0 18GINA'S
! DIK
JAARGANG 27 | JANUARI/FEBRUARI 2018 | EDITIE 1/2 | € 7,95
PA
TEST
7 SLIMME THERMOSTATEN
Zo zit je er altijd warmpjes bij
HÉT ANT WO ORD OP AL JE TECH-VRAGEN
TEST
DE 25 GROOTSTE WIFI-PROBLEMEN OPGELOST!
15 ROBOTSTOFZUIGERS
Welke wordt jouw nieuwe huisvriend?
WIFI
TEST
DE BESTE SMARTPHONES ONDER 200 EURO
A & Q
MASTERCLASS
BESCHERM JEZELF TEGEN ‘HELPDESKBELLERS’
Hang op, klik weg … en dan?
TEST 10 WIFIMESH-SYSTEMEN
NETWERKGEREEDSCHAPSKIST
OVERAL IN HUIS SNELLE WIFI!
SLIMME HULPJES VOOR JE THUISNETWERK
20 TOOLS VOOR WIFI
BASISCURSUS
WINDOWS 10 UP-TO-DATE
Installeer en probeer de Fall Creators Update
10 APPS
JE NETWERK BETER, HANDIGER & VEILIGER
KEUZEHULP
SMARTWATCHES EN FITNESSTRACKERS
DIE JE HELPEN BIJ JE GOEDE VOORNEMENS
Happy New Gear
The color of edge of the cup will be shipped randomly Offer/program subject to change. MSI reserves the right to change the terms or conditions of this offer/program at any time without notice
The Best Windows Ever For Gaming.
VOORWOORD
Voorwoord
Wifi-mess (2) Wifi houdt de gemoederen bezig. Als het gesprek over computers of smartphones gaat, is de kans groot dat wifi aan bod komt. Ook op onze website krijgen we veel vragen rondom wifi-problemen. Niet zo gek, want in welk huis werkt de wifi volledig naar tevredenheid, altijd en overal? Bij mij thuis kom ik een heel eind, maar ik ben er nog niet. In Computer!Totaal 05/2017 had ik het over de Linksys Velop die ik in gebruik had genomen. Daar had ik wel nog wat opmerkingen over. Inmiddels is er het een en ander verbeterd, maar nog niet alles … In mei wilde de Velop nog per se de hoofdrouter zijn en kon ik hem alleen via een geheime webinterface in bridgemodus zetten en knipperde het lampje bovenop vervaarlijk rood. Inmiddels zijn beide ongemakken na een firmware-update naar volle tevredenheid verholpen. Wel verliest de Velop soms na weken noeste arbeid spontaan zijn internetverbinding – en goed ook! Resetten helpt dan niet. Ik moet de Velop én de router (in mijn geval een Fritz!Box 7490) echt even spanningsloos maken. Dan vinden ze elkaar weer en kan ik er een paar weken tegenaan. Misschien moet ik maar eens een setje Netgear Orbi’s testen om te kijken hoe die het bij mij thuis doen. Bij meerdere collega’s hoor ik jubelende geluiden en ook in de vergelijkende test van dit nummer komen de Orbi’s er weer als beste uit. Groot voordeel van die nieuwe wifi-mesh-systemen is dat het veel wifi-gedoe oplost, mits je de juiste set neemt. Maar niet iedereen wil zo’n fors bedrag uitgeven, en vaak hoeft dat ook niet. Als je je huidige apparatuur op een andere manier neerzet of instelt, los je veel ontvangstproblemen al op. Zo heb ik laatst bij vrienden thuis de router uit de meterkast gehaald en bij de tv gezet, waar de ip-ontvanger al stond. Kwestie van kabeltje omprikken en meteen een betere ontvangst in de huiskamer en op eerste verdieping. Meer van dit soort wifi-tips vind je ook in dit nummer, en het zal vast niet de laatste keer zijn dat we erover publiceren. Je (wifi-)thuisnetwerk is immers nooit af. Gelukkig maar! Veel leesplezier!
