APRIL 2018
KOPLOPERS
PRIVACYMEETLAT
GROEPSTEST
GELIJKSTROOMSTATION
NPO START
ZAKELIJKE ACCESSPOINTS
Energiedistributeur installeert-
App van de Publieke Omroep
Professionele accesspoint zijn ook
eerste-publieke-gelijkstroomstation
slaat de plank mis
prima geschikt voor thuis
VOOROP IN TECH MAKERCULTUUR? DOE HET ZELF!
MAKERCULTUUR? DOE HET ZELF! HEADLESS BESTUREN VAN DE RASPBERRY PI E-INK MET ARDUINO MAAK ZELF SLIMME VERLICHTING MET SONOFF-MODULES FRAAIE FABLAB-PROJECTEN (SPOT)GOEDKOPE SINGLEBOARDCOMPUTERS WWW.PCMWEB.NL
PLUS Windows 10 op ARM Location tracking DIY fietscomputer Zelfrijdende treinen 100% veiligheid?
PCM4_001-001_Cover_def.indd 1
PCM
nummer 4 2018
april
€ 6,50
PC
BP
01-03-18 15:23
THE BEST WINDOWS EVER FOR GAMING.
NU TE KOOP BIJ:
Naamloos-1 1 Naamloos-1 Naamloos-1 11
6-2-2018 10:44:27
6-3-2018 10:02:12 20-2-2018 14:16:25
VOORWOORD
MAKEN DOE-HET-ZELVEN IS ’S LANDS COLLECTIEVE BEZIGHEIDSTHERAPIE. ZELF DINGEN MAKEN GEEFT ONTEGENZEGGELIJK VOLDOENING. WAAR DE ÉÉN DE BOUWMARKTEN AFSTRUINT, GAAT DE ANDER ENTHOUSIAST AAN DE SLAG MET EEN 3D-PRINTER. WEER EEN ANDER STOOKT LIEVER DE SOLDEERBOUT OP.
Zelf behoor ik tot die laatste
voordat je ‘m weer kon gebrui-
categorie. Al van kinds af aan
ken! Nu upload je een nieuwe
ben ik geboeid door elektronica
versie van je so ware in een paar
en gefascineerd door hoe je dode
seconden.
dingen tot ‘leven’ wekt door ze
De soldeerbout blijkt het
slim aan elkaar te koppelen. Het
nog prima te doen en als een
is dan ook niet toevallig dat ik, na
schakeling op het breadboard
mijn vroegste carrière als vakken-
naar tevredenheid functioneert,
vuller, bij een elektronicaprodu-
verhuis ik het hele spul naar een
cent aan de slag ging. Maar zoals
printplaatje. Het geknutsel hee
dat gaat met hobby’s die werk
tot nu toe geleid tot zelfscha-
worden, heb ik mij daarna niet
kelende aquariumverlichting
vaak meer met het zelf maken
met maanlicht, een lampje dat
van hardware beziggehouden.
je aanzet door er een magneet
Websites bouwen en so ware
onder te laten zweven (zie af-
tweaken hielden me meer dan
beelding rechts), een ledstrip met
voldoende bezig.
webinterface, een viertal quiz-
Tot ik twee jaar geleden een
knoppen en een weerstation dat
Arduino Uno in handen kreeg.
waarschuwt bij regen, vorst en
Alles viel ineens op z’n plek: de
een door het KNMI uitgegeven
ervaring die ik inmiddels had met
weeralarm. Ik zal niet zeggen dat
so ware en mijn elektronica-
het onmisbare zaken zijn, maar
kennis. De elektronica blijkt in
alles is in gebruik en functioneert
ruim 25 jaar wel wat te zijn ver-
naar behoren. Prima projecten
anderd. Ten goede, want het kost
om de afgelopen donkere winter-
allemaal vrijwel niets meer en de
maanden door te komen, want
specificaties van zelfs de meest
ze kosten altijd meer tijd dan je
obscure chip zijn overal te vin-
vooraf inschat.
