Issuu

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

ẠO

U Y

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

H Ư

GIÁO TRÌNH

TR ẦN

HÓA SINH

DS.

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

(Dùng cho sinh viên

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

ẠO

U Y

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

H Ư

GIÁO TRÌNH

DS.

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

TR ẦN

HÓA SINH

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Hóa sinh

U Y

ẠO

quá

các

mô bào;

TR ẦN

H Ư

...

có liên quan.

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

sinh

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

M CL C

HÓA SINH H C ............................................................. 1 ..................................................................................................... 1

M C L C ........................................................................................................................ i

NGHIÊN

............................................................................. 1

U Y

.............................................................................................................. 2

...................................... 3

5. VAI TRÒ

ẠO

HOÁ SINH ................................................................................ 3

T XÚC TÁC SINH H C ............................................................. 5 ....................................................................................................... 5

H Ư

1.1. Ph n ng hóa sinh ....................................................................................... 5 1.2. Ch t xúc tác sinh h c................................................................................... 6 2.1. Vitamin tan trong

TR ẦN

2. VITAMIN ............................................................................................................ 7 c................................................................................ 7

2.2. Vitamin tan trong d u .................................................................................. 9

10 00

3. HORMON ......................................................................................................... 10 .................................................................................................. 10

............................................................................. 10

4. ENZYM ............................................................................................................ 12

Í-

.................................................................................................. 12

-L

4.2. Cách g i tên và phân lo i enzym ............................................................... 12 4.3. B n ch t hóa h c c a enzym ..................................................................... 14

ÁN

4.4. S phân b enzym ..................................................................................... 15

4.5. Liên quan enzym và m t s b nh lý .......................................................... 15

ÀN

4.6.

NG GIÁ ............................................................................................... 17

CHUY N HÓA CHUNG C A CÁC CH T ............................................. 19 HÓA CÁC VÀ HÓA TRUNG GIAN ................. 19

CÂU H

1.1.

IỄ N

ng d ng enzym trong y h c .................................................................... 16

Khái ni m............................................................................................... 19 mc

i ch t......................................................... 19

...................................................................................................... 20 2.

HÓA

..................................................................... 20

2.1. Ph n ng oxy hóa - kh ............................................................................. 20 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2.2. Phosphoryl hóa và kh phosphoryl hóa .................................................... 21 3.

HÔ

BÀO ....................................................................................... 22

4. CHU TRÌNH KREBS ....................................................................................... 25 CÂU H

HÓA H C VÀ CHUY N HÓA GLUCID ................................................. 30 PH N 1. HÓA H C GLUCID ..................................................................................... 30 1. ..................................................................................................... 30

NG GIÁ ............................................................................................... 28

U Y

1.1. Khái ni m .................................................................................................. 30

1.2. Vai trò ........................................................................................................ 30

1.3. Phân lo i .................................................................................................... 30

ẠO

2. MONOSACCARID........................................................................................... 31 2.1. C u t o và danh pháp ................................................................................ 31

2.2. Tính ch t c a monosaccarid ...................................................................... 31

3. OLIGOSACCARID .......................................................................................... 33

H Ư

4. POLYSACCARID ............................................................................................ 33

HÓA GLUCID

TR ẦN

............................................................................. 35 THU VÀ NHU ............................................................ 35

1. TIÊU HÓA,

BÀO VÀ MÔ ................................................ 35

ng Hexose Diphosphat (HDP) ..................................................... 35

2.2. C

ng Pentose Monophosphat (Hexose monophotphat

2.3.

- Liên quan gi a HDP và HMP ................................................... 38

10 00

2.1. C

HMP) ...... 37

ACID URONIC ........................................................................................ 38

GLUCOSE .............................................................................. 39

Í-

5. SINH

GLYCOGEN ...................................................................... 40

-L

5.1. Quá trình t ng h p glycogen t glucose ................................................... 40

ÁN

5.2.

T ng h p glycogen t các ose khác....................................................... 41 HÓA GLUCID ............................................................. 41

IỄ N

ÀN

6.1. H th

ng huy t ................................................................ 41

6.2. R i lo n chuy n hóa glucid ....................................................................... 42

CÂU H

NG GIÁ ............................................................................................... 43

HÓA H C VÀ CHUY N HÓA LIPID ...................................................... 45 PH N 1. HÓA H C LIPID .......................................................................................... 45 1. ..................................................................................................... 45 1.1. Phân lo i .................................................................................................... 45 1.2. Vai trò c a lipid ......................................................................................... 45 2. HÓA

LIPID .............................................................................................. 46

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2.1. Acid béo .................................................................................................... 46 2.2. Lipid thu n ................................................................................................ 46 2.3. Lipid t p .................................................................................................... 47

2. THOÁI HÓA LIPID .......................................................................................... 48

PH N 2. CHUY N HÓA LIPID .................................................................................. 48 1. TIÊU HÓA VÀ THU ................................................................................ 48

2.1. Thoái hóa glycegol .................................................................................... 48

U Y

2.2. Thoái hóa acid béo bão hòa ....................................................................... 49

2.3. Thoái hóa acid béo không bão hòa ............................................................ 52 LIPID ............................................................................................ 52

3.1. T ng h p acid béo bão hòa ....................................................................... 52

ẠO

3.2. T ng h p triglycerid .................................................................................. 52 4.

HÓA CHOLESTEROL ................................................................... 53 T ng h p cholesterol ............................................................................. 53

4.2.

S thoái hóa cholesterol ......................................................................... 54

H Ư

4.1.

HÓA LIPID .................................................................. 54

u hòa chuy n hóa lipid ..................................................................... 54

5.2.

R i lo n chuy n hóa lipid: ..................................................................... 54

TR ẦN

5.1.

NG GIÁ ............................................................................................... 55

CÂU H

10 00

C VÀ CHUY N HÓA ACID NUCLEIC .................................... 57 PH N 1. HÓA H C ACID NUCLEIC ........................................................................ 57 ..................................................................................................... 57 1. HÓA

ACID NUCLEIC .................................................. 57

2. THÀNH

Í-

3. DNA (DEOXYRIBONUCLEIC ACID) .................................................................... 59

-L

3.1. C u trúc DNA ............................................................................................ 59 Vai trò c a DNA .................................................................................... 59

ÁN

3.2.

IỄ N

ÀN

4. RNA (RIBONUCLEIC ACID) ................................................................................ 59 4.1.

C u trúc RNA ........................................................................................ 59

4.2.

Vai trò sinh h c c a RNA ...................................................................... 60

..................................................................... 60 1. QUÁ TRÌNH THOÁI HÓA .............................................................................. 60 2. QUÁ TRÌNH

................................................................................ 63

PH N 3. CHUY N HÓA ACID NUCLEIC ................................................................ 64 1. THOÁI HÓA ACID NUCLEIC ........................................................................ 64 1.1.

Thoái hóa ADN ...................................................................................... 64

1.2.

Thoái hóa ARN ...................................................................................... 64

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

ACID NUCLEIC .......................................................................... 64 www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2.1.

T ng h p DNA ...................................................................................... 64

2.2.

T ng h p RNA ...................................................................................... 66 NG GIÁ ............................................................................................... 66

C VÀ CHUY N HÓA PROTID ................................................. 69 PH N 1. HÓA H C PROTID ...................................................................................... 69 1. .................................................................................................... 69

CÂU H

2. ACID AMIN ..................................................................................................... 69

C u t o ................................................................................................... 69

2.2.

Phân lo i acid amin ................................................................................ 71

U Y

2.1.

2.3. Tính ch t c a acid amin............................................................................. 73 3. PEPTID ............................................................................................................. 74

ẠO

................................................................................................. 74

3.2. C u t o ....................................................................................................... 74

3.3. Cách g i tên ............................................................................................... 75

H Ư

3.4. Tính ch t hóa h c ...................................................................................... 75 ng g p trong thiên nhiên .................................................. 76

TR ẦN

4. PROTEIN .......................................................................................................... 78 ................................................................................................. 78

4.2. Phân lo i .................................................................................................... 78

10 00

4.3. C u trúc c a protein .................................................................................. 78 4.4. Tính ch t c a protein ................................................................................. 78 c c a Protein ................................................................ 80

4.6. M t s

4.5. Ch

ng g p ........................................................................ 82

-L

Í-

PH N 2. CHUY N HÓA PROTID ............................................................................. 82 1. .................................................................................................... 82 t ng quát ...................................................................................... 82

1.2.

Ngu n g c .............................................................................................. 82

1.3.

Tiêu hóa ................................................................................................. 83

THOÁI HÓA ACID AMIN ........................................................................ 84

ACID AMIN ................................................................................. 87

IỄ N

ÀN

ÁN

1.1.

PROTID ....................................................................................... 88

............................................................................................... 89

1. 2. THÀNH 3. Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

......................................................... 91 .................................................................................................... 91 HÓA SINH HÓA

.............................................................................. 91 GAN............................................................. 91 www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

XÉT

SINH HÓA

4.1.

H i ch ng suy gi m ch

4.2.

H i ch ng t

GAN

....................... 95

....................................................... 95 bào gan .......................................................... 96

4.3. H i ch ng t c m t .................................................................................... 96

............................................................................................... 97

C TI U ...................................................... 100 .................................................................................................. 100

CHUNG

..................................................... 104

HÓA

............................................. 105

4. THÀNH

DÒ

..................................... 105

.................................................................. 106

TRONG

ẠO

5. CÁC

3. TÍNH

............................................................................ 100

U Y

6.1. Protein ni u.............................................................................................. 106

H Ư

6.2. Urê ........................................................................................................... 107 6.3. Creatinin .................................................................................................. 107 CÂU H TÀI

TR ẦN

NG GIÁ ............................................................................................. 107 THAM

................................................................................... 109

10 00

Tài li u ti ng vi t ............................................................................................ 109 c ngoài ................................................................................ 109

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

Tài li u ti

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

HÓA SINH H C M c tiêu 1.

ng. c h c.

U Y

v hóa sinh.

H Ư

ẠO

Hóa sinh là môn h c nghiên c u v thành ph n hóa h c, c u t o, các tính ch t v t lý hóa h c, ch c c a các ch và quá trình chuy n hóa c a chúng trong s c nghiên c u các hi ng s ng b hóa h c. 2.

-L

Í-

10 00

TR ẦN

Môn h c a sinh h c và hoá h c. Nó còn liên u x y ra t bào. T quan m t thi t v i t bào h c vì h u h t các ph n ng hoá h h p thành c s ng, có nh bào c a nh khác nhau, t bào c a t ng lo i mô trong m có s khác bi t v c u trúc và ch ng s chuyên bi t c a các t bào và nh ng quá trình ti n hoá t n s khác bi ng và t o nên nh c i ch t liên t c, hi ng này liên quan m t thi t v i hi u. S s ng là hi các quá trình chuy n hoá v t ch t. Nh u ch nh nh kh p v i nhau, b m cho n i môi c luôn tr th nh.

ÁN

Hoá sinh h c g m 2 ph

ng.

: Nghiên c u các ch t c u t o có trong thành ph n c m phân t , nguyên t d a n li n r t m t thi t v i hoá h .

TO D

IỄ N

ÀN

v t

sinh i. Hóa sinh

ng: Nghiên c u các quá trình chuy n hoá, s ph n c a các ch t khi c hi u c a nh ng ph n ng sinh h n ng gi ch t, gi a hormon và các ch t ti p nh n, nghiên c u v m t hoá h c c a s i ch t trong m i liên quan v i toàn b ng xung quanh. Hóa s

trình hóa sinh h c s quá trình này.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

ng liên quan v i nhau r t ch t ch - vi c nghiên c u các quá u không có s nghiên c u các ch t tham gia trong các

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

G n li n v i nh ng thành t u c c nghiên c u hóa h c, y h c, và m t s ngành khoa h c khác, các nghiên c u t th k XVIII. Hàng lo t các h p ch t h c tách ra t th c v t và t các t ch ng v t: acid citric, acid malic, acid tatric, acid oxalic, urea và các alkaloid.

3.1.

c carbamid (urea) b

u ch

U Y

hoá h c c a s hô h p và s cháy. ng công Ti p theo các công trình chi t xu t, tinh ch và phân tích các ch t h trình nghiên c u t ng h p các ch t h nhân t o t các ch

ẠO

Cu i th k ng s li u v c u trúc hóa h c c a axit amin, saccarit, lipit, b n ch t c a liên k t peptit, b u nghiên c u axit nucleic.

3.2.

ng.

TR ẦN

v n chuy n t sinh v thô t t bào n m men có kh

H Ư

c lên men vô bào c cytocrom tham gia h th ng u tiên chi c enzym

10 00

Nhi u phát minh và ng d ng v c công nh nh b n ch t c a c ATP (Fiske và enzym là protein và k t tinh thành công urease (1926), chi t xu Subbarow, 1929), mô t vai trò c a ATP trong quá trình d tr và chuy n v n chuy n

Mac Carty ch ra DNA là

c a s di truy n, m

-L

Í-

rebs tìm ra chu trình acid citric (chu trình Krebs), Lohmann và Shuster tìm ra vitamin B1 là coenzym c a pyruvat decarboxylase.

IỄ N

ÀN

ÁN

u cho môn hóa sinh di truy n. , nh các tính ch t ch y u cu các ch ng T chuy n hoá các ch , nghiên c u c u trúc phân t protein, axit nucleic, liên quan c u trúc ch ng h c insulin. u hòa gen t ng h p protein, các quá trình t ng h p c làm rõ.

T 1970, b u nghiên c u t ng h p gen b c và ti p t c nghiên c u các quá trình sinh t ng h p acid nucleic, protein, s liên quan gi a bi i di truy n và các b nh lý y h c. u hóa sinh c a h th ng mi n d ch h c công b (Snell, Bena Cerraf và Dausset) và gi ng Nobel cho công trình nghiên c u g n các m u DNA c a Paul Berg. 1982, t ng h -interferon g n 514 c c th c hiên b i Leicester.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

c trao gi i Nobel nh não th x p i và

Trong quá trình phát tri n, nhi u ngành nh c i. V hoá sinh m t s ch h th ng quan tr ng có hoá sinh mi n d ch, hoá sinh di truy c bi t m t ngành m i g t hi c nh c a hoá s t cách tích c c vào thành tích chung c a hoá sinh.

u v prion c Y h c, m ra m t khái ni m m i v m khu ng v t.

U Y

4. 4.1.

c là thành ph n quan tr ng nh y ra các quá trình s ng. c chi m 70% th tr ng (trong t bào 50%,

ẠO

hóa h c ngoài t bào 20%).

H Ư

s ng, v i ng r C, H, O, N, S, P, Cl, Ca, Mg, K, nh Na là nh ng nguyên t r t c n thi t cho s s ng, 11 nguyên t này chi m g n 100% kh i ng toàn ph n c ng th c v t.

TR ẦN

Trong t s ng, ch y u là các nguyên t : C, H, O, N; m t s nguyên + t ng g id , Ka+, Ca++, Mg++, Cl-. Ngoài ra nh ng nguyên t d ng v c g i là y u t tr s ng.

10 00

4.2.

ng; t

m chung c a h u h t các ph n ng hóa h u ki n nhi t, áp su tác c a enzym; x y ra

m, liên h v i nhau theo

Í-

Nhi u ph n ng khác nhau cùng x y ra trong m t th m t trình t nh.

th s u có xúc nhanh và chính xác.

-L

ph n ng tinh vi, ph c t

c ki m soát nghiêm ng t. t

i, s n ph u hòa.

ÁN

Các s n ph m c a ph n ng, s n ph ph n cg

IỄ N

ÀN

Nh ng nghiên c u sinh h c ngày nay là nghiên c u m phân t , hóa sinh là khoa h c nghiên c u s s ng m phân t , nên có th nói các chuyên ngành nào c a sinh h ng v t h c, th c v t h c, vi khu n h c, sinh lý h c, t bào h c, mô phôi h u c n ph i trang b ki n th c và k thu t hoá sinh. Trong mi n d ch h c, nh c u trúc và ch c ch t là protein nh vào các k thu t hóa sinh. c lý h tác d ng c a thu c m

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

a các kháng th có b n

khoa h i hi u sâu v i t bào thông qua các tác d ng c a thu c (kích thích www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

s ng. T

Qua các nghiên c u hóa sinh n i ti t, hóa sinh th n kinh, nhi tác d ng c a thu c bi t và làm rõ, t c nghiên c u các lo i thu c m i có tác d ng hi u qu u tr . Bên c i hi u r tác d ng c a các thu c ch n hóa, kháng hormon,....

hay kìm hãm m t hay nhi u quá trình chuy hi tác d ng c a thu c.

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

TR ẦN

H Ư

ẠO

U Y

iv c h c, v ch ch t nghiên c u b nh nguyên, b nh lý, ch u tr b u liên quan ch t ch n hoá sinh, t ns i các phân t b nh lý x và tìm nh ng ch t ho t tính sinh h c có tác d ng phòng ch ng ho c ch a kh i b n l n trong vi c b o v và không ng ng nâng cao s c kh i trong vi c phòng ch ng b nh t t. Cung c p ki n th i hi u bi t sâu xa nguyên nhân b nh t t, giúp công tác ch n nh t t chính xá u ch nh li ng thu c k p th i nh s d ng t t công c hóa sinh lâm sàng.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

CÁC CH T XÚC TÁC SINH H C (VITAMIN ENZYM HORMON) M c tiêu

a hormon. c b n ch t hóa h c và tác d ng c a hormon.

c danh pháp và phân lo i theo qu c t c a enzym.

c thành ph n c u t o c a enzym.

ẠO

U Y

c và d u.

c c u t o và vai trò sinh h c c

H Ư

1.1. Ph n ng hóa sinh

TR ẦN

Ph n ng hóa sinh là t t c các ph n ng hóa h c x s ng. Ph n l n, các ph n ng hóa sinh là ph n ng thu n ngh ch do các enzym xúc tác.

T p h p các ph n ng hóa sinh chính là quá trình chuy n hóa các ch t, yêu c u:

T o hình.

T o thân nhi t. m b o ho

1.1.2.

Í-

ng hóa h c

c chia làm 2 lo i

-L

Các ph n ng hóa h

ÁN

Ph n ng 1 chi u không thu n ngh ch A

IỄ N

ÀN

Ph n ng 2 chi u chu n ngh ch A

ng s ng.

n xây d

10 00

T o ra các ch

ng 2

Ch t ph n ng

B B

k1 thu n A+B

S n ph m

C+D k2 ngh ch

V i: k1, k2 là h ng s (h s ) t T

Ban

u: [A] và [B] max

ng:

Ch t ph n ng

c a ph n ng.

v1 = k1[A][B] và v2 = k2[C][D] v1 max [C] = [D] = 0

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

S n ph m

v2 = 0

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Khi A ph n ng v i B t o C và D:

n nm

v1 = v2

tr ng thái cân b V i:

tr ng thái cân b

ng, ph n ng v n x y ra theo hai chi u v i t

= Kcb

U Y

[C][D] [A][B]

M i ph n ng thu n ngh ch có h ng s cân b ng (Kcb) riêng.

Ph n

(v nhi

Xét ph n ng t A

ng có th bi

10 00

ng t do: G = GB GB > GA

Ph n c cung c

Í-

G>0

GB < GA

-L

G<0

GA (Công sinh ra)

ph n

n ng không t x y ra theo chi u t A ng (ph n ng t ng h p trong hóa sinh)

B. Là các ph n

ÀN

Bi ng t do chu n Go: ph n ng x [A] = [B] = 1 mol/l, T = 25oC, pH = 0.V i ph n ng x

B, ch x y ra

ph n n ng có th t x y ra theo chi u t A

ÁN

Ph n

IỄ N

ng có th

ng t do c a A, B là GA và GB (G: Gibbs)

H Ư

ng t do là ph c).

s d

, ph n ng thu nhi t).

TR ẦN

1.1.3.

nhi

, ph n ng t a nhi t).

Ph n ng t do

ẠO

ng h c: có 2 lo i ph n ng

V m t nhi

v1 = v2 k1[A][B] = k2[C][D]

b ng nhau.

v1 gi m d n

[A] và [B] gi m d n

u ki n chu n khi thì pH = 7.

1.2. Ch t xúc tác sinh h c

Ph n l n các ph n s n ph m sinh h c, có tác d

u có ch t xúc tác. Ch t xúc tác sinh h c là n ng và gi nguyên sau ph n ng.

Có 3 lo i ch t xúc tác sinh h c: vitamin, enzym, hormon. trò quan tr ng nh t, là trung tâm tr c ti p tham gia các ph n ng hóa sinh.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2. VITAMIN

i và ng v t nhu c

U Y

c t ng h p ch y u th c v t và vi sinh v t. có th t ng h p c m t s ít v th nên ph i ti p nh n thêm ngoài vào b ng con ng th c

Vitamin là m t nhóm ch t h u có tính ch t lý, hoá h c r t khác nhau, tác d ng sinh v t khác u r t c n thi t cho s s ng c a sinh v t, nh iv i và ng v t. Khi thi u m t lo d n nh ng r i lo n v ho ng c th .

Có nhi u lo i v c g i tên theo nhi u cách g i theo ch cái, g i theo danh pháp hoá h c, g i theo ch c Ví d vitamin B1 còn có tên hóa h c là thiamin, ng th i theo ch c a nó còn có tên antinevrit.

ẠO

Ki u phân lo i vitamin c s d ng ph bi n nh t là d a vào kh n vào các dung môi, chia làm 2 nhóm: vitamin c và vitamin tan trong m .

2.1. Vitamin tan trong 2.1.1. Vitamin B1 (Thiamin) vitamin

10 00

Vitamin B1 là

TR ẦN

Vitamin tan trong m tham gia vào các ph n ng t o nên các ch t có ch c quan.

H Ư

Vitamin tan trong c ch y u tham gia vào các quá trình liên quan t i gi i phóng ng (quá trình oxi hoá kh , quá trình phân gi i các h p ch t h u )

trong thiên nhiên, vitamin B1 cao

ÁN

-L

Í-

vitamin B1 có th t n t i tr ng thái t do (Thiamin pyrophosphat), là d ng liên k t v i phosphat có vai trò quan tr ng trong quá trình trao i ch t c a . Thiamin pyrophosphat là coenzym xúc tác phân gi i các acid cetonic acid pyruvic, acid u vitamin B1 s chuy n hoá các acid cetonic b ng ng tr th tích lu các acid cetonic làm r i lo n trao i ch t và gây nên các b nh lý nguy hi m.

IỄ N

ÀN

Nhu c u vitamin B1 c là 1.5 mg/ ngày, tuy là lo ng h p gây ph n ng tuy ít g p. Ngoài gây s c ph n v khi tiêm, dùng vitamin B1 có th b các tác d ng ph t áp c p, ng a, n i m , kích thích t i ch tiêm. 2.1.2. Vitamin B2 (Riboflavin)

Vitamin B2 isoalloxa liên phosphat nên coenzym FMN và FAD ( vitamin B2 acid. Vitamin B2 B2 các enzym oxy hoáhoácho

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

B2 khí). vitamin quá trình oxy vitamin B2

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

a dày,

vitamin B2 2-3mg. 2.1.3. Vitamin B3 (Acid nicotinic, nicotinamid)

vitamin B2

Vitamin B3 coenzym NAD, NADP có trong các

vitamin

men. B3

khí.

ngoài da,

dày,

màng -25 mg vitamin B3.

hàng ngày

ẠO

sau da). N 2.1.4. Vitamin B6 (Pyridoxin)

màng

Vitamin B3 có tác

U Y

Vitamin B6 Pyridoxamin. Ba d ng này có th chuy n hoá l n nhau.

Piridoxol, Pyridoxal,

tác cho phosphorylase ... Vitamin B6 ...

TR ẦN

H Ư

Vitamin B6

các

ngoài da, -2 mg vitamin B6.

