Issuu

De stadsbril

Een hulpmiddel voor een stadvriendelijke kijk op Chiro

Inleiding De stadsbril... ¿Que? Met de stadsbril wil de stadscommissie een belangrijk hulpmiddeltje aanbieden voor een stadsvriendelijke kijk op Chiro. Hiermee willen we iedereen in de Chiro bewustmaken van de eigenheid van chirowerking in de stad1. Que? In 2007 raadpleegde de stadscommissie diverse activiteiten en documenten en beoordeelde ze op hun stadsvriendelijkheid. Zo bekeken we de begeleidingsbundels van verschillende cursussen zoals SB, IK en het afdelingsbivak. Ook het tochtenboek en het groepsleidingboek bekeken we van naderbij. Hield je er rekening mee dat stadsgroepen vaak minder leden hebben? Hoe kan je 1

een spel voor 20 tito’s aanpassen aan een groep met 6 tito’s? Heeft iedereen er Chirokleren?Beschikken chiro’s in de stad over een bos in de buurt? Hebben zij genoeg leiding om een groepsleider te kiezen? Kan je ook een survivaltocht organiseren in de stad? In het mapje dat voor je ligt, vind je per bekeken item enkele tips om jouw activiteit of uitgave aan te passen aan leiding en groepen voor chirogroepen in de stad. Vaak zullen deze tips niet alleen gelden voor chirogroepen in steden, maar ook waardevol zijn voor andere groepen.

dat je een handig overzicht krijgt om in jouw werking ook op maat van stadsgroepen te werken. Heb je zelf nog tips hoe het beter kan? Laat ze ons weten zodat we ze mee kunnen opnemen!

Veel succes ermee! De stadscommissie

Deze map vullen we verder aan in de loop van volgend werkjaar. We hopen

Niet alleen de grootsteden zoals Brussel, Gent of Antwerpen maar ook kleinere centrumsteden zoals Oostende, Roeselare, Aalst, Genk, Hasselt, Mechelen, Turnhout, Sint-Niklaas, Leuven, Kortijk en Brugge

De stadsbril

Een hulpmiddel voor een stadvriendelijke kijk op Chiro

Organiseer jij een SB?

ALGEMEEN

formulieren laten kopiëren of slogans zoals ‘Schrijf je snel in want de plaatsen zijn beperkt’ kunnen twijfelaars afschrikken. x Verkleedkledij meenemen of verkleed komen naar een SB is niet voor iedereen of elke cultuur evident. Zorg zelf voor wat attributen voor de deelnemers. x Moet iedereen in Chirokledij komen?

Uitnodiging voor de cursus x Gebruik geen te zware taal zoals bijvoorbeeld ‘met nadenkers over de wortels van onze Chiro’. x Spreek niet altijd over Chirofreaks, Chirofanaten, Chirosfeer, Chirosausje, … x Zorg voor zo weinig mogelijk drempels. Chiro’s zelf extra inschrijvings-

Zangstonde x Zeg niet: “De Notenkraker zit in het borstzakje van ons Chirohemd”. Zowel het hemd als De Notenkraker zijn geen vanzelfsprekendheid. x Zorg voor teksten en melodieën van Chiroliedjes, niet iedereen kent ze uit zijn hoofd…

Ongetwijfeld gaan er ook mensen uit een stadsgroep mee op jouw SB. Met onderstaande suggesties maak jij je SB stadsvriendelijk. Hiervoor bekeken wij de nationale SB bundel en de bundel van verbond Brussel.

x Is er alleen sfeer wanneer iedereen heel het repertoire aan Chiroliedjes kan meezingen of knalt het pas echt wanneer er ook andere toffe chansons en R&B nummers in je zangstonde opgenomen worden? x Pas op met typetjes die de liedjes aanbrengen, misschien zit er wel zo’n typetje in de leidingsploeg van een van je deelnemers of is het de mama of papa van iemand uit de Chiro. Thema x Pas op met typetjes, misschien zit er wel zo’n typetje in de leidingsploeg van een van je deelnemers of is het de mama of papa van iemand uit de Chiro. We denken aan Mo met joggingbroek en witte sokken, ma Flod-

der, Kelly de marina … Varia x Kan iedereen op je cursus mee eten zonder daarbij problemen te krijgen met zijn principes of geloof? x Chirotaal is niet voor iedereen begrijpbaar. Laver, tafelmoment, dagklapper, leefgroep, … verduidelijk op tijd en stond.

SPECIFIEK VOOR SB Afdelingen x In heel wat stadsgroepen voegt men afdelingen samen. Vergeet deze keto’s, ketia’s, tipta’s, speelrakkers, … niet aan

bod te laten komen. Bvb wanneer je de groeilijn behandelt kan je met volgende vraag werken: ‘Kunnen ketia’s kiezen of ze op een aspibivak of een ketiweekend meegaan?’ x De opbouw van een jaar komt uitvoerig aan bod tijdens de groeilijn, van kennismaking over opbouw tot bloei. In heel wat stadsgroepen sluiten er tijdens het jaar of net voor het kamp nog nieuwe kinderen aan. De groepen vinden dat niet erg. Aandacht voor het onthaal van die nieuwe kinderen in de groep kan op een SB aan bod komen. Netwerk x Op SB is er heel wat aandacht voor het netwerk rond een Chirogroep. Omtrent ouders willen we jullie een bedenking meegeven. Ga er niet vanuit dat alle ouders overal zo betrokken zijn op de Chiro en eender wanneer kunnen inspringen. Sommige ouders weten bijgod niet waar hun kinderen in het weekend

heen gaan… Misschien ook eens denken over hoe de Chiro voorstellen aan mensen die het niet kennen. Diversiteit x Stellingen omtrent diversiteit komen in heel wat blokken aanbod, toch heeft de individuele leefgroepbegeleiding nog de vrijheid om er iets mee te doen, of net die stelling aan de kant te laten. Wij zouden er voor pleiten om die stellingen zeker aan bod te laten komen. We willen er ook voor pleiten om het repertorium aan stellingen of momenten dat er ingegaan wordt op diversiteit binnen de Chiro zeker niet te verminderen.

De stadsbril

Een hulpmiddel voor een stadvriendelijke kijk op Chiro

Organiseer jij een IK?

ALGEMEEN

zoals ‘Schrijf je snel in want de plaatsen zijn beperkt’ kunnen twijfelaars afschrikken. x Verkleedkledij meenemen of verkleed komen naar een SB is niet voor iedereen of elke cultuur evident. Zorg zelf voor wat attributen voor de deelnemers. x Moet iedereen in Chirokledij komen?

Uitnodiging voor de cursus

Zangstonde

x Gebruik geen te zware taal zoals bijvoorbeeld ‘met nadenkers over de wortels van onze Chiro’. x Spreek niet altijd over Chirofreaks, Chirofanaten, Chirosfeer, Chirosausje, … x Zorg voor zo weinig mogelijk drempels. Chiro’s zelf extra inschrijvingsformulieren laten kopiëren of slogans

x Zeg niet: “De Notenkraker zit in het borstzakje van ons Chirohemd”. Zowel het hemd als De Notenkraker zijn geen vanzelfsprekendheid. x Zorg voor teksten en melodieën van Chiroliedjes, niet iedereen kent ze uit zijn hoofd… x Is er alleen sfeer wanneer iedereen

Aan een IK nemen leiding deel uit verschillende groepen, ook uit stadsgroepen. Op basis van de deelnemersbundel formuleerden wij onderstaande adviezen die ervoor zorgen dat jouw IK hen niet vergeet!

heel het repertoire aan Chiroliedjes kan meezingen of knalt het pas echt wanneer er ook andere toffe chansons en R&B nummers in je zangstonde opgenomen worden? x Pas op met typetjes die de liedjes aanbrengen, misschien zit er wel zo’n typetje in de leidingsploeg van een van je deelnemers of is het de mama of papa van iemand uit de Chiro.

Thema x Pas op met typetjes, misschien zit er wel zo’n typetje in de leidingsploeg van een van je deelnemers of is het de mama of papa van iemand uit de Chiro. We denken aan Mo met joggingbroek en witte sokken, ma Flodder, Kelly de marina …

Varia x Kan iedereen op je cursus mee eten zonder daarbij problemen te krijgen met zijn principes of geloof? x Chirotaal is niet voor iedereen begrijpbaar. Laver, tafelmoment, dagklapper, leefgroep, … verduidelijk op tijd en stond.

SPECIFIEK VOOR IK spelen maken x “Verdeel je groep in vijf kleine groepjes” “… oepsie, we zijn maar met vijf rakwi’s op zondag”, … Komen spelen voor kleine groepen aan bod op je IK? x “ikke alleen voor 12 speelclub, shit daar gaat mijn ‘wie-wordt-speelclubkoning-spel?’ met zeven posten en drie pakkers”. Sommige groepen hebben per afdeling maar één leid(st)er. Is er voldoende aandacht voor het opvangen van die beperking door bijvoorbeeld leden die bepaalde rollen in het spel opnemen, een cassette die

de uitleg van een leid(st)er vervangt, … x “dit spel spelen we op een groot grasveld”, “voor dit spel trekken we even naar het bos”, … Uitspraken die bij leiding in de stad misschien even de wenkbrauwen doen fronsen. Komt creatief omgaan met lokalen en terreinen aanbod? Want niet iedereen heeft alle verschillende terreintypes binnen handbereik. x “leden hebben gepaste kledij en het nodige materiaal mee”. Zorg ervoor dat de verwachtingen tav leden niet te hoog zijn (verkleedkleren, extra materiaal). Voor sommige gezinnen uit een meer kwetsbaar milieu schrikt het soms af. Diversiteit x We willen ervoor ijveren om diversiteit binnen de Chiro voldoende aan bod te laten komen op een IK. Let op met opdrachten en voorbeelden, ga er niet eenzijdig vanuit dat al je deelnemers uit een typisch Vlaams middenklasse

gezin komen. Op deze manier vermijd je opdrachten als deze: ‘noem 5 verschillen tussen een Turks gezin en je eigen gezin’. x We willen ook dat op IK het volgende wordt bereikt. Nieuwe leiders en leidsters zijn zicht bewust van het belang hun leden en hun achtergrondsituatie goed te leren kennen. Dat hoort bij de begeleidingshouding. Op die manier zullen ze meer op maat van hun kinderen kunnen werken. Geen zaken vragen die onmogelijk zijn, onaangename verrassingen worden vermeden. Hoe beter je je leden kent en daarop inspeelt, hoe meer je het vertrouwen van de ouders wint. Aanpassen x Het is goed dat leiding op IK uitgebreid ondergedompeld wordt in de A van ditmusa. Aanpassingen doen aan spelen, terreinen, aantallen, weersomstandigheden … is een realiteit voor veel leiding in groepen in de stad. Ga er niet te snel overheen.

De stadsbril

Een hulpmiddel voor een stadvriendelijke kijk op Chiro

Organiseer jij een AfdelingsBivak? Vergeet dan zeker geen rekening te houden met deelnemers afkomstig uit stadsgroepen! Door er de deelnemersbundels bij te nemen, formuleerden wij suggesties die een AB stadsvriendelijk maken.

ALGEMEEN Uitnodiging voor de cursus x Gebruik geen te zware taal zoals bijvoorbeeld ‘met nadenkers over de wortels van onze Chiro’. x Spreek niet altijd over Chirofreaks, Chirofanaten, Chirosfeer, Chirosausje, … x Zorg voor zo weinig mogelijk drempels. Chiro’s zelf extra inschrijvingsformulieren laten kopiëren of slogans zoals ‘Schrijf je snel in want de plaat-

sen zijn beperkt’ kunnen twijfelaars afschrikken. x Verkleedkledij meenemen of verkleed komen naar een SB is niet voor iedereen of elke cultuur evident. Zorg zelf voor wat attributen voor de deelnemers. x Moet iedereen in Chirokledij komen?

wanneer er ook andere toffe chansons en R&B nummers in je zangstonde opgenomen worden? x Pas op met typetjes die de liedjes aanbrengen, misschien zit er wel zo’n typetje in de leidingsploeg van een van je deelnemers of is het de mama of papa van iemand uit de Chiro.

Zangstonde

Thema

x Pas op met typetjes, misschien zit er wel zo’n typetje in de leidingsploeg van een van je deelnemers of is het de mama of papa van iemand uit de Chiro. We denken aan Mo met joggingbroek en witte sokken, ma Flodder, Kelly de marina … Varia x Kan iedereen op je cursus mee eten

zonder daarbij problemen te krijgen met zijn principes of geloof? x Chirotaal is niet voor iedereen begrijpbaar. Laver, tafelmoment, dagklapper, leefgroep, … verduidelijk op tijd en stond.

SPECIFIEK VOOR AFDELINGSBIVAK Aspi’s: x Zorg voor voldoende aandacht voor kleine groepen. Aspiranten vormen nooit een grote groep, zeker niet in de stad. Met twee of drie zijn, is vaak de realiteit. x Hecht voldoende aandacht aan préleidingsvorming. Ook aspiranten in de stad moeten weten wat hen te wachten staat als leiding bij een stadsgroep en kunnen nuttige tips en hints gebruiken. x Zorg bij het blok ‘projecten’ dat er voldoende situaties aan bod komen in verband met Chiro in de stad.

(speelterrein, kleine afdelingen, kleine leidingsploeg, …) Speelclub: x Het belang van een eigen lokaal wordt zeer sterk benadrukt. Hou er rekening mee dat niet elke groep over een eigen lokaal beschikt. De nadruk leggen op het creatief omgaan met lokalen kan hierbij wel gestimuleerd worden. (een eigen hoekje voor elke afdeling, misschien wel op een duplex) x Benadruk de relatie met ouders. Speelclubbers zijn nog erg jong en vooral bij ouders afkomstig uit een andere cultuur is het belangrijk het vertrouwen te winnen. x Bij het thema ‘bivaktocht’ meer aandacht schenken aan stadssituaties: kinderen die niet mee kunnen om financiële redenen, hoe omgaan met verschillende culturen en gewoontes, …

Tito’s: x De meeste activiteiten zijn voor groepen met minstens 6 leden. Bedenk dat er veel groepen zijn met minder dan 6 tito’s. De algemene deelnemersbundel: x Bij de groeilijn worden er enkele regels geformuleerd waarmee je rekening moet houden als je een goede activiteit ineen wil steken. Hierbij spelen niet alleen de leeftijd, het verlangen, de leefwereld, … een rol. Denk ook eens na over de ruimte of het terrein waar je activiteit doorgaat. Een bos is in de stad niet zo gemakkelijk te vinden.

De stadsbril

Een hulpmiddel voor een stadvriendelijke kijk op Chiro

Werk jij binnen de Chiro met of voor Groepsleiding? Werken met groepsleiding binnen de Chiro kan op verschillende plaatsen. Je zit in de groepsleidingscommissie, je werkt mee aan groepsleidingsweekends of je schrijft op een bepaald moment mee aan het groepsleidingsboek. Voor onze stadsbril baseerden we ons voorlopig enkel op het boek. We zijn er echter van overtuigd dat onze tips ook bruikbaar zijn voor de commissie en voor bepaalde zaken op de weekends. We weten ook dat het boek reeds in 1999 werd geschreven en anno 2007 sommige zaken anders zouden worden aangepakt.

ALGEMEEN De theorie over groepsleiding binnen de Chiro x Het boek geeft een mooie beschrijving van de theorie. Hierdoor wordt het boek hoogdrempelig: oplossingen die aangereikt worden zijn niet eenvoudig, bezinningstechnieken al hoogstaand,… x Praktijkvoorbeelden kunnen de theorie concreet en realistisch maken. Hanteer bijvoorbeeld de “Frequently Asked Questions” – methode en tracht hierbij diverse voorbeelden te geven die ook aangepast zijn aan kleine groepen, groepen zonder netwerk en kleine leidingsploegen.

Situatieschetsen x Houdt er rekening mee dat een situatieschets van een stadsgroep zeker niet altijd overeenkomt met een standaardgroep, en omgekeerd. x Geef voldoende en duidelijke voorbeelden en vergeet de mogelijke gevaren, aandachtspunten en nadelen zeker niet te vermelden. Bv. als je schrijft over de keuze voor een nieuwe groepsleiding, vermeldt dan ook de mogelijke gevaren van het werken zonder groepsleiding of vermeldt bij het onderwerp ‘burn out van leiding’ oplossingen om dit probleem weg te werken.

LEIDING Préleidingsvorming x Aspi’s krijgen tijdens het jaar of tijdens het bivak van hun leiding wat voorbereiding om in leiding te stappen het jaar erna. Voorzie ook andere scenario’s. Bij stadsgroepen is de situatie vaak anders. Keti’s zijn wegens een tekort soms genoodzaakt om al een stuk leidingsengagement op te nemen. Liever zoekt men extern mensen die de leidingsploeg kunnen vervolledigen. Onthalen van deze mensen is zeker ook een aandachtspunt. Externen laten kennismaken met de typische gewoontes en tradities binnen de groep bvb. Continuïteit, een doe-tip voor kleine ploegen x Quote: “Werf ongemeen hard bij keti’s en aspi’s en verzorg deze afdelingen extra”. Wegens leidingstekort is dit niet altijd mogelijk voor leiding van groepen in de stad. Enkele suggesties om er toch in de mate van het moge-

lijke werk van te maken zijn op zijn plaats hier. Bvb bekijken of er geen oudleiding ingeschakeld kan worden om zich hier mee bezig te houden. Of suggesties uit de brochures over leden- en leidingswerving.

NETWERK x De moeilijke situaties van stadsgroepen worden vermeld. Om hieraan tegemoet te komen stelt het groepsleidingsboek werkgemeenschappen en groepsleidingsbijeenkomsten voor. Hou er rekening mee dat dit niet altijd realistisch is. x Maak voldoende vermelding van tips om netwerken op te bouwen. Scholen aanspreken om naar ouders, leerkrachten en kinderen iets te doen, is er één van. Contacten leggen met andere organisaties, is een ander voorbeeld. x Wanneer niet alle tips uitgevoerd kunnen worden, maak dan keuzes: de jeugdraad is belangrijk omdat hier subsidies van af hangen, scholen aan-

spreken kan nieuwe leden opleveren, …

GROEPSLEIDER, VeeBee en PROOST x In het boek spreekt men ook over de rol van de groepsleider, VeeBee en proost. De functie van de groepsleider/groepsleiding wordt zeer idealistisch voorgesteld. Je vindt niet in elke leidingsploeg iemand die aan dit ideaalbeeld voldoet. Alternatieven aanreiken of voorbeelden geven die afwijken van deze ideale situatie maken het geheel realistischer. Bvb. x Concretere voorbeelden over het verdelen van taken binnen een leidingsploeg (zodat de groepsleid(st)er niet alles op zich moet nemen) x LK’s leiden kan elke week door een andere leiding gebeuren x Niet overal is er een VeeBee. Formuleer alternatieven voor deze situaties zodat de taken van een VeeBee niet verloren gaan.

De stadsbril

Een hulpmiddel voor een stadvriendelijke kijk op Chiro

Ben jij in de Chiro met TOCHTEN bezig? Werk je mee aan het tochtenbivak, schrijf je mee aan het nieuwe tochtenboek of ben je actief in de DAA… Het tochtenboek is een aanrader voor iedereen die een tocht in elkaar wil boxen. Stadsgroepen blijven hierbij echter vaak op hun honger zitten. Daarom namen wij het tochtenboek door en formuleerden suggesties zodat iedereen er beroep op kan doen. Deze suggesties zijn ook waardevol voor ‘tochtenbivakmensen’ of voor ‘den dienst’ en de kijk op avontuurlijke activiteiten in het algemeen.

ALGEMEEN x De tochttechnieken zijn allemaal toepasbaar in zowel bos als stad. Maar echt expliciete ‘stadstochttechnieken’ zoals de straatnamentocht komen niet veel voor.

ALTERNATIEVE TOCHTEN x Een tocht of spel in een verlaten stadsdeel of industriezone. Hoe moet je dit aanvragen? Op wat moet je letten? Welke veiligheidsvoorschriften hanteren? x De delen ‘vlotten en spelgevaren’, tochtvoorbereiding en kaartlezen zijn erg ‘survivalgericht’. Een toffe, avontuurlijke plaats in de stad om te overnachten, een tocht met de metro, hoe kan je je oriënteren op gebou-

wen, een overzicht met de fonteinen waar je in kan zwemmen… Allemaal stadsinvalshoeken! x Combinatie van stad/platteland/ bos-tochten zijn een aanrader maar worden niet opgenomen in het boek. x Oriëntatieloop in Brussel, je moet je oriënteren op een hoog gebouw, op iets typisch stad en niet op de zon, de maan of de sterren. x Bij de fotozoektocht zou een uitgewerkt voorbeeld kunnen zitten van toffe (niet té voor de hand liggende) stadsfoto’s om je zoektocht mee te spelen.

STAPUITRUSTING x het deel stapuitrusting is een beschrijving van de modale scouts, een

onderdeel ‘urban: hip door de stad’, ‘onopvallend door de stad’, … vormen alternatieven. x Een stapuitrusting is duur. Vermelding van plaatsen waar je dit goedkoper kan verkrijgen, jeugddiensten die uitrusting uitlenen, …is interessant voor groepen die het financieel niet zo breed hebben.

NUTTIGE ADRESSEN

VARIA

x Tips met een paar goedkope eet- en drinkadressen in de stad, kooptips, toffe picknickplekken, parken, openbare wc’s, … x overnachtingsplaatsen zoals Chirolokalen, tentengronden,… in de stad. De Stadscommissie maakte er al werk van, je kan hen steeds contacteren voor info.

x het magische concept ‘vuurtje stoken’ zou een waardige vervanger moeten hebben in de stad. Iets wat alleen daar kan, ook gezellig is, waar je rond kan zingen.

stadsbril_fiches