Antwerp Symphony Orchestra
concertmeester
Solenne Païdassi
eerste viool
Minori Yamato
Hui Cao
Laie Lee
Filipe Costa Raposo
Roberto Quartararo
Dante Cáceres
Maria Kouznetsova
Nana Hiraide
Mara Mikelsone
Giannis Antonopoulos
Delejan Brynaert
Natalia Tessak
Cristina Dimitrova
tweede viool
Miki Tsunoda
Maartje van Eggelen
Liesbeth Kindt
Pierre Vopat
Hanneke Verbueken
Russalina Arnaoudova
Marie-Danielle Turner
Ilse Pasmans
Iola Cornelis
NN
Marjolijn Van der Jeught
Ophélie Sanchez Schluchter
altviool
Ayako Ochi
Marija Krumes
Lisbeth Lannie
Dino Dragović
Edgar Perestrelo
Rajmund Główczynski
Wu Di
Amaryllis Bartholomeus
Carlo Allegri Rodriguez
Liesbeth Lambrecht
cello
Marc Vossen
Olivier Robe
Diego Liberati
Mar Bonet Silvestre
Dieter Schützhoff
Maria Mudrova
Volodymyr Fedorov
Wytske Holtrop
contrabas
Vlad Raţiu
Carlos Navarro Herrero
Jeremiusz Trzaska
Jaroslaw Mroz
Julita Fasseva
Horia Lipan
fluit
Edith Van Dyck
Ana Mondéjar Amat
hobo
Louis Baumann
Sébastien Vanlerberghe
klarinet
Benjamin Dieltjens
Benoît Viratelle
fagot
Graziano Moretto
Tobias Knobloch
hoorn
Michaela Bužková
Ana Muñoz Koniarska
Jean-Baptiste Humbert
trompet NN
Steven Verhaert
Luc Van Gorp
trombone
Lucas Tiefenthaler
Adrián Castro Capuz
Roel Avonds
tuba
Bernd Van Echelpoel
pauken Pieterjan Vranckx
slagwerk
Elias Blanco
Uitvoerders & programma
Antwerp Symphony Orchestra: orkest
Shiyeon Sung: dirigent
Maria Zaitseva (laureaat 6), Yo Kitamura (laureaat 5) & Álvaro Lozano Cames (laureaat 4): cello
Antonín Dvořák (1841-1904)
Celloconcerto, opus 104 (1894-95)
– Allegro
– Adagio ma non troppo
– Finale. Allegro moderato
Yo Kitamura: solist
Samuel Barber (1910-1981)
Celloconcerto, opus 22 (1945)
– Allegro moderato
– Andante sostenuto
– Molto allegro e appassionato
Maria Zaitseva: solist
Pyotr Il’yich Tchaikovsky (1840-1893)
Rococovariaties, opus 33 (1876) (versie Wilhelm Fitzenhagen)
Moderato assai quasi andante
Thema. Moderato semplice
– Variatie 1. Tempo della Thema
– Variatie 2. Tempo della Thema — Cadenza
– Variatie 3. Andante
– Variatie 4. Allegro vivo
– Variatie 5. Andante grazioso
– Variatie 6. Allegro moderato
– Variatie 7. Andante sostenuto
– Variatie 8 e Coda. Allegro moderato con anima
Álvaro Lozano Cames: solist
pauze
Jouw applaus krijgt
Celloconcerti zijn niet eenvoudig
Bijna in het verleden gebleven
In een essay uit 1964 schreef de Amerikaanse componist Samuel Barber: ‘Ik wil dat mijn muziek mensen ten goede komt, hen pleziert, hun leven verrijkt … Ik schrijf niet voor het nageslacht.’ In een interview uit 1979 voegde hij toe: ‘Ik schrijf voor het heden, en ik schrijf voor mezelf … Ik denk dat de meeste muziek die echt goed is, door het publiek gewaardeerd zal worden – uiteindelijk.’
Barber was 35 toen hij in 1945 zijn Celloconcerto componeerde. Hij had zich aangemeld bij het US Army Air Corps tijdens de Tweede Wereldoorlog en kwam als een veranderd man terug in het civiel leven terecht. Het Boston Symphony Orchestra droeg hem op om onder andere een celloconcerto te componeren voor celliste Raya Garbousova, wat een welkom nieuw begin was. Het nieuwe concerto werd warm onthaald tijdens de première in Boston en won zelfs een prijs van de New Yorkse muziekcritici. Toch werd het werk kort na de première decennialang vrijwel genegeerd en heeft het tot op heden nog niet dezelfde populariteit verworven bij uitvoerders of publiek als zijn eerdere Vioolconcerto – een ander werk dat ook een hele tijd nodig had om populair te worden. Men vermoedt dat er maar weinig uitvoeringen zijn van het cellowerk omdat Barber hoge technische eisen stelt, maar ook omdat de ingrijpende bewerking van de solopartij door Garbousova eigen interpretaties door andere cellisten bemoeilijkt.
Spanning tussen orkest en cello
Zijn grootste bijdrage aan het genre van het concerto schreef Antonín Dvořák in het laatste jaar van zijn verblijf in New York. De keuze voor de cello als solo-instrument was verre van vanzelfsprekend. Weinig componisten durfden het aan. Brahms was zo onder de indruk van Dvořáks concerto dat hij het aanprees als ‘een werk van een man’. Wat hij bedoelde: er is moed
– Barber schreef zijn concerto met celliste Raya Garbousova voor ogen, wat een uitdaging vormt voor andere solocellisten.
– Brahms roemde Dvořáks moed om een celloconcerto te schrijven, de klank van cello combineert namelijk moeilijk met een orkest.
– De inbreng van cellist Fitzenhagen was cruciaal in de uitgave van Tchaikovsky’s Rococovariaties. Tchaikovsky was immers zelf geen cellist en steunde op de inbreng van de virtuoos op het instrument.
nodig voor de compositie van een celloconcerto. De cello is een expressief instrument op zichzelf, maar combineert moeilijk met de klank van een orkest. Cello en orkest spelen doorgaans in hetzelfde register en dus vraagt een concerto voor cello om een uitgekiende behandeling van de orkestklank. Dvořák liet zich inspireren door het Tweede celloconcerto van Victor Herbert, een collega aan het National Conservatory of Music in America.
Door persoonlijke omstandigheden groeide Dvořáks Celloconcerto uit tot een pakkend menselijk document. De compositie was zo goed als klaar, toen Dvořák het nieuws kreeg van het overlijden van een geliefde schoonzus, Josefina Kounicová-Čermáková. Hij voegde een muzikaal grafschrift toe aan de finale geïnspireerd door een lied waar zij in het bijzonder van hield: Lasst mich allein uit de bundel Cypressen. Het lied komt ook al voor in het midden van het tweede deel. Dvořák was zo gehecht aan dit muzikaal grafschrift, dat hij resoluut het voorstel van cellist Hanus Wihan afwees om er een virtuoze cadens aan toe te voegen.
‘Ik denk dat de meeste muziek die echt goed is, door het publiek gewaardeerd zal worden – uiteindelijk.’
Samenwerking tussen componist en virtuoos
Karl Friedrich Wilhelm Fitzenhagen (18481890) was een Duitse cellist die vooral bekend staat als de grondlegger van de Russische school in het cellospel. Hij componeerde zelf talrijke werken voor cello, maar zijn naam blijft echter verbonden aan een meesterwerk voor cello en orkest van Tchaikovsky. De componist was collega aan het Conservatorium van Moskou. Fitzenhagens inbreng was cruciaal in de uitwerking van de cellopartij. Tchaikovsky was zelf geen cellist en had weinig kennis van de technische kant van het cellospel. In 1879 speelde Fitzenhagen het werk in Wiesbaden. Hij schreef aan Tchaikovsky over het succes van de uitvoering: ‘Ik beviel het publiek zodanig, dat ik driemaal werd teruggeroepen en zelfs stormachtig applaus ontving tijdens het stuk, na het Andante in d-klein. Liszt zei me ‘ik bewonder u, u speelde schitterend’, en over jouw compositie zei hij ‘eindelijk nog eens echte muziek’, zeker en vast het grootste compliment dat Liszt jou kon geven.’
Fitzenhagen was nauw betrokken bij de uitgave van de compositie. Hij leverde niet alleen onschatbare hulp bij de uitwerking van de cellopartij, maar greep ook in de vormgeving in. Een anekdote vermeldt dat Tchaikovsky erg ontstemd was toen hij merkte dat de uitgegeven partituur het werk weergaf in een andere vorm dan hij zelf had geschreven. Onder musicologen groeide de consensus dat de uitgave waarin Rococovariaties doorgaans wordt gespeeld, corrupt was. Fitzenhagen
had de derde en zevende variaties van plaats verwisseld en een achtste variatie geschrapt. Ook de cadens, oorspronkelijk voorzien na de tweede variatie, verhuisde en kwam voortaan na de vijfde variatie. Het prachtige Andante in d-klein – waar Fitzenhagen zo’n succes mee scoorde in Wiesbaden – komt nu aan het einde van de compositie, voor de zevende variatie met coda.
Hoe komt het dat we Rococovariaties vooral kennen in Fitzenhagens versie? Uit onderzoek blijkt dat de cellist twee versies voorbereidde voor Tchaikovsky ‘s uitgever Jurgenson. De eerste – versie A – is de compositie zoals Tchaikovsky haar had geschreven. Versie B was Fitzenhagens eigen bewerking. Om een niet nader gekende reden publiceerde Jurgenson enkel versie B. De controverse over de rechtmatigheid van Fitzenhagens versie is vooral te wijten aan een te enge definitie van auteurschap. Zeker in concertante werken steunden componisten zoals Tchaikovsky, Mendelssohn en Brahms op de inbreng van virtuozen op het instrument. Samenwerking was essentieel om tot een overtuigend resultaat te komen. Het blijvende succes van Fitzenhagens redactie van de Rococovariaties spreekt voor zich.
Francis
Maes & Valentina Broes
Grote componisten van concerti vullen graag de klank van het instrument aan met een extra solist. Merk hoe fijnzinnig Dvořák in zijn Celloconcerto de dwarsfluit inzet als alternatieve solo. #deeplistening
Biografieën
Het Antwerp Symphony Orchestra (BE) is het symfonisch orkest van Vlaanderen en België, met de vermaarde Koningin Elisabethzaal in Antwerpen als thuisbasis. Onder de baton van eredirigent Philippe Herreweghe, dirigent emeritus Jaap van Zweden, en geroemde gastdirigenten brengt het orkest concerten op de grootste podia in binnen- en buitenland. Vanaf seizoen 2026-2027 neemt Marc Albrecht de rol van chef-dirigent van het orkest op, in 2025-2026 was hij al verschillende keren te gast. Dankzij eigen concertreeksen in Concertgebouw Brugge, Muziekcentrum De Bijloke (Gent) en BOZAR (Brussel) bekleedt het orkest een unieke positie in Vlaanderen. In het buitenland wordt het Antwerp Symphony Orchestra uitgenodigd door de belangrijkste concertzalen en internationale concertreizen door Europa en Azië vormen een constante in de kalender. Het Antwerp Symphony Orchestra maakt regelmatig opnames van het grote symfonische orkestrepertoire, Belgische muziek en hedendaags klassiek.
De Zuid-Koreaanse dirigent
Shiyeon Sung (KR) is een echte pionier in haar vak.
Ze is de eerste vrouwelijke dirigent uit Zuid-Korea die de sprong maakt naar het podium van internationaal gerenommeerde orkesten, waaronder het Koninklijk Concertgebouworkest, het Orchestre Philharmonique de Radio France, het Los Angeles Philharmonic, het Konzerthausorchester Berlin en de Bamberger Symphoniker. In 2007 werd ze benoemd tot assistentdirigent bij het Boston Symphony Orchestra, wat haar reputatie als een van de opkomende talenten in het internationale muziekcircuit nog versterkte. Kort daarvoor had Shiyeon Sung de International Conductors’ Competition Sir Georg Solti en de Gustav Mahler Conductors’ Competition in Bamberg gewonnen.
Tijdens haar driejarig verblijf in Boston begon ze een nauwe samenwerking met het Seoul Philharmonic Orchestra en dirigeerde ze hun openingsconcert in 2007. In 2009 stelde het orkest speciaal voor haar een functie als assistent-dirigent in, die zij tot 2013 vervulde. In januari 2014 werd Sung aangesteld als artistiek directeur van het Gyeonggi Philharmonic Orchestra, en sinds 2023 is ze de eerste gastdirigent van het Auckland Philharmonia Orchestra.
Na studies aan de BarenboimSaid Stichting in Sevilla begon Álvaro Lozano Cames (SP) in 2023 aan zijn bacheloropleiding aan de Escuela Superior de Música Reina Sofía in Madrid, bij Jens Peter Maintz. Gesteund door studiebeurzen van Grupo Planeta en Fundación Albéniz, nam hij deel aan masterclasses van Frans Helmerson, Mischa Maisky en Philippe Muller. Hij onderscheidde zich zowel nationaal als internationaal met onder andere de Eerste Prijs op de Antonio Janigro-, Gustav Mahler Cello-, Peregrinos Musicales- en Intercentros Melómano Soloists-wedstrijden. Als solist werkte hij al samen met het Kölner Kammerorchester, het Symfonieorkest van de Spaanse Radio en Televisie, het Orquesta Filarmónica de Málaga en het Europese Jeugdorkest van Madrid. Daarnaast maakt hij deel uit van het Banco de España Arriaga Kwartet en het Satie de Bain Trio aan de Escuela Superior de Música Reina Sofía.
Yo Kitamura (JP) studeert momenteel aan de Universität der Künste Berlin bij Jens Peter Maintz en volgt daarnaast het solistendiploma aan de Toho Gakuen School of Music onder begeleiding van Tsuyoshi Tsutsumi. Hij nam deel aan masterclasses van musici als David Geringas, Philippe Muller en Nicolas Altstaedt. Hij behaalde de Eerste Prijs op de George Enescu-, Pablo Casals- en Johannes Brahmswedstrijden en werd bekroond met de Tweede Prijs op de Khachaturian International Competition. Hij trad onder meer op met het Romanian National Radio Orchestra, de Tsjechische Kamerfilharmonie van Pardubice en het Tokyo Philharmonic Orchestra, onder leiding van dirigenten zoals Manfred Honeck, Sebastian Weigle en Jonathan Bloxham. Daarnaast ontving hij de Saito Hideo Memorial Fund Award, de Idemitsu Music Award en de Prix Jean-Nicolas Firmenich van de Verbier Festival Academy.
Ondersteund door een studiebeurs van de Mstislav Rostropovich Foundation studeerde Maria Zaitseva (RU) af aan de Gnessin Moscow Special School of Music, waar ze les kreeg van Oleg Bugaev. Ze nam deel aan masterclasses van onder anderen Frans Helmerson, Alexander Kniazev en Alexander Rudin. In 2024 behaalde ze zowel de Eerste Prijs als de publieksprijs op het ARD-Musikwettbewerb. Eerder won ze onder meer de Tweede Prijs op het Tchaikovskyconcours in 2023 en de Eerste Prijs op de Svyatoslav Knushevitsky International Competition in 2021. Ze trad op in vooraanstaande Russische concertzalen, waaronder de Tchaikovsky Concert Hall en de grote zalen van het Tchaikovskyconservatorium van Moskou en de SintPetersburg Shostakovich Academic Philharmonic. Internationaal concerteerde ze in Kroatië, Tsjechië, Estland, Frankrijk, Litouwen, Nederland en Spanje.
Getipt
za 20, zo 21, di 23, do 25 & vr 26 jun 2026 / 19.30 Concertzaal
zo 28 jun 2026 / 15.00 Concertzaal
Carmen Opera Ballet Vlaanderen
De vrijgevochten Carmen hunkert naar liefde en de obsessieve soldaat Don José raakt volledig in haar ban. Wanneer Carmen hem verlaat voor de charismatische Escamillo, drijft de onhoudbare spanning hen tot het uiterste. Regisseur en choreograaf Wim Vandekeybus waagt zich aan een van de grootste producties die Opera Ballet Vlaanderen ooit op de planken bracht.
vr 18 sep 2026 20.00 Concertzaal
Anima Eterna Brugge & Alexander Melnikov Bartók. Muziek voor snaren, slagwerk en celesta
Sterpianist Alexander Melnikov en huisorkest Anima Eterna serveren meesterwerken die het muzikale landschap van Centraal-Europa in de 19e en 20e eeuw kleurden. De melodieën van Dvořáks Cypressen doen dromen van groene bossen. Janáček en Bartók verbluffen met een regenboog aan ritmes en harmonische durf. Kaprálová’s gloedvolle Partita wordt ongetwijfeld de ontdekking van de avond.
Laat weten wat je van de voorstelling vond met #concertgebouwbrugge
Info & tickets +32 (0)78 15 20 20 — In&Uit: ‘t Zand 34, Brugge concertgebouw.be
© Koen Broos