Issuu

België Jordanië Jemen Kaapverdië Kameroen

Van Afghanistan tot Zwitserland

Divers

Antwerpen

Bijlagereeks over de 160 verschillende nationaliteiten die in Antwerpen vertegenwoordigd zijn

donderdag 9 april 2009 www.gva.be

Jemen

Jordanië

Kaapverdië

“Zuid-Jemen is een

“Ik praat Arabisch

“De dokwerkers zijn “Kameroen mag dan

met mijn zoontjes, ruige mannen zij antwoorden in met een hart het Nederlands” van goud”

wel een dictator hebben, het is er heel veilig”

blz. 2

blz. 3

blz. 4-5

blz. 6-7-8

Khalid Bahasen

van de mooiste plekken op de wereld”

Farhan Althawabi

Benna Gomes

Kameroen John Titantah

Teksten: Hans Van Goethem, Koen Verstraeten, Marjorie Blomme, Dominique Piedfort Coördinatie: Kris Vanmarsenille Eindredactie: Carine Tollenaere Foto’s: Arlette Stubbe, Sarah Van den Elsken, Wim Hendrix, Gert Cools, Patrick De Roo, Thomas Legrève, Dirk Kerstens, Reuters, AP, GPD, EPA, GVA

.DIVERS ANTWERPEN

donderdag 9 april 009

Toen en nu

Titel

men en Zuid-Jemen na 300 jaar scheiding één staat vormden. OMAN MM De Jemenieten trekken hun geschieHabarut Sa’dah denis terug tot de MiAl Ghaydah J E M E N neeërs, meer dan 1200 Sa’yun Sanaa jaar voor Christus. Al Hudaydah Daarna viel het gebied A R A B I S C H E Ataq Al Mukalla gedurende negen eeuZEE Ta’izz Bayda ER ITR wen onder de koninEA Hadiboh Socotra Aden gen van Saba. Golf van Aden DJIBOUTI MM De islam drong er ste landen ter wereld, maar ontdoor rond 630. Na eeuwen regestond pas in zijn huidige vorm ring door de kaliefen in Caïro, op 22 mei 1990 toen Noord-Jemaakte Jemen sinds 1516 deel 150km

Oude beschaving maar nog jong land

ren, 3 procent Afrikanen MM Religie: sjiitische en soennitische moslims, kleine minderheid christenen, joden en hindoes. MM Slechts 3 procent van het land is geschikt voor landbouw. Er zijn geen spoorwegen. MM Jemen is een van de oud-

SAUDI-ARABIE

e Rode Z

Jemen

MM Oppervlakte: 527.969 km² MM Aantal inwoners: 23.013.376 MM Hoofdstad: Sanaa MM Bevolking: 97 procent Arabie-

150 miles

“Zuid-Jemen is een van de mooiste plekken op de wereld” Jemen is een van de minder bekende landen van het Arabische schiereiland. Een naar Europa uitgeweken Jemeniet zal je veeleer aantreffen in Groot-Brittannië dan in België. Naast Khalid Bahasen en zijn gezin wonen er volgens Bahasen slechts vijf of zes Jemenieten in België. Klopt, want zelfs na wekenlang speurwerk vonden we er niet één in Antwerpen. “Ik ben toevallig in België beland”, vertelt Khalid Bahasen, die in Gent woont.

In 1990 ging zijn geboorteland, dat hij nog steeds consequent ZuidJemen noemt, samen met NoordJemen op in één republiek. Volgens de internetencyclopedieën volgde er vier jaar later een burgeroorlog die na enkele maanden in de kiem werd gesmoord maar volgens Khalid is die nog steeds aan de gang. “In Zuid-Jemen wordt de meerderheid, waar ik en mijn familie toe behoren, overheerst door een minderheid, afkomstig uit Noord-Jemen”, legt Khalid uit. “Het leven wordt er ons onmogelijk gemaakt. Men hoopt dat het beter zal worden, maar dat gebeurt maar niet. Daarom heb ik het land verlaten in 2002. Enkele jaren later zijn mijn vrouw, mijn zoon en dochter ook overgekomen. Een jaar geleden hebben we hier een zoontje bijgekregen en er is nog een vierde kindje op komst.” De machthebbers in Jemen doen verwoede pogingen om in een goed daglicht te komen bij buitenlandse regimes én investeerders, maar op het vlak van mensenrechten kunnen ze geen goed rapport voorleggen. Opponenten van het regime zijn er niet veilig. Khalid heeft in Jemen een universitaire opleiding literatuur en journalistiek genoten. “Maar als journalist heb ik er nooit gewerkt. Je verdient een hongerloon waarvan je onmogelijk een gezin kunt onderhouden. Een bewuste strategie van het regime om journalisten onder controle te houden”, zegt Khalid. Terwijl hij ons opwachtte, zat Khalid nog te lezen in een Arabisch boek over onderwijspsychologie. M

M Welk werk doet u in België?

Khalid Bahasen: “We kunnen pas terug als Zuid-Jemen opnieuw onafhankelijk wordt.”

Ik ben arbeider. Ik heb bij Volvo Gent gewerkt en in de horeca. In het begin heb ik geprobeerd om hier iets

uit van het Ottomaanse rijk. MM De Britten vestigden in 1839 een kolonie in Aden. Zij bleven tot 1967 in wat Zuid-Jemen zou heten. Het Noorden werd in 1962 onafhankelijk. Na het samengaan brak in 1994 een burgeroorlog uit toen het zuiden zich weer wilde afscheiden. De oorlog eindigde na drie maanden met de verovering van de zuidelijke hoofdstad Aden door het noorden. MM President Ali Abdallah Saleh is aan de macht sinds 1990. Hij werd herkozen in 1999 en 2006.

met mijn studies aan te vangen. Ik heb zelfs een jaar les gevolgd aan de Universiteit Gent, maar die studies waren niet te combineren met een job. Ik heb een gezin te onderhouden, dus ben ik met die studies gestopt. Maar ik hoop ooit opnieuw de draad op te pikken. M Mist u uw vaderland?

Jazeker. Zuid-Jemen is een van de mooiste plekken op de wereld. Bijvoorbeeld in Hadramaut, de provincie waar wij vandaan komen, heb je prachtige natuur. En natuurlijk veel meer zon dan hier in België. Uiteraard hoop ik ooit terug te kunnen keren, maar dat zal pas mogelijk zijn als Zuid-Jemen weer onafhankelijk wordt. Zoniet kunnen we er onmogelijk leven. We hebben er nog familie wonen, maar we kunnen hen niet bezoeken. We bellen wel geregeld, maar ze zijn niet te overtuigen om Jemen te verlaten. Daarvoor houden ze te veel van het land. M Heeft u gemakkelijk uw draai ge-

Gesluierde vrouwen in Sana.

Jemenieten kauwen qat.

vonden in België?