makercultuur deel te nemen. Ik ga daarom
den. Dat was in de jaren 90 wel
Behuizingen koop ik nu nog,
binnenkort ook zeker kijken hoe het er in het
anders. Ook het programmeren
maar een echte maker haalt
naburige fablab aan toe gaat. Als ik de artike-
van microcontrollers is onwaar-
daar natuurlijk z’n neus voor op.
len in deze editie mag geloven, zal ik mij daar
schijnlijk veel sneller en eenvou-
Minstens zo erg: mijn codes en
absoluut niet snel vervelen!
diger geworden. Een EEPROM
schema’s blijven tot nu toe in een
moest na elke geconstateerde
map op mijn harde schijf staan,
Martijn Overman
fout in de code minstens een
terwijl ik mijn opgedane kennis
Projectredacteur PCM
halfuur onder een uv-lamp liggen
zal moeten delen om echt aan de
moverman@reshi .nl
Gewoon, omdat het kan!
NR. 04 - APRIL 2018
PCM04_003-003_Voorwoord - Maken (JP).indd 3
WWW.PCMWEB.NL
3
01/03/2018 09:38
INHOUD
DOSSIER MAKERCULTUUR
35 DANKZIJ NIEUWE GEREEDSCHAPPEN EN HET ALMAAR KLEINER EN GOEDKOPER WORDEN VAN COMPONENTEN, KUN JE NU ZELF DINGEN MAKEN DIE TOT VOOR KORT ALLEEN OP INDUSTRIËLE SCHAAL TE PRODUCEREN WAREN. EEN IDEE IS IN ZEER KORTE TIJD OM TE ZETTEN IN EEN PRODUCT, EN DAT VERKLAART HET ENORME SUCCES VAN DE CULTUUR WAARIN MAKEN, DELEN EN VERBETEREN DE BELANGRIJKSTE DRIJFVEREN ZIJN.
36
49
DE STAAT VAN … DE MAKERCULTUUR Makers zijn delers. En of je je kennis en
4-IN-1 WORKSHOP: RASPBERRY PI ZONDER SCHERM, MUIS, TOETSENBORD
projecten nu deelt via websites of via een
Een systeem zonder scherm, muis of toetsen-
Maker Faire: het proces lijkt belangrijker dan
bord noemen we ‘headless’. De bediening doen
het eindproduct. Maak jij met ons mee?
we op afstand, op drie verschillende manieren.
38
58
MASTERCLASS: EEN E-INK-SCHERM VOOR JE ARDUINO
IJZERWAREN: 7 BETAALBARE SINGLEBOARDCOMPUTERS
Een e-ink-scherm verbruikt héél weinig ener-
De Raspberry Pi is de bekendste singleboard-
gie. Daarom zijn het ideale schermpjes om te
computer, maar er is best veel concurrentie.
combineren met een Arduino. Bijvoorbeeld in
Sommige alternatieven zijn goedkoper, andere
een project dat helemaal vanaf ba erij werkt.
krachtiger (en duurder) of gewoon anders.
43
62
10X TECH: KNUTSELEN IN HET FAB LAB
DIY: ZELF SLIMME VERLICHTING MAKEN
Een houten drone, een 3D-geprinte ge oblas-
In dit doe-het-zelf-project nemen we een
ter of een doosje gevuld met sensoren om zelf
spotgoedkope wifi-lichtschakelaar, we ver-
de luchtkwaliteit te meten. In de speciale Fab
vangen de firmware en herprogrammeren
Lab-werkplaatsen kun je vrijwel alles maken.
hem tot volwaardige slimme schakelaar. BAM!
