do 18 december 2025 19.00 Concertzaal
Gli Angeli Genève
© Aude Nowak
Händel. Messiah
18 dec 2025
Uitvoerders & programma TOPSTUK
18.15 inleiding door Ignace Bossuyt Gli Angeli Genève: koor & orkest Jeanine De Bique: sopraan Alex Potter: alt Samuel Boden: tenor Stephan MacLeod: bas & artistieke leiding —
Georg Friedrich Händel (1685-1759) Messiah, HWV56 (1741)
Deel I 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18.
2
Sinfonia Accompagnato (tenor) Aria (tenor) Koor Accompagnato (bas) Aria (alt) Koor Recitativo (alt) Aria (alt) & Koor Accompagnato (bas) Aria (bas) Koor Pifa Recitativo (sopraan) Accompagnato (sopraan) Recitativo (sopraan) Accompagnato (sopraan) Koor Aria (sopraan) Recitativo (alt) Aria (alt & sopraan) Koor
Comfort ye my people Ev’ry valley shall be exalted And the glory of the Lord Thus saith the Lord But who may abide And He shall purify Behold, a virgin shall conceive O thou that tellest good tidings to Zion For behold, darkness shall cover the earth The people that walked in darkness For unto us a child is born There were shepherds abiding in the field And lo, the angel of the Lord And the angel said unto them And suddenly there was with the angel Glory to God in the highest Rejoice greatly Then shall the eyes of the blind be opened He shall feed His flock His yoke is easy
18 dec 2025
Deel II
19. Koor 20. Aria (alt) 21. Koor 22. Koor 23. Koor 24. Accompagnato (tenor) 25. Koor 26. Accompagnato (tenor) 27. Arioso (tenor) 28. Accompagnato (tenor) 29. Aria (tenor) 30. Koor
Behold the lamb of God He was despised Surely He hath borne our griefs And with His stripes we are healed All we, like sheep All they that see Him He trusted in God that He would deliver him Thy rebuke hath broken His heart Behold and see, if there be any sorrow He was cut off out of the land of the living But Thou didst not leave His soul in hell Lift up your heads
pauze Recitativo (tenor) 31. Koor 32. Aria (alt) 33. Koor 34. Aria (sopraan) 35. Koor 36. Aria (bas) 37. Koor Recitativo (tenor) 38. Aria (tenor) 39. Koor
Unto which of the angels Let all the angels of God worship Him Thou art gone up on high The Lord gave the word How beautiful are the feet of them Their sound is gone out Why do the nations Let us break their bonds asunder He that dwelleth in heaven Thou shalt break them Halleluja
Deel III
40. Aria (sopraan) 41. Koor 42. Accompagnato (bas) 43. Aria (bas) Recitativo (alt) 44. Duet (alt, tenor) 45. Koor 46. Aria (sopraan) 47. Koor 48. Koor
MUZIEK
3
MONUMENTAAL
I know that my Redeemer liveth Since by man came death Behold, I tell you a mystery The trumpet shall sound Then shall be brought to pass O death, where is thy sting? But thanks be to God If God be for us Worthy is the Lamb that was slain Amen
SPIRITUEEL
met de steun van
18 dec 2025
And he shall reign for ever Georg Friedrich Händels (1685-1759) Messiah is zonder twijfel zijn populairste oratorium, waarbij vooral enkele wijdverspreide anekdotes de naam en faam van het werk nog in de hand hebben gewerkt. Bij het triomfantelijke koor Halleluja stonden naar verluidt de Prince of Wales en zijn gemalin recht. Of dit uit bewondering voor de componist was, of uit ontzag voor dit monumentale koor, is nog steeds niet duidelijk. Het zou ook kunnen zijn dat ze dachten dat de uitvoering was afgelopen! Händel heeft Messiah gecomponeerd in iets meer dan drie weken tijd (tussen 22 augustus en 14 september 1741), kennelijk een ongewone prestatie. Zo uitzonderlijk was die werkwijze echter niet: van een componist werd destijds verwacht dat hij constant nieuwe muziek produceerde. Ongeveer één maand – uiteraard intense – arbeid was de normale duur voor de compositie van een opera of een oratorium.
– Händels oratoria zijn geen werken voor de liturgie in de kerk, maar voor het theater, zoals de opera’s, als (zij het vaak moraliserend) ‘entertainment’. – Messiah bevat uitzonderlijk alleen teksten uit de Bijbel en is niet gebaseerd op een nieuw geschreven libretto zoals zijn andere oratoria. – Als ervaren operacomponist demonstreert Händel overtuigend zijn meesterschap van een directe emotionele impact op de luisteraar.
verwikkeld zijn. De artistieke middelen zijn dezelfde als in de opera: ook het oratorium is structureel gebaseerd op de opeenvolging van recitatieven en aria’s.
Belangrijker dan deze anekdotes is het feit dat er nog steeds enig misverstand bestaat omtrent de functie van Händels oratoria. Die zijn namelijk niet bedoeld als religieuze of liturgische muziek voor uitvoering in de kerk, maar wel voor het theater, zoals zijn Italiaanse opera’s. De première van Messiah vond plaats in de Music-Hall in Dublin (1742), de eerste uitvoeringen in Londen in Covent Garden (1743) en King’s Theatre (1744). De meeste oratoria sluiten bovendien inhoudelijk aan bij de dramatische handeling van de opera, geschreven op een libretto waarin de personages in conflictsituaties
De nog wijdverspreide, maar verkeerde visie over Händels oratoria heeft vooral te maken met het feit dat precies de zo populaire Messiah een uitzondering is. Het is geen muzikaal drama op een nieuw geschreven, verhalend libretto, maar het is eerder reflexief en contemplatief. De tekst bestaat volledig uit Bijbelfragmenten uit het Oude en het Nieuwe Testament. Messiah is een reflectie over Christus de Verlosser, maar zonder dat Hijzelf ten tonele wordt gevoerd. Elk van de drie delen belicht één centraal idee: de geboorte van de Messias, die de mens komt verlossen (deel 1), de dood, de hemelvaart en Gods overwinning op de heidenen (deel 2), en het laatste oordeel en de ultieme verlossing (deel 3).
‘De creatie van het Engelse oratorium is Händels unieke bijdrage tot de WestEuropese muziek.’
Messiah past wel perfect binnen het concept van het Engelse oratorium, waarvan de creatie op naam van Händel mag geschreven worden. Het is zijn unieke bijdrage tot de West-Europese muziek, waarbij hij een aantal opmerkelijke verschillen tegenover de in Engeland lange tijd populaire Italiaanse opera integreert: geen vreemde, maar de
4
eigen taal (het Engels), een gevarieerder publiek (meer burgerij in plaats van adel), een andere, overwegend Bijbelse thematiek (in plaats van historische onderwerpen), vaak met moraliserende (soms politiek geladen) inslag, en een gewijzigde dramaturgie (geen scenische voorstelling). Ingrijpend was vooral het ruime aandeel van het koor, dat optreedt als commentator of soms als actief ‘personage’ dat het verhaal voortstuwt. In de Italiaanse opera was het koor echter nagenoeg volledig uitgebannen ten voordele van de solist. Händels inspiratiebron voor de koren was zowel de traditie van de Duitse protestantse cantates en passies als de anglicaanse kerkmuziek. Een van de opvallendste kwaliteiten van Händels koren is de stilistische veelzijdigheid. Binnen één koorfragment komen vaak diverse stijlen en technieken voor. Het Halleluja is hiervan een uitstekende illustratie: akkoordische declamatie met monumentale allures (het Halleluja-motief) wisselt af met meer dialogerende verwerking van thema’s (And he shall reign for ever). De imitatieve uitwerking van het fragment And he shall reign, met achtereenvolgende inzetten van alle stemmen, staat symbool voor de oneindigheid (for ever). In dit koor zijn de twee uitersten perfect gedoseerd, met een maximum aan uitdrukkingskracht. Händel laat zich overigens graag verleiden tot direct aansprekende, illustratieve of symbolische muzikale ‘voorstelling’. De voorbeelden zijn legio. In het koor van de engelen Glory to God contrasteert de vreugdevolle forte-uitroep (met trompetten) van de inzet met de onmiddellijk volgende rustige piano-declamatie in het lage register op and peace on earth. Stijgende of dalende melodische wendingen, een tekstzetting die
5
syllabisch (één toon per lettergreep) afwisselt met melismatisch (een sliert noten op een lettergreep), trage of snelle tempi, ‘duistere’ (mineur-) of ‘heldere’ (majeur-)toonaarden staan in functie van een onmiddellijk vatbare tekstuitdrukking. Zo gebruikt Händel melismen op positief geladen woorden als exalted en rejoice, en plaatst hij een traag tegenover een snel tempo in de aria But who may abide the day of His coming. Die aria begint immers langzaam (larghetto), maar gaat over naar zeer snel (prestissimo) op de woorden For he is as a refiner’s fire. Op de heldere toonaard D-groot in de aria O thou that tellest good tidings to Zion volgt het donkere b-klein in het recitatief met orkest For behold, darkness shall cover the earth. Elke bladzijde van Händels partituur straalt naast een compositorisch meesterschap zo’n aanstekelijk enthousiasme uit dat de luisteraar onbewust wordt meegezogen. Dit lukt al bijna drie eeuwen en er is geen enkele reden waarom het niet zou blijven duren. Ignace Bossuyt
Luistertip Händel bespeelt meesterlijk de contrastwerking: zo volgt na het exuberante jubelende koor For unto us a child is born de rustgevende instrumentale pastorale, betiteld als Pifa, wat verwijst naar de doedelzak, het volkse instrument van de herders. #deeplistening
18 dec 2025
‘Elk van de drie delen belicht één centraal idee: de geboorte van de Messias, de dood, hemelvaart en Gods overwinning op de heidenen, en het laatste oordeel en de ultieme verlossing.’
18 dec 2025
Gli Angeli Genève koor sopraan Aleksandra Lewandowska Anne Kathryn Olsen Chiyuki Okamura Caroline Guentensperger
alt Anouk Molendijk Christelle Monney
bas Ben Kazez Geoffroy Perruchoud
tenor Olivier Coiffet Peter Di Toro
orkest concertmeester Eva Saladin viool Claudio Rado Adrien Carré Anton Van Durme Vanessa Monteventi Stéphanie Erös Xavier Sichel Nandingua Bayarbaatar Anne Millischer altviool Pierre Vallet Mathurin Bouny Martine Schnorhk
6
cello Albert Brüggen Bertille Mas contrabas Michaël Chanu Isaline Leloup hobo Emmanuel Laporte Seung-Kyung Lee-Blondel fagot Philippe Miqueu trompet Guy Ferber Xavier Gendreau
orgel Francis Jacob klavecimbel François Guerrier pauken Thomas Holzinger
Zanger Stephan MacLeod (CH) brak door tijdens zijn studies in Keulen via een samenwerking met Reinhard Goebel en Musica Antiqua Köln. Sindsdien zingt hij regelmatig met dirigenten als Leonhardt, Herreweghe, Savall, Suzuki, Kuijken, Corboz, Brüggen, Kossenko, Pierlot, Luks, Mortensen, Harding, Junghänel, Rademann, Pichon, Van Immerseel, Coin, Rilling, Van Nevel en Bernius. Hij is oprichter en dirigent van het ensemble Gli Angeli Genève, dat jaarlijks een dertigtal concerten geeft over de hele wereld, en wordt regelmatig uitgenodigd om andere ensembles te dirigeren (o.a. Philharmonie Zuid-Nederland, Nederlandse Bachvereniging, enz.). Meer dan 100 opnames, waarvan vele door critici geprezen, getuigen van zijn werk. Samuel Boden (UK) begon zijn zangcarrière bij tal van Britse ensemble voor hij zich meer
7
als solist liet horen, onder meer bij Le Concert d’Astrée, Pygmalion en Les Musiciens du Louvre. Ondertussen is hij een gevestigde waarde in de opera, waar hij uitblinkt in de oude en hedendaagse muziek. Hij zong al in het Royal Opera House, Covent Garden, De Nationale Opera (NL) en bij Opera Ballet Vlaanderen, Collegium Vocale Gent, Le Concert d’Astrée, Wiener Akademie, Rotterdamse Filharmonie, Mahler Chamber Orchestra, BBC Gli Angeli Genève (CH) werd in Symphony en het Freiburger 2005 opgericht door Stephan Barockorchester. MacLeod. Het focust zicht op barokmuziek speelt op Jeanine De Biqueen (TT) historische instrumenten, al behaalde een masterdiploma beoefenen de muzikanten aan de Manhattan School een breder repertoire in hun of Music. Doorheen haar individuele carrière. Sinds carrière als zangeres rijfdezijn ze oprichting bleek Gli Angeli verschillende prijzen binnen, het ideale ontmoetingspunt onder meer de eerste prijs van vele baroksterren na bij de Young Concert Artists, hun studies in Basel, Lyon, Inc Music Competition, de Lausanne of Genève. Arleen Auger Prize bijAl demeer dan 15 jaar speelt het op de Hertogenbosch International toonaangevende festivals en Vocal Competition en podia vanprijs de barokwereld. de derde bij de Zijn eclectische muzikanten Viotti International Music en indrukwekkende (gast-) Competition. Ze werkte al dirigenten Gli Angeli samen metmaken verschillende tot een must hear. orkesten en ensembles, over verschillende continenten Zanger MacLeod heen. ZoStephan was ze te horen met (CH) brak door tijdens zijn het Konzerhausorchester studies in Keulen via een Berlin, Rotterdams samenwerking Reinhard Philharmonischmet Orkest, New Goebel en Musica Antiqua York Philharmonic, Royal Köln. Sindsdien zong en…zingt Liverpool Philharmonic De hij regelmatig met dirigenten Biques concerthoogtepunten als zijnLeonhardt, onder meerHerreweghe, Brahms’ Ein Savall, Suzuki, Kuijken, Corboz, deutsches Requiem met Brüggen, Kossenko, Pierlot, Raphaël Pichon in Parijs en Luks, Mortensen, Mahlers SymfonieHarding, nr. 2 met Junghänel, Rademann, het Orchestre NationalPichon, du van Immerseel, Coin, Rilling, Capitole de Toulouse. Van Nevel en Bernius. Hij is oprichter en(UK), dirigent van het Alex Potter geprezen ensemble Gli Angeli Genève,
door The Times voor zijn ‘etherische toon en prachtige controle’, treedt op met prominente dirigenten zoals Philippe Herreweghe, Hans Christoph Rademann, Jordi Savall en John Butt. Recente opvallende uitvoeringen omvatten de Hohe Messe van Bach met het Koninklijk Concertgebouworkest (Herreweghe), een concert in de Wigmore Hall met Arcangelo in werken van Bach en Telemann (Cohen), en Benjamin Brittens Abraham and Isaac met tenor Thomas Hobbs in Vancouver. Alex Potter is te horen op meer dan vijftig cd’s, waaronder recente opnames van Bach-cantates dat eenVocale dertigtal metjaarlijks Collegium Gent, concerten geeft over de hele een geprezen Messiah met wereld, en wordt regelmatig The English Concert en in uitgenodigd andere 2023 bracht om hij een solo ensembles te dirigeren (o.a. album, Antonio – met werk Philharmonie Zuid-Nederland, van Vivaldi, Caldara en Lotti, Nederlandse Bachvereniging, uit dat zeer positief onthaald enz.). werd. Meer dan 100 opnames, waarvan vele door critici geprezen, getuigen van zijn werk. Samuel Boden (UK) begon zijn zangcarrière bij tal van Britse ensemble voor hij zich meer als solist liet horen, onder meer bij Le Concert d’Astrée, Pygmalion en Les Musiciens du Louvre. Ondertussen is hij een gevestigde waarde in de opera, waar hij uitblinkt in de oude en hedendaagse muziek. Hij zong al in het Royal Opera House, Covent Garden, De Nationale Opera (NL) en bij Opera Ballet Vlaanderen, Collegium Vocale Gent, Wiener Akademie, Rotterdamse Filharmonie, Mahler Chamber Orchestra, BBC Symphony en het Freiburger Barockorchester.
18 dec 2025
Biografieën Gli Angeli Genève (CH) werd in 2005 opgericht door Stephan MacLeod. Het focust zicht op barokmuziek en speelt op historische instrumenten, al beoefenen de muzikanten een breder repertoire in hun individuele carrière. Sinds zijn oprichting bleek Gli Angeli het ideale ontmoetingspunt van vele baroksterren na hun studies in Basel, Lyon, Lausanne of Genève. Al meer dan 15 jaar speelt het op de toonaangevende festivals en podia van de barokwereld. Zijn eclectische muzikanten en indrukwekkende (gast) dirigenten maken Gli Angeli tot een must hear.
18 dec 2025
Jeanine De Bique (TT) behaalde een masterdiploma aan de Manhattan School of Music. Doorheen haar carrière als zangeres rijfde ze verschillende prijzen binnen, onder meer de eerste prijs bij de Young Concert Artists, Inc Music Competition, de Arleen Auger Prize bij de Hertogenbosch International Vocal Competition en de derde prijs bij de Viotti International Music Competition. Ze werkte al samen met verschillende orkesten en ensembles, over verschillende continenten heen. Zo was ze te horen met het Konzerhausorchester Berlin, Rotterdams Philharmonisch Orkest, New York Philharmonic, Royal Liverpool Philharmonic … De Biques concerthoogtepunten
zijn onder meer Brahms’ Ein deutsches Requiem met Raphaël Pichon in Parijs en Mahlers Symfonie nr.2 met het Orchestre National du Capitole de Toulouse. Alex Potter (UK), geprezen door The Times voor zijn ‘etherische toon en prachtige controle’, treedt op met prominente dirigenten zoals Herreweghe, Rademann, Savall en Butt. Recente opvallende uitvoeringen omvatten de Hohe Messe van Bach met het Koninklijk Concertgebouworkest, een concert in de Wigmore Hall met Arcangelo in werken van Bach en Telemann, en Benjamin Brittens Abraham and Isaac met tenor Thomas Hobbs in Vancouver. Alex Potter is te horen op meer dan
vijftig cd’s, waaronder recente opnames van Bach-cantates met Collegium Vocale Gent, een geprezen Messiah met The English Concert. In 2023 bracht hij een solo album, Antonio – met werk van Vivaldi, Caldara en Lotti, uit dat zeer positief onthaald werd.
Public
Een moment van stilte. Een wereld van klank. 40% korting
Cera en Concertgebouw Brugge verwelkomen je in een wereld waar muziek en dans verbinden. Samen maken we kunst toegankelijk voor iedereen. Als Cera-vennoot geniet je trouwens van 40% korting op een zorgvuldig gekozen selectie voorstellingen.
Meer weten?
© Dirk Walravens
8
Surf naar www.cera .coop/nl/co
2511 ADV Concertgebouw Brugge 138x95mm.indd 1
ncertgebouw
www.cera.coop
20/11/2025 16:20
18 dec 2025
met de steun van
nieuwe topstukken
Verwen je oren ook tijdens seizoen 2025/26 met vijf nieuwe topstukken, ofwel: vijf werken uit vijf verschillende eeuwen die je hartslag spontaan de hoogte injagen, en al zeker als je ze live beleeft. 9
Je kon dit seizoen niet alleen inschepen op de Moldau met Smetana’s Má Vlast, met Daphnis & Chloé genieten van Ravels ‘beste werk’ (aldus Stravinsky) of vanavond de kersttijd inzetten met Händels Messiah, je beleeft weldra ook dans in dialoog met Tallis’ meesterlijke Spem in alium en Schütz leidt je met zijn Hooglied een paradijselijke tuin van timbres en stemmen binnen.
18 dec 2025
Ontdek het verhaal achter Händels Messiah Georg Friedrich Händel componeerde voor koningen en edellieden, liet zich inspireren door water en vuurwerk, en schreef het populairste Halleluja aller tijden. Maar wist je ook dat hij componeerde met de snelheid van het licht? Zijn Messiah zag het levenslicht in amper 24 dagen! Ontrafel deze en alle andere geheimen achter Händel en zijn meesterwerk via het online verhaal vol muziek- en videofragmenten.
Ontdek het hele verhaal
Lees ook de interactieve verhalen van de vorige seizoenen over tientallen andere grote meesterwerken op concertgebouw.be/topstukken
Een geschenkbon van het Concertgebouw is fijn om te krijgen én om te geven. Want zeg nu zelf: een stukje van ons programma schenken, dat is toch een stukje cultuurhemel cadeau doen? Kom je langs aan onze ticketbalie of bij In & Uit, dan zorgen wij voor een feestelijke verpakking. Aankopen (voor een bedrag naar keuze) en verzilveren kan ook makkelijk online, voor wie de shoppingdrukte wil vermijden of last minute een presentje zoekt. En ook op onze website bieden we een stijlvol jasje aan voor je bon.
concertgebouw.be/geschenkbon 10
n
o Geschenkb
© Lucas Denuwelaere
Concertgebouw onder de boom
18 dec 2025
do 14 – zo 17 mei 2026
GOLD 2026 BRUGSE STEMMEN UIT DE RENAISSANCE Herbeleef de Brugse Gouden Eeuw: een (muzikaal) portret van hertogin Maria van Bourgondië door Sollazzo Ensemble, The Tallis Scholars, Lara Barsacq & ClubMediéval en Ensemble Gamut!
Beleef het op concertgebouw.be/gold 11
© Andrej Grilc © Amina Fayzu
za 14 feb 2026 20.00 Kamermuziekzaal
© Xavi Bou
di 13 – zo 18 jan 2026 Concertgebouw
Bach Academie Brugge
Andreas Staier
De uiterst muzikale en wijd vertakte familie Bach beheerste het muziekleven in Thüringen voor bijna tweehonderd jaar. Johann Sebastian en zijn twee echtgenotes zorgden voor maar liefst 20 nakomelingen. Geen wonder dat er altijd wel muziek weerklonk ten huize Bach. Verwacht je tijdens deze editie van de Bach Academie dus niet enkel aan grootse uitvoeringen door onder meer Collegium Vocale Gent en Vox Luminis maar ook aan ‘huiselijke’ momenten met de mooiste kamermuziek van talloze Bach-telgen.
‘Nicht Bach, sondern Meer sollte er heissen!‘ Beethoven had het over de diepgang en omvang van Bachs oeuvre toen hij hem eerder met de zee dan met een beekje vergeleek. Maar ook Bachs familie lijkt oeverloos. Andreas Staier verkent aan het klavecimbel de muzikale familiebanden: van oom Johann Christoph, door Johann Sebastian ‘de diepzinnige’ genoemd, tot neef Walther die net als hijzelf niet vies was van een snuifje Vivaldi aan het klavier.
It’s a family affair
Meer Bach
Laat weten wat je van de voorstelling vond met #concertgebouwbrugge Info & tickets +32 (0)78 15 20 20 — I n&Uit: ‘t Zand 34, Brugge
concertgebouw.be
V.U. Katrien Van Eeckhoutte, 't Zand 34, Brugge
Getipt