Jeroen de Jager Hoofdredacteur jeroen@computertotaal.nl
JANUARI/FEBRUARI 2018
W W W . C O M P U T E R T O TA A L . N L
3
NUMMER 1/2 2018
WIFI Problemen met je wifi-netwerk kunnen grote irritaties opleveren. Een langzame of wegvallende wifi-verbinding zorgt ervoor dat je je smartphone of computer soms wel het raam uit wilt gooien. We testen wifi-mesh-systemen om overal thuis goede dekking te hebben en geven antwoord op de 25 meest gestelde wifi-vragen.
ENTER
6
TIPS & TRUCS Gezonde start
Nieuws, gadgets, gear, apps, geruchten,
Wil jij 2018 gezonder starten dan dat je het
cijfers, uitspraken én meningen. Uit alles
voorgaande jaar afsloot? We geven je tien
wat langs is gekomen, viel dit ons het meeste
apps die jou helpen om het hele jaar door
op. Is dát even lekker binnenkomen!
gezonder te leven.
96
BASISCURSUS Stereo-installatie smart maken Wie van muziek houdt, kan niet om Spotify en consorten heen. Voor bezitters van een
KEUZEHULP
traditionele muziekinstallatie is dat een
SMARTWATCH OF FITNESSTRACKER? Wat is het verschil en welke is voor jou geschikt? En als je die keuze dan gemaakt hebt, wélke moet je dan hebben?
4
90
dilemma. Gelukkig hoef je niet te kiezen, met betaalbare apparatuur maak je elk audiosysteem slim.
120
BASISCURSUS Componenten van je pc vervangen
INFOGRAPHIC Emoji’s
Soms zijn er situaties zijn waarvoor je je
Van eenvoudige smiley tot complete taal. 52
repareer of upgrade je zelf je pc.
systeemkast open moet schroeven. Zo
126
INHOUD
TEST Goedkope smartphones Wie een ‘gewoon goede’ smartphone zoekt, hoeft eigenlijk niet meer dan tweehonderd euro te besteden.
72
TEST Slimme thermostaten 20 TEST WIFI-MESH-SYSTEMEN
We testen negen slimme thermostaten die je via een app vanaf overal kunt bedienen.
Overal in huis snelle wifi, dus óók
34 Q&A WIFI
op zolder en zelfs in de tuin? We
Dit zijn de 25 grootste wifi-
testen 10 wifi-mesh-systemen.
problemen, en zo los je ze op.
30 SHORTLIST NETWERKTOOLKIT
46 TIPS & TRUCS NETWERKTOOLS
Klussen aan je thuisnetwerk?
Met deze 20 tooltjes maak je
Haal deze tools in huis en je grijpt
je netwerk beter, handiger en
nooit meer mis.
veiliger.
WORKSHOP Agenda’s delen
Zo kom je altijd lekker warm thuis.
in het huishouden ervan profiteert.
140
TIPS & TRUCS 15 tips voor een jaaragenda Breng rust in je jaar met overzicht! Goed vooruitplannen scheelt zo veel stress.
delijke taken uit handen neemt: stofzuigen. Wordt je huis hiermee moeiteloos schoon of is het schone schijn?
Het oor wil ook wat, en met de juiste
JE PC MONITOREN MET CAM
99
MEER RUIMTE OP JE IPHONE
137
LEESBEVESTIGING IN GMAIL
150
VRAAG & ANTWOORD
174
hardware kun je nóg meer genieten van goed geluid bij je computer.
132
SHORTLIST Interactief speelgoed Of je nu kinderen hebt of niet: interactief speelgoed is superleuk. De gaafste robots, elektronische kits, digitale huisdieren en
KIJKEN, KIEZEN, KOPEN Slimme weegschalen
We helpen je met installeren en gaan aan de slag met de nieuwe functies.
100
SHORTLIST Desktop-audio
146
BASISCURSUS Windows 10: Fall Creators Update
TEST Robotstofzuigers Een robot die één van de saaiste huishou-
QUICK FIX
Richt je gedeelde agenda zó in dat iedereen
80
158
games op een rij.
152
178
REVIEWS HARDWARE
56
MASTERCLASS Laat je niet oplichten!
SOFTWARE
61
APPS
66
Oplichting via de telefoon lijkt zo ouder-
GAMES
68
wets. Toch gebeurt het, dus: hang op, klik weg en lees dit artikel!
JANUARI/FEBRUARI 2018
168
W W W . C O M P U T E R T O TA A L . N L
5
ENTER
Nieuws, gadgets, gear, apps, geruchten, cijfers, uitspraken én meningen. Uit alles wat langs is gekomen, viel ons dit het meest op. Is dát even lekker binnenkomen!
SMARTPHONE
5 + (S + 1) = 5T
OnePlus 5T
WINDOWS
ROLSTOELTOEGANG AFGESLOTEN
Een halfjaar na de aankondiging van
naar de achterkant verplaatst. Verder
de OnePlus 5 is daar zijn opvolger al-
heeft OnePlus aan de software gesleuteld
weer: de OnePlus 5T. Het toestel is qua spe-
en er onder andere ontgrendeling via
cificaties en prijs grotendeels identiek aan
gezichtsherkenning in verwerkt. Gek
zijn voorganger. Het verschil zit ’m in het
genoeg draait de OnePlus 5T nog niet op de
beeldscherm. In grofweg dezelfde maat be-
recentste Android-versie 8.0 Oreo. Die
huizing (slechts ietsje groter) heeft One-
update zou pas in 2018 moeten verschij-
Plus een 6inch-scherm weten te persen.
nen. En vanwaar die naam? Apple heeft
ste jaar gratis, daarna niet meer. Officieel
Hierdoor zijn de schermranden nagenoeg
toestellen met een getal gevolgd door een
moet je betalen voor de upgrade naar Windows
verdwenen en is de vingerafdrukscanner
S. En S plus één is ... juist.
10, maar er was een achterdeurtje om dit alsnog
GRATIS UPGRADE NAAR WINDOWS 10 LASTIGER
Upgraden naar Windows 10 was het eer-
gratis te doen vanuit Windows 7 en 8.1. Deze achterdeur wordt nu ook gesloten. Overstappen op Microsofts nieuwe besturingssysteem kon alsnog voor nop door het upgrade-programma te downloaden via de toegangelijkheidspagina. Het aanbod geldt voor gebruikers die ‘ondersteunende technologieën gebruiken,’ zoals het vergrootglas of het virtuele toetsenbord. Of je dat daadwerkelijk gebruikt, wordt niet gecontroleerd. Iedereen kan via deze weg dus probleemloos gratis upgraden. Microsoft zegt op diezelfde pagina nu dat het aanbod tot 31 december geldt. Als het zover is, blijft er nóg een andere route voor je open. Je kunt ook gratis upgraden met het Hulpprogramma voor Windows 10. Daarmee installeer je het besturingssysteem via usb of dvd. Je hebt wel een productcode nodig van Windows 7 of 8.1, waar tijdens de installatie om wordt gevraagd.
6
ENTER
APP
ID-SCAN-APP VOOR ANDROID
HEB JE EEN GOED ID?
Het is vanaf nu mogelijk om met de DigiD-app voor Android een controle uit te voeren op je identiteitsbewijs of paspoort. Het bedrijf achter de DigiD-app Logius rolde deze week een update uit die deze functie mogelijk maakt. Met behulp van de nfc-chip in smartphones met Android 4.4 of hoger is het mogelijk om een identiteitsbewijs, paspoort of rijbewijs (uitgegeven na 14 november 2014) te controleren. Met behulp van de nfc-chip scant de telefoon de gegevens op de chip van het identiteitsbewijs. De app slaat deze gegevens
GADGET
WAT EEN SPETTER
geldig identiteitsbewijs is gekoppeld aan de
Amazon Kindle Oasis
DigiD-app en het ingelogde account. Sommige
Kobo stak jarenlang Amazon de
e-reader
organisaties vereisen extra zekerheid voordat
loef af door met zijn Aura H20
vorm en is natuurlijk gekoppeld aan
gebruikers kunnen inloggen met de app. Door
een waterdichte e-reader aan te bie-
het digitale boekenaanbod van Ama-
een identiteitsbewijs te controleren, weten or-
den. Amazon lanceert nu de ver-
zon, hoewel je natuurlijk ook zelf je
ganisaties beter wie er inlogt met behulp van
nieuwde Kindle Oasis, die dit keer ook
eigen e-books op het apparaat kunt
DigiD. Het stappenplan voor het controleren
een plons in het zwembad kan overle-
zetten. De e-reader is aan de ene zijde
van een identiteitsbewijs lees je via www.
