỡ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

1.1.3. Các xu hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay [9] Theo PGS. TS Phùng Quốc Việt, với tư tưởng công nghệ dạy học hiện đại, chịu ảnh hưởng của cách mạng khoa học công nghệ, hệ thống PPDH đã phát triển nhanh chóng cả về mặt số lượng, loại hình lẫn bản chất. Một số xu hướng đổi mới PPDH hiện nay: - Xây dựng cơ sở lý thuyết có tính phương pháp luận để tìm hiểu bản chất của PPDH. - Tăng cường biên soạn các vấn đề về kĩ năng và kĩ xảo sử dụng các PPDH, đặc biệt là vấn đề lựa chọn và phối hợp các phương pháp khi dạy học. - Hiện đại hóa các PPDH, cải tạo các PPDH truyền thống phù hợp với nội dung hiện đại và tìm kiếm những PPDH mới, bằng các cách: + Liên kết nhiều PPDH riêng lẻ thành tổ hợp PPDH phức hợp. + Liên kết PPDH với phương tiện kĩ thuật dạy học để tạo ra các tổ hợp PPDH phức hợp có dùng phương tiện kĩ thuật. + Chuyển hóa phương pháp khoa học thành PPDH đặc thù của môn học, chẳng hạn như phương pháp grap dạy học… + Nâng cao tính độc lập, sáng tạo của người học là một phương hướng quan trọng khác của việc hiện đại hóa các PPDH. + Về mặt chức năng, PPDH chuyển dần trọng tâm từ tính chất thông báo – tái hiện đại trà chung cả lớp sang tính chất tìm tòi – orixtic, phân hóa – cá thể hóa cao độ, tiến lên theo nhịp độ cá nhân. + Nghiên cứu các mối quan hệ giữa lí luận dạy học và các PPDH bộ môn có vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện các PPDH. Trên cơ sở đó, đến nay đã hình thành hơn 60 PPDH, trong đó có rất nhiều PPDH hiện đại như: dạy học giải quyết vấn đề, dạy học hướng vào người học, dạy học định hướng hành động, dạy học tích cực, dạy học kiến tạo, dạy học theo đề án, dạy học theo tình huống, dạy học hợp tác, dạy học khám phá phát hiện, dạy học trường hợp điển hình, dạy học mở… 1.2. Phân tích nội dung và cấu trúc logic của chương trình chuẩn hóa học lớp 11 và phân tích nội dung chương: Cacbon – Silic [6] Khi phân tích nội dung và toàn bộ chương trình hóa học phổ thông nói chung và chương trình chuẩn hóa học lớp 11 nói riêng ta nhận thấy chương trình đã được xây dựng trên cơ sở các nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, cơ bản, hiện đại, tính thực SVTH: Phạm Thị Thảo

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 6

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

ẤP

Bazơ

Muối

ÁN

-L

Í-

Kết luận

Ỡ N

+ Dựa vào kiến thức về liên kết hóa học (liên kết ion, liên kết cộng hóa trị…) mà học sinh được trang bị để giải thích và làm rõ bản chất của sự điện li. - Chương 2: Nitơ – Photpho và chương 3: Cacbon – Silic + Dựa vào kiến thức hệ thống bảng tuần hoàn và liên kết hóa học đã được học ở lớp 10 để giải thích một số tính chất của các chất trong chương này. Ví dụ: dựa vào sự hình thành liên kết ba để giải thích tại sao Nitơ và Cacbon monooxit trơ về mặt hóa học ở nhiệt độ thường, dựa vào liên kết cộng hóa trị và tính phân cực để giải thích lí do NH3 tan rất nhiều trong nước… - Chương 4: Đại cương về hóa học hữu cơ

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

TR ẦN

Axit

ID Ư

BỒ

Lớp 8 Lớp 11 Phân tử axit gồm một hay nhiều nguyên tử hidro liên kết Theo thuyết a – rê – ni – ut, với gốc axit, các nguyên tử axit là chất khi tan trong nước hidro này có thể thay thế bằng phân li ra ion H+. các nguyên tử kim loại. Phân tử bazơ gồm có một Theo thuyết a – rê – ni – ut, nguyên tử kim loại liên kết với axit là chất khi tan trong nước một hay nhiều nhóm hidroxit. phân li ra ion OH-. Phân tử muối gồm có một hay Muối là hợp chất khi tan trong nhiều nguyên tử kim loại liên nước phân li ra cation kim loại kết với một hay nhiều gốc (hoặc cation NH4+) và anion axit. gốc axit. Kế thừa những kiến thức đã có sẵn, chương trình hóa lớp 11 mở rộng hơn, sâu hơn.

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Ư N

ẠO

TP .Q

tiễn, tính sư phạm và đảm bảo tính đặc thù của môn hóa học. Sự đảm bảo các nguyên tắc này được thể hiện: Thứ nhất, chương trình hóa học được xây dựng theo một logic chặt chẽ, các kiến thứchóa học được hình thành và phát triển một cách liên tục, ngày càng phức tạp và tiến gần đến những kiến thức, quy luật hiện đại. Chương trình hóa học lớp 11 nói riêng được xây dựng có hệ thống, có sự kế thừa kiến thức liên tục, kiến thức trước hỗ trợ kiến thức sau và phát triển lên. Cụ thể: - Chương 1: Sự điện li +Toàn bộ kiến thức trong chương xuyên suốt và phát triển, hệ thống kiến thức về sự điện li, phương trình ion. +Kế thừa và phát triển những kiến thức khái niệm mà học sinh đã được học ở chương trình hóa lớp 8. Ví dụ như khái niệm về axit, bazơ, muối.

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

Page 7

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

TO G Ỡ N

ID Ư

BỒ

Thứ hai, chương trình hóa học trung học phổ thông được xây dựng từ hai hệ thống kiến thức về chất và phản ứng hóa học. Hai khái niệm này được hình thành và phát triển song song và hỗ trợ lẫn nhau dựa trên cơ sở các kiến thức lý thuyết chủ đạo của chương trình. 1. Các kiến thức về chất bao gồm những khái niệm về các chất cụ thể (thành phần, cấu tạo, tính chất, ứng dụng, trạng thái tự nhiên, cách nhận biết), về các loại chất, khái niệm chung về tính chất của chất. - Các chất có ý nghĩa về mặt nhận thức: hình thành các khái niệm cơ bản như axit, bazơ (chương 1: Sự điện li), ankan, anken, ankin (các bài về hợp chất hữu cơ)…

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

H Ơ N https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

Bài 20: “Mở đầu về hóa học hữu cơ” có sự kế thừa về kiến thức ở bài 34: “Khái niệm về hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ” (Hóa học lớp 9). Ở lớp 9 học khái niệm về hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ, ở lớp 11 thì tìm hiểu thêm về đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ, sơ lược về các nguyên tố hóa học, công thức phân tử hợp chất hữu cơ, cấu trúc phân tử hợp chất hữu cơ… Liên kết hóa học trong hợp chất hữu cơ cũng được kế thừa từ kiến thức của chương 3: Liên kết hóa học (hóa học 10 cơ bản). - Chương 5: Hidrocacbon no Ở lớp 9, học sinh được tìm hiểu về metan – chất đầu tiên trong dãy đồng đẳng ankan. Lên lớp 11 kế thừa những kiến thức đã có về metan, học sinh được tìm hiểu rộng hơn sâu hơn về ankan, xicloankan. - Chương 6: Hidrocacbon không no Ở chương trình lớp 9, giúp học sinh được tìm hiểu về etilen và axetilen, hai chất đầu tiên trong dãy đồng đẳng anken và ankin. Lên lớp 11, kế thừa những kiến thức đã có về etilen và axetilen, học sinh được tìm hiểu rộng hơn sâu hơn về anken, ankin. - Chương 7: Hidrocacbon thơm. Nguồn hidrocacbon thiên nhiên. Hệ thống hóa về hidrocacbon Chương trình lớp 9, giúp học sinh được tìm hiểu về benzen, dầu mỏ. Lên lớp 11 những kiến thức đã có về benzen và dầu mỏ, học sinh được tìm hiểu rộng hơn sâu hơn về benzen và đồng đẳng của benzen. -Chương 5 và chương 6 kế thừa kiến thức của chương 4 +Ở chương 4 là kiến thức về đại cương, sơ lược, nói rõ khái niệm đồng đẳng, đồng phân và những liên kết hóa học trong hợp chất hữu cơ nên khi tìm hiểu chương 5 và chương 6 người học đã nắm được, giáo viên không cần giảng lại. Không chỉ là sự kế thừa liên tục mà chương trình hóa học còn được sắp xếp logic, chặt chẽ với cấu trúc nhất định: +Đối với một bài vô cơ thì thông thường cấu trúc như sau: vị trí và cấu hình electron; tính chất vật lý; tính chất hóa học; trạng thái tự nhiên, ứng dụng; điều chế. +Đối với một bài hữu cơ, cấu trúc thông thường như sau: định nghĩa; đồng đẳng; đồng phân; danh pháp; tính chất vật lý; tính chất hóa học; điều chế; ứng dụng.

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

Page 8

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

Ío

-L

t C + O2  → CO2

ÁN

TO G Ỡ N

ID Ư

BỒ

Từ hai phản ứng hóa học, với việc xác định số oxi hóa của các chất có thểkhẳng định cacbon là chất vừa có tính khử vừa có tính oxi hóa. Thứ ba, chương trình xây dựng chủ yếu theo nguyên tắc đường thẳng, các kiến thứckhái niệm được hình thành một lần không lặp lại, nhưng được bổ sung phát triển dần qua nhiều sự kiện khác nhau. Đồng thời có một số kiến thức được xây dựng trên nguyên tắc đồng tâm đảm bảo sự phát triển khái niệm, kiến thức hóa học trên cơ sở các lý thuyết khác nhau để đảm bảo phù hợp với nhận thức của học sinh theo lứa tuổi. 1. Nguyên tắc đường thẳng

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

t , xt C + 2 H 2  → CH 4

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

- Các chất có ý nghĩa về thực tiễn to lớn như: phân bón (bài “Phân bón hóa học” chương 2: Nitơ – Photpho), dầu mỏ (bài “Nguồn hidrocacbon thiên nhiên”)… - Các chất có vai trò quan trọng trong thiên nhiên: các hợp chất của silic (bài “Công nghiệp silicat”), hidrocacbon… 2. Hệ thống kiến thức về phản ứng hóa học bao gồm những khái niệm về từng phản ứng hóa học riêng rẽ cụ thể về các loại phản ứng, khái niệm chung về phản ứng hóa học, dấu hiệu, điều kiện nảy sinh và tiến triển, cơ chế và tốc độ các phản ứng hóa học. - Phản ứng trao đổi: chương “Sự điện li”. - Phản ứng oxi hóa – khử: chương “Nitơ – Photpho”, chương “Cacbon – Silic”, phản ứng oxi hóa hợp chất hữu cơ. - Phản ứng thế: chủ yếu là các bài tập thuộc về hợp chất hữu cơ (ankan, anken, ankin). - Phản ứng tách: tách ankan thành anken, tách ancol thành anken… - Phản ứng cộng: phản ứng cộng của các hợp chất không no như anken, ankađien, ankin. 3. Quan hệ hình thành và phát triển song song của chất và phản ứng hóa học Thí dụ: Trong chương “Sự điện li”, điều kiện phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li là tạo thành chất kết tủa, hay chất điện li yếu, hay tạo thành chất khí. Tức là có điều kiện về “chất” thì sẽ tạo thành “phản ứng hóa học”. - Không chỉ phản ứng trao đổi mà phản ứng oxi hóa khử cũng thể hiện mối quan hệ giữa chất và phản ứng hóa học. Ví dụ: chương “Nitơ – Photpho” bài “Axit nitrit và muối nitrat”, khi biết tính chất của “chất” là HNO3 có tính oxi hóa mạnh thì có thể tác dụng với chất khử như Cu tạo thành phản ứng oxi hóa khử. - Từ phản ứng hóa học có thể khẳng định tính chất của một chất. Ví dụ:

