Issuu

PB- PP B- 21170 BELGIE(N) - BELGIQUE

DUBBELPUNT

Het verdriet van de Chiro MAART 2016

]foto: jan van bostraeten[

[Adresklever]

BRIEVENBUS

Wil je iemand de groetjes doen? Of wil je gewoon met een grave foto in Dubbelpunt? Voor al je boodschappen en foto’s één adres: dubbelpunt@chiro.be. Als je foto’s doorstuurt, laat dan weten wie er op staat, waar ze gemaakt zijn en welke boodschap erbij hoort. Zorg wel dat je toestemming hebt van de personen op de foto.

De leidingsploeg van Chiro Nele uit Ardooie is de beste!

Van Chiromantiek naar Geef Kleur ... en zo werd ons tiptoptipperteam een happyhippiehoop! Lisa en Loes, bedankt om mijn fantastische medeleiding te zijn! Dikke smakkerd, Ruth

Deze foto

’s

en meer: nu ook op In stagram @de _Chiro

Mijn broer en ik, allebei Chirofans. Ik kreeg deze laarzen voor mijn verjaardag en ben er erg blij mee! Groetjes, Babs

Het leukste hoopje vrouwen bij elkaar: de leidingsploeg van Chiro Sint-Agnes uit Stekene. En de eerste foto met de jonkies! Groetjes, Florence De leidingsploeg van Chiro Oudenburg in hun trollenbar op kamp in Steinbach deze zomer. Groetjes, Niko.

]MAART 2016[

De leiding van Chiro De Kievitjes. #tractorzitten

Het verdriet van de Chiro ‘NIETS IS DRINGEND ALS IEMAND NET GESTORVEN IS.’ PROOST EN ROUWBEGELEIDSTER ELS VAN DOREN DEELT HAAR KNOWHOW OP P. 12.

edito

‘HET BIVAKOPNAAIERTJE BEN IK OP ZIJN GRAF GAAN LEGGEN WANT DAT HAD HIJ NOG NIET.’ HOE HET IS EEN CHIROVRIEND TE MISSEN: EEN GETUIGENIS OP P. 6.

‘Missen is iets wat je voelt als het er niet is.’ ‘Wat voel je dan?’ ‘Ja, daar gaat het nou om.’ (Uit: ‘Misschien wisten zij alles’, Toon Tellegen)

LICHTPUNT DOOR AL DIT CHIROLEED: ZES KANTEN-KLARE SPELEN IN HET MIDDEN VAN DEZE DUBBELPUNT.

Verdriet en rouw kennen vele gedaantes: om een overleden vriend(in), een gebroken gezin, een uitgedoofde liefde, het einde van een hoofdstuk. Ook Chirogroepen blijven er niet van gespaard. Soms door verdriet van buiten dat door zijn impact iemands zijn, denken en voelen verandert en zo ook in de Chiro voelbaar wordt, maar helaas ook vaak door tragedies binnen een groep. Tientallen keren per jaar moet een Chirogroep afscheid nemen van iemand die een deel van haar verhaal was, en in de anekdotes nooit sterven zal. Tranen, stilte en troost in de Chiro: een Dubbelpunt vol verhalen.

Lotte

]foto: valerie vanderlooy[

Rauw en rouw. In oorsprong hebben die twee weinig met elkaar te maken, terwijl hun betekenissen wel verbonden zijn. Rouw ís immers rauw, verdriet een ongefilterde pure emotie die schuurt, duwt en trekt. Mensen zeggen bij een ingrijpende gebeurtenis weleens dat ‘de wereld stilstond’, maar in werkelijkheid is het precies het tegenovergestelde: de aarde blijft draaien, het leven gaat gewoon door, terwijl er voor jou iets onherroepelijk veranderd is, een stukje puzzel voor altijd verloren zal zijn.

ALS WOORDEN TEKORTSCHIETEN, HEBBEN WIJ ZE KLAAR. EEN BLAADJE TROOST OP P. 15.

Dubbelpunt verschijnt maandelijks, maar niet in juli en augustus. Een jaarabonnement is gratis, je kunt het bestellen via chiro.be/dubbelpunt. ] Redactieadres[ Claire Gastmans, Kipdorp 30, 2000 Antwerpen ]E-mail[ dubbelpunt@chiro.be ]Eindredactie[ Claire Gastmans ]Redactie[ Karel Ghysel, Emilie De Clerck, Lotte Van Doren, Annelies Van der Maat, Evelien Reyntjens, Ilse Cox, Amina Laribi en Eva Laudes ]Taalnazicht[ Bart Boone ]Tekeningen[ Pieter Deprez ]Vormgeving[ Valerie Vanderlooy en Jan Van Bostraeten ]Druk[ Drukkerij Vanden Broele, Brugge ]Giften[ giften aan ChirojeugdVlaanderen vzw kunnen gestort worden op rekeningnummer BE67 0000 1507 2887.

]MAART 2016[

DOSSIER VERDRIET

Dubbelpunt vroeg (zich af) ...

WAT WAS JOUW DROEVIGSTE OF MEEST TROOSTENDE CHIROMOMENT? “Het droevigste moment uit mijn Chirocarrière was toen mijn medeleider, mentor en maat Christophe overleed bij een auto-ongeluk.

Erna was leiding geven nooit meer hetzelfde; ik was het plezier in leiding geven kwijt. Na het bivak ben ik dan ook gestopt als leiding, omdat ik de moed niet meer had en mijn verdriet niet wou tonen aan de kinderen.” Reinhold, oud-lid Chiro Jochimeiro en oud-leiding Chiro ‘t Allemanneke en Chiro Icarus

dag van vandaag besef ik het nog altijd niet goed. We vragen ons nog altijd af waarom, maar onze erg hechte Chirobende en Renée zelf, die positief blijft, houden ons sterk. We love you skeetse!” Illa, leiding Chiro Heestert

��

�� “Toen ik drie jaar geleden een keertje niet aanwezig kon zijn op de vergadering belde mijn vriend. Hij zei dat ik even moest gaan zitten, want hij had nieuws en wilde dat ik het van hem zou horen: mijn

allerbeste vriendin en medeleidster Renée had kanker. Het was een

klap in mijn gezicht, en tot op de

]MAART 2016[

“Op 12 december overleed Robin, leider van Chiro Neeroeteren.Dit

sloeg in de hele Chirogroep in als een bom. Toen op zaterdagochtend het nieuws bekend raakte, zijn we zo snel mogelijk met de volledige

]foto: jan van bostraeten[

DOSSIER

DOSSIER VERDRIET

leidingsploeg bijeengekomen in het Chiroheem, vooral om troost te vinden bij elkaar. Er was droefheid, kwaad, verslagenheid ... alle gevoelens kwamen los. De leden hebben hun gevoelens nog eens kunnen verwerken door op de zondag na de begrafenis allemaal een ballon op te laten, met daarop een wens of gedachte voor Robin. Nu nog herdenken we hem, door elke zondag bij aanvang van de activiteiten een kaars aan te steken ter nagedachtenis aan hem. Ongetwijfeld zal het bivak een volgend moeilijk moment zijn, maar we vinden nog altijd troost bij elkaar in de Chiro door er met elkaar over te praten.” Andy, VB Chiro Neeroeteren

Onze leidingsploeg en vriendengroep was een heel hecht team, dat door dit droevig voorval alleen maar hechter werd. Dagenlang bleven we in het Chiroheem om verhalen te vertellen en herinneringen op te halen, maar vaak ook gewoon zwijgend en knuffelend. Tot op de dag van vandaag vinden we zo nog altijd troost bij elkaar.” Melissa, oud-leidster Chiro Tijl en Nele uit Harelbeke

“Een jaar of drie geleden maakte Josse, de lievelingsleider van mijn twee oudste zonen, een eind aan zijn leven. Zowel de jongens als ik

weekend heb ik dan ook regelmatig mijn verdriet getoond, maar telkens stond de andere leiding klaar om mij te troosten en mijn gedachten te verzetten.

��

waren er kapot van. Josse leeft echter voort in onze gedachten, en ook de leiding houdt de herinnering aan hem levend. Zo hebben ze onlangs een boom geplant voor hem, en is er jaarlijks in mei een herdenking voor leden en ouders.” Marian, oud-lid en supporterende ouder Chiro PAO uit Maldegem

�� “In 2012 verloor onze Chirogroep een leidster, Virginie, in een ongeval.

��

groepsleiderschap overnemen – toen het nieuws kwam. Na enkele dagen in coma overleed hij; de begrafenis staat in mijn geheugen gegrift. Gelukkig vonden we troost bij elkaar op het leidingsweekend dat kort erna plaatsvond en dat hij nog georganiseerd had. We zijn nooit zo close geweest als toen, het was echt een weekend van ontladen.” Vera, oud-leiding Chiro Ruisbroek

��

“In november 2014 overleed mijn grootvader, mijn held. Enkele dagen later zouden we met de leidingsploeg op teambuildingsweekend vertrekken. Ik zag er tegenop, omdat ik wist dat ik er niet voor de volle 100 % bij zou zijn. Tijdens dat

Zelfs degenen met wie ik niet echt hecht ben, waren heel lief en troostend. Het was een mooi, liefdevol en troostend weekend.” Charlotte, leiding Chiro Jopi

�� “Het verdrietigste moment ooit in mijn Chirocarrière was toen een medeleider omkwam in een verkeersongeval. We zaten op hem

te wachten om te beginnen met de leidingskring – hij zou die avond het

]MAART 2016[

]foto: Tine Vanhoutte[

“Vijftien jaar geleden is het al, dat leider ‘Spiere’ verongelukte, maar tijdens de startviering in het begin van het werkjaar en ook op kamp is zijn foto er nog altijd bij. Dat er ondertussen twee andere foto’s bij staan – een van een leider en een van een aspi, allebei zelfdoding – is pijnlijk. Anderzijds doet het wel deugd om te zien dat zij niet vergeten worden. Zeker in Spieres geval, aangezien er ondertussen in de groep zelf niet veel meer zijn die hem nog gekend hebben. Bart, VB Chiro Bavikhove

DOSSIER VERDRIET

Als het noodlot toeslaat: Michael van Chiro Noorderwijk getuigt over de dood van zijn vriend Jeffrey

“IK HEB HET OPNAA HET KAMP OP ZIJN G DAT HAD HIJ NOG NI Door Michael

k herinner me nog flarden van een sloeberweekend. We moesten al lang slapen, maar één iemand bleef maar mopjes maken. Als straf moest hij even buiten gaan dansen, om stoom af te laten. We waren stiekem door het raam gaan gluren. Het was nogal een dikkerdje, dat maakte het voor ons nog grappiger. Datzelfde jaar nog stopte dat dikkerdje met de Chiro. Dat was jammer. Ik vond hem wel grappig. Toen we topper waren, kwam Jeffrey bij onze groep. Hij was een punker met een hanenkam. Persoonlijk was ik er wat bang van. Pas na enkele maanden ontdekte ik dat die stoere punker dezelfde jongen was als dat dansende, dikke sloebertje. De vetrolletjes had hij blijkbaar ingeruild voor jeansvestjes en metalen pieken. Een verbetering of niet, daar heb ik me nooit over uitgesproken. Hoe beter ik Jeffrey leerde kennen, hoe liever ik hem had. Binnen het jaar was hij een essentieel deel van onze vriendengroep. De hanenkam verdween, punker zou hij blijven.

ns laatste jaar als aspirant was top. Vooral het kamp is voor altijd in ons geheugen gegrift. Ik denk dat ik nog nooit zoveel gelachen heb als toen, mede dankzij Jeffrey. Het volgende Chirojaar werd de helft van onze vriendengroep leiding, de

andere helft spitste zich toe op een voetbalcarrière. Dat was nooit een issue, want we waren intussen zulke goede vrienden dat we elkaar vaak buiten de Chirocontext zagen. In mijn vijfde en laatste jaar leiding had ik samen met Jeffrey de aspi’s. Het was ook zijn laatste jaar. Ons doel was hen hetzelfde fantastische jaar te bezorgen als wat wij als aspirant gekregen hadden. We slaagden daarin, met grote onderscheiding. De fakkel gaven we door aan de nieuwe generatie.

“Eerst is er ongeloof, ook al geloof je het. Daarna komen de tranen.” Met onze vriendengroep gingen we nog regelmatig naar Chirofeestjes. Onze favoriet was het jaarlijkse festival met punkoptredens, iets wat we destijds als leiding in gang hadden gestoken. Uiteraard was Jeffrey er ook bij. Hij moest zelf optreden. Elke keer dat hij op ‘t podium stond, dacht ik aan dat dansende, dikke sloebertje, maar dat heb ik hem nooit durven te zeggen. We dronken, feestten en zongen. Het

]MAART 2016[

was een fijne avond. De volgende ochtend bracht ik mijn broer naar Zaventem. Op de terugweg kreeg ik telefoon van een van mijn vrienden. Jeffrey was die nacht aangereden, en was onder een vrachtwagen terechtgekomen. Nog een halve nacht had hij moedig gevochten, ‘s Ochtends overleed hij in het ziekenhuis. Eerst is er ongeloof, ook al geloof je het. Daarna komen de tranen. Op de pechstrook belde ik naar andere vrienden. We spraken meteen af aan de Chiro. Daar gingen we op zoek naar nieuws, feiten, zaken om ons aan vast te houden. Het gerucht verspreidde zich snel. Er kwam meer en meer volk naar het Chiroplein: leiding, oud-leiding en vrienden die nooit in de Chiro hebben gezeten. Het was een zomerdag. In het gras, onder de warme zon, zochten we steun bij elkaar. Uren gingen voorbij, maar we bleven verslagen op dezelfde plek zitten. Toen werd mij duidelijk dat Chiro veel meer is dan plezier en spel. Op dat moment was het een plek van troost, waar we verhalen bovenhaalden. Verhalen over Jeffrey, om onszelf het idee te geven dat hij toch nog niet weg was. Na de begrafenis was er geen koffietafel. Dat zou niet bij Jeffrey gepast hebben. Wel was er een afscheids-

AIERTJE VAN GRAF GELEGD. IET.” drink op ons Chiroterrein: in de zon, met muziek, pintjes en nog meer verhalen.

“Op de duur werken troostende woorden niet meer, want je hebt ze allemaal al gehoord.”

e weken die volgden, waren vreemd. Ongeloof en het plotse verdriet maken dan plaats voor een ander soort verdriet: één met een hardnekkiger karakter. Dit is het verdriet dat gepaard gaat met het besef dat je vriend echt niet meer terugkomt. Dat het deze keer niet goed komt op het einde. Dat het gedaan is, voor altijd nu. Leuke verhalen zijn, hoe waardevol ook, niet meer opgewassen tegen dat soort verdriet. Het is dan leven in een waas. Uren en dagen spelen niet meer mee. Slapen is moeilijk. Sommige van mijn vrienden konden die periode niet meer alleen zijn. We waren meestal bij elkaar, vooral ‘s avonds. Vrij snel werken troostende woorden ook niet meer, want je hebt ze

allemaal al gehoord. Je gelooft ze dan ook niet meer. Enkel één downto-earth gesprek met mijn even down-to-earth papa hielp nog eens, hij had tweemaal hetzelfde meegemaakt. De meeste troost vond ik in de afleiding: mijn lief, films kijken, muziek spelen of als vervangleider een paar dagen mee op kamp gaan. Niet dat er drie minuten passeerden waarin ik niet aan Jeffrey dacht, maar het hielp wel. Na een tijdje kon ik weer alleen slapen, eten en zijn. Het verdriet blijft als trouwe metgezel aan je zijde, maar het gaat af en toe een ommetje maken. En blijft alsmaar langer weg. We zijn nu een half jaar verder, en het zijn nog altijd verhalen die ons troost geven. Gelukkig zijn er daar erg veel van, want Jeffrey was ongelooflijk grappig en had z’n eigen levensstijl. Moeilijke momenten zijn er nog, maar ze voelen anders aan. Met onze oude aspirantengroep bezoeken we Jeffrey af en toe. Daarna gaan we naar het café van zijn ouders. Het kamplapje van ons laatste Chirojaar ben ik op zijn graf gaan leggen, want dat had hij nog niet. Na een tijd begint verdriet plaats te maken voor dankbaarheid. Dankbaarheid omdat dat het dikke sloebertje terug naar de Chiro kwam, en daar onze vriend werd.

]MAART 2016[

DOSSIER

DOSSIER VERDRIET

‘ DOOR FACEBOOK Rouwen op sociale media

WEET JE DAT IEDEREEN NOG AAN HAAR DENKT ’

Soms slaat het noodlot toe en verliest een Chirogroep één van z’n leden. En dan zoek je naar een gepaste manier om dat verdriet te delen met je leden, ouders en de buitenwereld. Sociale media zijn vaak het eerste kanaal om het nieuws te melden, maar ook om steun te zoeken bij elkaar. Maar hoe werkt dat het best? Ziehier enkele praktische tips. Door Elke de Ridder van Mediaraven

Het trieste nieuws

Sta eerst en vooral stil bij hoe je je boodschap verpakt. Hoe hard het nieuws ook mag zijn, probeer er iets moois van te maken. Dat kun je doen door een mooie foto aan je bericht toe te voegen of door het lid te gedenken in een mooie tekst. Of haal herinneringen op aan activiteiten, weekends of kampen waar jullie samen een mooie tijd beleefden. Sociale media zijn ‘sociaal’ om een reden. Als je iemand verliest in je groep, wil je elkaar steunen, er zijn voor elkaar, samen door het verwerkingsproces gaan. En daarvoor heb je een plaats nodig waar je je verdriet kunt uiten. Dat kan op een bijeenkomst zijn in de Chirolokalen, maar ook op de sociale media. Dat je kunt reageren op het bewuste bericht, maakt dat je je verdriet kunt delen met de rest.

Ongewenst publiek

Wat je op sociale media zet, is in de meeste gevallen openbaar. Bij tragische gebeurtenissen kunnen kranten en tijdschriften deze openbare berichten met andere woorden ook gebruiken voor hun eigen artikels. Denk dus ook aan de nabestaanden als je foto’s en berichten post. In sommige gevallen post je foto’s dan beter in een afgesloten Facebookgroep. Op je (altijd openbare) pagina kan een post van enkele hoopgevende ballonnen even betekenisvol zijn als een foto van de overledene.

‘Als ze lacht’: de smileys van Chiro Rollegem

Chiro Tandem uit Rollegem moest in 2010 afscheid nemen van Hannelore. Vermoedelijk was een combinatie van een aangeboren hartafwijking en suikerziekte de oorzaak. De groep ontwierp ter

]MAART 2016[

nagedachtenis een embleem in de vorm van een smiley dat op de rokjes kon worden genaaid. De opnaaiertjes werden op de dag van de begrafenis uitgedeeld. De familie nam dit initiatief over en verspreidde nadien ook stickers met smileys. Overal waar de groep ging, werden smileys achtergelaten. Foto’s van de locaties met stickers werden dan op het Facebookprofiel van Hannelore gepost, zodat dit een rouwregister werd. “Op die manier kwamen haar verschillende leefwerelden ook samen. Hannelore zat in de Chiro in Rollegem, waar ze ook woonde bij haar mama. Haar papa woont bij Brussel, en ze zat op school in Gent. Ze had dus overal wel vrienden. Via Facebook zien we ook van elkaar dat we er nog mee bezig zijn en lezen we elkaars berichtjes,” vertelt leidster Emilie.

Recent zette Chiro Tandem deze actie verder tijdens Music For Life van Studio Brussel. Via verschillende acties zamelden ze geld in, dat ze nadien aan de Diabetes Liga schonken. “Het liedje Als ze lacht van Yevgueni is zowat haar liedje geworden, en daarom vragen we altijd dat liedje aan. Omdat het dit jaar vijf jaar geleden is, wilden we nog eens een grote herdenking doen, voor iedereen die haar kende. De opbrengst daarvan hebben we dan geschonken aan de Diabetes Liga, omdat Hannelore

geen kwaad om hen deze info te bezorgen, want niet iedereen is even thuis in socialemediagebruik. Zeker niet als het over zulke uitzonderlijke situaties gaat.

Facebook

ook leed aan Diabetes type 1.â€? Deze acties brachten in totaal meer dan 6.000 euro op.

Een account laten verwijderen

Wat gebeurt er met profielen op sociale media van mensen die overleden zijn? Je kunt ze behouden om de overledene te gedenken, of je kunt ze laten afsluiten. Als je geen inloggegevens van de overledene hebt, moet je contact opnemen met het netwerk om het profiel aan te passen of te verwijderen. De manier waarop je dat kunt doen, verschilt per netwerk. Profielen (laten) verwijderen is geen taak van de Chirogroep, dat is iets waar de nabestaanden over zullen beslissen. Maar het kan misschien

Als nabestaande kun je het profiel laten verwijderen of er een herinneringspagina van maken. In het tweede geval verwijdert Facebook alle privĂŠ-informatie. De rest van het profiel blijft zichtbaar voor vrienden die al zijn bevestigd. Vrienden en familie kunnen er berichten achterlaten. Je kunt aan Facebook melden dat de eigenaar van een profiel op Facebook is overleden via een speciale pagina.

Nabestaanden kunnen het profiel laten verwijderen door een speciaal formulier in te vullen.

Twitter

Net zoals bij LinkedIn kunnen nabestaanden het account laten verwijderen via een speciaal formulier.

Instagram

Iedereen kan het account rapporteren voor de herdenkingsstatus. Als je een naast familielid van de overledene bent, kun je een verzoek indienen om het account van Instagram te verwijderen.

]MAART 2016[

DOSSIER

DOSSIER VERDRIET

Als je wel over de inloggegevens beschikt van de overledene, kun je inloggen op het profiel en via een statusupdate het online netwerk op de hoogte brengen. Als de nabestaanden dat willen, kunnen ze het profiel ook deactiveren of verwijderen via de instellingen van het sociale netwerk in kwestie. Meer tips over omgaan met digitale media in je Chirogroep? Check mediahelpdesk.be.

DOSSIER VERDRIET

Verdriet in de Chiro

TROOST in moeilijke tijden En plots zie je tussen al die lachende gezichtjes een traan. Dan kun je ‘goede’ raad geven, gewoon een luisterend oor zijn, of je schouder aanbieden. Wij gidsen je door enkele pijnlijke situaties, en de troost die daarbij past. Mét muziektips - the real healer - voor klein en groot.

Door Evelien

De ouders van een van je leden gaan scheiden

Iemand is gedumpt door zijn of haar lief

Een scheiding kan bij kinderen uiteenlopende gevoelens oproepen: van verdriet over angst en boosheid tot opluchting. Als je merkt dat een lid het moeilijk heeft met de scheiding van zijn of haar ouders, geef hem of haar dan de kans om daarover te praten. Mocht het te veel worden, en het beïnvloedt de dynamiek in de groep, dan kun je het lid even apart nemen. Om te vermijden dat het een soort aandachtstrucje wordt, kun je hier afspraken over maken. Als je merkt dat het kind er heel veel moeite mee heeft om de scheiding te verwerken, spreek je er – met de nodige voorzichtigheid – best de ouders over aan, zodat jullie samen goed voor het kind kunnen zorgen.

Neem liefdesverdriet ernstig. Ook al was de relatie kort, slecht, en de zoveelste in de rij. Niemand zit te wachten op een ‘Er zwemmen nog zoveel visjes in de zee’. Zeker pubers twijfelen enorm aan zichzelf, en hebben vaak nog geen eerdere liefdeservaringen, waardoor ze het verdriet moeilijk kunnen relativeren. Luister dus, en ga het gesprek aan. Andere leden zijn misschien ook al weleens gedumpt en kunnen hun ervaringen delen.

P!nk – Family Portrait

Probeer geen oordeel te vellen, niet over de relatie en niet over het liefdesverdriet. Wat je op dat moment nodig hebt, is iemand die met je meevoelt, niet iemand die bekritiseert. Als je medeleiding liefdesverdriet heeft, wees dan een beetje milder als hij of

]MAART 2016[

zij het eens laat afweten. Ga eens iets leuks doen samen, en benadruk dat plezier hebben niets afdoet aan de oprechtheid van het verdriet of de liefde voor de ex-vriend(in). Elton John – I’m Still Standing

Een ouder, grootouder of vriend is overleden Voor oudere leden en leiding Je kunt het verdriet niet wegnemen, maar je kunt er wel naar luisteren. Zeg dat je er bent voor hen en maak duidelijk dat het verdriet er mag zijn. En niet iedereen knuffelt graag, maar een ‘schouder om op te huilen’ is vaak welgekomen. Dan draag je het verdriet samen, en sta je er niet alleen mee. De vraag ‘hoe kan ik je helpen?’ is nogal open, en meestal is het enige antwoord daarop: ‘breng hem

of haar terug’. Dat is het enige dat je niet kunt doen; jouw hulp is dat je er bent. En pas ook op met het goedbedoelde ‘bel als je me nodig hebt’. Wie verdriet heeft, zal misschien niet altijd de kracht hebben om zelf te bellen. Kortom: luister, knuffel, bel en ga langs. En ook: blijf dat lang doen. Maak regelmatig een opmerking over het gemis of de persoon die er niet meer is. Doe dat respectvol en open, zodat wie verdriet heeft zich vrij kan voelen er al dan niet op in te gaan. Zo weet hij of zij dat er nog mensen aan denken. Yevgueni – Veel te mooie dag Voor jongere kinderen Ook hier geldt: luister naar wat ze erover willen vertellen. Laat hen voelen dat hun verdriet er mag zijn en dat ze bij jou terecht kunnen. Ook als het bijvoorbeeld gaat om een huisdier dat gestorven is. Vertel zelf (kort)

over verdriet waar jij al eens mee in aanraking kwam, en laat je andere leden dat ook doen. Bij vragen als ‘waar is papa nu?’ draai je best niet rond de pot. Als je het te moeilijk vindt om te zeggen dat hij nu dood is en nooit meer terugkomt, zeg je beter dat je het ook niet zo goed weet. Je kunt dan de suggestie geven om het aan hun ouders te vragen of voorstellen dat je zelf het antwoord zoekt en later geeft. (Jonge) kinderen zullen af en toe een vraag komen stellen, daarna verder spelen en later nog iets komen vragen. Dat ze spelen, betekent niet dat ze er niet mee bezig zijn, noch dat ze geen respect zouden hebben. Hou verder zoveel mogelijk vast aan de gewone structuur in je Chironamiddag. Niet omdat de situatie niet erg genoeg zou zijn, maar net omdat ze zo uitzonderlijk en speciaal is, hou je de rest het liefst zo gewoon

]MAART 2016[

DOSSIER

DOSSIER VERDRIET

mogelijk. Als het week na week om het verdriet begint te draaien tijdens de Chironamiddag, neem het kind dan af en toe apart. Of spreek af dat het dan een tekening mag maken, of een briefje mag schrijven naar de overledene, en dat je die briefjes in een doosje bijhoudt. Het zou ook kunnen dat het kind uit woede en onmacht andere leden begint uit te schelden, of ander niet zo constructief gedrag begint te vertonen. Maak hem of haar dan duidelijk dat eens goed vloeken of tegen een bal trappen oké is, maar dat iedereen uitschelden minder oké is. K3 – Wanneer zie ik jou terug

DOSSIER VERDRIET

Els Van Doren, steun en toever laat in rouwsituaties

]foto: jan van bostraeten[

‘Neem je tijd om te vloeken en te huilen’ 12

]MAART 2016[

Een drukbezette en straffe madam is Els Van Doren. Zij is de nationale proost van de Chiro (nee, dat heeft al lang niets meer met priesters te maken) en staat onder andere groepen bij als ze iemand van hun leden of leiding verliezen. Daar heeft ze ondertussen al enkele jaren ervaring in, en die deelt ze hier met ons. Door Annelies

DUBBELPUNT: Els, gebeurt het vaak dat je Chirogroepen gaat ondersteunen bij het verlies van een dierbare?

Els: Er is ongeveer één overlijden per maand, maar dat is een gemiddelde. Zo waren er voor de kerstvakantie bijvoorbeeld vier sterfgevallen in een week, maar dat was uitzonderlijk. Meestal gaat het om een lid of iemand van de leiding, maar soms gaat het ook om oud-leiding of iemand die nauw betrokken is bij de Chirowerking. Een tijdje geleden bijvoorbeeld was er een papa die zelfmoord gepleegd had, maar die nog kookouder geweest was en van wie de kinderen in de Chirogroep zaten, dus zo’n situatie heeft ook een grote impact op de groep. En dan kan mijn hulp van pas komen. Wat ik zeker wil benadrukken: de meeste van die overlijdens gebeuren niet tijdens een Chiroactiviteit zelf. Dan probeer ik wel meteen duidelijk te maken dat de Chiro toch een belangrijke ontmoetingsplek is waar iedereen kan samenkomen, hoewel het niet tijdens de werking gebeurd is, ook al is er bijvoorbeeld nog niks afgesproken. Lokalen zijn op zo’n moment precies magnetisch.

DUBBELPUNT: Hoe kom je te weten dat er iemand van de Chiro gestorven is?

Els: Sommige groepen contacteren Chirojeugd Vlaanderen zelf. Sommige bellen voor de administratie en verzekering om dat te regelen en dan kom ik het op die manier te weten. En anders hoor ik het wel via de ‘tamtam’, en dan geven collega’s, gewesters of verbonders het door. In zes van de tien gevallen neem ik zelf contact op met de groep. Meestal zijn ze wel verrast, maar dat ebt snel weg, omdat ze dikwijls met veel vragen zitten. Als ik een beetje weerstand voel, dan zet ik een beetje door om toch enkele tips te geven en te zeggen dat ik geheel vrijblijvend ter beschikking ben. En meestal bel ik ook twee dagen later eens terug om te horen hoe het gaat.

‘Niets is dringend’ DUBBELPUNT: Wat zijn de eerste stappen die je onderneemt wanneer dergelijk nieuws je bereikt?

Els: In het begin is communicatie heel belangrijk, zodat iedereen op de hoogte is. De groepsleiding of de VB moeten er dan voor zorgen dat heel de leidingsploeg weet van het nieuws. Maar het is niet simpel om dat nieuws telkens door te geven. Elke keer dat je luidop zegt wat er gebeurd is, is het precies alsof het meer ‘waar’ wordt en dat jij daar een aandeel in hebt. Dat is dus best een zware taak, en daarom raad ik hen aan om telkens wanneer ze iemand opbellen te vragen of zij het nieuws op hun beurt aan een aantal mensen willen doorgeven. In de eerste uren zal het altijd een beetje chaos zijn, want de meesten hebben – gelukkig maar – geen ervaring met dat soort dingen.

]MAART 2016[

DOSSIER

DOSSIER VERDRIET

DUBBELPUNT: Maar die chaos mag er zijn?

Els: Ja, en dat is heel logisch. Net omdat bepaalde dingen tijdens die eerste uren ook een beetje onderschat worden. De pers bijvoorbeeld, die het hele verhaal wil horen, of de eerste samenkomst na het overlijden. Die eerste momenten samen zijn heftig: er is vaak verslagenheid en ook ongeloof. En veel vragen natuurlijk. Het hangt natuurlijk ook van de omstandigheden af; bij een ongeluk weet je soms nog niet of de persoon dood is of niet. Wat je precies moet doen, staat in draaiboeken en checklists. Maar in die eerste momenten heb je daar niet zoveel aan; iemand die dan naast je staat en inspeelt op wat voor je groep het meest dringend is, is veel handiger. Belangrijk ook op zulke momenten: niets is dringend! Je kunt best ten laatste een dag later iets de wereld in sturen als Chirogroep, maar als het nu toch nog later is, dan is dat geen probleem. Ook dingen als het afscheidsmoment en zo, dat moet niet de eerste avond al helemaal in elkaar zitten. Je mag tijd nemen om te vloeken en te wenen.

Slapen voor altijd en naar de hemel gaan DUBBELPUNT: Wil iedereen wel geholpen worden?

Els: Dat hangt een beetje af van de Chirogroep zelf, en welke netwerken ze zelf nog kunnen aanspreken. Soms komt het voor dat een groep liever geen hulp vanuit ‘nationaal’ wil, wat ik soms jammer vind. Nu, aan de ene kant vind ik het prima dat ze hun plan kunnen trekken, maar aan de andere kant vind ik het niet vanzelfsprekend dat leiding, groepsleiding of zelfs een VB weet wat je in zulke omstandigheden

best wel of niet doet. Een aantal jaar geleden was er bijvoorbeeld een speelclubleider die zelfmoord gepleegd had. Dan verwacht ik niet dat leiding van negentien weet hoe ze met de vragen van de speelclubbers moet omgaan. Als je dan tegen die kinderen zegt ‘x is ziek’ of ‘x slaapt voor altijd’, dan durven die kinderen ‘s avonds niet meer gaan slapen. Niks zeggen is dan ook weer niet goed, kinderen voelen dat zeer sterk aan en zien ook hoe anderen daarmee bezig zijn. Dus ja, het is goed als er daar ondersteuning is. Dat kan iemand zijn uit het netwerk van zo’n groep, maar als dat niet het geval is, dan zou ik hen graag bijstaan met raad en daad.

Er is vaak een waarom-vraag en dat zit vaak dicht bij ‘we hebben nagelaten om iets te doen’. Zeker als het iemand was die niet zo goed in de groep lag. Veel mensen vragen zich dan af: wat had ik kunnen doen? Het is natuurlijk nooit te vroeg om meer zorg te dragen voor elkaar, maar dat wil niet zeggen dat je iets fout hebt gedaan. Het is zo dat mensen die een zelfmoordpoging ondernamen, zeggen dat ze niet zozeer dood wilden, maar eerder wilden dat hun leven anders was. En dat ze niet zagen dat hun familie en vrienden er voor hen waren. Een leidingsploeg is eerder een vertragende factor voor mensen die zelfmoordneigingen hebben.

DUBBELPUNT: En wat als je lid je vraagt of x naar de hemel is, maar je zelf niet gelooft?

“Een groep hield in plaats van een minuut stilte een minuut lawaai. Dat paste beter bij hun overleden leider.”

Els: Ik zou aanraden om te zeggen dat sommige mensen geloven dat je naar de hemel gaat als je sterft, dat sommigen geloven dat je nergens naartoe gaat, dat sommigen denken dat er een sterretje bij komt aan de hemel, en dat je zelf vindt dat ... Maar ik zou ook duidelijk maken dat je kunt zorgen dat iemand voortleeft door erover te praten, herinneringen op te halen en die persoon niet te vergeten.

DUBBELPUNT: Is er een verschil wanneer het gaat om iemand die zelfmoord heeft gepleegd?

Els: Zelfmoord is iets meer beladen.

DUBBELPUNT: Hou je achteraf nog contact met Chirogroepen waar je een hulp bent geweest? Els: Ja, ik bel hen sowieso achteraf nog af en toe op. Ik stuur ook meestal in juni een mailtje naar Chirogroepen die dat jaar iemand verloren hebben, om hen te helpen om een momentje te voorzien op bivak. Dat is geen verplichting, maar mijn ervaring leert dat dat veel

]MAART 2016[

kan doen. Iedereen is er nog mee bezig, en zeker op kamp. Je moet dat natuurlijk niet op dag één doen, maar best wel aan het begin van het kamp zodat het een plaats kan krijgen daar. Sommigen zijn er een beetje bang voor om dat te doen en dan kan ik het zetje in de rug geven. Ik probeer – als mijn agenda het toelaat – ook naar herdenkingen te gaan als de Chirogroep me daarvoor uitnodigt.

DUBBELPUNT: Zijn er groepen die jou al ontroerd hebben met een actie voor iemand die ze verloren hebben?

Els: Jazeker! Er was een groep waar de ouders hadden gevraagd om iets te storten in de Chirokas en bijvoorbeeld geen bloemen te kopen. Die groep vond dat ze dat niet konden gebruiken om simpelweg verf mee te kopen of zo, en ze hebben er dan een speciale bank mee in een stuk speelbos op hun terrein laten zetten. Wat ik zelf ook mooi vond, was een groep die in plaats van een minuut stilte te houden een minuut lawaai en kabaal heeft gemaakt met heel de groep. Omdat die leider nogal een expressieve persoon was en stilte niet bij hem paste. Je moet zorgen dat je vooral herinneringen en leuke momenten koestert, en niet blijft hangen in het verdriet en het gemis.

Bedankt, Els, voor het fijne gesprek.

Woorden voor de stilte Bij verdriet schieten woorden vaak tekort. Wat valt er nog te zeggen in donkere momenten, en hoe? Toch biedt taal ook vaak troost, geeft ze warmte en soms begrip. Dubbelpunt verzamelde woorden van droefenis en steun, voor in zware tijden of gewoon voor een bezinningsmoment. Door Lotte

Voorbij

voorbij niets meer te zeggen voorbij is niet het juiste woord voorbij gaat een leven echter nooit voorbij gaat geen verdriet en geen herinnering voorbij onze grenzeloze gedachten is het wonder dat wij niet verwachten voorbij de einder van de horizon gaat leven verder dat hier begon

Soms wil ik iets zo vreselijk graag, dan doet het bijna pijn. Een hamster of een cavia of bijna jarig zijn. Naar buiten met mijn bootje, ook al regent het vandaag. Naar hem/haar, maar dat kan niet meer, al wil ik het nog zo graag. Naar hem/haar om te zeggen dat ik hem/haar zo vreselijk mis. Soms wil ik iets zo ontzettend graag, dat het niet meer leuk is.

sterven is kilte ervaren waar gisteren nog dromen rond je geweven werden sterven is de plannen opbergen die gisteren nog hoop en toekomst boden sterven is woordeloos luisteren waar gisteren nog woorden werden gesproken

naar Bette Westra

Wanneer ik morgen doodga, vertel dan aan de bomen hoeveel ik van je hield. Vertel het aan de wind die in de bomen klimt of uit de takken valt, hoeveel ik van je hield. Vertel het aan een kind dat jong genoeg is om het te begrijpen. Vertel het aan een dier, misschien alleen door het aan te kijken. Vertel het aan de huizen van steen, vertel het aan de stad, hoe ik je liefhad. Maar zeg het aan geen mens. Ze zouden je niet geloven. Ze zouden niet willen geloven dat alleen maar een man alleen maar een vrouw, dat een mens een mens liefhad als ik jou. Hans Andreus

]MAART 2016[

Wat kan troosten?

De ander in de arm nemen hem de hand reiken hem aan het hart drukken hem over de haren strijken zacht zijn wang strelen hem stevig omarmen hem heen en weer wiegen hem warm houden hem de hand opleggen

ingaan op het wenen met hem de verschrikking delen eenvoudig naast hem zitten er zijn naar hem toe gaan hem liefdevol aankijken op hem wachten hen schrijven voor hem zorgen

de hand op de knie leggen het hoofd over hem buigen met het gezicht hem heel nabij komen hem bij de hand nemen hem begeleiden zijn tranen afdrogen wang tegen wang leggen liefdevol de hand van de andere kussen in de hand de naam schrijven

er zijn voor hem geen troost opdringen met hem naar de zin vragen geen pasklare antwoorden hebben goede dingen zeggen over de dode goede dingen zeggen over het verlorene het verlies uitspreken

met hem zwijgen met hem luisteren naar muziek met hem bidden met hem stil en weinig spreken met hem wenen naar hem luisteren hem laten vertellen zachte, behoedzame vragen stellen naar hem vragen gelukkige uren in herinnering oproepen met hem foto’s bekijken vriendelijk met hem spreken contact met hem houden hen zeker doen zijn van de ervaren liefde doen geloven in trouw en liefde hulp voor hem zoeken antwoorden op het onuitgesprokene roepen

Uit: ‘Lied und trost’ (Marielene Leis))</

Signs

Two ravens in the old oak tree, one for you and one for me Bluebells in the late December, I see signs now all the time The last time we slept together, there was something that was not there You never wanted to alarm me, but I’m the one that’s drowning now I could sleep forever these days because in my dreams I see you again, But this time fleshed out fuller face in your confirmation dress It was so like you to visit me to let me know you were ok It was so like you to visit me, always worrying ‘bout someone else At your funeral I was so upset, so up—so upset, In your life you were larger than this statue—statuesque I see signs now all the time, that you’re not dead, you’re sleeping I believe in anything that brings you back home to me Bloc Party

]MAART 2016[

‘ONZE LOKALEN STONDEN ELKE DAG OPEN VOOR IEDEREEN DIE DAAR WILDE ZIJN’ aan het lokaal gekluisterd hield. Dat vond ik wel jammer.” “Tijdens de uitvaart kwamen veel mensen aan het woord. De ouders van Saar, haar klasgenootjes, haar dansclub en ook enkele Chiroleidsters en tiptiens. Saar was een vrolijke, warme vriendin, die veel te vroeg uit ons leven werd gerukt.”

Op 17 december 2015 verongelukte Saar Gevaert, tiptien bij Chiro Gits. Een week tevoren had ze haar ouders nog verteld hoe ze ervan droomde om later Chiroleidster te worden. Maaike Bruwier, die lang haar leidster was, vertelt over die eerste dagen en weken na het ongeval. ‘De verslagenheid en het verdriet zijn nog bijzonder groot.’ Door de Groepsleidingscommissie

“Daags na het ongeval kwam Els Van Doren van Chirojeugd Vlaanderen langs. Met haar mailde en belde ik de eerste dagen regelmatig. Onze chirogroep kwam al snel op het idee om een stille mars te organiseren, een initiatief dat steun kreeg van de gemeente en van de scouts – scoutsleider Robbe was de overbuur van Saar. We beslisten ook om het

lokaal elke dag open te stellen voor al wie er nood had even in stilte samen te zijn of om te babbelen. We wilden iedereen opvangen: de leiding, de afdeling waar Saar lid van was, enzoverder. “Ik ben ook samen met Marlies, een leidster die rond dezelfde periode haar vader verloor, en de tiptienleidsters naar de ouders van Saar geweest. Ondanks al hun verdriet waren zij blij om wat we deden.” “Massaal veel mensen namen deel aan de stille mars. Het was een ingetogen gebeuren. Voor de praktische organisatie – voor het opblazen van de witte ballonnen, bijvoorbeeld – kregen we hulp van oud-leiding en van onze aspi’s. Er was ook veel media-aandacht. Ik kreeg veel telefoons van journalisten. Soms kon ik hen te woord staan, soms stuurde ik hen door. Gelukkig waren er dan Marlies en Leontien die bereid waren om andere persvragen te beantwoorden. Toen de stille mars op gang werd getrokken, was er een ambetante journaliste die internetverbinding wou en mij zo een tijdje

]MAART 2016[

“‘Ik heb geprobeerd alles zo goed mogelijk te coördineren. Mijn klop heb ik onmiddellijk na de begrafenis gekregen. Ik ben toen in mijn bed gekropen en heb de rest van de dag geweend. Iedereen verwerkt verdriet anders, ik ben niet iemand die gemakkelijk over haar gevoelens praat. Ik weet wel dat Saar altijd in ons hart zal blijven, en dat het nog lang zal duren voor haar dood een beetje een plaats gekregen zal hebben ...” “De tiptiens hebben ervoor gezorgd dat Saar een speciaal hoekje heeft in onze Chirolokalen. Ze gaan ook elke week even naar het kerkhof. Het is een bende die sterk aaneenhangt, en waarin Saar heel graag gezien was. Toen het kerstfeestje eraan kwam, vroegen we hen wat ze wilden doen: iets leuks of babbelen over Saar. Ze kozen voor beide: ze wilden wel kort iets zeggen over Saar, maar ze hadden ook nood aan iets leuks, iets wat Saar misschien ook gewild zou hebben. Cadeautjes geven vonden ze ongepast, dus dat hebben ze dan ook niet gedaan.” “Onlangs ben ik – ondanks blok en examens – nog even bij de ouders van Saar geweest. Ik wou nog even polsen of we hen konden helpen. Het is lastig om de stap te zetten om langs te gaan, maar iedere keer dat ik daar geweest ben, was ik achteraf enorm blij. Ik voel dat het enorm belangrijk is.”

LEIDINGSPLOEG

Als het noodlot toeslaat: groepsleidster Maaike getuigt

PLANT

GOED

RIBBELS

Dit spel is gebaseerd op het lagereschoolproject ‘Kitek Kiwe’, een uitgave van Spoor ZeS bij de vastencampagne van Broederlijk Delen. Meer informatie vind je op spoorzesindeklas.be.

INLEIDING

Boer Pedro en boerin Lorena wonen in Colombia, een land in Zuid-Amerika. Ze verbouwen er koffie, aardappelen, bonen en bananen. Maar hun grond wordt bedreigd. Een rijke man (= een grootgrondbezitter) wil het graag inpalmen. Helpen jullie Pedro en Lorena in hun strijd?

TIP

Verkleed je als boer Pedro en boerin Lorena, zo kunnen de ribbels zich beter inleven. Spreek Spaans zoals Jommeke (‘Wij hebben gelukos dat we met de vliegende bollos van professoros Gobelijn kunnen vliegos’).

grote dozen) ★★Twintig droge (witte) bonen ★★Rietje

DOEL VAN HET SPEL

Plant de grond van Pedro en Lorena vol met gewassen voor de rijke man hem kan inpalmen.

VERLOOP

Neem een (grote) dobbelsteen en laat de ribbels er om beurten mee gooien. Er zijn dan twee mogelijkheden. ★★Je gooit 2, 3, 4 of 5: kies een gewas (koffie, aardappelen, bonen of bananen) en leg het op het spelbord

MATERIAAL

★★Dobbelsteen ★★Een foto of tekening van een rijke man, in vier stukken geknipt ★★Een kaartje met een afbeelding van elk gewas: koffie, aardappelen, bonen en bananen ★★Een spelbord: neem een groot blad papier en teken in het midden een vierkant waarop je de puzzelstukken van de rijke man kunt leggen. Aan de zijkanten van het blad maak je plaats voor de kaartjes met de gewassen. Jutezak ★★Bananendozen (of andere stevige

]MAART 2016[

met de afbeelding naar boven. Je mag het nu planten, maar enkel als jullie met de hele groep de bijbehorende opdracht tot een goed einde brengen. ★★Je gooit 1 of 6: leg een puzzelstuk van de rijke man in het midden van het spelbord. De ribbels winnen als ze alle gewassen kunnen planten voor de puzzel van de man volledig is. Lukt dat niet, dan wint de man en palmt hij alle gronden in. De ribbels kunnen dat wel nog verhinderen door een samenwerkingsopdracht uit te voeren. Als ze daarin slagen, mogen ze één puzzelstuk van het spelbord halen.

AFDELINGEN

Werkboekje voor het tweede, derde en vierde leerjaar

Naam:

Gewasopdrachten MOEDERTJE, HOE LAAT IS HET

De ribbels hebben te veel koffie gedronken en willen niet gaan slapen. Ze staan allemaal op een rij aan één kant van het terrein, de leiding staat aan de andere kant. De ribbels vragen in koor: “Moedertje, hoe laat is het?” De leiding antwoordt bijvoorbeeld met: “Vijf uur!” Dan zetten de ribbels vijf stappen vooruit. Wanneer de leiding “Bedtijd!” roept, moeten de ribbels terug naar de startlijn lopen zonder getikt te worden door de leiding.

IN DE HOEPEL

Ga met de groep gedurende tien seconden binnen een hoepel (of kring) staan, waarbij geen enkele voet buiten de kring staat. ‘Kitek Kiwe’ is een vakoverschrijdend solidariteitsproject voor de basisschool bij de Broederlijk Delen-campagne van 2016

KINBAL

Geef een bal door met je kin, zonder hem te laten vallen. Je kunt ook hier de tijd beperken.

AARDAPPELZAKSPRINGEN

Baken een parcours af. De ribbels lossen elkaar af en moeten dat parcours binnen een bepaalde tijd al springend in hun jutezak kunnen afleggen.

TOREN VAN BANANENDOZEN

De ribbels moeten een toren maken met bananendozen. Bepaal op voorhand hoe hoog die moet zijn. De toren moet ook een tijdje kunnen blijven staan zonder om te vallen.

BONENRACE

Zet twee kommen op een vijftal meter van elkaar. De ribbels brengen twintig bonen van de ene kom naar de andere over. Ze mogen dat enkel doen door met een rietje de bonen op te zuigen.

Samenwerkingsopdrachten ZIN FLUISTEREN

Fluister een zin door van de eerste naar de laatste ribbel. De laatste zegt de zin luidop. Ze moet nog precies hetzelfde zijn als in het begin.

]MAART 2016[

BD-2016-8002

SPEELCLUB

Help, de kapitein is do Spelverloop

Op het aangespoelde schip hebben de piraten een stukje van de schatkaart gevonden. De speelclubbers gaan een voor een op zoek naar de andere stukjes. Op elk gevonden kaartstuk staan een opdracht en een wegbeschrijving naar de volgende plaats. Pas als ze de opdracht goed uitvoeren, mogen ze hun zoektocht verderzetten.

Het is een trieste dag in piratenland. De piratenkapitein heeft de hevige storm tijdens zijn laatste schattenjacht niet overleefd. De piraten willen zijn zoektocht afmaken, maar deze keer niet alleen. Willen de speelclubbers de schat helpen zoeken?

Piraten wandelen niet van de ene plaats naar de andere, ze varen. En daarvoor is er een nieuwe kapitein nodig. Na elke opdracht krijgen alle speelclubbers een kaartje. Op een van die kaartjes staat het woord ‘kapitein’, op de andere staat er ‘piraat’. Alle piraten staan geblinddoekt achter elkaar in een lange rij met de handen op de schouders van de piraat voor hen. Achteraan staat de kapitein, niet geblinddoekt. De kapitein geeft een tikje op de rechterschouder als het schip naar rechts moet varen, een tikje op de linkerschouder om naar links te varen of een tik op beide schouders om vooruit te varen. Die tikjes worden doorgegeven naar vooraan.

Inkleding

Verkleed je als piraat en vraag de speelclubbers hetzelfde te doen, met ooglapjes en ankertatoeages. Ga op zoek naar de schat op het Chiroterrein, in het dorp, in de stad, in een bos of in een park. Een onbekende plek maakt het nog spannender. Verstop op voorhand een echte schat: een kistje vol gouden munten, snoepjes of het vieruurtje.

]MAART 2016[

Weetje Wist je dat er ook vrouwelijke piraten waren? Het is dus niet nodig om meisjes een stoppelbaard te geven of hen in mannen te verkleden. Kun je een passende naam bedenken voor een vrouwelijke zeerover? Bron: newsmonkey.be/article/3428

Opdrachten per kaartstuk Mijnenveld

Op het eiland staat een mijnenveld op de grond getekend: een raster van tien bij tien. De speelclubbers proberen van de ene kant van het veld naar de andere te geraken, zonder op een bom te trappen. De leiding heeft een geheime kaart waarop aangeduid staat waar er bommen liggen. De speelclubbers proberen een voor een aan de overkant te geraken door telkens een stap vooruit, naar links of naar rechts te doen. Diagonaal of achteruit stappen is verboden. Als er een piraat op een bom staat, moet hij of zij blijven staan. De volgende piraat probeert dan vanaf de startpositie opnieuw zo ver mogelijk geraken. De andere speelclubbers geven daarbij aanwijzingen. Zo proberen ze iedereen naar de overkant te krijgen.

Papegaai

De piraten moeten een eenvoudig stukje tekst uit een leesboek over piraten correct overschrijven. Die tekst ligt wel aan de andere kant van het terrein. Een voor een lopen de piraten naar de tekst om een deel te onthouden, terug te lopen en op te schrijven wat ze zich nog herinneren. Op het terrein lopen slechte piraten (leiding) rond met bommetjes (bijvoorbeeld zachte balletjes), die de speelclubbers afleiden zodat ze de tekst onderweg kunnen ver-

AFDELINGEN ]foto: jan van bostraeten[

ood!

geten. Als ze geraakt worden door een bom gaan ze twintig seconden naar de ziekenboeg. Na die twintig seconden mogen ze hun tekst gaan opschrijven.

Piratenvlag

Bij de piratenvlag hoort het spel vlaggenstok. Ga in een kring staan. Eén piraat loopt rond de kring met een vlag in de hand. Hij of zij stopt op een bepaald moment tussen twee piraten en houdt de vlag in de lucht. Die twee piraten lopen elk naar een andere kant rond de kring om zo snel mogelijk de vlag te grijpen. Wie daarin slaagt, is de volgende die rond de kring loopt.

Bewaak de schat

Dit is een sluipspel. Een piraat bewaakt een schat (bijvoorbeeld gouden munten). Die bewaker kijkt met één oog door een wc-rolletje en houdt het andere oog dicht. De andere piraten zitten verstopt op het terrein en stelen sluipend de gouden munten zonder dat de

bewaker hen ziet. Als de bewaker de naam kan zeggen van de piraat die komt aangelopen, dan doet die persoon niet meer mee. De munten die je veroverde voor je gezien werd, mag je houden. Het spel eindigt als iedereen dood is of als alle munten veroverd zijn.

Spaghetti eten met een haak

Aan de overkant van het terrein staat een bord met gekookte spaghetti en daarnaast ligt een haak. De piraten gooien om beurten met een dobbelsteen. Bij een zes loop je naar een hoopje verkleedkleren, trekt die aan en loopt dan naar het bord spaghetti, dat je met behulp van de haak probeert op te eten. De andere piraten gooien verder met de dobbelsteen. Zodra iemand anders zes gooit, wordt de piraat die aan het eten is vervangen.

Het dek schrobben

De piraten moeten een natte dweil van de ene kant van het terrein naar de andere brengen. Dat doen ze door de dweil met een lange stok

]MAART 2016[

naar elkaar door te gooien en op te vangen.

Gezonken schip

Paniek: het schip zinkt! Ze moeten zich nu verplaatsen met een sloep. De piraten krijgen per vijf een stevig doek waarmee ze zich voortbewegen tot aan een bepaald punt. Dat kunnen ze doen door tegelijk omhoog te springen en het doek te verleggen. Op deze laatste plaats ligt het laatste stuk van de schatkaart en weten de piraten waar de schat zich bevindt. De piraten leggen alle stukken van de schatkaart juist, waarna ze op zoek kunnen naar de schat.

Einde van het spel

De speelclubbers hebben als echte piraten samen de schatkist gevonden. Smullen maar!

RAKWI’S

Wanneer de rakwi’s in de lokalen komen, is hun leiding nergens te zien. In hun lokaal vinden ze een brief waarin staat dat de leiding overleden is. Hun laatste wens: een prachtige begrafenis. De brief eindigt met de Latijnse spreuk ‘Surgite duces!’ (Sta op leiding!) De rakwi’s hebben de spreuk nog maar net uitgesproken of daar verschijnen de geesten van de leiding. Zij zullen de rakwi’s helpen, zodat hun laatste wens in vervulling kan gaan.

Spelidee

]foto: jan van bostraeten[

Herinner je je het tv-programma Fata Morgana nog? Bekende Vlamingen gaven in dat programma haast onmogelijke taken aan een bepaald dorp in Vlaanderen. De dorpsgenoten kregen exact een week de tijd om die uit te voeren. Dat is wat de rakwi’s nu ook te wachten staat, maar dan op veel kortere tijd. Slagen zij erin om een 9 sterrenafdeling te worden? De bedoeling is dat de rakwi’s op het einde van de Chironamiddag een echte begrafenisceremonie uitvoeren voor hun leiding.

]MAART 2016[

De afscheidsbrief Tips Liefste rakwi’s Toen wij gisteren door een mooi bos liepen, hield een heks ons plots tegen. Ze zei dat we nooit meer rust zouden vinden als we nog verder liepen, want we waren te diep het bos in gewandeld en enkel de heks zelf mag daar komen. We lachten er eens goed mee, en omdat wij niet in dat soort onzin geloofden, stapte n we vrolijk verder. We moesten een klein beekje over en toen gebe urde er iets heel raars. Wij geraakten aan de overkant van het beekje, maar onze lichamen niet. Die lagen nog aan de andere kant. We waren geesten geworden! De heks had gelijk, we zullen voor altijd als geest op aarde blijven en geen rust vinden. Toen ze de paniek in onze ogen zag, kreeg de heks toch wat medelijden en kwam ze ons vertellen hoe we toch rust kunnen krijgen: een mooie begrafenis zal daarvoor zorge n. Dus dit is onze laatste wens: een prachtige begrafenis, zodat wij in vrede kunnen rusten. Willen jullie dat regelen voor ons? Zo ziet onze ideale begrafenis eruit: - Onze lichamen moeten in een kist kunnen liggen. Plaats per persoon van de leiding een grote kist vooraan tijden s de dienst. - Hoe meer zielen, hoe meer ‘vreug d’! Zorg dat er minstens dertig mens en aanwezig zijn op de begrafenis (de rakwi’s niet meegerekend). - Zorg dat iedereen die aanwezig is - dus ook van de rakwi’s zelf - een doodsprentje krijgt. - Het mag geen chaotisch boeltje zijn. Nodig een priester uit die de begrafenis kan leiden. - Wij hopen dat minstens tien van de aanwezigen een traantje zullen laten. - Muziek is altijd al een van onze passie s geweest, daarom mag live muziek niet ontbreken op onze begrafenis. Zorg dat er minstens drie liedjes live gebracht worden. - Bij een begrafenis horen witte bloem en. Geef iedereen een witte bloem om bij onze kist neer te leggen. - Lees tijdens de dienst over elke leider of leidster een mooi tekstje voor en vertel over de positieve eigenschappen van de overledene. - Organiseer een koffietafel met koffie koeken of brood en beleg. - Tijdens de viering worden er hostie s uitgedeeld. Zorg dat iedere aanw ezige een hostie krijgt. - Tot slot moeten de kisten in een begra fenisstoet naar het kerkhof worden gebracht. Houd een serene stoet richtin g onze laatste rustplaats.

Als jullie die opdrachten tot een goed einde brengen, en daar twijfelen wij niet aan, dan zullen wij in vrede kunnen rusten. Wij zeggen jullie nu nog geen vaarwel. Spreek de volge nde spreuk met z’n allen hardop uit en wij zullen voor een tijdje terug bij jullie zijn.

Surgites duces! Jullie leiding

]MAART 2016[

★★Pas de aantallen in de brief aan naargelang het aantal leden of de omgeving waarin je dit spel speelt. Zorg dat de opdrachten moeilijk genoeg, maar realiseerbaar zijn. ★★Laat de rakwi’s zoveel mogelijk zelf bedenken hoe ze de opdrachten zullen uitvoeren. Door hun creativiteit zullen ze de opdrachten waarschijnlijk op onverwachte manieren interpreteren. ★★Help de rakwi’s bij het vinden van het juiste materiaal om de opdrachten uit te voeren. ★★Schrijf de brief met de hand en verzin een sterk verhaal over de manier waarop jullie gestorven zijn. ★★Leef je in in je rol van geest door je te schminken, te verkleden en met een grafstem te spreken.

Einde van het spel

Wanneer de begrafenis ten einde is, volgt de uitslag van de opdrachten. Voorzie voldoende tijd om op een uitgebreide manier de sterren aan de rakwi’s uit te delen. Overloop alle opdrachten. Per geslaagde opdracht krijgen de rakwi’s een ster. Als je zorgt dat de sterren er mooi uitzien en stevig zijn, kun je ze in het rakwilokaal ophangen. Zo weten zij de rest van het Chirojaar dat ze een 9 sterrenafdeling zijn! De kans bestaat dat je rakwi’s al iemand hebben verloren in hun nabije omgeving. Voor hen kan dit spel herinneringen en vragen oproepen. Zorg dat je hen de kans geeft om hierover te vertellen. Vertel hen dat dit een spel is, en dat niemand echt dood is.

TITO’S

HELP, DE MAFFI Spelvoorbereiding Schokkend nieuws! In Chirocity is maffiabaas Dynamiosi overleden. Hij was een zeer beruchte don die de straten van Chirocity telkens weer onveilig maakte. Nu Dynamiosi’s bende zonder leider zit, proberen andere bendes de stad in te palmen. De Flammiati’s en de Spetterosa’s gaan de strijd met elkaar aan. Wie wint terrein en wie zal de nieuwe don worden?

Het spel is een variant op Stratego. Maak een spelbord: teken op de grond of op een stuk karton een raster van tien bij tien vakjes (in totaal dus honderd vakjes). Verdeel het spelbord duidelijk in tweeën: het Spetterosaterrein en het Flammiatistuk. Maak met kegels of karton voor elke ploeg veertig pionnen. Let erop dat de pionnen er op de achterkant hetzelfde uitzien en dat ze in het raster passen. Maar voor elke ploeg 1 x Drugslab, 1 x Corleono, 8 x Consiglieri, 5 x Soldati, 4 x Coschesi, 4 x Capodeci, 4 x Caporegi, 3 x Valachi, 2 x Bordoni, 1 x Camorri, 1 x Muerto en 6 x Molotovcocktail.

Spelverloop

Verdeel de ploeg in twee maffiabendes: de Flammiati’s en de Spetterosa’s. Beide bendes krijgen veertig pionnen. Die plaatsen ze op het spelbord, in hun eigen gebied. Ze moeten hiermee hun eigen drugslab beschermen (dat ze ook ergens strategisch plaatsen), en het drugslab van de anderen veroveren. De figuren hebben een bepaalde rangorde: ★★1. Muerto (maarschalk) ★★2. Camorri (generaal) ★★3. Bordoni (kolonel) ★★4. Valachi (majoor) ★★5. Caporegi (kapitein) ★★6. Capodeci (luitenant) ★★7. Coschesi (sergeant) ★★8. Soldati (mineur) ★★9. Consiglieri (verkenner) ★★10. Corleono (spion) Voor alle pionnen geldt dat ze de pionnen onder zich kunnen vermoorden en het drugslab kunnen ontmantelen. Corleono is

]MAART 2016[

de laagste in rang, maar hij kan wel de Muerto vermoorden. Soldati kunnen Consiglieri en de Corleono vermoorden. Zij zijn bovendien de enigen die de molotovcocktails van de tegenpartij kunnen ontmantelen. Alle andere pionnen sterven als ze met een molotovcocktail in aanraking komen. Wanneer de pionnen op het bord staan, kan het spel starten. De bendes nemen het tegen elkaar op in duels. Onmiddellijk na het duel keren alle spelers terug naar het spelbord. Daar krijgt de winnaar vijf verplaatsingsstappen, de verliezer krijgt er drie. De winnaar is eerst aan zet, daarna de verliezer, dan opnieuw de winnaar, tot alle toegekende stappen zijn gezet. Daarna gaan ze opnieuw in duel. Het spel eindigt wanneer een van de bendes het drugslab van de tegenpartij weet te raken.

Duels

Koppen rollen

Baken een spelterrein af met twee krijtlijnen. In het midden van het terrein ligt een bal. Elke bende staat achter één van de lijnen en heeft een eigen bal. Daarmee proberen ze om beurten de bal op het spelterrein weg te rollen naar het andere kamp. Opgelet: bendeleden die het spelterrein betreden, mogen een aantal minuten niet meer meespelen.

Drugsdeal

Verdeel het speelveld in twee grote vakken. Een van beide bendes krijgt de bal en probeert een drugsdeal te scoren door de bal in de emmer te gooien die zich achter het veld van de andere bende bevindt. Wie zich met de bal in vijandelijk gebied begeeft, kan getikt worden door de andere bende. Dan krijgt de tikker de bal. De bende die als eerste drie punten kan scoren wint dit duel.

zo snel mogelijk door de mazen van het web zonder het touw aan te raken. Elk vak mag maar door één persoon gebruikt worden. De snelste bende wint.

Finale

Deathmatch Bewaking uitschakelen

Speel opnieuw op een speelveld dat verdeeld is in twee grote vakken. Elke bende plaatst op de achterlijn in zijn vak vijf kubbtorens (of blikjes/dozen/brikken van dezelfde grootte). Elke bende start in het eigen vak met een gelijk aantal kogels (tennisballen). Ze proberen zo snel mogelijk de torens van de andere bende omver te gooien. Wie als eerste de vijf torens van de tegenpartij omver werpt, wint het duel.

Tip De duur van het spel is nogal onvoorspelbaar. Zorg er dus voor dat je genoeg duels voorziet. Wil je het spel wat inkorten, geef dan wat meer verplaatsingsstappen per duel.