In het begin was dat zeker niet gemakkelijk. Hoe ik ontvangen ben? Zoals je bij elk volk ter wereld ontvangen wordt, denk ik. Een deel van de mensen staat open voor contact, een ander deel niet. Maar daar heb ik geen probleem mee. Zelf ben ik een sociaal mens. Ik hou ervan om met mensen te praten. In Jemen is de omgang met elkaar wel warmer, maar dat kan met het weer te maken hebben. We brengen veel meer tijd door op straat of in de theesalons en praten dan met familie, buren en vrienden. MM

“Een journalist in Jemen krijgt een hongerloon en kan zijn gezin niet onderhouden. Een bewuste strategie van het regime om de media onder controle te houden”

Een zicht op de hoofdstad Sana.

khalid bahasen arbeider M Hebt u de Belgische keuken leren

appreciëren?

Ja, we combineren ze thuis met de traditionele keuken van Jemen. Frietjes van de frituur, vooral mijn zoon is daar gek op! (lacht) Maar Zuid-Jemen heeft enkele heel lekkere, eenvoudige gerechten. Doorgaans gemaakt met vlees en rijst met honing. Voor mandi worden vlees en rijst afzonderlijk in potten in de grond gestoken. Het zand wordt overdag zo heet dat het eten na enkele uren lekker gaar is. En we hebben ook madbi, waarbij het vlees gegrild wordt op hete stenen. Dat kunnen we hier in België uiteraard niet, maar we behelpen ons met de oven.

De Al Saleh-moskee in Sana.

BEL DE HELE WERELD ROND TEGEN EXTREEM LAGE TARIEVEN!

NU TOT

50% KORTING! VOOR MEER INFORMATIE OVER DE PROMOTIE, GAAT U NAAR

WWW.ORTELMOBILE.BE

DIVERS ANTWERPEN.

donderdag 9 april 2009

Bevolking e

ISRAEL

Jordaan

Irbid

MM Oppervlakte: 92.300 km². Dat

Jordanië Woestijnland

is drie keer zo groot als België MM Hoofdstad: Amman MM Grenzen: Irak, Israël, SaudiArabië, Syrië en 26 km kustlijn MM Klimaat: Jordanië heeft een woestijnklimaat. Regelmatig stijgen de temperaturen boven de 40° Celsius. MM Bevolking: 6,3 miljoen inwoners, van wie 98% Arabisch. Ruim

IRAK

SYRIË

dse Ze Midd ellan

Armoede, werkloosheid, inflatie

Al Mafraq Az Zarqa

Amman

Dode Zee

West Bank*

Al Karak At Tafilah

EGYPTE

SAUDI-ARABIË

Ba’ir

J O R D A N I Ë Ma’an

Al ’Aqabah Golf van Aqaba

50km © GRAPHIC NEWS

de helft van de Jordaanse bevolking is afkomstig uit de door Israël bezette gebieden van Palestina. De andere helft zijn ‘echte Jordaniërs’, de zogenaamde Transjordaniërs. Bijna 75% van de bevolking van de hoofdstad Amman bestaat uit Palestijnen. MM Godsdienst: soennitische moslims (92%), Grieks orthodoxe christenen (6%), droezen (2%) MM Talen: Arabisch is de officiële landstaal MM Officiële naam van het land: Al Mamlakah al Urduniyah al Hashimiyah. Kortweg: Al Urdun

Tien voor taal

Een leraar Arabisch vertaalt in het klassiek Arabisch. Uiteraard hebben we die vertaling fonetisch weergegeven. Goedendag. Assalèmoe âaleekoem.

Farhan Althawabi (40) is leraar klassiek Arabisch. Thuis praat hij Algemeen Beschaafd Arabisch met zijn drie zoontjes, maar zij antwoorden hem in het Nederlands. “Mijn kinderen zijn echte Belgen”, lacht hij trots.

Goedenavond. Masè ilchier. Bedankt/Dankuwel. Sjoekran.

“In Antwerpen wonen haast geen Jordaniërs”, zegt Farhan. “Ik ken er amper vijf. Jordaniërs zijn van oorsprong bedoeïenen en die zijn gebonden aan hun land.” “Jordanië is geen emigratieland. Integendeel, vele immigranten hebben zich in Jordanië gevestigd: Palestijnen, Armeniërs, Tjerkessen uit de Kaukasus, Syriërs, Iraki’s, enzovoort. En toch blijft het een redelijk stabiel land.” Farhan is geboren en getogen in Jordanië en via een omweg is hij in Antwerpen beland. “Ik wilde zoölogie studeren, maar in Jordanië werd dat vak niet gedoceerd. Daarom heb ik mijn studies gedaan in India. Van 1988 tot 1992. Na het behalen van mijn diploma ben ik teruggekeerd naar mijn land, waar ik eerst voor een farmaceutisch bedrijf en later voor het ministerie van Onderwijs heb gewerkt.” M

Ik hou van jou. Ana Ba-heb-bak. Hoe gaat het met u? Kaifa halok. Het is mooi weer. Inahoe Youmon jamiel. Leest u Gazet van Antwerpen? Hal taqra’a Gazet van Antwerpen? Germinal Beerschot speelt dit jaar kampioen. Soufa yala’ab fillbotoela

Farhan althawabi leraar klassiek arabisch

“Toen ik nog eens met vakantie was in India, ontmoette ik daar een wondermooie toeriste. Rachida was een Marokkaanse die in Antwerpen woonde. Zij was als toeriste in India. Rachida was de vrouw van mijn leven. We werden verliefd en ik ben haar naar België gevolgd. We zijn gehuwd en hebben ondertussen drie kinderen. Drie jongens: Khalil, Daniyaal en Fawaz. Zij gaan naar de gemeentelijke lagere school in Mortsel.” “Mijn kinderen zijn echte Bel-

De huidige vorst is koning Abdallah II. MM Economie: Jordanië is een klein Arabisch land met onvoldoende voorraden water, olie en andere natuurlijke bronnen. Armoede, werkloosheid en inflatie zijn fundamentele problemen van het land. MM Munteenheid: Jordaanse dinar MM Internet landcode:. jo MM Telefooncode: 962 MM Plaats op lijst rijkste landen: 86/177

(

“Thuis is Mortsel”

“Mijn kinderen zijn echte Belgen geworden. Ik praat Arabisch met hen; zij antwoorden mij in het Nederlands”

MM Regeringsvorm: monarchie.