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

Page 9

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

TO G Ỡ N

ID Ư

BỒ

1.3. Định hướng dạy học theo quan điểm phát triển năng lực cho học sinh Giáo dục định hướng năng lực nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra của việc dạy học, thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú trọng năng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bị cho con người năng lực giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, nhấn mạnh vai trò của người học với tư cách chủ thể của quá trình nhận thức. [1] Dạy học định hướng phát triển năng lực không quy định những nội dung dạy học chi tiết mà quy định những kết quả đầu ra mong muốn của quá trình giáo dục, trên cở sở đó đưa ra những hướng dẫn chung về việc lựa chọn nội dung, phương pháp, tổ

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

H Ơ N https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

Nguyên tắc đường thẳng trái với nguyên tắc đồng tâm, nguyên tắc đường thẳng đòi hỏi trình bày các chương mục một lần với mức độ chi tiết và bề sâu đầy đủ, phù hợp với yêu cầu dạy học, về sau sẽ không lặp lại các vấn đề đó nữa. - Về phần hóa vô cơ: từ chương trình lớp 10 đến với lớp 11 các chương về chất vô cơ được sắp xếp theo thứ tự như sau: + Chương 5: Nhóm Halogen (lớp 10) + Chương 6: Oxi – Lưu huỳnh (lớp 10) + Chương 2: Nitơ – Photpho (lớp 11) + Chương 3: Cacbon – Silic (lớp 11) - Về phần hóa học hữu cơ: các chương được sắp xếp theo thứ tự: +Chương 4: Đại cương về hóa học hữu cơ +Chương 5: Hidrocacbon no +Chương 6: Hidrocacbon không no +Chương 7: Hidrocacbon thơm – nguồn hidrocacbon thiên nhiên. Hệ thống hóa về hidrocacbon. 2. Nguyên tắc đồng tâm Nguyên tắc đồng tâm có đặc điểm là một số vấn đề của chương trình được trình bày lặp đi lặp lại hai hay nhiều lần, càng về sau chúng càng được trình bày chi tiết hơn và sâu sắc hơn Thứ tư, trong toàn bộ chương trình, các kiến thức về học thuyết cơ sở, định luật hóa học và các khái niệm hóa học, các chất đã được bố trí, sắp xếp xen kẽ nhau đảm bảo vai trò chủ đạo của lý thuyết và tính hiệu quả của quá trình nhận thức, logic phát triển của khái niệm… - Cấu tạo nguyên tử, định luật tuần hoàn và hệ thống tuần hoàn là cơ sở lí thuyết chủ đạo của toàn bộ hệ thống cơ bản về Hóa học. Kết luận: Như vậy so với chương trình SGK cũ, chương trình hóa học phổ thông đã có những thay đổi nhất định về nội dung, cấu trúc đảm bảo được các nguyên tắc xây dựng chương trình và tuân theo các quan điểm, định hướng đổi mới giáo dục phổ thông đưa ra.

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

Page 10

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

H Ơ N https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

chức và đánh giá kết quả dạy học nhằm đảm bảo thực hiện được mục tiêu dạy học tức là đạt được kết quả đầu ra mong muốn. [1] Theo dạy học định hướng phát triển năng lực, khái niệm năng lực được sử dụng như sau: - Năng lực liên quan đến bình diện mục tiêu của dạy học: mục tiêu dạy học được mô tả thông qua các năng lực cần hình thành - Trong các môn học, những nội dung và hoạt động cơ bản được liên kết với nhau nhằm hình thành các năng lực - Năng lực là sự kết nối tri thức, hiểu biết, khả năng, mong muốn... - Mục tiêu hình thành năng lực định hướng cho việc lựa chọn, đánh giá mức độ quan trọng và cấu trúc hóa các nội dung và hoạt động và hành động dạy học về mặt phương pháp - Năng lực mô tả việc giải quyết những đòi hỏi về nội dung trong các tình huống: ví dụ như đọc một văn bản cụ thể ... Nắm vững và vận dụng được các phép tính cơ bản; - Các năng lực chung cùng với các năng lực chuyên môn tạo thành nền tảng chung cho công việc giáo dục và dạy học - Mức độ đối với sự phát triển năng lực có thể được xác định trong các chuẩn: Đến một thời điểm nhất định nào đó, HS có thể/phải đạt được những gì? Theo cấu trúc, năng lực hành động bao gồm 4 năng lực thành phần: [1] 1) Năng lực chuyên môn (Professional competency): Là khả năng thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn cũng như khả năng đánh giá kết quả chuyên môn một cách độc lập, có phương pháp và chính xác về mặt chuyên môn. Nó được tiếp nhận qua việc học nội dung – chuyên môn và chủ yếu gắn với khả năng nhận thức và tâm lý vận động. 2) Năng lực phương pháp (Methodical competency): Là khả năng đối với những hành động có kế hoạch, định hướng mục đích trong việc giải quyết các nhiệm vụ và vấn đề. Năng lực phương pháp bao gồm năng lực phương pháp chung và phương pháp chuyên môn. Trung tâm của phương pháp nhận thức là những khả năng tiếp nhận, xử lý, đánh giá, truyền thụ và trình bày tri thức. Nó được tiếp nhận qua việc học phương pháp luận – giải quyết vấn đề. 3) Năng lực xã hội (Social competency): Là khả năng đạt được mục đích trong những tình huống giao tiếp ứng xử xã hội cũng như trong những nhiệm vụ khác nhau trong sự phối hợp chặt chẽ với những thành viên khác. Nó được tiếp nhận qua việc học giao tiếp. 4) Năng lực cá thể (Induvidual competency): Là khả năng xác định, đánh giá được những cơ hội phát triển cũng như những giới hạn của cá nhân, phát triển năng khiếu, xây dựng và thực hiện kế hoạch phát triển cá nhân, những quan điểm, chuẩn giá trị đạo đức và động cơ chi phối các thái độ và hành vi ứng xử. Nó được tiếp nhận qua

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

Page 11

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

Dạy học theo quan điểm phát triển năng lực cho học sinh - Mục tiêu: Kết quả học tập cần đạt được mô tả chi tiết và có thể quan sát, đánh giá được; thể hiện được mức độ tiến bộ của HS một cách liên tục. - Nội dung: Lựa chọn những nội dung nhằm đạt được kết quả đầu ra đã quy định, gắn với các tình huống thực tiễn. - Phương pháp dạy học: + GV chủ yếu là người tổ chức, hỗ trợ HS tự lực và tích cực lĩnh hội tri thức. Chú trọng sự phát triển khả năng giải quyết vấn đề, khả năng giao tiếp… + Chú trọng sử dụng các quan điểm, phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực; các phương pháp dạy học thí nghiệm, thực hành. - Hình thức dạy học: Tổ chức hình thức học tập đa dạng; chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học, trải nghiệm sáng tạo; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học. - Đánh giá kết quả học tập của HS: Tiêu chí đánh giá dựa vào năng lực đầu ra, có tính đến sự tiến bộ trong quá trình học tập, chú trọng khả năng vận dụng trong các tình huống thực tiễn.

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

H Ơ

việc học cảm xúc – đạo đức và liên quan đến tư duy và hành động tự chịu trách nhiệm. Bốn thành phần năng lực trên phù hợp với 4 trụ cột UNESCO: [1]

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 12

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

CHƯƠNG 2: ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY NỘI DUNG CHƯƠNG: CACBON – SILIC 2.1. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương: Cacbon – Silic trong chương trình hóa học lớp 11 2.1.1. Sử dụng các phương pháp trực quan và phương tiện kĩ thuật dạy học vào dạy học hóa học ở trung học phổ thông a. Sử dụng các phương tiện kĩ thuật dạy học, đặc biệt là công nghệ thông tin vào dạy học hóa học ở trung học phổ thông - Khái niệm: Phương tiện kĩ thuật dạy học là tập hợp những đối tượng vật chất được người dạy sử dụng với tư cách là những phương tiện tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của người học, thông qua đó mà thực hiện những nhiệm vụ dạy học. [12] - Các phương tiện kĩ thuật dạy học bao gồm các phương tiện nghe nhìn và các máy dạy học, trong đó các phương tiện nghe nhìn chiếm vị trí quan trọng nhất. Các phương tiện nghe nhìn bao gồm: + Các giá mang thông tin như bản trong, phim, băng từ âm hình, đĩa ghi âm, đĩa ghi hình… + Các máy móc chuyển tải thông tin ghi ở các giá mang thông tin như máy chiếu, máy chiếu phim, rađio, catset, đầu video, tivi, máy ghi hình (camera), máy vi tính. - Vai trò của phương tiện kĩ thuật dạy học: + Việc sử dụng những phương tiện kĩ thuật dạy học giúp người học có thông tin đầy đủ và sâu sắc hơn về đối tượng hoặc hiện tượng nghiên cứu. + Phương tiện kĩ thuật dạy học giúp làm thỏa mãn và phát triển hứng thú của người học. + Làm cho tài liệu học tập trở nên vừa sức hơn đối với người học. + Tăng cường hoạt động lao động của người học, nâng cao nhịp điệu nghiên cứu tài liệu học tập. + Tăng cường hoạt động độc lập, tính tự lực của người học. - Lưu ý khi sử dụng các phương tiện kĩ thuật trong dạy học: + Xác định phương tiện kĩ thuật một cách thích hợp nhằm phát huy tính tích cực, tự lực nhận thức của học sinh trong việc lĩnh hội tài liệu học tập. + Xác định vị trí của những phương tiện kĩ thuật đó trong tiết học. + Thời lượng sử dụng phương tiện Ví dụ: Trong bài 16: Hợp chất của cacbon (chương 3: Cacbon – Silic, Hóa học 11). Khi giảng dạy phần tính chất vật lý của CO2, đây là một hợp chất có nhiều ứng dụng và tác hại rất gần gũi đời sống con người. Giáo viên sử dụng máy chiếu kết nối với máy tính đưa ra các hình ảnh minh họa về ứng dụng và tác hại của CO2: CO2 lỏng có trong các bình nước ngọt có gas; CO2 rắn thăng hoa tạo hiệu ứng khói sân khấu, tiệc cưới, bảo quản các thực phẩm đông lạnh…; CO2 là một trong những nguyên nhân chính gây nên hiệu ứng nhà kính, làm trái đất nóng lên.

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 13

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

TR ẦN

ẤP

Í-

-L

ÁN

TO G Ỡ N

ID Ư

BỒ

b. Sử dụng các phương pháp trực quan, đặc biệt là biễu diễn thí nghiệm trong dạy học hóa học - Khái niệm: Phương pháp trực quan là phương pháp dạy học sử dụng những phương tiện trực quan trước, trong và sau khi nắm tài liệu mới, khi ôn tập, khi củng cố, hệ thống hóa và kiểm tra tri thức, kĩ năng, kĩ xảo. [4] - Phương pháp trực quan được thể hiện dưới hình thức là minh họa và trình bày: + Minh họa: Thường trưng bày những đồ dùng trực quan có tính chất như bản mẫu, bản đồ, hình ảnh, mô hình, các phương tiện nghe nhìn… + Trình bày: Thường gắn liền với việc trình bày thí nghiệm, chiếu phim đèn chiếu, chiếu phim điện ảnh, băng video. Trình bày thí nghiệm là trình bày mô hình đại diện cho hiện thực khách quan được lựa chọn cẩn thận về mặt sư phạm. Nó là cơ sở, là điểm xuất phát cho quá trình nhận thức – học tập của học sinh, là cầu nối giữa lí thuyết và thực tiễn. Thông qua sự trình bày của giáo viên mà học sinh không chỉ lĩnh hội dễ dàng tri thức mà còn giúp họ học tập được những thao tác mẫu của giáo viên từ đó hình thành kĩ xảo, kĩ năng… [4] - Những yêu cầu sư phạm về kĩ thuật biểu diễn thí nghiệm: + Bảo đảm an toàn cho học sinh và cho giáo viên. + Bảo đảm thành công của thí nghiệm nghĩa là thí nghiệm phải có kết quả và bảo đảm tính khoa học. + Thí nghiệm phải rõ và học sinh phải được quan sát đầy đủ. + Thí nghiệm phải đơn giản, dụng cụ thí nghiệm gọn gàng, mĩ thuật, đồng thời phải đảm bảo tính khoa học. [4] + Số lượng thí nghiệm trong một bài vừa phải, hợp lí. + Thí nghiệm phải kết hợp chặt chẽ với bài giảng.

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Ư N

ẠO

TP .Q

H Ơ

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 14

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

Ví dụ: Chứng minh tính chất hóa học của cacbon đioxit là một oxit axit, cụ thể là tác dụng được với dung dịch bazơ (dung dịch Ca(OH)2 hay nước vôi trong). + Giáo viên giới thiệu hóa chất và dụng cụ thí nghiệm: dung dịch Ca(OH)2, cốc đựng, ống hút. + Mời một học sinh lên cùng tiến hành thí nghiệm, đồng thời hướng dẫn cách thực hiện: dùng ống hút thổi hơi vào cốc đựng dung dịch Ca(OH)2. + Khi có hiện tượng biến đổi trong cốc, giáo viên yêu cầu học sinh ngừng thí nghiệm, yêu cầu cả lớp quan sát, giải thích hiện tượng và kết luận. Trong hơi thở con người có khí CO2, khi dùng ống hút thổi hơi vào cốc đựng chứa dung dịch Ca(OH)2, làm cho dung dịch bị vẩn đục (kết tủa). Kết luận: CO2 tác dụng được với dung dịch bazơ, thể hiện tính chất của một oxit axit. + Giáo viên chỉnh lí, bổ sung câu trả lời và kết luận. 2.1.2. Phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề [4] [6] [10] - Khái niệm: Phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề là phương pháp dạy học trong đó giáo viên đưa ra các tình huống có vấn đề yêu cầu học sinh độc lập giải quyết. Thông qua việc giải quyết vấn đề đó mà học sinh lĩnh hội được tri thức. - Dạy học nêu và giải quyết vấn đề có ba đặc trưng cơ bản: + Giáo viên đặt ra trước học sinh một loạt những bài toán nhận thức có chứa đựng mâu thuẫn giữa cái đã biết và cái phải tìm nhưng chúng được cấu trúc lại một cách sư phạm, gọi là những bài tập nêu vấn đề - orixtic. + Học sinh tiếp nhận mâu thuẫn của bài toán orixtic như mẫu thuẫn của nội tâm mình và được đặt vào tình huống có vấn đề, tức là trạng thái có nhu cầu bên trong bức thiết muốn giải quyết bài toán đó. + Trong và bằng cách tổ chức bài toán orixtic mà học sinh lĩnh hội một cách tự giác và tích cực cả kiến thức, cả cách thức giải và do đó có được niềm vui sướng của sự nhận thức sáng tạo. - Quá trình dạy học có vấn đề gồm ba giai đoạn: + Quan sát và đề xuất vấn đề cần nghiên cứu học tập (xây dựng tình huống có vấn đề). + Giải quyết vấn đề (xây dựng và kiểm tra giả thuyết) + Vận dụng độc lập kiến thức mới. - Cách xây dựng tình huống có vấn đề: + Có thể tạo tình huống có vấn đề khi kiến thức học sinh đã có không phù hợp (không đáp ứng được) với đòi hỏi của nhiệm vụ học tập hoặc với thực nghiệm. + Có thể tạo ra tình huống có vấn đề khi học sinh lựa chọn trong những con đường có thể có một con đường duy nhất đảm bảo việc giải quyết được nhiệm vụ đặt ra. + Có thể tạo ra tình huống có vấn đề khi học sinh phải tìm đường ứng dụng kiến thức trong học tập, trong thực tiễn hoặc tìm lời giải đáp cho câu hỏi “tại sao”. - Các bước của quá trình dạy học sinh giải quyết một vấn đề học tập: + Làm cho học sinh hiểu rõ vấn đề.

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 15

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

+ Xác định phương hướng giải quyết – nghĩa là xác định phạm vi kiến thức tìm kiếm. Nêu cách giải quyết. Nếu có vấn đề lớn, phải chia nó ra những vấn đề nhỏ và giải quyết dần. + Kiểm tra sự đúng đắn của các giả thuyết bằng lí luận hay thực nghiệm. Xác nhận một giả thuyết đúng. + Giáo viên chỉnh lí, bổ sung giả thuyết đúng và chỉ ra kiến thức mới cần lĩnh hội. + Kiểm tra lại và ứng dụng kiến thức vừa thu được. Ví dụ:Giải quyết vấn đề tính hấp phụ của than củi (cacbon vô định hình) trong bài: Cacbon (Hóa học lớp 11). + Giáo viên nêu vấn đề: Tại sao khi cơm bị khê, người ta thường cho một mẫu than củi vào trong nồi? (Kinh nghiệm dân gian) + Giáo viên hướng dẫn học sinh phát biểu các vấn đề cần giải đáp: 1) Nhắc lại kiến thức vừa học: than củi thuộc loại thù hình nào của cacbon? Nó có tính chất gì? 2) Sau khi cho mẫu than củi vào trong nồi cơm bị khê thì có hiện tượng gì? + Xác định giả thuyết bằng lí luận: Học sinh trả lời: Than củi thuộc cacbon vô định hình. Nó có tính hấp phụ mạnh các chất khí, chất tan. Khi cho than củi vào nồi cơm bị khê thì mùi cơm khê sẽ giảm đi, giúp cơm ngon hơn. + Kết luận về lời giải. Giáo viên chỉnh lí, bổ sung và chỉ ra kiến thức cần lĩnh hội. Vì than củi có khả năng hấp phụ mạnh nên người ta sử dụng than củi để làm giảm mùi khê của cơm bị khê. + Kiểm tra lại và ứng dụng kiến thức vừa thu được. Khả năng hấp phụ của cacbon vô định hình được ứng dụng rộng rãi: khẩu trang y tế, mặt nạ chống độc, … 2.1.3. Phương pháp dạy học theo nhóm [5] [7] - Khái niệm: Phương pháp dạy học theo nhóm là phương pháp dạy học trong đó các học sinh được chia thành các nhóm nhỏ, cùng nhau giải quyết các vấn đề mà giáo viên đặt ra, từ đó giúp học sinh tiếp thu được một kiến thức nhất định nào đó. - Yêu cầu của phương pháp dạy học theo nhóm: + Cần kết hợp phương pháp dạy học theo nhóm với các phương pháp dạy học đặc trưng của môn học. + Lớp học được chia làm 4 – 6 nhóm, mỗi nhóm có khoảng 6 – 8 học sinh. + Nhóm tự bầu ra một nhóm trưởng để điều khiển hoạt động của nhóm, một thư kí để ghi chép kết quả thảo luận của nhóm. + Mỗi thành viên trong nhóm đều phải làm việc tích cực không được ỷ lại một vài người có hiểu biết và năng động hơn, các thành viên trong nhóm giúp lẫn đỡ nhau tìm hiểu vấn đề trong không khí thi đua với các nhóm khác. Kết quả làm việc của mỗi nhóm sẽ đóng góp vào kết quả học tập chung của cả lớp.

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 16

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

+ Đến khâu trình bày kết quả làm việc của nhóm trước lớp, nhóm cử một đại diện hoặc nhóm trưởng phân công thành viên trình bày. - Phương pháp tiến hành: Trình tự của phương pháp dạy học theo nhóm gồm 3 bước: + Làm việc chung của lớp: Nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức; tổ chức các nhóm làm việc thông báo thời gian; hướng dẫn cách làm việc theo nhóm để thảo luận đạt hiệu quả. Giáo viên cần xác định mục đích chỉ dẫn nhiệm vụ cần thực hiện, ấn định thời gian. + Làm việc theo nhóm: Phân công trong nhóm; trao đổi ý kiến, thảo luận nhóm; cử đại diện trình bày kết quả làm việc của nhóm; sau khi xác định nhiệm vụ cần thực hiện, học sinh thực hiện nhiệm vụ theo cá nhân, sau đó trao đổi ý kiến thảo luận trong nhóm để rút ra vấn đề chung, cuối cùng đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận của nhóm mình. + Thảo luận tổng kết trước lớp: Các nhóm báo cáo kết quả - thảo luận chung; giáo viên nhận xét, bổ sung, tổng kết. Nếu kết quả thảo luận của các nhóm chưa thống nhất, giáo viên đưa vấn đề ra thảo luận chung cả lớp rồi mới đưa ra đáp án đúng nhất, hoàn chỉnh kiến thức và đánh giá hoạt động của các nhóm. Ví dụ: Dựa vào sách giáo khoa hãy hoàn thành phiếu học tập theo bảng sau: Kim cương Than chì Cấu trúc Tính chất vật lý Ứng dụng 1. Làm việc chung của cả lớp + Chia nhóm giao nhiệm vụ và phát phiếu học tập. + Hướng dẫn cách làm việc theo nhóm, các nhóm thảo luận và ghi kết quả vào phiếu học tập. 2. Làm việc theo nhóm + Phân công trong nhóm: Nhóm trưởng phân công giao nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm. + Trao đổi ý kiến, thảo thuận trong nhóm, thư kí ghi lại kết quả thảo luận của nhóm vào phiếu học tập. + Báo cáo kết quả thảo luận. + Thảo luận và tổng kết trước lớp. + Đại diện nhóm trình bày trước lớp. + Thảo luận chung cả lớp. + Giáo viên nhận xét kết quả thảo luận các nhóm và đưa ra đáp án đúng. Kimcương Than chì

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

Cấu trúc

Tứ diện đều

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Cấu trúc lớp, các lớp liên kết yếu với nhau.

Page 17

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

Làm điện cực, ruột bút chìtạo hợp kim chịu nhiệt

H Ơ

Làm đồ trang sức, mũi dao, mũi khoan, bột mài,..

Ứng dụng

Tinh thể màu xám đen, mềm

TCVL

Tinh thể trong suốt, rất cứng, không dẫn điện, dẫn nhiệt

BỒ

ID Ư

Ỡ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

2.1.4. Phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập [6] [11] - Khái niệm: + Kiểm tra là thu thập số liệu, chứng cứ, xem xét lại công việc thực tế để đánh giá và nhận xét. Trong giáo dục, kiểm tra có các hình thức như kiểm tra thường xuyên (kiểm tra hàng ngày), kiểm tra định kì (kiểm tra hết chương, hết phần...) và kiểm tra tổng kết (kiểm tra cuối học kì). + Đánh giá là việc đưa ra những kết luận nhận định, phán xét về trình độ học sinh. Muốn đánh giá kết quả học tập của học sinh thì việc đầu tiên là phải kiểm tra, xét lại toàn bộ việc học tập của học sinh, sau đó tiến hành đo lường để thu thập những thông tin cần thiết, cuối cùng là đưa ra nhận định. + Kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh là hai khâu có quan hệ mật thiết với nhau. Kiểm tra nhằm cung cấp thông tin để đánh giá và đánh giá thông qua kết quả của kiểm tra. Hai khâu hợp thành một quá trình thống nhất gọi là kiểm tra – đánh giá. - Chức năng của kiểm tra đánh giá kết quả học tập là đánh giá, phát hiện lệch lạc và điều chỉnh. - Nhiệm vụ cơ bản của kiểm tra đánh giá là đánh giá chính xác định trình độ đạt tới những chỉ tiêu của mục đích dạy học dự kiến. - Những yêu cầu sư phạm đối với kiểm tra đánh giá: phải xuất phát từ mục tiêu dạy học, phải đảm bảo tính khách quan, nội dung kiểm tra phải tương đối đơn giản, phải làm từng cá nhân và tạo điều kiện để học sinh bộc lộ thực chất hiểu biết của mình, nâng cao dần yêu cầu đánh giá về năng lực thực hành và vận dụng sáng tạo kiến thức. - Các phương pháp kiểm tra đánh giá: kiểm tra nói, kiểm tra viết, trong đó có kiểm tra trắc nghiệm. Ví dụ 1: Kiểm tra miệng vào đầu tiết học về kiến thức cũ của bài học trước Câu hỏi: Hãy nêu tính chất hóa học đặc trưng của cacbon đơn chất? Viết phản ứng minh họa? + Sau khi đặt câu hỏi chung cho cả lớp, cần cho học sinh thời gian cần thiết để chuẩn bị rồi mới gọi học sinh lên. + Sau khi gọi học sinh lên bảng, giáo viên có thể để học sinh trả lời miệng hoặc bằng cách viết trên bảng đen. Trong quá trình học sinh trả lời, nếu học sinh tỏ ra lúng túng, ngập ngừng thì người giáo viên tùy vào trường hợp để xử lý. Nếu học sinh đơn thuần SVTH: Phạm Thị Thảo

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 18

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

H Ơ N

là nhầm lẫn thì người giáo viên có thể uốn nắn ngay vì sẽ không làm cho học sinh đi lệch khỏi dàn ý của mình mà còn giúp các em lấy lại bình tĩnh. Nhưng nếu không phải nhầm lẫn mà là hiểu sai hay lẫn lộn thì nên để học sinh trình bày hết những hiểu biết của mình. Sau đó phải chỉnh sửa ngay lập tức lỗi sai, nghiêm khắc nhắc nhở và cho điểm ứng với những gì học sinh trả lời được. Ví dụ 2:

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

BỒ

ID Ư

Ỡ N

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

Đề kiểm tra trắc nghiệm khách quan chương 3: Cacbon – Silic (Chọn câu trả lời đúng). Câu 1. Khi cho 22,4 lít (đktc) hỗn hợp khí CO và CO2 đi qua than nóng đỏ không có mặt không khí, thể tích hỗn hợp khí tăng lên 5,6 lít (đktc). Cho hỗn hợp khí sản phẩm qua dung dịch Ca(OH)2 thu được 20,25 g muối axit. Phần trăm thể tích CO trong hỗn hợp đầu là? A. 25 % B. 50 % C. 75 % D. 60 % Câu 2. Silicagen là chất làm khô, được điều chế bằng cách nào sau đây? B. Sấy khô axit silixic A. Cho Si tác dụng với kiềm đặc C. Cho SiO2 tác dụng với kiềm đặc D. Cho muối salicat tác dụng với axit Câu 3. Các hợp chất canxi silicat là hợp phần chính của xi măng. Chúng có thành phần như sau: CaO - 73,7%, SiO2 - 26,3%. Thành phần của hợp chất silicat là: A. 3CaO. SiO2B. 2CaO. SiO2 C. CaO. SiO2 D. CaO. 3SiO2 Câu 4.Đun sôi 150g dung dịch KHCO3 7%. Trong điều kiện thí nghiệm nước không bay hơi. Xác định C% của chất có trong dung dịch. A. 5,01% B. 4,91% C. 2,85% D. 4,78% Câu 5. Số oxi hóa cao nhất của silic thể hiện ở hợp chất nào sau đây? A. Mg2Si B. SiO C. SiH4D. SiO2 Câu 6. Đốt một mẫu than đá (chứa tạp chất không cháy) có khối lượng 0,600 kg trong oxi dư thu được 1,06 m3 (đktc) khí cacbonic. Thành phần phần trăm khối lượng của cacbon trong mẫu đá trên là: B. 94,64 A. 92,20 C. 91,12 D. 95,00 Câu 7. Thủy tinh lỏng là dung dịch của muối nào sau đây? A. K2SiO3 và Na2SiO3B. H2SiO3 C. Na2SiO3 và (NH4)2SiO3D. Na2SiO3 và BaSiO3 Câu 8. Khử hoàn toàn 17,6 gam hỗn hợp Fe, FeO, Fe2O3 cần 4,48 lít khí CO (đktc). Khối lượng sắt thu được là: A. 16,5 gamB. 14,4 gam

Page 19

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

H Ơ N https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

C. 14,5 gam D. 15,5 gam Câu 9. Nhiệt phân hoàn toàn một hỗn hợp gồm MgCO3 và CaCO3 thu được 1,12 lit CO2 (đktc) và 2,2 g một hỗn hợp chất rắn. Hàm lượng CaCO3 trong hỗn hợp là A. 31,9% B. 14,2 % C. 54,4% D. 28,4% Câu 10. Hấp thụ hoàn toàn 2,688 lit khí CO2 (đktc) vào 2,5 lit dung dịch Ba(OH)2 a mol/l thu được 15,76g kết tủa. Giá trị của a là: B. 0,048 A. 0,06 C. 0,032 D. 0,04 Câu 11. Cần thêm ít nhất bao nhiêu ml dung dịch Na2CO3 0,15M vào 25 ml dung dịch Al2(SO4)3 0,02M để làm kết tủa hoàn toàn ion nhôm dưới dạng Al(OH)3? Biết rằng phản ứng cho thoát ra khí CO2 . B. 15 ml A. 10 ml C. 12 ml D. 20 ml Câu 12. Silic phản ứng với tất cả các chất của nhóm chất nào sau đây? A. O2, F2, NaOH, HCl, Mg B. C, Ca(OH)2, O2, H3PO4, Fe C. O2, Ca, NaOH, C, F2D. HCl, Ca, KOH, C, F2 Câu 13. Cho 4,48 lít (đktc) hỗn hợp khí N2O và CO2 từ từ qua bình nước đựng nước vôi trong dư thấy có 1,12 lít khí (đktc) thoát ra. Thành phần phần trăm theo khối lượng N2O và CO2 trong hỗn hợp lần lượt là A. 25% và 75% B. 33,33% và 66,67% C. 45% và 55% D. 40% và 60% Câu 14. Có các oxit: SiO2, Fe2O3, CuO, Al2O3. Để phân biệt từng oxit trên, chỉ cần dùng một thuốc thử là A. H2O B. Dung dịch HCl. C. Dung dịch NaOH. D. Dung dịch KCl Câu 15. Để đốt cháy 6,80 g hỗn hợp X gồm hiđro và CO cần 8,96 lit oxi (đo ở đktc). Phần trăm khối lượng khí hiđro trong hỗn hợp X là A. 82,4% B. 25% C. 75% D. 17,6% Câu 16. Kim cương và than chì là hai dạng thù hình của cacbon, vì: A. Có màu sắc giống nhau. B. Đều tạo ra từ nguyên tố Cacbon. C. Có cấu tạo mạng tinh thể giống nhau. D. Có tính chất vật lý tương tự nhau. E. Có màu sắc giống nhau. Câu 17. Khi đun nóng dung dịch canxi hiđrocacbonat thì có kết tủa xuất hiện. Tổng các hệ số tỉ lượng trong phương trình hóa học của các phản ứng là ? A. 5B. 7

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

Page 20

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

H Ơ N https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

C. 6 D. 4 Câu 18. Không được dùng chai, lọ bằng thủy tinh để đựng dung dịch axit nào sau đây? A. HCl B. HF C. H2SO4 đặc D. HNO3 Câu 19. Thành phần thủy tinh pha lê chứa các nguyên tố: A. K, Ca, Si, Pb B. K, Ca, Si, Cu C. K, Ca, Si, Cr D. Na, Ca, Si, Pb Câu 20. Trong những nhận xét dưới đây, nhận xét nào không đúng? A. Kim cương là cacbon hoàn toàn tinh khiết, trong suốt, không màu, không dẫn điện. B. Khi đốt cháy cacbon, phản ứng tỏa nhiệt nhiều, sản phẩm thu được chỉ là khí cacbonic. C. Than gỗ, than xương có khả năng hấp phụ các chất khí và chất tan trong dung dịch. D. Than chì mềm do có cấu trúc lớp, các lớp lân cận liên kết với nhau bằng lực tương tác yếu. Câu 21. Cacbon monoxit là A. Chất không tác dụng với chất khác. B. Khí nhẹ có màu xanh. C. Oxit không tạo muối. D. Khí nhẹ hơn không khí 1,2 lần. Câu 22. Clanhke xi măng Pooclăng gồm các hợp chất canxi silicat Ca3SiO5, Ca2SiO4 và canxi aluminat Ca3(AlO3)2. Trong các công thức oxit dưới đây, công thức nào không của các hợp chất trên? A. 2CaO. SiO2B. CaO. SiO2 C. 3CaO. Al2O3D. 3CaO. SiO2 Câu 23. Trong các hợp chất, nguyên tố thuộc nhóm cacbon có thể cho cộng hóa trị? A. 4 và 6. B. 1 và 3. C. 2 và 4. D. 5 và 7. Câu 24. Trong các hợp chất, cacbon có thể thể hiện các số oxi hóa: A. -6, -4, +3 và +4 B. -4, 0, +2 và +4 C. -1, 0, +1, +2, và +3 D. +4, +5, và +6 Câu 25. Phản ứng đặc trưng của muối cacbonat là tác dụng với A. Muối bari. B. Bạc nitrat. C. Kiềm.D. Axit. Câu 26. Để xác định hàm lượng phần trăm cacbon trong một mẫu gang trắng, người ta đốt mẫu gang trong oxi dư. Sau đó, xác định lượng khí CO2 tạo thành bằng cách dẫn khí qua nước vôi trong dư; lọc lấy kết tủa, rửa sạch, sấy khô rồi đem cân. Với một mẫu gang khối lượng là 5,00 g và khối lượng kết tủa thu được 1,00 g thì hàm lượng % cacbon trong mẫu gang là bao nhiêu?

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

Page 21

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ẤP

Í-

-L

ÁN

TO G Ỡ N

ID Ư

BỒ

2.1.5. Đa dạng hóa các phương pháp dạy học trong một bài học Không có một PPDH toàn năng phù hợp với mọi mục tiêu và nội dung. Mỗi phương pháp và hình thức dạy học có những ưu, nhược điểm và giới hạn sử dụng riêng. Tất cả các PPDH đều có thể vận dụng trong đổi mới PPDH nhưng phải biết lựa chọn và phối hợp các phương pháp một cách hợp lý với nội dung kiến thức, với trình độ của HS, với điều kiện chuẩn bị đồ dùng dạy học và chủ yếu phải tạo điều kiện cho HS được tư duy chủ động, tích cực, độc lập, sáng tạo. Vì vậy việc phối hợp đa dạng phương pháp và hình thức trong toàn bộ quá trình dạy học là phương hướng quan trọng để phát huy tính tích cực và nâng cao chất lượng dạy học. Ví dụ: Khi giảng dạy bài 17: Silic và hợp chất của silic + Phần tính chất vật lý, giáo viên có thể phối hợp sử dụng các phương pháp truyền thống như: thuyết trình, đàm thoại và kết hợp sử dụng công nghệ thông tin để truyền tải thông tin đến học sinh hoàn chỉnh nhất. Giáo viên kết hợp lời nói và hình ảnh để giới thiệu tính chất vật lý của Silicagen. + Phần tính chất hóa học, giáo viên có thể phối hợp sử dụng các phương pháp truyền thống như: thuyết trình, đàm thoại, dạy học theo nhóm và kết hợp sử dụng thí nghiệm.

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

A. 2,0% B. 2,4% C. 2,2% D. 4,8% Câu 27. Thành phần chính của xi măng là: A. 3CaO.SiO2, 2CaO.SiO2, 2CaO.Al2O3 B. 3CaO.SiO2, CaO.SiO2, 2CaO.Al2O3 C. 3CaO.SiO2, 2CaO.SiO2, 3CaO.Al2O3 D. 3CaO.SiO2, CaO.SiO2, 3CaO.Al2O3 Câu 28. Silic và nhôm đều phản ứng được với dung dịch các chất trong dãy nào sau đây? A. Na2CO3, KHCO3B. HCl, HF C. BaCl2, AgNO3D. NaOH, KOH Câu 29.Chọn dãy chuyển hóa có thể thực hiện: A.Si → SiO2 → Na2SiO3 → H2SiO3 B. Si → H2SiO3 → Na2SiO3 → SiO2 C. Si → SiO2 → H2SiO3 → Na2SiO3 D. Si → H2SiO3 → SiO2 → Na2SiO3 Câu 30. Một loại thủy tinh thường chứa 13,0% natri oxit; 11,7% canxi oxit và 75,3% silic đioxit về khối lượng. Thành phần của thủy tinh này được biểu diễn dưới dạng các oxit là ? A. Na2O.6CaO.SiO2B. 2Na2O.6CaO.SiO2 C. 2Na2O.CaO.6SiO2D. Na2O.CaO.6SiO2

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 22

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

H Ơ N

Ư N

t → Na2CO3 + H2 SiO3 ↓ Na2 SiO3 + CO2 + H2O 

TR ẦN

(GV: kết hợp sử dụng các phương pháp như thuyết trình, đàm thoại, sử dụng công nghệ thông tin và biễu diễn thí nghiệm trong dạy học)

t → Na2CO3 + H 2 SiO3 ↓ Na2 SiO3 + CO2 + H 2O 

ẤP

GV: Kết luận: Axit silixic là axit rất yếu, yếu hơn cả axit cacbonic nên bị khí cacbon đioxit đẩy ra khỏi dung dịch muối silicat. HS: Nghe giảng

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

2.2. Một số kinh nghiệm/chú ý - Khi lựa chọn phương pháp và hình thức dạy học cần lưu ý đến sự phù hợp về nội dung, thời gian của từng bài, từng phần và đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinhtrung học phổ thông sao cho đạt hiệu quả dạy học cao nhất. - Việc lựa chọn các phương pháp dạy học phải đảm bảo các nguyên tắc dạy học, đặc biệt là nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa tính tự giác, tính tích cực, tínhđộc lập, sáng tạo của học sinh và vai trò chủ đạo của giáo viên trong quá trìnhdạy học. - Khi sử dụng phương pháp trực quan trong dạy học, đặc biệt là biễu diễn thí nghiệm cần đảm bảo tính khách quan, an toàn cho cả học sinh và giáo viên, đảmbảo tính khoa học về cả nội dung và thời gian. - Trong tiến trình dạy học, thường xuyên áp dụng phương pháp kiểm tra, đánh giá kiến thức cũ cũng như kiến thức mới vừa học bằng các bài tập, câu hỏi ngaytại lớp. - Việc phối hợp các PPDH trong tiến trình dạy học phải nhịp nhàng và hợp lí.

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

GV: Kết luận tính chất vật lí của axit silixic HS: Nghe giảng GV: Thí nghiệm 2: sục khí CO2 qua bình chứa dung dịch Na2SiO3. Yêu cầu HS quan sát, nhận xét hiện tượngxảy ra và viết PTPU. HS: Sau phản ứng tạo kết tủa dạng keo

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ID Ư

BỒ

ẠO

TP .Q

Giáo viên lồng ghép phương pháp thuyết trình, đàm thoại vào quá trình thí nghiệm chứng minh tính axit yếu của axit silixic (sục khí cacbonđioxit qua dung dịch muối Na2SiO3). GV: Cho HS quan sát hình ảnh silicagen II. Axit silixic GV: Biễu diễn thí nghiệm: - Tính chất vật lí: Axit silixic là chất ở Thí nghiệm 1: cho dung dịch HCl vào ống dạng keo, không tan trong nước, dễ mất nghiệm chứa dung dịch Na2SiO3. Yêu cầu nước khi đun nóng. Khi sấy bị mất nước HS quan sát, nhận xét hiện tượng xảy ra tạo thành silicagen, có khả năng hấp phụ và viết PTPU. mạnh thường được dùng để hút hơi ẩm. HS: Sau phản ứng tạo ra kết tủa dạng keo - Tính chất hóa học: t Tính axit: H2SiO3< H2CO3 → 2 NaCl + H 2 SiO3 ↓ Na2 SiO3 + 2 HCl 

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 23

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

2.3. Một số giáo án minh họa Tiết 35 Bài 15: CACBON I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức Biết được: - Vị trí của cacbon trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, cấu hình electron nguyên tử, các dạng thù hình của cacbon, tính chất vật lí (cấu trúc tinh thể, độ cứng, độ dẫn điện), ứng dụng. Hiểu được: - Cacbon có tính oxi hóa yếu, tính khử. Trong một số hợp chất, cacbon thường có số oxi hóa +2 hoặc +4. 2. Kĩ năng - Viết các phương trình hóa học minh họa tính chất hóa học của cacbon. 3. Trọng tâm - Một số dạng thù hình của cacbon có tính chất vật lí khác nhau do cấu trúc tinh thể và khả năng liên kết khác nhau. - Tính chất hóa học cơ bản của cacbon: vừa có tính oxi hóa (oxi hóa hidro và kim loại) vừa có tính khử (khử oxi, hợp chất có tính oxi hóa). 4. Thái độ - Hứng thú học tập môn Hóa học. - Phát hiện và giải quyết vấn đề một cách khách quan, trung thực trên cơ sở phân tích khoa học. 5. Định hướng phát triển năng lực cho học sinh - Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học: đọc tên, viết kí hiệu của cacbon. - Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống: biết thành phần hóa học ứng dụng của than hoạt tính; biết được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường trong quá trình sử dụng cacbon làm nhiên liệu, chất đốt; biết khí cacbonic là một trong những nguyên nhân gây nên hiệu ứng nhà kính, khí CO rất độc có thể gây hại đến tính mạng con người có biện pháp bảo vệ môi trường sống. - Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học, năng lực tính toán. II. PHƯƠNG PHÁP Phương pháp: thuyết minh, đàm thoại, trực quan, dạy học nêu và giải quyết vấn đề, dạy học theo nhóm. III. CHUẨN BỊ - Giáo viên: giáo án, máy tính, máy chiếu, phiếu học tập… - Học sinh: học bài cũ và xem trước bài mới. IV. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1. Ổn định lớp học, kiểm tra sỉ số lớp học 2. Vào bài:

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 24

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

H Ơ N

NỘI DUNG

TP .Q

ID Ư

Ỡ N

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

BỒ

Hoạt động 1 I. VỊ TRÍ VÀ CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ I. Vị trí và cấu hình electron nguyên tử GV: Yêu cầu HS dựa vào C (Z=6) hãy - Cấu hình electron : 1s22s22p2 viết cấu hình electron và xác định vị trí - Vị trí : ô thứ 6, nhóm IVA, chu kì 2 của cacbon trong bảng tuần hoàn - Các số oxi hóa của cacbon là -4, 0, +2, 2 2 2 HS: cấu hình electron: 1s 2s 2p +4 Vị trí: ô thứ 6, nhóm IVA, chu kì 2 GV: Đặt câu hỏi: dựa vào cấu hình electron hãy dự đoán khả năng liên kết của nguyên tử cacbon với các nguyên tử khác ? HS: nguyên tử cacbon có bốn electron lớp ngoài cùng, nên trong các hợp chất nguyên tử cacbon có thể tạo tối đa bốn liên kết cộng hóa trị với nguyên tử khác. Hoạt động 2 II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ – ỨNG DỤNG II. Tính chất vật lí - ứng dụng Kim Than chì GV: Đặt câu hỏi: hãy cho biết thù hình là cương gì ? Cho ví dụ ? Cấu Tứ diện đều Cấu trúc lớp, HS: Thù hình là hiện tượng một nguyên trúc các lớp liên kết yếu với nhau. tốtồn tại ở một số dạng đơn chất khác TCVL Tinh thể trong Tinh thể màu nhau. Những dạng đơn chất khác nhau đó suốt, rất cứng, xám đen, mềm của một nguyên tố gọi là dạng thù hình. không dẫn điện, Ví dụ: nguyên tố oxi có hai dạng thù hình dẫn nhiệt là phân tử oxi và ozon. Ứng Làm đồ trang sức, Làm điện cực, GV: Cho cả lớp thảo luận nhóm và trả lời dụng mũi dao, mũi ruột bút chì khoan, bột mài,.. tạo hợp kim bảng sau

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

HOẠT ĐỘNG GV VÀ HS

Bạn nào có thể cho cả lớp biết, chúng ta đã học bao nhiêu nhóm nguyên tố phi kim? (HS trả lời) Hôm nay chúng ta sẽ nghiên cứu một nhóm nguyên tố phi kim mới – nhóm các nguyên tố cacbon – silic. 3. Tiến trình dạy học

Kim Cương

Than chì

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

chịu nhiệt

Page 25

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

Cấu trúc

H Ơ

TCVL

Ở nhiệt độ cao, cacbon lại khử được CO2: +4

t C O2 + C  → 2C O

⇒ Khi cacbon cháy trong không khí ngoài

tạo ra khí CO2 còn có một ít khí CO.

ÁN

-L

Í-

ẤP

GV: Dựa vào cấu hình electron lớp ngoài cùng và các số oxi hóa của cacbon trong các hợp chất, hãy dự đoán tính chất hóa học của cacbon đơn chất ? HS: Cacbon đơn chất vừa có tính khử, vừa có tính oxi hóa. GV: Dựa vào SGK, hãy cho biết để thể hiện tính khử cacbon tác dụng với những chất nào? HS: Để thể hiện tính khử, cacbon thường tác dụng với oxi, với hợp chất (oxit, chất oxi hóa mạnh như HNO3, H2SO4 đặc…) GV: Viết phương trình minh họa. HS: Nghe giảng GV: Vì sao người ta khuyến cáo không được chất than thành đống ? HS: Vì than tác dụng với oxi trong không

G Ỡ N

ID Ư

BỒ

t C + O2  → C O2

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

GV: - Vì sao khi cơm bị khê người ta thường cho vào nồi cơm một mẩu than củi ? (Đây là mẹo vặt thường được dùng khi không may cơm bị khê) HS: - Do than củi xốp có tính hấp phụ nên hấp phụ mùi khét của cơm làm cho cơm đỡ mùi khê. Hoạt động 3 III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC III. Tính chất hóa học GV: Yêu cầu HS xác định số oxi hóa của 1. Tính khử cacbon trong các chất sau CH4, C, CO, a) Tác dụng với oxi CO2 Cacbon cháy được trong không khí, phản −4 0 +2 +4 ứng tỏa nhiều nhiệt : HS: C H 4 C C O C O2

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

Ứng dụng

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

b) Tác dụng với hợp chất Ở nhiệt độ cao, C có thể khử được nhiều oxit và phản ứng với nhiều chất oxi hóa như HNO3, H2SO4 đặc… Page 26

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

+4 khí tạo ra CO2 tỏa ra nhiều nhiệt. Nhiệt 0 t C + 4 HNO3( dac )  → C O2 + 4 NO2 + 2 H 2O tỏa ra tích góp dần, khi đạt tới nhiệt độ 0 +2 cháy của than thì than sẽ tự bốc cháy. t → Zn + C O C + ZnO  GV: Yêu cầu HS xác định số oxi hóa, hoàn thành các phương trình sau : o

b) Tác dụng với kim loại 0

−4

TR ẦN

Ư N

t → Al4 C 3 GV:Để thể hiện tính oxi hóa, ở nhiệt độ 3 C + 4 Al  cao cacbon tác dụng với hidro và một số Kết luận: Cacbon đơn chất vừa có tính oxi kim loại tạo thành cacbua kim loại : hóa vừa có tính khử. 0 −4 o

t , xt C + 2 H 2  → C H4

−4

t → Al4 C 3 3 C + 4 Al 

ẤP

HS: Nghe giảng và ghi chép. GV: Hướng dẫn học sinh kết luận tính chất hóa học của cacbon đơn chất. HS: Cacbon đơn chất vừa có tính oxi hóa vừa có tính khử. Hoạt động 4 V. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

GV: Yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu hỏi ? Ngoài kim cương và than chì là cacbon tựdo thì cacbon còn tồn tại ở trạng thái nào HS: - Tồn tại trong các khoáng vật: canxit, magiezit, đolomit… - Là thành phần chính của các loại than mỏ, dầu mỏ, khí thiên nhiên. - Là thành phần cơ sở tế bào động vật và tếbào thực vật GV: Yêu cầu HS kể tên một số mỏ than ở SVTH: Phạm Thị Thảo

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

V. Trạng thái tự nhiên - Kim cương và than chì là cacbon tự do gần như tinh khiết - Ngoài ra còn tồn tại trong các khoáng vật như canxit, dầu mỏ, đolomit… - Là thành phần chính của các loại than mỏ, dầu mỏ, khí thiên nhiên. - Là thành phần cơ sở tế bào động vật và tếbào thực vật.

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

t C + ZnO  → Zn + C O

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

TP .Q

ẠO

−4

t , xt C + 2 H 2  → C H4

t → C O2 + 4 NO2 + 2 H 2O C + 4 HNO3( dac ) 

ID Ư

BỒ

HS :

2. Tính oxi hóa a) Tác dụng với hidro

t → C + ZnO 

H Ơ N

t → C + HNO3( dac ) 

Page 27

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

H Ơ N Y U

ẠO

B. C + 2CuO  → 2Cu + CO2

D. C + H 2O  → CO + H 2

Ư N

Đáp án: C Bài 3 : Tính khử của cacbon thể hiện ở phản ứng nào trong các phản ứng sau ?

TR ẦN

A. 2C + Ca  → CaC2 B. C + 2 H 2  → CH 4

→ 2CO C. C + CO2 

→ Al4C3 D. 3C + 4 Al 

ẤP

Đáp án: C GV cho cả lớp xem đoạn video về nguyên tố cacbon. Sau đó đặt câu hỏi: Dựa vào đoạn video và kiến thức đã học, hãy cho biết vì sao cùng cấu tạo từ nguyên tố cacbon nhưng than chì dẫn điện còn kim cương thì không? 2. Dặn dò: GV nhắc nhở HS về nhà hoàn thành các bài tập còn lại trong SGK/70 và xem trước bài mới, bài 16: Hợp chất của cacbon.

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

Tiết 37 Bài 16: HỢP CHẤT CỦA CACBON I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức - Giúp học sinh hiểu: + CO có tính khử, CO2 là một oxit axit. + H2CO3 là axit rất kém bền, tính axit yếu và là axit hai nấc. + Tính chất của muối cacbonat: Tính tan, tác dụng với axit, tác dụng với kiềm. - Giúp học sinh biết: + Sự phân nhiệt của muối cacbonat,tính chất vật lí của CO, CO2. + Ứng dụng của CO, CO2 và muối cacbonat. 2. Kĩ năng - Học sinh vận dụng kiến thức để giải thích tính chất của các chất như CO, CO2, H2CO3, muối cacbonat.

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

C. 3C + 4 Al  → Al4C3

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

A. C + O2  → CO2

ID Ư

BỒ

TP .Q

Việt Nam? HS: Mỏ than antraxit lớn ở Quảng Ninh, mỏ than nhỏ hơn ở Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Nam… VI. CỦNG CỐ 1. Bài tập GV yêu cầu HS làm bài tập 2, 3 SGK/70 Bài 2 : Tính oxi hóa của cacbon thể hiện ở phản ứng nào trong các phản ứng sau ?

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 28

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

HOẠT ĐỘNG GV VÀ HS

NỘI DUNG

H Ơ N https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

- Viết các phương trình phản ứng để minh họa cho tính chất của chất (chỉ rõ chất khử, chất oxi hóa nếu là phản ứng oxi hóa khử). - Phân biệt khí CO, CO2, muối cacbonat với một số chất khác. 3. Thái độ - Hứng thú học tập môn Hóa học. - Phát hiện và giải quyết vấn đề một cách khách quan, trung thực trên cơ sở phân tích khoa học. 4. Trọng tâm - CO có tính khử (tác dụng với oxit kim loại), CO2 là một oxit axit. - Muối cacbonat có tính chất nhiệt phân và tác dụng với axit. - Cách nhận biết muối cacbonat. 5. Định hướng phát triển năng lực cho học sinh - Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học: đọc tên, viết kí hiệu của hợp chất cacbon. - Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống: biết khí CO độc, khí CO2một trong những nguyên nhân gây nên hiệu ứng nhà kính → tìm ra biện pháp bảo vệ môi trường. - Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học, năng lực tính toán. II. PHƯƠNG PHÁP Phương pháp: thuyết minh, đàm thoại, dạy học nêu và giải quyết vấn đề, trực quan. III. CHUẨN BỊ - GV: máy tính, máy chiếu, giáo án. - HS: học bài cũ và xem trước bài mới. IV. KIỂM TRA BÀI CŨ Câu hỏi kiểm tra bài cũ: - Nêu tính chất hóa học của cacbon ? (5đ) - Viết phương trình minh họa ? (5đ) V. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1. Ổn định lớp học, kiểm tra sỉ số lớp học 2. Vào bài: tiết trước chúng ta đã tìm hiểu tính chất, điều chế và ứng dụng của cacbon đơn chất. Vậy trong tự nhiên cacbon tồn tại ở những dạng hợp chất nào và tính chất của chúng là gì, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài 16: Hợp chất của cacbon. 3. Tiến trình dạy học

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

A. CACBON MONOOXIT Hoạt động 1 I. TÍNH CHẤT VẬT LÝ A. CACBON MONOOXIT GV: Yêu cầu một HS đọc tính chất vật lý I. Tính chất vật lý của khí cacbon monooxit. (Xem SGK) SVTH: Phạm Thị Thảo

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 29

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

ẤP

HS : Lên bảng trình bày: +4

t → 2 C O2 2 C O + O2 

t Fe2O3 + 3 C O  → 2 Fe + 3 C O2

H Ơ N Y

⇒ Khí CO được sử dụng làm nhiên liệu

khí. - Ở nhiệt độ cao, khí CO khử được nhiều oxit kim loại : o

t Fe2O3 + 3CO  → 2 Fe + 3CO2

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

GV: Đặt câu hỏi, dựa vào sự thay đổi số ⇒ Khí CO được dùng trong luyện kim để oxi hóa của cacbon trong các phản ứng khử các oxit kim loại. trên. Hãy nhận xét vai trò, tính chất của cacbon monooxit? HS: Trong các phản ứng trên, cacbon monooxit giữ vai trò là chất khử, thể hiện tính khử GV: Kết luận về vai trò,tính chất của cacbon monooxit trong phản ứng oxit hóa khử. Hoạt động 3 III. ĐIỀU CHẾ

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

3 2+

t → Fe2O3 + CO 

t 2CO + O2  → 2CO2

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

t → CO + O2 

ID Ư

BỒ

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

HS: Đọc tính chất vật lý GV: Kết luận về tính chất vật lý của khí Cacbon monooxit. Nhấn mạnh khí cacbon monoxit là khí rất độc. Hoạt động 2 II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC II. Tính chất hóa học GV: Đặt câu hỏi, dựa vào kiến thức đã 1. Cacbon monooxit là oxit không tạo học ở lớp 9 hãy cho biết: muối (oxit trung tính) CO thuộc loại oxit nào? - CO không tác dụng với nước, axit và Loại oxit vừa nêu có những tính chất dung dịch kiềm ở điều kiện thường. hóa học gì? HS: - CO là oxit trung tính - Oxit trung tính không tác dụng với nước, axit và dung dịch kiềm GV: Kết luận về tính chất của cacbon monooxit khi là một oxit trung tính. 2. Tính khử GV: Yêu cầu HS viết phương trình và xác định số oxi hóa của nguyên tố C trước - Khi đốt nóng, khí CO cháy trong oxi và sau phản ứng: hoặc không khí :

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 30

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

III. Điều chế GV: Dựa vào SGK, hãy cho biết khí CO 1. Trong phòng thí nghiệm được điều chế bằng cách nào? Phương trình phản ứng điều chế khí CO : H SO d ,t HS: Trong phòng thí nghiệm, khí CO HCOOH  → CO + H 2 O được điều chế bằng cách đun nóng axit 2. Trong công nghiệp fomic khi có mặt H2SO4 đặc. Khí CO được điều chế bằng cách: GV: Cho HS quan sát hình ảnh và sơ đồ - Cho hơi nước đi qua than nung đỏ lò gas, nêu rõ các quy trình tiến hành 1050 O C → C H O CO + H 2 + ← 2 HS: Nghe giảng, tham khảo thêm SGK - Thổi không khí qua than nung đỏ trong các lò gas

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

H Ơ

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

dùng làm nhiên liệu khí. B. CACBON ĐIOXIT Hoạt động 1 I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ B. CACBON ĐIOXIT GV: Yêu cầu một HS đọc tính chất vật lý I. Tính chất vật lý (Xem SGK) của cacbon đioxit HS: Đọc tính chất vật lý GV: Phân tích và nêu ví dụ về cacbon đioxit, kết hợp chiếu các hình ảnh về các ứng dụng - Cacbon đioxit lỏng trong các bình nước ngọt (mục đích của nhà sản xuất là gì?) - Nước đá khô được sử dụng trong tiệccưới, tạo hiệu ứng khói trên sân khấu,bảo quản các thực phẩm lạnh - CO2 là nguyên nhân chính gây nên hiệu ứng nhà kính Vậy chúng ta nên làm gì để giảm lượng CO2 và khắc phục hiệu ứng nhà kính? HS: Trồng cây xanh, sử dụng các phương tiện công cộng như xe bus, xe đạp, đi bộ… để giảm lượng khí thải Hoạt động 2 II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC II. Tính chất hóa học

G Ỡ N

ID Ư

BỒ

Ư N

⇒ Khí than ướt và khí lò ga đều được

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

t CO2 + C  → 2CO

ẠO

TP .Q

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 31

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

GV: Đặt câu hỏi: Vì sao người ta thường - Khí CO2 không cháy và không duy trì dùng khí CO2 trong các bình khí để chữa sự cháy của nhiều chất, nên thường được cháy? sử dụng để dập tắt các đám cháy. HS: Vì khí CO2 không cháy và không duy - Cacbon đioxit là một oxit axit: trì sự cháy của nhiều chất + Tác dụng với nước GV: Đặt câu hỏi  → H 2CO3(dd) CO2( k ) + H 2O( l ) ←  ? CO2 thuộc loại oxit nào ? Loại oxit trên có những tính chất hóa + Tác dụng với oxit bazơ, dung dịch học nào kiềm: CO2 + 2 NaOH  → Na2CO3 + H 2O HS: - CO2 thuộc loại oxit axit - Tác dụng được nước, dung dịch kiềm GV: Tiến hành thí nghiệm, mời 1 HS CO2 + NaOH  → NaHCO3 cùng thực hiện: CO2 tác dụng với dung Ví dụ: cho 0,2 mol khí cacbon đioxit tác dịch nước vôi trong (dd Ca(OH)2). Dùng dụng với 0,3 mol dung dịch NaOH. Sản ống hút thổi hơi vào cốc đựng dd nước phẩm tạo thành gồm những muối nào? 0.3 vôi trong. Yêu cầu cả lớp quan sáthiện =1.5 a= 0.2 tượng và giải thích. GV: Nhấn mạnh phản ứng cacbon đioxit ⇒ 1 < a < 2 tạo ra hai muối: NaHCO3 và tác dụng với dung dịch kiềm bằng trục số Na2CO3. Hoạt động 3 III. ĐIỀU CHẾ III. Điều chế GV:Trong phòng thí nghiệm và trong 1. Trong phòng thí nghiệm công nghiệp khí CO2 được điều chế bằng Cho dung dịch HCl tác dụng với đá vôi: cách nào? CaCO3 + 2 HCl → CO2 ↑ + CaCl2 + H 2O HS: - Phòng thí nghiệm : cho dung dịch 2. Trong công nghiệp HCl tác dụng với đá vôi (Xem SGK) - Trong công nghiệp: đốt cháy thanhoàn toàn, nung đá vôi, lên men rượu từ đường glucozơ… C. AXIT CACBONIC VÀ MUỐI CACBONAT Hoạt dộng 1 I. AXIT CACBONIC I. Axit cacbonic GV: Nêu đặc điểm của axit cacbonic: kém Phương trình điện ly của axit cacbonic bền, dễ bị phân hủy thành CO2 và H2O  → H + + HCO3 − H 2CO3 ←  HS: Nghe giảng  → H + + CO3 2− HCO3− ←  GV: Yêu cầu HS lên bảng viết sự điện ly ⇒ Axit cacbonic tạo ra hai loại muối: của axit cacbonic trong dung dịch

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 32

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

ÁN

t 2 NaHCO3( r )  → Na2CO3( r ) + CO2( k ) + H 2O( k )

2. Ứng dụng (Xem SGK)

Ỡ N

H Ơ

GV: Yêu cầu HS đọc ứng dụng của muối cacbonat. Giới thiệu thêm về các ứng dụng này. - Muối canxi cacbonat: nguyên liệu chính sản xuất phấn viết… - Muối natri cacbonat: nguyên liệu chính trong công nghiệp thủy tinh… - Muối natri hidrocacbonat: thành phần

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

Í-

-L

t 2 NaHCO3( r )  → Na2CO3( r ) + CO2( k ) + H 2O( k )

t MgCO3( r )  → MgO( r ) + CO2( k )

ID Ư

BỒ

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

GV: Trong dung dịch axit cacbonic phân ly hai nấc nên tạo ra được hai muối: muối cacbonat và muối hidrocacbonat. Hoạt động 2 II. MUỐI CACBONAT II. Muối cacbonat GV: Yêu cầu học sinh đọc tính tan của 1. Tính chất muối cacbonat trong SGK a) Tính tan HS: Đọc SGK Muối cacbonat của kim loại kiềm, amoni GV: Yêu cầu HS xác định tính tan của các và đa số các muối hidrocacbonat dễ tan muối sau đây: trong nước. Muối cacbonat của kim loại Vd: Na2CO3, NaHCO3, CaCO3, MgCO3 khác không tan trong nước HS: muối tan: Na2CO3, NaHCO3 b) Tác dụng với axit Không tan: CaCO3, MgCO3 NaHCO3 + HCl → NaCl + CO2 ↑ + H 2O GV: Axit cacbonic tạo có thể tạo thành 2 Na CO + 2 HCl → 2 NaCl + CO ↑ + H O 2 3 2 2 muối, ngược lại các muối này khi tác dụng với axit tạo thành axit cacbonic dưới c) Tác dụng với dung dịch kiềm dạng CO2 và H2O. Viết phương trình NaHCO + NaOH → Na CO + H O 3 2 3 2 minh họa d) Phản ứng nhiệt phân GV: Muối hidrocacbonat tác dụng với Muối cacbonat trung hòa của kim loại dung dịch kiềm tạo ra muối cacbonat kiềm bền với nhiệt. Muối cacbonat trung tương ứng và nước. Nhấn mạnh tính hòa của kim loại khác, muối lưỡng tính của muối hidrocacbonat. hidrocacbonat bị nhiệt phân GV: Yêu cầu HS nêu khả năng nhiệt phân t MgCO3( r )  → MgO( r ) + CO2( k ) của muối cacbonat. Viết phương trình.

 → H + + CO3 2− HCO3− ← 

muối cacbonat chứa ion CO32- (Na2CO3 …), muối hidrocacbonat chứa ion HCO3(NaHCO3…)

 → H + + HCO3 − HS: H 2CO3 ← 

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 33

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

H Ơ N

Bài 17: SILIC VÀ HỢP CHẤT CỦA SILIC

Tiết 38

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức - HS biết tính chất đặc trưng của silic và hợp chất của silic. - HS biết những ứng dụng quan trọng của silic trong các ngành kĩ thuật như luyện kim, bán dẫn, điện tử… 2. Kĩ năng - Từ vị trí của silic trong bảng tuần hoàn có thể dự đoán tính chất hóa học của silic và so sánh với cacbon. - Viết phương trình hóa học chứng minh tính chất của silic và tính chất một số hợp chất của silic. 3. Thái độ - Hứng thú học tập môn Hóa học. - Phát hiện và giải quyết vấn đề một cách khách quan, trung thực trên cơ sở phân tích khoa học. 4. Trọng tâm - Silic là phi kim hoạt động yếu, ở nhiệtđộ cao tác dụng với nhiều chất. - Tính chất hóa học của SiO2 (tác dụng với kiềm đặc nóng, dung dịch HF).

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TR ẦN

Ư N

Bài tập 2: - Dùng quỳ tím ẩm đưa vào ba bình, bình nào không làm quỳ tím ẩm hóa đỏ chính là bình đựng khí CO. - Dẫn khí từ hai bình còn lại lần lượt vào dung dịch Ca(OH)2 dư, khí trong bình nào làm cho dung dịch Ca(OH)2 vẩn đục chính là bình đựng khí SO2. Bình còn lại là khí HCl. 2. Dặn dò GV nhắc nhở học sinh về làm các bài tập còn lại trong SGK/75 và xem trước bài 17: Silic và hợp chất của silic.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

CO2( k ) + Ca(OH ) 2  → CaCO3( r )

Phương trình hóa học:

ID Ư

BỒ

ẠO

TP .Q

chính thuốc chữa đau dạ dày, bột nở trong làm bánh… HS: Nghe giảng VI. CỦNG CỐ 1. Bài tập GV yêu cầu HS làm bài tập 1 và bài tập 2 SGK/75 Trả lời: Bài tập 1: Dẫn hỗn hợp khí (hơi nước, khí CO2, khí CO) qua CaCl2 khan sẽ loại bỏ được hơi nước. Sau đó dẫn hỗn hợp còn lại qua bình đựng Ca(OH)2 dư, sẽ loại bỏ được khí CO2. Phần còn lại là khí CO.

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 34

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

A. SILIC

Ỡ N

ÁN

GV: Yêu cầu HS dựa vào Si (Z=14) viết cấu hình electron, xác định vị trí của silic trong bảng tuần hoàn ? HS: Cấu hình electron 1s22s22p63s23p2 - Vị trí: ô thứ 14, nhóm IVA, chu kì 3 GV: Yêu cầu một HS đọc tính chất vật lí. Cho HS xem hình ảnh về hai dạng tinh thểcủa silic. HS: Quan sát và tham khảo thêm SGK GV: Kết luận tính chất vật lí của silic SVTH: Phạm Thị Thảo

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

I. Tính chất vật lí Silic tồn tại ở hai dạng: silic tinh thể và silic vô định hình - Silic tinh thể: cấu trúc giống kim cương, Màu xám, có ánh kim, có tính bán dẫn, nóng chảy ở 1420oC. - Silic vô định hình: chất bột màu nâu

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

-L

Í-

A. SILIC Hoạt động 1 I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ

ID Ư

BỒ

NỘI DUNG

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

- Hợp chất H2SiO3 là axit yếu, ít tan trong nước, tan trong kiềm nóng. 5. Định hướng phát triển năng lực cho học sinh - Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học: đọc tên viết kí hiệu của silic và hợp chất của nó. - Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống: silicagen sử dụng hút ẩm trong bánh kẹo, khắc thủy tinh qua phản ứng SiO2 và HF. - Năng lực tính toán, năng lực giải quyết vấn đề. II. PHƯƠNG PHÁP Phương pháp: thuyết minh, đàm thoại, dạy học theo nhóm, trực quan. III. CHUẨN BỊ - GV: máy tính, máy chiếu, giáo án, phiếu học tập. - HS: học bài cũ và xem trước bài mới. IV. KIỂM TRA BÀI CŨ Câu hỏi kiểm tra bài cũ: - Nêu tính chất hóa học của cacbon đioxit ? (5đ) - Viết phương trình minh họa ? (5đ) V. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1. Ổn định lớp học, kiểm tra sỉ số lớp học 2. Vào bài: Trong các bài học trước chúng ta đã tìm hiểu xong về nguyên tố cacbon và các hợp chất của cacbon, hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một nguyên tố khác trong nhóm IVA đó là silic. Vậy silic có tính chất vật lý, hóa học gì cũng như nó tồn tại ở những hợp chất nào trong tự nhiên, chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay bài 17: Silic và hợp chất của silic. 3. Tiến trình dạy học

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

Page 35

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

H Ơ N

ẠO

TR ẦN

Ư N

Si + 2 NaOH + H 2O  → Na2 Si O3 + 2 H 2 ↑

t Si + O2  → Si O2

Si + 2NaOH + H 2O  → Na2 SiO3 + 2H2 ↑

HS :

Í-

c .khu 0

-L

→ Si F4 Si + 2 F2  o

ÁN

t Si + O2  → Si O2

c .khu 0

Si + 2 NaOH + H 2O  → Na2 Si O3 + 2 H 2 ↑

Ỡ N

c .khu

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Tác dụng với hợp chất:

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

TP .Q

t Si + O2  → Si O2

ẤP

Si + 2F2  → Si F4

ID Ư

BỒ

Si + 2 F2  → Si F4

GV: Dựa vào số oxi hóa trong các hợp chất của silic, hãy dự đoán tính chất hóa học của silic? HS: Silic vừa có tính khử vừa có tính oxi hóa GV: Dựa vào cấu trúc của hai dạng tinh thể silic trong phần tính chất vật lí, hãy cho biết dạng tinh thể nào hoạt động hóa học hơn? HS: Silic vô định hình hoạt động hơn silic tinh thể GV: Cho cả lớp hoạt động nhóm, xác định số oxi hóa, vai trò của silic trong các phản ứng:

II. Tính chất hóa học GV: Yêu cầu HS xác định số oxi hóa của Silic vừa có tính khử, vừa có tính oxi các hợp chất sau: Mg2Si, Si, SiO, SiO2. hóa: Gọi một HS lên bảng hoàn thành. 1. Tính khử −4 +2 +4 0 Tác dụng với phi kim: HS: Mg 2 Si Si Si O Si O2

HS: Nghe giảng II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC

GV: Trong các phản ứng trên, silic thể hiện tính chất gì và để thể hiện tính chất này thì silic tác dụng với những chất nào? HS : Thể hiện tính khử khi tác dụng với phi kim và hợp chất (dung dịch kiềm). 2. Tính oxi hóa GV: Viết phương trình lên bảng, yêu cầu Silic thể hiện tính oxi hóa khi tác dụng một HS đứng tại chỗ xác định số oxi hóa với kim loại như canxi, magie, sắt tạo SVTH: Phạm Thị Thảo

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 36

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

và vai trò của Silic trong phản ứng

thành silixua kim loại. 0

t 2Mg + Si  → Mg 2 Si

c .oxh

ẤP

Í-

-L

ÁN

TO G Ỡ N

ID Ư

IV. Ứng dụng Silic dùng trong kĩ thuật vô tuyến và điện tử, dùng trong công nghiệp luyện kim, Ferosilic là hợp kim được dùng để chế tạo các loại thép chịu axit. V. Điều chế Silic được điều chế bằng cách dùng chất khử mạnh như magie, nhôm, cacbon để khử silic đioxit ở nhiệt độ cao:

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U TP .Q ẠO Đ G Ư N

TR ẦN

III. Trạng thái tự nhiên Silic là nguyên tố phổ biến thứ hai sau oxi; chiếm 29,5% khối lượng vỏ Trái đất. Trong tự nhiên silic thường gặp ở dạng hợp chất: silic đioxit, khoáng vật silicat và aluminosicat như cao lanh, mica, fenspat, đá xà vân, thạch anh…

GV:Cho học sinh xem đoạn video về trạng thái tự nhiên và ứng dụng của silic. Sau đó đặt câu hỏi: ? Nêu một số đặc điểm về trạng thái tự nhiên và một số ứng dụng của silic đời sống HS: Silic là nguyên tố phổ biến thứ hai sau oxi; chiếm 29, 5% khối lượng vỏ Trái đất. Trong tự nhiên silic thường gặp ở dạng hợp chất: silic đioxit, khoáng vật silicat và aluminosicat như cao lanh, mica, fenspat, đá xà vân, thạch anh… Ứng dụng: silic dùng trong kĩ thuật vô tuyến và điện tử, dùng trong công nghiệp luyện kim, Ferosilic là hợp kim được dùng để chế tạo các loại thép chịu axit. GV: Dựa vào SGK, hãy cho biết silic được điều chế bằng cách nào? HS: Silic được điều chế bằng cách dùng chất khử mạnh như magie, nhôm, cacbon để khử silic đioxit ở nhiệt độ cao. GV: Nhấn mạnh không nên dùng cát để dập tắt các đám cháy kim loại.