4
PCM04_004-005_Inhoud (TS).indd 4
02/03/2018 12:14
INHOUD
12 DUURZAME TECH
Gelijkstroomnetwerken
74
88
GROEPSTEST
MASTERCLASS
Zakelijke accesspoints voor thuis
Mailserver in eigen beheer
Een snel en veilig netwerk is geen optie meer,
Het opze en van een eigen mailserver is
Voor de energietransitie van fossiele naar
maar een must. Een groeiende groep gebrui-
uitdagend, maar biedt voordelen. Dankzij
duurzame energie, worden allerlei middelen
kers wil meer dan wat een standaard wifi-
iRedMail zet je razendsnel een veilige én
ingezet. Na meer dan honderd jaar komt
router biedt en kijkt steeds nadrukkelijker
functionele mailomgeving op, waar je net zo
wisselstroom als wereldwijde norm voor
naar semiprofessionele netwerkapparatuur.
makkelijk groepsfuncties aan toevoegt.
elektriciteitsvoorziening onder druk te staan:
Wat biedt het en voor wie is het geschikt?
er wordt met hernieuwde belangstelling gekeken naar gelijkstroomnetwerken.
20
94 DIY
Maak zelf een fietscomputer Dit project is misschien wat uit de hand
DE MOBIELE TOEKOMST VAN MICROSOFT
gelopen, maar hoe leuk is het om met een
Windows op ARM-processors
Arduino-compatibel bordje en paar shields en
Microso komt met een nieuwe Windows-
sensoren zelf een fietscomputer te bouwen?
variant geschikt voor hardware met een
Eentje die nauwkeuriger is dan met gps.
ARM-processor. De nieuwe laptops (en andere systemen) die hiermee uitgerust worden, zijn net als een smartphone altijd aan, altijd online en zouden zonder opladen meerdere dagen gebruikt kunnen worden. Een mijlpaal.
80 REVIEW
Epson EcoTank ET-3750 Epson levert met zijn EcoTank-printers inkt mee voor drie jaar. Zo bespaar je volgens het bedrijf fors op je afdrukkosten. Maar klopt dat ook? Wij zochten het uit aan de hand van een test van de EcoTank ET-3750 all-in-one-printer.
100 MASTERCLASS
Agenda’s delen met collega’s
26
Een gedeelde agenda met meedere collega’s is superhandig! En het is heel eenvoudig en vaak nog gratis ook: in een paar stappen richt
PRIVACY
je een agenda zó in dat iedereen binnen een
Locatietracking van smartphones
afdeling (of andere groep) ervan profiteert.
Goede locatietracking is een van de meest essentiële functies van een smartphone. Hoe werkt het? Wat zijn de meestgebruikte methodes om de locatie van een telefoon te
EN VERDER ...
volgen en hoeveel persoonlijke informatie wordt er daarbij onderschept?
72 ON THE MOVE
Zelfrijdende treinen Spoorbeheerder ProRail begint binnenkort met een proef met zelfrijdende treinen. We vroegen ons af hoe moeilijk dat is op één van
68 DE STANDAARD STL: bestandsformaat voor 3D-modellen
6
BOOTSECTOR Geruchten en nieuwe producten
19 COLUMN Brenno de Winter: 100% veiligheid
32 PRIVACYMEETLAT NPO Start
34 STELLING ‘Bitcoin is een wildwest-fenomeen’
71 STROOMDIAGRAM Welke headset past het best bij je?
82 DRAADBREUK Netwerknieuws en -tips
86 CHEATSHEET Sneltoetsen, codes en opdrachtregels
106 COLOFON Lezersservice en abonnementen
de drukst bereden netwerken ter wereld.
NR. 04 - APRIL 2018
PCM04_004-005_Inhoud (TS).indd 5
WWW.PCMWEB.NL
5
02/03/2018 12:15
BOOTSECTOR
BOOTSECTOR AAN NIEUWS, GERUCHTEN, UITGLIJDERS EN NIEUWE PRODUCTEN IS ELKE MAAND GEEN GEBREK. IN BOOTSECTOR LEES JE DE DINGEN DIE ONS HET MEEST OPVIELEN.
#FAIL
ONEPLUS 5T DRMGEKLUNGEL Smartphonemaker OnePlus levert al jaren puike toestellen voor scherpe prijzen, maar toch blijkt er bij elk model wel iets mis te zijn. Meestal gaat het om een softwarematige fout die via een update opgelost kan worden. Bij het nieuwste probleem, dat de OnePlus 5 en 5T treft, is dat echter niet het geval. Eind vorig jaar ontdekten gebruikers dat hun toestel geen video’s in hd-kwaliteit afspeelt bij streamingsdiensten als Netflix en Google Play. De maximale resolutie is 480p en dat kijkt natuurlijk niet fijn op het grote full-hd-beeldscherm van de 499 euro kostende smartphone. OnePlus liet weten dat hd-weergave niet mogelijk is omdat de 5(T) niet beschikt over het benodigde drm-certifi-
POLDERTECH
caat: het WidevIne Level 1-certificaat, dat video’s
NEDERLAND HEEFT UITSTEKEND 4G-NETWERK
tegen kopiëren beveiligt. OnePlus komt nu met een niet-ideale oplossing: OnePlus 5- en 5T-eigenaren kunnen hun telefoon kosteloos naar de
Het 4G-netwerk van
netwerkdata doorsturen
is in een half jaar van
fabrikant opsturen zodat die het certificaat
Nederland is volgens
om de kwaliteit van
86 naar 90 procent geste-
installeert. Daarna wordt het
data-app OpenSignal
netwerken in kaart te
gen, goed voor een zesde
toestel teruggestuurd en is
het op één na snelste ter
brengen. Het 4G-net-
plek op de wereldwijde
het bekijken van video’s in
wereld. Alleen Singapore
werk van ons land zou
ranglijst. Een half jaar
hd-kwaliteit mogelijk. Het
hee een netwerk met
een gemiddelde snelheid
geleden stond Neder-
bedrijf verontschuldigt
een gemiddeld hogere
van 42,12 Mbit/s bieden,
land overigens ook
zich, maar biedt gedu-
snelheid, meldt Open-
tegenover 23,36 Mbit/s
op de zesde plek. Het
peerden geen compen-
Signal in zijn hal aar-
een half jaar geleden.
4G-netwerk van België
satie aan. Of nieuwe
lijkse netwerkrapport.
Toen stond Nederland
staat qua snelheid op de
5T-telefoons (de 5
Het bedrijf baseert zich
op een vijfde plek. De
zesde plek (36,12 Mbit/s)
wordt niet meer ver-
op de gegevens van
4G-dekking in Neder-
en moet met een 4G-dek-
kocht) standaard
miljoenen 4G-gebruikers
land is volgens OpenSig-
king van 74 procent
met het certifi-
wereldwijd, die (na toe-
nal ook beter geworden.
genoegen nemen met
caat komen, is
stemming) automatisch
De procentuele dekking
een zeventiende plaats.
onduidelijk.
6
PCM04_006-009_Bootsector (TS).indd 6
01/03/2018 14:57
BOOTSECTOR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY ELKE MAAND ZIJN ER WEL BEDRIJVEN OF INSTELLINGEN DIE POSITIEF OF JUIST (ONBEDOELD) NEGATIEF IN HET NIEUWS KOMEN. WIE VIELEN ONS DEZE MAAND OP?
GOOD
BAD AP VERTELT OVER AVG
UGLY
De Algemene verordening
GOOGLE AFBEELDINGEN VERLAMD
UTORRENTS GATENKAAS
gegevensbescherming
Slecht nieuws voor veel
Er zit al maanden een lek
(AVG) wordt op 25 mei
gebruikers van de Google-
in μTorrent. Een Google-
van kracht in de Europese
zoekmachine. Google hee
beveiligingsonderzoeker
Unie en gee burgers en bedrijven
de ‘a eelding bekijken’-knop verwij-
ontdekte de kwetsbaarheid in novem-
rechten en plichten omtrent privacy
derd uit de beeldzoekresultaten en
ber en meldde hem bij BitTorrent (niet
en persoonsgegevens. Maar de AVG
vervangen door een optie om de a eel-
alleen de maker van het protocol, maar
begrijpen is nogal taaie kost (zie
ding te bekijken op de betreffende web-
ook van de μTorrent-so ware), maar
ook ons artikel over de AVG in PCM
site. Dat moest als onderdeel van een
die deed er weinig mee. En de patch die
03/2018). De Nederlandse Autoriteit
schikking die Google hee getroffen
uiteindelijk uitkwam, bleek het lek niet
Persoonsgegevens (AP) is daarom een
met fotowebsite Ge y Images. Volgens
op te lossen. De Google-onderzoeker
campagne gestart om ons over de wet-
Ge y werd de knop misbruikt om
hee diverse proof-of-concepts
geving te informeren. Dat gebeurt via
a eeldingen zonder toestemming te
gepubliceerd waaruit blijkt dat het lek
een website met algemene informatie
downloaden. Kort nadat de knop werd
gebruikt kan worden om gebruikers
(www.hulpbijprivacy.nl), een website
verwijderd, verschenen er in Googles
naar een speciale website te lokken.
voor organisaties die persoonsgegevens
Chrome-webstore verschillende (gratis)
Die website kan vervolgens met de lo-
verwerken (via www.rvo.nl) en een
extensies die hem terugbrengen. Kort
calhost communiceren en commando’s
lespakket voor basisschoolleerlingen
gezegd werkt zo’n extensie als volgt: hij
uitvoeren, waaronder het downloaden
om ze kennis te laten met persoonsge-
kopieert de a eeldingslink en plakt
van een exploit. De aanval wordt uitge-
gevens en internet. De toezichthouder
die in de adresbalk, waarna het plaatje
voerd met een dns-rebinding en zowel
is de campagne begonnen “omdat veel
wordt getoond zonder een website te
de desktop-client als de webversie van
mensen en organisaties nog onbekend
openen. Goed nieuws voor Google-
μTorrent zijn kwetsbaar. De Google-
zijn met de gevolgen van de wetgeving”.
gebruikers, al zal Ge y Images minder
onderzoeker roept μTorrent-gebruikers
Een goede zet van de AP, vinden wij.
blij zijn.
op BitTorrent te vragen of het lek nu wél wordt gedicht.
NR. 04 - APRIL 2018
PCM04_006-009_Bootsector (TS).indd 7
WWW.PCMWEB.NL
7
01/03/2018 14:57
BOOTSECTOR
‘ROFL’
DDOS-TERREUR KWAM VAN NEDERLANDSE ZOLDERKAMER Het begon in september met
De bank achterhaalde de dader:
Bunq, dat dagenlang onder vuur
een 18-jarige Nederlandse jongen
lag van zware DDoS-aanvallen.
genaamd Jelle S. Die had spijt,
TIJDLIJN DDOS-AANVALLEN AANJAGER
WEBCAM UIT HET ZICHT
7 SEPTEMBER 2017:
NOVEMBER 2017:
27 JANUARI 2018:
Bunq kampt twee
Bunq ligt opnieuw
ABN Amro, ING,
De nieuwe Matebook X Pro van Huawei hee een
dagen met zware
onder digitaal
Rabobank, de Be-
beeldscherm met smalle randen (bezels), waardoor het
DDoS-aanvallen.
vuur. Door wie en
lastingdienst en
lastig werd om de webcam boven het scherm te plaat-
Een week later
waarom is onbe-
SNS kampen ook
sen. Huawei kwam daarom op het idee om de webcam
meldt Jelle S. zich
kend. Later blijkt
met DDoS-aan-
onder het scherm te ze en, in het toetsenbord om pre-
bij de bank, hij
het opnieuw Jelle
vallen. Jelle zegt
cies te zijn. In de rij met F-toetsen, boven de rij met cij-
hee spijt.
te zijn.
erachter te zi en.
fers, zit een toets die eruitziet als alle andere toetsen. Maar druk je erop, dan komt de webcam omhoog. Volgens Huawei is de creatieve oplossing niet alleen noodzakelijk om de schermranden smal te maken, de plaatsing is ook veiliger. De webcam staat alleen omhoog (en dus aan) als je hem via de toets geactiveerd hebt. Standaard staat hij naar beneden en ziet hij dus niks. De angst voor spionage vanaf een afstand is voor een deel van de laptopbezi ers reden om de webcam, die vaak boven het scherm zit, af te plakken. Bij de Matebook X Pro hoef je je daar in ieder geval geen zorgen over te
MOBILE WORLD CONGRES 2018
SAMSUNG PRESENTEERT GALAXY S9(+)
maken, hoewel het wel een uitdaging is er een beetje charmant uit te zien vanuit zo’n laag cameraperspectief
Tijdens de Mobile World Con-
camera die 2x optische zoom
(neushaar?). Helaas brengt Huawei de laptop niet in
gres-beurs eind februari kondig-
mogelijk maakt, een truc die
Nederland uit.
de Samsung de S9 en S9 Plus aan.
we kennen van de Note8. De
De toestellen hebben een verge-
S9 en S9+ kunnen slowmotion-
lijkbaar ontwerp met even grote
video’s opnemen met 960 fps. De
oled-schermen (5,8 en 6,2 inch)
Samsung Galaxy S9 en S9 Plus
als hun voorgangers en zijn nog
verschijnen op 16 maart in Ne-
steeds water- en sto¢estendig.
derland voor 849 en 949 euro. De
Ook functies als een 3,5mm-au-
S9 is niet erg vernieuwend, maar
diopoort, draadloos opladen
wel het interessantste wat MWC
De originele Commodore 64 ver-
en 64 GB opslaggeheugen plus
te bieden had. Fabrikanten als
scheen in 1982 en ging miljoenen
micro-sd-slot zijn weer aanwezig.
Sony, ASUS en Nokia lieten met
keren over de toonbank. Nu Nin-
De verschillen zi en hem in een
hun toptoestellen vooral hogere
tendo verkoopsuccessen boekt
nieuwe Exynos 9810-processor,
prijzen zien voor smartphones die nog minder vernieuwend zijn.
INCLUSIEF 64 GAMES
COMMODORE 64
met het uitbrengen van nieuwe
Impossible en Speedball. Sluit de
meer werkgeheugen voor de S9
versies van zijn NES-consoles, is
C64 Mini via een hdmi-kabel aan
Plus (van 4 naar 6 GB) en de toe-
het niet vreemd dat de klassieke
op je televisie of monitor, verbind
voeging van AR Emoji, wat doet
Commodore ook weer ten tonele
de joystick via usb en je bent
denken de Animoji-so ware van
verschijnt. Distributeur Koch
klaar om te gamen. Het toetsen-
de iPhone X. Samsung zet met de
Media komt eind maart met de
bord is alleen voor de show, maar
S9-serie vooral in op de camera’s.
C64 Mini, een miniatuurversie
je kunt via de usb-poort een an-
De S9 hee een enkele came-
van de Commodore 64. De C64
der, echt toetsenbord aansluiten.
ra aan de achterkant met een
Mini gaat in Nederland 79,99
Een tweede joystick koppelen
variabel diafragma (f/1.5 tot f/2.4)
euro kosten en wordt geleverd
(eveneens via usb) is ook mo-
om zo betere foto’s in het donker
met 64 spelletjes. Het gaat onder
gelijk om multiplayer-games te
te maken. De S9+ beschikt over
andere om Pitstop II, Mission
spelen.
dezelfde camera met een tweede
8
PCM04_006-009_Bootsector (TS).indd 8
01/03/2018 14:57
BOOTSECTOR
waardoor Bunq besloot om
Nederlandse websites dagen-
dader en houden de aanvallen
om? ‘Omdat het grappig is’,
geen aangi e te doen. In
lang bestookt met DDoS-aan-
op. De dader is niet (zoals
verklaarde Jelle tegenover de
november werd de bank weer
vallen. De sites van onder
sommigen dachten) a omstig
Volkskrant. Die ‘grap’ kan hem
onder vuur genomen door
andere banken (vooral ABN
uit Rusland, maar een 18-jarige
nu een celstraf van enkele
DDoS-aanvallen. Nadat eind
Amro moest het ontgelden),
jongen uit Noord-Brabant.
jaren opleveren. Intussen rijst
januari werd onthuld dat de
DigiD en de Belastingdienst
De aanvallen liet hij uitvoe-
de vraag waarom banken zich
AIVD hee ontdekt dat Russi-
zijn nauwelijks bereikbaar. Ex-
ren door een kant-en-klare
niet voldoende wapenen tegen
sche hackers de verkiezingen
perts scha en dat de schade
DDOS-service die 50 tot 100
dit soort aanvallen, terwijl er
in de Verenigde Staten hebben
in de miljoenen loopt. Na een
Gbit/s beloofde en vij ig euro
DDoS-beschermingsmethodes
beïnvloed, worden belangrijke
week arresteert de politie de
voor een week kos e. Waar-
beschikbaar zijn.
29 JANUARI 2018:
31 JANUARI 2018:
1 FEBRUARI 2018:
De websites van DigiD
De Volkskrant spreekt
De politie pakt na tips
14 FEBRUARI 2018: Jelle S. wordt vrijge-
en glasvezelprovider
per mail met de 18-jarige
van onder meer de
laten, maar blij wel
Tweak worden bestookt
Jelle, die als bewijs het
Volkskrant, Tweakers en
verdachte. Hij kan een
door een DDoS-aanval
netwerk van de krant
RedSocks de verdachte
celstraf van enkele jaren
van … je raadt het al.
tijdelijk platlegt.
op in zijn huis in Oos-
krijgen.
terhout.
GIGAVEEL GIGABYTES
KNAP (NET)WERK
SAMSUNG MAAKT NU 30TB-SSD’S
NIEUWE NAS’EN VAN QNAP QNAP komt met twee nieu-
van twee gigabit-ethernet-
Mocht je een server hebben en
bedrijfsleven en komt binnen-
we nas’en die bedoeld zijn
poorten. De nas’en onder-
op zoek zijn naar een ssd met
kort uit voor een nog onbekende
voor thuis- of kleinzakelijk
steunen sata600-schijven en
zoveel mogelijk opslagcapaciteit,
prijs. Volgens Samsung hee
gebruik. De TS-253Be is een
draaien op een Intel Celeron
dan moet je bij Samsung zijn. De
de ssd een 2,5inch-behuizing en
2bay-nas en de TS-453Be is
J3455 quadcore-soc. Die hee
fabrikant is in januari begonnen
bestaat hij uit 32 gecombineerde
een 4bay-model. De apparaten
een kloksnelheid van 1,5 GHz
met de productie van de PM1643-
1TB-ssd’s. De sequentiële lees- en
hebben een hdmi-uitgang
met een turbo tot 2,3 GHz.
ssd met 30,72 TB (ja, terabyte)
schrijfsnelheden zouden 2100 en
en kunnen 4K h.264/h.265
De TS-253Be en de TS-453Be
geheugen, liet het kortgeleden
1700 MB/s zijn, en de schijf moet
decoderen en transcoderen.
hebben beide 2 of 4 GB werk-
weten. De ssd is bedoeld voor het
vijf jaar lang eenmaal per dag
Er is ook een pci-express-uit-
geheugen, dat je desgewenst
volledig herschreven kunnen
breidingsslot aanwezig voor
nog kunt uitbreiden tot 8 GB.
worden. Samsung mikt met
m.2-ssd’s of 10GbE-connectivi-
De nas’en hebben vijf
de PM1643 op lees-intensieve
teit, en je kunt gebruikmaken
usb-poorten (type A) en
massaopslag en komt ook met
halen volgens QNAP lees-
goedkopere uitvoeringen die
en schrijfsnelheden tot 225
over minder opslaggeheugen
MByte/s met AES-NI-encryp-
beschikken. Het gaat om ssd’s
tie ingeschakeld. De nas-serie
met een opslagruimte van 15,36; 7,68; 3,84 en 1,92 TB en een versie met ‘slechts’ 800 GB. Helaas zijn ook hiervan de prijzen nog
beschikt over een ingebouwd app-center waarin apps als IFTTT Agent, Qsync, Qfiling en Surveillance Station keurig vertegenwoordigd zijn.
niet bekendgemaakt,
Volgens QNAP zijn de twee
de massaproductie
nas’en direct verkrijgbaar, al
ervan zou binnenkort
noemt het nog geen verkoop-
van start gaan.
prijzen.
NR. 04 - APRIL 2018
PCM04_006-009_Bootsector (TS).indd 9
WWW.PCMWEB.NL
9
01/03/2018 14:57
PARTNERBIJDRAGE
Kaspersky Lab
CHECKLIST: RANSOMWARE Preventie en eerste hulp Je computer valt altijd te herstellen en in geval van absolute pech kun je onderdelen of het hele systeem vervangen. Het zijn je persoonlijke gegevens die onvervangbaar zijn. Laat daarom ransomware niet met je gegevens aan de haal gaan. Er zijn een paar zaken die je in acht moet nemen als je jouw gegevens tegen ransomware wilt beschermen. Voor het maken van een back-up zijn verschil-
nets via: www.tiny.cc/botn). Een besmetting
lende goede (gratis) tools verkrijgbaar, zoals
van ransomware heb je overigens meestal wel
EaseUS Todo Backup (www.tiny.cc/easeust).
meteen door: er verschijnt een venster met de vraag om te betalen en je kunt niet meer bij je
Beveiligingssoftware
bestanden.
Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen,
Wanneer je Windows gebruikt, is het dus
en dat geldt zeer zeker voor ransomware.
enorm belangrijk om beveiligingssoftware te
Wanneer je met Windows werkt, zorg je dat er
installeren. Daarvoor zijn diverse betaalde en
altijd een virusscanner actief is. Ook wanneer
gratis programma’s. Windows 7 heeft stan-
je denkt dat jij nooit getroffen zult worden. De
daard geen malwarebescherming aan boord.
meeste malware is zo ontwikkeld dat je niet
Windows 8 en Windows 10 zijn uitgerust met
Koppel na het maken van een back-up altijd
door hebt besmet te zijn, met als doel bijvoor-
Windows Defender. Deze beveiliger heeft een
je externe schijf los van de computer.
beeld jouw systeem op te nemen in een botnet
wisselende reputatie opgebouwd, en was in
of gegevens af te kijken, zoals wachtwoorden
het verleden lang niet altijd goed in het snel
en creditcardinformatie (meer info over bot-
ontdekken van malware zoals ransomware.
Back-up Te beginnen met de open deur die niet vaak genoeg herhaald kan worden: zorg altijd voor een recente back-up! Zorg ervoor dat je deze back-up niet bewaart op je systeem zelf (dus ook niet op bijvoorbeeld de D-schijf). Je kunt ervoor kiezen je back-up op een externe schijf te zetten, op een netwerkschijf of in de cloud. Iets wat je hierbij wel goed moet onthouden: als jij er via de verkenner zonder wachtwoord bij kunt, dan is ransomware daar ook toe
Gebruik
in staat. En wanneer ransomware zowel je
altijd een
systeem als je back-up gijzelt, zit je toch met
goede virus-
een fors probleem. Koppel daarom de externe
scanner om
schijf na gebruik altijd los van je pc en sluit
ransomware
deze alleen aan wanneer je er zeker van bent
voor te zijn.
dat er geen malware op je computer staat. Zorg er ook voor dat de toegang tot netwerklocaties en cloudopslag via de verkenner, pas verkregen kan worden na apart inloggen.
PCM_Spread_Kaspersky_215x300.indd 58
06-03-18 11:22