Farhan en Rachida met hun drie zonen Khalil, Daniyaal en Fawas: “Ik heb me erbij neergelegd dat ik niet meer aan de slag kan als zoöloog.”

gen geworden. Ze spreken Nederlands met elkaar. Ik praat Arabisch met hen, maar zij antwoorden in het Nederlands. Ook hun eetgewoonten zijn Belgisch. Ze lusten liever frieten met stoofvlees dan couscous.” “Het eerste halfjaar dat ik hier woonde, was hard. Ik sprak de taal niet en kon geen werk vinden. Als gediplomeerd zoöloog bood ik me aan bij de dierentuin van Antwerpen, maar er was geen job vrij. Ik kon zelfs geen vrijwilligerswerk doen. Een jaar lang slingerde ik van de ene interimjob naar de andere. Vaak ging het om klusjes in de landbouw.” “Ondertussen studeerde ik Ne-

derlands bij de Landelijke Bedienden Centrale LBC. Dat deed mijn kansen keren. Sinds 2002 doceer ik klassiek Arabisch aan het Stedelijk Centrum voor Volwassenenonderwijs in Berchem. In totaal volgen zo’n 250 studenten de cursus die acht jaar duurt.” “Sinds 2007 ben ik ook lesgever Maatschappelijke Oriëntatie bij Inburgering Antwerpen. Ik maak nieuwkomers wegwijs in het Belgisch maatschappijsysteem: de regels, de rechten en plichten, onderwijs, gezondheid, mobiliteit,...” “Dit land kent vele wetten, voorschriften en regels. Nieuwkomers die in België arriveren, botsen met

het systeem. Hoe geraak ik in dat systeem? Hoe geraak ik aan werk? Hoe leer ik Nederlands?” “Ik ben een gelukkig man. Ik heb me erbij neergelegd dat ik als zoöloog niet meer aan de slag kan. Intussen ben ik ook al zestien jaar geleden afgestudeerd. Ik ben tevreden met mijn dubbele job. En ik ben gelukkig met mijn gezin.” “Ik ben zelf een Belg geworden. Ik merk dat als we met de familie op vakantie gaan naar Jordanië of Marokko, het land van mijn vrouw. Wij voelen ons toeristen. Wanneer gaan we naar huis, vragen mijn kinderen. Thuis. Dat is in Mortsel. En zo denk ik er ook over.”

Ik spreek Antwerps zonder accent. Anaa atklam antwerps bedoen lakna.

Jordaniërs wonen in Antwerpen.

.DIVERS ANTWERPEN

donderdag 9 april 2009

Bevolking

Cijfers 50 km

Santo Antao

Negen van de tien eilanden bewoond MM Kaapverdië is een archipel in

Sao Vicente

Santa Luzia

Sal

Sao Nicolau

Kaapverdië

Boa Vista

KAAPVERDIË Sao Tiago

Mix van culturen

Fogo PRAIA Brava

Maio

de Atlantische Oceaan voor de kust van West-Afrika. De naam verwijst naar het schiereiland Cap Vert in West-Afrika. MM De hoofdstad Praia ligt op Santiago, het meest vruchtbare en grootste eiland. MM Het land bestaat uit tien eilanden, negen daarvan zijn bewoond. MM Vijf van de eilandgroepen – Santo Antão, São Vicente, Santa Luzia, São Nicolau, Sal en

Kaapverdiër gemiddeld 21 jaar

Boavista – zijn noordelijk gelegen en worden bovenwindse eilanden genoemd. Brava, Fogo, Santiago en Maio worden de zuidelijke of benedenwindse eilanden genoemd. MM De oostelijke eilanden zijn vrij vlak en kaal, de westelijke bergachtig en deels begroeid. Alle hebben een vulkanische ondergrond. MM Er heerst een subtropisch klimaat, met een regenseizoen en een droog seizoen.

MM Officieel: Cabo Verde MM Oppervlakte: 4.033 km² MM Kustlijn: 965 km MM Hoofdstad: Praia MM Staatsvorm: republiek MM Regeervorm: democratie MM President:

Pedro Verona Pires MM Premier: Jose Maria Pereira Neves MM Onafhankelijk sinds: 5 juli 1979

“Dokwerkers zijn ruige mannen met een hart van goud”

Kaapverdisch eetcafé

Benna Gomes (40) opende een eetcafé op het Eilandje en de dokwerkers van de buurt sloten haar in hun hart. Nu wil ze nooit meer weg uit Antwerpen. Als kind verhuisde Benna van Kaapverdië naar Charleroi. Jaren later, in de jaren tachtig, kwam ze naar Antwerpen. Tien jaar lang werkte ze als poetshulp en keukenhulp in het Sint-Elisabeth Ziekenhuis in Antwerpen.

“Ik moest hard werken. Ik had geen andere keuze”, zegt Benna. “Ik werd weduwe toen mijn dochtertje Joyce drie weken was. Haar vader en ik hielden heel veel van elkaar. Toen hij stierf, stortte mijn wereld in. Nu is Joyce twintig en ze betekent alles voor mij.” Benna werd jong moeder: amper negentien was ze toen ze beviel. Maar ze wist goed wat ze wilde: een goede toekomst voor zichzelf én voor haar dochter. Joyce mocht niets ontbreken. Na jaren van hard werk voor een baas, besliste ze dat ze haar eigen zaak wilde. “Ik wilde een job waarin ik mijn uren kon bepalen en die ik gemakkelijk kon combineren met de opvoeding van Joyce”, zegt ze. Dus richtte Benna zeven jaar geleden haar Kaapverdisch eetcafé De Tien Eilandjes op, genaamd M

“Gastvrijheid betekent nog iets in Kaapverdië. Geven en delen, dat zit ook nog in mijn bloed” BENNA GOMES horeca-uitbaatster

De Tien Eilandjes Kempisch Dok- Westkaai 80 2000 Antwerpen

terras, liggen aan het strand en ontmoeten interessante mensen. Dát is voor mij echt vakantie.” De vriendelijkheid, de gastvrijheid en de gulheid van de mensen, dat is iets wat je volgens Benna niet in Europa vindt. “Dat maakt Kaapverdië uniek”, zegt ze. “Ook al is er veel armoede, de mensen zullen er altijd alles delen. Ook al hebben ze niets, dan nog zullen ze je een slaapplaats of een plekje aan tafel aanbieden. Gastvrijheid betékent daar echt nog iets. Mijn zus is er onlangs getrouwd. Er waren tweehonderd gasten. Allemaal hadden ze iets meegebracht om te eten. Zo gaat dat daar. En dat zit ook nog in mijn bloed: geven en delen. Zo moet je leven.” “Mijn moeder woont er nog. We zijn met tien kinderen – ik ben de achtste – en we sturen allemaal geld naar huis. Mijn moeder heeft hier ook nog een tijdje gewoond, maar ze is teruggegaan omdat ze verBenna Gomes werd weduwe toen haar dochtertje drie weken was. “Ik moest hard werken. Ik had ging van heimwee: ze miste geen andere keuze.” de zon en haar dieren op de boerderij.” naar de tien eilanden van de Kaap- pit waren: grote ruige mannen, veel nauwelijks iemand Van heimwee heeft Benverdishe archipel. “Ik wilde per se stoere praat, maar met een hart van komt.” na geen last. Integendeel, iets op het Eilandje. Ik hou van de goud.” Volgens Benna Kaapverdiërs ze voelt zich een echte Antruwheid en de ‘echtheid’ van deze In Kaapverdië woonde Benna op moet je niet naar wonen in werpse. “Deze stad is mijn Antwerpen. leven. Ik ben hier thuis, hou buurt, van de dokwerkers die voor Saô Niclaô, een van de grootste ei- Kaapverdië komen of na hun werk hier een koffietje of landen van de archipel. “Vroeger voor grootse bouwvan de frietjes en de Belgische een pintje komen drinken. Het zijn vond je er enkel boerderijen, strand werken of kerken, maar kost. Meer nog: als ik kan kiezen door de jaren heen echte vrienden en de zee. Nu begint het steeds toe- wel voor de sfeer, de mensen, de tussen een Kaapverdisch gerecht of geworden. Pas op, in het begin was ristischer te worden en is er van alles vriendelijkheid en het eten. “Als je een Belgisch, is de keuze snel gehet zeker niet gemakkelijk. Ik was te doen. Dat is goed voor de bevol- voor die ingrediënten kiest, heb je maakt!” een buitenlander, veel van de klan- king en de economie, want er is veel een zalige vakantie”, zegt ze. “Ik ga ten waren heel onvriendelijk en zelfs armoede op Kaapverdië. Gelukkig af en toe terug, met vrienden van Elke zaterdagavond is het feest in racistisch. Maar gaandeweg keerde heeft het toerisme nog niet te veel hier. We eten er vispotjes van mijn de Tien Eilandjes. Dan komt knappe het tij en zag ik dat het bijna alle- kapot gemaakt. We hebben nog veel moeder - de beste van heel Kaapver- Fernando, een Kaapverdische muzimaal ruwe bolsters met een blanke ongerepte eilanden en baaien waar dië (lacht)- drinken wijntjes op het kant, livemuziek spelen.

