S
GIÁO D U
D YH C
AXIT CACBOXYLIC HÓA H C 11
Nguy n Th Quyên Nguyenquyen3486@gmail.com
Yên L
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
M U Lí do ch tài 29Th c hi n theo Ngh quy im n, toàn di n giáo d ng yêu c u công nghi p hóa, hi i u ki n kinh t n th ng xã h i ch i nh p qu c t , giáo d c ph thông trong ph m vi c c hi im ng b v m c tiêu, n i dung, c t ch c, thi t b ng giáo d c: T m c tiêu ch c và ph m ch t c a h c sinh; t n i dung mang y u trang b ki n th c sang phát tri tính hàn lâm sang n i dung có tính th c ti n cao; t n th ki n th c m t chi y h c tích c c; t hình th c d y h c trên l p là ch y u sang k t h ng các hình th c d y h c trong và ngoài l p h ng, tr c ti p và qua m ng, t hình th ng k t là ch y u sang coi tr p c sinh là ch y ng t giá n nhau c a h c sinh. Hi n nay, th c ti n d y h c c a giáo viên nói chung và b n thân tôi nói riêng v n chuy n giao gi y h c truy n th y h c tích c c. Vì v y, v m b o n i dung h c t thi c , v a d n áp d ng i m y h c vào th c ti n d y và h c, d d y h c Axit cacboxylic ng k t h p truy n th im i y h c. M u lý thuy t v axit cacboxylic và xây d ng k ho ch d y h c v chuyên Tìm hi axit cacboxylic. ng và ph m vi nghiên c u ng nghiên c u là ki n th c v axit cacboxylic ng THPT áp d ng d y cho u Yên L c h c sinh l p 11 ng góp c tài Nghiên c lý thuy t và xây d ng k ho ch d y h yh c tích c c. tài C Ph lí thuy t - Ki n th c c t - Các d ng bài t p Ph n 2: Xây d ng k ho ch d y h c Ph n 3: Th c nghi m
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
N I DUNG PH
LÝ THUY T
1.1. N i dung ki n th c N i dung ki n th
n
N i dung ki n th c m r ng i, danh pháp
có nhóm Axit cacboxylic là nh ng h p ch t h cacboxyl (-COOH) liên k t tr c ti p v i nguyên t cacbon ho c nguyên t hidro. Nhóm cacboxyl (-COOH) là nhóm ch c c a axit cacboxylic 2. Phân lo i c, m ch h c CmH2m CTTQ: CnH2n+1 VD: HCOOH, CH3COOH c, m ch h VD: CH2=CH-COOH: axit acrylic CH2=C(CH3)-COOH: axit metacrylic
Cách vi
ng phân axit c, m ch h : -Vi t axit d ng RCOOH ng phân m ch C - Vi c COOH vào các nguyên t C khác nhau trên các m ch C trên.
CTTQ: CnH2n+1-2kCOOH liên k trên m ch C) c Phân t có g VD: C6H5-COOH: axit benzoic
t v i m t nhóm COOH.
c Phân t có nhi u nhóm -COOH VD: HOOC-[CH2]4HOOC-CH2-COOH: axit malonic
3. Danh pháp A ch h . ng : theo ngu c g c * Tên thay th : ng v i m ch chính + oic Axit + tên hidrocacbon n VD: Vi t CTCT và g i tên thay th ng phân axit cacboxylic có công th c phân t C4H8O2:
Axit n ch c: R(COOH)n. VD: HOOC-[CH2]3-COOH: axit glutaric HOOC-[CH2]2-COOH: axit sucxinic HOOC-COOH: axit oxalic
axit cacboxylic
Axit 2
Nguy n Th Quyên
metylpropanoic
Công th c c u t o HCOOH CH3COOH CH3CH2COOH CH3CH2CH2COOH CH3CH2CH2CH2COOH
u
c 2018 - 2019
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
c. Tác d ng v i mu i: c a các axit y O32- , SO32-... VD: 2CH3COONa +CO2+H2O 2CH3COOH + Na2CO3 d. Tác d ng v i kim lo i ( c H). 2CH3COONa + H2 VD: 2CH3COOH + 2
Axit butanoic Tên t ng Axit fomic Axit axetic Axit propionic Axit butiric Axit valeric
axit cacboxylic
2. Ph n ng th nhóm -OH (ph n ng este hóa) . VD: H2SO4, t0 CH3COOH + CH3OH CH3COOCH3 + H2O Axit axetic ancol metylic metyl axetat
Tên thay th Axit metanoic Axit etanoic Axit propanoic Axit butanoic Axit pentanoic mc ut o
to
PTTQ: :
H2SO4
+ H2O to
Nhóm cacboxylic có c u t o:
u ch C2H5OH + O2 * Do nhóm ch c có ch a nhóm -C= - H trong -COOH c - nhóm -OH tr b phenol và ancol.
n nên: phenol và ancol. t ra trong các ph n
2CH3CHO + O2
III. Tính ch t v t lí
mengiam
Mn2 ,t 0
3. Oxi hóa ankan 0 2C4H10 + 5O2 180 C ,50 at , xt
2CH3COOH
4CH3COOH + 2H2O. i s n xu t axit axetic)
4. T metanol CH3OH + CO
CH3COOH + H2O.
t o ,xt
CH3COOH VI.
ng d ng Theo nghiên c u m i c a vi n nh t nghiên c u Nuôi tr ng th y s n, Vol 47, trang 357 369. Axit h và mu i c c b sung vào kh u ph n th thay th vi c s d ng các thu c kháng sinh, làm ng và ch ng vi trùng.
* T o liên k t hidro b ng: axit cacboxylic là ch t l ng ho c r n. - t0s t phân t kh . - HCOOH, CH3COOH tan vô h tan gi m d n theo chi a M. - M i axit có v chua riêng: axit axetic có v gi v me.... IV. Tính ch t hóa h c 1. Tính axit c R-COOH R-COO- + H+. => Axit cacboxylic là axit y u, làm qu . b. Tác d ng v VD: CH3 3COONa + H2O 2CH3 3COO)2Zn + H2O
Riêng HCOOH có tính ch t c gia ph n ng tráng b c: HCOOH + 2AgNO3 + 0 4NH3 + H2O t (NH4)2CO3 + 2Ag + 2NH4NO3
Các axit cacboxylic có ng d ng trong nhi m, công nghi p d t, công nghi p hóa h
c: công nghi p
1.2. Các d ng bài t p 1.2.1. D ng bài t D
nh tính ng phân, danh pháp và tính ch t v t lí
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
axit cacboxylic
* Lý thuy t - Axit cacboxylic x ch c có CTPT: CnH2n+2-2kO2x (k - Cách vi ng phân c c: RCOOH ng phân m ch C c a R + Vi + Vi ng phân v trí nhóm -COOH ng và tên thay th c a m t s axit cacboxylic (ph n 1.1. N i dung ki n th c) - Tính ch t v t lí: + Khi các ch t có phân t kh t tan trong c c a các ch t n + Gi a các axit cacboxylic, khi phân t kh sôi c c gi m d n. * Bài t p Câu 1: H p ch t h ch h có công th c chung là CnH2nO2 có th thu
n,
ng
A. Ancol c. B. c. D. c. C. Xeton no, hai ch c. Câu 2: M t axit có công th c chung C2H2n-2O4 A. B. Axit no, 2 ch c. C. c no. D. c. Câu 3: Phân t axit h cacbon, 2 nhóm ch c, m ch h không no có 1 liên k m ch cacbon thì CTPT là A. C5H6O4. B. C5H8O4. C. C5H10O4. D. C5H4O4. Câu 4: A là axit no, m ch h , công th c phân t CxHyOz. M i liên h gi a x, y, z là A. y = 2x z +2. B. y = 2x + z 2. C. y = 2x. D. y = 2x z. Câu 5: A là axit cacboxylic m ch h , không no (1 n c phân t CxHyOz. M i liên h gi a x, y, z là : A. y = 2x. B. y = 2x + 2 z. C. y = 2x z. D. y = 2x + z 2. Câu 6: Cho axit h không no có 2 liên k , m ch h , có công th c nguyên là (C2H2O)n. CTPT c a axit là A. C4H4O2. B. C8H8O4. C. C12H12O6. D. C6H6O3. Câu 7: Ch B. CH3-CH(OH)-COOH. A. CH2=CH-COOH. C. CH2=C(CH3)-COOH. D. HOOC-CH2-COOH. Câu 8: Ch B. CH3-CH(OH)-COOH. A. CH2=CH-COOH. C. CH2=C(CH3)-COOH. D. HOOC-CH2-COOH. Câu 9: a m t axit h i 6 mol CO2. CTCT c a X là A. CH3COOH. B. CH2=CHCOOH. C. HOOCCH=CHCOOH. D. HOOCCH2CH2COOH. Câu 10: Axit cacboxylic m ch h có CTPT C4H6O2 ng phân? A. 4. B. 3. C. 2. D. 1. Câu 11: ng phân là axit cacboxylic, có ch a vòng benzen, có công th c phân t là C9H8O2? A. 3. B. 4. C. 5. D. 6. Câu 12: Ch t nào sa i sôi cao nh t A. CH3CHO. B. C2H5OH. C. CH3COOH. D. C2H6. Câu 13: Ch sôi cao nh t A. propan-1-ol. B. C. axeton. D. axit propionic. Câu 14: Ch ra th t n nhi sôi c a các ch t ?
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
A. CH3CHO; C2H5OH; CH3COOH. B. C2H5OH ; CH3COOH ; CH3CHO. C. CH3CHO; CH3COOH; C2H5OH. D. CH3COOH ; C2H5OH ; CH3CHO. Câu 15: Cho các ch t CH3CH2COOH (X); CH3COOH (Y); C2H5OH (Z); CH3OCH3 (T). cs px n theo nhi sôi là Dãy g m các ch A. T, X, Y, Z. B. T, Z, Y, X. C. Z, T, Y, X. D. Y, T, Z, X. Câu 16: Nhi sôi c propionic (IV) s p x p theo th t gi m d n là A. IV > I > III > II. B. IV > III > I > II. C. II > III > I > IV. D. I > II > III > IV. Câu 17: Gi ch axit axetic có n là A. 2% 5%. B. 5 9%. C. 9 12%. D. 12 15%. D ng 2: Tính ch t hóa h u ch và ng d ng * Lý thuy t - Tính axit c a RCOOH ph thu c vào kh y electron c a g c R y e (R là g c ankyl) làm gi m tính axit y e càng m nh thì tính axit càng +G gi m. + G c R hút e (R là g c không no hút e y u càng m nh thì tính axit u ch , ng d ng (ph n 1.1. N i dung ki n th c) * Bài t p Câu 1: Cho các ch t: CH2=CH COOH (1), CH3 CH2 COOH (2), CH3 COOH (3). Dãy s p x t n tính axit c a các ch t là A. (1) < (2) < (3). B. (2) < (1) < (3). C. (2) < (3) < (1). D. (3) < (1) < (2). Câu 2: Cho các ch t: (1) CH3 CH2 COOH; (2) CH2=CH COOH; (3) CH C COOH. Dãy s p x t n tính axit c a các ch t là A. (1) < (2) < (3). B. (1) < (3) < (2). C. (2) < (3) < (1). D. (3) < (1) < (2). Câu 3: Giá tr pH c a các dung d ch axit có cùng n : CH3COOH, HCl, H2SO4 c s p x p theo th t n là A. H2SO4, CH3COOH, HCl. B. CH3COOH, HCl , H2SO4. C. H2SO4, HCl, CH3COOH. D. HCl, CH3COOH, H2SO4. Câu 4: S p x p theo th t n tính axit c a CH3COOH; C2H5OH; CO2 và C6H5OH là A. C6H5OH < CO2 < CH3COOH < C2H5OH. B. CH3COOH < C6H5OH < CO2 < C2H5OH. C. C2H5OH < C6H5OH < CO2 < CH3COOH. D. C2H5OH < CH3COOH < C6H5OH < CO2. Câu 5: Cho các ch t sau: H2O, C2H5OH, CH3COOH, HCOOH, C6H5OH. Chi ng c a nguyên t H (chi n) trong các nhóm ch c c a 4 ch t là A. H2O, C2H5OH, C6H5OH, HCOOH, CH3COOH. B. H2O,C2H5OH, C6H5OH, CH3COOH, HCOOH. C. C2H5OH, H2O, C6H5OH, CH3COOH, HCOOH. D. C2H5OH, H2O, C6H5OH, HCOOH, CH3COOH. Câu 6: Trong các ph n ng este hóa gi a ancol và axit h y u t không làm cân b ng chuy n d ch theo chi u thu n u su t ph n ng) là A. dùng ch c. B. t nga tách este ra. C. D. t c a bình ph n ng. Câu 7: t cháy hoàn toàn h n h p X g c s mol CO2 = s mol H2O. H n h p X g m A. c. B. 1 axit no C. c, no, m ch vòng D. 2 axit no, m ch h c. Câu 8: u lâu ngày ngoài không khí s có v chua ch ng t o ra axit nào sau ? A. Axit lactic. B. Axit acrylic. C. Axit axetic. D. Axit oxalic. Câu 9: Không th u ch tr c ti p CH3COOH t
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
A. CH3CHO. B. C2H5OH. Câu 10: Trong công nghi
u
c 2018 - 2019
C. CH3CCl3. D. CH4. i ta có th u ch CH3COOH b
B. fomic. C. metan. D. Oxi hóa etilen. A. Lên men gi m. Câu 11: Cho các ch t: CaC2 (I), CH3CHO (II), CH3COOH (III), C2H2 chuy n u ch axit axetic là A. I IV II III. B. IV I II III. C. I II IV III. D. II I IV III. u ch tr c ti p (b ng m t ph n ng) t o ra axit axetic Câu 12: Dãy g m các ch t có th là A. CH3CHO, C2H5OH, C2H5COOCH3. B. CH3CHO, C6H12O6 3OH. D. C2H4(OH)2, CH3OH, CH3CHO. C. CH3OH, C2H5OH, CH3CHO. Câu 13: Ch dùng thu c th phân bi t 4 l m t nhãn ch a: Fomon; axit fomic; axit axetic; ancol etylic? B. CuO. C. Cu(OH)2/OH-. D. NaOH A. dd AgNO3/NH3. Câu 14: phân bi t axit propionic và axit acrylic ta dùng A. dung d ch Na2CO3. B. dung d ch Br2. C. dung d ch C2H5OH. D. dung d ch NaOH. Câu 15: phân bi t HCOOH và CH3COOH ta dùng thu c th là A. Na. B. dd AgNO3/NH3. C. CaCO3. D. NaOH. 1.2.2. D ng bài t ng D ng 1: Bài t p v ph n ng trung hòa axit cacboxylic * Lý thuy t PTHH: R(COOH)x x + xH2O R(COOH)x + xNaHCO3 x + xH2O + xCO2 2R(COOH)x + xNa2CO3 x + xH2O + xCO2 nOH S nhóm ch c: x naxit a làm m t màu dung d ch Br2 c, v a tham gia ph n ng tráng b c: HCOOH + Br2 + H2 2 2O + 2HBr HCOOH + 2AgNO3 + 4NH3 + H2O t (NH4)2CO3 + 2NH4NO3 * Bài t p Câu 1: Trung hòa 2,7 gam axit cacboxylic A c n v 60 ml dung d ch NaOH 1M. A có công th c phân t là A. C2H4O2. B. C3H4O2. C. C4H6O4. D. C2H2O4. ng d n D c ho c hai ch c c => nA = nNaOH =0,06 mol => MA = 45 lo i +N uA + N u A hai ch c => nA = 1/2nNaOH =0,03 mol => MA = 90 => A là C2H2O4 Câu 2: Mu n trung hòa 6,72 gam m t axit h n dùng 200 gam dung d ch NaOH 2,24%. Công th c c u t o c a A là A. CH3COOH. B. CH3CH2COOH. C. HCOOH. D. CH2=CHCOOH. ng d n D c => nA = nNaOH =0,112 mol => MA = 60 => A là CH3 Câu 3: Trung hòa 9 gam axit cacboxylic A b ng NaOH v cô c n dung d c 13,4 gam mu i khan. A có công th c phân t là B. C2H2O4. C. C3H4O2. D. C4H6O4. A. C2H4O2.
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
ng d n m D +N
= 4,4 gam c => m
c ho c hai ch c = 22nA = 4,4 gam => nA = 0,2 mol => MA = 45 (lo i)
+ N u A hai ch c => m = 44nA = 4,4 gam => nA = 0,1 mol => MA = 90=> A là C2H2O4 B. Câu 4: Trung hòa hoàn toàn 1,8 gam m t axit h c b ng dung d ch NaOH v a r i cô c n dung d ch sau ph n c 2,46 gam mu i khan. Axit trên là A. HCOOH. B. CH2=CHCOOH. C. CH3CH2COOH. D. CH3COOH. ng d n m = 0,66 gam = 22nA = 0,66 gam => nA = 0,03 mol => MA Câu 5: Cho 13,8 gam axit cacboxylic A tác d ng v i 16,8 gam KOH, cô c n dung d ch sau c 26,46 gam ch t r n. Công th c c u t o thu g n c a A là ph n A. C3H6COOH. B. C2H5COOH. C. CH3COOH. D. HCOOH.
B o toàn kh
ng d n ng: mH 2O = mA + mKOH - mch t r n = 4,14 gam => nH 2O = 0,23 mol
D
c => nA = nH 2O = 0,23 mol => MA = 60
C. Câu 6: Trung hoà 8,2 gam h n h p g m axit fomic và m c X c n 100 ml dung ch d ch NaOH 1,5M. N u cho 8,2 gam h n h p trên tác d ng v i m AgNO3 trong NH3 c 21,6 gam Ag. Tên g i c a X là A. Axit metacrylic. B. Axit acrylic. C. Axit propanoic. D. Axit etanoic. ng d n X có d ng RCOOH: x mol nHCOOH = 1/2nAg = 0,1 mol; => mHCOOH = 4,6 gam => mX = 3,6 gam. nX=0,15 0,1 = 0,05 mol => MX = 72 => X có CTPT C2H3COOH: axit acrylic án B. D ng 2: Bài t p v ph n ng este hóa * Lý thuy t Xét cân b ng hóa h c KC 2O u a b 0 0 mol Ph n ng x x x x mol Cân b ng (a-x) (b-x) x x mol Hi u su t ph n ng: x .100% (a b) a H pu x .100% (a b) b H ng s cân b ng: KC
x2 (a x)(b x)
* Bài t p Câu 1: n khi ph n ng d ng l A. 62,5%. B. 60,0%.
i 16,56 gam ancol etylic (có axit H2SO4 c làm xúc c 13,2 gam este. Hi u su t c a ph n ng este hóa là C. 75,0%. D. 41,67%.
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
ng d n H = 0,15/0,36 = 41,67% (D) Câu 2: c làm xúc tác, 3COOH v i 6,0 gam C2H5OH (có axit H2SO4 ng este t o thành là hi u su t ph n ng este hóa b ng 50%). Kh A. 6,0 gam. B. 4,4 gam. C. 8,8 gam. D. 5,2 gam. ng d n nCH3COOH nC2 H5OH nCH3COOC2 H5 nCH3COOH 0,5.0,1 0,05 mol => meste = 4,4 gam => ch n B Câu 3: H n h p X g m axit HCOOH và axit CH3COOH (t l mol 1:1). L y 5,3 gam h n h p X tác d ng v i 5,75 gam C2H5OH (có xúc tác H2SO4 c m gam h n h p este u b ng 80%). Giá tr c a m là (hi u su t các ph n A. 6,48. B. 8,10. C. 16,20 D. 10,12. ng d n S mol 2 axit < s mol ancol => H tính theo axit m=6,48gam (A) d ng giá tr trung bình RCOOH => R = 8 PTHH TB: RCOOH + C2H5OH RCOOC2H5 + H2O m=6,48 gam. Câu 4: Cho 4,0 mol axit axetic tác d ng v i 1,0 mol glixerol (xt H2SO4 c). Tính kh ng c bi ng ph n ng c a axit b ng 50% và c a ancol b ng 80%. D. 157,6 gam. A. 145,33 gam. B. 174,4 gam. ng d n Nh n th y t l mol axit:ancol =5:2 5axit + 2ancol t o (1este 3 ch c, 1 este 2 ch c và 1 nhóm OH t do) + 5H2O BTKL: => meste = kh ng axit + ancol c = 157,6 gam (D) , x y ra cân b ng hóa h c Câu 5: T i 250C, khi có xúc tác H2SO4 c, nhi CH3COOH + C2H5OH CH3COOC2H5 + H2O có KC = 4. Tr n 1 mol CH3COOH v i 0,5 mol C2H5OH, khi cân b ng hóa h c thi t l p. Tính kh i ng este t o thành: A. 88 gam. B. 44 gam. C. 37,224 gam. D. 18,612 gam. ng d n KC = 4 => x=0,423 meste = 37,224 gam (C) Câu 6: Tính kh nóng 215 gam axit metacrylic v i 100 gam ancol metylic. Gi thi t ph n t hi u su t 60%. A. 125 gam. B. 175 gam. C. 150 gam. D. 200 gam. Câu 7: H n h p X g m axit fomic và axit axetic (t l mol 1:1). L y 6,36 gam X tác d ng v i 6,9 gam ancol etylic (xúc tác H2SO4 c 7,776 gam h n h p este, hi u su t c a các ph n ng este hóa b ng nhau. Hi u su t c a các ph n ng este hóa là A. 60%. B. 80%. C. 85%. D. 50%. Câu 8: Cho h n h p axit fomic và axit axetic tham gia ph n ng este hóa v i h n h p P g m ng k ti p. Ph n c s n ph có ch t X (phân t kh i l n nh t) và ch t Y (oxi chi m 53,33% v kh ng). S nguyên t cacbon có trong phân t X là A. 4. B. 6. C. 3. D. 5. Câu 9: Cho 0,1 mol glixerol ph n ng v i 0,15 mol axit axetic có xúc H2SO4 c m gam este B (không ch a ch c khác) v i hi u su t ph n ng là 80%. Giá tr m là A. 8,72 gam. B. 14,02 gam. C. 13,10 gam. D. 9,15 gam.
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
t cháy hoàn toàn 5,4 gam h n h p X g c và 1 c 0,2 mol CO2 và 0,3 mol H2O. Th c hi n ph n ng este hóa 5,4 gam X v i hi u su c m gam este. Giá tr c a m là A. 2,2. B. 1,85. C. 2,04. D. 2,55. Câu 11: H n h p X g t cháy c 17,6 gam CO2 và 9 gam H2O. Th c hi n ph n ng este hóa 10,6 gam X v i hi u su c m gam este. Giá tr c a m là A. 3,12. B. 2,64. C. 5,28. D. 4,40. Câu 12: H n h p M g ng k ti p, MX < My t cháy hoàn toàn 8,2 gam M c n 10,4 gam O2 c 5,4 gam H2 gam M v i etanol (có xúc tác H2SO4 c, t0) t o thành 6 gam h n h p toàn h n h c th ng th tích c a 1,82 gam N2 u ki n nhi và áp su t). Hi u su t ph n ng t o este c a X và Y l t là A. 60% và 40%. B. 50% và 40%. C. 50% và 50%. D. 60% và 50%. Câu 13: n h p ancol etylic và axit axetic có H2SO4 c làm xúc c 14,08 gam este. N u ng h n h c 23,4 gam c. Tìm thành ph n % kh ng h n h u và hi u su t c a ph n ng este hóa. A. 53,5% C2H5OH; 46,5% CH3COOH, H = 80%. B. 53,5% C2H5OH; 44,7% CH3COOH, H = 80%. C. 60% C2H5OH; 40% CH3COOH, H = 75%. D. 45% C2H5OH; 55% CH3COOH, H = 60%. Câu 14: Cho h n h p X g c, k ti p nhau trong ng) tác d ng h t v i Na, gi i phóng ra 6,72 lít khí H2 nóng h n h p X (có H2SO4 c làm xúc tác) thì các ch t trong h n h p ph n ng v t o thành 25 gam h n h p este (gi thi t ph n t hi u su t 100%). Hai axit trong h n h p X là B. HCOOH và CH3COOH. A. CH3COOH và C2H5COOH. C. C3H7COOH và C4H9COOH. D. C2H5COOH và C3H7COOH. Câu 15: H n h p M g u m ch h và có cùng s nguyên t C, t ng s mol c a hai ch t là 0,5 mol (s mol c a Y l mol c a X). N c 33,6 lít khí CO2 gam H2O. M t khác, n i H2SO4 th c hi n ph n ng este hóa (hi u su t là 80%) thì c là s A. 22,80. B. 18,24. C. 27,36. D. 34,20. Câu 16: H n h p A g m axit axetic và etanol. Chia A thành ba ph n b ng nhau. y có 3,36 lít khí thoát ra. - Ph n 1: tác d ng v - Ph n 2: tác d ng v i NaHCO3 y có 2,24 lít khí CO2 thoát ra. Các th Câu 10:
- Ph c thêm vào vài gi t dung d ch H2SO4 n h p m t th i gian. Bi t hi u su t c a ph n ng este hóa b ng 60%. Kh ng c a este t o thành b ng A. 8,80 gam. B. 5,20 gam. C. 10,56 gam. D. 5,28 gam. Câu 17: cXc nv 3,5 mol O2. ancol no Y (bi t t kh i a Y so v i O2 nh Tr n 7,4 gam X v nóng h n h p v i H2SO4 làm xúc tác. Sau khi ph n c 8,7 gam este Z trung tính. Công th c c u t o c a Z là A. C2H5COOCH2CH2OCOC2H5. B. C2H3COOCH2CH2OCOC2H5. C. CH3COOCH2CH2OCOCH3. D. HCOOCH2CH2OCOH. Câu 18: t cháy hoàn toàn 9,44 gam h n h p E g m m ch c, m ch h có m t liên k c 8,96 lít CO2 u ki n 2O. M t khác, ti n hành este hóa 9,44 gam h n h c m gam este F. Giá tr c a m là thích h p v i hi u su t b
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
A. 6,0 gam. B. 13,33 gam. D ng 3 t cháy axit cacboxylic * Lý thuy t
u
C. 4,8 gam.
c 2018 - 2019
D. 8 gam.
axit cacboxylic
A. 21,6.
Nguy n Th Quyên
B. 46,8.
u
C. 43,2.
c 2018 - 2019
D. 23,4. ng d n
c, m ch h : CnH2nO2 (n 1) 0 3n 2 O2 t nCO2 + nH2O 2 Nh n xét: nH 2O = nCO2
B o toàn nguyên t C: nC = nCO2 =1,75 mol T ph n ng c a X v i NaHCO3 => nCOOH = nHCO = nCO2 = 0,95 mol 3
CnH2nO2 +
c, m ch h : CnH2n-2O2 (n 3) 0 3n 3 O2 t nCO2 + (n-1)H2O 2 Nh n xét: nCO2 - nH 2O = nCn H 2 n 2O2
CnH2n-2O2 +
t cháy axit cacboxylic no, hai ch c, m ch h : CnH2n-2O4 (n 2) 0 3n 5 CnH2n-2O4 + O2 t nCO2 + (n-1)H2O 2 Nh n xét: nCO2 - nH 2O = nCn H 2 n 2O4 t cháy axit cacboxylic : CnH2n+2-2kOx 0 3n 1 k x CnH2n+2-2kOx + O2 t nCO2 + (n+1-k)H2O 2 Nh n xét: nCO2 - nH 2O = (k-1) nCn H2 n 2 2 k Ox * Bài t p Câu 1: t cháy hoàn toàn 0,1 mol m c 6,72 lít CO2 gam H2O. Công th c c u t o c a X là B. CH2=CH-COOH. C. CH3COOH. D. CH C-COOH. A. CH3CH2COOH. ng d n S mol CO2 = S mol H2 c, m ch h S C trong X = 0,3:0,1 = 3 = Câu 2: t cháy hoàn toàn a mol m t axit cacboxylic c, m ch h c 4,48 lít CO2 2,7 gam H2O. Bi t r ng a mol X làm m t màu t ch ch a a mol Br2. Giá tr c a a là A. 0,1. B. 0,025. C. 0,05. D. 0,0125. ng d n S mol CO2 = 0,2; S mol H2O = 0,15 mol; Mà a mol X làm m t màu t ch ch a c, m ch h ch a 1 liên k a mol Br2 phân t X có d ng CnH2n-2O2 T l s mol CO2 : H2O = n : n-1 = 4:3 => n=4 = Câu 3: t cháy hoàn toàn 9 gam m t axit cacboxylic no, m ch h c 4,48 lít CO2 nh công th c c u t o c a X 2 A. HOOC-CH2-COOH. B. CH2=CHCOOH. C. CH3COOH. D. HOOC-COOH. ng d n S mol CO2 = 0,2 > S mol H2O = 0,1 mol; K t h => X là axit cacboxylic no, hai ch c X có d ng CnH2n-2O4 T l s mol CO2 : H2O = n : n-1 = 2:1 => n=2 => X là HOOC-COOH D. Câu 4: t cháy hoàn toàn 54 gam h n h p X g m axit fomic, axit axetic, axit acrylic, axit c 39,2 lít CO2 2O. M t khác, khi cho 54 gam h n h p X ph n ng hoàn toàn v i dung d ch NaHCO3 c 21,28 lít CO2 tr c a m là:
B o toàn nguyên t O: nO/X = 2nCOOH = 1,9 mol B o toàn kh ng: 12.1,75 +1.nH + 16.1,9 = 54 => nH = 2,6 mol B o toàn toàn nguyên t H: nH 2O = 1,3 mol m = 18.1,3 = Câu 5: H n h p X g m CH3CH2COOH, HCOOH, C6H5COOH và HOOC-CH2-COOH. Khi c 10,08 lít CO2 tk t cho m gam X tác d ng v i NaHCO3 cháy hoàn toàn m gam X c n 26,88 lít khí O2 c 52,8 gam CO2 và y mol H2O. Giá tr c a y là A. 0,95. B. 1,05. C. 0,9. D. 0,8. ng d n - Thí nghi m 1: m gam X tác d ng v i NaHCO3 nCOOH nHCO nCO2 0, 45 mol 3
- Thí nghi t cháy hoàn toàn m gam X ta có B o toàn nguyên t O: nH2O 2nCOOH 2nO2 2nCO2
0,9 Câu 6: H n h p X g m axit oxalic, axit axetic, axit acrylic và axit malonic (HOOCCH2COOH). Cho 0,25 mol X ph n ng h t v ch NaHCO3, thu c 0,4 mol CO2 t cháy hoàn toàn 0,25 mol X trên c n dùng v 0,4 mol O2, thu c CO2 và 7,2 gam H2O. Ph ng c a axit oxalic trong X là A. 21,63%. B. 43,27%. C. 56,73%. D. 64,90%. ng d n HOOC COOH : amol NaHCO3 CH 3COOH : bmol CO2 (0, 4mol ) 0, 25 mol X O2 (0,4 mol ) CH 2 CHCOOH : cmol CO2 H 2O(0, 4mol ) HOOC CH 2 COOH : dmol Thí nghi m 1: nCOOH = nCO2 0,4 mol B o toàn nguyên t O trong ph n TN1: nCOOH a c d TN 2 : nCO2
2a b c 2d nCO2
nH 2 O
t cháy => nCO2 = nCOOH + nO2 - 1/2 nH 2O = 0,6 mol 0, 4mol
0, 6 0, 4 0, 2mol
2a 2b 3c 3d
0,6mol
a
0,1
b
0, 05
c
0, 05
d 0, 05 nX a b c d 0, 25 B o toàn kh ng mX = 44.0,6 + 7,2 - 0,4.32 = 20,8 gam %mHOOC-COOH u ch axit cacboxylic D ng 4: M t s bài t p v ph n * Lý thuy t T tinh b u ch axit h (C6H10O5)n + nH2O men nC6H12O6 men C6H12O6 2C2H5OH + 2CO2 C2H5OH + O2 mengiam CH3COOH + H2O. (axit axetic) men Ho c C6H12O6 2CH3CH(OH)COOH
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
(axit lactic) * Bài t p Câu 1: Kh c khi lên men 1 lít ancol etylic 8o là bao nhiêu? Bi t ng riêng c a ancol nguyên ch t b ng 0,8 g/ml và hi u su t ph n t 92%. kh A. 76,8 gam. B. 90,8 gam. C. 73,6 gam. D. 58,88 gam. ng d n C2H5OH + O2 mengiam CH3COOH + H2O. mC2 H5OH d .V 0,8.1000.8 .92% 1, 28mol nCH3COOH nC2 H5OH M C2 H5OH M 100.46 maxit axetic Câu 2: u ch 13,5 gam axit lactic t h tinh b t b ng cách lên men lactic (bi t hi u ng là 85% và 80%), c n dùng kh ng su t th y phân tinh b tinh b t là A. 22,33 gam. B. 21,02 gam. C. 17,87 gam. D. 17,65 gam. ng d n (C6H10O5)n + nH2O men nC6H12O6 men C6H12O6 2CH3CH(OH)COOH (axit lactic) 1 13,5 100.100 nC6 H10O5 na.lactic . mol => mtinh b t 2 2.90 85.80 Câu 3: Th c hi n ph n ng oxi hóa m gam ancol etylic nguyên ch t thành axit axetic (hi u su t ph n t 25%) c h n h p Y, cho Y tác d ng v c 5,6 lít H2 c a m là A. 18,4 gam. B. 9,2 gam. C. 23 gam. D. 4,6 gam. ng d n t x, y l t là s mol ancol etylic ph n n ng lên men C2H5OH + O2 mengiam CH3COOH + H2O (1) x x x mol 2CH3COOH + 2 2CH3COONa + H2 (2) x x/2 mol 2NaOH + H2 (3) 2H2O + 2 x x/2 mol 2C2H5 (4) 2H5ONa + H2 y y/2 mol x 25 H (1) x 0,1 x y 100 => m = 46.(x+y) = 18,4 gam y 0,3 2x y nH 2 0, 25 2 1.3. Công c ki m tra 30 phút 1.3.1.1. M c tiêu, chu n b , p t qu nh n th c c a h *M viên thông qua d y h axit cacboxylic * Chu n b : Ma tr ki m tra lu n ng n 1.3.1.2. N i dung
axit cacboxylic
A. Ma tr ki m tra N i dung
M
Bi t ng, ng phân, danh pháp S câu m S % Tính ch t v t lí, c u t o S câu m S % Tính ch t hóa h c S câu S m % u ch , ng d ng S câu S m % T ng s câu S m %
Hi u
u
c 2018 - 2019
nh n th c V n d ng
T ng V n d ng cao
1 1 10%
1 1 10%
2 2 20%
1 1 10%
1 1 10%
2 2 20%
1 1 10% 3 3 30%
1 1 10%
1 1 10%
1 1 10% 4 4 40%
1 1 10% 2 2 20%
1 1 10%
3 3 30%
1 1 10%
3 3 30% 10 10 100%
B. ki m tra chu n) Câu 1: Cho các ch t: HCOOCH3, CH3COOH, HCOOH, CH3CHO. Ch t nào là axit cacboxylic? G i tên c ng.
Câu 2: Cho các ch t sau: C4H8, CH3COOH, HCOOH, CH3CHO. Ch t nào tan vô h n trong Câu 3: Gi Câu 4: Vi và g
u ch b ng phân
Câu 5: So sánh nhi y h c c a giáo
Nguy n Th Quyên
c m ch phân nhánh ch a 4 nguyên t C trong phân t . sôi c a các ch t sau: C3H8, CH3CHO, CH3OH, CH3COOH.
Câu 6: Nêu hi n t ng và vi t PTHH x y ra khi nh dung d ch axit axetic 0,1M vào ng nghi m ch a Cu(OH)2. Câu 7: (1)
ng d
không ph i là c a axit cacboxylic? g li u; (3) làm gi
u ng.
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
Câu 8: Mu n trung hòa 5,152 gam m t axit h n dùng 200 gam dung d ch NaOH 2,24%. nh công th c c u t o c a A. Câu 9: Kh c khi lên men 2 lít ancol etylic 8o là bao nhiêu? Bi t ng riêng c a ancol nguyên ch t b ng 0,8 g/ml và hi u su t ph n t 90%. kh Câu 10: H n h p X g m m c, m ch h c, m ch h có m t n ng k ti p E và F (ME < MF). X tác d ng v v i 100 ml dung d c 17,04 gam h n h p mu i. M t c t ng kh ng CO2 và H2 nh s mol c a E trong X. B. (m m) Câu 1: CH3COOH: axit axetic, HCOOH: axit fomic. Câu 2: CH3COOH, HCOOH u ch b Câu 3: Gi Câu 4: CH3CH(CH3)COOH: axit 2-metylpropanoic Câu 5: Th t n nhi sôi C3H8, CH3CHO, CH3OH, CH3COOH. Câu 6: Cu(OH)2 tan d n t o dung d ch màu xanh lam 2CH3COOH + Cu(OH)2 3COO)2Cu + 2H2O Câu 7: ng d ng không ph i là c a axit cacboxylic: u ng. Câu 8: D c => nA = nNaOH =0,112 mol => MA = 46 lo i => A là HCOOH Câu 9: C2H5OH + O2 mengiam CH3COOH + H2O. mC2 H5OH d .V 0,8.2000.8 nCH3COOH nC2 H5OH .90%mol M C2 H5OH M 100.46 maxit axetic = 150,26 gam Câu 10: Cn H 2 n 1COOH nX nNaOH 0, 2mol X Cm H 2 m 1COOH mX 17, 04 0, 2.22 12, 64 gam
nCO2
amol
nC
amol
nH2O
bmol
nH
2bmol
44a 18b 26, 72 12a 2b 16.0, 2.2 12, 64
a 0, 46 b 0,36
2.0,36 H 3, 6 0, 2 Có m t axi c, m ch h trong X là HCOOH Nhh(E,F) = nCO2 - nH 2O =0,46 - 0,36 = 0,1 mol => nHCOOH = 0,1 mol
axit cacboxylic
Các tiêu chí
H H L
c 2018 - 2019
GV giá
1. Nh n nhi m v c giao
2. Tìm tài li u
3. Khai thác thông tin trong tài li u
4. T ng h p thông tin
M c2 m)
Nh n nhi m v m t cách ép bu c (giáo viên ph i nh c nh nhi u l n) Không ch ng tìm tài li giáo viên nh c nh nhi u l n). Khai thác thông tin không ch ng giáo ng d n nhi u l n).
Nh n nhi m v
Ch li t kê thông tin m t các r i r c.
T ng h p thông tin
.
Tìm tài li u tích c c. Khai thác thông tin ch ng.
5. Th o lu n v i các thành viên trong nhóm
Các thành viên có làm vi c l p.
có h th ng logic. Có s th o lu n gi a m t s thành viên.
6. Trình bày nhi m v
ràng.
Trình bày rõ ràng.
7. Ti p thu và ch nh s a n i dung
nhóm khác ng nhóm c a m i h c sinh)
u
M
M c1 m)
B o toàn nguyên t C: 0,1.1+ 0,1. m = 0,46 => m = 3,6 E: C2H3COOH x mol; F: C3H5COOH y mol ta có: x + y = 0,1; b o toàn nguyên t C: 0,1.1 + 3x + 4y = 0,46 => x = 0,04; y = 0,06 1.3.2. B ng ki m quan sát ( tham gia ho
Nguy n Th Quyên
xu t các gi i pháp khác (kh sáng t o)
Ti p thu ý ki n nh n xét c a nhóm khác và
Ti p thu ý ki n nh n xét c a nhóm khác và giáo viên; có bi t ch n l c ch nh s a và ch nh s a. bi t ch n l c thông tin. Nh n xét không Nh rõ ràng và không v chính xác. . xu t gi i pháp xu t gi i không h p lý. pháp h p lý c n thi t.
M c3 m) Nh n và phân tích các nhi m v rõ ràng.
Tìm tài li u tích c c (ngoài SGK xu t các tài li u khác). Khai thác thông tin không ch ng, phân tích, so sánh thông tin t nhi u ngu n tài li u . T ng h p thông th ng logic, khoa h c. Có s th o lu n gi a t t c các thành viên. Trình bày rõ ràng và có sáng t o. Ti p thu ý ki n nh n xét c a nhóm khác và giáo viên, bi t ch n l c và ch nh s a.
Nh v
.
xu t gi i pháp h p lý và c n thi t.
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
axit cacboxylic
PH N 2: XÂY D NG K HO CH D Y H C 2.1. M c tiêu 2.1.1. Ki n th c, k - Ki n th c H c sinh n i và g i tên c a axit cacboxylic. Vi cc ut o c a axit, t d c các tính ch t hóa h c n c a axit cacboxyic. H u ch axit cacboxylic và ng d ng c a axit cacboxylic. H c sinh rèn luy n k t PTHH c a các ph n ng hóa h c h n d ng ki n th c lý thuy t gi i thích hi ng th c t . n v axit cacboxylic Gi i quy t m t s bài t - Tình c : làm vi c khoa h c, nghiêm túc. - Rèn luy ng, h p tác, có k ho ch và t cho các em yêu thích - Xây d ng tính tích c c, ch môn hóa h c. ng hình thành và phát tri c s d ng ngôn ng hóa h d ng ki n th c gi i quy t v t ra.
c c làm vi c h
cv n
2.2. Chu n b - Giáo viên: bài gi ng powerpoint, phi u h c t p, d ng c hóa ch t, video ph c v bài gi ng. n, gi y ch th pH. Hóa ch t : ancol etylic, axit axetic 0,1M, axit D ng c : ng nghi HCl 0,1M và H2SO4 c. - H c sinh: Ôn l i ki n th c v c l p 9. Hoàn thành nhi m v ho ng nhóm chuyên gia nhà. Nêu và gi i quy t v thu t m nh ghép. 2.4. Thi t k , t ch c ho
, t ch c ho
ng theo nhóm k t h p v i k thu t KWLH và k
ng h c
2.4.1. Gi i thi u chung Bài axit cacboxylic h c trong 2 ti t nghiên c u bài m i, 2 ti t luy n t p và m r ng, môn hóa h c 11. ng nghiên c u bài m i: c chia thành 4 nhóm chuyên gia và h p thành 4 nhóm m nh ghép t 4 +H nhóm chuyên gia trên. + H c xong bài v xeton, h c giáo viên giao nhi m v h c t p c khi h c bài axit cac tìm hi u tính ch t c a c hoàn thành các nhi m v sau Nhóm CG1: Tìm hi u v khái ni m, phân lo i và danh pháp c a axit cacboxylic. Nhóm CG2: Tìm hi u v c u t o, tính ch t v t lí và ng d ng c a axit cacboxylic. Nhóm CG3: Tìm hi u v tính ch t hóa h c u ch axit cacboxylic. nh l p và chia l p thành 4 nhóm m nh ghép t các nhóm + Ti t 1: Giáo viên chuyên gia và th c hi n các ho ng h c t p theo 4 nhóm m
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
GV s d ng video m t s ng d ng c a axit cacboxylic trong th c ti n cu c s ng làm tình hu ng xu t phát. m v h c t p và phi u h c t th c hi n ho t ng hình thành n i dung ki n th nh ngh a, phân lo i, danh pháp, tính ch t v t lí và ng d ng. GV cho h c sinh báo cáo k t qu , giáo viên nh n xét và k t lu n v ki n th c c a ti t. GV giao nhi m v h c t p v nhà. + Ti t 2: Giáo viên nh l p và chia l p thành 4 nhóm m nh ghép t các nhóm ng h c t p theo 4 nhóm m chuyên gia và th c hi n các ho GV s d ng thí nghi m th màu ch th pH v i các dung d ch axit axetic và video thí nghi m ph n hình thành ki n th c cho h c sinh. m v h c t p và phi u h c t th c hi n ho t ng hình thành n i dung ki n th c: tính ch t hóa h c c a axit cacboxylic. ng trên và nhi m v v nhà c a ti c GV cho h c sinh báo cáo k t qu c a ho (tìm hi u cách làm gi m và s n ph m c a các nhóm) giáo viên nh n xét và k t lu n v ki n th c c a ti t. GV giao nhi m v h c t p v nhà. + Ti ng d n h c sinh nghiên c u n i dung m r ng (d ng bài t p n) v axit cacboxylic v ng d n h c v nhà. 2.4.2. T ch c các ho ng h c cho h c sinh ng 1: Tình hu ng xu t phát 2.4.2.1. Ho a. M ng ki n th c v axit axetic (l hóa h c h tìm hi u ki n th c m i. b. N i dung t ra yêu c u cho các nhóm: Video sau nói v ng d ng c a ch t nào? GV cho h c sinh quan sát video m t s ng d ng c a axit axetic trong th c ti n cu c s ng. H c sinh th o lu n và tr l i câu h i các ng d ng c a môt s axit h phi u h c t p v n i dung ki n th c c c và ki n th c c n bi t v axit h u c t ch c S d ng nhóm k t h t d y h c KWLH. d. D ki n s n ph m c a h c sinh c b ng 1 B ng 1: N t KWLH v axit cacboxylic K W L t v axit u mu n bi t uc nh cv N i dung axetic) v axit axetic và axit cacboxylic) axit h chung) Công th c phân t , công th c c ut o m c ut o Tên g i
H (H c b ng nào)
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
axit cacboxylic
u
c 2018 - 2019
B ng 3: Tìm hi u c u trúc và tính ch t v t lí c a axit cacboxylic Bi u di n liên Bi u di n liên k t H So sánh nhi tan c a các k t H trong trong axit ch t sau: axit cacboxylic, ancol, ancol ROH cacboxylic RCOOH kh i
Tính ch t v t lí Tính ch t hóa h c u ch ng d ng D ki n m t s ng m c c a h c sinh và gi i pháp h tr Do ki n th c v axit c lâu nên h c sinh ít nh , giáo viên c ng d n h c sinh tìm tài li u ho c cung c p tài li u cho h c sinh ôn l i ki n th e. Ki t qu ho ng - Thông qua quan sát. - Thông qua k t qu b ng 1. 2.4.2.2. Ho ng 2: Hình thành ki n th c a. M -H i axit cacboxylic, cách vi ng phân và g i tên axit cacboxylic, tính ch t v t lí (tr tan, nhi sôi, nhi nóng ch u ch và ng d ng c a axit cacboxylic. c: - H c sinh gi tan, nhi sôi, nhi nóng ch kh + Tính ch t hóa h c c a axit cacboxylic d a vào c u trúc phân t axit cacboxylic. b. N i dung N i dung 1: Tìm hi ng phân, danh pháp N i dung 2: Tìm hi u c u trúc phân t , tính ch t v t lí và ng d ng N i dung 3: Tìm hi u tính ch t hóa h c N i dung 4: Tìm hi u ch c t ch c N i dung 1: Tìm hi ng phân, danh pháp - GV yêu c u h c sinh tìm hi u sách giáo khoa và các tài li u khác theo nhóm, th o lu n và hoàn thành b c in vào t A1 dán trên b ng) c a m i nhóm có n i dung sau: B ng 2: Tìm hi u a, phân lo i, ng phân, danh pháp c a axit cacboxylic Phân lo i ng phân Danh pháp C a axit G ng cacboxylic phân C4H8O2 C4H8O2 - Theo s ng nhóm ch c - Danh pháp thay th Ví d :
Nguy n Th Quyên
- Theo c u t o g c
-
ng
- GV nh i dung ki n th c tr ng t u h c t p s 1 cho m i h c m chéo bài nhau và GV thu sinh (làm trong 2 phút) r phi u h c t p v N i dung 2: Tìm hi u c u trúc phân t , tính ch t v t lí và ng d ng GV yêu c u h c sinh tham kh o sách giáo khoa và vi t c u t o c a axit cacboxylic (RCOOH). GV nh ng h c sinh nh n xét v liên k t trong c u t o c a axit cacboxylic. Yêu c u h c sinh hoàn thi n b ng 3 (m i nhóm 1 b ng trên t A1)
ng d ng c a axit cacboxylic
GV nh
i dung ki n th c. t s axit cacboxylic có v chua trong m t s lo i th c ph m. ng d n h c sinh tìm hi u cách làm và th c hành làm gi m hoa qu t i nhà, hai nhóm làm v i m t lo i nguyên li u: chu i, táo. Ti t sau mang s n ph m gi m và video trình bày cách làm t i nhà cu m i nhóm. N i dung 3: Tìm hi u tính ch t hóa h c GV yêu c u các nhóm hoàn thi n b ng 4 (gi y A1 dán trên b ng, m i nhóm 1 b ng) sau khi quan sát video thí nghi m và th c hi n thí nghi c bày s n bàn thí nghi c m i nhóm. GV cho h c sinh xem n i dung b ng 4, video thí nghi m ph n ng este hóa, r ng d n làm các thí nghi m. HS quan sát, làm thí nghi is ng d n c a giáo viên. N i dung b ng 4: Tìm hi u tính ch t hóa h c c a axit cacboxylic Nhi m v 1: Làm thí nghi m và nh n xét, k t Nhi m v 2: Quan sát video thí nghi m và nh n lu n v tính ch t c a axit cacboxylic xét, k t lu n v tính ch t c a axit cacboxylic Thí nghi m Hi ng Gi i thích Video Hi ng Gi i thích - K t - K t lu n lu n TN1: Th ch th Ph n ng pH v i các dung este hóa d ch CH3COOH, gi a axit HCl, H2SO4, axetic v i NaOH cùng n ng ancol 0,1M. etylic
TN2: Cho axit axetic tác d ng v i kim lo i k ng ND 3.1. Tính axit GV nh n xét k t qu c a các n th c v tính axit ND 3.2. Ph n ng th nhóm -OH (ph n ng este hóa) GV nh n xét k t qu c a các nhóm và n th c v ph n ng este hóa và m t s v ph n ng này. N i dung 4: Tìm hi u ch nhà) và s n ph m gi m hoa GV yêu c u h c sinh trình bày cách làm gi qu c a nhóm mình. u ch d ng s n ph m c a GV nh m u ch . u h c t p s 2 cho m i h c sinh (làm trong 2 phút) r các nhóm ch m chéo bài nhau và GV thu phi u h c t p v d. D ki n s n ph m c a h c sinh
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
N i dung các b ng và s n ph m gi m hoa qu , video cách làm gi m hoa qu t i nhà c a m i nhóm. D ki n m t s ng m c c a h c sinh và gi i pháp h tr ph n h c sinh có th u GV nêu m t s ki u su t ph n ng este hóa. e. Ki t qu ho ng - Thông qua quan sát ho ng nhóm c a m i thành viên. - Thông qua k t qu n i dung các b ng 1, 2, 3; phi u h c t p s 1 và s 2. Phi u h c t p s 1: Ki m tra v phân lo i, ng phân, danh pháp c a axit cacboxylic Công th c c u t o Tên thay th ng Lo i axit HCOOH -Axit axetic CH3CH2COOH Phi u h c t p s 2: Ki m tra v tính ch t hóa h c c a axit cacboxylic Thí nghi m Hi ng PTHH (n u có) Nhúng gi y qu tím vào c c t chanh Nh dung d ch CH3COOH 0,1M vào ng nghi m ch a Al(OH)3 Nh dung d ch CH3COOH 0,1M vào ng nghi m ch a Al u u ng 400 2.4.2.3. Ho ng 3: Luy n t p a. M - C ng c các ki n th c v ng phân, danh pháp, tính ch t v t lí, tính ch t hóa h u ch , ng d ng c a axit cacboxylic. t CTCT, g i tên, vi n tính - Rèn ch t hóa h c c a axit cacboxylic. b. N i dung HS gi i quy t các câu h i, bài t p sau: 1. a) Bài t p 1, SGK, trang 210 b) Bài t p 2, SGK, trang 210. c) Bài t p 4, SGK, trang 210. M a 2 bài t p này nh m rèn k ng phân, g i tên axit cacboxylic t hóa h c. và phân tích c u t o phân t 2. Bài t p 3, SGK, trang 210. a bài t p này nh m c ng c u ch c a axit cacboxylic. M 3. Bài t p 5, 6, 7 SGK, trang 210. ng d n h c sinh làm nhà M a bài t p này nh n tính ch t hóa h c u ch c a axit cacboxylic c t ch c Ho ng th o lu n theo nhóm k t h p k thu t kh i bàn và trình bày vào gi y A1 n p l i cho giáo viên. d. D ki n s n ph m c a h c sinh L i gi i các bài t p sách giáo khoa trang 210 các góc c a kh i bàn (trên gi y A1) e. Ki giá k t qu ho t ng ng tích c c c a m i h c sinh trong ho ng nhóm và k t qu bài t p h c sinh trình bày.
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
c 2018 - 2019
2.4.2.4. Ho ng 4: V n d ng, tìm tòi m r ng a. M H c sinh gi i quy c các câu h i lý thuy t v axit cacboxylic và m t s bài t b n v axit cacboxylic, t n d ng gi i quy t các bài t p khó. b. N i dung - N i dung 1: Bài t nh tính v axit cacboxylic - N i dung 2: Bài t ng v axit cacboxylic c t ch c Giáo viên t ch c ho ng h c t p ng nêu và gi i quy t v N i dung 1: Bài t nh tính v axit cacboxylic ng d n h c sinh tr l i các câu h i tr c nghi m v bài t nh tính axit cacboxylic N i dung 2: Bài t ng v axit cacboxylic GV yêu c u h c sinh t các bài t p mà giáo viên phát, khái quát lên các d ng bài t p ng v axit cacboxylic. ng d n h c sinh nghiên c i c a các d ng bài t d. D ki n s n ph m c a h c sinh K t qu h c sinh tr l i và gi i quy t các bài t ng v axit cacboxylic. D ki n m t s ng m c c a h c sinh và gi i pháp h tr - H c sinh s khó khái quát hóa các bài t p thành d ng bài t p t ng quát - GV c ng d n, d n d t h hình thành d ng bài t p. e. Ki h giá k t qu ho ng H c sinh làm bài ki m tra (30 phút ã c thi t k ph n 1) 2.4.2.5. Ho ng d n h c t p v nhà a. M Rèn luy c t h c cho h c sinh b. N i dung Làm bài t p tr c nghi m khách quan c. c t ch c ng d n h c sinh v i cho m i d ng h c sinh có th t d. D ki n s n ph m c a h c sinh H c các bài t ng d n D ki n m t s ng m c c a h c sinh và gi i pháp h tr n có s giám sát c a t ng các V i các h c sinh có ý th c h c t nhóm khi ki m tra v h c nhà ti t h c sau. e. Ki t qu ho ng GV giao nhi m v cho các nhóm: t giá l n nhau gi a các nhóm và báo cáo k t qu cho giáo viên.
axit cacboxylic
Nguy n Th Quyên
u
PH N 3: TH C NGHI 3.1. M c nghi m - Th c nghi kh nghiên c u lí lu n c - Th c nghi vào th c ti n.
c 2018 - 2019
axit cacboxylic
M
u
M CL C M
n, kh thi c
trên
.
U
N I DUNG PH
h nghi
Nguy n Th Quyên
u ch nh quá trình áp d ng
LÝ THUY T
1.1. N i dung ki n th c 1.2. Các d ng bài t p
ng th c nghi m ng h t ch c th c nghi ng h i - L a ch ch ng th c nghi m. - K ho ch d y h tk . - Ti n hành th c nghi m t ng h c sinh th c nghi m. u qu c y - Th ng kê, x lí, phân tích k t qu th c nghi h axit cacboxylic trong vi c tích c c hóa ho ng nh n th c, phát tri l c s d ng ngôn ng hóa h c, ho ng nhóm, gi i quy t v th c ti n d a vào lý thuy t u - huy n Yên L c t hóa h c cho h c sinh l
1.2.1. D ng bài t
nh tính
1.2.2. D ng bài t
ng
1.3. Công c ki m tra 30 phút 1.3.2. B ng ki m quan sát PH N 2: XÂY D NG K HO CH D Y H C 2.1. M c tiêu
3.3. L p k ho ch th c nghi m - D ki n th i gian: 2 tu uc - D ki n l p d y th c nghi m: 11A1, 11A4. - D ki n l p d i ch ng: 11A2, 11A3. - D ki n phân tích và t ng h p k t qu th c nghi m: ngày 15/5/2019. TÀI LI U THAM KH O 1. Nguy ng, Lê M u Quy n, Ph h c l p 11. Nhà xu t b n Giáo d c Vi t Nam. 2. Sách tham kh o c a tác gi Tr n Tr ng Tuy n 3. Trang web: http://vinhthinhbiostadt.com
2.1.1. Ki n th c, k ng hình thành và phát tri 2.2. Chu n b
Sách giáo khoa hóa
2.4. Thi t k , t ch c ho
ng h c
2.4.1. Gi i thi u chung 2.4.2. T ch c các ho
ng h c cho h c sinh
PH N 3: TH C NGHI 3.1. M
c nghi m ng th c nghi m
3.3. L p k ho ch th c nghi m
M
c
c 2018 - 2019