ven. De waterdichte Oasis is ook een
dikker dan aan de andere, zodat hij
tiny.cc/scida. Het is vooralsnog niet mogelijk
slagje groter dan de vorige versie. De
comfortabeler vast te houden is.
om deze controle uit te voeren met een iPhone,
schermdiagonaal is 17,8 centimeter (7
Linkshandige lezers moeten de Oasis
omdat Apple de nfc-chip alleen gebruikt voor
inch), het vorige model had een dis-
hiervoor op z’n kop draaien. De ver-
Apple Pay.
play van 15,2 centimeter (6 inch). De
koopprijs bedraagt circa 260 euro.
niet op, maar geeft simpelweg aan dat er een
Eén bitcointransactie verbruikt evenveel energie als een huishouden per maand.
behoudt
zijn
opvallende
ECHT GEZEGD Uit onderzoek van Teunis Brosens (ING) blijkt dat één bitcointransactie intussen evenveel stroom kost als één huishouden een hele maand. De blokchaintechnologie, waarbij de transactiegeschiedenis in de cryptomunt wordt opgenomen, kost elke transactie meer energie.
JANUARI/FEBRUARI 2018
W W W . C O M P U T E R T O TA A L . N L
7
ENTER
C I J F E R TJ E
1,70 EURO Facebook verdient per Europese gebruiker gemiddeld 1,70 euro per maand. In de VS ligt dit bedrag drie keer zo hoog, waarschijnlijk vanwege minder strenge privacyregelgeving. ONLINE
TICKETVERKOOP VIA YOUTUBE
YOUTICKETMASTER
Op YouTube barst het van de
via Ticketmaster, berucht vanwege
muziekvideo’s, vaak door ar-
z’n extra kosten. Je kaartje direct via
tiesten zelf online gezet met linkjes
het poppodium kopen of bij podia die
naar plaatsen waar het bijbehorende
bij een ander ticketsysteem zijn aan-
album te koop is. Straks kun je er ook
gesloten kan dus vooralsnog niet.
concertkaartjes kopen. In de Ver-
Muzikanten zelf hoeven er niets
enigde Staten is het nieuwe ticket-
voor te doen. Wanneer zij concert-
systeem al live, later moet het ook in
kaartjes aanbieden via Ticketmaster,
andere delen van de wereld beschik-
komt de verkoopwidget automatisch
Netflix op eenzame hoogte
baar komen. Onder video’s kun je
onder hun video’s te staan. Google
Netflix verhoogt zijn prijzen voor de tweede keer in
straks een plaats en datum van een
hoopt dat fans en bands op deze
korte tijd. De abonnementen voor twee- of vier scher-
liveconcert kiezen. De verkoop van
manier gemakkelijker met elkaar in
men gaan met een euro omhoog naar respectievelijk 10,99
de kaartjes verloopt verder helaas
contact komen.
