Verreiker: heffen
Fot
Voorwoord De overheid stelt eisen aan alles en iedereen. Dit is om te voorkomen dat er chaos en optreedt. Als men bedenkt hoeveel ongelukken in het verkeer zouden optreden als er geen verkeersregels waren en iedereen 'maar wat doet' is het meer dan duidelijk dat er regels, wetten en normen nodig zijn voor bijna alle hedendaagse dingen Collé Safety & Training Collé Safety & Training is de juiste keuze voor elke professional in de bouw, industrie en/of petrochemie. Of het nu gaat om producttrainingen, veiligheidstrainingen of herhalingstrainingen, met onze trainingen werken uw medewerkers veiliger en efficiënter. Het werken met materieel is niet zonder risico’s! Een groot gedeelte van de ongevallen met materieel wordt veroorzaakt door een bedieningsfouten, onachtzaamheid of een gebrek aan kennis. Start daarom vandaag nog met veilig werken en neem direct contact op met onze opleidingsspecialisten voor een trainingsadvies op maat: 046-4574108 of training@colle.eu Collé bestaat meer dan 120 jaar, wat een duidelijk voordeel oplevert in de hoeveelheid ervaring die het bedrijf heeft. Collé vindt het delen van deze kennis een absolute noodzaak om de arbeidsveiligheid van werknemers en de bijbehorende werkomgeving te kunnen waarborgen. Daarom bieden wij u kwalitatief hoogwaardige product- & veiligheidstrainingen tegen gunstige tarieven! Onze opleidingsspecialisten adviseren u graag via 046-4574108. Bekijk het volledige trainingsaanbod op www.colle.eu
Namens Collé Safety & Training wensen we u plezier en succes met onze veiligheidstraining!!
Collé Safety & Training B.V. Nusterweg 100 - 102 NL 6136 KV Sittard Postbus 5123 NL 6130 PC Sittard Tel. +31 (0)46 - 45 74 108 Fax. +31 (0)46 - 45 21 120 training@colle.eu
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.2
Inhoudsopgave: Voorwoord ...............................................................................................................................................2 Inleiding .................................................................................................................................................5 1.
2.
Wetgeving ......................................................................................................................................6 1.1
Verticaal transport .............................................................................................................. 6
1.2
Arbowet ................................................................................................................................. 7
1.3
Opleiding............................................................................................................................... 8
1.4
C.E. Verklaring ................................................................................................................... 8
1.5
Verreiker/kraanboek........................................................................................................... 9
1.6
Machine gebonden documenten .................................................................................... 9
1.7
Persoonlijke documenten ................................................................................................ 9
1.8
Keuring machines ............................................................................................................ 10
1.9
Wegenverkeerswet ........................................................................................................... 11
1.10
Verkeersregels .................................................................................................................. 12
De Verreiker ............................................................................................................................... 14 2.1
Hoofdonderdelen .............................................................................................................. 14
2.2
De onderwagen ................................................................................................................. 15
2.2.1
De dieselmotor ............................................................................................................ 15
2.2.3
Het elektrisch systeem ............................................................................................... 17
2.2.5 Koppeling ............................................................................................................................. 20 2.2.6
Versnellingsbak ............................................................................................................ 20
2.2.7
Cardan ............................................................................................................................. 21
2.2.8
Differentieel .................................................................................................................... 21
2.2.9
Naafreductie ................................................................................................................... 21
2.2.5 2.3
De draaikrans..................................................................................................................... 23
2.4
De bovenbouw................................................................................................................... 23
2.4.1
De bovenbouw en giek .............................................................................................. 23
2.4.2
De cabine ..................................................................................................................... 24
2.6 3.
Stempelinrichting ........................................................................................................ 22
Storingen ............................................................................................................................ 27
Stabiliteit en capaciteit ............................................................................................................ 28 3.1
Stabiliteit ............................................................................................................................. 28
3.2
Kantellijn ............................................................................................................................. 28
3.3
Kantelhoek ......................................................................................................................... 30
3.4
Stabiliteitsmoment en lastmoment (TCVT) ................................................................ 30
3.5
De hijstabel......................................................................................................................... 32
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.3
5
3.6
Hoogtediagram .................................................................................................................. 35
3.7
Vrije vlucht ......................................................................................................................... 36
3.8
Draagkracht van de ondergrond (TCVT) .................................................................... 36
3.9
Het weer en de wijze van bedienen.............................................................................. 37
4.1
Voorbereiding van de werkzaamheden ...................................................................... 40
4.2
Opstellen van de Verreiker ............................................................................................. 40
4.3
Communicatie ................................................................................................................... 42
4.4
Verplaatsen van de last................................................................................................... 42
4.5
Aanslaan van de last ....................................................................................................... 43
4.6
Rijden met de Verreiker .................................................................................................. 43
4.7
Rijden met hangende lasten .......................................................................................... 44
4.8
Algemene veiligheidsvoorschriften ............................................................................. 44
Het milieu .................................................................................................................................... 46 5.1
Persoonlijk ......................................................................................................................... 46
5.2
De machine en het milieu ............................................................................................... 46
5.3
Olielekkage ......................................................................................................................... 46
Bijlage 1 Lijst met afkortingen ............................................................................................................... 48
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.4
Inleiding
Zowel het horizontaal als het verticaal transport ondervindt voortdurend veranderingen en ontwikkelingen. Omdat de Verreiker een belangrijke rol speelt in het heffen en het verplaatsen van lasten en dit de nodige risico’s met zich meebrengt, is de wetgeving hiervoor aangescherpt. Om er zeker van te kunnen zijn dat het bedienend personeel beschikt over de juiste kennis en kunde, zijn deze verplichtingen opgenomen in de Arbeidsomstandighedenwet. Tijdens deze opleiding worden alle benodigde aspecten behandeld, die een machinist Verreiker moet weten en kunnen om op verantwoorde wijze zijn/haar taken te kunnen uitoefenen. Dit cursusboek bestaat uit de belangrijkste theoretische begrippen, opgesteld in begrijpelijke taal. Daarnaast bevat het boek een aantal oefeningen en berekeningen om de cursist optimaal voor te bereiden op het examen. Op de laatste dag van de opleiding wordt een onafhankelijk theorie- en praktijkexamen afgenomen. Beide examens dienen met een voldoende te worden afgesloten om het certificaat ‘’Machinist Verreiker met Heffunctie’’ in ontvangst te mogen nemen.
Namens Collé Safety & Training wens ik u veel succes!
Frits Collé Directeur
Collé Rental Sales
Roger Blomen Operationeel Manager Collé Safety & Training
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.5
1.
Wetgeving
1.1
Verticaal transport
Onder verticaal transport word verstaan: het verticaal verplaatsen van vrijhangende of geleide lasten of personen.
Bij verticaal transport kunnen diverse machines worden ingezet. Er word onderscheid gemaakt tussen vaste en mobiele hijs- en hefwerktuigen. Wij beperken ons tot de mobiele werktuigen, omdat uw verreiker hiertoe behoort. Een mobiel hijs- en hefwerktuig zoals de verreiker kan aangeduid worden als mobiele kraan wanneer deze een mechanisch aangedreven hijswerktuig is dat bestemd en ingericht is voor het hijsen van vrijhangende lasten. Het is een mobiel hefwerktuig indien deze een mechanisch aangedreven hijswerktuig is dat bestemd en ingericht is voor het heffen van geleide lasten of personen. Voorkomende soorten Mobiele kranen zijn in de wet genoemd als:
Autokraan Rupskraan Ruw-terreinkraan Weg-terreinkraan Verreiker met hijsfunctie (sinds 01-09-2003 genoemd) Heftruck met hijsvoorziening Grondverzetmachine met hijsfunctie Autolaadkraan met hijsfunctie
De verreiker kan op veel manieren worden ingezet. Door zijn grote manoeuvreerbaarheid kan hij ingezet worden op moeilijk bereikbare plaatsen, en op werken met lichte lasten. Samengevat kunnen verreikers dus worden ingezet en uitgerust als:
Verreiker met hijsfunctie (hijsen) Heftruck (heffen van geleide lasten) Hoogwerker (heffen van personen) Graafmachine Diversen
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.6
1.2
Arbowet
De Arbowet is eigenlijk voluit de Arbeidsomstandighedenwet. In de Arbo-wet gaat men er van uit dat veiligheid, gezondheid en welzijn een gezamenlijk belang van werkgevers en werknemers is. De verplichting tot invulling en naleving berust dus bij beide partijen.
Sinds 1874 bestaan er wettelijke voorschriften met betrekking tot werkomstandigheden. Het “Kinderwetje van Van Houten” werd in dat jaar aangenomen met als doel de kinderen onder de 12 jaar van werken uit te sluiten. In 1980 werd de Arbeidsomstandighedenwet aangenomen. Deze wet wordt uitgelegd in het Arbeidsomstandighedenbesluit . Het meest recente besluit dateert van 1997. Hierin staan de regels en voorschriften, betrekking hebbende op: onze werkplek.
Veiligheid Milieu
Gezondheid
Welzijn
Het doel is dus: Vastleggen in een Arbobesluit wat er in een bedrijf moet gebeuren op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn.
De Arbowet is onderverdeeld in:
Arbobesluit
:
Hierin zijn specifieke regels en voorschriften opgenomen. In hoofdstuk 7 staan belangrijke zaken voor het verticaal transport.
Arboregeling
Collé Safety & Training: Sittard
:
Hierin worden zaken uit het Arbobesluit uitgewerkt. Voor verticaal transport is dit, opleiding voor de Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.7
Machinist en onderzoek en beproeving.
Arbobeleidsregels
:
Hierin word uitleg gegeven over de wijze van veilig werken. Bij ongevallen bepaalt de rechter of de beleidsregels zijn toegepast.
1.3
Opleiding
Volgens het Arbobesluit, artikel 7.17c lid 1, moet een mobiel arbeidsmiddel met een eigen aandrijving worden bediend door werknemers die daartoe een specifieke deskundigheid bezitten. De uitwerking van de eind- en toetstermen en de organisatie rondom de inhoudelijke vakbekwaamheidseisen zijn als het goed is vormgegeven in een eindtermendocument. Dit vormt namelijk de basis voor een goede opleiding en examinering.
Na het behalen van voldoende resultaat op beide examenonderdelen, heeft u recht verschillende certificaten te verstaan:
Certificaat van Vakbekwaamheid Machinist Verreiker met Hef-functie Certificaat van Vakbekwaamheid Machinist Verreiker met Hef-hijsfunctie onder 10 Ton/meter Certificaat van Vakbekwaamheid Machinist Verreiker met Hef-hoogwerker functie Certificaat van Vakbekwaamheid Machinist Verreiker TCVT W4-07 ( hijsbewijs) Alle certificaten hebben een geldigheidsduur van 5 jaar. Voor het TCVT hijsbewijs zijn twee tussentijdse bijscholingen A/B en C/D verplicht de eerste in de eerste twee jaar en de C/D in jaar 3 tot 5. 1.4
C.E. Verklaring
Elke machine dient sinds 1 januari 1995 ingevolge de machinerichtlijn - thans opgenomen in de warenwet - voorzien te zijn van een C.E. markering, en een of meerdere verklaringen van overeenstemming van de fabrikant. C.E. staat voor Conformitee Europeen. De fabrikant draagt na ondertekening van de verklaring de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de machine. Om zich in te
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.8
dekken tegen risico’s heeft de fabrikant een handleiding geschreven waarin op genomen de wijze waarop de machine gebruikt moet worden.
In de handleiding wordt ook omschreven welke handelingen gevaar opleveren. Het niet opvolgen van de handleiding kan tot ongevallen leiden en verplaatst de aansprakelijkheid naar de gebruiker. Ook verzekeringstechnisch kan dit dus grote gevolgen hebben.
1.5
Verreiker/kraanboek
Het verreikerboek is van belang voor de gebruiker als deze personen heft in een personenwerkbak. De gebruiker kan hierin zien of de machine veilig inzetbaar is. In het verreikerboek staat aangetekend:
1.6
type en serienummer Identificatie - o.a. de eigenaar van de machine keuringen , inspecties en grote reparaties of veranderingen
Machine gebonden documenten
Documenten die bij de machine behoren zijn: 1.7
Het verreikerboek en evt. kraanboek De lastdiagrammen en relevante tabellen C.E. verklaring Verklaringen van overeenstemming Na één jaar alle keuringsrapporten Instructieboek in de Nederlandse taal Certificaten van het hijs- en hefgereedschap Onderhoudsschema Persoonlijke documenten
Men dient in het bezit te zijn van de volgende documenten: T.C.V.T. certificaat van vakbekwaamheid Machinist Verreiker met Hijsfunctie indien ook wordt gehesen boven de 10 t/m Geldig certificaat Machinist Verreiker met Heffunctie indien alleen of naast het hijsen ook wordt geheven Rijbevoegdheid voor het besturen van een verreiker op de openbare weg Geldige legitimatie Niet verplichte documenten: geneeskundige verklaring veiligheidspaspoort werkgeversverklaring
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.9
1.8
Keuring machines
Onderzoeken en beproeven (keuring) dient - indien men hijst - te gebeuren volgens een verplichte 22-2 regeling. Is dit niet het geval en heft men alleen maar met de verreiker dan dient deze jaarlijks door een deskundige te worden gekeurd als hefwerktuig en eventueel ook als hoogwerker. Dit betekent dat bij aanschaf van de machine (met een CE verklaring) de verreiker na één jaar na ingebruikname, onderzocht en beproefd moet worden door een deskundige. Als men naast het heffen ook hijst moet ieder tweede jaar de machine onderzocht en beproeft worden door een door de overheid aangewezen keuringsinstantie. Bij het heffen zonder daarnaast ook te hijsen herhaald de deskundige ieder jaar zijn keuringsprocedure. Alle keuringsrapporten dienen bij de machine aanwezig te zijn.
Hijs- en hefwerktuig
Heffen
Hijsen
Hijsen/heffen
Hijs- en
van personen vanaf
hefgereedschap
01-01-97 Typekeur
< 2 ton
> 2 ton capaciteit Kraanboek
capaciteit
< 10 TM
> 10 TM
A Laden en lossen
Hijsen
eigen lading
A
A
Collé Safety & Training: Sittard
A
A
Revisiedatum : 01-07-2019
B
Indentificatiecode: S&T-VER H
C
Blz.10
A = Keuring door een deskundige, afhankelijk van het gebruik doch minimaal één maal per jaar
= Keuring volgens de 2-2-2- regeling: Bij aflevering volgens de CE conformiteit verklaring
B
1e jaar na ingebruikname: door een deskundige 2e jaar na ingebruikname: door een aangewezen instantie. 3e jaar na ingebruikname: door een deskundige 4e jaar na ingebruikname: door een aangewezen instantie. ENZ.
C Afhankelijk van het gebruik doch minimaal één maal per jaar door een deskundige instantie.
1.9
Wegenverkeerswet
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.11
In de wet wordt gesproken over ‘motorrijtuigen’, de reglementen spreken over ‘motorvoertuigen. In beide gevallen bedoelt men niet alleen personenauto’s en vrachtwagens maar ook heftrucks, verreikers en dergelijke. Dus in beide gevallen wordt de verreiker als motorvoertuig gezien. Wanneer wij met onze verreiker gebruik maken van de openbare weg, gelden de regels die in de Wegenverkeerswet en het Wegenverkeersregelement, alsmede het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens worden genoemd.
1.10
Verkeersregels
Voor verreikers gelden dezelfde algemene verkeersregels als voor alle weggebruikers. Een theorieboek dat bij autorijlessen wordt gebruikt is een goed hulpmiddel om deze verkeersregels te leren toepassen. Een belangrijke voorschrift is artikel 25 van de W.V.W.: Het is verboden zich op de weg zodanig te gedragen, dat de vrijheid van het verkeer zonder noodzaak wordt belemmerd of de veiligheid op de weg in gevaar gebracht of redelijkerwijs is aan te nemen dat de veiligheid op de weg in gevaar kan worden gebracht. Dit verbod geldt voor alle weggebruikers die zich op de openbare weg bevinden. U dient daarom rekening te houden met het onderstaande:
de minimumleeftijd van een chauffeur die zelfstandig de machine bestuurd moet tenminste18 jaar zijn de bestuurder moet in het bezit zijn van een relevant rijvaardigheidsbewijs de maximumsnelheid van de verreiker mag niet meer bedragen dan 25 km/uur. tijdens het rijden op de openbare weg moeten de vorken worden afgedekt de verreiker moet uitgerust zijn met een afgeronde gevarendriehoek de verreiker moet voorzien zijn van de juiste verlichting
In enkele gevallen kan het voorkomen dat er ontheffing moet worden aangevraagd voor de openbare weg. Deze moet dan aangevraagd worden bij de politiediensten. Bij het verlenen van de ontheffing zijn gegevens nodig als:
afmetingen van de last totale afmetingen van de last en de verreiker totale massa van de last en de verreiker de maximale wieldruk tijd en datum van handelen omgevingsfactoren Het is echter wel zo dat we moeten opletten dat we de maximale gewichten en afmetingen niet overschrijden. Ook is er een maximale asdruk van 12 ton per as van toepassing. Overheidsinstanties die zich bezig houden met de regelgeving zijn: • KLPD (Koninklijke Landelijke Politie Diensten); • IVW (Inspectie Verkeer en Waterstaat). Hoogte Maximaal
4 meter.
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.12
Lengte Vrachtwagen [zonder lading] Vrachtwagen met Aanhanger
12 meter. 18,75 meter.
Autotransporter Trekker met Oplegger
20,75 meter. 16,50 meter.
Uitschuifb.Trekker met Oplegger Zelfrijdend werktuig [bv kraan]
22 meter. 20 meter.
2 assige autobus Autobus met Aanhangwagen 3assige Autobus [interliner] Gelede autobus [harmonicabus] LZV (lange zware voertuigen)
13,50 meter. 18,75 meter. 15 meter. 18,75 meter. 25,25 meter.
Breedte Vrachtwagen [zonder lading] Geconditioneerd vervoer Onverharde Wegen
2,55 meter. 2,60 meter. 2,20 meter.
Toegestane Maximum Last en Massa Vrachtwagen Zelfrijdend werktuig (kraan) Bedrijfsauto en Aanhangwagen 50.000kg 60.000kg LZV 60.000kg Wieldruk max. 5.750kg 6.000kg Asdruk max. 11.500kg 12.000kg Niet aangedreven as max. 10.000kg Onverharde weg Wieldruk max. 2.400kg
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.13
2.
De Verreiker
2.1
Hoofdonderdelen
Om de Verreiker te kunnen bedienen moeten we instructie en uitleg krijgen. De bedieningsinstructie is ook te lezen in de machinehandleiding die bij de machine aanwezig moet zijn. In de machinehandleiding staat ook beschreven, het noodzakelijke onderhoud van de machine. Een machinist is geen monteur, maar een goede machinist zal toch in grote lijnen bekend moeten zijn met de werking en functie van de onderdelen van de Verreiker. Ook bij het herkennen van storingen, en het melden van storingen aan de technische dienst, is het van belang kennis van de machine te bezitten.
Beschrijving van de hoofd onderdelen:
onderwagen wielen stempels draaikrans
- basis frame voor wielen, stempels en bovenbouw - het dragen en verrijden van de Verreiker - het stabiliteitmoment te vergroten (cap. te vergroten) - draaibare verbinding tussen onderwagen en bovenbouw, hierdoor kan beperkt of onbeperkt in ieder geval 360º geroteerd worden
cabine bovenbouw topcilinder contragewicht telescoopgiek
compensatiecilinder- het bijregelen van de horizontale stand van b.v. jib of hoogwerkerbak
Collé Safety & Training: Sittard
- bedieningsplaats voor de machinist - basis frame voor giek, topcilinder en cabine - het bewegen van de giek voor optoppen en aftoppen - extra tegengewicht ten opzichte van de last - uitschuifbare telescoop voor het verlengen van de hefarm
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.14
2.2
De onderwagen
2.2.1
De dieselmotor
De onderwagen bestaat uit een basisframe waarin de hoofdkrachtbron “de dieselmotor” is gemonteerd. De dieselmotor drijft systemen aan zoals het: hydraulisch systeem elektrische systeem De dieselmotor zet brandstof (dieselolie) om in mechanische energie, hierdoor worden hydraulische pompen aangedreven. De meeste motoren zijn uitgevoerd als vierslag motor, dit wil zeggen dat in vier slagen, van een in de motor aanwezige zuiger, de verbranding (arbeid) plaats vind. In de eerste slag wordt lucht aangezogen (inlaatslag). De tweede slag wordt de lucht gecomprimeerd (samengeperst) (compressieslag), hierdoor ontstaat warmte, op dat moment wordt dieselolie ingespoten en komt tot relatieve zelfontbranding. Door de explosie vindt de volgende slag plaats, de arbeidsslag. Tenslotte worden de afgewerkte gassen uitgedreven. (uitlaatslag). De lucht die een dieselmotor aanzuigt wordt gefilterd door een luchtfilter. Houd het luchtfilter aan de buitenzijde altijd schoon van grofvuil, en vervang (of reinig) de filter elementen in het luchtfilter regelmatig volgens fabrieksvoorschrift. Door de verbranding in de motor komt warmte vrij, de motor moet daarom gekoeld worden. Deze koeling geschiedt door koelvloeistof , wat zich rondom, binnen in de motor bevind. De koelvloeistof wordt rondgepompt door een waterpomp, deze pompt de koelvloeistof door een radiateur, die zich bij de motor bevind. De radiateur bestaat uit kleine lamellen waardoor koele lucht kan stromen, die de warme koelvloeistof doet afkoelen. Houd de radiateur vrij van vuil. In de motor bevindt zich ook olie (motorolie), deze olie heeft diverse functies. Deze functies worden vaak omschreven als KRAS. KRAS betekent: K – koelen R – reinigen A – afdichten S – smeren Heel belangrijk voor de dieselmotor is de dieselolie. De dieselolie wordt door de brandstof inspuitpomp op de juiste moment ingespoten. Dit inspuiten gebeurd met kleine hoeveelheden en door kleine gaatjes, het is daarom van belang dat de dieselolie niet vervuilt is, of lucht bevat. Bij het leegrijden van de tank dient men de filters te vervangen en de lucht uit het systeem te halen (ontluchten). Let op: Bij het vervangen van de filters mag geen dieselolie in aanraking komen met de grond.
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.15
Het ontluchten gaat als volgt:
2.2.2
vul de tank met dieselolie indien mogelijk filters vervangen en vullen met brandstof draai de ontluchtingsnippel boven de fijnfilters los pomp met de opvoerpomp de brandstof op tot geen lucht meer uit de fijnfilters komt, maar brandstof draai de ontluchtingsnippel weer dicht op de inspuitpomp kan ook nog een ontluchtingsnippel zitten, draai deze dan los, en pomp door tot hier ook brandstof uit komt, draai daarna de nippel weer dicht er zal zich nog lucht in de leidingen naar de motor bevinden, met het doorstarten van de motor zal de lucht verdwijnen en de motor zal aanslaan. Het hydraulische systeem
De werking van een hydraulische systeem berust kort samengevat op het volgende: De dieselmotor drijft een hydraulische pomp aan, deze pomp zet mechanische energie om in hydraulische energie. De hydraulische olie transporteert de energie door het systeem, waarna in een hydraumotor of hydraucilinder de hydraulische energie weer omgezet wordt in mechanische energie. De pomp zuigt olie aan uit het oliereservoir (tank) en perst deze naar de regelunit (of ventielenblok). Van hieruit wordt de oliestroom gestuurd naar, bijvoorbeeld de topcilinder of telescopeercilinder. Is de cilinder aan het einde van zijn slag dan gaat de olie door een overdrukklep weer terug naar de tank. Voordat de olie weer in de tank komt wordt het nog gefilterd van slijtage deeltjes afkomstig uit het systeem.
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.16
Bekijk de toestand van de hydrauliekslangen en koppelingen voortdurend. Defecte hydrauliekslangen kunnen dodelijke ongevallen veroorzaken. Om dit te voorkomen moet u de slangen en koppelingen dan ook schoon houden. Een eenvoudig hydraulisch systeem heeft mimimaal de volgende componenten:
olie opslagtank pomp
regelunit (schuivenblok)
cilinder of hydromotor
leidingen en slangen filters kleppen
- transporteren van de energie - opslag van olie - omzetten van mechanische naar hydraulische energie - sturen van de olie naar een hydrocilinder of hydromotor - hydraulische energie omzetten in mechanische arbeid - transporteren van de olie - zuiveren van de olie - regelen van oliestroom of oliedruk
Schematisch voorbeeld van een hydraulisch systeem.
2.2.3
Het elektrisch systeem
Om het elektrisch systeem in zijn geheel te behandelen zou te veel worden, we behandelen dus alleen de hoofdonderdelen. Kort samengevat: de dieselmotor drijft via een V-snaar de dynamo aan. De dynamo wekt stroom op en levert deze aan verbruikers (verlichting, enz.), en vult er de accu mee. Bij het starten is stroom nodig voor de startmotor, deze stroom wordt weer geleverd door de accu. Drie belangrijke onderdelen zijn: de dynamo de accu de startmotor Aandachtspunten voor de dynamo zijn: controleren van de juiste spanning van de V-snaar slijtage van de V-snaar controle juiste werking van de dynamo, door het laadstroomlampje op het dashboard.
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.17
De accu bestaat uit een kunststof bak die verdeeld is in een aantal cellen. In deze cellen zijn + en – platen geplaatst. Aan de buitenzijde van de accubak zijn een + pool en een - pool bevestigt. De cellen worden gevuld met ‘elektrolyt’, dit is zwavelzuur met gedemineraliseerd water. De chemische werking tussen de platen en het ‘elektrolyt’ maakt het mogelijk elektriciteit op te slaan en af te geven. Let op: tijdens het laden komt uit de accu waterstofgas vrij. Dit is zeer explosief.
Aandachtpunten voor de accu zijn:
controleer regelmatig het vloeistof niveau controleer of de poolklemmen goed vast zitten houd de poolen schoon van aanslag (bloemkolen). Vet ze licht in met zuurvrije vaseline haal bij het loshalen van de poolklemmen altijd eerst de minpool los
Wanneer een accu leeg is, zal deze weer geladen moeten worden. Het starten (overstarten) van een accu uit een andere machine is ook mogelijk. Gebruik hier een juiste werkwijze en aansluit volgorde, te weten:
sluit eerst een zijde van de rode startkabel aan op de pluspool van de volle accu sluit de andere zijde van de rode startkabel aan op de pluspool van de lege accu sluit een zijde van de zwarte startkabel aan op de minpool van de volle accu sluit de andere zijde van de zwarte startkabel aan op de minpool van de lege accu laat de motor van de andere machine even met verhoogd toerental draaien start de motor met de lege accu na enkele minuten het losmaken van de startkabels dient in omgekeerde volgorde te gebeuren
Let op: Haal bij laswerkzaamheden aan de machine altijd de minpool los (of hoofdschakelaar uit), het elektrisch systeem kan namelijk overbelast raken.
2.2.4
Assen en besturing
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.18
Ook de assen en de besturing is aan de onderwagen gemonteerd. De besturing wordt hydraulisch aangestuurd, er kan veelal uit drie mogelijkheden gekozen worden. Deze mogelijkheden zijn: voorwielbesturing vierwiel besturing honden gang (krabbe gang)
De wielen zitten aan de assen gemonteerd. De aandrijving wordt veelal hydraulisch uitgevoerd en komt binnen in het midden van de as, in het differentieel. Dit differentieel is opgebouwd uit tandwielen, deze vormen een haakse overbrenging naar de wielen, tevens maken deze tandwielen het mogelijk dat de wielen verschillen omwentelingen kunnen maken t.o.v. elkaar. Het doel hiervan is ontoelaatbare en onevenredige slijtage te voorkomen. Als de Verreiker een bocht maakt, zal het wiel in de buitenbocht meer omwentelingen maken dan de binnenbocht.
Hieronder gaan we in op mogelijke oorzaken aangaande storingen
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.19
Een kloppend geluid bij het optrekken of het schakelen onder belasting Losse aandrijflens Teveelspeling in de aandrijflijn Speling in de spiebanen van de aandrijfassen
Lawaai in het algemeen
Trillingen
Defecte flexibele steunen Algemene slijtage van de tandwielen of de lagers
Lagers van uitgaande as versleten Onbalans in de wielen Cardanas of aandrijfassen niet in balans of versleten koppelingen
Olielekkage
Defecte oliekeerringen
Eindreductiehuis (differentieel) te vol met olie, verstopte beluchting
2.2.5 Koppeling
De koppeling dient voor het onderbreken van de motor met de versnellingsbak om te kunnen schakelen. 2 uitvoeringen:
meervoudige droge plaatkoppeling vloeistofkoppeling
Lagers Voor draaiende delen en assen worden lagers gebruikt.
glijlagers wentellagers (kogellager, rollager of naaldlager)
2.2.6 Versnellingsbak
In een versnellingsbak zitten tandwielen van verschillende grote. Door deze in verschillende standen met elkaar te laten bewegen treedt er een versnelling of vertraging op. Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.20
Functies versnellingsbak: Het houden van het toerental onder verschillende omstandigheden (vooruit, opschakelen, terugschakelen en achteruitrijden). Het onderbreken van de schakeling (neutraalstand). 2.2.7 Cardan Hiermee wordt het vermogen van de versnellingsbak overgebracht op de aangedreven assen. 2.2.8 Differentieel Constructie waardoor de wielen tegelijkertijd met verschillende snelheden kunnen draaien. 2.2.9 Naafreductie
Bij naafreductie is er een eindvertraging aangebracht in de naaf van de wielen om op die manier meer kracht over te kunnen brengen op de wielen.
Deze planetaire eindvertraging heeft als voordeel dat hij erg compact is (neemt weinig ruimte in). De functie van deze vertraging is de andere onderdelen van de as te ontlasten, deze kunnen dus lichter uitgevoerd worden. Veel Verreikers zijn uitgevoerd met hydraulische vering aan de assen. Bij blokkering van de rotatie, door middel van een pal wordt de vering ingeschakeld. Wanneer de rotatie pal wordt verwijderd en de machine zwenk (roteert) 5º dan schakelt automatisch de asblokkering in.
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.21
2.2.5
Stempelinrichting
Aan de onderwagen is tevens de stempelinrichting aangebracht, de stempelinrichting bestaat uit draagbalken en stempelcilinders. De draagbalken kunnen worden uitgeschoven, en geven de machine, door ze te stempelen een groter steunvlak. De stempelcilinders maken het mogelijk de machine waterpas te stellen.
De stempelinrichting van moderne machines is uitgevoerd met een controlesysteem op de stempelbalken, deze controleren de uitgeschoven lengte van de steunbalken. Tevens zijn sensoren aangebracht die de druk op de steunbalken controleren. De gegevens van het controlesysteem worden verwerkt in de Last Moment Beveiliging van de machine. Als een steunbalk niet volledig is uitgeschoven, zal het werkbereik over die zijde minder groot zijn.
JvdH
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.22
2.3
De draaikrans
De draaikrans is de verbinding tussen de onderwagen en de bovenbouw. Het is eigenlijk een groot lager, omdat het een draaiende verbinding is. De draaikrans moet ook radiale (horizontale) krachten opnemen, bijvoorbeeld als er met een schuifblad wordt gewerkt. Ook axiale (verticale) krachten, de krachten rechtstreeks van de bovenbouw moeten worden opgenomen. In het midden is een centrale doorvoer geplaatst voor hydraulische en elektrische leidingen . Deze centrale doorvoer maakt het mogelijk om onbeperkt 360º te zwenken. Om de bovenbouw te zwenken is een hydraulische zwenkmotor gemonteerd. Het aan de onderzijde van de zwenkmotor gemonteerde tandwiel (de bonkelaar), grijpt aan in de tanden van de draaikrans. 2.4
De bovenbouw
2.4.1
De bovenbouw en giek
De bovenbouw bestaat uit een frame, met daaraan de giek gemonteerd. De giek is een benaming voor de arm die gemonteerd is om een afstand te overbruggen. Een hydraulische topcilinder kan de giek optoppen (omhoog halen) en aftoppen (omlaag laten). De giek zijn verschillende kokers die in elkaar schuiven. Het uit elkaar schuiven gebeurd door hydraulische cilinders. De giek bestaat meestal uit vier kokers (giekdelen), waarvan er drie uitschuiven, elk met een eigen hydraulische cilinder. Het is ook mogelijk dat twee cilinders geplaatst zijn, en de derde koker gesynchroniseerd (gelijk)mee gaat, hier wordt bij het derde deel een ketting toegepast. Bij enkele typen giek, is ėėn cilinder geplaatst en worden de andere delen gesynchroniseerd (gelijktijdig) door een ketting mee getelescopeerd. Buiten aan de giek, of in de giek, zijn leidingen (hydrauliek) gemonteerd, voor de compensatie cilinder of aansluitingen voor een werkbak. De compensatiecilinder houd het vorkenblad of jib (hulpmast) horizontaal, maar kan ook apart versteld worden. Aan het voorblad van de giek kunnen diverse hulpstukken gemonteerd worden zoals:
vorkenblad schuifblad jib (hulpgiek in diverse vormen) werkbak lier (winch)
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.23
2.4.2
De cabine
De cabine is de bedieningsplaats voor de machine. Hier bevinden zich de bedieningshandels ‘Joysticks’. De veelal electro-hydraulische servobesturingen bevinden zich links en rechts op de armleuningen van de bestuurders stoel.
De servobesturing rechts kan twee elementen met een dubbeleffect besturen, dit kan zijn:
op en aftoppen (optillen en neerzetten lading) de vorken (of jib) op of neer laten (compensatiecilinder)
A aftoppen B Tip the attachment plate C optoppen D Tilt the attachment plate E voor en achteruit rijden F extra functie (lieren) G Roller for extending and retracting the boom (100% proportional movement)
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.24
Door het indrukken van een schakelaar op de handel is in enkele gevallen nog een derde functie mogelijk. De servobesturing rechts kan elementen bevatten zoals:
het uit en inschuiven van de giek links en rechts zwenken
Door het indrukken van een schakelaar op de handel is ook hier een derde functie mogelijk. Let op: De bedieningshandels moeten altijd uit zichzelf in neutraal stand terugkomen. Op het dashboard bevinden zich diverse controlelampen en schakelaars. Controleer bij het aanzetten van het contact minimaal of de lampjes van laadstroom en oliedruk en handrem branden. Bij het starten moeten laadstroom en oliedruk weer uit gaan. Om de werking en functie van alle schakelaars en lampjes te behandelen, zou te type gericht zijn.
Wel heel belangrijk is het beveiligingssysteem van de Verreiker. Het beveiligingssysteem beveiligd het last moment van de Verreiker, en dient als beveiliging tegen overbelasting. Dat wil zeggen als de last (gewicht wat opgetild word) ten opzichte van de vlucht (afstand hart draaikrans hart vorkenblad horizontaal gemeten) te groot wordt, de bedieningsfuncties als, uitschuiven en aftoppen moet worden uitgeschakeld. Inschuiven en optoppen blijft dan nog mogelijk. Het beveiligingssysteem word ook wel last moment beveiliging genoemd, afgekort L.M.B. Een L.M.B. is verplicht indien het lastmoment 40.000 Nm of hoger is. Dit komt neer op het hijsen van 1.000 kg. Naast de L.M.B. met er dan trouwens ook nog een slangbreukbeveiliging worden gemonteerd op de hefcilinder. De L.M.B. is een computer die meetgegevens opneemt en berekent, en aan de hand van de uitkomst de bediening indien nodig uitschakelt. In de computer van de L.M.B. komen de volgende meetgegevens binnen:
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.25
Lengte van de giek. Deze wordt vaak gemeten met een draadje langs de giek. Giekhoek. Deze word gemeten met een hoekmeter gemonteerd aan de giek. Door middel van een berekening van de gieklengte en de giekhoek word de vlucht berekent. Door middel van een drukmeter in de topcilinder wordt de massa van de last gemeten. Bij enkele machines wordt ook de uitgeschoven lengte van de uithouders (steunbalken) en de druk in de stempels meegerekend.
Op het display brand een groen controle lampje (o k) als de beveiliging in werking is. Een geel lampje met een gevarendriehoek geeft de voorwaarschuwing van 90% aan. Het rode lampje met stop geeft de overbelasting aan. Het scherm met wijzer in groen, geel of rood geeft een aanwijzing overeenkomstig de controle lampen. . De keuzeschakelaar moet overeenkomen met de aangekoppelde hulpstukken. Bijvoorbeeld:
stand 1 stand 2 stand 3 stand 4
vorkenblad werkbak lier jib
Niet alle machines hebben hetzelfde merk beveiliging, displays verschillen vaak van elkaar. Samengevat dienen beveiligingen te zijn aangebracht om: onveilige situaties te voorkomen overbelasting te voorkomen schade te voorkomen Schakel nooit de aangebrachte beveiligingen uit! Het uitschakelen van beveiligingen is een ernstig vergrijp ingevolge de Arbo-wet en dus direct beboetbaar door de Arbeidsinspectie. Ook de aansprakelijkheid ingevolge letsel of schade heeft dus verstrekkende gevolgen. 2.5
Onderhoud
Om een Verreiker zolang mogelijk in goede staat te houden, is regelmatig onderhoud noodzakelijk. Erg belangrijk is het schoonhouden van de machine met het oog op de veiligheid van de machinist. Denk hierbij aan het uitglijden op de dekplaten en opstappen. Ook de cabinevloer moet schoon zijn, de bediening kan belemmerd worden door rond slingerende blikjes of dergelijke. Door regelmatig onderhoud kunnen schade en reparaties voorkomen worden. Onderhoud betekent dat de gehele machine regelmatig moet worden gecontroleerd met behulp van de vier zintuigen: zien, horen, voelen en zelfs ruiken. Neem dagelijks een paar minuten tijd om je machine te inspecteren. Hoe de machine precies moet worden onderhouden, staat beschreven en dus ook voorgeschreven in de machine handleiding (ook wel gebruikershandleiding en instructieboek genoemd). Het onderhoud kunnen we in principe verdelen in: dagelijks onderhoud klein onderhoud (minimaal maandelijks) groot onderhoud (minimaal jaarlijks) Dagelijks onderhoud bestaat uit: oliepeilen van de dieselmotor oliepeilen hydrauliektank koelvloeistof niveau controleren controleren vervuiling van de buitenkant radiateur controleren wielmoeren en banden controleren werking van de L.M.B. controleren werking van de stempelinrichting
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.26
controleren evt. hijsgereedschappen (voorzetstukken) en kabels
Let op : Gebruik bij het olie peilen altijd een schone pluisvrije doek. Laat voor het wegrijden de motor enkele minuten opwarmen, tenzij dit motorisch niet meer hoeft. Ook dit vindt u terug in de handleiding. Klein onderhoud (minimaal maandelijks) bestaat uit:
oliepeilen differentieel voor en achterassen oliepeilen naafreductie accu controle telescooparm (giek) invetten pennen vorkenblad invetten pennen topcilinder invetten pennen compensatie cilinder invetten pennen stabilisatoren invetten kruiskoppelingen cardanassen invetten draaikrans invetten
Groot onderhoud (minimaal jaarlijks) bestaat uit:
het inspecteren van alle bout en lasverbindingen het verversen van hydrauliekolie het verversen van de olie uit de differentieels het verversen van de olie uit de naafreductie kasten het keuren van de machine
Let op : - Lassen aan de machine is zonder toestemming van de fabrikant verboden. - Het keuren van de machine dient in het kraanboek te worden aangetekend.
Het onderhoud gebeurd niet alleen op boven genoemde termijnen, ook in tussen gelegen perioden word onderhoud verricht. Bijvoorbeeld het motorolie verversen. Meestal worden perioden van het verversen aangegeven in draaiuren. 2.6
Storingen
Bij het optreden van een storing is belangrijk de volgende punten na te gaan: welke functies uitgevallen zijn zijn er afwijkende geluiden zintuiglijk waarneembaar bij welke bewegingen treed de storing op is er iets vreemds te zien, of lekt er olie is iets warm gelopen of los getrild Storingen zijn te verdelen in: elektrische storing elektronische storing mechanische storing hydraulische storing
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.27
pneumatische storing
Hoe moet een machinist handelen als er een storing optreed: werkzaamheden op een verantwoorde manier stoppen indien mogelijk zelf de storing repareren of de technische dienst inschakelen Bij het inschalen van de technische dienst is het belangrijk dat de juiste gegevens worden doorgegeven zoals: de aard van de storing waarnemingen, gehoord, gezien, gevoeld of geroken welke onderdelen er volgens jou stuk zijn het type en serienummer van de machine en…….
het adres waar de machine zich bevindt. Dit is ook best nuttig als de technische dienst u wilt gaan helpen
3.
Stabiliteit en capaciteit
3.1
Stabiliteit
Stabiliteit en capaciteit hebben veel met elkaar te maken. Hoe groter de stabiliteit des te groter de capaciteit.
Stabiliteit betekent: Het vermogen van een voorwerp om zijn stand zelfstandig te behouden. Dit betekent dus dat het voorwerp (kraan, kapstok, enz. dus zonder invloeden van buitenaf op eigen kracht blijft staan.
In dit geval speken we over blijven staan van de Verreiker. De grote van het steunvlak van de Verreiker is mede bepalend voor de stabiliteit. Andere factoren zijn:
3.2
de massa van de Verreiker de massa van de last
de ondergrond het weer (wind)en hoe snel wij de machine bedienen (dynamische krachten)
Kantellijn
Het steunvlak ook wel genoemd de stempelbasis, wordt begrensd door een denkbeeldige lijn over het hart van de steunpunten. Deze denkbeeldige lijn noemen we de kantellijn. Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.28
In onderstaande afbeelding zien we dat dit vlak (aangegeven met stippellijn) op stempels veel groter is dan op banden.
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.29
3.3
Kantelhoek
Bij het rijden met de last moet zoveel mogelijk op vlakke en draagkrachtige ondergrond gereden worden. De kantelhoeken spelen hier en belangrijke rol. De kantelhoek komt vanaf het zwaartepunt van de Verreiker en vormt een hoek naar de loodlijn op de kantellijn. Deze hoeken komen voor aan de voorkant, achterkant en zijkant van de Verreiker. Wordt over schuine vlakken gereden dan bestaat er gevaar voor kantelen. Het zwaartepunt van de machine komt te dicht bij de kantellijn.
3.4
Stabiliteitsmoment en lastmoment (TCVT)
De stabiliteit wordt aangegeven in een moment, het stabiliteitsmoment. Vergelijk de stabiliteit van de Verreiker met de wip uit de speeltuin van vroeger. De kantellijn is het punt waarover de Verreiker kan kantelen (omwippen). Aan de linkerkant van de kantellijn bevindt zich zwaartepunt van de Verreiker, op een bepaalde afstand van de kantellijn (dit is de moeder van het kind aan de ene zijde van de wip). Aan de rechterzijde van de kantellijn bevindt zich de giek van de Verreiker waar we een last aan kunnen hangen, deze last bevind zich ook een bepaalde afstand van de kantellijn. (dit is een kind aan de andere zijde van de wip). De giek met last wordt aangegeven, als het last moment.
Wordt het kind aan de rechterzijde vervangen door een even zware moeder als aan de linkerzijde dan zal de wip gaan kantelen. Wordt de last te zwaar en de giek te lang bij de Verreiker dan veroorzaakt dit het kantelmoment.
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.30
Het stabiliteitsmoment wordt berekend met de formule: Moment = kracht x arm. In dit geval betekend dit dat de massa van de machine vermenigvuldigt wordt met de afstand a. De uitkomst wordt uitgedrukt in T/M.
Kraan-kengetal
Het kraan-kengetal wordt proefondervindelijk vast gesteld op drie verschillende plaatsen. En wel op een korte vlucht een gemiddelde vlucht en een uiterste vlucht. Deze drie sommen (dit is de uitkomst tussen de vlucht en het gewicht) worden bij elkaar opgeteld en gedeeld door drie waardoor het kraankengetal bekend wordt en dit wordt altijd uitgedrukt in Ton/Meter T/M.
Voorbeeld:
Een kraan heeft op een vlucht van 5 meter een kantelgewicht van 12 ton Dan moeten we 5 vermenigvuldigen met 12 en dit delen door de stabiliteitsfactor van 1,25.
(12X5/1,25=48 T/M
Dit moet dan drie maal herhaald worden en die drie getallen worden dan gedeeld door 3 waardoor het kraankengetal overblijft
Het lastmoment wordt ook uitgerekend met de formule: Moment = kracht x arm. Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.31
In dit geval betekend dit dat de massa van de last vermenigvuldigt wordt met de afstand b. Dit lastmoment mag natuurlijk nooit dezelfde uitkomst hebben als het stabiliteitsmoment. De Verreiker zal dan op kantelen staan. Het lastmoment mag maar 75% van het stabiliteitsmoment zijn. Als de giek uitschuift krijgen we steeds een ander lastmoment omdat de arm groter wordt.
Al deze lastmomenten zijn door ingenieurs(constructeurs) uitgerekend en samengevat in een lastvlucht tabel of hijstabel. In deze tabel worden de gieklengte, de vlucht en de bijbehorende lasten aangegeven.
De vlucht wordt gemeten vanuit het middelpunt van de draaikrans tot aan de lijn loodrecht onder de hijshaak (hart hijshaak).
3.5
De hijstabel
Bij het berekenen van de hijstabel is ervan uitgegaan dat de machine: waterpas staat de ondergrond draagkrachtig genoeg is als de Verreiker gestempeld staat met de wielen vrij van de grond Voordat met de werkzaamheden wordt begonnen moet dus een keuze worden gemaakt uit de verschillende tabellen. Veel voorkomende tabellen zijn:
vorken over voorzijde op banden vorken 360º op banden vorken 360º op stempels lier over voorzijde op banden lier 360º op stempels jib over voorzijde op banden jib 360º op banden jib 360º op stempels (een jib kan een A haak en een B haak hebben) werkbak op stempels
Naast de hijs- en heftabellen kennen we ook nog de grafieken en lastdiagrammen. Daar waar een tabel een cijfermatige reeks is welke is uitgezet in een kollommenomgeving is een diagram of een grafiek eigenlijk een dwarsdoorsnede van de waarden “massa” en “vlucht”. Als men met een hijs- of hefwerktuig niet of onvoldoende tabellen of grafieken kan beoordelen zal een ongeluk het resultaat kunnen zijn. Voorbeeld: De massa van de last weegt 1.300 kg, we willen deze last zo ver mogelijk wegzetten. We zoeken in de tabel naar 1.300kg, het blijkt dat 1300kg door vier verschillende lengten giek kan worden getild. We volgen het vak waar 1.300 kg in staat vermeld naar links tot de kolom waar de vluchten in staan vermeld. Het blijkt nu dat een vlucht van 12,5 meter gehaald kan worden.
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.32
Voorbeeld tabel: Verreiker met jib
werkbereik 360º op stempels
6.25
Voorbeeld :Verreiker met hoogwerkerfunctie
positie B haak
gieklengte 12.82 14.92
8.35
10.58
17.15
19.3 9
C1
16%
33%
50%
66%
83%
50%
66%
83%
50%
66%
83%
100 % 100 % 100 %
C2
16%
33%
C3
16%
33%
Pat positie 4 vlucht 3.5 4 4.5 5
1600 1600 1600 1600
1600 1600 1600
Collé Safety & Training: Sittard
1600 1600
1600
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.33
5.5 6 6.5 7 7.5 8 8.5 9 9.5 10 10.5 11 11.5 12 12.5 13 13.5 14 14.5 15 15.5 16 16.5 17 17.5 18
1600 1600 1600 1600
1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600
Collé Safety & Training: Sittard
1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600
1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1500 1300 1200 1100
1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1500 1300 1200 1100 1000 900 800 700
1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1500 1300 1200 1100 1000 900 800 700 650 550 450 400
Revisiedatum : 01-07-2019
1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1600 1500 1300 1200 1100 1000 900 800 700 650 550 450 400 300
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.34
3.6
Hoogtediagram
Een hijstabel gebruiken we altijd in combinatie met een hoogte diagram. Als we het gewicht (massa) van de last weten kunnen we de vlucht bepalen in de tabel. In het hoogte diagram kan dan bepaald worden welke uiterste hoogte nu gehaald kan worden op deze vlucht.
22 20 18 17.5 16 14 12
10 8 6
4 Jvd H
2
20
18
16
14 13 12
10
8
6
4
2
We bepalen de vlucht van 12.5 meter, trekken een rechte lijn omhoog het diagram in, tot de kromme lijn van de B -haak, zetten hier een punt en trekken de lijn naar links tot de lijn waar de hoogte op staat aangegeven. De hoogte is nu bepaald op ±17.5 meter. Klassikale vraag:
Collé Safety & Training: Sittard
Hoeveel massa kunnen we op 16 meter nog heffen met het vorkenbord en wat is dan nog de haalbare hoogte? Raadpleeg de hiervoor verstrekte documenten.
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.35
3.7
Vrije vlucht
Bij het verplaatsen van lange lasten krijgen we te maken met vrije vlucht. De vrije vlucht wordt gemeten vanaf de hijshaak tot aan het eerste aangrijpende deel van de Verreiker. Hebben we de giek heel laag dan zal de vrije vlucht een lengte hebben van, hart hijshaak tot aan de stempel van de Verreiker. Hebben we de giek heel hoog dan zal de vrije vlucht een lengte hebben van, hart hijshaak tot aan de giek. De vrije vlucht moet worden bepaald als, een lange last rondgedraaid moet worden in de hijshaak. Als de vrije vlucht niet groot genoeg is zal de last de Verreiker raken en kan niet rondgedraaid worden. 3.8
Draagkracht van de ondergrond (TCVT)
De ondergrond waarop we rijden of stempelen met de Verreiker moet altijd stevig genoeg zijn. Als de Verreiker zal wegzakken, dan zal het zwaartepunt dichter bij de kantellijn komen en bestaat er gevaar voor kantelen. Aan de voorwaarden van de hijstabel is dan ook niet meer voldaan, deze is immers berekent op een horizontale opstelling van de machine. Het berekenen van de draagkracht van de ondergrond is niet eenvoudig, er zijn veel verschillende grond soorten. Waar een machinist ook veel mee te maken heeft, is dat in de ondergrond gegraven is en weer dicht gegooid. Dit is natuurlijk erg verraderlijk. Het is dus altijd noodzakelijk voordat men de Verreiker opstelt of met last verrijd, te informeren of de ondergrond draagkrachtig genoeg is en of er geen putten of leidingen in de grond zitten. Met hoeveel massa draagt nu de Verreiker op de ondergrond? Een Verreiker weegt al snel 14.000 kg (14 ton), verdelen (delen) we dat over de vier stempels, dan is dit per stempel 14: 4 = 3,5 ton per stempel. We onderscheiden twee soorten drukken dit zijn: statisch (alles staat stil) dynamisch (bewegend) Dynamisch hebben wij het meest mee te maken, de giek beweegt en soms stoppen we plotseling op of af. De krachten kunnen dan oplopen tot 2,5 maal het statische, in dit geval tot 2,5 x 3,5 = 8.75 ton. Als nu de stempel van de Verreiker een oppervlakte had van 1 vierkante meter (lxb), dan was de druk 8,75 ton/m², maar zoals we weten is de stempelplaat van de Verreiker veel kleiner. De kracht zal nu op de ondergrond veel groter zijn. Stel de plaat is 30 centimeter breed en 40 centimeter lang, de oppervlakte van deze plaat is dan 0,3 x 0,4 = 0,12 m². Delen we nu de druk in de ene stempel 8,75 ton door 0,12m² dan is de druk op de onder grond 72,91ton/m² (73 ton/m²) In veel gevallen wordt de maximale stempelbelasting al aangegeven in de machine handleiding.
Voorbeeld van berekening: De maximale stempelbelasting bedraagt 12,5 ton, de stempelplaten zijn 500 mm x 500 mm. Draagkracht op de ondergrond = 12,5 ton : 0,25 m² = 50 ton/m² Veengrond heeft maar ± 3 ton/m² gronddruk, er zijn dus grotere schotten nodig. Zandgrond heeft ongeveer een gronddruk 20 ton/m² er zijn dus nog vaak schotten nodig. Klinkerbestrating met verharde ondergrond komt tot 200 ton/m² hier kan dus met de gewone plaatjes worden gestempeld. Om te bepalen hoeveel de ondergrond ongeveer kan dragen, dan kunnen we gebruik maken van bijvoorbeeld een staaf betonijzer met een doorsnede van 12 mm. Deze staaf heeft een oppervlakte van ± 1cm². Drukt men met een kracht van 10 kg op deze staaf, dan geeft dit een kracht van 10 kg/cm², dit is 100 ton/m². Om een kracht van 10 kg uit te oefenen blijft natuurlijk een schatting, maar zakt de staaf in de grond dan moeten toch grotere schotten gebruikt worden.
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.36
3.9
Het weer en de wijze van bedienen
Het weer kan ook invloed hebben op de stabiliteit van de machine. Een last met een groot oppervlak vangt veel wind deze wind veroorzaakt een stuwdruk tegen de last, het lastmoment zal dan groter worden en er bestaat gevaar voor kantelen. De wind snelheid wordt aangegeven in m/sec of in windkracht op de schaal van beaufort. De windkracht kan per regio opgevraagd worden bij het K.N.M.I. en wordt gemeten op 10 meter hoogte. Aandachtspunten bij het hijsen als er veel wind staat zijn:
hijs een last ook niet onnodig hoog geleid de last met een stuurlijn houd het smalste gedeelte van de last, in de wind
De snelheid van bedienen kan ook invloed hebben op de stabiliteit van de machine. Bij snelle bewegingen en plotseling stoppen, treden er dynamische krachten op, deze vergroten ook het lastmoment. Als bijvoorbeeld bij volle snelheid aftoppen de beveiliging in werking treed, bestaat de kans dat de dan optredende dynamische krachten de machine doen kantelen. Bij het bedienen van de machine moet er op worden gelet dat er rustig begonnen wordt met:
3.10
optoppen en rustig wordt gestopt met optoppen rustig wordt begonnen met aftoppen en rustig wordt gestopt met aftoppen rustig wordt begonnen met zwenken en rustig wordt gestopt met zwenken rustig wordt begonnen met rijden en rustig wordt gestopt met rijden
De massa van de last
Het vooraf kunnen bepalen wat een last weegt is belangrijk. De machinist heeft dit gegeven nodig om zijn opstelpositie te kiezen en voor de juiste sterkte van zijn hijsgereedschap. Bij een groot aantal producten zal de massa bekend zijn. De massa en afmetingen staan dan vermeld op het materiaal of staan vermeld in de bijgeleverde product informatie. In enkele gevallen wanneer geen massa en afmetingen bekend zijn zal de machinist dan zelf deze gegevens moeten bepalen. Het is voor de machinist onmogelijk om ingewikkelde vormen en afmetingen ter plaatse even uit te rekenen. Een machinist kan op drie manieren aan zijn gegevens komen dit zijn:
de gegevens staan op het product vermeld, of op bijgeleverde informatie. hij maakt een inschatting van de afmetingen en de massa. hij meet de maten op en berekend de massa.
Het inschatten van maten en massa en is moeilijk, het vereist inzicht, kennis en ervaring van diverse materialen. Bij het inschatten kan men bijvoorbeeld eerst bedenken of men een lengte van 1 meter met de hand kan tillen. Bepaal wat je zelf kunt tillen, is dit 30 kg, 40 kg, of zelfs 50 kg, of wat je denkt dat die meter weegt, vermenigvuldig dan het bepaalde soortelijke massa met de lengte van het voorwerp. De uitkomst zal dan naar inschatting de massa van het voorwerp zijn. Vraag: Wat is de totale massa van 250 stenen als 1 steen 2 kilogram weegt? Elk materiaal heeft zijn eigen massa per volume. Als we een steen, een blokje hout en een blokje ijzer met allen dezelfde afmetingen naast elkaar leggen, dan zal het ijzer het zwaarste zijn en het blokje hout het lichtst. Elk materiaal heeft zijn eigen soortelijke massa (s.m) (gewicht per soort). Willen we de massa berekenen dan moeten we het volume van het voorwerp vermenigvuldigen met de soortelijke massa.
Gewicht cq. massa van de last = Volume x Soortelijke Massa
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.37
Volume wordt berekend door: lengte x breedte x hoogte Lengte = 1 meter (of 1 decimeter, 1 centimeter, 1 millimeter) Lengte x breedte = 1 m² (vierkante meter) Lengte x breedte x hoogte = 1 m³ (kubieke meter) Meest voorkomende soortelijke massa’s zijn: zand 1.600 kg/m3 gewapend beton 2.500 kg/m 3 vurenhout 580 kg/m3 zwaar hout Azobe 1.100 kg/m 3 staal 7.800 kg/m3 kalkzandsteen 2.000 kg/m 3
(1,6) (2,4) (0,6) (1,1) (7,8) (2,-)
Vraag: Een betonbalk is 3 meter lang, 30 centimeter breed en 25 centimeter hoog. Wat is de massa (gewicht) van deze betonbalk? 3.10.1 De massa van een rond voorwerp (TCVT) Bij het uitrekenen van een rond voorwerp hebben we te maken met de omtrek of oppervlakte van een cirkel. Om de omtrek te berekenen gebruiken we π x diameter (π = 3,14). De omtrek van een rond voorwerp is dus ruim drie maal de diameter. Berekenen we de massa van een buis, dan kunnen we de omtrek gebruiken als breedte, de dikte van de wand als hoogte en de lengte blijft natuurlijk lengte. De massa van een buis wordt bepaalt met de formule: π x diameter x dikte x lengte x s.m Vraag: Een stalenbuis is 4 meter lang. 80 centimeter doorsnede en heeft een wanddikte van 4 millimeter. Wat is de massa (gewicht) van deze buis? Bij het uitrekenen van een massief rond voorwerp gebruiken we een formule om de oppervlakte van de platte zijde te bepalen. Deze formule luid: ¼π x d², dit staat eenvoudig gezegd voor 0,785 x diameter x diameter. De massa van een massief rond voorwerp wordt bepaald met de formule: ¼π (0,785) x diameter x diameter x lengte x soortelijke massa Vraag: Een betonnen kolom is 3 meter lang en heeft een doorsnede 40 centimeter. Wat is de massa (gewicht) van deze kolom? Er bestaan nog een groot aantal andere vormen zoals driehoeken, veelhoeken, bogen, enz.Om deze vormen te behandelen zou de lesstof te uitgebreid worden daarom beperken we ons tot rechthoeken en cirkels.
4
Veilig werken
Voor dat men begint met het werken met de Verreiker dient men bekent te zijn met de werking van de machine. In het instructieboek of machinehandleiding
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.38
staat beschreven hoe de machine bedient moet worden. Inspecteer de Verreiker dagelijks voordat u deze gebruikt. Een visuele inspectie rondom de Verreiker kost maar weinig tijd, en kan schade of ongelukken voorkomen.
Nr.
Activiteit
Risico
Maatregelen
1e verantwoordelij ke
1
Rijden op openbare weg zonder last
Aanrijdinggevaar wegens slecht zicht
Lepels omhoog klappen en borgen
Machinist
2
Bedienen van verreiker
Onjuiste handelingen Foutief inzicht
Certificaat verplicht Leeftijd: minimaal 18 jaar Instructie op specifieke machine
Planning
3
Bedienen van verreiker
Defect aan LSI
Werk stoppen TD waarschuwen
Machinist
4
Rijden met last
Kiepen van machine
Rijden met ingetrokken mast Last vlak boven de grond
Machinist
5
Rijden met last
Last valt van lepels
Vastsjorren van last
Machinist
6
Transport over terrein
Transportsnelheid Obstakels Nauwe doorgangen
Routeverkenning Overleg met uitvoerder
Machinist
7
Rijden over bouwterrein
Wegzakken
Rijplaten gebruiken
Machinist
8
Werken met hijsarm
Losschieten last
Gekeurd / gecertificeerd hijsgereedschap gebruiken.
Machinist
9
Werken met hijsarm
Losschieten hijsarm
Hijsarm borgen Instructie gebruik hijsarm
Machinist
10
In / uitstappen
Vallen
Gebruik van op machine aanwezige voorzieningen
Machinist
11
Werken met verreiker
Last te zwaar
Overleg met uitvoerder Overleg met klant
Machinist
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.39
4.1
Voorbereiding van de werkzaamheden
Voor de aanvang van de werkzaamheden moet er eerst overleg zijn tussen de machinist en de verantwoordelijke medewerker van de opdrachtgever, vaak is dit de uitvoerder op de bouwplaats. In de werkbespreking zullen gegevens bekent worden als:
welke lasten moeten er verplaatst worden waar moeten de lasten geplaatst worden wat zijn de massa en van deze lasten hoe moeten de lasten worden aangeslagen is de ondergrond stabiel, geen leidingen of putten wie gaat de last aanslaan en begeleiden is de hulpkracht bekent met de werkwijze en volgorde worden er persoonlijke beschermingsmiddelen gedragen
Veel locatie werken met een LMRA
4.2
Opstellen van de Verreiker
Alvorens u de Verreiker gaat opstellen dient u bekend te zijn met de draagkracht van de ondergrond, dit geld zowel voor het werken op banden als het werken op stempels. Andere aandachtpunten voor het kiezen van een opstelplaats zijn:
indien mogelijk zicht op het werk is de vlucht toereikend t.o.v. massa last en hijshoogte is 360º roteren mogelijk kan er volledig gestempeld worden heeft de giek vrije zwenkruimte zijn er geen bovengrondse leidingen
Als er een opstelplaats gevonden is kan met het opstellen worden begonnen. veilig en op de juiste wijze opstellen van de Verreiker, kan men als volgt te werk gaan:
Voor het
schuif de steunbalken volledig uit, en houd tijdens het uitschuiven zicht op de steunbalken. ondergrond onder de stempelplaten moet vlak zijn. plaats alle steunen op de grond, en houd tijdens het plaatsen zicht op de steunen. stempel de machine waterpas af, wielen vrij van de ondergrond. stap uit, loop een rondje om de machine, controleer of de balken volledig uitgeschoven zijn, alle steunen de machine dragen en de wielen vrij van de grond staan. stel de beveiliging in op het juiste L.M.B programma (code) (positie) en test deze op juiste werking. maak een proefdraai, controleer hierbij de vrijloop van het contragewicht en de giek. controleer ook of de stempels niet verzakken.
Er zijn enkele typen Verreikers, waarbij het niet noodzakelijk is dat alle steunbalken volledig uitgeschoven staan. Het beveiligingsprogramma wordt dan automatisch aangepast. Draait men in de
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.40
richting van de niet geheel uitgeschoven steun, dan treed de lastmomentbeveiliging inwerking, er kan dan alleen nog, de giek ingeschoven en opgetopt worden. Let op:
Stel de Verreiker nooit te dicht op bij een talud. Afhankelijk van de stabiliteit van de ondergrond kan een vuistregel gehanteerd worden. Deze luid: de afstand van de rand van de afgraving tot de eerste ondersteuning van de Verreiker moet minimaal gelijk zijn aan de diepte van de afgraving.
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.41
4.3
Communicatie
Communiceren is erg belangrijk, door elkaar niet goed te begrijpen, bij hijs- en hefwerkzaamheden, zijn in het verleden veel ongelukken gebeurd. In de meeste gevallen heeft de machinist te maken met de hulpkracht ofwel aanpikker of rigger genoemd. Het communiceren kan gebeuren door, met elkaar te spreken, maar ook door handgebaren (armseinen) of het gebruik van portofoons. Armseinen worden veel toegepast. In de Arboregeling (hoofdstuk 8) staan enkele armseinen omschreven. Armseinen zijn ook veel in afbeeldingen te zien, maar zijn vaak onduidelijk of verschillen van elkaar. De meest gebruikte armseinen zijn:
beginnen stop
vieren
hijsen/heffen
roteren naar rechts roteren naar links optoppen aftoppen in telescoperen uit telescoperen rijden vooruit
rijden achteruit
- steek beide duimen omhoog. - steek een vlakke hand recht naar voren met een omgeheven arm. - maak met een gestrekte arm een draaiende beweging naar beneden. - steek een gestrekte arm recht omhoog en maak een draaiende beweging met de hand. - gestrekte arm zijwaarts naar rechts. - gestrekte arm zijwaarts naar links. - maak bewegingen met de onderarm richting giek. - maak bewegingen met de onderarm van de giek af. - beweeg beide duimen wijzend naar elkaar toe. - beweeg beide duimen wijzend van elkaar af. - maak draaiende bewegingen met de onderarm naar je toe. - maak draaiende bewegingen met de onderarm van je af.
Een goede aanpikker voldoet aan de volgende voorwaarden:
4.4
geeft genormaliseerde armseinen is bekend met het aanslaan van lasten staat in het zicht van de machinist loopt achter de last aan (bij achteruit lopen bestaat gevaar op struikelen) begeeft zich niet tussen de last en obstakels begeeft zich niet op of onder de last begeleid de last met een stuurlijn (touw) heeft inzicht in de werkzaamheden draagt persoonlijke beschermingsmiddelen
Verplaatsen van de last
Wanneer een machinist een last wil verplaatsen moet hij controleren of deze juist is geborgd en veilig kan worden opgenomen. Als de last verplaatst wordt let dan op het volgende: houd de last zo goed mogelijk in het zicht til de last niet onnodig hoog let op de gegeven armseinen laat loszittende delen niet over de grond slepen blijf geconcentreerd tijdens het verplaatsen van de last
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.42
4.5
Aanslaan van de last
Het aanslaan van de last: bepaal de massa van de last kies het juiste hulpgereedschap en maatregelen let op de juiste buitenhoek (of tophoek) scherm scherpe hoeken af Kantel een last altijd naar de machine toe. Van de machine af kantelen kan omvallen tot gevolg hebben of de last kan, doordat de vlucht wordt vergroot, niet meer weggepakt worden. Zijdelinks kan natuurlijk ook. Bepaal het zwaartepunt van de last, en maak het hijsgereedschap zo vast dat de last niet omvalt maar opgevangen wordt door de tegenover geplaatste leng (zie voorbeeld). Controleer of de hoogte haalbaar is met het hoogtediagram. 4.6
Rijden met de Verreiker
Het rijden met of zonder last is aan voorschriften van de fabrikant gebonden, en beschreven in de gebruikershandleiding of instructieboek van de machine. Omdat niet iedereen de handleiding kent, geven wij hierna een samenvatting van de belangrijkste gegevens. Rijden met de Verreiker kunnen we onderverdelen in: rijden op de openbare weg rijden met lasten Voor het rijden op de openbare weg gelden dezelfde verkeersregels als voor alle andere weggebruikers. Om op de verharde weg te kunnen rijden moet de hydraulische rotatie geblokkeerd zijn. Het veringsysteem is per type Verreiker verschillend, hiervoor dient men het meegeleverde instructieboek te lezen. Rijden met last kan op verschillende manieren: Rijden met vorkenbord. Rijden met vorkenbord kan zowel over de voorzijde als roterend.
Let op het volgende: Zet de vorken altijd zo breed mogelijk. Breng de vorken altijd evenredig onder het zwaartepunt. Zorg voor een stabiele en vlakke opstelling van de Verreiker. Houd het vorkenblad altijd horizontaal. Wees voorzichtig met lange lasten, ze kunnen de Verreiker snel uit balans brengen Vraag om begeleiding als er bij lange lasten geen overzicht is op de uiteinden of achterzijde van de last. Houd de lading altijd strak tegen het vorkenbord. Pas de rijsnelheid aan en kies het juiste programma van de beveiliging.
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.43
4.7
Rijden met hangende lasten
Rijden met last hangende aan de jib is toegestaan over de voorzijde van de Verreiker, en de rotatie borging ingeschakeld. Bekijk van te voren de route, de Verreiker is nu veel langer en hoger. Let ook op bovengrondse leidingen en de draagkracht van de ondergrond. Laat zo nodig lange lasten begeleiden. Let op het volgende:
Houd de last zo laag mogelijk. Rijd niet harder dan volgens de gebruikershandleiding is toegestaan, meestal is dit stapvoets. Kies het juiste programma van de beveiliging (bijvoorbeeld de L.M/B.). Rijdt met de stempels uit en de stempelvoetjes net boven de grond. Bij ingeschakelde rotatieborging zal de achteras pendelen, wordt de borging verwijderd dan zal na 5º roteren de blokkering van de as weer inwerking treden. Bij het rijden met lier zal de last snel uitzwaaien, het kruislings borgen van de last aan de onderwagen is nu noodzakelijk.
Let op:
4.8
Bij rijden zonder last en met opgeheven giek, gelden dezelfde voorwaarden. Laat nooit bij het rijden met opgeheven giek losse kettingen of hijsbanden in de jib hangen, deze gaan slaande bewegingen maken, en veroorzaken gevaar voor mens en machine. Algemene veiligheidsvoorschriften
Algemene veiligheid is belangrijk en heeft betrekking op zowel het bedienen van de machine als de persoonlijke veiligheid. Voor het werken met de machine zijn dit:
hijs of zwenk nooit over personen of bouwketen laat nooit iemand meereizen met de last blijf altijd correct achter de bediening zitten verlaat de cabine nooit als er een last in de machine hangt laat geen onbevoegde personen toe in de draaicirkel van de machine nooit meer dan één last te gelijk hijsen bij wind een stuurlijn gebruiken bij langere gieken, zwenkbewegingen extra rustig uitvoeren
Denk bij persoonlijke veiligheid aan:
het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen (P.B.M’s) helm, veiligheidsschoenen, werkhandschoenen, werkkleding, gehoorbescherming niet tussen last en obstakels begeven let op struikelgevaar let op uitglijden niet binnen draaicirkel van de machine komen niet onder de last door lopen achter de last aanlopen stuurlijn niet om de hand slaan zichtbaar opstellen voor de machinist niet zonder toestemming van de machinist op de machine komen
Motiveer omstanders een helm en veiligheidsschoenen te dragen, doe dit door:
zelf altijd een helm en veiligheidsschoenen te dragen
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.44
te wijzen op de gevaren te wijzen op de boetebepalingen van de arbeidsinspectie te wijzen op de persoonlijke aansprakelijkheid (o.a. gevolgen WAO etc.) te wijzen op de aanduidingborden te wijzen op specifieke veiligheidsregels en systemen (o.a. V.C.A.)
In de Arbo-wet staan alle wettelijke verplichtingen omtrent veiligheid, gezondheid en welzijn op de werkplek. Om alle bepalingen uit het hoofd te kennen zou te veel zijn. Onthoud wel: de werkgever is verplicht beveiligingen aan te brengen de werknemer is verplicht beveiligingen te gebruiken Belangrijk om te onthouden dat beveiligingen nooit mogen worden uitgeschakeld. 4.9
Veilig achterlaten van de machine
Aan het einde van de werkdag is het noodzakelijk dat de machine veilig wordt achtergelaten. Let erop dat de: giek volledig is ingeschoven (indien mogelijk in transporttoestand) hijsgereedschappen zijn opgeruimd motor is afgezet en de cabine afgesloten machine veilig onbeheerd staat (eventueel markeren) alle voorzetstukken veilig geparkeerd en gemarkeerd
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.45
5
Het milieu
5.1
Persoonlijk
Verantwoord omgaan met het milieu is een belangrijke zaak. Persoonlijk kunt u er aan meewerken het milieu te behouden. Denk bijvoorbeeld aan het verzamelen van eigen vuil zoals: bekertjes, blikjes en verpakkingsmateriaal.
Deponeer uw eigen afval en werkafval in de daarvoor bestemde containers.
5.2
De machine en het milieu
De Verreiker bevat veel schadelijke stoffen en materialen die belastend zijn voor het milieu. Het verantwoord met deze schadelijke materialen omgaan, is van groot belang voor het behoud van het totale milieu.
Aandachtspunten voor het verantwoord omgaan zijn:
tank zoveel mogelijk af op een vloeistof dichte vloer. gebruik bij het tanken op locatie een trechter en absorptiematten. ruim gemorste olie direct op. ververs olie niet binnen de voorgeschreven termijn. vang de afgewerkte vloeistoffen op in daarvoor bestemde tanks. lever afgewerkte vloeistoffen en materialen in bij erkende bedrijven.
Beperk het brandstofgebruik en de geluidsoverlast door met de machine:
te werken met een zo laag mogelijk toerental. rustig te rijden. rustig werkzaamheden uit te voeren. tijdens stilstand van de machine de motor stop te zetten.
Zorg dat er geen onbeschermde omstanders en of voorbijgangers zijn bij overslag van milieubelastende stoffen 5.3
Olielekkage
Indien er toch olielekkage plaatsvindt, onderneem dan het volgende:
verplaats de machine niet meer. voorkom dat een ander de machine verplaatst en verwijder de contactsleutel. beperk de uitstroom van de lekkage door deze in te dammen en op te vangen met bijv. zand, absorptiekorrels, lappen of een milieupakket. probeer de lekkage op te sporen en af te stoppen. meld de lekkage, en de locatie bij de werkgever. geef duidelijke informatie omtrent de ernst van de lekkage en meld of er externe hulp nodig is. Collé Safety & Training: Revisiedatum : Indentificatiecode: Blz.46 Sittard 01-07-2019 S&T-VER H
Samenvatting / Begrippen
Werklast
Maximaal toelaatbare last van de machine
Gebruiksfactor
De wijze waarop je de last aanslaat
Breuklast
De veiligheidsfactor of het moment waarop een hijsgereedschap breekt
Stabiliteit
Dat de kraan zelfstandig kan blijven staan
Stempelbasis
Maximaal uitgeschoven stempels van hart stempelpoot tot hart stempelpoot
Kantellijn en hoek
Voorover, achterover en zijwaarts
Stabiliteitsmoment
Kracht x arm x 75%
Kantelmoment
Moment dat een machine kantelt
Hijsgereedschap
Voor het opnemen van de last en ander hijsgereedschap
Hijsmiddelen
Alles wat in kraanboek staat (machine, lierkabel, voorzetstukken, hijsblok etc.)
Bedrijfslast
Last incl. hijsgereedschappen
Hijslast
Bedrijfslast incl. hijsmiddelen
Vlucht
Hart draaikrans hart hijshaak (zwaartepunt v.d. last)
Vrije vlucht
De ruimte die nodig is om met de machine te draaien
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.47
Bijlage 1 Lijst met afkortingen LMB : Last Moment Beveiliging WLL : Working Load Limit (Maximale werklast) SWL : Safe Working Load ISZW : Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegen ILT : Inspectie Leefomgeving en Transport TCVT : Toezicht Certificatie Verticaal Transport VVT : Vereniging Verticaal Transport ALK : Autolaadkraan MK : Mobiele Kraan MTK : Mobiele Torenkraan VRK : Verreiker
Collé Safety & Training: Sittard
Revisiedatum : 01-07-2019
Indentificatiecode: S&T-VER H
Blz.48