GV: Dựa vào phản ứng trên, Silic khi tác dụng với kim loại thể hiện tính chất hóa học gì? HS: Silic thể hiện tính oxi hóa Hoạt động 3 III. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN IV. ỨNG DỤNG V. ĐIỀU CHẾ

BỒ

t 2 Mg + Si  → Mg 2 Si

H Ơ

HS:

c .oxh

−4

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

−4

t 2 Mg + Si  → Mg 2 Si

t SiO2 + 2 Mg  → Si + 2 MgO

t 3SiO2 + 4 Al  → 3Si + 2 Al2O3

B. HỢP CHẤT CỦA SILIC Hoạt động 1 SVTH: Phạm Thị Thảo

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 37

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

H Ơ https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÁN

t Na2 SiO3 + CO2 + H2O  → Na2CO3 + H2 SiO3 ↓ silixic HS: Nghe giảng GV: Thí nghiệm 2: sục khí CO2 qua bình chứa dung dịch Na2SiO3. Yêu cầu HS quan sát hiện tượng và viết phương trình phản ứng. HS: Sau phản ứng tạo kết tủa dạng keo

G Ỡ N

ID Ư

BỒ

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

B. HỢP CHẤT CỦA SILIC GV: Dựa vào SGK, yêu cầu HS nêu tính I. Silic đioxit chất vật lý và hóa học của silic đioxit? - Tính chất hóa học: HS: - Tính chất vật lý: silic đioxit là chất ở Tác dụng với dung dịch kiềm, nóng: t dạng tinh thể, nóng chảy ở 1713oC, không SiO2 + 2 NaOH  → Na2 SiO3 + H 2O tan trong nước. Tan trong axit flohidric: - Silic đioxit tan chậm trong dung dịch SiO2 + 4 HF  → SiF4 + 2 H 2O kiềm đặc, nóng, tan dễ trong kiềm nóng ⇒ Dùng trong khắc thủy tinh. chảy, tan trong axit flohidric GV: Cho HS xem video về khắc chữ thủy tinh. Khắc chữ thủy tinh dựa trên tính chất nào của silic đioxit? HS: Quan sát và viết phương trình phản ứng GV: Nêu các dạng tồn tại của silic đioxit: Dạng cát và thạch anh. Là nguyên liệu quan trọng để sản xuất thủy tinh, đồ gốm … Hoạt động 2 II. AXIT SILIXIC II. Axit silixic GV: Biễu diễn thí nghiệm: - Tính chất vật lí: Axit silixic là chất ở Thí nghiệm 1: cho dung dịch HCl vào ống dạng keo, không tan trong nước, dễ mất nghiệm chứa dung dịch Na2SiO3. Yêu cầu nước khi đun nóng. Khi sấy bị mất nước HS quan sát hiện tượng và viết PTPU. tạo thành silicagen, có khả năng hấp phụ HS: Sau phản ứng tạo ra kết tủa dạng keo mạnh thường được dùng để hút hơi ẩm. t - Tính chất hóa học: → 2 NaCl + H 2 SiO3 ↓ Na2 SiO3 + 2 HCl  GV: Kết luận tính chất vật lí của axit Tính axit: H2SiO3< H2CO3

I. SILIC ĐIOXIT

t → Na2CO3 + H 2 SiO3 ↓ Na2 SiO3 + CO2 + H 2O 

GV: Kết luận: Axit silixic là axit rất yếu, SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 38

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

H Ơ

yếu hơn cả axit cacbonic nên bị khí cacbon đioxit đẩy ra khỏi dung dịch muối silicat. HS: Nghe giảng Hoạt động 3 III. MUỐI SILICAT

C. SiH 4

D. Mg2 Si

ÁN

-L

Í-

ẤP

Đáp án: B Bài 3: Khi cho nước tác dụng với oxit axit này thì axit sẽ không được tạo thành, oxit axit đó là? A. cacbon đioxit B. lưu huỳnh đioxit C. silic đioxit D. đinitơ pentaoxit Đáp án: C o

t SiO2 + 2 NaOH  → Na2 SiO3 + H 2O

Bài 4:

Bài tập: Hoàn thành sơ đồ phản ứng sau: Si → SiO2 → Na2SiO3 → H2SiO3 2. Dặn dò: Yêu cầu HS về nhà hoàn thành các bài tập còn lại trong SGK/79 và xem trước bài mới.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

t → Na2CO3 + H 2 SiO3 ↓ Na2 SiO3 + CO2 + H 2O 

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

A. SiO B. SiO2

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

III. Muối silicat GV: Yêu cầu một HS đọc tính chất của - Chỉ có silicat kim loại kiềm tan được muối silicat. Sau đó giới thiệu một vài ứng trong nước. dụng của muối silicat: thủy tinh lỏng, keo - Dung dịch đậm đặc của Na2SiO3 và dán trong công nghiệp. K2SiO3 được gọi là thủy tinh lỏng. HS: Nghe giảng và ghi chép VI. CỦNG CỐ 1. Bài tập: GV yêu cầu HS làm bài tập 2, 3 và 4 SGK/79: Trả lời: Bài 2: Số oxi hóa cao nhất của silic thể hiện ở hợp chất nào sau đây?

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 39

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN Sau khi tiến hành tìm hiểu, nghiên cứu đề tài “Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3:Cacbon – Silic”. Tôi đã căn bản hoàn thành được các nhiệm vụ được nêu, cụ thể là: - Nghiên cứu khái niệm, cách phân loại và các xu hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay. - Phân tích nội dung và cấu trúc chương trình hóa học 11 dựa trên các nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, cơ bản, hiện đại, tính thực tiễn, tính sư phạm và đảm bảo tính đặc thù của môn hóa học. Sự đảm bảo các nguyên tắc này được thể hiện: + Thứ nhất, chương trình hóa học được xây dựng theo một logic chặt chẽ, các kiến thức hóa học được hình thành và phát triển một cách liên tục, ngày càng phức tạp và tiến gần đến những kiến thức, quy luật hiện đại. + Thứ hai, chương trình hóa học trung học phổ thông được xây dựng từ hai hệ thống kiến thức về chất và phản ứng hóa học. Hai khái niệm này được hình thành và phát triển song song và hỗ trợ lẫn nhau dựa trên cơ sở các kiến thức lý thuyết chủ đạo của chương trình. + Thứ ba, chương trình xây dựng chủ yếu theo nguyên tắc đường thẳng, các kiến thức khái niệm được hình thành một lần không lặp lại, nhưng được bổ sung phát triển dần qua nhiều sự kiện khác nhau. Đồng thời có một số kiến thức được xây dựng trên nguyên tắc đồng tâm đảm bảo sự phát triển khái niệm, kiến thức hóa học trên cơ sởcác lý thuyết khác nhau để đảm bảo phù hợp với nhận thức của học sinh theo lứa tuổi. + Thứ tư, trong toàn bộ chương trình, các kiến thức về học thuyết cơ sở, định luật hóa học và các khái niệm hóa học, các chất đã được bố trí, sắp xếp xen kẽ nhau đảm bảo vai trò chủ đạo của lý thuyết và tính hiệu quả của quá trình nhận thức, logic phát triển của khái niệm… - Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: “Cacbon – Silic”. Cụ thể bao gồm các biện pháp:sử dụng các phương pháp trực quan và phương triện kĩ thuật dạy học; PPDH nêu và giải quyết vấn đề; PPDH theo nhóm; phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập; đa dạng hóa các PPDH. - Một số kinh nghiệm và lưu ý khi vận dụng các biện pháp đã đề xuất. - Vận dụng các biện pháp đã đề xuất thiết kế giáo án các bài học chương 3: “Cacbon – Silic”. Trên đây là những kết quả nghiên cứu của đề tài “Phân tích nội dung chương trình Hóa học 11.Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic”. Hi vọng đề tài này sẽ góp phần đổi mới, nâng cao chất lượng dạy học môn Hóa học, giúp cho các sinh viên thực tập có thêm nhiều kinh nghiệm và lưu ý để có những lựa chọn tốt nhất về phương pháp và hình thức tổ chức dạy học. Do thời gian nghiên cứu có hạn nên việc triển khai còn có những hạn chế nhất định, tôi rất mong những biện

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 40

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP .Q

pháp cũng như giáo án đã đề xuất sẽ được sự nhận xét, đánh giá và góp ý của quý thầy cô cùng các bạn sinh viên để xây dựng đề tài tốt hơn. Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong tổ Hóa Trường Đại học Đồng Nai và GVHD Th.S Phạm Ngọc Thanh Tâm đã tận tình hướng dẫn và tạo điều kiện tốt nhất cho em trong suốt quá trình viết đề tài trên. Cuối cùng em xin kính chúc quý Thầy, Cô dồi dào sức khỏe và thành công trong sự nghiệp cao quý. Xin chân thành cảm ơn!

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 41

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

https://twitter.com/daykemquynhon https://plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon http://daykemquynhon.blogspot.com

H Ơ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

ẠO

TP .Q

TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Báo cáo của Hội Đồng Giáo dục UNESCO (1997), Thông điệp: “Học tập - mộtkho báu tiềm ẩn”. 2. Trịnh Văn Biểu (2003), Giảng dạy hóa học ở trường phổ thông, NXB Đại học Sư phạm Tp. HCM. 3. GS. TSKH. Nguyễn Cương (2005), Phương pháp dạy học hóa học, NXB Đại học Sư phạm. 4. Cao Cự Giác (2007), Thiết kế bài giảng Hóa học 11, NXB Hà Nội. 5. TS. Đặng Thành Hưng (2002), Dạy học hiện đại, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội. 6. Phan Thị Thanh Nhàn (2009), Luận văn Thạc sĩ lý luận và phương pháp dạy học, Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. 7. Trần Thị Tuyết Oanh (2014), Đánh giá kết quả học tập, NXB Đại học Sư phạm. 8. Nguyễn Ngọc Quang (1994), Lý luận dạy học, NXB Giáo dục 9. PGS. TS. Nguyễn Thị Sửu (2007), Phương pháp dạy học hóa học, NXB Khoa học và kĩ thuật Hà Nội. 10. PGS. TS. Phùng Quốc Việt, Một số xu hướng đổi mới phương pháp dạy học, Hội thảo đổi mới phương pháp dạy học (2013). 11. Phạm Viết Vượng (2000), Giáo dục học II, NXB Đại học Sư phạm. 12. Phạm Viết Vượng (2000), Tâm lý học đại cương, NXB Đại học sư phạm.

Phân tích nội dung chương trình hóa học 11. Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương 3: Cacbon – Silic

SVTH: Phạm Thị Thảo Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Page 42

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial