EDITIE 3 | JAARGANG 26 | MAART 2018|
€ 6,95
TEST
HÉT ANT WO ORD OP AL JE TECH-VRAGEN
IS GOEDKOOP ECHT DUURKOOP?
GEINIG VOOR WEINIG
TEST: TECH VAN DE ACTION HOE KAN ELEKTRONICA ZO GOEDKOOP ZIJN? TWEEDEHANDS = + 12 TWEEDE KANS? DINGEN 25X GOEDKOOP OM NIET OP TE BEZUINIGEN! SHOPPEN REPAREER JE TECH GEWOON ZELF!
6 BETAALBARE WIFI-ROUTERS
Meer uitgeven is helemaal niet nodig MASTERCLASS
WINDOWS FORT KNOX
Maak Windows 10 zo veilig mogelijk WORKSHOP
BEWERK FILMPJES SNEL MET STORY REMIX
De vervanger van Microsoft voor Windows Movie Maker
MASTERCLASS
VIRTUALISATIE
Draai Windows, Linux en macOS op één computer
10 APPS & EXTENSIES VOOR EEN SCHONE MAILBOX
MULTI
AWARD WINNING HIFI SYSTEEM
HAVE YOU EVER BEEN TOUCHED BY SOUND?
24 BIT HI-RES MUZIEK. IN IEDERE KAMER. DRAADLOOS.
Distributie: DALI Benelux B.V.
info@dalibenelux.com
www.bluesound.com
VOORWOORD
Voorwoord
Is goedkoop duurkoop? Ik geef het gelijk toe, ik koop ook bij goedkope winkels als Action en bestel regelmatig spullen in China. En ergens voel ik me daar niet helemaal lekker bij. Is al dat goedkope shoppen wel goed voor mens en milieu? Benadeel ik daar indirect mezelf niet mee omdat mijn handel niet bij Nederlandse bedrijven terechtkomt? Probleem is dat ik niet zeker weet of een andere route voor mijn tech-spullen wel zoveel beter is. Het is in ieder geval slechter voor mijn portemonnee. Want dat goedkope product, of het nu een Arduinobordje is of een kabeltje, kan ik ook voor veel meer geld in Nederlandse winkels halen. Maar waar halen die dat product vandaan? Waarschijnlijk ook bij AliExpress of de zakelijke variant daarvan. Kortom, dat extra geld komt niet op een betere of schonere plek terecht. Hetzelfde geldt voor goedkoop vliegen. Voor een paar tientjes naar een bestemming een paar uur verderop vliegen is waanzin. Dat kan eigenlijk niet en toch gebeurt het massaal. Natuurlijk wordt er beknibbeld op (of ‘efficiënt omgegaan met’, afhankelijk van je belang) personeel en onderhoud. Maar de duurdere maatschappijen betalen echt niet meer dan de goedkopere voor de vervuiling die ze veroorzaken. De prijs voor kerosine is voor alle maatschappijen veel te laag. En wat dacht je van de vervuiling die in Nederland door politici van diverse pluimage wordt toegestaan? Ik heb de documentaire ‘Beerput Nederland’ met open mond bekeken. En dan zou ik een schuldgevoel moeten hebben (en afkopen) voor de vervuiling die ík veroorzaak? Pak eerst eens de echte vervuilers aan! Dan betaal ik met liefde wat meer voor echt schonere producten. Los van de vervuiling heb je nog de belastingconstructies die ervoor zorgen dat spullen in Nederland kopen niet betekent dat dat geld in Nederland terechtkomt. Kopen bij IKEA zorgt weliswaar voor werkgelegenheid in Nederland. Maar de winsten gaan via een fijne constructie vrijwel onbelast naar de eigenaren in andere landen. En dat geldt voor veel meer bedrijven. Kortom, ik ben wel gek om meer te betalen voor spullen die niet door een Nederlandse ambachtsman/vrouw zelf zijn gemaakt. Ik koop zo dicht mogelijk bij de bron en dat is ergens best ouderwets en degelijk. Veel leesplezier!
Jeroen de Jager Hoofdredacteur jeroen@computertotaal.nl
MAART 2018
W W W . C O M P U T E R T O TA A L . N L
3
NUMMER 3 2018
GEINIG VOOR WEINIG
IS GOEDKOOP ECHT DUURKOOP? Via prijsvechters als Action kun je elektronica goedkoper dan ooit aanschaffen, en bij Chinese webshops is het vaak nóg goedkoper. Hoe kan het dat elektronica en andere spullen vrijwel niets kosten en zelfs gratis worden opgestuurd naar Nederland? We leggen het je deze maand haarfijn uit en vertellen je uiteraard hoe je de beste deals vindt.
ENTER
6
MASTERCLASS Supply-chain-aanvallen
Nieuws, gadgets, gear, apps, geruchten, cij-
CCleaner kwam in het nieuws door een
fers, uitspraken én meningen. Uit alles wat
malware-probleem. Gebruikers werden
langs is gekomen, viel dit ons het meeste op.
aangevallen via deze bestaande software.
Is dát even lekker binnenkomen!
Hoe werkt zo’n aanval en kun je je hiertegen wapenen?
86
TIPS & TRUCS Grote mailschoonmaak Deze tien extensies helpen jou om je e-mailbox op te ruimen én schoon te houden. Zo houd je orde in al die communicatie.
Infographic
CRYPTOCURRENCY
97
WORKSHOP Story Remix We gaan aan de slag met deze nieuwe videobewerker van Microsoft. Hiermee
84
maak je gemakkelijk een leuke video van de filmpjes en foto’s die je hebt
Digitale munt voor woekerprijzen
4
gemaakt.
98
INHOUD
TEST Betaalbare routers 20 Wegwerpmaatschappij
Routers van 400 euro of meer zijn tegen-
44 Shortlist: Puur voor de duur
Waardoor is elektronica zo goedkoop?
26 Test: Budgetelektronica
78
woordig geen uitzondering. Maar voor minder dan 60 euro kun je ook een router
Deze producten koop je toch beter bij de
kopen. Maar wat krijg je dan eigenlijk?
lokale elektronicadealer dan bij een Chi-
We testen zes betaalbare modellen.
nese webshop!
We kopen twintig goedkope populaire producten en testen ze grondig
34 Shortlist: Pareltjes uit China
48 Tweedehands en refurbished We nemen een kijkje in de wereld van gebruikte producten. Wat is refurbished
Goedkoop shoppen? Deze prima producten haal je voor spotprijsjes uit China
precies en wat is er zoal verkrijgbaar?
TEST Shoppen bij de Action
52 Masterclass: Tech repareren
38 Tips & Trucs: Goedkoop shoppen Dit zijn de 25 beste websites en apps voor
26
Hup, steek de handen uit de mouwen
Een powerbank voor net geen drie euro
want dít kun je prima zelf!
of
een
micro-usb-oplaadkabel
voor
krap zeventig cent. Dat kan niet goed
koopjesjagers
zijn toch? We kopen twintig populaire producten en leggen ze op de pijnbank.
BASISCURSUS Online beeldrecht
QUICK FIX
“Als je niet wilde dat ik die afbeelding gebruikte, had je hem niet op Facebook moeten zetten.” Er is nogal wat onduidelijkheid
SCHAKELEN TUSSEN GMAIL-ACCOUNTS
97
SCAN NAAR PDF MET JE MOBIEL
113
SUPERSNELLE FOTOVIEWER
124
VRAAG & ANTWOORD
126
over rechten en plichten wanneer je online actief bent. Wat mag er wel en niet?
SHORTLIST Pareltjes uit China
34
102
MASTERCLASS Virtualisatie
Wil je zo goedkoop mogelijk shoppen, maar geen miskoop doen? Voor een hele hoop producten kun je prima in China
Door een besturingssysteem te virtualiseren, kun je het gemakkelijk gebruiken naast
KIJKEN, KIEZEN, KOPEN Babyfoon
terecht. Deze veertien apparaten importeer je voor spotprijsjes.
130
je huidige OS. Zo gebruik je Windows, Linux en macOS op één systeem.
106
REVIEWS HARDWARE
62
MASTERCLASS Winfort Knox
SOFTWARE
67
Met de nodige instellingen en tools kun je
APPS
72
Windows 10 van extra sloten op de deur
GAMES
74
voorzien, zodat je systeem een flink stuk veiliger wordt.
MAART 2018
W W W . C O M P U T E R T O TA A L . N L
116
5
ENTER
Nieuws, gadgets, gear, apps, geruchten, cijfers, uitspraken én meningen. Uit alles wat langs is gekomen, viel ons dit het meeste op. Is dát even lekker binnenkomen!
SMARTPHONE
HIJ HEEFT ER GEEN KRACHT MEER VOOR Oude iPhones bewust trager Eind vorig jaar ontdekten Reddit-gebruikers dat hun iPhone een stuk sneller werd na het vervangen van de accu. Tegelijkertijd brachten de makers van benchmark GeekWETGEVING
Download dit vooral niet! Dutch Filmworks gaat ervoor
bench data naar buiten waaruit bleek dat oude iPhones sinds iOS 10.2.1 minder goed scoorden. Het duurde niet lang of Apple moest toegeven dat het iPhones sinds iOS 10.2.1 langzamer maakt bij een versleten accu. Het vertragen van de iPhone moet volgens Apple voorkomen dat de iPhone uitvalt omdat de versleten accu de piekbelasting van de processor niet aankan. De oplossing voor een tragere oudere iPhone is simpel: vervang de accu door een nieuwe. De
6
Het illegaal downloaden van films en
vijf jaar te bewaren. Door de torrents in de
iPhone heeft geen eenvoudig te verwisselen
series is de Nederlandse filmdistribu-
gaten te houden, krijgt DFW de ip-adres-
accu, bij Apple zelf kost vervanging 89 euro.
teur Dutch Filmworks (DFW) al jaren een
sen van illegale downloaders in zijn bezit.
Nadat het bewust vertragen van de iPhone tot
doorn in het oog. Niet vreemd, want omdat
Maar dat is niet genoeg om een schikkings-
veel klachten leidde, zei Apple sorry en ver-
illegale downloaders niet betalen voor de
voorstel te sturen … het moet een ip-adres
laagt het de prijs voor het vervangen van een
media, loopt de distributeur geld mis. Na
eerst zien te koppelen aan de downloader.
iPhone-accu het hele jaar naar 29 euro.
veel gedreig en meerdere conceptplannen
Om die informatie in handen te krijgen,
gaat DFW nu daadwerkelijk actie onderne-
moet de distributeur waarschijnlijk rechts-
men door illegale downloaders een schik-
zaken tegen providers gaan voeren, omdat
kingsvoorstel van 150 euro te sturen. Dat
die hebben aangegeven dat ze de informa-
kan doordat de Autoriteit Persoonsgege-
tie niet zomaar overhandigen. DFW heeft
vens de distributeur onlangs toestemming
beloofd van tevoren te laten weten welke
heeft gegeven de privégegevens van tor-
films en series het in de gaten gaat houden
rentgebruikers te verzamelen en maximaal
en start met The Hitman’s Bodyguard.
ENTER
R E C T I F I C AT I E
AANVULLING EDITIE 1/2
ENERGIERAPPORTEN THERMOSMART In
het
vorige
Computer!Totaal slimme
thermostaten
nummer
van
vergeleken
we
waaronder
de
ThermoSmart V3. Helaas hebben we de energierapporten van ThermoSmart niet genoemd. ThermoSmart kan via de website een koppeling maken met de gegevens uit een slimme meter. Hiervoor hoef je dus geen kabel aan te sluiten op je slimme meter. Door deze data te combineren met data uit een OpenTherm-verwarmingsketel, kan het gasverbruik uitgesplitst
GADGET
Blik op de weg SmartHalo
worden in koken, tapwater (waaronder douchen) en verwarming. Hierdoor kun je terugzien wat iedere activiteit kost om zo gerichter te besparen.
Samsung heeft wat ons betreft een verplichting waar zij niet zomaar voor weg kan lopen.
MAART 2018
W W W . C O M P U T E R T O TA A L . N L
Een navigatiesysteem in de auto is
automatisch aanspringt als het donker
tegenwoordig de normaalste zaak
wordt. En ben je op de plaats van be-
van de wereld en met de SmartHalo
stemming, dan fungeert het apparaat
moet ook de fiets eraan geloven. De ma-
als alarm. Wanneer de gekoppelde
kers van de SmartHalo vonden een af-
smartphone via bluetooth verbinding
leidend schermpje echter niet zo’n goed
maakt, wordt het alarm uitgeschakeld.
idee en gebruiken op de SmartHalo
En kun je je fiets niet meer vinden? Via
daarom een ring led-lampjes om aan te
de bijbehorende app kun je de laatst be-
geven wanneer je moet afslaan. Je kunt
kende locatie terugzien. De SmartHalo
SmartHalo ook als een kompas gebrui-
is voorzien van een ingebouwde accu
ken terwijl je naar de bestemming fietst.
die zo’n drie weken meegaat als je 1 uur
De SmartHalo is ook een voorlamp die
per dag fietst en kost 169 euro.
ECHT GEZEGD Directeur Consumentenbond Bart Combée benadrukt waarom de Consumentenbond het advies geeft om geen Samsung Galaxy S7, S7 Edge of J3 2016 te kopen, omdat de gegarandeerde ondersteuning binnen twee jaar na releasedatum stopt.
7
ENTER
WINDOWS
Tabbladen in Windows 10
EINDELIJK: TABS IN APPS
P R I VAC Y
NS DICHT DATALEK OV-CHIPKAART
NOOIT TE OUD OM TE LEREN
Microsoft gaat tabbladen in Windows 10 introduceren! Het gebruik van tabbladen is in browsers al járen
De webwinkel van de Neder-
filmen), kun je ongeoorloofd achter-
gemeengoed, maar Microsoft gaat deze functionaliteit nu
landse Spoorwegen (NS) bleek
halen hoe oud iemand is. En dat is
ook naar Windows 10 uitrollen. Testers van Windows 10
te kampen met een datalek, zo ont-
privacygevoelige informatie die niet
kunnen de nieuwe functie genaamd Sets binnenkort ver-
dekte de Nederlandse beveiligingson-
voor iedereen inzichtelijk hoort te
wachten. Hiermee zijn meerdere programma’s naast elkaar
derzoeker Loran Kloeze. Voegde je in
zijn. Een datalek dus, zo oordeelde ict-
in een enkel venster te gebruiken. Zo kunnen bijvoorbeeld
de NS-webwinkel een product aan je
jurist Arnoud Engelfriet, en de NS
een Word-document en een Excel-sheet naast elkaar in
winkelmandje toe en vulde je het
beaamde dat. Het bedrijf dichtte het
een venster gezet worden. Ook Windows Verkenner zal
kaartnummer van een ov-chipkaart
lek nog dezelfde dag en deed – zoals
naar alle waarschijnlijk tabbladen krijgen, waardoor het
in, dan kreeg je de geboortedatum
het hoort – melding bij de Autoriteit
makkelijker wordt om bijvoorbeeld bestanden van de ene
van die persoon te zien. Omdat het
Persoonsgegevens. Kloeze laat op
naar de andere locatie te kopiëren. De tabfunctie zal de ko-
kaartnummer van een ov-chipkaart
Twitter weten erg tevreden te zijn
mende weken worden uitgerold naar deelnemers van het
eenvoudig is af te lezen (bijvoorbeeld
met de afhandeling en noemt de NS
Windows 10 Insiders-programma. Wanneer de functie
door de kaart op het treinstation te
een positief voorbeeld.
precies zal worden uitgerold naar alle gebruikers is nog niet bekend. We kunnen nauwelijks wachten …
STOUT
VS schaft netneutraliteit af
HET WAREN TWEE MOOIE JAREN
8
Ondanks fel en wereldwijd pro-
rampzalig voor de vrije toegang tot
test, onder meer van grote tech-
internet en het zal de internetabon-
bedrijven, heeft de regering van de
nementen in de VS duurder maken.
Verenigde Staten besloten de netneu-
Providers kunnen namelijk de toe-
traliteit-wetgeving in te trekken. De
gang tot allerlei websites, waaronder
Amerikaanse FCC, de verantwoorde-
YouTube, Netflix en Facebook, uit
lijke overheidspartij, besloot met drie
hun basispakket schrappen en er
stemmen voor en twee tegen dat pro-
maandelijks extra geld voor vragen.
viders voortaan zelf weer mogen be-
Netneutraliteit werd pas in 2015 inge-
palen welke restricties zij het dataver-
voerd in de VS … lang hebben de
keer opleggen. Oftewel: providers
Amerikanen er dus niet van kunnen
mogen websites en diensten uitslui-
genieten. Het FCC-besluit heeft geen
ten van hun internetpakketten of de
gevolgen voor Nederland: hier blijft
internetsnelheid ervan fors vertra-
netneutraliteit
gen. Dat is volgens tegenstanders
geregeld.
‘gewoon’
wettelijk
C I J F E R TJ E
6 MILJARD DOLLAR Was het budget van Netflix in 2017 voor het maken van eigen producties. Inmiddels staat de teller van originele Netflix-producties op ruim 400 stuks: een verdubbeling ten opzichte van een jaar geleden.
ENTER
E E R ST E R E A C T I E VA N D E R E D A C T I E
EERSTE INDRUK
Joris Peterse Niet compatible met Windows 10
Snelle, betaalbare en compacte laptops – daar kun je me ’s nachts voor wakker maken (nou ja, bij wijze van spreken dan). De afhankelijkheid van de Windows Store is echter nog een pijnpuntje. Ik gebruik Windows eigenlijk alleen nog voor m’n Steam-games; de Store laat ik links liggen. Deze games zullen waarschijnlijk niet echt lekker draaien, waardoor er voor mij persoonlijk weinig gebruikstoepassingen overblijven voor deze laptops.
Jeroen Boer Surft vooral op de laptop
Voor echt krachtige werkzaamheden heb ik nog heel ouderwets een desktop. Daarnaast heb ik ook een laptop die ik ook thuis veel vaker gebruik dan de desktop, maar dan vooral lekker relaxed op de bank. En eigenlijk is het dan vooral de browser die ik gebruik, dus qua prestaties heb ik binnen de grens van het normale niet heel veel eisen. Wel kan een laptop me niet dun en licht genoeg zijn en heb
ALWAYS-ON CONNECTED PC
Windows 10 arm laptops
ik een hekel aan opladen. Dus eigenlijk lijkt zo’n apparaat met twintig uur batterijduur me wel wat.
Jeroen de Jager Wil liever volle bak prestaties
Ik geloof niet zo in één oplossing voor alle situaties. Van een laptop verwacht ik meer prestaties dan van een smart-
Qualcomm en Microsoft hebben de handen ineen geslagen voor een nieuw type Windows 10-laptop. Normaliter worden de chips van Qualcomm gebruikt voor smartphones. De Snapdragon 835-processor is echter ook klaargestoomd voor Windows 10, maar omdat Windows doorgaans niet op mobiele (arm-)processors draait, is daar nog flink wat werk voor verzet. Het resulteert in een nieuwe serie laptops die enerzijds energiezuiniger en compacter moeten zijn. Anderzijds boeten ze in op de prestaties van gewone Windows-programma’s, met uitzondering van apps.
phone of tablet. In bepaalde gevallen voldoet het prima, net als vroeger bij de netbooks, maar even Photoshoppen of een andere zware applicatie draaien was daarop geen feest. Als alle applicaties native op de arm-architectuur draaien, kan het misschien. Ik vrees dat het tot die tijd aanmodderen blijft met deze laptops.
Daan Doedens Gelooft niet in de gulden middenweg
Ooit dachten we allemaal dat de tablet de opvolger van de laptop zou zijn. Dat was een flinke misrekening, maar het idee erachter klopt wel: hoe klein en licht ook, een laptop is veel logger dan een tablet of smartphone. Ik zet mijn geld in op de twee uitersten: een flinke desktop-pc, met daarnaast een telefoon waarop ik snel en mobiel kan werken. En dan is zo’n tussenoplossing als deze echt overbodig.
MAART 2018
W W W . C O M P U T E R T O TA A L . N L
9
ENTER
spotlight
ASUS NOVAGO Eelko Rol, is geen held op het gebied van accubeheer Eindelijk, hij is er: de Windows-laptop met een mobiele processor, in dit geval een Qualcomm Snapdragon 835. Dat betekent een
Techproblemen vragen een techoplossing! En in ons dagelijks techleven komen we vaak leuke nieuwe initiatieven tegen. En de prijs? Die maakt niet zoveel uit als het een geniaal idee is.
ultralichte, energiezuinige en zeer gebruiksvriendelijke laptop met een actieve accuduur van 22 uur en een stand-bytijd van 30 dagen! Beetje jammer van dat Windows 10S … www.tiny.cc/novago
EXPERIMENTEER-MOEDERBORD Jeroen de Jager, gebruikt liever geen experimenteerprintjes Voor mijn Arduino-projectjes gebruik ik liever geen experimenteerprintjes. Ik vind ze te fragiel en vaak zijn mijn projecten zo simpel dat ik met een moederbordje prima uit de voeten kan. Deze is voor de NodeMCU en heeft meteen extra logica voor motorsturing. Handig om meteen in te bouwen! www.tiny.cc/mobo
SAMSUNG W2018
PAPIEREN SIGNAALTJES
Daan Doedens, flipt al bij het zien van deze phone
Jeroen Boer, is dol op slimme knutsels
Het is inmiddels al zo’n vijftien jaar geleden
Google combineert een Adafruit Feather
dat ik mijn eerste flipphone kocht. Stiekem
HUZZAH (ESP8266) met een microcontrol-
wil ik wel weer eens zo’n klaptelefoon heb-
ler, servo en papier tot een Paper Signal, een
ben en Samsung maakt ze nog steeds. Deze
soort ‘real life’ widget. Je kunt deze Paper
W2018 bijvoorbeeld: twee schermen en een
Signals vervolgens gebruiken in combinatie
camera met een diafragma van f/1.5 (smart-
met Google Assistant. Grappig is de paraplu
phone-record!). Technologie die we waar-
die uitklapt als het gaat regenen.
schijnlijk ook in de Galaxy S9 gaan zien. Een
https://papersignals.withgoogle.com
voorproefje, dus.
KIJK DE HELE (WERK)DAG YOUTUBE Joris Peterse, kent geen grenzen Om eerlijk te zijn vind ik het ongehoord dat ik een video niet mag bekijken op basis van waar ik me bevind. Daarom gebruik ik de browser-extensie F***-Youtube die geogeblokkeerde YouTube-video’s gewoon afspeelt. Ironisch genoeg verwijderde Google de extensie uit de Chrome Store, dus de extensie moet handmatig worden geïnstalleerd via GitHub. http://tiny.cc/fuyo
10