2.1.5. Vitamin B12 (Cyanocobalamin)

tóc

10 00

Vitamin B12 có c u t o ph c t p, trong thành ph n có ch a nhóm C, CO, amin. Thành ph n chính là nhóm porphyrin.

Vitamin B12 giúp cho vi c t o huy t t c u và h ng c u, tham gia vào các quá trình t ng h p nucleotid. Thi u vitamin B12 gây b nh thi u máu ác tính. c còn m t s

ÁN

-L

Í-

Ngoài các lo i vitamin trên, trong nhóm vitamin tan trong v vitamin B5, Bc, H... 2.1.6. Vitamin C (Acid ascorbic)

IỄ N

ÀN

v hóa (dehydro ascorbic). Vitamin C tham gia

quá trình sinh lý quan

trong

- Quá trình hydroxyl hoá do hydroxylase xúc tác. +2

- Duy trì -

/ Fe+3, Cu+1/Cu+2.

không

các Ngoài ra vitamin C còn tham gia vào

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

quá trình khác có vai

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

cam,... Nhu

70-80

vitamin C

kháng

c hình thành t Vitamin A có 2 d ng quan tr ng là A1 và A2. v caroten là ti n vitamin A. T m t phân t -caroten t o 2 phân t vitamin A.

2.2. Vitamin tan trong 2.2.1. Vitamin A (retinol)

ẠO

U Y

Có vai trò quan tr ng trong ch ti p nh n ánh sáng thành c a m t, tham gia vào quá trình trao i protid, lipid, saccharid. Thi u vitamin A b b nh quáng gà, khô m t, ch m l n, sút cân, gi m kh kháng.

). Trong

Vitamin D có trong trong phospho và canxi trong máu.

còi

các nhóm methyl -

vào vòng

Trong các

trí

) 2 và D3.

vitamin D có

TR ẦN

bò, lòng vitamin D vitamin D em

10 00

2.2.3. Vitamin E (Tocopherol)

cá,

vitamin D (

H Ư

Các v sán

0,5-1 mg/ngày. 2.2.2. Vitamin D

vitamin A ( 1-2 mg, em

Vitamin E có nhi u các lo i rau xanh, nh tr ng, m m h t hoà th o ...

phân

ÁN

-L

Í-

c, d u th c v t, gan

sinh

Nhu

vitamin E hàng

IỄ N

ÀN

vitamin E còn có vai trò quan ngày 20 mg cho 2.2.4. Vitamin K Vitamin K (prothrombin), vitamin K. Vitamin K có

cho quá trình sinh

các

làm

v trong

linh

rau má, cà -0,3 mg/ngày.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

3. HORMON 3.1. tác

Hormon tác

nó

U Y

các mô khác máu

và tác

các

sinh

ẠO

bào.

có

chia thành 3 nhóm:

TR ẦN

vào

H Ư

hoá

khác nhau.

3.2.

cholesterol.

- Hormon là peptid hay protein.

acid amin

10 00

3.2.1.

- Adrenalin và noradrenalin

ng trao i ch t, giúp bình ng. Thi u thyroxin gây nên thi u tuy n giáp ( uc n). Th a thyroxin gây n giáp (Basedow). 3.2.2. Hormon steroid

th phát tri n n, n

Nhóm

Vai trò -

Progestagen

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

- Thyroxin (tuy n giáp) tác d ng

máu.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Progesteron

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com -

Gluco-corticoid

Cortisol

lipid.

Mineral corticoid Andosteron

, Cl-.

Estrol 5

Estrogen

U Y .Q

Testosteron Tinh hoàn -

Androgen

Estron

ẠO

Estriol

3.2.3. Hormon là peptid ho c protein

TR ẦN

c bi

Hormon

peptid: Vai trò

10 00

i ch t

H Ư

ng trong quá trình ng trong máu.

Oxytoxin (HGF)

Vasopressin (ADH)

Melanotropin (MSH)

yên

Somatotropin (STH)

yên

Corticotropin (ACTH)

yên

Thyroid-Stimulating Hormon (TSH)

yên

giáp

yên

estradiol

Tyrocalcitonin

Í-

-L

TO ÀN Đ IỄ N

(FSH)

- Insulin:

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

trong máu

yên

bào

quá trình p Insulin có kh i

giáp

sinh

yên

ÁN

Langerhans Insulin

ng phân t

là 5800 Dalton, g m 2 chu i polypeptid liên www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

k t v i nhau b ng 2 liên k t disunfit. Chu i A có 21 acid amin, chu i B có 30 acid amin. Ti n ch t c a insulin là proinsulin và preproinsulin. - Glucagon:

3.500, g m 29 g c acid amin t o thành

Glucagon có kh i ng phân t chu i polypeptid m ch th ng.

glycogen.

quá

U Y

4. ENZYM

n ng hàng tri u

a enzym r t l n, có th ng r t th p.

H Ư

Kh l n v i li

ẠO

4.1.

CO2 + H2O

H2CO3

TR ẦN

Enzym xúc tác ph n ng là carbonic anhydratase, m t phân t enzym hydrat hóa ph n ng lên 10 tri u l n. 10 phân t CO2 trong 1 giây 5

i h s cân b ng mà ch làm cho ph n

10 00

c hi u (chuyên bi t) r t cao, n t nh nh.

nh v i nh

tr ng thái cân b ng.

-Amylase

Tinh b t

ng ph n ng

Maltose, Glucose Maltase Glucose enzym

Í-

4.2.

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

4.2.1. : 4 cách a) t + ti ase. Ví d : urease (urê), proteinase (protein) b) Tên tác d ng + ti ase. Ví d : oxidase (tác d ng oxy hóa), aminotransferase ( i amin enzym), decarboxylase (kh nhóm CO2) c) t, tác d ng + ti ase. Ví d : lactat dehydrogenase (kh hydro t lactat) d) ng g i : cách g i tên này không có ti ase. Ví d : pepsin, 4.2.2. vào tính chia thành a) Oxydoreductase: Xúc tác các - Dehydrogenase

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

enzym, n ta chia enzym ra làm 6 chia thành nhóm (siêu oxi hoá-

actat

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Oxidase - Reductase

-cetoacyl -ACP reductase

- Peroxidase: H2O2 + AH2

O2 + 2H2O A + 2H2O

- Catalase : 2H2O2

- Oxygenase (hydroxylase):

-450 +

+ O2

ROH + NADP + H2O

U Y

- Transcetolase và transaldolase

- Các acyl-, metyl-, glucosyl-transferase, phosphorylase

ẠO

- Aminotransferase AST, ALT

b) Transferase: X

- Các kinase

H Ư

- Các thiolase - Acetyl transferase

TR ẦN

- Các polymerase: DNA polymerase, RNA polymerase c) Hydrolase: X

phân.

- Các esterase - Các protease

- Các phosphatase

10 00

- Các glucosidase

Í-

- Các amidase

- Các phospholipase

-L

- Các desaminase adenosin deaminase

ÁN

- Các nuclease

d) Lyase: Xúc tác các

phân

không

IỄ N

ÀN

- Các decarboxylase

- Các aldolase - Các lyase: VD arginosuccinase. - Các hydratase

- Các dehydratase dehydratase.

. -hydroxyacyl-ACP

- Các synthase

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

e) Isomerase: Xúc tác cho các

phân hoá.

- Các racemase

- Các epimerase

-5 phosphat epimerase.

- Các isomerase

. .

- Các mutase

f) Ligase (synthetase): X .v.v

U Y

- Synthetase.

- Carboxylase 4.3.

- Ligase

ẠO

enzym

H Ư

nhóm ARN có tính xúc tác, protein. Tính vào protein. Enzym có phân xúc tác Dalton. Enzym tính hay phân tách thành thì tính xúc tác protein, enzym thành acid amin.

TR ẦN

pin...

(cofactor):

Protein

10 00

b) Protein

apoenzym.

Cu2+, Fe2+/Fe3+, Mn2+, Zn2+,...), c

oenzym), kim

ÁN

-L

Í-

: kim .

coenzym và

Coenzym

Biocytin

CO2

Coenzym A

Nhóm Acyl

TO ÀN Đ IỄ N D

V n chuy n

- Deoxyadenosylcobalamin (coenzym B12)

alkyl

Flavin adenin dinucleotid Lipoat

acyl

Nicotinamid adenin dinucleotid

Ion Hydrid (:H-)

Pyridoxal phosphat

Nhóm Amin

Tetrahydrofolat

Nhóm 1 Carbon

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

-L

Í-

10 00

TR ẦN

H Ư

ẠO

U Y

4.4. 4.4.1. Trong t bào - Lysosom: AND-ase, ARN-ase, cathepsin, - Ty th : các enzym c a chu trình Krebs, enzym oxy hóa acid béo, chuy n amin, kh - Nhân: aldolase, enolase, ATP-ase, photphoglyceraldehyd dehydrogenase, photphatase, 4.4.2. Trong các t ch - Enzym phân h y glucose: aldolase, photphohexo isomerase ... có trong gan, niêm m c, ru t, th n, nhau thai. - GOT có - Photphatase ch có ti n li t tuy n. Có s liên quan m t thi t, xem xét m c hi u c a enzym trong lâm sàng. Qua th c t xét nghi m th y r ng: - GOT: - GPT, SDH: - CPK: - LDH: 4.4.3. Enzym huy a) Enzym ch c t o ra gan, có n Lo ch c, g m các enzym và ti cholinesterase gi , ceruloptamin, c máu. ti b) Enzym không có ch Ho c a các enzym này huy t th p, g m các enzym t các tuy n ti t ra (amylase t c b t, tuy n t y; lipase, photphatase acid t tuy n ti n li Các enzym n ng không có huy n ch t v i các thành ph i t bào.

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

IỄ N

ÀN

ÁN

ng có tr ng phân t th c th n, ch y u có ngu n g c t th n c tách ra trong quá trình thay th t bào. c ti u còn có th có ngu n g c t h ng c u, b ch c u, các t bào bi u mô, ch t bài ti t c a các tuy n và vi khu ng ti u. 4.5. 4.5.1. -

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

n li t tuy n. ti n tri n. n. y.

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

Amylase, l Photphatase ki

t t y c n tr . ng d n m t.

enzym Do khi m khuy t v chuy n hóa. Do b nh lý v enzym. T dày gi m uropepsinogen, pepsin. Th c ti u.

4.5.2. -

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

U Y

4.6.

-L

Í-

10 00

TR ẦN

H Ư

ẠO

Enzym có m t v trí quan tr ng trong y h c bi nh nh tính enzym trong hóa h c lâm sàng và phòng thí nghi m ch n nay trong y h t hi n lãnh v c m i g i là ch , nh m: nh n i s h tr c a enzym. nh ho t tính xúc tác c a enzym trong m u sinh v t. nh n t v i s h tr c a thu c th enzym u. Dùng enzym ng các ch t, ph c v công vi c xét nghi m ch b nh, ví d : ki c ti u, u Dùng enzym làm thu c ví d protease làm thu c t c ngh n tim m ch, tiêu m v t ng hô h p, ch ng viêm, làm thu ph n c a các lo i thu c dùng trong da li u và m ph Trong y h s n xu i ta còn nuôi c y vi sinh v t s n xu t ra kháng sinh, ch dùng enzym c và tinh ch các huy t th c ch a b nh. c s d ng ph i h p v i coenzym A, cytocrom C, ATP, carboxylase ch thu u tr tim m ch, b nh th n kinh, ph i h p v i enzym th ch a b nh thi u enzym tiêu hóa. B ng 2.4. M t s enzym s d u tr

ÁN

TÊN ENZYM

Saccaromyces cereviciae

Cao uric máu

Lipase

Rhiropus arrhizus

tr tiêu hoá

- amylase

tu heo

tr tiêu hoá

-amylase

Aspergylus oryzae

tr tiêu hoá

Urate oxidase tái t h p

Saccaromyces cereviciae

Cao uric máu

Lipase

Rhiropus arrhizus

tr tiêu hoá

Urate oxidase tái t h p

ÀN Đ

U TR

IỄ N

NGU N G C

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

tr tiêu hoá

-amylase

Aspergylus oryzae

tr tiêu hoá

Papain

Carica papaya

Làm s ch Nucleotid c m c t s ng b l ch

Pepsin

d dày heo

h tr ch dày, loét DD

Protease

Bacillussubtilis

Làm s ch v

Serrapeptase

Serratia E 15

Thrombin

Huy

Plasmin

Huy

Lactase

Nhi u ngu n

tu heo

U Y

- amylase

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

ẠO

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

H Ư

Kháng viêm

TR ẦN

c ti

i hay t bào

dung

n p

-L

NG GIÁ 6:

ÁN

CÂU H

Í-

Làm s ch v Không lactose

B 10 00

Urokinase

Ch y máu ngo i biên, b nh fibrin

C. Tham gia vào quá trình

ng máu

IỄ N

ÀN

A. Tham gia vào c

A.Vitamin E

B. Vitamin B5

C. VitaminA

D.VitaminB

cho: A.

và phosphor

B Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

C. D

B. Vitamin B1, B2

C. Vitamin PP, B6, B12

D. Vitamin A , D, E, K

A. Vitamin C , Vítamin A

các vitamin sau :

U Y

C. Trao

ẠO

7. B. Isomerase

C. Lygase

D. Transferase

H Ư

A. GOT t ng, GPT t ng, GOT t

D. Amylase máu t ng

9. Multienzym là:

-L

ÁN

10.

Í-

n GOT

10 00

C. GOT, GPT t ng nh nhau

n GPT

B. GOT t ng, GPT t ng, GPT t

TR ẦN

A. Lyase

IỄ N

ÀN

-c

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

N HÓA CHUNG C A CÁC CH T M c tiêu 1. Gi

c b n ch t c a s hô h p t bào.

n c a chu trình Krebs. ng gi i phóng c a s hô h p t bào, chu trình Krebs.

U Y

s ng.

ng quan tr

c các liên k

2. K

a s hô h p t bào, s phosphoryl hóa và chu trình Krebs.

ẠO

1.1. Khái ni m

TR ẦN

H Ư

t n t i và phát tri s ng h p th các ch t khác nhau t ng ngoài, làm bi i các ch t m t t o nên các y u t c u t o c a b th s ng, m t khác th ng ngoài các s n ph m phân gi i c n ph m hình thành trong quá trình s ng c c hi c là do các bi i hóa h c liên t c x i ta g i toàn b các bi i hóa h i ch t.

10 00

i ch t bao g m nhi u khâu chuy n hóa trung gian, di n ra ph c t p trong S t ng mô, t bào. G n: ng hóa (t ng h p) và d hóa (phân gi i) t o nên chu k i ch t liên t c. ng bên ngoài, bi n thành ch t ph c t

-L

c l i, d hóa là s bi i các ch t ph c t p thành các ch ng c n thi t cho ho ng s ng.

n và gi i

ÁN

Í-

ng hóa là s h p th các ch t m i t chúng thành sinh ch t c ; bi i các ch s .

IỄ N

ÀN

Trong quá trình d hóa, x y ra nhi u lo i ph n ng hóa h -kh , th y phân, chuy n nhóm, t -kh sinh h tr ng nh t trong s gi ng, m t ph c t i d ng nhi t (kho ng 50%), ph n còn l c tích tr i d ng ATP (kho ng 50%). r ra quá trình d

ng hóa và d hóa x y ra liên t c liên quan v i nhau và không tách ng cho nên ng th i ph i x y cung c ng hóa.

1.2. i ch v t. Song song v i s ng.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

ng là b n ch t c a ho i ch t bao gi

ng s ng

m i sinh

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Quá trình chuy s ng mang tính th ng nh t và riêng bi t. Nhìn ng chuy n hóa l n trong m ng v t, th c v u theo nh nhau. Tuy cá th t ng loài thì l i có nh ng nét riêng bi t. Các ph n ng hóa h nhi 37oC và enzym xúc tác.

u ki n pH trung tính,

iY-D

U Y

1.3.

u khi n b i h th ng th n kinh.

ng v t, các quá trình chuy

x y ra liên t

c quy lu t chuy n hóa c a v t ch t,

u khi

ng có l i cho con

c nguyên nhân b nh do r i lo n chuy n hóa, ch

nh s m, chính

ẠO

xác.

N i.

c lý c a thu c, giúp cho công tác nghiên c u

H Ư

Gi c các tác d thu c m i hoàn thi n.

2.1.1. Khái ni m

n t gi a các ch t tham gia ph n ng,

10 00

làm bi

i oxy hóa-kh i s oxy hóa c a chúng.

TR ẦN

oxy hóa -

2.1.

n t ho c hydro.

- S oxy hóa là s tách m t hay nhi n t ho c hydro.

- S kh là s

-L

Í-

Trong ph n ng oxy hóa-kh , s oxy hóa và s kh các ch t di n ra song song vì nt c truy n t ch t b oxy hóa sang ch t b kh

ÁN

Ph n ng oxy hóa-kh th c ch t g m hai ph n v i nhau. Bao gi t oxy hóa và ch t kh , t p h p nhau thành c p hay h th ng oxy hóa-kh .

Tùy theo nhi ng nh n e- nhi -kh

-kh (E) các thành ph n oxy hóa và kh mà m t c p oxy hóa-kh có xu ng này t o cho dung d ch m t th i là th c tính theo công th c Nernst:

IỄ N

ÀN

2.1.2. Th

E =

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Eo +

Cox

Ckh

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

V i:

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

E: Th

-kh

R: H ng s

Eo: Th

-kh chu n

T: Nhi

tuy

r s Faraday (96,500 Coulomb hay 23,07 Kcal.vol-1.mol-1) nt

i ch t d ng oxy hóa trong dung d ch

Ckh: N

ch t d ng kh trong dung d ch

Cox: N

n: S

U Y

Th -kh bi u hi n s cho và nh n e- c a h th ng: h th ng có E th p, n ch t kh l a là h th ng có E th p d cho e và h th ng có E cao d nh n e . Hydro hay e s di chuy n t h th ng có th n h th ng có th

ẠO

2.2. Phosphoryl h

2.2.1.

H Ư

S phosphoryl hóa là s g n k t acid phosphoric (g c phosphat) vào m t phân t i xúc tác c a enzym phosphorylase. Ph n ng c n cung c ch t h tích tr trong nh ng liên k t phosphat.

TR ẦN

Phosphorylase PO3H2

R PO3H2 + H2O

t liên k t phosphat nh enzym phosphatase, gi i o thành liên k t phosphat).

10 00

S kh phosphoryl là s c ng (b

(kinase)

R H + HO

Phosphatase R H + H3PO4

R PO3H2 + H2O

-L

Í-

Phosphoryl hóa là m t trong nh ng ph n ng quan tr ng b c nh t trong chuy n hóa các ch y u trong vi c tích tr và v n chuy ng.

ÁN

2.2.2. Các lo i liên k t phosphat ng t

IỄ N

ÀN

k t phosphat, các liên k ng và liên k

c gi i phóng t quá trình th y phân c c chia làm hai lo i: liên k ng.

a) Liên k

ng, ký hi u:

Khi th y phân c t liên k t này ch có t 1000 Trong các liên k t phosphat ch b) Liên k Khi th y phân c M t s liên k -

ng, ký hi u: t liên k

t các liên

c gi i phóng. ng. P

ng gi i phóng l ng:

Liên k t pyrophosphat (Anhydrid phosphat): Adenin-Ribose-P~P~P (ATP)

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Liên k t acylphosphat: R-COO~P (t o thành do g c acid c a ch t h v i g c acid phosphoric). - Liên k t enol phosphat: liên k h p v i nhóm ch c c a c a ch t h

Liên k t Amit phosphat: do g c acid phosphoric k t h p v i nhóm amin c a ch t -NH~P

c t o thành do g c acid phosphoric k t

là ATP. ATP có m t liên k t ng.

Ch t liên k t phosphat quan tr ng nh t c ng và hai liên k

U Y

th p

ng khác

ẠO

Ngoài các liên k ng còn các liên k t t thioste, trong acetyl coenzym A (CH3-CO ~S CoA).

Hô h p t bào l t cháy các ch t h (quá trình oxy hóa-kh t bào hay quá trình oxy hóa sinh h c) cho s n cu i cùng là CO2 và H2O. Trong k t h p hydro và oxy t c g i là s hô h p t bào.

H Ư

3.1.

6 CO2 + 6 H2O + 688 kcal

10 00

C6 H 12O6 + 6 O2

TR ẦN

, oxy không khí tr c ti p tác d ng v i carbon và hydro c a các ch t h uc t o thành CO2 và H2O. Ph n ng x y ra r t nhanh và m c gi i phóng ngay, t a nhi t m nh và có th có ng n l a.

, oxy không tr c ti p tác d ng v i carbon và hydro c a các ch t h u n ng x y ra qua t c gi i phóng d c tích tr l i, nhi n l a.

-L

Í-

CO2 c t o thành do s kh nhóm carboxyl c a các phân t h d ng c a enzym decarboxylase, ph n ng này không gi i phóng nhi R-COOH

i tác ng.

R-H + CO2

c t o qua m t dây chuy n ph n ng g m các quá trình tách d n hydro ra kh t và v n chuy n qua m t chu i dài các ch t trung gian, cu i cùng t i oxy. Trong quá trình này, hydro và oxy phân t c ho t hóa thành d ng ion H+ và O2d dàng k t h p v i nhau t o thành H2O và gi i phóng nhi ng.

IỄ N

ÀN

ÁN

Tóm l i, b n ch t c a s HHTB là quá trình v n chuy n hydro t c, là quá trình v n chuy n t và gi

t t i oxy .

3.2. Có th chia chu i hô h p t bào

n 1: Chuy n hydro t t (AH2) sang NAD+ (Nicotinamid Adenin Dinucleotid) nh enzym dehydrogenase có coenzym NAD+: AH2 + NAD+ Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

A + NADHH+ (ph n l n chuy n cho chu i HHTB) www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

n 2: NADHH+ chuy n hydro cho FAD (Flavin Adenin Dinucleotid FMN) ho c FMN (Flavin Mononucleotid) nh enzym dehydrogenase có coenzym FAD NADHH+ + FAD

NAD+ + FADH2 t mà không qua NAD+.

ng h p FAD (FMN) nh n hydro tr c ti p t

FAD + CoQH2

FADH2 + CoQ

n 3: FADH2 chuy n hydro cho coenzym Q

CoQH2 + 2cyt b Fe3+

CoQ + 2cyt b Fe2+ + 2H+

U Y

n 4: CoQH2 nh hydro và chuy nt n h th ng cytocrom (cyt), t cyt b cyt c1 cyt c cyt a cyt a3 (cyt a3 còn g i là cytocrom oxydase hay enzym hô h p warburg).

2cyt b Fe3+

+ 2cyt c1 Fe2+

2cyt c1 Fe2+ + 2cyt c Fe3+

2cyt c1 Fe3+ + 2cyt c Fe2+

2cyt c Fe2+ + 2cyt a Fe3+

2cyt c Fe3+ + 2cyt a Fe2+

2cyt a Fe2+ + 2cyt a3 Cu2+

2cyt a Fe3+ + 2cyt a3 Cu+

H Ư

ẠO

2cyt b Fe2+ + 2cyt c1 Fe3+

TR ẦN

n 5: Cyt a3 chuy n t cho oxy phân t t o thành ion O2-, O2- g n v i 2H+ t CoQH2 tách ra t o thành phân t c:

H2O

10 00

2 H+ + O2-

2 cyt a3 Cu++ + O2-

2 cyt a3 Cu+ + ½ O2

ng s n ph m cu i cùng c a chu i HHTB là H2 ng h p x y ra ph n ng sau: 2 cyt a3 Cu+ + ½ O2

2 cyt a3 Cu++ + 2OH2O2

-L

Í-

2 H+ + 2O-

H2O2

Toàn b chu i hô h p t bào t flavoprotein, coenzym Q, h th

t d ng kh AH2 t i oxygen phân t qua AD, c trình bày hình 3.1.

c hình thành, ch t này s b th y H2O + ½ O2

IỄ N

ÀN

ÁN

H2O2 là m t ch iv it phân ngay nh enzym catalase:

y, quá trình v n chuy n oxygen t o ra H2O, th c ch t là m t i electron (cho và nh n) m t cách liên t c. B n ch t c a nó là m t quá i ta g i hô h p t bào là oxy hóa-kh sinh h c. Quá trình trình oxy hóa kh . Vì v c g i là chu i trung bình, trong m t s ng h p, chu i HHTB có th kéo dài hay rút ng thu c vào th -kh c t.

- Khi oxy hóa pyruvat ho -cetoglutarat, hydro tách ra c g n vào lipothitamin + pyrophosphat (LTPP) r i m i chuy n t i NAD , g i là chu i dài: t Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

LTPP

NAD+

FAD

Cytocrom

Oxy

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Khi oxy hóa acid béo, hydro t c g i là chu i ng n FAD

Cytocrom

Oxy

Hình 3.1

chu i hô h p t bào

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

TR ẦN

H Ư

ẠO

U Y

c chuy n th ng t i FAD. Chu i HHTB

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

4. CHU TRÌNH KREBS (Chu trình acid citric, chu trình acid tricarboxylic)

-Ketoglutarat

Hình 3.2.

chu trình Krebs

i ta có th n 1:

n: acetyl CoA v i oxaloacetat (OOA) t o thành citrat

IỄ N

ÀN

4.1.

ÁN

-L

Í-

10 00

TR ẦN

H Ư

ẠO

U Y

u b thoái hóa trong t n m t s n ph m chung Các ch là g c acetyl coenzym A (acetyl CoA: CH3-CO ~ ScoA), ch t này ti p t c oxy hóa n s n ph m cu i cùng là CO2 và H2 c th c hi n u ki n hi u khí trong ty th c g i là chu trình Krebs.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

n 2: ng phân hóa citrat thành isocitrat, qua trung gian là cis-aconitat c xúc tác b i enzym aconitase.

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

H Ư

ẠO

U Y

n 3: oxy hóa-kh -ketoglutarat, qua ch t trung gian oxalosuccinat và enzym isocitrat dehydrogenase có coenzym NAD+.

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

TR ẦN

n 4:

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

ẠO

U Y

n 5: t o succinat t succinyl CoA, succinat thiokinase (succinyl-CoA synthetase) xúc tác và c n m ng gi i d ng GTP, n thành ATP.

10 00

TR ẦN

H Ư

n 6: oxy hóa succinat thành fumarat, v i enzym succinat dehydrogenase có coenzym FAD xúc tác.

ÁN

-L

Í-

n 7: hydrat hóa fumarat thành malat, fumarase xúc tác.

IỄ N

ÀN

n 8: oxy hóa malat thành oxaloacetat, enzym malat dehydrogenase có coenzym NAD+ xúc tác. Ph n ti p t c tr l i v i m t phân t acetyl CoA m i.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

4.2. n ng K t qu c a chu trình là s oxy hóa hoàn toàn g c acetyl, tro kh carboxyl lo i d ng CO2 và b n ph n ng oxy hóa cung c p 4 c p hydro chuy n oxy trong chu i HHTB t o thành H2 ng.

3 ATP

n 4 gi i phóng 1 NADHH+

vào chu

3 ATP

n 6 gi i phóng 1 FADH2

vào chu

3 ATP

n 8 gi i phóng 1 NADHH+

vào chu

n 5 gi i phóng 1 GTP

vào chu

n 3 gi i phóng 1 NADHH+

U Y

trong chu trình Krebs bao g m:

1 ATP

ẠO

3 ATP

12 ATP

T ng c ng:

H Ư

p các s n ph m trung gian c n thi t n ng t ng

Ngoài

t cho hydro, các ch c chuy n ng t o thành c a chu trình, m t ph n t a ra i d ng ATP cho s d ng trong các quá .

TR ẦN

Chu trình Krebs cung c p nhi chu t i d ng nhi t, m t ph n tích tr l trình t ng h p và sinh h

4.3.

10 00

h p, chuy n hóa

ng h

nên

Chu trình Krebs là v trí n i li n v i các quá trình chuy n hóa khác c chu trình tr thành v u hòa chuy n hóa các ch t.

ÁN

-L

Í-

Chu trình Krebs có m i liên quan v i HHTB và phosphoryl hóa: Chu trình Krebs cung c t cho hydro cho chu i HHTB, trong chu i HHTB chúng b t tích tr i d ng ATP.

NG GIÁ

IỄ N

ÀN

CÂU H 1.

trong c

2. A. H2O

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

B. CO2 và H2O

C. H2O2

D. H2O và O2

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

3. A. B.

C. 3 ATP

D. 12 ATP

B. 4 ATP

A. 5 ATP

U Y

4. N ng l

ẠO

H Ư

TR ẦN

D.Cây không có lá màu xanh

7. Quá trình

n thành acid amin, acid béo, monosaccarid...

10 00

A. B.

D. Câu A và B

-L

Í-

ng l

ÁN

A. Quá

ÀN

D. Câu A và B

IỄ N

oài.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

. HÓA H C VÀ CHUY N HÓA GLUCID M c tiêu 1. 2. N

i và vai trò c a glucid.

4. Trình

c quá trình thoái hóa glucid

c quá trình sinh t ng h p glycogen.

c nh ng nguyên nhân gây r i lo n chuy n hóa.

c quá trình tiêu hóa và h p thu glucid.

c c u t o và tính ch t c a các mono- và ligo-saccharid.

ẠO

U Y

t bào và mô.

PH N 1. HÓA H C GLUCID

H Ư

1. 1.1.

TR ẦN

Glucid là h p ch t h ng, có ch a các nguyên t C, H, O, trong phân t có ch a m t hay nhi u saccarid. Có công th c chung (CH2O)n.

1.2. Vai trò

10 00

th c v t, glucid chi m khoãng 80% tr ng khô, là thành phân các mô nâng (cellulose) hay d ng tích tr v i ng l n (tinh b t). ng v ng glucid ng không quá 2%. th p

1.3.

-L

Í-

Glucid là thành ph n quan tr ng trong m i sinh v , glucid v a có vai trò c u t o v a có vai trò chuy ng. Nó có th c t ng h p t m t ng nh lipid và protein, song ph n l c cung c p t th c v t. c u t o c a glucid không b th y phân t có ch a nhi u và m t nhóm kh oxy

IỄ N

ÀN

ÁN

1.3.1. Monosaccarid: thành nh ng ch (aldehyd hay ceton).

1.3.2. Oligosaccarid: g m 2-10 ose n i nhau b ng các liên k t glycosid. Tùy theo s monosaccarid mà g i tên khác nhau. n và quan tr ng nh t là các disaccarid. a) Disaccarid

ng s a), maltose.

b) Trisaccarid: maltosetriose, rafinose. c) Oligosaccarid trong glycoprotein có th ch a t i 14 monosaccarid. 1.3.3. Polysaccarid: là nh ng glucid khi th y phân cho ra nhi monosaccarid. Tùy vào b n ch t các thành ph n t o ra khi th y phân mà có các tên g i khác nhau.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Tên g i theo s C

CTPT

Aldose

Cetose

Triose

C3H6O3

Aldo-triose

Ceto-triose

Tetrose

C4H8O4

Aldo-tetrose

Ceto-tetrose

Ribose

Ribulose

Pentose

C5H10O5 Aldo-penose

Ceto-penose

Hexose

U Y

Fructose

Ceto-hexose

ẠO

Aldo-hexose

Glucose C6H12O6

S C

2. MONOSACCARID 2.1. B ng 4.1: Tên g i c a m t s monosaccarid

a monosaccarid

TR ẦN

2.2.

H Ư

Tùy theo s C trong m ch hydrocarbon mà có th g chia saccharid thành 2 phân nhóm là aldose và cetose d a vào nhóm ch c aldehyd hay ceton trong phân t . c, không tan c và có v ng t; có tính ho t quang (tr

Các monosaccarid là nh ng ch trong dung môi h o tinh th i x ng). biose vì không có C*- carbon b

10 00

2.2.1. Tính ch t do nhóm aldehyd, ceton a) Ph n ng v i các ch t oxy hoá

c brom:

ng aldose s thành acid aldonic, v i cetose

- Ch t oxy hoá nh ph n ng không x y ra.

c ch c

ub c

-L

Í-

- Ch t oxy hoá m c có s oxy hoá x y ra 3 m t và ch c u chuy n thành acid.

c khi

- Tác nhân oxy hóa là Cu++: T ng ki m nóng, các saccarid endiol không b kh nhanh các ion kim lo i n ng (Cu++, Mg++ thành ion có hóa tr th p hay các ion kim lo i thành kim lo t các n h nh ng, acid.

d ng cao o

IỄ N

ÀN

ÁN

- N u b o v nhóm -OH glucoside b ng cách oxy hoá b c brom, s n ph m t o thành là acid uronic.

b) Ph n ng v i ch t kh -

T o polyalcohol: Khi b kh : monose s bi n thành polyalcohol.

- T o ozazon: Tác d ng v i amin, c có th d a vào d ng tinh th t nh n ra lo

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

ng là các ch t tinh th , vì v y ng.

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2.2.2. Tính ch t c a nhóm -OH Các g u c a monose có kh th pv CH3COOH, H2SO4, H3PO t o thành este. Các este phosphat quan tr g p trong chuy n hóa: glucose-6-phosphat, fructose-6-phosphat, ribose-52.2.3. Tính ch t do nhóm -OH bán acetal, t o thành liên k t glycosid

U Y

ng v i các d a monosaccarid có th c các d ng liên k - -glycosid. S t o thành các có th x y ra gi a các monosaccarid v i nhau t o thành oligo- và polysaccarid.

2.2.4. Các monosaccarid quan tr ng

B ng 4.2: Các pentose có vai trò sinh lý quan tr ng T m quan tr ng/ hóa sinh

ẠO

Ngu n

D u hi u lâm sàng

Ribose

Acid nucleic

Ribulose

Trong chuy n hóa

Thoái hóa glucose.

Xylose

Gum g , proteoglycan và glycoamino-glycan

TR ẦN

H Ư

Ch t trung gian trong quá trình thoái hóa glucose . Tham gia vào c u t o acid nucleic và coenzym.

Xylusoe

ng thoái hóa acid uronic

c ti u c i pentose ni u

10 00

Thành ph n c a glycoprotein

Í-

Glucose

ÁN

Fructose

IỄ N D

T m quan tr ng

c ti

i ng kèm

Các d ch, m t ong, Không dung n p fructose Có th bi i thành th ng b m sinh t glucose gan và ru t mía và inulin. fructose h ng máu

Galactose

Th y phân lactose

Chuy n hóa thành glucose c t ng h p tuy n vú t o lactose, thành ph n chính c a glycolipid, glycoprotein

D - Mannose

Th y phân m t s gum và nh a cây

thành ph n c a nhi u glycoprotein

D u hi u lâm sàng

D ch th y phân tinh ng v n chuy n qua ng mía, máu và là d ng s d ng b b maltose và lactose chính c a các t ch c

ÀN

Ngu n

-L

B ng 4.3: Các hexose có vai trò sinh lý quan tr ng

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Không có kh chuy n hóa gây galactose huy t và b c th y tinh th

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

3. OLIGOSACCARID

se, trong thành ph n phân t còn ch a

- Disaccarid kh tiêu bi nhóm -OH glucosid.

Do các monose liên k t nhau b ng liên k t glycosid, t o thành gi a -OH glucosid c a ose này v i -OH glucosid c a ose kia, hay gi a nhóm -OH glucosid c a ose này v i -OH không ph i glucosid c a ose kia. Disaccarid ch có tính kh khi ít nh t m t trong 2 nhóm -OH glucosid tr ng thái t do.

trong thành ph n phân t không

U Y

- Disaccarid không kh tiêu bi ch a nhóm -OH glucosid.

Các disaccarid có vai trò sinh lý quan tr ng:

ẠO

3.1. Maltose

Do 2 phân t -D-glucose liên k t v i nhau v trí C1-C4, nhóm -OH glucosid C1 c a phân t này k t h p v i nhóm u c a phân t kia C4.

ng s a)

TR ẦN

3.2. Lactose

H Ư

Maltose it g p tr ng thái t ng thu nh n b ng cách th y phân tinh b t, có nhi u trong m m lúa và m ch nha (maltum) nên g i nó là maltose.

Do m t ph n t -D-galactose và m t phân t nhóm v trí C1-C4. Lactose có trong s

10 00

3.3. Saccarose

-glucose k t h p v i nhau nh ng v t nên còn g ng s a.

Do m t ph n t -D-glucose liên k t v i m t phân t -D-fructose qua 2 nhóm . Saccharose còn g ng OH glucosid v trí C1-C2 ng c c i, r t ph bi i v i dinh ng c i.

-L

Í-

4. POLYSACCARID

ÁN

Polysacc tr ng phân t r t cao, do nhi u g c monosaccarid k t h p v i nhau nh các ki u liên k - ho -glycosid. Công th c chung: (C6H10O5)n.

IỄ N

ÀN

Tùy vào thành ph n monose, polysaccarid c chia thành polysaccarid thu n (ch a m t lo i monose) và polysaccarid t p (có ít nh t 2 lo i monose).

Polysaccarid is ng-th c v t. Tùy theo c chia thành các nhóm: polysaccarid th c v t, ng v t, vi sinh v t. M t ngu n g s polysaccarid ng g t, glycogen, cellulose... 4.1. Polysaccharid 4.1.1. Tinh b t n glucid quan tr ng trong kh u ph n th Tinh b t là m t polysaccarid d tr c a th c v t, có nhi u trong các lo i c , h c c u t o khác nhau tùy ngu n g c.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

ng v t. c

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

t tinh b t ph ng lên r t nhanh t o nh n bi t tinh b t là tác

c tìm th y tr

n nay còn

ng v m.

có ch a liên k dài m ch nhánh ng

-(1-4) và i

Có c u t o gi

U Y

Là polysaccarid d tr tìm th y trong m t s th c v

Tinh b t có c u t o hai ph n: amylose và amylopectin, ngoài ra có kho ng 2% i d ng ester. T l amylopectin/amylose ng khác nhau là khác nhau. Amylose và amylopectin khác nhau v c u t o và tính ch t. 4.1.2. Glycogen

Tinh b thành dung d ch keo g i là h tinh b t. Ph n d ng v i iod, cho màu xanh tím.

ẠO

-(1nhánh g m 11-18 g c -D-glucose. 4.1.3. Cellulose

H Ư

Là thành ph n ch y u c a vách t bào th c v t, g m nhi u m ch th ng ch a các -D-glucopyranose liên k t v i nhau b ng liên k t 1-4 glucosid. Cellulose có d ng hình s i dài, nhi u s i k t h p song song v i nhau thành chùm nh các liên k t hydro, m i chùm ch a kho ng 60 phân t cellulose.

TR ẦN

i, cellulose không có giá tr tiêu hóa. M t s nghiên c u cho th

10 00

4.2. Polysaccarid 4.2.1. Acid hyaluronic

ng vì không b th y phân trong ng u hòa tiêu hoá..

Í-

Acid hyaluronic r t ph bi n, là thành ph n quan tr ng c a mô liên k t, tìm th y y tinh th m t, có tác d ng v ng và b o v bên trong d ch kh trong t ch ng l i s xâm nh p c a vi khu c khác. Acid hyaluronic có tr ng l ng phân t r t l n, c u t o b i chu i disaccarid l p l i g m: acid -glucuronic và N-3).

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Acid hyaluronic b th y phân b i hyaluronidase, enzym c tìm th y trong vi khu n gây b nh, trong tinh trùng. Hyaluronidase t o d noãn c a bu n tr ng, m u t giúp cho các ch t khác và vi khu n gây b . 4.2.2. Chondroitin sulfat

a thi c 4.2.3. Heparin

u t o b i chu i disaccarid l p l i g -glucuronic và N-3). Ch a nhi u trong mô liên k t, là thành ph n không th i d ng ph c ch t nh y chondromucoid.

Là glycosaminoglycan acid, g m acid iduronic và glucosamin g tìm th u tiên ng ch ng l i s n s bi c dùng làm ch t và ch

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

c nh máu

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Heparin còn có tác d ng gi i phóng lipoproteinase t t ch c vào huy Enzym này xúc tác s phân h y các ph c h p lipoprotein trong quá trình v n chuy n và chuy n hóa lipid.

1. 1.1.

U Y

Quá trình tiêu hóa glucid t th s th y phân c a các ezym trong h tiêu hóa t o thành s n ph m c a glucid là disaccarid, monosaccarid. S n ph m cu i cùng ch y u là các glucose và m t s ít là fructose, galactose .... u S n ph m th c h p th qua t bào niêm m c ru ng x y ra u ph n ru ch c n gan. gan, m t ph c gan s d ng, m t ph c d tr i d ng glycogen, ph n còn l nh m ch c cung c p glucose cho gan, th n kinh, h ng c u và các mô khác s d ng.

ẠO

1.2.

H Ư

1.3.

cung c p glucose trong máu : 60-100 mg/dl.

TR ẦN

ng thành, nhu c u t i thi ng cho các t bào, m b o duy trì n ng

Í-

10 00

c t o ra m t ph n do thoái hoá Trong các t bào c a các t ch c, glucose t glycogen ho c do t bào l y t máu ngo i biên vào. Glucose ch có th ng thoái hoá khi nó d ng glucose-6-phosphat. T glucose-6-phosphat có th theo nhi u : ng phân (glycolysis, hexose diphosphat); ng hexose monophosphat hay chu trình pentose phosphate; ng acid uronic.

-L

2.1.

n pyruvat g

ng phân (glycolysis).

IỄ N

ÀN

ÁN

c chia thành n: Giai n 1: 2 l n phosphoryl h a G DOAP. GAP (5 ph n ng). - Ph n ng 1: phosphoryl h a l n 1, t o glucose-6-phosphat (G6P), c n 1 ATP, enzym xúc tác (hexokinase/glucokinase). - Ph n ng phân h a G6P <=> fructose-6-phosphat (F6P) - Ph n ng 3: phosphoryl h a l n 2, F6P F1,6-diphosphat, c n ATP th 2. - Ph n ng 4: phân c t F1,6-diphosphat = DOAP + GAP, nh aldolase. - Ph n ng ng phân h a DOAP = GAP n 2: Oxy hóa GAP Pyruvat (5 ph n ng) Ph n ng 6: GAP b Oxy hóa b i GAPDH t o 1,3(1,3-Diphophoglycerat) và NADH2. t liên k t (~), c n P-glyceratkinase: 1,3 DPG G3P +ATP Ph n ng 7: C - Ph n ng 8: Chuy n 3P-G = 2-PG, glyceromutase

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

ÁN

-L

Í-

10 00

TR ẦN

H Ư

ẠO

U Y

- Ph n ng 9: Lo i H2O, 2-PG =>P.E.P (có Lk ~/C2) P.E.P = Phospho Enol Pyruvat - Ph n ng 10: P.E.P c t liên k t ~ t o ATP và Pyruvat, pyruvatkinase

ng hexose diphosphat

IỄ N

ÀN

S thoái hóa ti p t c c a acid pyruvic

u ki u ki n ph n ng, acid ng ng khác nhau: ng h p y m khí: Acid pyruvic chuy n thành lactat. ng h p hi u khí: Acid pyruvic b kh carboxyl oxy hóa thành Acetyl CoA, v i s tham gia c a h th ng men ph c t p g m: thiamin pyrophosphat, acid lipoic, CoA, NAD+, ion Mg++ tham gia kích thích ph n ng. Acetyl CoA ti p t c thoái hóa trong chu trình Krebs cho ra s n ph m cu i cùng là TP, CO2 và H2O.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

Ơ H

U Y

ng phân ái khí ng l n nhi u so v y m khí 38ATP t 1glucose, 39ATP t glucosyl/glycogen Ph n ng 1-10: 2 ATP Ph n ng 6: 2NADH2 HHTB 6 ATP Ph n ng 11A: 2NADH2 HHTB 6 ATP 2AcetylCoA- Krebs 24 ATP 38 ATP Cung c p các s n ph m trung gian quan tr ng: acid pyruvic, acetylCoA.

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

c phosphoryl hóa m t l n t o (GP6). G

ẠO

HMP) Glucose

Monophosphat (Hexose monophotphat

2.2.

a). Oxy hóa tr c ti p glucose-6-phosphat thành pentose phosphat

TR ẦN

H Ư

V i s xúc tác c c bi t là glucose-6-phosphat dehydrogennase (G6PD) và 6 phosphogluconat dehydrogenase (6PGD). Các coenzym có b n ch t là nucleotid. c t o thành tham gia các quá trình t ng h p acid béo, cholesterol, NADPH, H+ hormon steroid.

b). Chu trình Pentose Có th tóm t

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

ng chuy

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

10 00

TR ẦN

H Ư

ẠO

U Y

exose diphosphat và Pentose monophosphat: Chính phosphoglyceraldehyd (PGA) và frutose-6-phosphat (F6P) (6C) là nh ng m c liên quan gi a chu trình pentose và 2 HDP. F6P có th ng phân hóa thành G6P và 2 GPA có th bi n thành F1,6 DP thành G6P tùy theo nhu c u c a t bào mà quá trình thoái hóa di n ra v i m khác nhau. N u nhu c u v ribose-5-phosphat (R5P) nhi u v NADPH,H+, s G6P bi n thành F6P ng HDP. N u nhu c u v NADPH,H+ b ng nhu c u v R5P: x y ra giai n oxy t o thành 2 NADPH,H+ và 1 R5P t G6P. N u nhu c u v NADPH,H+ l so v i R5P: v a x n 1 (t o 2 n 2 (chu trình pentose). y t 1 phân t NADPH,H+ và 1 R5P) và c G6P t c 12 NADPH,H+; 6 phân t G6P thoái hóa theo c n c a con ng HMP thì tái t o tr l i 5 phân t (qua ph n ng chuy n F6P G6P) và t o c 12 NADPH,H+. Tóm l i y uc ng HDP là s t o hình. HDP x y ra ch y u nh ng mô c ng, HMP nh ng mô c n t ng h p m t s ch t (v ng th n, tuy n giáp, gan, tuy n vú, h ng c ng h p thi u enzym glucose-6-phosphat dehydrogenase (G6PD) h ng c u làm h ng c u d b v . B nh nhân d b nh t n ng sau khi u ng m t s c s t rét, sulfamid h ng c u không có ty th không thu có s ho t ng c a chu trình Krebs, glucose c s d ng theo quá trình ng phân + ng HMP, NAPDH,H c n thi gi glutathion d ng kh (G-SH), giúp cho s nguyên v n nh c u trúc h ng c u.

2.3.

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

3. T O ACID URONIC X y ra: ng v t (t bào gan, bào quan t bào), th c v t.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

4.1. Vòng tròn acid uronic www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

n: T o acid glucuronic t G6P (quan tr ng nh t). Bi i L-gulonat acid ascorbic/th c v t. T o xylose-5P t L-gulonat, xylose-5P

U Y

Cung c p acid glucuronic: liên h p v i bilirubin t do t o Bilirubin liên h p (vai trò liên h p kh c/gan). T ng h p vitamin C ( th c v t).

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

ẠO

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

TR ẦN

H Ư

t ng h p Glucose Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

malat

malatoxaloacetat GTP

U Y

con

ẠO

- 1,6-diphosphatase. -6-phosphatase Glucose + 2NAD+ +

TR ẦN

H Ư

2Pyruvat + 2NADH + 4H+ +4ATP + 2GTP +6H20 4ADP + 2GDP + 6Pi

10 00

c ti n hành các mô, t bào Quá trình t ng h p glycogen là quan tr ch y u là Có s khác nhau gi t ng h p glycogen ch y u t glucose. - Gan: ngoài glucose, có th s d ng nguyên li mannose, galactose và các s n ph m chuy n hóa khác (acid pyruvic, acid lactic). t

Í-

5.1.

-L

a) T o UDP-glucose

IỄ N

ÀN

ÁN

- Phosphoryl hóa glucose t o glucose-6P nh enzym hexokinase, ho c glucosekinase gan: - Bi i glucose-6P thành glucose-1P nh enzyme phosphoglucomutase: - Glucose-1P tác d ng v i UTP t o thành UDP-glucose

b) T o m ch th ng: Glycogensyntetase v n chuy n glucose t UDP-glucose thêm vào m t dây glycogen s n có t o liên k -4). Ph n ng t ng quát: UDP

glucose + (C6H10O5)n

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

UDP + (C6H10O5)n+1

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

c) T o m ch nhánh:

ẠO

U Y

Khi có trên 10 g c glucose n i liên k (1 -4), nh enzyme g n nhánh là 1,4n nhá t liên k -4) và v n chuy n m n osid c a m ch th n C6 c a m t phân t glucose c a m ch khác t o nên m ch nhánh m i (t -6)).

5.2. T ng h p glycogen t các ose khác

t i gan, cu

c chuy n

10 00

TR ẦN

H Ư

hóa thành glucose. c chuy n hóa thành glucose: Fructose F6P G6P c chuy fructose: - Mann Mannose M6P G6P

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

6. 6.1

4.3. H th Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

ng huy t www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Gi m s phân ly glycogen

t t c các mô nh t là t

ng h p glycogen b

ng glycogen synthase.

. ng lên gan kích thích gan phân gi i

b) Glucagon: Do t bào c a t y ti glycogen thành glucose vào máu.

U Y

s d ng glucose

ng huy t, có tác d ng làm

n kinh tuy c) Adrenalin: S adrenalin kích thích gan phân gi i glycogen cung c

ng th n gi i phóng ng.

d) Thyroxin: Hormon tuy ru t, gan.

p thu glucose

ẠO

c a tuy n t y ti t ra, gây h

a) Insulin: Do t bào gi m glucose:

f) t ng h

TR ẦN

H Ư

e) Glucocorticoid: Hormon v ng th ng huy t: p thu glucose ru t. tân t o glucose. - T - T . c ch tiêu dùng glucose các mô ngoài gan. ng: Hormon tuy ng huy t do gi m y glycogen, gi m s th m glucose và các mô.

g) ACTH: kích thích v

10 00

6.2.

d ng glucose c

i tùy theo

dung n p glucose là kh ng b nh lý.

M các hi

ng th n ti

Dung n p glucose gi m trong b nh nhi m khu n,

Í-

ng do bài ti t insulin kém, t n ng m ch.

ng th i v i vi c d tr i d ng glycogen p glucose còn có th g p trong nh ng h p suy tuy n yên hay v ng th n làm gi m tác d ng v i insulin d n th a hormon này.

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Insulin g

a) B

Có hai d tháo ng t y: type 1 i nh tu i, type 2 x y ra i l n tu

c g i là type tr vì x y ra c bi t có th tr ng m p.

tr em và

m ng t y: - N ceton và acid béo t do trong máu. - M t mu i. c ti - Mô và t ng.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

U Y

c oxy c t o ra ch y u ng, chuy n hóa

Quá trình thoái hóa lipid t o nhi u acetyl CoA. Acetyl CoA l hóa h t trong chu trình acid citric vì thi u oxaloacetic (s n ph b i acid pyruvic c a quá trình thoái hóa glucose). Acetyl CoA b ng t o th ceton. Ch ng ti th i th c ti u s k t h p v th i mu i.

Nguyên nhân do thi u insulin, kh n chuy n glucose qua màng t bào b gi m và quá trình phosphoryl hóa glucose b gi m. N khu v c ngoài t ch gian bào. Trong khi t chuy n hóa, nên lâm vào tình tr ng t bào. T bào ph ng thoái hóa các t khác, nh t là lipid.

b) B nh r i lo n chuy n hóa glycogen

H Ư

ẠO

M t s enzym trong quá trình thoái hóa glycogen b gi m ho c m t ho t tính xúc tác do thi u h t hay sai l nh v c u trúc (b nh Von Gierke do thi u G-6-Pase) d n ng glycogen ho c s n ph m thoái hóa d dang c a các t ch c c bi t tình tr ng là u hi ng g p trên lâm sàng là: gan to, r i lo n ho ng huy .

TR ẦN

c) B nh galactose huy t b m sinh

Do thi u galactose-uridin-transfrase nên không có ph n ng bi i galactose thành glucose. Trên lâm sàng, tr không dung n c s a (tiêu ch y, nôn sau khi bú, ng). Galactose b ng t i gan gây suy gan, d n t vong. ng huy t t phát

10 00

d) B nh h

o Langerhans ( ph n thân t y) gây ti t insulin. ng huy t d n nh th m xa

NG GIÁ y là

ÁN

CÂU H 1.

-L

Í-

Là do có kh i u t bào c H u qu ng xuyên b h b .

heparin.

IỄ N

ÀN

B. Heparin, acid hyaluronic, cellulose. C

D. Condroitin sunfat, heparin, acid hyaluronic. 2. A. Amylopectin, Cellulose. B. Cellulose, Amylose. C. Dextrin, Cellulose. D. Amylopectin, Glycogen.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Iod cho màu A. Cellulose.

C. Amylodextrin

B. Glycogen

D. Maltodextrin

Iod cho màu xanh:

Ơ H

D. Amylopectin

U Y

B. Glycogen

C. Amylodextrin

A. Acid hyaluronic, Cellulose và Condroitin Sulfat.

B. Acid hyaluronic, Condroitin Sulfat và Heparin. C. Acid hyaluronic, Cellulose và Dextran.

ẠO

D. Cellulose, Condroitin Sulfat và Heparin.

C. Mantose

D. Galactose

10 00

TR ẦN

B. Lactose

H Ư

A. Saccarose.

8. Glucose và

C. Mannitol. D. Alcol etylic.

-L

Í-

B. Sorbitol.

A. Ribitol.

ÁN

A. Saccarose.

IỄ N

ÀN

B. Lactose C. Amylose D. Amylopectin

10.

không phân nhánh: A. Amylose, Glycogen, Cellulose. B. Amylopectin, Glycogen, Cellulose. C. Amylose, Cellulose. D. Dextran, Cellulose, Amylose.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

5. HÓA H C VÀ CHUY N HÓA LIPID M c tiêu 1.

c quá trình chuy n hóa c

c s r i lo n chuy n hóa lipid.

c quá trình tiêu hóa và h p thu lipid.

i và vai trò c a lipid v

U Y

ẠO

PH N 1. HÓA H C LIPID

c trong dung môi h i 2 d ng:

H Ư

Lipid là nh ng ch t chuy n hoá c a acid béo Lipid r t ph bi n ng v th c v t và t n t

TR ẦN

- M nguyên sinh ch t: là các phospholipid , ví d : ty th , l p th ... d ng này không b bi i b b nh béo phì ho c , b o v các

- D ng d tr (d ng t do) có tác d ng cung c n i quan, là dung môi c n thi t cho m t s ch t khác.

10 00

1.1. 1.1.1. Lipid thu n

i. C u

ÁN

-L

Í-

Các lipid thu n có nhi m v cung c t o g m: acid béo và alcol (ch có C, H, O). - Glycerid: este c a acid béo v iglycerol. ng phân t cao. - Sáp ong (wax): este c a acid béo v i alcol có tr - Sterid: este c a acid béo v i alcol vòng (cholesterol).

1.1.2. Lipid ph c t p

IỄ N

ÀN

Lipid ph c t p có nhi m v tham gia xây d ng các c u t c a t ng i hay r i. Là este khi th y phân gi i phóng ngoài alcol và acid béo còn có các thành ph n: acid 1.2. -

Tham gia c u t o : màng t bào và màng các bào quan. Cung c ng nhi u nh t (1g cho 9.3 Kcal). thông tin: steroid, prostagladin, các glucolipid. Dung môi hòa tan các vitamin tan trong d u (A, D, E, K) B ov ch ng l i nh ng t bên ngoài.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2. 2.1. Acid béo c u t o c a lipid.

14-22 C (có s carbon ch n), nhi u nh t là lo i ng g p là nh ng acid béo có s carbon ch n, m ch th ng, có th no hay không no và chu i C x p theo hình ch chi.

Acid béo là thành ph n không th thi u c a t t c

Ghi chú

U Y

Tên thông

S Cc ut o

3(CH2)nCOOH

A. butyric

Nhi

12 n=10

A. lauric

Trong d u d a.

16 n=14

A. palmitic

Trong d

18 n =16

A. stearic

Trong d

20 n =18

A. arachidonic

Trong d u l c.

ẠO

4 CH3-(CH2)2-COOH

ng th c v t.

H Ư

ng th c v t.

TR ẦN

10 00

Công th c có m t ho c nhi u liên k ng d ng loãng. - Acid oleic: CH3-(CH2)7-CH=CH-(CH2)7-COOH - Acid linoleic: CH3-(CH2)4-CH=CH-CH2-CH=CH-(CH2)7-COOH

2.2. 2.2.1. Glycerid

OH OH

CH2

ÀN

CH2

IỄ N

Glycerol

CH2

ÁN

CH2

-L

Í-

Glycerid là este c u glycerol và acid béo. Tùy theo s nhóm hydroxyl c a c este hóa mà có mono, di hay tri-glycerid. O

OH OH

CH2 CH CH2

O O

CO CO

R1 R2

CH2 CH CH2

O O O

CO CO CO

R1 R2 R3

Monoacyl glycerol

Diacylglycerol

Triacylglycerol

(Monoglycerid)

(Diglycerid)

(Triglycerid)

Tính ch t c, ít tan trong c n th p (ethanol, methanol). Tan trong các dung môi h ether, chloroform). Glycerid ch a acid béo bão hòa th r n, glycerid ch a acid béo không bão hòa th l ng.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Triglycerid khó th y phân, quá trình th pháp xà phòng hóa, acid, ki m, th y phân b ng lipase.

c th c hi n b

Là este c a acid béo cao phân t và t 16-30 C). Sáp ong, sáp cá voi là este c

ch c m ch dài (mono ho c dialcol u cetol và acid palmitic.

u sterol có vòng và este c a acid béo

ẠO

Sterid là este c a acid béo m ch dài v m ch dài v i vitamin A, D.

U Y

Trong t nhiên, sáp là ch t ch ng th m sinh h c r t ph bi n có ng th c v t. Da c ng v t có tuy n sáp giúp b o v tóc và da, làm lông chim không b th c. th c v ng t o thành m t l p m ng ph lên lá, thân, qu c a cây gi cho không b th m c, không b khô và tránh s xâm nh p c a vi khu n gây h i. 2.2.3. Sterid

2.2.2 Sáp th t (Cerid)

Sterol có tr ng phân t r t l n tiêu bi u là cholesterol, acid m t. Acid béo ng là palmitic, oleic, ricinoleic.

H Ư

2.3.

các t ch c gan,

TR ẦN

C u t o ngoài acid béo, alcol còn có P, N, S, glucid. Có nhi u tim, th n, não. Thành ph ic nh. 2.3.1. Phosphatid

-L

Í-

10 00

Phosphatid là diester c a acid phosphoric. M t nhóm -OH c a acid phosphoric liên k t v i glycerol, nhóm khác t o liên k t v i X. Tùy c u t o c a X có các lo i glycerophospholipid khác nhau - Lecithin: X là cholin. Lecithin có nhi tr u nành, trong máu, trong các dây th n kinh. - Cephalin: X là ethanolamin, c u t o g m hai ph c và k c, là thành ph n c a dây th n kinh và có nhi u trong não. 2.3.2. Glycolipid ng hexose (galactose hay các d n xu t c a

ÁN

Thành ph n: galactose, glucose), không có H3PO4.

IỄ N

ÀN

- Cerebrosid: c u t o g m sphingosin liên k t v i acid béo b ng liên k t peptid, v i galactose (X) b ng liên k t glucosid. Các cerebrosid khác nhau v thành ph n acid béo, có nhi u trong mô th n kinh, h ng c u, b ch c -

Sulfatid: d n xu c

Ganglyosid: c u t o g m sphingosin, acid béo và 3 phân t hexose. Có nhi u u dây th n kinh, có nhi m v d n truy n lu ng th n kinh.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

c este hóa

v trí C3 v i H2SO4.

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

PH N 2. CHUY N HÓA LIPID 1. 1.1. Tiêu hóa S tiêu hóa lipid th c ch t là s th y phân triglycerid x y ra theo t hành tá tràng nh tác d ng c a enzym lipase cùng v i s tham gia c t và mu i m t.

N Ơ

b i mu i m t có trong d ch m t, vì n tích ti p xúc l ng c a lipase và i nh ng h t nh có th khu ch tán d dàng qua màng ru t.

c khi th

U Y

khác nhau tùy thu c vào v

Lipase tách các acid béo t phân t glycerid v i t trí c a acid béo trong phân t glycerid.

ẠO

1.2.

c h p thu qua màng ru t d

H n h p lipid b th các acid m t.

n gan, ch y i d ng k t h p v i albumin.

H Ư

Glycerol và acid béo m ch ng c a. Các acid béo di chuy

10 00

TR ẦN

Các acid béo m ch dài, mono-, dics d t ng h p l i triglycerid màng ru t. Các triglycerid m c t ng h p này khu ch tán qua m ch b ch huy t v n chuy n gan, các t ch c, i d ng nh ng h t liporotein g i là chylomicron. c th y phân thành c chuy n hóa ti p t c t bào.

T i các t ch c, ph n l n triglycerid c glycerol và acid béo. Nh ng s n ph m này s

-L

Í-

gi i p ng; c l i, mô m các c este hóa tr l i thành triglycerid d tr . Khi kh u ph nhi u acid uc , triglycerid t ng h p c v n chuy n vào máu i d ng lipoprotein t i các t ch c bi t là mô m d tr cung ng.

ÁN

2. THOÁI HÓA LIPID

IỄ N

ÀN

2.1. Thoái hóa glycegol

gan và m t s t ch c c phosphoryl hóa thành glycerol-3i tác d ng c a enzym glycerolkinase. Ch c oxy hóa thành phosphat-dioxiaceton. phosphat-dioxiaceton c chuy n thành glyceraldehyd-3i tác d ng c a enzym triose-phosphat-isomerase. Ch t này ti p t c tham ng Embden Meyerhof hay t ng h p glycogen. Mô m không có enzym glycerolkinase.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

ẠO

U Y

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

H Ư

5.1. Thoái hóa glycerol 2.2. Thoái hóa acid béo bão hòa

TR ẦN

c khi tham gia vào quá trình

c ho t hóa thành acyl

CoA: nhóm carboxyl c a acid béo tác d ng v i nhóm thiol c thioeste.

t o thành m t

10 00

Ph n ng ho t hóa x y ra bên ngoài ty th , v i s hi n di n c a ATP, Mg2+ và c xúc tác b i enzym acyl CoA synthase (thiokinase).

c hình thành trong quá trình ph n ng s l p t c b th y phân i tác d ng c a enzym pyrophosphatase t o thành orthophosphat -

Í-

c gi i phóng trong ph n ng trên s Quá trình ho t hóa m t phân t

Có nhi u lo

d ng 2 ATP.

-L

c phosphoryl hóa tr l i.

IỄ N

ÀN

ÁN

ng v i t ng lo i acid béo ng n, dài.

2.2.1. V n chuy n acid béo vào ty th Quá trình

oxy hóa x y ra

oxy hóa

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

trong ty th t qua

u enzym c n thi t cho s c màng ty th nên ph

cv n

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

chuy n vào trong ty th nh h th ng carnitin có nhi

Carnitin là m t amin b c 4 mang m t ch c alcol b c 2, có th este hóa v i acid ng c a acylcarnitin-transferase I.

- G c chuy n t liên k t thioeste v i CoA sang liên k t oxy-este v i nhóm hydroxyl c a canitin.

U Y

t qua màng ty th d dàng, sau khi vào ty th , nó gi i phóng tr l i cartinin và acyl CoA (g c chuy n t n CoA có s n trong ty th , ng c a enzym carnitin-acyltransferase II). Acyl CoA lúc này m i b u quá trình oxy hóa.

ng v t.

oxy hóa

2.2.2. Quá trình

ẠO

- Nh ng acid béo m ch ng n (<12C) có th di chuy n qua ty th mà không c n ch t v n chuy n.

a) Ph n ng oxy hóa l n 1

TR ẦN

H Ư

c xúc tác b i enzym acyl CoA dehydrogenase, có coenzym là FAD, hình thành a C và C s n ph m t o thành là trans - 2 enoyl CoA. m t liên k n này có c u trúc d ng trans, trong

khi ph n l n acid béo thiên nhiên thu c lo i Cis. FAD k t h p v i m t c p H tách ra t C

FADH2 t

và C

t t o FADH2

10 00

c oxy hóa tr l i b i enzym trong chu i hô h p t bào.

b) Ph n ng k t h

S k th c vào n a trans- 2 CoA hydratase ( g c g n vào C ) t o thành

c xúc tác b i enzym enoyl - hydroxyacyl CoA.

-L

Í-

c) Ph n ng oxi hóa l n 2 i s xúc tác c a enzym

ÁN

NAD, ch c alcol b

c oxy hóa thành ch c ceton.

IỄ N

ÀN

d) Ph n ng phân c t d n xu t

-hydroxyacyl CoA dehydrogenase, có coenzym là

Nhóm thiol c

-keton

ng t i C

c a

và C , tách m t phân t acetyl CoA ra kh i

xúc tác b i enzym

-keto acylCoA, phân c t liên k t gi a -ketoacyl CoA. Ph n

-ketothiolase (acyl CoA acetyl transferase) và có s tham gia c a

m t phân t coenzym A t do. y, k t qu c a m t chu trình CoA và m t phân t acyl CoA ng 2 C l i ti p t c b béo bi n thành acetyl CoA.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

c m t phân t acetyl u. Acyl CoA ng n khi toàn b phân t acid

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn R CH2

CH2

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

CO ~ SCoA

(Acyl CoA

FAD

(Acyl CoA dehydrogenaz) CHHTB 2ATP

FADH2

enoyl hydralaz)

(Trans -

(L Beta - OH acyl CoA)

NADH,H+

(L Beta OH acyl CoA dehydrogenaz) CHHTB 3ATP

CO ~ SCoA

(Beta - ceto acyl CoA)

HS CoA

NAD+

U Y

CO ~ SCoA

R C CH2

enoyl CoA)

ẠO

CH2

R CH

(Trans -

H2O

R CH = CH CO ~ SCoA

R C CH2

H Ư

(Beta ceto - acyl CoA thiolaz) CO ~ SCoA

R C ~ SCoA

TR ẦN

R C ~ SCoA O

10 00

ÁN

2.2.3.

-L

Í-

Beta oxy hóa

a). Oxy hóa

Hình 3.2. Quá trình

oxy hóa AB

ng thoái hóa ti p t c c a acetyl CoA

chu trình Krebs

IỄ N

ÀN

ng acetyl CoA s ti p t c vào chu trình Krebs, ti p t c b oxy hóa hoàn toàn thành 2 CO2, 4 H2 ng ATP. b). S t o thành các th ceton c t o thành t ph n ng

oxy hóa c

i thành các th ceton. Các th ceton g m acetoacetat, - Hai phân t ng c a enzym - cetothiolase.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

v i nhau t

bi n

- hydroxybutyrat và aceton. i tác

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

v i 1 phân t acetyl CoA n a t o thành

-metylglutaryl-

ng c a enzym HMG CoA synthetase. cho tr l

ng c a

- Acetoacetat b kh thu n ngh

t o thành

t này phân enzym HMG CoA lyase.

-hydroxybutyrat dehydrogenase.

c a enzym

-hydroxy-

- Acetoacetat b kh t o thành aceton.

U Y

c t o thành c bi

i thành acetyl-CoA và b oxy hóa trong chu trình c bi ng ng t glucose, có th thay b ng t các thi u glucose.

ẠO

cung c th ng s d ch t trên khi b

n các

t ch c. T

gan, vào máu r i chuy

Acetoacetat,

ng c a enzym acetoacetat

2.3. Thoái hóa acid béo không bão hòa

m khác:

H Ư

c oxy hóa g n gi

c chuy n t d ng cis sang d ng trans, d ng D sang L, các liên k nh ng v trí khác nhau l t chuy n 2. sang d ng ng d ng chuy n hóa trung gian thích h p cho ho ng c a h th ng enzyme beta OXH

TR ẦN

- Trong quá trình thoái hóa các AB bão hòa ph

ng phân t ATP t o thành trong quá trình oxy hóa AB không bão hòa th p ng ATP t o thành khi OXH AB bão hòa có s ng.

3. T NG H P LIPID

10 00

- S

3.1.

IỄ N

ÀN

3.2.

ÁN

-L

Í-

Quá trình t ng h p acid béo bão hoà x y ra nhi u t ch c nh nh nh t trong c l i v i quá gan, mô, m , ru t và tuy n vú. S t ng h p trình -oxy hóa: ph n ng oxy hóa, kh c, các enzym có coenzym NADH2, NADPH2 c cung c ng pentose và chu trình acid citric.

Nguyên li acyl-CoA.

c t ng h p nhi u t ch c, t bào c a gan, th n, mô m , ru u là glycerol và acid béo d i d ng ho t hóa glycerol-3-phosphat và

Quá trình sinh t ng h p triglycerid là s c a enzym transacylase. Dùng acyl-

i xúc tác t.

- Acid phosphatidic chuy n thành 1,2 diglycerid nh phosphatase. - Diglycerid ti p t c ph n ng v i m t acyl-CoA th diglycerid-acylt o thành triglycerid.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

xúc tác c a enzym i tác d ng c a enzym

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Cholesterol tham gia vào thành ph n c u t o c a màng t bào, quá trình t ng h p nhi c t o ra t 2 ngu n: n i sinh và ngo c t ng h p nhi u gan, v ng th n v i ngu n nguyên li u là acetyl-CoA. Cholesterol có nhi u trong th tr h p thu g i là cholesterol ngo i sinh. Ph n l c t ng h p b i nh ng t bào ch y u là gan, c g i là cholesterol n i sinh.

ng th n, tinh hoàn, bu ng c 1 g/ngày.

c t ng h p i l n, trung bình t ng h

Ch y u gan, ru tr ng, da, h th n kinh.

U Y

4.1. T ng h p cholesterol

Mevalonat (6C)

TR ẦN

H Ư

Acetyl CoA + AcetoAcetyl CoA (2C) (4C)

ẠO

Nguyên li t ng h p cholesterol là 2 phân t acetyl CoA. G m hàng lo t các ph n , t ph c t p t o phân t cholesterol g m 27 C, m t liên k t nhóm OH X n chính:

10 00

Isoprene ho t hóa

Cholesterol (27C)

ÁN

-L

Í-

Squalen (30C)

T ng h p cholesterol este hóa:

IỄ N

ÀN

ng th nh t: x y ra ch y u gan, ru ng th u tiên acid béo c ho t hóa b i coenzyme A thành Acyl CoA v i s tham gia c CoA tác d ng v i cholesterol nh xúc tác c a acyl CoA cholesterol, acyl transferaz (ACAT) t o ra cholesterol este. Acyl CoA + Cholesterol

ACAT

Cholesterol este

ng th 2: x y ra trong huy i tác d ng xúc tác c a men Lecithin cholesterol acyl transferaz (LCAT) g c acyl c a acid béo v trí C2 trong phân t c chuy n tr c ti n cholesterol Lecithin + Cholesterol

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

LCAT

Cholesterol este + Lysolecithin www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

4.2. S thoái hóa cholesterol n s t o thành acid m t. Quá trình này

H u h t acid m c gi i phóng t i d ng liên h tr c ti p vào hành tá tràng, qua ng d n m t hay d tr túi m n. Cholesterol Acid Cholic Các acid m t (Glycocholic ho c Taurocholic)

x y ra

ng v t, s thoái hóa cholesterol d gan và ru t.

U Y

H Ư

ẠO

Chuy n hóa lipid ph thu c vào tình tr u hòa các hormon lên quá trình phân h y và t ng h p lipid. 5.1. u hòa chuy n hóa lipid 5.1.1. u hòa c a các hormon lên s thoái hóa lipid Các n, noadrenalin, ACTH, glucagon,... ng s gi i T ng lên s phân h y phóng acid béo t mô m lipid b ng cách ho ng s t o thành AMPv, AMPv ho t hóa lipase d ng không ho ng thành ho ng qua trung gian protein kinase. ng (GH) tác d ng ch m lên s

TR ẦN

M ts phân h y lipid.

10 00

ho t hóa lipase và Glucocorticoid, ngoài tác d ng tr c ti p lên adenyl còn h n ch s t ng h p lipid b ng cách c ch s xâm nh p glucose vào trong t bào, y h n ch s cung c p nguyên li u c n thi t cho s t ng h p triglycerid. 5.1.2. u hòa c a các hormon lên s t ng h p lipid

M t s hormon tác d ng lên s u hòa t ng h p lipid: insulin, prostaglandin. Các c g i là hormon ch ng thoái hóa lipid.

ÁN

-L

Í-

Insulin: có 2 tác d ng là ch ng h p lipid. Insulin c ch ho ng adenyl c ch t ng h p AMPv và gi m ho ng lipase. Insulin ho t hóa s xâm nh p glucose vào trong t -H+ cung c p acetyl CoA c n thi t cho s t ng h p lipid. ng ng h p

IỄ N

ÀN

Prostaglandin E (PGE1): tác d ng chuy thoái hóa lipid b ng cách c ch adenyl cylase AMPv, PGE1 có tác d lipid y i insulin. 5.2. R i lo n chuy n hóa lipid:

ng t y: thi ng pentose nên vi c t ng h p acid béo không th c hi c, acetyl CoA s t o ra nhi u th ceton n cu i ng s xu t hi n th ceton c ti u. c ab ng lipid: Do thi u y u t tiêu m olin, methionin, là nh ng ch t có tác d ng làm cho quá trình thoái hóa, t ng h c th c hi n d dàng, là d n xu t có metyl t ng h p nên lecithin, ch t này là d ng v n chuy n m gan.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

R i lo n h p thu: B nh gan m t m t s xu t hi n tri u ch ng s m

CÂU H

n y u t tiêu m , khi b nh nhân t c c.

NG GIÁ

U Y

A B C D

G N

C. Acid béo , alcol , acid phosphoric D. Glycerol , acid béo , cholin lcol

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

TR ẦN

H Ư

các vitamin sau : A. Vitamin C , Vítamin A B. Vitamin B1, B2 C. Vitamin PP, B6, B12 D. Vitamin A , D, E, K 4. Acid béo bã A. CnH2n - 1 COOH B. CnH2n +1 OH C. CnH2n - 3 OH D. CnH2n - 3 COOH y là acid arachidonic : A. C18 :1; 9 B. C18 : 2; 9 ; 12 C. C18 : 3 ; 9 ; 12 ; 15 D. C20 : 4 ; 5 ; 8 ; 11 ; 14

ẠO

A. Acid béo B. Alcol

n khác B. Phospholipid D. Steroid

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

A. Phospholipid , glycolipid , lipoprotein C. Cerid, Cerebrosid , gangliosid D. Glycerid, cerid , sterid

U Y

A. Cerebrosid, triglycerid, sterid B.Cerid, phosphoglycerid, glycolipid C. Glycerid, sterid, glycolipid D. sterid, cerid, sphingolipid 10.

N H Ư

ng: B. 1, 2, 4

C. 1, 3, 4

D. 1, 3, 5

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

A. 1, 2 ,3

10 00

2. Không tan trong n 3. Tan trong n

TR ẦN

A B. Phospholipid C. Triglycerid D. 7 Dehydrocholesterol 12. Lipoprotein

ẠO

A. glycerid B. Cerid C. Sterid D. Cholesterol

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

6: HÓA H C VÀ CHUY N HÓA ACID NUCLEIC M c tiêu 3.

c thành ph n c u t o c a nucleotid và acid nucleic.

c quá trình thoái hóa và t ng h p nucleotid và acid.

4. Trình bày c u trúc và vai trò c a ADN, ARN.

U Y

u hòa chuy n hóa acid nucleic.

PH N 1. HÓA H C ACID NUCLEIC

ẠO

H Ư

Acid nucleic là ch t li u quan tr ng nh t, mang thông tin di truy n c a s s ng, là polymer hình thành t các monomer là nucleotid. Acid nucleic g m ADN (acid deoxyribonucleic) và RNA (acid ribonucleic), chi m 5-10% tr ng khô t bào và i d ng k t h p v i protein.

ACID NUCLEIC Acid phosphoric H3PO4:

10 00

pentose:

TR ẦN

RNA).

u là d n xu t c a base purin ho c pyrimidin.

Adenin và Guanin.

Thymin, Cytosin và Uracil.

Í-

Base

deoxyribose và r

-L

Nucleosid và nucleotid

ÁN

Nucleosid: Base

Nucleotid: Base

ÀN

2.1.

------

------ H3PO4

nucleosid

Nucleosid là s n ph m thu phân không hoàn toàn c a acid nucleic, g m hai thành ng pentose và base i v i nhau b ng liên k -glycosid.

Liên k c hình thành do: C1 c a pentose v i N9 c a base purin, ho c C1 c a pentose v i N1 c a base pyrimidin.

IỄ N

------

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

B ng 6.1. Cách g i tên các nucleosid Ribonucleosid

Deoxyribonucleosid

Adenosin

Deoxyaenosin

Guanosin

Deoxyguanosin

Cytisin

Deoxycytidin

Uridin

Ơ H N

Deoxythymidin

U Y

T nucleotid

ẠO

2.2.

Base

- H3PO4 -

và C thì phosphodieste

và C

H Ư

Các phosphodieste

.2.

Ribonucleosid -monophosphat

10 00

Base

Adenosin monophosphat (AMP) Guanosin monophosphat (GMP) Cytidin monophosphat (CMP) Uridin monophosphat (UMP)

ÁN

-L

Í-

Deoxyribonucleosid -monophosphat

Deoxyadenosinmonophosphat (dAMP) Deoxyguanosinmonophosphat (dGMP) Deoxycytidinmonophosphat (dCMP)

Deoxythymidinmonophosphat (dTMP)

ÀN Đ IỄ N

TR ẦN

2.3. Acid nucleic phosphodieste 3

nhóm OH monophosphat.

pentose

L phosphodieste có tính phân

có

phosphate và

trí

monophosphat có OH do. ADN

(Deoxyribonucleic acid) và ARN (Ribonucleic acid).

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

3. DNA (Desoxyribonucleic acid) 3.1.

DNA

nucleotid.

, dGMP, dCMP, dTMP

hydro hình thành gi

U Y

ẠO

sung

H Ư

TR ẦN

3.2.

10 00

ùng làm: n

Í-

, cao chép

-L

ÁN

ÀN

4. RNA (Ribonucleic acid) RNA

IỄ N

4.1.

pentose

phân

RNA là ribose.

- Base

RNA

RNA.

trúc và RNA có là mang thông tin di

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

rõ virus, sau

. ta

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

thông tin di -protein. nhau: a) RNA thông tin (mRNA)

Các RNA mã hóa cho

trúc kích vài protein và

so 2-5%

DNA vì thông tin RNA trong bào.

sau: Phiên mã

Protein

H Ư

ẠO

RNA

mã

DNA

DNA,

trên phân mã thành phân

trình

sao

U Y

Là

TR ẦN

25 kDa). Các tRNA có trúc vùng phân tRNA.

các liên

sung

RNA

5%.

10 00

c) rRNA (ribosom)

ba lá,

-L

Í-

khác nhau.

khác.

snRNA (small nuclear): Tham gia vào

exon.

ÁN

Ngoài ra, còn

hnRNA (

scRNA (small

bào.

4.2. Vai

IỄ N

ÀN

ote

. D

1. QUÁ TRÌNH THOÁI HÓA Acid nucleic trong th Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

phá h y b

ng acid

d dày và ch

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Nucleoside phosphorylase

base + ribose-1-P

U Y

Nucleosid + H3PO4

base + ribose

Nucleosid + H3PO4

b thoái hóa ch y u i tác d ng c a enzym nuclease c a t y và các enzym phosphodiesterase c a ru t non. Các s n ph m t c màng t bào mà ti p t c b th i xúc tác c c hi u nhóm và phosphatase. Các nucleosid có th c h p thu t do qua thành ru t ho c ti p t c thoái hóa t o các base t do, ribose ho c ribose-1-phosphat i tác d ng c a các enzym nucleosidase và nucleoside phosphorylase:

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

m trong s bi

Acid nucleic (AND, ARN) Nuclease

H2O

ẠO

t c c a t t c các b ph n c u thành t bào. thoái hóa acid nucleic

i liên

H Ư

Nucleotid

Nucleotidase

TR ẦN

Pvc

Nucleosidase Pentose

Pyrimidin

Í-

Purin

10 00

Base N

Nucleosid

ÁN

-L

Acid uric

NH3, CO2

Ure

IỄ N

ÀN

1.1.

u quá trình thoái hóa là ph n ng th y phân g c phosphat c a adenylat i s xúc tác c a enzym 5-nucleotidase t o thành adenosin. Adenosin ti p t c b kh amin t o thành inosin v i s xúc tác c a enzym adenosin deaminase

Inosin b th y phân gi i phóng hypoxanthin và ribose-1c a enzym nucleosidase.

i tác d ng xúc tác

Hypoxanthin b oxy hóa thành xanthin r i thành acid uric v i s xúc tác c a xanthin oxidase. Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com Adenosin

5-nucleotidase

Adenylat

Inosin

Adenosin deaminase

nucleosidase.

hypoxanthin

xanthin

Acid uric

xanthin oxidase

U Y

Guanylat (guanosin nucleotid)

ẠO

V i s xúc tác c a enzym 5-nucleotidase, guanylat b th y phân t o thành guanosin. Guanosin b th y phân gi i phóng guanin t do và ribose-1-P v i s xúc tác c a enzym nucleosidase Guanin b kh amin t o thành xanthin nh enzym xanthin deaminase.

Xanthin b oxy hóa thành acid uric nh enzym xanthin oxidase.

5-nucleotidase

Guanylat

TR ẦN

H Ư

Guanosin

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

xanthin

Xanthin deaminase

xanthin oxidase

Acid uric

nucleosidase.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

(th ng

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

i, s n ph m thoái hóa cu i cùng c a base purin là acid uric. N ng là 2.2 - 8.1 mg/dl (130 - 480 c ti u kho ng 0.3 - 0.8 i theo ch ng acid uric máu có th i 7-8 g/dl.

acid ng acid nh Gout

U Y

chim, bò sát, côn trùng s n ph m thoái hóa cu i cùng c uric. Tuy nhiên, m t s ng v ng khác, acid uric ti p t c thoái hóa t i s xúc tác c a enzym urat oxidase. ng, s n ph m cu i cùng là allantoat (do allantoin g n thêm m t phân t c). nh ng loài + ng v t bi ng, s n ph m cu i cùng là NH4 (do urê b th y phân thành CO2 và NH4+).

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

Trong các t

1.2. Thoái hóa pyrimidin nucleotid

H Ư

Gi t là: kh phosphoryl hóa, kh amin hóa và c t l thymin ti p t c b thoái hóa gan qua quá trình kh trình chuy n hóa purin nucleotid.

c u t o. n ph m thoái hóa pyrimidin t liên k t glycosid. Uracil và

ẠO

ng v t, pyrimidin nucleotid

TR ẦN

Các pyrimidin nucleotid b th y phân t i tác d ng xúc tác c a enzym nucleotidase và nucleosidase. S n ph m chuy n hóa cu i cùng c a - alanin và aminoisobutyrat, qua i pyrim amin t o thành manonyl-CoA và methylmaloyl-CoA ti p t c tham gia chuy n hóa.

10 00

2. QUÁ TRÌNH 2.1.

ribonucleotid

n chính:

Quá trình t ng h p purin nucleotid có th chia thành b

n 1: T o glycinamid ribosyl- -phosphat (glycinamid ribonucleotid).

n 2: T o nhân enzym63le c a purin.

-L

Í-

n 3: T o nhân pyrimidin c a purin và s hình thành acid inosinic

ÁN

n 4: Chuy n inosinat (IMP) thành adenylat (AMP) và guanylat (GMP).

u hòa t ng h p: s t ng h

u hòa b u c t o thành c ch l i các enzyme tham

ÀN

IỄ N

gia ph n ng t ng h p. 2.2.

c t o thành t aspartat, carbamoyl phosphat và PRPP -phosphoribosyl-1pyrophosphat). Khác v i t ng h p purin nucleotid, quá trình t ng h p pyrimidin id orotat g n v i PRPP. Quá trình t ng h p pyrimidin nucleotid g n: -

n 1: S t o thành orotat.

n 2: T o thành pyrimidin nucleotid: uridylat (UMP), cytidylat (CTP).

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

PH N 3. CHUY N HÓA ACID NUCLEIC

Trong t bào, s i m i c a ADN ch ARN x y ra nh ng t thu c vào t sinh t ng h p protein.

u so v i ARN. S im ic a ng ARN thì l i ph

s u có kh t ng h p acid nucleic c n T t c các t bào c thi t cho mình và không yêu c u b sung acid nucleic trong th ng acid nucleic trong th iv .

U Y

1. THOÁI HÓA ACID NUCLEIC

1.1. Thoái hóa ADN

ẠO

Các enzym nuclease th y phân liên k t phosphodieste trong ADN (deoxyribonuclease) có hai lo i: u3

- Exonuclease: th y phân không ch n l c, c t m t nucleotid u 5 ho t o thành oligonucleotid ng - Endonuclease: th y phân liên k t phosphodieste gi a chu i polynucleotid.

H Ư

1.2. Thoái hóa ARN

TR ẦN

Các nuclease th y phân liên k t phosphodieste trong ARN g m hai lo i: Exonuclease: có nhi u lo

c tinh ch .

10 00

Ví d : ARN exonuclease II th y phân chu u 3 -5 và s n ph m th y phân là các ribonucleotid-5-phosphat. Trong khi ARN exonuclease V th y u 5 -3 , s n ph m t -5phân chu phosphat. - Endonuclease t o s n ph m 5-phosphat.

ACID NUCLEIC

ÁN

-L

Í-

V i s ph i h p c a các exonuclease và endonuclease, các acid nucleic s b th y phân t o thành s n ph m là các oligonucleotid ng n và các mononucleotid. Các mononucleotid này ho ct nd t ng h p các polynucleotid ho c thoái t o thành các s n ph m cu i cùng. hóa ti p t

2.1.

IỄ N

ÀN

Quá trình t ng h p ADN thông tin di truy n cho th h sau.

c g i là quá trình tái b

ot n

Theo gi thuy t c a Watson và Crick, chu i ADN cs d t khuôn t ng h p chu i ADN m i theo nguyên t c b sung. S tái b ch c khu trú m n d c theo chi u dài c a chu i ADN song song v i s m xo n kép. Vùng này có c u trúc hình ch c g i là ch c ba tái b n c a ADN. T i v trí này, hai s i ADN m c t ng h p v i s xúc tác c a h th ts c t ng h p liên t c (chu i nhanh) còn s c t ng h p ng t quãng (chu i ch m) trên khuôn m u c a ADN m . Quá trình t ng h p chu i ch m t o

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

cn iv i

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

TR ẦN

H Ư

ẠO

U Y

Các enzym tham gia quá trình t ng h p ADN: - ADN helicase: là enzym m xo n kép. - ADN gyrase (topoisomerase): có tác d ADN m xo n kép tr l i ch c ba tái b n, có vai trò quan tr ng trong quá trình tái b n vi khu n. - ARN primase (ADNG protein): thu c nhóm enzym ARN polymerase, là enzym xúc tác quá trình t ng h p s i ARN m i ng n. - ADN polymerase I (Pol I): là enzym xúc tác s t ng h p ADN t các deoxynucleosid triphosphat v i s có m t c a ADN làm khuôn. - ADN polymerase II (Pol II): tác d t tính exonuclease theo chi u 3t tính exonuclease theo chi u 5-3 - ADN polymerase III (Pol III): vai trò ch y u trong quá trình kéo dài chu i ADN m i theo chi u 5-3 Escherichia coli, có ho t tính exonuclease theo chi u 3-5 - ADN ligase: xúc tác vi c n i các m u ADN s n Okazaki) thông u 3 hydroxyl c a m u ADN này v i qua vi c t o thành liên k t phosphodieste gi u 5 phosphat c a m u ADN khác. ADN ligase có th tham gia quá trình n i hai s i ADN b t ho c n t o ADN vòng

n Okazaki. K t thúc quá trình t ng h nhau nh s xúc tác c a enzym ADN ligase.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

2.2.

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

RNA

S t ng h p ARN là quá trình chuy n thông tin di truy n t ADN sang phân t ARN. Quá trình t ng h p này d a trên nguyên t c gi tái b n ADN:

Ơ H N U Y

ts m khác: Khuôn ADN c b o t n hoàn toàn trong quá trình t ng h p ARN. ARN polymerase không có ho t tính nuclease. Quá trình t ng h p không c n có s tham gia c n m i.

Chi u t ng h p t 5 - 3 . ng do ATP cung c p.

Các enzym tham gia

ẠO

- ARN polymerase ph thu c ARN (replicase): xúc tác t a virut trong t bào ch . - ARN polymerase ph thu c AND: xúc tác ph n ng t ng h p ARN t các nucleosid triphosphat b ng cách kéo dài chu i ARN theo ph n ngL (NMP)n+1 + Ppi

H Ư

(NMP)n + NTP

TR ẦN

ARN kéo dài

nm u: ARN polymerase liên k t v i promoter trên ADN v trí 35 t o thành ph c h n v trí 10 t o thành ph c h p m . M t vùng xo n kép kho ng 17 c c tháo xo n. ARN polymerase n ng n ARN m c xúc tác s t ng h p v i s tham gia c a GTP ho t ng h p (~ c xo n kép t m th i v i ADN.

10 00

n kéo dài chu i: Phân t ARN polymerase di chuy n d n theo chi u dài s i ADN c tháo xo l vùng khuôn s c ghép b y, chu i c kéo dài theo chi u 5-3 v i s tham gia c a y u t n ADN c xo n tr l i ngay l p t c.

ÁN

-L

Í-

t b p (nh y u t k n ARN này ch a nucleoyid có tính ch t b sung t o thành c n kép. ARN ng ng t ng h p, ARN polymerase gi i phóng kh i ADN có th b um t chu k sao chép m i.

n k t thúc: Sau khi t ng h

IỄ N

ÀN

CÂU H NG GIÁ 1. Base nit trong thành ph n acid nucleic d n xu t t nhân: A. Purin, Pyridin B. Purin, Pyrol C. Pyrimidin, Imidazol D. Pyrimidin, Purin

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2. Base nit d n xu t t pyrimidin: A. Uracil, Cytosin, Thymin B. Thymin, Uracil, Guanin C. Uracil, guanin, Hypoxanthin

D. Cytosin, Guanin, Adenin

3. Base nit d n xu t t purin:

U Y

A. Adenin, Guanin, Cytosin B. Guanin, Hypoxanthin , Thymin

C. Hypoxanthin, Metylhypoxanthin, Uracil D. Guanin, Adenin, Hypoxanthin

ẠO

4. Công th c sau có tên:

NH2

A. Guanin

C. Cytosin

H Ư

B. Adenin

D. Hypoxanthin NH

TR ẦN

10 00

5. Công th c sau có tên:

A.Cytosin

NH2

B. Thymin

C. Hypoxanthin D. Adenin

Í-

-L

6. Thành ph n hóa h c chính c a ADN:

ÁN

A. Guanin, Adenin, Cytosin, Uracil, .D ribose, H3PO4

B. Adenin, Guanin, Uracil, Thymin, .D deoxyribose, H3PO4

IỄ N

ÀN

C. Guanin, Adenin, Cytosin, Thymin, .D deoxyribose, H3PO4

D. Guanin, Adenin, Uracil, Thymin, .D deoxyribose, H3PO4

7. Thành ph n hóa h c chính c a ARN : A. Guanin, Adenin, Cytosin, Thymin, .D deoxyribose, H3PO4 B. Guanin, Adenin, Cytosin, Thymin, .D ribose C. Guanin, Adenin, Cytosin, Thymin, .D ribose D. Uracil, Thymin, Adenin, Hypoxanthin, .D deoxyribose, H3PO4

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

8. Thành ph n hóa h c chính c a acid nucleic : 1. Pentose, H3PO4 , Base nit 2. Deoxyribose, H3PO4 , Base d n xu t t purin 3. Ribose, H3PO4 , Base d n xu t t pyrimidin

4. Ribose, H3PO4 , Base d n xu t t pyridin

C. 2, 4, 5

D. 1, 4, 5

9. Các nucleosid sau g m :

1. Adenin n i v i Ribose b i liên k t glucosid 2. Uracil n i v i Hexose b i liên k t glucosid

C. 2,3,4

1. Nucleotid, Pentose, H3PO4

Đ D. 1,3,4

TR ẦN

10. Thành ph n nucleotid g m :

2. Base nit , Pentose, H3PO4

B. 1,3,5

H Ư

A. 1,2,3

4. Thymin n i v i Deoxyribose b i liên k t glucosid

ẠO

3. Guanin n i v i Deoxyribose b i liên k t glucosid

5. Cytosin n i v i Ribinose b i liên k t peptid

B. 1, 2, 3

U Y

A. 1, 2, 4

5. Deoxyribose, H3PO4 , Base d n xu t t pyrol

4. Nucleosid, H3PO4

10 00

3. Adenosin, Deoxyribose, H3PO4

5. Nucleosid, Ribose, H3PO4 B. 3, 4

C. 4, 5

D. 2, 3

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

A. 1, 2

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

U Y

u t o, tính ch t chung c a acid amin, peptid. u trúc và tính ch t c a protein c ch c a protein. c s thoái hóa chung c a acid amin. c chu trình urê

M c tiêu 1. 2. 3. 4. 5.

7: HÓA H C VÀ CHUY N HÓA PROTID

PH N 1. HÓA H C PROTID 1.

TR ẦN

H Ư

Là thành ph n c u t o nhân và nguyên sinh ch t c a t bào u khi n ho ng sinh lý c (insulin, corticoid). Xúc tác các ph n ng chuy n hóa c ). (các kháng th ). Tham gia vào các quá trình b o v Tham gia v n chy n và phân b oxy kh (hemoglobin). Cung c ng.

10 00

ẠO

1.1. Protid là nh ng h p ch t h trong thành ph n c u t o g m b n nguyên t chính: C, H, O, N. Ngoài ra còn có các nguyên t 1.2. Vai trò

1.3.

ÁN

-L

Í-

Thu t ng ch ba lo i: acid amin, peptid và protein. - Acid amin: c u t o nên protein. - Peptid: G m t n hàng ch c acid amin n i v i nhau b ng liên k t peptid có phân t ng < 6000 dalton. - Protein g i v i nhau. T o thành m t ho c nhi u chu i polypeptid. 2. ACID AMIN 2.1. C u t o

Công th c chung: R-CH-COOH

IỄ N

ÀN

Acid amin là nh ng ch t h trong phân t v a có ch a nhóm amin (-NH2) v a có ch a nhóm carboxyl (-COOH), cùng g n vào v trí carbon c g i là acid amin, m t s khác có nhóm amin không g n vào carbon , ví d .

NH2 khác nhau Tr prolin, còn t t c các acid amin có c u t g c R. Thành ph n g n nh t là H, ho c là g c hydrocarbon, ho c còn có thêm nhóm ch c -SH, -OH, -NH2, -COOH.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

c u t o c a protein. Có kho ng 300 acid amin hi n di n trong có 20 acid amin tham gia c u trúc protein.

.1. 20 Ký

(MW) G

Alanin

Acid -aminopropionic

Ala

Prolin

Acid -pyrolydilcarboxylic

Pro

Valin

Acid -aminoisovaleric

Val

Leucin

Acid -aminoisocaproic

Leu

Isoleucin

Acid -amino- -metylvaleric

Ile

Methionin

Acid -amino- -etylthiobutyric

Met

Phenylalanin

A. -amino- -phenylpropionic

Tyrosin

ẠO

U Y

115

117

131

149

Phe

165

A. -amino- hydroxyphenylpropionic

Tyr

181

Tryptophan

Acid -amino- -indolylpropionic

Trp

204

Serin

Acid -amino- -hydoxypropionic

Ser

105

Threonin

Acid -amino- -hydroxybutiric

Thr

119

Cystein

Acid -amino- -thiopropionic

Cys

121

Aspargin

aspartate

Asn

132

Glutamin

glutamate

Gln

146

Acid

diaminocaproic

Lys

146

Acid -amino- -imidazolpropionic

His

155

Acid -amino- -guanidinvaleric

Arg

174

Acid -aminosuccinic

Asp

133

Glu

147

ÁN

-L

10 00

TR ẦN

H Ư

131

Í-

Gly

TO ÀN

Arginin Aspartat Glutamat

-aminoglutarate

Các acid amin vào qua

acid amin có

còn xem Cys

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Tên

Acid -aminoacetic

Histidin

danh

Glycin

Lysin

IỄ N

Tên acid amin pháp hoá

Tên acid amin

ngoài -

nhau. Tuy nhiên trong mà ngoài acid amin acid amin

Leu, Ile, Thr, acid amin www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2.2. Phân lo i acid amin

t là d a vào g c c, ó là: glycin, alanin,

a) Nhóm I: G m 7 acid amin có R không phân c c, k n prolin, valin, leucin, isoleucin và methionin.

cs d

U Y

R và

nay cách phân lo i các acid amin c chia làm 5 nhóm:

C phân lo i theo nhi u ki u khác nhau, m i ki u phân lo i u có ý ngh a và m c ích riêng. Tuy nhiên, u d a trên c u t o hoá h c ho c m t s tính ch t c a g c R.

b) Nhóm II: G m 3 acid amin có g c R ch a nhân th m, ó là phenylalanin, tyrosin và tryptophan. ó là serin,

ẠO

c) Nhóm III: G m 5 acid amin có g c R phân c c, không tích theonin, cystein, aspargin và glutamin.

: lysin, histidin và arginin, trong

acid amin

H Ư

e) Nhóm V:

d) Nhóm IV: 3 acid amin có R tích

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

TR ẦN

aspartat và glutamat,

II (b) Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

ẠO

U Y

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

III

Hình 7.3

nhóm IV

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

TR ẦN

H Ư

Hình 7.2

Hình 7.4

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

V www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2.3. Tính ch t c a acid amin

U Y

Acid amin d tan trong dung môi phân c c, ethanol), không tan trong dung môi không phân c ng có v ng t ki ng, mu i natri c a acid glutamic có v ng t ki c dùng làm ch t gia v ). 2.3.2. Tính ch ng tính

2.3.1. Tính ch t lý h c

Trong phân proton (H+)

TR ẦN

pH thì acid amin

H Ư

acid amin proton pH acid amin

ẠO

acid amin có nhóm carboxyl -COOH nên có kh NH2 acid amin có tính.

chung.

NH2 và khác các acid amin khác

a).

-L

Í-

nó, -COOH hay -NH2 v.v... -carboxyl -

oxy glutamat hay

-amin

Ninhydrin

các acid amin trong phân protein màu xanh tím, riêng imino

proline

ninhydrin thành màu vàng.

IỄ N

ÀN

có

các , do nhóm -

ÁN

acid amin nhóm lysine), b).

, vì

hoá

di-acid.

10 00

tính

-amin -carboxy

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

-carboxyl thông

este, khác

c NaBH4

Nhóm hoá acid amin thoái hoá acid amin).

có

R - NH2 - CH CH2OH -adenylat trong CO2 (

U Y

protein, hay có

nhóm amin

dùng

tính và

các

tiêu

HNO2

ẠO

acid amin

-amin

d).

... mhóm thành

R - NH2 - CH COOH

amid,

Ngoài các COOH còn có

c).

HOOC

NH2 + HNO2

TR ẦN

acid amin

10 00

schiff.

OH + N2 + H2O

2-4 Edman).

-L

Í-

3.1.

3. PEPTID

acid amin

HOOC

H Ư

phóng N2.

ÁN

Peptid là phân t protein g n hàng ch c acid amin, n i v i nhau b ng các liên k t peptid, có phân t ng < 6000 dalton. 3.2. C u t o

Trong N cùng và

IỄ N

ÀN

trong nhiên protein. Trong các peptid các acid amin liên nhau 7.6).

hình thành do thoái hoá peptide (hình

là acid amin có nhóm -amin ( -NH2 có nhóm -carboxyl -COOH) do là , còn -

(n-

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

ẠO

peptide

U Y

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

Methionin

Valin

Glycin

Methionyl

Valyl

Glycin

10 00

Serin Alanin

TR ẦN

H Ư

3.3.

Alanyl

Seryl

cysteyl

glycin

-glutamyl

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

Glucagon:

Alanin Valin Ala

Val

Leucin Leu

Histidin

Prolin

His Pro

AVLHP

H2N

Ala

Val

Leu

His Pro

COOH

3.4. nhóm -NH2 và -COOH amin nên các

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

C là

Biuret 3.

này không

peptid

amin liên

O=C

NH3 + NH2

+ NH2

NH O=C

U Y

O=C

NH2

NH2 NH2

NH2 peptid

Biuret

TR ẦN

H Ư

ẠO

Urê

CuSO4 nm. là

3.11.), rãi

nhiên

10 00

3.5.

protein.

thân rõ ràng, có

bào

vi v.v... Bên peptid là

hormon, kháng sinh, có peptid phân còn dang protein.

peptide quan

-L

Í-

ÁN

3.5.1.

-glutamyl-cysteyl-glycine có

ÀN

NH2

CH2 - SH

HOOC- CH - CH2-CH2 -CO-NH- CH - CO-NH-CH2-COOH ta

IỄ N

76lutathione 76lutathi là nhóm 76lutathione là GSH. là 76lutathione 76lutathione H thành

vì

+ 2H 2 GSH

GSSG + 2H

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Glutathion là oxy hoá

trong

peptid

vai trò là

v.v

human growth STH polypeptid acid amin hai disulfua thành acid amin 53acid amin 182-189. C h sinh 134 acid amin.

HGH

chung, kích thích á, kích thích kích thích

ẠO

là

là protein và là

165 và

U Y

Hor

(HGH)

3.5.2. Các hormon

polypeptid disulfua. amin A và

A là acid amin

10 00

có

protein và kích thích

insulin là . Do

insulin làm glucose do và fructose 1-6 diphosphatase.

, kích quan , ose, acid amin trong glucose trong máu. Ngoài ra insulin enzym pyruvat carboxylase

-L

Í-

và xác phân 5.700, 2 nhau 2 thành 1 disulfua acid amin 6 và acid trung vào các acid amin 8-9-10, 12-14 30 B.

TR ẦN

toàn

tinh

H Ư

Nobel 1958) insulin. 51 acid amin

1953, Sanger

3.5.3. Insulin

ÁN

3.6. M t s peptid có ho t tính sinh h c khác

IỄ N

ÀN

a) Oxytocin: , tác vú, gây co khi cung sinh con và kích thích

b) Vasopressin: tái thu

cung và khi cho con bú.

tác áp.

c) Glucagon: d) Bradykinin: e) Kallidin: f) Peptid kháng sinh: tyrocidin, bacitracin.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

4. PROTEIN 4.1.

Ơ H

U Y

4.2.1. Phân lo i theo c u t o

Protein có th c phân lo i theo nhi u cách: có th d a vào c u t o, kh hòa tan, hình d ng, ch c

Protein là nh ng i phân t có kh ng > 6000 dalton, g ngàn acid amin k t h p l i v i nhau t o thành m t chu i polypetid. 4.2. Phân lo i

ẠO

- Protein thu n): là các protein khi th y phân cho các acid amin ng g p, ví d - Protein t p (protein liên h p): g m protein thu n và ph n phi protein ( có b n ch t không ph i là protein, có th là glucid, lipid, acid nucleic, kim lo n cùng bi n - Protein khi th y phân d dang t o thành các peptid, khi th thành các acid amin.

H Ư

4.2.2. Phân lo i theo hình d ng

c chi u ngang

10 00

4.3. C u trúc c a protein

c ngang <

TR ẦN

- Protein hình c u: là nh c chi 10 dalton; g m protein enzym và protein huy t thanh. - Protein hình s i: là nh c chi > 10, g m keratin c a tóc, móng và collagen c a mô liên k t.

ÁN

-L

Í-

- C u trúc b c I: bi u th th t s p x p các acid amin trong chu i polypeptid, ho c nhi u chu i polypeptide và v trí c a liên k t disulfid. n hình là c u trúc - C u trúc b c II: bi u th s xo n c a chu b c II c a protein s i, liên k rò quan tr ng trong c u trúc b c II. - C u trúc b c III: bi u th s xo n và g p khúc c a chu i polypeplid, liên k t ng trong vi c duy trì c u trúc b c III. - C u trúc b c IV: bi u th s k t h p c a nhi u chu i polypeptide có c u trúc b c III trong phân t protein. Ví d : hemoglobin có c u trúc b c IV.

ÀN

4.4. Tính ch t c a protein

IỄ N

4.4.1.

hoá

a) Tính tan dung môi glutelin

: albumin

tan trong

,g v.v...

b) Trong môi (hydrate hoá), các Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

protein

lên thành

keo

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

-NH2, -COOH... L trúc,

cách các phân

protein không cho chúng dính vào nhau

protein

H N

n môi c a dung d ch protein

vào

U Y

. Tính

khác nhau phân protein

Các protein khác nhau có này dùng xác cao).

do các nhóm ion hoá protein, các phân protein môi dung môi làm protein và

ẠO

hydrate hoá nhau thành

acid amin . các nhóm này tích (+) và

TR ẦN

thái tích pH nào mà

H Ư

n li c a protein

e) Tính ch

môi

là pHi (isoelectric -

10 00

protein.

vào pH

nhau, do protein. pH môi

Í-

Trong môi có pH = pHi protein, protein tính này dung xác pH khác do sai khác nhau pHi các protein mà có tách riêng các protein ra chúng.

có

dung

protein rõ

protein hình

ÁN

-L

protein có

hoà tan. hoàn toàn.

IỄ N

ÀN

Các protein khác nhau ta dùng tính này pháp diêm tích

trung tính khác nhau. và tách riêng protein

g) S bi n tính Khi các liên k t (tr liên k t peptid) trong phân protein b c t, làm c u trúc i, protein b bi n tính. Hi ng bi n tính làm gi hòa tan, m t các ho t tính sinh h c. Khi b bi n tính, c o l n, các nhóm k c quay ra ngoài, các c quay vào trong, s hydrat hóa gi m, các protein d k t h p v i nhau. Tính ch c áp d ng trong xét nghi m protein ni u.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Các tác nhân gây bi n tính:

V t lý: nhi

, tia t ngo i, áp su

Hóa h c: acid m nh (a. tricloacetic, a. nitr ki m m

i kim lo i n ng (HgCl2),

Phân bi t 2 lo i bi n tính:

Protein có nhóm -COOH, -NH2, biuret.

ẠO

protein

hoá

liên

peptid

màu

Ngoài ra, còn có protein và

có ý polypeptid.

TR ẦN

acid amin khác trong

H Ư

4.4.2. Các

Không thu n ngh ch: protein bi n tính không th tr v tr lu c tr ng gà.

U Y

Thu n ngh ch: protein bi n tính có th tr v tr u (s hoàn nguyên). Dung d ch trypsin b bi n tính khi b pH = 3 và hoàn nguyên sau khi làm l nh trong m t th i gian nh nh.

Folin-Ciocateau Folin-

phosphomolipdic acid và phosphovolframic acid. biuret, khác và Trp tham gia trong quá trình màu xanh da

10 00

này làm Các trong phân protein.

khác

acid amin, protein trong dung

phát

Í-

Dùng

-L

cam.

Pauli: các Millon:

Tyr, His tác Tyr tác

ÀN

ÁN

trong protein tác

ngân nitrate trong HNO3

IỄ N

-naphtolvà

anh và H2SO4 cách.

4.5. C

Protein và

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

hình

Ngoài các protein làm

trúc

virus, màng

và tính

mô liên

tác là các enzym. enzym tinh

nzym khác nhau,

tinh và nghiên

trúc.

4.5.3.

ẠO

tác,

4.5.2.

Collagen

U Y

cho

mô

mô liên

bào, còn

4.5.1.

các tín

81ormone

81ormone trong bào v.v

Protein tham gia vào

H Ư

và

các

lipoprotein

có

Trong

protein làm + 2, CO2 và H lipid, ceruloplasmin

co rút

ÁN

-L

protein làm

tr và dinh

ÀN

4.5.6. Ch

Cu trong máu

Í-

4.5.5. Ch

IỄ N

máu cho

10 00

4.5.4.

Các protein v.v...

: casein

4.5.7.

máu có

TR ẦN

Ngoài ra protein còn tham gia vào quá trình loài có ra

...

myosin, actin)

ng quan cho các ovalbumin

mô, phôi phát

kinh rodopsi màng

4.5.8.

hoà hoà quá trình trao hormon, các protein

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

thông qua tác enzym

lên có

máy thông tin di hoà

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

quá trình quá

enzym

4.5.9. cung các protein

quan

cho

phân

hoá

và H2O

H Ư

ẠO

Protamin: L n nh t trong nhân t bào, có t 6 - 9 acid amin, có ng t 4000 - 5000 dalton. Albumin: Có trong t t c m i sinh v t (lòng tr ng tr ng, huy t thanh). Globulin: Có trong huy t thanh, tr ng s a. Nucleoprotein: Protein và nhóm ngo i acid nucleic. Chromoprotein: Protid t p bao g m ph n và nhóm ngo i có màu. Glucoprotein. Lipo protein. Phosphoprotein.

1. 1.1.

10 00

PH N 2. CHUY N HÓA PROTID

TR ẦN

phân t -

ng g p

4.6. M t s

U Y

là Trong

Protein trong

t ng quát

Ó H

Tiêu hóa H p thu

Acid amin

S n ph m sinh h

c bi t

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

Peptid Protein

CO2, H2

NG TIÊU HÓA

Protein T BÀO

1.2. Ngu n g c - Protein thu n): là các protein khi th y phân cho các acid amin ng g p, ví d : albumin, globulin, protamin, histon.v..v.. - Acid amin ngo ng v t, th c v t và vi sinh v o, men bia) cung c qua quá trình tiêu hóa và h p thu. - Acid amin n i sinh: t ng h , do protid c a t bào b th y phân thành các acid amin, g i là các acid amin n i sinh.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

1.3. Tiêu hóa 1.3.1. S th y phân protid ngo i sinh (s tiêu hóa protid)

c bài ti i d ng ti n ch t không ho ng là pepsinogen. c ho t hóa b i HCl thành pepsin ho ng. Pepsin th c hi u c liên k t c a acid amin t o ra các peptid ng ng ru t.

Quá trình tiêu hóa b u d dày. D dày bài ti t HCl và pepsin, pH r t acid (12) nên các protein có c u trúc b c 2, 3, 4 b phá v , protein b phân gi i.

U Y

liên k t c

ru t non, v i pH ki m thì pepsin b b t ho t. T y bài ti t các proenzym vào ru t non và c bi i thành d ng ho ng.

ẠO

Trypsinoge t hóa b i enterokinase c a ru t non thành trypsin. Trypsin tr l i ho t hóa trypsinogen, chymotrypsin, procarboxypeptidase thành các enzym ho t ng trypsin, chymotrypsin, carboxypeptidase.

TR ẦN

H Ư

- Trypsin th y phân liên k t peptid c a các acid amin ki m. - Chymotrypsin th y phân liên k t peptid c a các acid amin u C t n gi i phóng acid amin t do. - Ru t non bài ti t aminopeptidase, th y phân liên k t peptid c a acid amin u N t n gi i phóng acid amin t do. 1.3.2. S th y phân protid n i sinh

Í-

10 00

ng thành, các protid n ng h p m i v is ng h nh, quá trình này g i là s i m i protid. M ng protid i m i chi m kho ng 1-2% protid toàn ph n. tr em trong th i kì phát tri n, t l ng thành. Ph n l n các protid i m i trong protid i m i nhi t n t i.

ÁN

-L

Các protid huy th pv c hi u trên t c thoái hóa. Các enzym tiêu hóa protid (pepsin, trypsin, chymotrypsin) th y phân protid trong th i m i protid . i m i protid là s thoái hóa protid thành peptid ho c acid amin. Ph n l n acid cs d t ng h p protid m i, m t s thoái hóa thành s n ph i và bài ti t. 1.3.3. H p thu

IỄ N

ÀN

S amin t

Do quá trình tiêu hóa trên, các acid amin t v n chuy n tích c c c máu t i các t bào và mô.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

c h p thu qua niêm m c ru t ch c a t i gan, qua

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

U Y

H u h t, các acid amin lo ng cách v n chuy n -ketonic. Acid amin tr ketonic nh n nhóm amin tr thành acid amin m i. Quá trình này g i là ph n ng chuy n amin. Enzym xúc tác ph n ng chuy n amin là aminotransferase (transaminase) có coenzym là pyridoxal phosphate (d ng ho ng c a vitamin B6).

2. S THOÁI HÓA ACID AMIN 2.1. Chuy n hóa c a nhóm amin 2.1.1. Ph n ng chuy n amin

Transaminase

Acid

cetocic A + acid amin B

Acid amin A + acid -ketonic B

Ph n ng t ng quát:

ẠO

Ph n l n các acid amin chuy n nhóm amin sang ch t nh -ketoglutarat, enzym xúc tác cho ph n ng này là transaminase. Các enzym này ph bi n tim, th t tính xúc tác cao.

H Ư

i amin, nhóm amin c a nhi cv n K t qu c chuy -ketoglutarat thành glutamat. T t c các n có th chuy n amin im khác nhau, m nh nh t là glutamate và aspartat.

TR ẦN

2.1.2. Ph n ng kh amin

Là m t quá trình quan tr d ng NH3.

10 00

a) Kh

2 tách

kh i phân t

ng bào

Quá trình kh amin oxy hóa g n: oxy hóa acid amin t th y phân t -ketonic và NH4+. Quá trình này x y ra -amino-acid-oxidase có coenzym là FMN.

Í-

b) Kh amin oxy hóa glutamat

ÁN

-L

c t o ra ch y c chuy n vào ty th và b kh amin oxy hóa nh enzym glutamat dehydrogenase (có coenzym là NAD+ ho c NADP+). Enzym glutamat dehydrogenase có ho t tính xúc tác m nh, nên trong h u h t các sinh v t, c kh amin oxy hóa t cao. Vì v y, quá trình này có vai trò trung tâm trong vi c kh amin c a các acid amin.

IỄ N

ÀN

L glutamat dehydrogenase

L-glutamat

-ketoglutarat + NH3

c) S liên quan gi

i amin và kh amin oxy hóa

Các acid

ng kh amin oxy hóa gián ti p qua glutamat vì:

- Ho t tính c a enzym glutamat dehydrogenase r t m

amin oxy hóa v i t

cao và có l i v m

c kh

ng.

- Ho t tính c a enzym glutamat aminotransferase cao nên nhóm amin c a h u h t

các acid amin t p trung t

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

i amin. www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Các enzym L-amino-aicd-oxidase xúc tác cho quá trình kh amin oxy hóa các ng ho ng y u và sinh ra ch c là H202. n chuy n

Là ph n c l i v i ph n ng kh t ng h p l i acid amin t các acid -ketonic và NH3. Ví d t ng h p alanin t acid pyruvic và NH3.

-ketoglutarat là ch t trung gian có ho nhóm amin. d) Ph n ng amin hóa

U Y

2.2. S chuyên ch NH4+ Khi NH4 +

L-Glutamin

L glutamat dehydrogenase

L-glutamat + NH3

ẠO

có bi u hi n nhi c, bi u hi n tr ng thái hôn mê c p i pH c a t bào, làm c n ki t c a chu trình Citric. Vì v y, NH4+ ph c bi n thành ch i gan ho c th n. Nó c g n vào acid glutamic t o thành glutamat nh enzym glutamin synthetase (ph n ng amin hóa).

TR ẦN

H Ư

c, trung tính nên d dàng qua màng t bào. Glutamin t các mô vào máu tu n hoàn r n gan và th n. Nh enzym glutaminase ty th th y phân glutamin thành glutamat và NH3 . th n: s th y phân glutamin t o NH4+ cung c c ti u. S i + + NH4 th n góp ph ng acid base c .N ng H trong c ti u cao, quá trình th y phân glutamin th n x y ra m nh.

10 00

gan : NH4+ c bi 2.3. Chu trình t o thành urê Hay còn g i là chu trình Ornithin c n sau :

i ra ngoài qua

c ti u.

c t o thành

n 1: t o thành Carbamyl phosphat do s g n NH3 t do v i CO2 nh s xúc tác c a carbamyl phosphat synthetase trong ty th , ph n ng x y ra ty th t bào gan. Carbamyl phosphat synthetase là enzym then ch t c a chu trình urê.

n 2: Chuy n nhóm carbamin phosphat t i ornithin t o thành Citrullin nh enzym ornithin carbamyl transferase ty th .

ÁN

-L

Í-

n 3: t o thành arginosuccinat enzym arginosuccinat synthetase.

IỄ N

ÀN

gan do s k t h p citrullin v i aspartat nh

n 4: phân ly arginosuccinat thành arginin và fumarat nh arginosuccinat lyase.

n 5: tao thành urê do enzym arginase xúc tác s th y phân arginin. c t o thành v n chuy n vào ty th b

c t o thành gan vào máu, t i th máu kho ng 0,2-0,4g/l (3,5c ti i tùy thu c vào ch iàu protid.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

u m t chu trình m i. ng urê trong ng urê t 15-20g/24h. ng

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

ẠO

U Y

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

2.4. Chuy n hóa c a nhóm carboxyl

COO-

Decarboxylase

R CH NH2 + CO2

10 00

NH3+

TR ẦN

H Ư

Trong quá trình thoái hóa c a các acid amin, ph n ng kh carboxyl x y ra d dàng ng. Enzym trong các mô nh enzym decarboxylase t o thành c c hi u cho t ng acid amin.

M t s acid amin kh carboxyl t o thành amin có ho t tính sinh h amino butyric acid (GAGA) là s n ph m kh carboxyl c a glutamat, là ch t c ch th n kinh. Hay histamin (do histidin b kh carboxyl) là ch t d n truy n th n kinh.

-L

Í-

Các amin ti p t c kh amin oxy hóa nh enzym monoamino oxidase (MAO) ho c diamino oxidase t o thành aldehyd r ng. Acid carboxylic ti p t c n CO2 và H2O. CH

ÁN

Ph n ng t ng quát: R

NH2

RCHO

RCOOH

CO2 + H2O

2.5. Chuy n hóa c a khung carbon

IỄ N

ÀN

Sau khi m t nhóm amin, s n ph m c a các acid amin có th là pyruvat, oxaloacetat, -ketogultarat, acetyl CoA, succinyl CoA. Các s n ph m này có th acid citric ho c t ng h p glucose, ho c t ng h p th cetonic. - Thoái hóa trong chu trình acid citric: t t c s n ph m thoái hóa c

có th

- T ng h p glucose

n CO2 và H2O.

ng t y: khi c ti u, g

t s acid amin vào ng.

- T ng h p th cetonic: acid amin khi thoái hóa khung carbon t o acetoactyl CoA

u có th t ng h p nên các th cetonic. Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

3. T NG H P ACID AMIN

c là Arg và His nên g i là acid

tr em, hai acid amin không th t ng h amin bán c n thi t.

Nitrogenase

2NH4+ + 16ADP + 16Pi + H2

N2 + 10H+ + 8e- + 16ATP

ng.

vi sinh v t và th c v

ẠO

3.2. S v n chuy n NH4+ vào các h p ch t sinh h c NH4+ hình thành s Quá trình t ng h

U Y

3.1. Quá trình t o thành NH4+ t Quá trình này ch có

ng v t ng ch có th t ng h p c 10 ho c 12 acid amin t các s n ph m chuy n hóa c arginin, histidin, isoleucin, leucin, lysin, methyonin, phenylalanin, threonin, tryptophan, valin. S còn l th không t ng h c là acid amin c n thi t, ph i l y t th vi sinh v t và th c v t).

c chuy n vào các h p ch t sinh h c qua glutamat và glutamin. n và gi ng nhau m s ng.

ng quan tr ng nh t là t p trung NH4+ vào glutamat và i s xúc tác c a enzym glutamin synthetase.

T o glutamat:

TR ẦN

H Ư

vi khu n: t ng h p glutamat b ng cách amin hóa -ketoglutarat nh enzym glutamat synthetase, glutamin là ch t chuy n nhóm amin.

10 00

-ketoglutarat + Glutamin + NADPHH+

2 Glutamat + NADP i amin v i

ng v t: S t o thành glutamat ch y u b cetolutarat ho c có th g n v i NH4+ v i cetoglutarat.

Glutamat + NADP + H2O

cetoglutarat + NH4+ + NADPHH+

ÁN

-L

Í-

NH4+ sinh h c d ng nhóm amin c a glutamat ho c glutamin. Các nhóm amin này tham gia quá trình sinh t ng h p c a các acid amin và nh ng h p ch t có ch

IỄ N

ÀN

3.3. S t ng h p acid amin T ng h ng t ng h

ng g p các th sinh v t có s khác nhau. Th c v t c t t c các acid amin c n cho s t ng h p protid t các ngu n D: E.coli t ng h c t t c các acid amin t NH4+.

Quá trình t ng h p acid amin là quá trình g ng t ng. T khung carbon (các ch t chuy n hóa trung gian) t ng h p nên m t s acid amin g i là h c a acid amin: h -ketoglutarat, h 3 phosphoglycerat, h oxaloacetat và pyruvat, h phosphoenol pyruvat, v.v... S t ng h s n ph m cu i cùng c a quá trình c ch

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

u khi u tiên.

c (Feedback),

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

4. T NG H P PROTID

M i s sai l ch trong c u trúc phân t protid t ng h p (do di truy n hay do quá trình t ng h p) có th d n t i nh ng tr ng thái b nh lý nghiêm tr ng c s ng Quá trình sinh t ng h p protid Sinh t ng h p có th mô t 2 quá trình: sao chép mã (phiên mã) và d ch mã.

T ng h p protid hay còn g i là s d ch mã (d ch mã di truy n t ARNm sang tr t t acid amin trong phân t protid).

U Y

Quá trình phiên mã: là quá trình t ng h p ARNm trên khuôn m u ADN nh enzym ARN polymerase. c hi u là quá trình sinh t ng h p protid. G

c 1: ho t hóa acid amin.

c2g m

n: m

u, kéo dài và k t thúc.

hóa acid amin

4.1.

ẠO

Quá trình d ch mã

i tác d ng c a enzym aminoacyl-

H Ư

S ho t hóa acid amin x y ra ARNt synthetase.

Ph n ng có th tóm t

10 00

TR ẦN

c h t ph n ng t o ch t trung gian là aminoacyl adenylat g n v i trung tâm ho ng c o ph c h p v i aminoacyl-ARNt. Enzym aminoacylc hi u v i acid amin không cao l m, nên có th ho iv i ARNt nh c ho t hóa nh m này không ng. chuy n sang ARNt

[Aminoacyl-AMP] E + PPi

ARNt

AMP Aminoacyl-ARNt

ÁN

-L

Í-

E + Acid amin + ATP

4.2.

IỄ N

ÀN

ng s m u t ng h ub u b ng acid amin methionin, mã hóa b i b ba AUG (mã m u) n m trên ARNm. Methionin tham gia m u chu i polypeptid i d ng fomylmethionin-ARNt. K t qu c

n m u là fomylmethionin-ARNt g n vào v trí P c a ng v i mã m u c a AUG c a ARNm.

4.3. p ráp các acid amin theo m t trình t nh c mã hóa ARNm, t o thành chu c hi u. Quá trình này là quá trình giãi mã hay d ch mã, là chuy n các thông tin ARNm i d ng các mã) sang chu i polypeptid.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

n kéo dài chu i có th chia làm 3 ch ng: - Ch

u: g n aminoacyl-ARN, vào v trí A c a ribosom.

- Ch ng hai: t o liên k t peptid v i s xác tác c a enzym peptidyltransferase, t o

thành peptidyl-ARN(fomylmethionin-ARNt) v n g n

c hình thành nh tác d ng c t m t kho i chi u dài m t b ba m t mã. Do -ARNt chuy n t v trí A sang v trí F, EFG tách kh i ribosom. Lúc này v trí A l i tr ng, s n sàng nh n thêm acid amin-ARNt v i b ng, b u m t chu k kéo dài m i.

U Y

- Ch ng ba: chuy n v trí. Sau khi liên k

v trí A.

4.4.

TR ẦN

H Ư

ẠO

S kéo dài chu i polypeptid s k t thúc khi v trí A trên ribosom xu t hi n nh ng b ba k t ng b ba không mã hóa cho acid amin nào. Các y u t k t thúc RF1, RF2, RF3 g n vào ribosom t u ki n tách các thành ng: chu i polypeptid, ARNt cu i cùng, ARNm, ph n c a ph c h p ribosom ho ribosom 70S phân ly thành 30S và 50S.

1. Acid amin là h p ch t h u c trong phân t có:

A. M t nhóm -NH2, m t nhóm -COOH

10 00

B. Nhóm -NH2, nhóm -COOH C. Nhóm =NH, nhóm -COOH

D. Nhóm -NH2, nhóm -CHO

2. Acid amin trung tính là nh ng acid amin có:

Í-

A. S nhóm -NH2 b ng s nhóm -COOH

-L

B. S nhóm -NH2 nhi u h n s nhóm -COOH

ÁN

C. S nhóm -NH2 ít h n s nhóm -COOH

D. Không có các nhóm -NH2 và -COOH

IỄ N

ÀN

3. Acid amin acid là nh ng acid amin: A. G c R có m t nhóm -NH2 B. G c R có m t nhóm -OH C. S nhóm -COOH nhi u h n s nhóm -NH2 D. S nhóm -NH2 nhi u h n s nhóm -COOH

4. Acid amin base là nh ng acid amin: A. Tác d ng

c v i các acid, không tác d ng v i base

B. Ch có nhóm -NH2, không có nhóm -COOH

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

C. S nhóm -NH2 ít h n s nhóm -COOH D. S nhóm -NH2 nhi u h n s nhóm -COOH 5. Ho t tính GPT t ng ch y u trong: A. R i lo n chuy n hóa Glucid

B. M t s b nh v gan

ng ti t ni u

U Y

D. Nhi m trùng

C. M t s b nh v tim

5. Aldehyd

7. NH3

ng: A: 1, 2;

B: 2, 3;

C: 3, 4;

c v n chuy n trong c th ch y u d

i d ng:

A. K t h p v i acid glutamic t o glutamin

D: 4, 5.

ẠO

4. Acid carboxylic

3. NH3

2. Acid

cetonic

1. Amin

Ch n t p h p

6. S n ph m kh amin oxy hóa c a m t acid amin g m:

H Ư

B. K t h p v i acid aspartic t o asparagin

TR ẦN

C. Mu i amonium

D. K t h p v i CO2 t o Carbamyl phosphat 8. Glutamin t i gan

10 00

A. Phân h y ra NH3 và t ng h p thành urê B. K t h p v i urê t o h p ch t không ng tiêu hóa theo m t

C. Chuy n vào

D. Phân h y thành carbamyl phosphat, t ng h p ure

Í-

9. Glutamin t i th n:

-L

A. Phân h y thành NH3,

o th i qua n

c ti u d

i d ng NH4+

ÁN

B. Phân h y thành urê

ÀN

C. Phân h y thành carbamyl phosphat D. Phân h y thành NH3, t ng h p urê và

o th i ra ngoài theo n

c ti u

IỄ N

10. Histamin: 1. Là s n ph m kh carboxyl c a Histidin 2. Là s n ph m trao

i amin c a Histidin

3. Có tác d ng t ng tính th m màng t bào, kích ng gây m n ng a 4. Là s n ph m kh amin oxy hóa c a Histidin 5. Là m t amin có g c R Ch n t p h p A. 1, 2, 3;

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

ng vòng

ng: B: 1, 2, 4;

C: 1, 2, 5;

D: 1, 3, 5;

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

8. M c tiêu 1.

n hóa h c c a gan, m t.

c m t s xét nghi

U Y

3. N

sinh c a gan, m t.

các ch

ẠO

Gan là m t trong nh ng nh t c v ch chuy n ng th hai sau h ~ 2 kg). Các ho ng chuy n hóa c a gan x y ra các t bào nhu mô, chi m 80% kh ng gan. Gan g m các t bào Kupffer, ch a h th i n i nguyên sinh ch t.

2. THÀNH PH N HÓA H C

TR ẦN

H Ư

m nh n nhi u ch c chuy n hóa, là c a ngõ c a các ch qua b máy tiêu h b nhi m b nh. T l b nh gan m ng cao nh lý c m hóa sinh là r t quan tr ng, giúp cho vi c ch u tr các b nh lý c a h th ng này.

10 00

Protid: Chi m ½ kh ng gan khô (15% kh G m: albumin, globulin, m t ít nucleoprotein, collagen, feritin (d tr s t), acid amin t do: methionin, tryptophan, arginin, glycin, histidin, acid glutamic. ng

ng thành

Glucid: Ch y u là glycogen (2 10% tr glycogen ch a trong gan có th t i 150 200g.

-L

Í-

Lipid: Gan chi m m ng lipid khá l n (chi m kho ng 5% tr ng khô c a gan). 40% là m trung tính, 50% là phosphatid, 10% là cholesterol.

ÁN

Enzym: quan tr ng trong chuy n hóa, t p trung nhi u enzym : lipase, transaminase, phosphorylase, phosphatase, glutaminase, decarboxylase, h th ng enzym xúc tác t ng h p urê, phân ly glycogen và m t s enzym khác.

IỄ N

ÀN

Vitamin: Có nhi u caroten (ti n vit A); các vitamin D3, nhóm B (B1, B6, B12), C, 3+, K. Ngoài ra, còn có nhi u ion kim lo Na+, K+, Mg2+,... 3. CH 3.1. Ch c

A GAN t om t

3.1.1. Thành ph n hóa h c c a m t G m: s c t m t, mu i m t, cholesterol. Mu i m c t o thành do s k t h p c a glycin/taurin v i các acid m t, là s n ph m thoái hóa cu i cùng c a cholesterol gan. S c t m t là s n ph m thoái hóa c a hemoglobin, ch y u là bilirubin liên h p và biliverdin.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- M c t o ra t bào gan, d tr gia vào quá trình tiêu hóa. -

túi m

c ti t xu

tham

M t có màu vàng (bilirubin). Trong túi m t, m t có màu s n màu nâu nh t (do bilirubin b oxi hóa thành biliverdin và b

màu xanh lá c).

tá tràng m t không b bi i v hóa h c, ph n l n c tái h p thu qua h ch c a v gan, m t ph n nh ng m t bài xu t h ng ngày tùy thu c vào tính ch t và kh ng th t 1 lít m t/ngày.

U Y

3.1.2. Quá trình bài xu t m t

Tác d ng c a m t

Mu i m t có tác d ng: -

ẠO

n tích ti p xúc v i lipase. Nh ng h nh ng kính < 0,5 micron) có th c h p thu tr c ti p ru t. Vì v y, tiêu hóa và ng mu i m t có trong m t. h p thu lipid ph thu c tiêu hóa và h p thu d dàng cùng v i các

ng bilirubin trong huy t thanh, tìm s c t m t, mu i m t

Dùng xét nghi c ti ch

10 00

ng d n m t s n quá trình t o m t và bài n tiêu hóa - h p thu lipid và các vitamin tan trong d u, ng i m t s ch ng m t.

N ut xu t m t, n vi

ng ru t. M t kéo theo r t nhi u ch t

TR ẦN

Khi bài xu t xu ng ru t, m t c gan gi l i theo phân.

H Ư

- Ho t vitamin tan trong d u.

3.2.

Í-

3.2.1. T ng h p glycogen . Gan t ng h p glycogen t :

-L

Glycogen là d ng d tr

T các s n ph m chuy

gan.

yruvic, acetyl CoA, lactat.

Glucose, các ose khác (galactose, fructose, manose) nh h enzym ch có

ÁN

IỄ N

ÀN

3.2.2 Phân ly glycogen: t o glucose cung c p cho các mô.

- Th y phân: th y phân v i s tham gia c a enzym amylase, maltase. Quá trình th y phân x y ra gan ít, ch y u là quá trình kh phosphoryl. -

Phân ly: V i s tham gia c a phosphorylase là enzym xúc tác ph n ng sau: Glycogen

Glucose-1-phosphat

Glucose-6-phosphat

Glucose + H3PO4

Enzym glucose-6-phosphatase ch có thành glucose ch x y ra gan.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

Glucose-6-phosphat )

gan, nên quá trình phân ly t glycogen

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

3.2.3

ng huy t

- Ch c glycogen cùng v i các y u t hormon (insulin, adrenalin) tham gia vào quá trì -

n kinh th d ch, ng huy t.

Glucose máu > 130 mg/dL

t o glucose,

Glucose máu < 90 mg/dL ng thoái hóa m t ng h p glycogen.

U Y

ng h p glycogen d tr

ng glucose trong máu 90 - 130 mg/dl.

- Trên lâm sàng dùng nghi m pháp dung n p glucose nh m chuy n hóa glucid: cho b nh nhân u ng li u glucose 75 g/250ml trong vòng 5 phút và l ng glucose sau 2 gi u ng. Gi m d n, sau 3 gi

ẠO

ng ½ gi (t 100mg% - 150mg%).

3.3. Ch

TR ẦN

R it t h v m

H Ư

ng d tr kém.

n glucose m i h

Gan suy: Kh

ng.

chuy n hóa lipid

giúp tiêu hóa

t s n xu t m t:

10 00

và h p thu lipid d dàng.

Thoái hóa lipid: x y ra m nh m

t cháy trong chu trình acid citric t o CO2, H2O và

- M t ph n nh ATP cho gan s d ng.

gan t o acetyl CoA.

- M t ph n acetyl CoA làm nguyên li u t ng h và các hormon steroid.

-L

Í-

t ng h p acid m t

c t ng h p thành các ch t cetonic v n chuy

n các mô.

ÁN

- Ph n l

Quá trình t ng h p lipid

- Gan t ng h p các lipoprotein cho máu và các acid béo t do cho máu.

- Gan t ng h p phospholipid, có vai trò quan tr ng trong s v n chuy n m ra kh i gan tránh ng m trong gan. n u ch ms d n gi m lipid huy t thanh và ng m gan.

IỄ N

ÀN

- Gan t ng h p lipid cho gan.

ng t l : Khi nhu mô gan t

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

l này gi m: 0,5.

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

3.4. Ch

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

chuy n hóa protid

Trong gan có nhi u enzym transaminase (GOT/AST, GPT/ALT): tham gia i và kh amin. , m t ph n globulin, fibrinogen,

T ng h p: urê t NH3, albumin c a huy prothrombin, ferritin, heparin.

U Y

- Khi t bào gan b t

Trong t

ng albumin gi m, t l A/G gi m.

ẠO

Xét nghi m sinh hóa

ng protein, globulin, albumin, ph n ng Gros, Maclagan.

3.5.1. C

nh và th i tr

c c a gan

H Ư

3.5. Ch

ng enzym AST, ALT.

TR ẦN

M t s kim lo ng, chì, th y ngân, ch t màu (d n ch t c a phthalein) b gan gi l i r i th i tr qua m t, nh ng ch t này gi nguyên tr Dùng nghi m pháp ch tiêm 5mg BSP/1 kg th tr ng, 30 phút sau l y

10 00

ng.

ng: 30 phút sau BSP m t h t trong máu. ch t màu trong máu cao vì gan gi

c ít ch t màu.

Gan suy: n

c hóa h c

3.5.2. Kh

-L

Í-

ây là quá trình kh hóa h c thành ch

c quan tr ng nh t. Ch cd

c b gan gi l i ch u s bi i nhanh ra ngoài.

ÁN

Ví d : Quá trình t o urê t NH3

H2O2 là ch enzym catalase ho

H2O2

ÀN Đ IỄ N D

c sinh ra trong m t s ph n ng hóa h c s ng r t m nh gan.

Các lo i kh

c phân h y b i

H2O + ½ O2

c hóa h c:

- Kh c b ng cách oxi hóa ( u etylic b dehydrogenase thành aldehyd acetic r i thành acid acetic).

i tác d ng c a alcol

- Kh oxi. - Kh - Kh glucuronic

c b ng cách metyl hóa. c b ng cách liên h p (bilirubin t do là m t ch t o bilirubin liên h c).

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

c liên h p v i acid

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

4. NH NG XÉT NGHI M SINH HÓA H TH NG GAN M T

Có r t nhi u xét nghi m hóa sinh v gan. Vi c ch n l a các xét nghi m hóa sinh trong b nh lý h th ng gan m t tùy thu c vào b n ch n ti n tri n c a b nh. Các xét nghi m v h th ng gan m t r ng, không m t xét nghi hoàn ch nh. Do v y, c n ph i h p các xét nghi m.

4.1. H i ch ng suy gi m ch

K t qu

35 45 g/l 4 7 g/l

ẠO

Lipid máu

Gi m

Albumin huy t thanh

U Y

Giá tr

Các xét nghi m

B ng 8.1. Các xét nghi m và các k t qu

Cholesterol T.P huy t thanh Fibrinogen huy

2,5 4 g/l

Bilirubin toàn ph n trong huy t thanh

1,5 2,2 g/l

H Ư

2 8 g/l

Nghi

Nghi m pháp BSP (+).

TR ẦN

Các nghi m pháp k t h p

nh glucose c a gan kéo dài.

ng huy t: th i gian c

ng làm v

10 00

Hi n nay, các xét nghi

ng t n

bào nhu

(1) mô gan.

Gi m

-L

Í-

(2) GGT (Gamma glutamyl transferase): GGT là enzym màng t bào, có nhi u th n, t y, gan, lách, ru t non. Ho GGT t bào ng th n l n g p 12 l n t y, 25 l n gan, và có huy

ÁN

Có giá tr ng m t gan. Hi n nay, nhi u nghiên c minh GGT cùng v i GOT, GPT còn có tác d ng ch gan-m t bào nhu mô gan.

IỄ N

ÀN

(3) viêm gan m n ti n tri n, nhi

ng u tr b nh

ty th t c hóa ch t.

(4) GLDH (Glutamat dehydrogenase): là enzym ho ng m nh khu trú ty th c a t bào nhu mô gan., xúc tác ph n ng kh amin-oxy hóa tr c ti p c a acid glutamic t o NH3 -cetoglutarat. GLDH

t n

ng, h y ho i l n t bào nhu mô gan.

(5) ng.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

ng: Ho

m t gan. Trong m t, ALP ALP < 280 U/l (37OC)

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

(6)

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

M t s xét nghi - Bilirubin TP, tr c ti p huy - 10 ch

c ti u.

ng amoniac, fibrinogen.

các transaminase huy t thanh

- Ho thanh

Nam < 50 u/l N < 35 u/l

K t qu

U Y

- Ho

Giá tr

Cao

Các xét nghi m

t bào gan

4.2. H i ch ng t

Nam < 40 u/l N < 35 u/l

Cao

H Ư

Nam < 40 u/l N < 35 u/l

TR ẦN

- Glutamat dehydrogenase (GLDH) huy t thanh

ẠO

glutamyltransferase (GGT) huy t

- Bilirubin toàn ph n trong huy t thanh

< 1mg/dl

Có th

- S c t m t, mu i m

Không có

Có th (+)

c ti u

10 00

4.3.

M t có th b t t do s i m ng d n m t ho c viêm gan có phù n làm t t các ng vi m t. Khi t t m t, m t s không xu c ru t ho c xu ng ít s l i và tràn vào máu.

-L

Í-

Các xét nghi m

< 1 mg/dl

K t qu ch y u bilirubin LH

ÁN

- Bilirubin huy t thanh

Giá tr

30 90 u/l

- Cholesterol TP trong huy t thanh.

1,5 2,2 g/l

- S c t m t, mu i m t, NT.

Không có

IỄ N

ÀN

- Ho phosphatase ki m huy t thanh (ALP: Alkalin phosphatase).

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

(+)

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Tóm l i:

ng c

a). V i ch

, th hi n qua các ch

n hóa các ch t vai trò c a gan th hi n:

ng huy t.

Sinh t ng h p:

Toàn b albumin huy t thanh.

M t ph n globulin và nhi u protein cho máu.

U Y

T ng h p urê, chuy n hóa acid amin m nh.

c i các ch

c n i sinh, ngo i sinh thành các ch t

i ra ngoài.

không

ẠO

b). V i ch

T ng h p mu i m

ng, phong phú. Chúng có vai trò r t l n trong quá trình ch ng b nh.

TR ẦN

H Ư

c). Các xét nghi m hóa sinh h thông gan m t

o m t c a gan:

1. Liên quan ch

10 00

A. S c t m t giúp cho lipid th

B. Mu i m t là do s c t m t k t h p v i glycin và taurin

C. S c t m t chính là Bilirubin t do

D. T t c

-L

Í-

2. Chuy n hoá glucid

ng huy

ÁN

A. Nghi m pháp h ng huy t c a gan

gan:

ÀN Đ IỄ N

C. Galactose ni u th p ch ng t gan suy

3. Liên quan ch

ng huy t:

A. Gan tham

u hoà

c th c hi

B. Nghi

giá ch

ng huy t b ng cách t ng h p và phân ly Glycogen

B. Khi n

Glucose

0,7 g/l gan s t ng h p glycogen

C. Khi n

Glucose

1, 2 g/l gan s gi m t ng h p Glucose thành Glycogen

d tr

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

4. Chuy n hoá lipid

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

gan:

A. Gan t ng h p cholesterol t acetyl CoA B. Gan t ng h p cholesterol v n chuy n m ra kh i gan C. Gi m kh

n gi m

ng m

gan

ng h p phospholipid d

5. Liên quan ch

n alcol etylic thành acid acetic

C. Nghi m pháp BSP v

ng t gan suy

A. Phosphatase ki m, LDH, GT

H Ư

B. Phosphatase ki m, GOT, GPT

TR ẦN

C. Phosphatase ki m, D. T t c

m t:

6. Nh

ẠO

D. Câu B, C

u sai

A. Phosphatase ki m

ng ho i t t bào gan d a vào các enzym sau:

10 00

ng xuyên c

U Y

B. Kh

c c a gan:

nh và th i tr

A. C

D. T t c

C. GOT, GPT, OCT, LDH

B. GOT, GPT, GT D. T t c

8. Liên quan th nghi m gan m t:

i GOT g

ng h p viêm gan c p

-L

Í-

u hi n b

ÁN

C. GOT, GPT là ch t ch

IỄ N

ÀN

m thành ph n hoá h c c a gan:

A. T l

c b ng t l % ch t khô

B. Cholesterol là thành ph n ch y u c a lipid trong gan C. Gan ch a m t h th ng enzyme hoàn ch nh D. T t c

u sai

10. Gan có các ch A. Ch B. Ch

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

c. t m t. www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

C. Ch c

n hoá glucid, lipid, protid.

D. T t c 11. Ch t nào sau là mu i m t : B. Taurin. C. Taurocholic.

D. Cholesterol.

A. Glycin.

12. S c t m t là : B. Urobilinogen.

C. Stercobilinogen

D. Bilirubin liên h p

U Y

A. Bilirubin t do.

c ti u. c ti u.

ẠO

A. Làm gi m s

13. Mu i m t :

C. Là cholesterol este hoá.

D. Là s n ph m thoái hoá c a bilirubin.

ng enzyme SGOT , enzyme SGPT trong huy t thanh :

H Ư

TR ẦN

ng h p viêm gan c p tính.

viêm gan m n tính.

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

D. C

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

9: HÓA SINH TH

C TI U

M c tiêu c ch a th n. c tính ch t chung c c các ch t b

c ti u.

U Y

1. 2. 3.

ẠO

Hai th n ng thành n ng kho ng 300g (0,5% kh ). Tuy ng không l n ng c a th n r t m nh. Th n s d ng 8-10% oxy c a . Hàng ngày kho ng 1000-1500 lít máu qua th n, 10% làm nhi m v cung c p ng cho th n, 90% làm nhi m v bài ti t.

Th n có các ch

10 00

TR ẦN

H Ư

- Bài ti t các ch t c n bã có h i ho c không c n thi t c a quá trình chuy n hóa ra ,b l c và tái h p thu. ng acid base nh bài ti t ion hydro và gi i d ng mu i natri. - Tham gia chuy n hóa các ch t. - Ch c n i ti t. a th n là nephron, m i th n có kho ng 1-1,5 tri u nephron.

ch M i nephron g m:

cb c n xa.

ÁN

-L

Í-

ng m ch hình c u (qu n c u th - C u th n: g m m b ng hai túi màng (b c Bowman). ng th n: g m n g n nói v i b c Bowman, quai Henlé và n xa n i v i ng góp và cu i cùng là b th n. 2. CH A TH N 2.1. Ch t

IỄ N

ÀN

Các ch a th n g m s l c, tái h p thu và bài ti t. Th n k t h p nh ng ch u hòa cân b ng n i mô. S hình thành c ti u là t ng h p các quá trình: siêu l c c u th n; tái h p thu và bài ti t x y ra ng th n.

2.1.1. Quá trình siêu l c Siêu l

u c a quá trình t c ti u, hàng ngày có kho ng c ti c hình thành. Màng c u th c và các ch t trong máu qua l i m t cách d c và các phân t nh qua l i màng c u th t sàng phân t . Các ph n t l l Da (Dalton) c ti u b u có thành ph n gi protein.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

S l c c a màng c u th i v i các ch t khác nhau tùy thu phân t c l c, s n c a phân t protein, hình dáng c a phân t tùy thu c vào trình tr ng huy t ng c c b ng máu.

cc a c l c và

U Y

Quá trình tái h p thu là quá trình x y ra liên t c ng th n. Các ch c tái h p th ng th n v i m khác nhau: tái h p thu hoàn toàn, tái h p thu ph n l n, tái h p thu m t ph n c tái h p thu. M t khác, ng th n xu t ra m t s ch t c i ra ngoài.

2.1.2. Quá trình tái h p thu

ẠO

glucose trong máu l

ts ng ni u xu t hi n m

TR ẦN

H Ư

ni u là do th n tái h ng tái h p thu glucose th huy t th

S tái h p th glucose kèm theo s tái h p thu natri

b) Tái h p thu h u h t

t bào ng th n.

m b o s cân b ng n i môi.

c tái h p thu kho ng 99% ch y u i s tái h p thu natri và clo.

n g n, s tái h

c tái h p thu kho ng 98%.

-L

Í-

ng ng h p ng

c tái h p thu h u h

10 00

R t nhi u ch

c tái h p th hoàn c l c qua c u th n c ti u ch ng tái h p thu c a th n.

ng, khi n

glucose h u h t ng gl

Nh ng ch ng tái h toàn ch y u ng th n. u ki v it 150 g/24 gi và h c tái h có 6 mg/24 gi . N glucose 1,75 g/l g

a) Tái h p thu hoàn toàn

c tái h p thu kho ng 95%. c tái h p thu trên 90% ch y u c tái h p thu g n h t.

ÁN

n g n.

c) Tái h p thu ph n l n c tái h p thu ph n l n c và nhi u ch t tan khác.

IỄ N

ÀN

Natri, clor và nhi u mu h p thu Na+ n tái h

Th n tái h p thu ph n l n nh albumin l c qua c u th c tái h p thu ng th n mà h u h t các protein l c qua c u th c ti u không phát hi

i kh e m

n g n. S tái

c l c qua c u th n. Kho ng 99 % n g n. Nh quá trình tái h p thu c tái h p thu.

ng protein r t ít. Các xét nghi ng c ti i kh e m nh không có protein.

d) Tái h p thu m t ph n Các ch Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

C ...

c tái h p thu kho ng 50 % t i ng th n.

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

e) Không tái h p thu Các ch

c l c qua c u th

sát ch

c tái h p thu ng th n là inilin, thanh th i c a các ch kh o

2.1.3. Quá trình bài ti t

U Y

t c a th n nh m lo i b các s n ph m chuy n hóa cu i cùng và a trong ch , là quá trình các ch t t huy t c t bào ng th c ti u. c bài ti t g m: h p ch không phari là mc c bài ti t v i s ng nh . Các ch t + + c bài ti t vào ng th n khi n , NH4

Các s n ph protein, m t s acid h trong máu cao.

u tr hay ch

H Ư

c ti

c hình thành

TR ẦN

Qua các ch a th n, có th th y r thông qua các quá trình siêu l c, tái h p thu và bài ti th i có ch n l c c a th n.

n hóa

2.2. Ch

c bài ti t

Ngoài ra, các ch sulfo phtalein), th n.

ẠO

Ch các ch

c c a c u th n.

10 00

Th n tham gia chuy n hóa các ch t ch y cung c ng cho th n ho ng. Chuy n hóa glucid chi , chu trình pentose x y ra không m nh m ch ng phân. y - Chuy c kh phosphat nh glycerophosphatase. Các cthoái hóa hoàn toàn. ch - Chuy n hóa protid. Th n có nhi u h th ng emzym kh amin t o ra các acid cetonic, gi i phóng NH3 i d ng NH4+ th n. 2.3. Ch u hòa cân b ng acid - base

ÁN

-L

Í-

ng acid

base thông qua vi c

IỄ N

ÀN

Th tái t i bicarbonat và bài ti t NH4+, H+.

ng m ch có pH h nh kho ng 7.38 - 7.42. S h nh này b i b i s n sinh hàng ngày kho ng 1 mEq/kg ion H+. Th duy nh t bày ti t s th c ti u bao gi i pH máu. Tuy nhiên, kh u hòa c a th n b u có hi u l c sau vài gi , không nhanh b ng các h m ng acid - base nh ng bicarbonate có trong khu v c ngoài t bào. - S tái h p thu bicarbonat: G g n. Trong t bào ng th n CO2 và H2

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

c tái h p thu c t o thành trong quá trình chuy

ng i

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

ẠO

U Y

tác d ng c a carbonic anhydrase chuy n thành H2CO3, H2CO3 là m t acid y u phân ly thành H+ và HCO3-. Ion H+ c ti t ra ngoài ng th n, HCO3- cùng v i Na+ ch p thu tr l i máu. - S tái t o l i ion bicarbonat b i ion H+: n xa ion H+ i th ch cho Na+ c tái h p thu cùng v i HCO3-. Các mu i phosphate di-natri tr thành mu c ti u, pH gi m. - S tái t o l i ion bicarbonat b ng cách bài xu t NH4+: t bào ng th n bài ti t ion H+ i d ng mu i amoni x y ra n xa. t bào ng th n am c t o ra ch y u do th i tác d ng c a glutaminase. Amoniac khu ch + tán th c ti u, cùng v i H i d ng NH4+. ào th nh cetonic, acid sulfuric (s n ph m chuy n hóa c a protid), acid phosphoric (s n ph m chuy n hóa các phospholipid). Các acid này k t h p v i các cation mà ch y u là Na+. Các cation này s tái h p thu t bào ng th n th ch cho H+ i ra ngoài. 2.4. Ch n i ti t c a th n 2.4.1. H th ng Renin angiotensin aldosterone

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

TR ẦN

H Ư

H th ng bên c nh c u th n t ng h p bài ti t ra m t emzym th y phân protein là renin. Renin có phân t ng 40.000 Da ch th n. Trong máu, renin có tác d c hi c t ng h p t gan.

10 00

tác d ng c a renin: renin th y phân ch t liên k t petid gi a acid amin 10 và 11 gi i phóng angiotensin I không có tác d ng sinh h c. M t enzym khác trong máu (enzym chuy n) c t hai acid amin u C t n c a angiotensin I t o thành angiotensin II có tác d ng sinh h c r t m nh. Angiotensin II có tác d ng: co m t áp, co t aldosterone c a v ng th n.

2.4.2. S bài ti t y u t t o h ng c u

ÁN

-L

Í-

ph thu c ch y u vào s cung c p oxy t bào, s c m i liên quan thi u oxy t ch c kích thích t o h ng c u. tr c ti p gi a tình tr ng thi u oxy và n m t hormon m i trong huy , ch t t o h ng c u (erythropoietin Ep)

2.4.3. Prostaglandin

IỄ N

ÀN

Ba d ng c tìm th y th n là PGE2, PGI2, TXA2, PGE2, PGI2 có tác d ng gi i natri và l i ti u nh . PGE2 còn có tác d ng lên s t ng h p REF thông qua ho t hóa adenyla t o AMPv. TXA2 là y u t co m ch.

2.4.4. Vitamin D Vitamin D3, (cholecalciferol) là ti n hormon ph thu c vào tia t ngo i, ct o thành n huy s v n chuy n c a D3c oxy hóa thành 25-OH-D3 gan và 1, 25-(OH)2-D3 hay calcitriol th n. Calcitriol có tác d ng ng h p thu calci ru t và tái h p thu calci th n.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

3. TÍNH CH T CHUNG C 3.1. Th

C TI U

c ti u

U Y

ng có màu t vàng nh c t i màu h phách tùy vào c ti u.

c ti ti u bài xu 3.3. trong su t

c ti u trung bình c i l n trong 24 h là kho ng 1000 - 1400 ml, i th tích t 18 - 20 ml/kg tr . Th c ti u thay u ki n sinh lý và b nh lý. 3.2. Màu s c ti u

H Ư

ẠO

c ti ng, l u ki ng trong su c ti u sau m t th i gian ng l ng s t o thành m ng gi a hay c ti u tùy thu c vào t tr ng c c ti u. Nh ng v c trên là nh ng t ng c a n ng ti t ni u và các ch t nhày urosomucoid. c ti ng trong l ch mát hay l nh v n có th có t a l ng xu có th là c n acid uric, mu i urat natri ho c phosphate. 3.4. sánh c ti ng ch

ng máu,

3.5. Mùi

c m t chút. Trong m t s i do s có m t c a m t s ch u b t.

TR ẦN

c ti h p b nh lý, tính ch t c

10 00

c ti c bi t. ngoài không khí có mùi khai do s bi n i urê thành ammoniac. Trong m t s ng h p b c ti u có mùi aceton, mùi hôi (s 3.6. S m t

ÁN

-L

Í-

c ti ng có s m t 64- 69 dynes/cm2 (th c c, 72). M t s thu c có acol, ether, chloroform làm gi m s m c ti u. Trong ng h p b cm c ti u có mu i m t thì thì s b m tc c ti u gi m. 3.7. T tr ng c ti

IỄ N

ÀN

T tr

ch nh ± 0,22. Trong m t s khi t i 1,030 3.8. pH c c ti u

i trong ngày c ti u 24h il ng, o u ki n nhi 15 C, có t tr ng trung bình kho ng là 1,018 ng h p b ng do t y, t tr c ti u có ng h t t tr c ti u l i th p.

c ti u 24h ng 5-6 ttrung bình kho ng acid c c ti u là do s có m t tr c ti u c a nh ng acid t do. pH c ti i theo ch ng h p b th n, viêm c ti ng r t ki m do ph n ng lên men ammoniac; b ng n ng th cetonic ni c ti u acid.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

4. THÀNH PH N HÓA H C C

C TI U

4.1. Các ch n,

c ti u là phosphat mono kim lo i. Phosphat thoái hóa các h p ch n c n giáp và gi m trong thi nc n

U Y

Phosphat: ph n l c ti u có hai ngu n g c: th trong m t s b nh v giáp.

ts b c ti u gi m.

Clo: s bài xu t clo ph thu c vào ch b nh nhi

4.2. Các ch t h

ẠO

Urê: Urê là thành ph n có nhi u nh c ti u. S bài xu t urê ph thu c vào ch l thu n v i ch m. S bài xu ng h ps ng th n, nhi bài xu t c chì, th y ngân. urê gi m trong viêm th n c p, viêm th n do nhi ng thành nam gi i kho ng 20c ti u n c n giáp.

H Ư

Creatinin: bài xu t creatin trung bình 25mg/kg thân tr ng, n gi i là 15-20mg/kg th tr ng h p b

ng acid uric bài xu c ti ng h p b nh lý v th t bào.

TR ẦN

Acid uric:

ch hóa nucleoprotein

i theo ch n, b nh lý v chuy n

c ti u có ch a t t c các acid amin có trong protein. c ti u.

10 00

Acid amin:

m t s b nh

Í-

Các hormon, vitamin và enzym: c ti u còn có ch a enzym 1, PP, C và các d ng d n xu t c a chúng; các hormon sinh d c nam, sinh d c n , v ng th i d ng d n xu t glucuronic liên h p.

-L

5. CÁC CH T B

ng là nh ng ch t ch xu t hi

c ti u

các

ÁN

Các ch c g i là b ng h p b nh lý.

C TI U

5.1. Glucid

IỄ N

ÀN

c ti ng bao gi ng nh fructose, arabinose, galactose, ribose. Ose b t ng xu t hi c ti u là c g i là glucose ni u. Glucose ni ng g p trong b ng t y do thi u insulin. m t s ng h p b c ti u xu t hi n m t s ose i lo n enzym b m sinh.

5.2. Protein c ti u này b ng các xét nghi

ng có kho ng 50 150mg protein/24h. V i n ng ng không phát hi c vì v i ta coi c ti u.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

thu c vào ho

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

i h ng ngày ph thu c vào tu i, gi ng h ng n ng, ph n ng là albumin.

ng c c ti

B ng xét nghi ng phát hi b nh lý. Protein ni u b nh lý xu t hi tim m ch (suy tim, huy t áp cao), b nh th n.

ng lâu, ph ng

c ti

u ng, b nh

ng h p: s

5.3. Các ch t Ketonic

m mg acid beta c ti i lo n chuy n hóa n hóa glucid, sau m ng h p dùng

U Y

c ti ng ch a kho n hydroxybutyric. Các ch t cetoni glucid, b thu c gây mê.

ẠO

5.4. S c t m t, mu i m t

ng m t, nh t là vàng da do viêm c ti u ( g i là s c t m t).

Trong m t s ng h p t gan, vàng da do t c m t, bilirubin liên h

H Ư

5.5. H ng c u và hemoglobin

TR ẦN

c ti u có h ng c u trong viêm th n c p, lao th n. c ti u có ng h p s t rét ác tính, vàng da do tiêu huy t, b ng n ng.

5.6. Porphyrin

ng bài xu t kho ng 50-200mg porphyrin/24h. Có hai lo i

10 00

porphyrin ni u:

R i lo n porphyrin ni u th phát do nhi ng ch p

Í-

Porphyrin ni hem t

5.7.

ÁN

-L

c ti ng ch b ch huy t t i ch liên quan t

n do thi u m t enzym c a quá trình t ng h p

c, ch t

c c ch t ng h p hem.

ng h p b nh giun ch có t ng bài xu c ti u.

ÀN

6.1.

IỄ N

Protein ni u là m t trong nh ng xét nghi m hàng lo t trong vi c ki m tra s c kh e ng k . B ng các xét nghi ng không phát hi c protein ni u ng.

Protein ni c coi là kh Protein ni u v a: khi viêm th n c p, viêm b th n c p ho c m n. - Protein ni u n ng h i ch ng th n nhi m m . -

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

u b nh lý. c ti

ng g p trong

c ti

ng g p trong

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Vi cm t hay ng th n.

c ti u b a th ng th i có th

n di có th ct

c u th n

ng urê trong máu là m t trong nh ng xét nghi n. i bình ng n urê trong máu t 1,7-8,3 mmol/l. N c ti u kho ng 333 583mmol/24h. N c coi là b nh lý khi > 8,3mmol/l. N ng urê máu gi m r t hi m khi g ng g p urê máu cao th hi n s thi n.

6.2. Urê

U Y

6.3. Creatinin

i urê. i creatinin trong huy t thanh là 53-97mmol/l (nam gi i) và 44-80

ẠO

Khi b t ng, n mmol/l (n gi i).

H Ư

Các xét nghi c ti có th a th n. Các nh h ng c u và tr h t là hai xét nghi xét nghi m protein ni u, soi c gi n th n có b nh lý hay không. S urê hay creatinin máu là nghi v n ch c c a thân. Theo dõi bi i urê hay m t d u hi creatinin máu có th t ng s ti n tri n c a b c bi t là viêm th n m n tính.

10 00

TR ẦN

Tuy nhiên, các xét nghi c hi u cho th n, mà chúng còn ph thu c vào ch c và m t s b dánh giá ch a th n m t cách chính xác và c th c n ph i ti n hành các nghi c thanh th i, nghi m pháp Zimnisky (nghi m pháp 8 c c), nghi m pháp PSP (phenol sulphophtalein). Ngoài ra, chuyên khoa có th ct cân b ng acid base c a th ng ho renin trong huy

ÁN

-L

Í-

Ngoài nh ng xét nghi suy th i ta làm thêm các xét nghi kali trong huy t thanh, n u kali trong huy t thanh cao ph i cho huy c ti u, các thông s v ch y th n nhân t o. C n xét nghi m i pH, pO2, pCO2

CÂU H

NG GIÁ

IỄ N

ÀN

1. Các phân t c l c qua c u th n d dàng: A. Protein có tr ng l ng phân t 70000 B. Các phân t mang i n d ng C. Các phân t có kích th c nh D. Câu B, C ng 2. Ch t c l c qua c u th n và c tái h p thu hoàn toàn: A. Na và Cl B. Acid Uric và Creatinin C. Glucose D. T t c các ch t trên 3. N c c tái h p thu th n: A. 10 % B. 20 % C. 50 % D. 99 %

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

IỄ N

ÀN

ÁN

-L

Í-

10 00

TR ẦN

H Ư

ẠO

U Y

4. Th n i u hoà th ng b ng acid base: A. Bài ti t Na+ và gi l i H+ B. Bài ti t Na+ và bài ti t H+ + + C. Gi l i Na và bài ti t H D. Gi l i Na+ và gi l i H+ 5. Bicarbonat c tái h p thu tr l i máu cùng v i: A. Ion H+ B. Ion Na+ D. Mu i phosphat dinatri C. Mu i amon NH4+ 6. Renin: A. Là m t enzyme thu phân protein B. Trong máu renin tác d ng lên Angiotensinogen c t ng h p t gan C. Renin có tr ng l ng phân t 40000 D. T t c các câu u ng 7. Angiotensin II: A. Có ho t tính sinh h c m nh B. Có i s ng ng n C. Tác d ng co m ch, t ng huy t áp, co c tr n, t ng ti t Aldosteron D. Câu A, C ng 8. S bài ti t Renin t ng khi: B. Huy t áp t ng A. Huy t áp h C. T ng n ng Natri máu D. Gi m n ng Kali máu 9. S t ng h p Aldosteron t ng khi: A. T ng Kali máu B. H Natri máu C. Huy t áp h D. T t c các câu u ng 10. Erythropoietin: A. Là ch t t o h ng c u B. c t ng h p t 1 globulin C. c t ng h p t th n D. Câu A, C ng 11. Ti n REF chuy n thành REF ho t ng d i tác ng tr c ti p c a: A. Prostaglandin B. Proteinkinase (+) C. AMP vòng D. Adenylcyclase E. T t c các câu u sai 12. Prostaglandin E2: A. c tìm th y m t t ch c c nh c u th n cùng v i PGI2 và TXA2 B. Tham gia vào s t ng h p REF C. Có tác d ng co m ch D. Bi n i ti n Erythropoietin thành Erythropoietin 13. Th tích n c ti u ph thu c vào: A. Tu i B. Ch n C. Ch làm vi c D. T t c các câu u ng 14. pH n c ti u bình th ng: A. H i acid, kho ng 5 6 B. Có tính ki m m nh C. Không ph thu c ch n D. Không ph thu c vào tình tr ng b nh lý 15. Các ch t có m t trong n c ti u bình th ng: A. Ure, Creatinin, Glucose B. Acid uric, Ure, Creatinin C. Ure, Cetonic D. T t c các câu u ng

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

, Lê

1. Tr n Th n H u Ch Trình, Hoá sinh h c, NXB Y h c, Hà N i, 1980.

U Y

2. Ph m Th Trân Châu, Tr n Th Áng, Hóa sinh h c, NXB Giáo d c, HN, 2004.

, Tài li

ih cY

c TPHCM, Hóa sinh y h c, NXB Y h c

5. B TPHCM, 2003.

Hoài An, Nguy n Th H Mai, Tr Th Thanh Th y h c, NXB Y h c, tp. H Chí Minh, 2005.

Giáo trình sinh hóa hi

TR ẦN

7. Nguy n Ti n Th ng, Nguy Giáo d c, Hà N i, 1998.

, Ph m Th ng, Hóa sinh

H Ư

Quý Hai, , 2004.

ẠO

Sinh h c phân t , NXB Giáo d c, Hà N i, 1998.

3. H Hu nh Thu

i, NXB ng,

9. Nguy n Xuân Th m Quang Tùng, Nguy Hóa sinh h c, NXB Y h c, Hà N i, 2004.

ng,

Ó H

Th y, Hóa sinh, NXB Giáo d c VN, B Y t ,

ÁN

-L

Í-

10. Ph m Th 2010.

10 00

8. Nguy n Xuân Th m Quang Tùng, Nguy Hóa sinh h c, NXB Y h c, Hà N i, 2004.

IỄ N

ÀN

1. F. Percheron, R. Perlès, M. J. Foglietti, Biochimie structurale et métabolique, Tom 1 et 2, Masson, 1992.

2. Peter N. Campbell, Antony D. Smith, Biochemistry Illustrated, 4th edition, Harwal publishing, 2001. 3. Lehninger A. L., Principle of Biochemistry, 4th edition, W.H Freeman, 2004. 4. Nelson D. L., Cox M. M., Lehninger Principles of Biochemistry, 4th edition, Freeman and Company, New York, USA, 2005. 5. R. K. Murray, D.K. Granner, V.W. Rodwell, Biochemistry, 27th edition Lange Medical Books/Mcgraw Hill, 2006.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial