vr 19 december 2025 20.00 BRUSK
Cikada Ensemble Children’s Games
Biografieën 19 dec 2025
2
Cikada (NO) bestaat uit tien vaste leden (fluit, klarinet, piano, percussie, strijkkwintet en dirigent) en is sinds de oprichting in 1989 een belangrijke speler in de Scandinavische hedendaagse muziekscene. In de loop der jaren gaf het ensemble opdrachten voor meer dan 200 werken en bracht wereldpremières van componisten als Carola Bauckholt, Richard Barrett, Laurence Crane, James Dillon en Liza Lim, Georg Friedrich Haas, Malin Bång, Clara Iannotta en Klaus Lang. Het ensemble treedt op tijdens prestigieuze festivals zoals Donaueschinger Musiktage, Huddersfield Contemporary Music Festival, Klangspuren Schwaz, Sacrum Profanum, Wittener Tage für Neue Kammermusik, Bergen International Festival, Warszaw Autumn, ECLAT Stuttgart en het Ultima Festival, waarvan het een van de oprichters is.
Francis De Smedt, alias Francis Alÿs (BE) is een conceptuele, multidisciplinaire kunstenaar die gebruikmaakt van verschillende nieuwe en meer traditionele media – van schilderkunst en tekenkunst tot video en animatie – om een vaak poëtisch gevoel van ontheemding rond sociale en politieke kwesties op te roepen. Zijn werk situeert zich in het schemergebied tussen kunst en sociale praktijk en staat bekend om zijn performanceachtige acties, die op het eerste zicht alledaags kunnen lijken. Sinds 1999 capteert hij spelende kinderen over de hele wereld met de reeks Children’s Games. Félix Blume (FR) is geluidskunstenaar, fieldrecordist en geluidstechnicus. Blumes creatieve proces is vaak collaboratief, waarbij lokale gemeenschappen worden betrokken en openbare ruimtes worden gebruikt als context voor zijn experimenten en presentaties. Met een grote interesse in mythen en hun hedendaagse interpretaties, onderzoekt Blume hoe stemmen verhalen overbrengen die verder gaan dan louter woorden. Zijn geluidswerken worden wereldwijd op radiostations uitgezonden en hij presenteerde zijn werk op verschillende internationale festivals en tentoonstellingen.
CREATIEOPDRACHT CONCERTGEBOUW
Cikada Ensemble: Anne Karine Hauge: fluit Rolf Borch: klarinet Bjørn Rabben: percussie Kenneth Karlsson: piano Karin Hellqvist: viool Emilie Lidsheim: viool Bendik Foss: alviool Inga Byrkjeland: cello Magnus Söderberg: contrabas
Angélica Castelló (1972)
Christian Eggen: dirigent Trond Kjelsås: geluid & video Francis Alÿs: video Felix Blume: geluidsontwerp
Voor en na het concert worden deze video’s van Francis Alÿs in willekeurige volgorde vertoond: Children’s Game #04 Elastic Children’s Game #08 Marbles Canicas Children’s Game #12 Musical Chairs Children’s Game #15 Espejos Children’s Game #17 Chunggi Children’s Game #18 Knucklebones Children’s game #27 rubi Children’s game #28 nzango Children’s game #32 estrellas Children’s game #33 schneespiele Children’s game #36 kujunkuluka Children’s game #38 ellsakat Children’s game #42 tenebom Children’s game #45 1,_2,_3,_freeze! Children’s game #47 chalk Children’s game #49 pau_de_sebo
Juglariceando (2025) voor fluit, strijkkwartet, percussie & electronics in opdracht van Cikada & Wien Modern, met de steun van Arts Council Norway
Pierre Slinckx (1988)
CG#29 voor Cikada (2025) in opdracht van Cikada & Concertgebouw Brugge, met de steun van Arts Council Norway
productie: Cikada & Ultima Oslo Contemporary Music Festival coproductie: Warsaw Autumn, Wien Modern, Concertgebouw Brugge & Musea BruggeBRUSK met medewerking van Astrup Fearnley Museum of Modern Art —
Aleksandra Gryka (1977)
Music for the films (2025) in opdracht van Cikada & Warsaw Autumn, met de steun van Arts Council Norway
Kim Myhr (1981)
Creatie voor Cikada (2025) in opdracht van Cikada & Ultima Oslo Contemporary Music Festival, met de steun van Arts Council Norway
Met de steun van Music Norway, Arts Council Norway, Foundation Thomas Fearnley, Heddy and Nils Astrup & Ernst von Siemens Musikstiftung
In samenwerking met Musea Brugge MUZIEK
3
BEELDENDE KUNST
BEELDRIJK
Met de steun van de
19 dec 2025
Uitvoerders & programma
19 dec 2025
Kinderspel door de ogen en oren van vier componisten Geen uitdrukking wordt zo verkeerd gebruikt als ‘het is kinderspel’. Het lijkt alsof kinderspel gemakkelijk en onschuldig is, maar wie er even bij stilstaat en nadenkt over hoe en waarom kinderen spelen, kan alleen maar concluderen dat kinderspel enorm divers, rijk, boeiend en ontzettend belangrijk is. De Belgische kunstenaar Francis Alÿs observeert sinds 1999 hoe kinderen spelen. Via zijn werk komen allerlei relevante vragen en inzichten naar boven.
Francis Alÿs’ Children’s Games Spelen lijkt vanuit een volwassen perspectief misschien niet meer dan tijdverdrijf, een manier om bezig te blijven, terwijl er in het spel net heel wat sociale vaardigheden ontwikkeld worden. Voor een kind dat in een stuk hout een toverstaf ziet, of in een hoop zand het begin van een kasteel, is het spelen de plek waar creativiteit kan aarden. Een bijzondere vaststelling na het zien van het werk van Alÿs is dat kinderen altijd en overal de neiging tot spelen hebben. Zijn projecten situeren zich vaak in conflictgebieden of plaatsen waar het leven zwaar en moeilijk is. In die context wordt kinderspel een manier om met de omgeving om te gaan, trauma’s te verwerken of emoties te delen. Spelen als ‘coping mechanisme’. Net zoals spel vaak ontstaat vanuit de toevallige aanwezigheid van mensen en objecten, gaat Alÿs zelf niet doelgericht op zoek naar situaties om in beeld te brengen. Hij registreert spelende kinderen overal ter wereld, waar hij ze toevallig tegenkomt terwijl hij aan andere projecten werkt. In die zin is hij een neutrale waarnemer die zonder agenda of einddoel observeert waar en hoe kinderen spelen. De vele parallellen tussen geografisch en cultureel uiteenlopende plaatsen leren
4
– Francis Alÿs legt kinderspel vast in conflictgebieden of plaatsen waar het leven zwaar en moeilijk is en laat zo zien dat kinderen altijd en overal de neiging tot spelen hebben. – Voor Cikada Ensemble kozen vier eigentijdse componisten enkele video’s uit Alys’ Children’s Games die hen raakten en componeerden elk op hun eigen manier passende muziek. – Cikada Ensemble nodigt zo componisten Aleksandra Gryka, Kim Myhr, Angélica Castelló en Pierre Slinckx uit om na te denken over het belang van spelen, over hoe kinderen via spel hun eigen leefwereld vorm geven, en hoe ook volwassenen daardoor geïnspireerd kunnen worden.
ons iets over hoe de reflex tot spelen inherent is aan het mens-zijn. Het is inspirerend om het culturele weefsel van samenlevingen te benaderen via het kinderspel. Volgens de Nederlandse historicus Johan Huizinga weerspiegelt kinderspel immers niet alleen de cultuur waarin het ontstaat, maar vormt het zelf ook een voedingsbodem voor die cultuur. Dat is een van de inzichten uit zijn boek Homo Ludens, de spelende mens, uit 1938. Voor Cikada Ensemble gingen vier componisten aan de slag met de video’s uit Alÿs’ vijftigdelige reeks Children’s Games. Ze kozen enkele video’s die hen raakten en componeerden elk op hun eigen manier passende muziek.
Vier muzikale interpretaties op een rij De Poolse componiste Aleksandra Gryka werd vooral aangetrokken door situaties waarin kinderen spelen als daad van verzet of verbinding. Wat heeft een Afghaanse jongen die met een onzichtbare vlieger speelt gemeen met een meisje in Hongkong dat over straat loopt zonder de barsten in het wegdek te raken? Deze video’s benadrukken de interactie tussen lichaam en omgeving, en de verbeeldingskracht om van het onzichtbare een spelelement te maken. Daarnaast boden zowel het klassieke touwtjespringen als een verbijsterend spel om malariamuggen te bestrijden inspiratie. Voor de vier gekozen video’s gebruikt ze telkens een andere combinatie van instrumenten, van solo tot het volledige ensemble. Pierre Slinckx werd voor zijn compositie getriggerd door een film waarin jonge kinderen in Congo een spel bedachten op een verlaten mijnterril nabij Lubumbashi. Ze duwen oude autobanden de heuvel op om vervolgens in de band plaats te nemen en razendsnel naar beneden te rollen. Ze verrichten een soort eindeloze sisyfusarbeid op een kunstmatig landschap dat het gevolg is van de exploitatie van zeldzame mineralen die de westerse vraag naar smartphones en andere elektronische toestellen moeten bijhouden. De wereldwijde afhankelijkheid van elektronica zorgt in deze regio voor milieuproblemen en een sociale catastrofe. Het muzikale antwoord van de Belgische componist bevat een verstoorde versie van Altijd is Kortjakje ziek, het kinderlied bij uitstek. De muzikanten gebruiken ook elektronische toestellen. Zo komen twee
5
aspecten van de hedendaagse kindertijd samen, die de cognitieve dissonantie van het moderne leven treffend blootleggen. De Mexicaans-Oostenrijkse componiste Angélica Castelló is gefascineerd door de directe, ongefilterde manier waarop kinderen geluiden maken. Spelende kinderen beleven vreugde en verliezen elk besef van tijd. Castelló laat de muzikanten ook letterlijk spelen. De partituur van Juglariceando is opgevat als de instructie voor een kaartspel. De muzikanten moeten het spel spelen en op elkaar reageren zonder precies te weten wat de anderen zullen doen. De symbolen op de kaarten en de spelregels zijn ontleend aan verschillende video’s van Alÿs, aangevuld met elementen uit tarotkaarten en de Mexicaanse loterij. Aan de hand van de kaarten krijgen de muzikanten instructies: toonhoogtes, klankbronnen, ritmes, maar ook de vrijheid om muzikaal te reageren op andere spelers. De tijd is relatief: een grote zandloper bepaalt de volledige duur, maar hoe lang elke kaart gespeeld wordt, hangt af van de muzikanten zelf. Ook het geluid van de originele video’s wordt geïntegreerd. Deze compositie kan nooit twee keer dezelfde zijn: het spel vindt zichzelf voortdurend opnieuw uit. Kim Myhr wil met zijn nieuw werk de (volwassen) luisteraar terugbrengen naar de onmiddellijkheid, de zuiverheid en de verwondering van het kinderspel. Waar volwassenen spelletjes vaak associëren met onschuld en plezier, zijn ze voor kinderen juist een heel ernstige aangelegenheid. In het spelen vinden kinderen een sterke focus en bijna lichamelijke overgave. Wanneer de grens tussen realiteit en verbeelding vervaagt en kinderen helemaal opgaan in de wereld van het spel, ontstaat een vorm van transformatie. Naar die toestand nodigt de Noorse componist ons als luisteraar uit. Met deze voorstelling laat Cikada Ensemble vier eigentijdse componisten nadenken over het belang van spelen, over hoe kinderen via spel hun eigen leefwereld vorm geven, en hoe ook volwassenen daardoor geïnspireerd kunnen worden. Klaas Coulembier
19 dec 2025
‘Hij registreert spelende kinderen overal ter wereld, waar hij ze toevallig tegenkomt terwijl hij aan andere projecten werkt.’
De ce un in
ck
Ook op het Circuit
Foto-expo’s van Julie Calbert en Peter Casaer en een video–installatie door Fleur Pierets
©
Ti m
eo Th
c
Th e
n ni eu
Du jar din
k
© Ti m
ec oD
©
Een inspirerend en speels parcours met kunst en architectuur, een ideale familieuitstap tijdens de kerstvakantie. Met de steun van
Met dank aan de spelers van
Meer info op concertgebouwcircuit.be
ip Fil
Een geschenkbon van het Concertgebouw is fijn om te krijgen én om te geven. Want zeg nu zelf: een stukje van ons programma schenken, dat is toch een stukje cultuurhemel cadeau doen? Kom je langs aan onze ticketbalie of bij In & Uit, dan zorgen wij voor een feestelijke verpakking. Aankopen (voor een bedrag naar keuze) en verzilveren kan ook makkelijk online, voor wie de shoppingdrukte wil vermijden of last minute een presentje zoekt. En ook op onze website bieden we een stijlvol jasje aan voor je bon.
19 dec 2025
n
o Geschenkb
concertgebouw.be/geschenkbon
Concertgebouw Brugge wenst je een liefdevol nieuw jaar.
7
© Lucas Denuwelaere
Concertgebouw onder de boom
za 28 feb 2026 20.00 Kamermuziekzaal
© Frederike Wetzels
© Tysje Severens
zo 15 feb 2026 15.00 Kamermuziekzaal
Trio Fenix
Florentin Ginot
Het Trio Fenix plant een blind date, met publiek erbij! De afspraak is met de Canadese componiste Murielle Lemay, gevestigd in Brussel. Het kader is klassiek: een Mozartdivertimento en een strijktrio van de jonge Beethoven, in 1798 nog een jong, huwbaar genie van 28. In deze sfeervolle omgeving kan het spel van verkennen en ontdekken beginnen: laat je met een gerust gemoed verleiden tot een (strijk-)triootje.
Als muzikant van het vermaarde Ensemble Musikfabrik toerde Florentin Ginot de wereld rond en tijdens zijn solodebuut lag de Philharmonie de Paris aan zijn voeten. Tijd voor Brugge dus. Met virtuoze bewerkingen van werk van Bach en tijdgenoten overspoelt hij de Kamermuziekzaal. Tussen die tonen uit de diepste strijkregionen weerklinkt nieuw werk van Sarah Nemtsov en Stefan Prins. Voor die laatste fungeerde het Concertgebouw ooit als matchmaker tussen muzikant en componist. Ontdek zelf of zijn creatie vanavond een coup de foudre wordt.
Mozart, Beethoven & Lemay
Marais, Bach, Biber, Prins & Nemtsov
Laat weten wat je van de voorstelling vond met #concertgebouwbrugge Info & tickets +32 (0)78 15 20 20 — I n&Uit: ‘t Zand 34, Brugge
concertgebouw.be
V.U. Katrien Van Eeckhoutte, 't Zand 34, Brugge
Getipt