263 i

DIVERS ANTWERPEN.

donderdag 9 april 2009

Bekend MM Inwoners: 429.474 MM Gemiddelde leeftijd:

21,1 jaar MM Levensverwachting: 71 jaar MM Bevolking: 71% creolen (Kaapverdiërs met Afrikaanse en Portugese voorouders), 28% Afrikaans, 1% Europees MM Taal: Portugees (officiële taal), maar iedereen spreekt Crioulo MM Religie: 96% roomskatholiek; de rest protestants of natuurgodsdiensten MM Alfabetisering: 76,6%

MM Munt: Kaapverdische escudo MM Natuurlijke grondstoffen:

zout, basaltsteen, kalksteen, porselein, klei, gips, vis MM Landcode internet: .cv MM Landcode telefoon: 238 MM Nationale feestdag: 5 juli 1979 (onafhankelijkheidsdag) MM AIDS/HIV: 775 mensen zijn besmet met het HIV-virus MM Telefoneren: is heel duur. Wie naar het buitenland belt, betaalt tot 9 euro per minuut. MM BNP/inwoner: 3.800 dollar MM Plaats op lijst rijkste landen: 102/177

Cesaria Evora MM Folkzangeres uit Kaapver-

Het verhaal van Dilma Almeida Dias (33) is er een voor ‘de boekskes’: toeval, liefde en een prins op het witte paard.

“Ik merkte snel dat al die negatieve verhalen over Europa fel overdreven waren” Dilma almeiDa Dias bejaardenhelpster

mensen van gemengd ras gezien als bastaarden. Door een grotere nationalistische mentaliteit werd de Kaapverdische identiteit iets om trots op te zijn. Hiertoe heeft troubadour, journalist en dichter Eugénio Tavares (1867-1930) veel bijgedragen: hij was een van de eersten die poëzie schreef in het Creools in plaats van het Portugees.

(

Tien voor taal

In Kaapverdië is het Portugees de officiële taal, maar iedereen spreekt er Creools. Hieronder enkele basiswoord-jes voor een eerste kennismaking.

Hallo! í!

MM Eeuwenlang werden

dië. Bekend als de ‘diva op blote voeten’ omdat ze gewoonlijkblootsvoets het podium betreedt. Veroverde de wereld met de morna, de Kaapverdische versie van de Portugese saudade over weemoed, verlangen en zorgen. Won een Grammy Award voor het Beste Contemporary World Music Album in 2004. Bekendste album: La Diva aux pieds nus uit 1988.

“In Kaapverdië gaan de deuren nooit op slot” Als prille twintiger kwam Dilma vanuit Kaapverdië naar Rotterdam om er haar zus te bezoeken. “Mijn zus en twee broers woonden in Nederland. Ik zou er twee weken logeren. Tijdens die twee weken is mijn leven helemaal veranderd.” Dilma had ook een nicht en een Kaapverdische vriendin in Antwerpen. Die nicht nodigde haar uit om een paar dagen te komen logeren. “Al snel besloot ik om hier te blijven. Na een tijdje vond ik werk, als au pair bij een joodse familie in de buurt van de Lange Leemstraat.” In die buurt ontmoette ze Roel, de liefde van haar leven. “Op een avond ging ik van het werk naar huis. Wat verder in de straat stond een politiecombi met veel mensen eromheen. Ik was op dat moment illegaal in het land. Politie was wel het laatste wat ik nodig had. Toch ging ik uit nieuwsgierigheid kijken wat er aan de hand was.” “Opeens stond er een man naast me. Hij vroeg waar ik vandaan kwam. Hij wist veel over Kaapverdië en we geraakten aan de praat. Ik vroeg waarom hij er was. ‘Voor mijn werk’, zei hij. Hij bleek journalist te zijn! Ik werd bang en dacht dat hij me in de krant zou zetten! Gelukkig kreeg hij telefoon. Ik heb het toen op een lopen gezet!” (lacht) De volgende dag kwamen ze elkaar weer tegen. “We kruisten elkaar op de hoek van onze straat. We bleken praktisch buren te zijn! Hij vroeg me mee uit, naar een optreden van Cesaria Evora. Ik zei ja, maar de avond zelf durfde ik niet meer. Na veel kat-en-muisspelletjes hebben we op een namiddag afgesproken. Met een vriendin als chaperonne.” Dilma was nog steeds illegaal. Ze begon bang te worden. Toen Roel en zij een maand samen waren en Roel voor een tijdje naar Ethiopië moest voor het werk, heeft ze op het punt gestaan om naar Portugal te verhuizen. “De stress van de illega-

Eugénio Tavares

Goedendag! (tot ’s middags) Bom dia ! Goedendag! (na de middag) Bô’ tard’! Goedenavond! Bô’nôt’ ! Wat is dat? Iss’ é o ké? Hoeveel kost dit? És é tont’? Ik zoek een... M’ti ta spia um... Waar kan ik een ... vinden? Onde m’ podé otxa um... Dilma Almeida Dias.