en 13,99 euro per maand. Desondanks blijft Netflix wereld-
STREAMING
Niemand wil een tweede streamingabonnement
wijd veruit de grootste streaming-videoaanbieder, maar met zo’n 2,2 miljoen abonnees ook in Nederland. Uit onderzoek van Second Measure komen andere opvallende cijfers naar boven: slechts 20 procent van de mensen met een abonnement op een streaming-videodienst is bereid zich te abonneren op een extra dienst. Deze cijfers gelden echter
STOUT
Logitech afstandsbaksteen
HARMONY LINK AFGESLOTEN
8
Veel moderne apparatuur is af-
De Link bestond sinds 2011 en is in Ne-
hankelijk van een internetverbin-
derland niet zo veel verkocht. Een en-
ding en clouddienst om te werken. Denk
cryptiecertificaat verloopt, dus besloot
aan ip-camera's, consoles en domoticas-
Logitech de ondersteuning voor het ap-
pullen. Hierin schuilt een enorm risico:
paraat te stoppen. Uiteraard ontstond
wanneer de fabrikant besluit de stekker
ophef onder gebruikers. Als goedma-
uit z'n servers te trekken, kun je je appa-
kertje krijgt iedere Link-gebruiker via
ratuur weggooien. De Engelse term
een e-mail een aanbieding voor een gra-
hiervoor: bricken (je apparaat is dan net
tis Harmony Hub. Dit kan in principe
zo handig als een baksteen). De recent-
gebeuren met alle apparatuur die af-
ste baksteen is de Harmony Link van
hankelijk is van een internetverbinding
Logitech, een systeem waarmee je via je
met daarachter een bepaalde server.
smartphone of tablet je tv kon bedienen.
Weet waar je aan begint!
wel voor de VS, maar omdat videodiensten in Nederland een magerder en versnipperd aanbod hebben, is het niet ondenkbaar dat zulke resultaten in Nederland ook van toepassing zijn. Hier moet Netflix het opnemen tegen Videoland, Amazon Prime, Pathé Thuis en de gemist-diensten. HBO is alleen nog beschikbaar voor Ziggo-abonnees.
ENTER
E E R ST E R E A C T I E VA N D E R E D A C T I E
EERSTE INDRUK
Joris Peterse Gebruikt Edge alleen om een goede browser te downloaden
Ik sta vierkant achter Mozilla, het bedrijf achter Firefox. Het is een van de weinige browsers die niet door een kwaadaardig bedrijf ontwikkeld is en daarom altijd de gebruiker op de eerste plaats zet. Een snellere Firefox is dus altijd welkom. Toch vraag ik me af of het nog echt de moeite waard is om zo veel energie in een desktopbrowser te stoppen. Vechten om marktaandeel in de pc-markt is knokken om een puntje van een steeds kleiner wordende taart.
Daan Doedens Vindt ‘makkelijk’ altijd de beste optie
Alle privacykwesties daargelaten: als je jezelf eenmaal hebt ondergedompeld in het Google-ecosysteem zit je er voor altijd in vast. Gelukkig maar. Chrome is snel, is goed te personaliseren, heeft extensies en ik heb al m’n accounts en wachtwoorden zo op mijn telefoon. Helemaal geen Firefox dan? Zeker wel! Een extra veilige browser voor het boeken van reisjes of het regelen van persoonlijke zaken
WEER DE SNELSTE?
Firefox Quantum
die Google niks aangaan is tegenwoordig geen overbodige luxe. En Firefox 57 is daar ideaal voor.
Jeroen de Jager Gebruikt veel liever Safari
Ik sta in principe sympathiek tegenover elke concurrent van Google, zeker in het geval van Firefox. Op mijn werk (Windows-pc) gebruik ik Chrome, maar privé (MacBook)
Firefox heeft al jaren een trouwe fanschare, al werd die wel steeds kleiner. Grootste probleem was de snelheid van de browser: Chrome was domweg sneller. Daarnaast zijn er voor Googles browser steeds meer plug-ins en andere handigheidjes beschikbaar, waardoor de unieke meerwaarde van Firefox, namelijk zijn veelzijdigheid, steeds minder uniek werd. Met Firefox 57, ook wel Quantum geheten, moet het snelheidsprobleem zijn opgelost. Mozilla heeft de vertrouwde Gecko-engine in versie 57 vervangen voor de gloednieuwe Quantum-engine. In theorie is dit raamwerk sneller, omdat het efficiënter gebruikmaakt van processors met meerdere kernen. Het geheugengebruik is volgens de makers bovendien sterk afgenomen. Zeker bij gebruik van meerdere tabs zou het snelheidsverschil duidelijk merkbaar zijn. Is Mozilla nog op tijd met deze nieuwe Firefox of heeft Chrome definitief de concurrentie weggevaagd? Zie ook de review op pagina 64.
gebruik ik veel liever Safari met Chrome als een soort back-up. Op Windows-computers zou ik veel liever Safari gebruiken, maar daar is geen Windows-versie (meer) van. Firefox 57 bevalt prima en de Pocket-integratie vind ik erg handig. Dat kan natuurlijk op Chrome ook wel ‘buitenom’, maar bij een gelijke gebruikservaring kies ik liever voor een niet-Google-product. Kortom, ik zie me binnenkort wel definitief overstappen.
Lub Snoek Is niet browser-monogaam
De tijd dat ik elke dag Firefox gebruikte is alweer een jaar of tien geleden. Toentertijd maakte ik de overstap naar Chrome vanwege de snelheid, en enkele jaren later werd ik door de aanschaf van een MacBook en iPhone als vanzelf een Safari-gebruiker. Chrome stond standaard op mijn werk-pc, waardoor ik nu dagelijks schakel tussen Windows met Chrome en macOS of iOS met Safari. Moet ik nu opnieuw kennismaken met een snellere Firefox? Daar heb ik ironisch genoeg geen tijd voor.
JANUARI/FEBRUARI 2018
W W W . C O M P U T E R T O TA A L . N L
9
ENTER
spotlight
SALTO-ROBOT Theske Slijkerman, kan dit zelf ook! Ik ben als trainster vrijwel dagelijks met turnen bezig, dus vind het gaaf dat er nu een robot een salto achterover springt. Atlas, een ‘Humanoid’ van Boston Dynamics, is
Techproblemen vragen een techoplossing! En in ons dagelijks techleven komen we vaak leuke nieuwe initiatieven tegen. En de prijs? Die maakt niet zoveel uit als het een geniaal idee is.
een mensachtige robot. Inmiddels kan hij op blokken springen, z’n evenwicht bewaren in de sneeuw, en dus ook een salto maken! Oké, het gaat ook weleens fout, zie filmpje. www.tiny.cc/atlasrob
FITBIT-SCHAKELBANDJE Joris Peterse, hoofdsponsor van de sportschool Ik vind een Fitbit best een fijn apparaat. Maar de bandjes die eromheen zitten of die je erbij kunt kopen, maken er op z’n zachtst gezegd geen sieraad van. Lang leve de Chinese webshops. Zo vond ik voor een paar euro een echt schakelbandje. Dat ziet er beter uit.
THE FORCE IS WITH IT
SLIM STERREN KIJKEN
Jeroen Boer, is toe aan een nieuwe grafische kaart
Lub Snoek, in de wolken
Als je dan toch belachelijk veel geld uitgeeft
het lastig zijn om sterren en planeten te
aan een grafische kaart, dan kan ie maar
zien met een telescoop. De makers van de
beter heel vet zijn. Nvidia weet dat Star Wars
eVscope bedachten een oplossing. De inge-
altijd goed is (true). Het resultaat: de Star
bouwde computer berekent op basis van de
Wars GeForce Titan Xp Collector’s Edition in
kijkhoek en je locatie welke nevels en verre
een Jedi Order- en Galactic Empire-variant.
planeten je zou kúnnen zien met veel duur-
Helaas blijft het door de prijs van 1200 dollar
dere telescopen, en projecteert dat in je ge-
bij het neuriën van het Star Wars-melodietje.
zichtsveld. Niet echt, maar wel wel erg leuk!
Vooral in gebieden met lichtvervuiling kan
www.tiny.cc/swtitan
www.tiny.cc/unistellar
DUIKSMARTWATCH Jeroen de Jager, zet features boven noodzaak Een echte gadget moet iets onnodigs hebben én duur zijn. Dat zit helemaal snor bij de Garmin Descent Mk1. Deze smartwatch van 1000 of 1500 euro is speciaal voor duikers en biedt duikkaarten, flink wat sensoren en een logboek. Hij helpt zelfs bij decompressie. Gaaf dat het kan, maar in de praktijk heb ik er niet veel aan. Gelukkig is het ook een ‘gewone’ smartwatch, robuust en zeer waterdicht. www.tiny.cc/plons
10