liteit werd te groot. In Portugal zou ik makkelijker werk vinden. Ik zou mijn taal spreken en mijn tante terugzien.” Toen ze dat aan de telefoon vertelde, smeekte Roel om te blijven tot hij terug was uit Ethiopië. Dilma besloot te wachten, maar wilde ook uit de illegaliteit stappen. “Maar ik wou niet trouwen om papieren te krijgen. Zo zit ik niet in elkaar.” Toen Roel haar ten huwelijk vroeg, was ze erg boos. “Ik zei dat ik niet voor de papieren wilde trouwen. Hij verzekerde me dat zijn gevoelens oprecht waren. En ik voelde dat dit de man van mijn leven was. We zijn getrouwd in juni 2000. Niet veel later was ik zwanger van onze dochter Yara. Ik kreeg een verblijfsvergunning van vijf jaar en drie jaar later werd ik officieel Belg.” Dilma werkt nu als bejaardenhelpster in het Lozanahof aan de Lange Lozanastraat. “Een job die ik heel graag doe. Kaapverdië kent geen rusthuizen. Ouders blijven er bij de kinderen wonen en worden door hen verzorgd. Toen ik nog op Santo An-

tao woonde, gingen mijn moeder en ik geregeld bij een oude vrouw die niemand meer had. We brachten haar water en eten. Toen wist ik dat ik met oude mensen wilde werken. Ze zijn zo dankbaar en zo echt.” Hoewel Dilma echt gelukkig is, mist ze het leven op Santo Antao soms. “De zon, de zee, mijn familie en de deuren die er nooit op slot gaan want je kent er iedereen.” Er is ook een keerzijde: in Kaapverdië werkte Dilma in een textielfabriek waar ze 100 euro per maand verdiende. “In Kaapverdië is niet veel werk. Veel jonge mensen gaan naar Portugal of Brazilië studeren, maar komen ze terug, dan vinden ze nauwelijks werk. Mijn moeder had twaalf kinderen en verder studeren zat er niet in.” “Voordien vertelde mijn zus negatieve verhalen over Europa. Ze was teruggekeerd omdat ze er niet kon aarden. Ik merkte snel dat al die uitspraken fel overdreven waren. Natuurlijk is het hier kouder en drukker en is er meer stress, maar de nadelen wegen niet op tegen de voordelen.”

Sorry, ik heb geen pasmunt. D’xulp’, m’ ka tem trok’. Kunt u het menu brengen aub? Bô t’podê trazé’m kel lista, d’favor. Op welke dag komen er muzikanten? Qual é dia bô tem músika ao vivo? Ik zou graag een fruitsap drinken. M’krê bibé um sumo. Is er een kamer vrij? Li tem um quarto livr’?

Een op de drie leeft onder armoedegrens Onbewoond eiland

Tot 1460 waren de eilanden onbewoond. Toen in dat jaar de Portugezen voet aan wal zetten, lijfden ze het in bij het Portugese rijk. De eilanden werden vooral belangrijk door de toenemende slavenhandel uit Afrika. Kaapverdië was een tussenstop op de route van de driehoekshandel tussen Europa, Afrika en Amerika. Schepen vanuit Europa sloegen er water, gevogelte en fruit in. In ruil gaven de zeevaarders meestal rookartikelen zoals pijpen, tabak maar ook kleding. M

Onafhankelijk

Op 5 juli 1975 werd Kaapverdië onafhankelijk. De eerste president, de socialist Aristides Pereira, werd tweemaal herkozen voor het land in 1990 een meerpartijenstelsel kreeg. Pereira werd opgevolgd door democraat Antonio Monteiro Mascarenhas, die in 2001 werd opgevolgd door Pedro Pires. M

Bevolking

Kaapverdiërs zijn een mix van culturen en nationaliteiten en stammen af van avonturiers, piraten, zeelui, slaven en (slaven)handelaren. Daardoor zie je heel donkere Kaapverdiërs, maar ook blanken met blauwe ogen en blond haar. Opmerkelijk: er wonen meer mensen met Kaapverdische voorouders in het buitenland dan op de eilanden zelf. Dat komt hoofdzakelijk door de aanhoudende droogtes in de tweede helft van de 20ste eeuw. Velen vluchtten toen naar het buitenland. In totaal wonen één miljoen Kaapverdiërs in het buitenland, vooral in West-Europa, de VS en in Afrikaanse landen. M

Hulp uit buitenland

Het land produceert slechts 25% van het voedsel dat de inwoners nodig hebben. Behalve vis, groente, maïs, aardappelen, bananen en maniok wordt alles ingevoerd. Voedsel is duur, en 30% van de bevolking leeft onder de armoedegrens. Kaapverdiërs kunnen niet zonder de financiële bijdragen van landgenoten in het buitenland. M

Toerisme

Toeristen beginnen Kaapverdië te ontdekken. Dat creëert werk en inkomen. De meesten gaan naar Santa Maria voor het witte zandstrand en de felblauwe zee. Je kunt er ook zeevissen en windsurfen. Anderen vliegen naar São Vicente om van muziekfestivals en carnaval te genieten. Op Santo Antão kun je wandelen over bergkammen en langs steile hellingen. Fogo spant de kroon met een beklimming van de vulkaan. M

.DIVERS ANTWERPEN

donderdag 9 april 2009

Toen en nu Tsjaadmeer

TSJAAD

Schijndemocratie

Maroua

MM Kameroen moet je situeren Garoua NIGERIA

Kameroen

Ngaoundere

100km

Bamenda

K A M E R O E N CENTRAALAFRIKAANSEREPUBLIEK

Bafoussam

Mini-Afrika

Nkongsamba Tiko Douala

Bertoua

Yaounde

Bioko

(EQ. GUINEA)

Kribi

EQUATORIAAL GUINEA

GABON

in West-Afrika, net onder Nigeria. MM De politieke hoofdstad is Yaoundé, de economische hoofdstad is Douala. Die ligt aan de Atlantische Oceaan, meer bepaald in de baai van Biafra. MM Het land telt momenteel ruim 18 miljoen inwoners. MM Onder de meer dan twee-

honderd etnische groepen zijn de Bantoes en de Pygmeeën de bekendste. MM De macht is sinds 1982 in handen van president Paul Biya. Hij is de leider van de Union National du Camerounais, eigenlijk de enige politieke partij die het land kent. Na de val van het communisme in Oost-Europa, kwam er in het land wel een democratiseringsbeweging op gang. Maar Biya houdt de schijndemocratie strak in eigen land en neemt

het niet zo nauw met de mensenrechten of de persvrijheid. MM Kameroen is nog een typisch voorbeeld van Europese kolonisatie. Het land is ontdekt door de Portugezen in de vijftiende eeuw. Die gaven het land meteen een naam. Voor de kust zwommen grote garnalen, wat ‘cameroes’ betekent in het Portugees, vandaar. MM Het was Duitsland dat in de negentiende eeuw Kameroen als protectoraat binnenreef.

CONGO BRAZZ.

“Ik moest missionaris worden” Een grijze zondagmiddag in Antwerpen. Elders in de stad valt alles een beetje stil. Maar in de Carnotstraat stopt het hectische leven zelden. Ook in de kerk van Simon Kahn is het tumult troef. “Hier ontmoet je zo veel verschillende nationaliteiten. Ik hou wel van dat multiculturele.”

Denk bij het woord kerk hier niet aan een kleine katholieke kathe kathedraal. Simon Kahn preekt in een wat aftandse, verlaten bioscoopruimte. Je wordt er meteen omsingeld door joelende kinderen. Mijnheer pastoor zelf zit in een kantoortje. Strak in het zwarte pak steekt hij meteen van wal. “Ik ben een protestantse priester, meer be bepaald van de pentacostabeweging. Wat wil zeggen dat wij wel in de Hei Heilige Geest en in mirakels geloven. Volgens ons vinden die mirakels nu nog steeds plaats.” “Zelf ontmoette ik God in 1984. Ik moest missionaris in het buiten buitenland worden. Eerst trok ik voor mijn studies naar Nigeria. Daarna reisde ik naar het andere eind van de we wereld. Ik kwam in Zweden, Noorwe Noorwegen en Frankrijk terecht. Uiteinde Uiteindelijk arriveerde ik in december 2005 in Brussel. Kort daarna kreeg ik de kans om hier in Antwerpen een kerk te openen.” Simon gooit het al snel over een andere boeg. “Weet je dat er tussen België en Kameroen best wat gelijke gelijkenissen bestaan? Ook wij kennen twee talen: Engels en Frans. En tussen de anglofonen en francofonen is er Kameroeners veel spanwonen ning. Gein Antwerpen. lukkig komt daar ook bij ons geen burgeroorlog van.” Het gesprek wordt even onder onderbroken. Mevrouw Kahn wandelt binnen, blijkbaar de eigenlijke re reden waarom Simon in Antwerpen terechtkwam. “Mijn vrouw is een artieste. Ze is een gospelzangeres en heeft nog samen met Will Tura gezongen. Of ik hem goed vind? Bwah, wel toen mijn vrouw bij hem zong...” (lacht) Hoe de dominee het leven in Antwerpen ervaart? “Hier in deze kerk ontmoet ik men mensen van verschillende nationaliteiten. Ik hou wel van het mulM

601

Simon Kahn: “Je kan hier he el goed leven, hoor.”

ticulturele. Buiten mijn kerk is het leven anders, maar niet echt slecht. Goed, in Europa staan de mensen wat wantrouwiger tegenover vreemdelingen. Ik begrijp dat. Je kan een vreemde beter eerst leren kennen voor je hem omarmt. Los daarvan kan je hier goed leven, de sociale zekerheid is hier prima geregeld. En het koude klimaat is voor mij geen probleem. Dat ben ik gewend.” MM

“Kameroen is Afrika in het klein. Helaas is het ook heel arm. En de president is een tiran. Hij wint de verkiezingen niet, hij steelt ze.” Simon kahn priester

Even later moet er wel wat van zijn lever. “Onlangs maakte ik toch wat discriminatie mee. Van de kerk alleen wil en kan ik niet leven. Dus stapte ik een interimkantoor binnen. Ik volg lessen Nederlands, maar ik kan het niet zo goed spreken. Daarom kwam ik niet in aanmerking voor een job, hoewel ik prima Engels of Frans praat. Dus kreeg ik de raad om in Brussel te gaan solliciteren. Dat begreep ik niet. Brussel en Antwerpen liggen toch in hetzelfde land?” De mensen uit Kameroen zien elkaar geregeld in Antwerpen. “We hebben een vereniging waarvan de leden geregeld samenkomen in het Oude Badhuis aan het Stuivenbergplein. Het is nodig om elkaar te steunen. Onlangs maakten we een sterfgeval mee. In het testament van die vrouw stond dat ze in Kameroen begraven wilde worden. Wij zorgen dan niet alleen voor het transport naar de luchthaven, maar regelen de hele reis.” Hoe Simon Kahn zijn land Kameroen zou aanbevelen? “Het is Afrika in het klein. Je vindt er alles van het continent terug. Het is echt de moeite om er een keer te bekomen. God heeft het heel mooi gemaakt. Helaas is het ook heel arm. En de president is een tiran. Hij wint de verkiezingen niet, hij steelt ze. Nee, dan is jullie burgemeester een stuk beter, hoor.” (lacht)

DIVERS ANTWERPEN.

donderdag 9 april 2009

Cijfers Na de Eerste Wereldoorlog werd die buit verdeeld onder Frankrijk (Cameroun) en Engeland (Cameroons). Op 1 oktober 1961 kwamen de twee oorspronkelijke mandaatgebieden eindelijk opnieuw samen in de onafhankelijke republiek Kameroen. MM Niet dat de onafhankelijkheid veel vooruitgang teweegbracht. Het land moet afrekenen met een stijgende armoede.

Vooral de uitgeputte olievoorraden die vroeger voor economische rijkdom zorgden, vormen de hoofdoorzaak. MM De gezondheidszorg is er onbetaalbaar geworden. Ook het HIV-virus woekert er hevig. MM Kameroen blijft gelukkig wel ‘le petit afrique’. Toeristen vinden er een regenwoud in het zuidoosten, woestijnen in het noorden, bergen in het westen en savanne in CentraalKameroen.

“Me thuis voelen is niet zo simpel” Praten met iemand die uit Kameroen komt, is een beetje pendelen tussen Frans en Engels. Dat ligt bij Dominique Mbog anders. Twaalf jaar geleden was hij een vluchteling, nu is hij een advocaat die je vindt op Antwerpen-Zuid.

kolonialisme noemen, ja. Goed, ik werd naar het asielcentrum van Kapellen gestuurd. Daar heb ik mijn eerste lessen Nederlands gekregen. Daarna trok ik naar het Atheneum in Antwerpen.

Een succesverhaal op het vlak van integratie lijkt het wel. Toch stipt Dominique enkele wanklanken aan. “Racisme is zelfs erger dan etnische conflicten.”

Inderdaad, het ging mij vooral om de zwakkeren in deze maatschappij. Aan Afrika dacht ik niet onmiddellijk. Want toen ik hier aankwam, was ik erg teleurgesteld in de opvang. Ik begreep ineens dat ik anders was dan de meeste mensen. Dat merk je niet wanneer je in Afrika wordt geboren. Daar is iedereen zwart. Je merkt geen verschil. Oké, hier en daar waren er etnische conflicten. Zelfs dat is niet zo erg als racisme. Ik maakte echt een shock mee toen ik hier aankwam. In bepaalde restaurants of cafés mocht ik niet binnen vanwege mijn huidskleur. En op tv zag je vreemdelingen alleen maar opduiken als crimineel of als de schuldige. Ik zag nooit iets positiefs. Er was altijd die slechte beeldvorming. En dat kon ik dagelijks merken. Bovendien kreeg ik tijdens mijn asielprocedure een advocaat toegewezen die mijn belangen niet goed behartigde. Daarom nam ik de beslissing om zelf advocaat te worden. Ik wilde het beter doen!

M U spreekt perfect Nederlands. Dat

was twaalf jaar geleden wellicht anders.

Klopt, ik was een 16-jarige politiek vluchteling. Mijn vader was in Kameroen politiek actief, vandaar. Hij zat in het andere kamp van president Paul Biya. Je mag hem gerust een dictator noemen. Eigenlijk bestaat er in Kameroen maar één politieke partij. Biya wordt beschermd door de westerse landen omdat het hen goed uitkomt. Dat mag je neo-

Dominique Mbog: “Ik vind het normaal dat de mensen niet veel over Kameroen weten.”

M U bent nu advocaat. Waarom ging

u rechten studeren? Wou u opkomen voor de zwakkeren in de samenleving?

M U hebt nu meer aan-

zien. Benaderen de mensen u nu anders?

Ja, in je hoofd blijf je een beetje voor altijd die asielzoeker. Al voel ik wel aan dat ik nu meer kansen krijg, ook om mijn mening te uiten. Zo ben ik al geregeld uitgenodigd als gastspreker. De mensen willen dan naar mij luisteren, dat vind ik knap. Ik heb dus wel het gevoel dat ik iets beteken in deze maatschappij. M Zeker wanneer u op

Antwerpen-Zuid woont.

Nee, nee, hier is het kantoor gevestigd. Ik woon in Deurne.

Vijftien keer zo groot als België

MM Nationale feestdag: 20 mei

(dag van de republiek) MM Religie: inheemse godsdiensten 40%, christendom 40%, islam 20% MM Telefooncode: + 237 MM Landcote internet: .cm MM Belangrijkste exportproducten: olie, tropisch hout, cacao MM Reistijd: ongeveer 8 uur en 30 minuten, geen tijdsverschil MM Interessante website: www.pygmies.info MM Plaats op lijst rijkste landen: 144/177

MM Regeringsvorm: republiek MM Hoofdstad: Yaoundé MM Oppervlakte: 475.442 km²

of 15 keer zo groot als België MM Inwoners: 18.476.692 (officieuze volkstelling 2008) MM Munt: CFA-frank MM Taal: Officeel: Frans, Engels. Voorts worden 24 Afrikaanse taalfamilies gesproken waaronder Bantoe MM Levensverwachting: 48 jaar

Daar is de situatie anders, hoor. Ik woon in een gebouw met veel bejaarden. Die hadden het heel lastig met mijn komst. Ik weet dat ze een paar keer naar de huisbaas hebben gebeld. Dat hij moest oppassen, nu er een zwarte woonde…. (lacht) Echt waar! Ik denk dat ik van geluk mocht spreken dat het huurcontract al was ondertekend. Is dat niet verschrikkelijk? Of je dan advocaat bent of niet, maakt niet veel uit. Dat staat ook niet op mijn hoofd geschreven natuurlijk. M Mist u Kameroen?

Ik erger me telkens aan discriminatie, maar ik woon nu eenmaal hier, niet in Afrika.Daarom blijf ik mijn best doen om me hier zo goed mogelijk thuis te voelen. Helaas is dat niet altijd simpel. Je krijgt vaak hetzelfde horen: ‘Je was hier welkom, wees nu maar blij dat je hier mag blijven’. MM

“Racisme is erger dan etnische conflicten.” dominique mbog advocaat M Hoe verloopt het contact met de an-

dere Kameroeners die hier wonen?

Ik heb het nogal druk, ik heb weinig tijd om naar bijeenkomsten te gaan. Ik zie die mensen vooral als cliënt. M Ook in Kameroen is er een taal-

strijd.

Dat is zo. Kameroen was eerst een Duitse kolonie. Daarna werd het een protectoraat onder Engels en Frans gezag. Het land was dus verdeeld. Vier van de tien provincies zijn Engels, ook de eerste minister spreekt Engels, de president is dan weer Franstalig. Ik vind het normaal dat de mensen hier niet veel over Kameroen weten. Het land is niet in trek bij de toeristen. Daar heeft Kameroen zelf voor gezorgd. Er is nooit echt in toerisme geïnvesteerd. Dus trekken de toeristen meestal naar Kenia of Zuid-Afrika. Jammer, want Kameroen is een vrij stabiel land. Ik denk dat er wel 300 dialecten worden gesproken. En een burgeroorlog ontstaat meestal wanneer twee grote groepen tegenover elkaar komen te staan, maar Kameroen is te verdeeld om tegen de president in opstand te komen. M Heeft Kameroen iets typisch?

Eigenlijk niet. Je vindt er gewoon alles van de Afrikaanse natuur terug. Daarom noemt iedereen het ‘Afrique en miniature’. Ik kan ook geen typische gerechten opsommen. Zoals ik net zei: je vindt er alles terug, maar niets specifieks. M Hebt u intussen de Belgische natio-

naliteit?

Ja, dat gevoel valt wel weg wanneer ik weer eens met racisme word geconfronteerd. En ik denk toch dat ik tijdens een voetbalwedstrijd tussen Kameroen en België voor Kameroen zou supporteren. België zal wel genoeg fans hebben, zeker? (lacht)

Roger Milla , door Unaids benoemd tot ambassadeur om de aidsepidemie te bestrijden.

Roger Milla oudste scorende voetballer ooit op WK Vraag aan de man in de straat waaraan hij denkt wanneer het woord Kameroen valt en het antwoord is er meteen: voetbal.

De ontembare leeuwen gehuld in het groen-rood-geel van de nationale vlag maakten vooral furore op het WK 1990, waar de toen 38-jarige Roger Milla een ster werd. Milla was al present tijdens het WK 1982 in Spanje, waar Kameroen roemloos uit de eerste groepsfase verdween. Op de Mondiale 1990 in Italië lag dat even anders. 'Opa' Roger stond als profvoetballer eigenlijk al drie jaar op nonactief. In de jaren tachtig was hij een gevreesde spits in de Franse competitie geweest. Die hoogdagen bij onder meer Monaco en Saint-Etienne lagen nu schijnbaar achter hem. Tot Roger vlak voor het WK een telefoontje kreeg van de president. Of hij toch niet mee naar Italië wilde? Hij ging. Met succes. Kameroen stuntte meteen in de openingswedstrijd door wereldkampioen Argentinië te verslaan, zelfs Maradona stond machteloos. Milla zou een van de sterren van het toernooi worden. Hij scoorde in totaal vier keer en vierde elke doelpunt met een dansje aan de cornervlag. Kameroen zou als eerste Afrikaanse ploeg ooit doordringen tot de kwartfinale waarin Engeland te sterk bleek. Zonder het M

befaamde doelpunt van David Platt in de achtste finales was België de tegenstrever geweest. Het sprookje was nog niet over voor Roger Milla. In 1994 besloot hij toch mee te reizen naar het WK in de Verenigde Staten. En jawel, hij mocht nog één keertje dansen aan de cornervlag. Zo werd hij met zijn 42 lentes de oudste scorende voetballer ooit op een WK. Keerzijde De ontembare leeuwen kenden helaas ook de keerzijde van de medaille. Een jaar nadat Kameroen voor de vierde keer Afrikaans voetbalkampioen was geworden, mocht het deelnemen aan de Confederations Cup. Tijdens een wedstrijd daar zakte een kwartier voor tijd MarcVivien Foé van Manchester City in elkaar. Reanimatie kon niet meer baten. Foé overleed in de kleedkamer op 28-jarige leeftijd. In 2006 kenden de leeuwen hun grootste sportieve drama. In de beslissende kwalificatiewedstrijd voor het WK in Duitsland volstond een thuisoverwinning tegen Egypte. In de laatste minuut stond de 1-1 nog altijd op het bord toen Kameroen een strafschop kreeg. Pierre Womé zette zich achter de bal, maar schoot op de paal. Womé ontving doodsbedreigingen, zijn huis werd in brand gestoken, hij moest het land uitvluchten. Voetbal, een feest?

.DIVERS ANTWERPEN

donderdag 9 april 2009

Muziek

Manu Dibango: waar Michael Jackson de mosterd haalde MM De bekendste muzikant uit

Kameroen is ongetwijfeld Manu Dibango (°1933). De saxofonist haalde onlangs nog de wereldpers toen hij een klacht indiende tegen Michael Jackson en Rihanna. Logisch, in het nummer Soul Makossa uit 1972 introduceerde hij de kreet ‘ma ma se, ma ma sa, ma ma co sa.’ Michael Jackson sloot er begin jaren tachtig zijn hit Wanna be startin’ somethin’ mee af,

de hit die overigens muzikaal ook verdacht veel van Soul Makossa weg had. Manu Dibango bereikte toen met de nu wat verlepte ‘king of pop’ een financiële, minnelijke schikking. Maar recent nog ging Rihanna met dat ‘ma ma se-gedoe’ aan de haal in Don’t stop the music. MM Dibango vond het na eerdere bewerkingen van onder meer The Fugees of Eddie Murphy welletjes. Hij trok naar de recht-

bank in Parijs omdat daar de auteursrechten ooit waren gedropt. Helaas vond hij er geen gehoor. Dibango zou zich eerder hebben neergelegd bij enkel een verplichte naamsvermelding op Rihanna’s hoesjes, vandaar.

Disco

MM De saxofonist heeft wel veel

meer in zijn mars dan dat ene cultnummer. Toen Dibango in de jaren zeventig doorbrak met een

De ene Kameroener is de andere niet. Gesprekspartner Dominique Mbog heeft het elders over het racisme in de stad. Daar valt bij John Titantah niets van te merken. De researcher op de faculteit fysica van de Universiteit Antwerpen is de vrolijkheid zelve. “Ik voel me hier perfect thuis, ik hoef zelfs niet naar de stad. Wilrijk bevalt me prima.”

“Ik woon hier heel graag” John Titantah woont in de Heistraat in Wilrijk. Parkeren doe je er best op het plein van de nabije kerk. Wie even later voor zijn deur staat, ziet een ruim rijhuis. Schijn bedriegt.

Na een hartelijke begroeting volgen we John de trap op om terecht te komen op een piepkleine zolderruimte. Het is er bukken en draaien en keren tussen drie minikamertjes. Dat lijkt een beetje vreemd voor iemand die toch een job heeft gevonden aan de universiteit, maar het kan onze vriend uit Kameroen niet echt deren. “Ik vind het hier gezellig, hoor. Meer heb ik niet echt nodig. Zal ik anders wat thee zetten?” En meteen begint hij te vertellen over een passie voor fysica, een uitleg die helaas al snel iets te technisch wordt. De boodschap is wel duidelijk. “Om een academische carrière te kunnen hebben, moest ik Kameroen verlaten. Daarom kwam ik in Europa terecht. Ik leerde mensen uit de universiteit van Antwerpen kennen en kreeg de kans om hier de fysica waarin ik gespecialiseerd ben te doceren. Dat was een kans die ik niet wou laten liggen. Ik ben blij dat ik die stap heb gezet. Ik woon hier heel graag.” John Titantah heeft duidelijk niet veel nodig om tevreden te zijn. “Ik zoek wel eens het centrum van de stad op. Ik hou erg van die levendigheid. Maar dat hoeft niet, hoor. Wilrijk bevalt me prima. Gewoon al in de groene omgeving van de campus zitten, vind ik zo aangenaam. En nee, ik vind het hier helemaal niet te koud. België is een goed land om in te wonen. Dat moeten jullie goed beseffen. Je kan hier alles vinden wat je nodig hebt of je kan hier bijna overal een bus nemen. Op vele plekken op aarde gaat het er een pak slechter aan toe.” Onze prof kan zelfs over racisme niet meepraten. “Echt, ik heb er geen last van. Ik vind de mensen hier erg vriendelijk. En Engels verstaat iedereen wel. Toch probeer ik nu Nederlands te lezen. Het begint aardig te vlotten.” M

Eén zaak wil hij wel een beetje aanklagen. “Ik vind het jammer dat iedereen bij Kameroen alleen maar aan onze nationale voetbalploeg denkt. Kameroen blijft voor velen een onbekend land. Dat is zonde. Weet je, ik heb een verhaal gehoord van mensen die onlangs lukraak op reis zijn vertrokken. Gewoon door blind een plek op de wereldkaart aan te wijzen. Het werd toevallig Kameroen. Ik heb vernomen dat ze het een van hun mooiste reizen ooit vonden. Ik kan dat begrijpen. Qua natuur is het een prachtig land en je kan er lekker eten. En we mogen met Paul Biya dan wel een dictator hebben, het is er heel veilig. Echt, meer mensen zouden Kameroen moeten ontdekken.” Of John niets typisch Afrikaans in huis heeft? Jawel, seconden later staat hij in vol ornaat te pronken. Na de fotosessie wuift hij ons met een brede glimlach uit. Hoezo, integratieproblemen?

stijl die funk, jazz en traditionele Kameroense muziek combineerde, werd dat beschouwd als het fundament van wat later disco zou worden. Makossa betekent trouwens ‘dans’ in de Kameroense dualataal. Het lijkt normaal dat Michael Jackson vroeg of laat bij hem zou terechtkomen. En Manu Dibango is niet alleen als muzikant actief gebleven. In 2004 werd hij ook nog benoemd tot Unesco-ambassadeur.

(

Tien voor taal

(met dank aan John Titantah) Alles goed? Apela? Goed. Mbomker. Kom eens hier. Tonga. Huis. Ndap. Geld. Mbam. Man. Jimbianga. Vrouw. Jingwi. Kind. Mue. Land. Ngang. Eten. Ndejeu.

Volgende week: Kazachstan

Kenia MM

“Kameroen mag dan met Paul Biya een dictator hebben, het is er heel veilig. ”john titantah, researcher

John Titantah: “Ik vind de mensen hier erg vriendelijk.”

Kirgizië