Baken een cirkelvormig terrein af. Leg op het terrein een aantal zachte voorwerpen waarmee je naar iemand kunt gooien zonder dat die zich pijn doet. Beide bendes staan tegenover elkaar buiten de cirkel. Eén iemand van elke bende wordt geblinddoekt. Deze spelers stappen na het startsein het terrein op. Ze zoeken een voorwerp en proberen daarmee zo snel mogelijk de speler van de tegenpartij aan te werpen. Wie geraakt wordt, is dood. Een ander bendelid krijgt dan de blinddoek. De bende die als laatste overblijft met één of meerdere spelers wint het duel.

Slinks en sluw

Maffiabendes moeten zich snel en onzichtbaar kunnen verplaatsen in de duistere steegjes en straten. Span met touw een web tussen twee bomen of palen. Beide bendes kruipen

]MAART 2016[

De bende die als eerste het drugslab van de tegenpartij kan ontmantelen, wordt de nieuwe leidende bende van Chirocity. Dan rest hen alleen nog een nieuwe maffiabaas te kiezen. Dat doen ze met het spannende eindspel Pang. Iedereen van de winnende ploeg gaat in een grote cirkel staan. Iemand van de leiding gaat met gesloten ogen in het midden staan, draait rond zijn of haar as en staat op een willekeurig moment stil. Wie aangewezen wordt, moet zich bukken. De speler rechts en de speler links van die gebukte persoon draaien rond hun as en schieten hun tegenspeler om het snelst dood door te wijzen en luid PANG te roepen. Wie doodgeschoten is, zet zich neer. Speel het spel tot er nog maar twee mensen overblijven. Die twee finalisten gaan met hun rug tegen elkaar staan. De spelleiding begint te tellen: 1, 2, 3, 4 ... De finalisten zetten telkens een stap verder weg van elkaar. Wanneer de spelleiding een getal overslaat – bijvoorbeeld: 6, 7, 9 – draaien de duellisten zich zo snel mogelijk om en proberen ze hun tegenspeler dood te schieten. De winnaar krijgt de eretitel van don in Chirocity.

AFDELINGEN

IABAAS IS DOOD!

KETI’S

Een spel tegen de tijd Materiaal

★★Balletjes (afhankelijk van de groepsgrootte: 30 tot 100) ★★Enkele emmers of dozen ★★Blinddoeken ★★Fietsbanden, stevig plakband ★★Materiaal om terrein af te bakenen (touw/banken/stoelen/dozen) ★★Timer ★★Rode, groene en blauwe papiertjes

Baken drie vakken af rond een speelveld. Het leukste is om de vakken met stoelen, banken, tafels of dozen af te bakenen zodat je de afbakening fysiek kunt voelen. Als je de vakken enkel op de grond aftekent, voelen de blinden niet wanneer ze een grens overschrijden. Op het speelveld liggen een hele hoop balletjes. Rond het armenvak plaats je één tot drie emmers of dozen waarin de balletjes terecht moeten komen. wisselvak/ ogen

benen

armen

Verdeel je groep in drie ploegen. Doe dat door op ieders rug een rood, groen of blauw papiertje te kleven. De deelnemers moeten erachter zien te komen welke kleur ze gekregen hebben en bij welke ploeg ze horen. Dat doen ze in gebarentaal en zonder te praten.

Het spel

Het terrein

emmers

Drie ploegen

Er zijn op het terrein drie vakken afgebakend, waartussen zich het speelveld bevindt. Eén ploeg begint in het benenvak. De spelers gaan per twee staan met hun rug tegen elkaar. Ze binden hun linkervoet aan de rechtervoet en hun rechtervoet aan de linkervoet van degene achter hen. Een tweede ploeg begint in het ogenvak. Zij moeten zich blinddoeken. De derde ploeg begint in het armenvak. Zij binden hun handen achter hun rug aan elkaar. Over het terrein liggen balletjes verspreid, dat zijn gewapende mensen die voor onze tegenstanders werken. De balletjes moeten allemaal in de emmers geraken. Er zijn wel enkele voorwaarden: ★★De ploeg met de aaneengebonden voeten moet de balletjes gaan halen en in hun eigen vak leggen. ★★De geblinddoekte ploeg moet de balletjes van het benenvak naar het armenvak brengen. De mensen uit het benenvak moeten hen roepen als er daar balletjes liggen.

balletjes

]MAART 2016[

Hebben de geblinddoekten een bal vast, dan roepen de spelers uit het armenvak hen om de balletjes te komen afgeven. ★★De ploeg met vastgebonden handen moet in hun vak blijven staan. Zij ontvangen balletjes van de geblinddoekten en moeten proberen om de balletjes in de emmers te gooien. De balletjes die naast de emmers vallen, moeten weer opgehaald worden door de mensen met samengebonden benen.

Actie

De deelnemers spelen tegen de tijd om alle ballen in de emmers te krijgen. Elk in hun eigen ploeg, maar toch samen. Motiveer de niet-geblinddoekte ploegen om de geblinddoekten goed te begeleiden. Na zeven minuten fluit de begeleiding. Iedereen moet naar het wisselvak gaan, daar geven de ploegen de ‘beperkingen’ door. Daarna gaat het spel verder. Na nog eens zeven minuten worden de beperkingen nog een keer doorgegeven. Zie je dat er al snel heel veel balletjes in de emmers liggen, bouw dan een ‘bom’ in waarna je de emmer weer uitgiet. Je kunt bijvoorbeeld de wisseltijd echt timen op drie minuten. Als de wissel niet lukte in die tijd kun je de bom laten afgaan. Zitten alle balletjes op tijd in de emmer? Hoera! De tegenstanders zijn verslagen! De deelnemers hebben

]foto: jan van bostraeten[

AFDELINGEN

Gratis spel aanvragen!

Over de campagne

door samen te werken een stap gezet tegen grootgrondbezitters, bedrijven en gewapende groepen die grond enkel als koopwaar zien.

Dit spel tegen de tijd is het derde deel van ColomTrio, een drie uur durend inleefspel voor tito’s, keti’s en aspi’s waarbij drie ploegen zich inleven in drie verschillende bevolkingsgroepen uit Colombia. Door middel van opdrachten en spelen gaan ze de strijd tegen elkaar aan, om in de loop van het spel te ontdekken dat ze enkel door samen te werken hun tegenstanders kunnen verslaan. Je kunt het spel gratis aanvragen voor jouw Chirogroep op chiro.be/ colomtrio

]MAART 2016[

Colombia is een land waar de grond heel oneerlijk verdeeld is. 52,2 % ervan is in handen van 1,1 % van de bevolking. Veel grootgrondbezitters, bedrijven en gewapende groepen zien grond enkel als koopwaar en dat is onrechtvaardig. Voor boeren is de grond hun leven, hun verleden en hun toekomst. Zonder grond is er geen eten of inkomen. Broederlijk Delen ondersteunt samen met veertien partnerorganisaties het geweldloos verzet van die boeren. Meer weten over deze campagne? Surf naar broederlijkdelen.be/ campagne

ASPI’S

Help, mémé

De familie is in diepe rouw. Mémé Oda, de godmother van de familieclan, is deze ochtend dood aangetroffen in haar huis. Deze machtige vrouw laat een gigantische erfenis na. Die bestaat uit een met geld gevulde kluis ter waarde van 2 306 542 euro, een collectie authentieke juwelen en drie villa’s. Gelukkig is er een testament dat bepaalt wie wat krijgt.

Het testament

Liefste familieleden Aangezien jullie dit lezen, ben ik overleden. Mijn dood betekent dat mijn erfe nis verdeeld moet worden onder mijn familieleden en daar zit een probleem. Ik heb het gevoel dat jullie in het verleden allemaal wel iets mispeuterd hebben waa rdoor jullie de erfenis niet verdienen. Ik kan daa rom geen waardige erfge naam voor mijn fortuin kiez en. Ik heb het volgende beslist: een eeuwenoude traditie in onze familie wil dat de erfg enamen onderling op één avond tijd de erfeniskwes tie oplossen. Op die avond komt iedereen die den kt dat hij of zij aan spraak maakt op de erfenis bijeen. Daar wordt één – en ik ben duidelijk: maar één – persoon aangeduid die de volledige erfenis krijg t. De rest zal de kamer helaas nooit verlaten. Zo zal geschieden. Veel succes bij de verdelin

Een allerlaatste zoen Jullie mémé Oda

Doel van het intrigespel

De aspi’s zijn de familieleden die uitgenodigd worden in een duister casino. Eén iemand van de leiding is de pokermanager die het pokerspel begeleidt, de anderen zijn dienstpersoneel dat iedereen voorzien van spijs en drank. De familieleden komen bijeen in het casino en spelen er een spelletje poker. Met het geld dat ze winnen door te pokeren, kunnen ze drankjes en hapjes kopen. Maar dat is niet het eigenlijke doel. Slechts

één iemand zal de tafel levend en ongeschonden verlaten, en loopt dus weg met de erfenis. Het komt er dus opaan om de andere familieleden te ontmaskeren en te weten te komen wat zij in het verleden mispeuterd hebben. Alleen zo krijg je de goedkeuring om hen te vermoorden. En omgekeerd moet je er dus ook voor zorgen dat je zelf niet ontmaskerd wordt. Ben je zelf vermoord of is je geheim ontdekt? Dan kun je verder pokeren, eten kopen en drinken, maar je maakt geen aanspraak meer op de erfenis.

]MAART 2016[

De gegronde reden

Mémé Oda was duidelijk in haar testament. De verschillende familieleden zijn – op z’n zachtst gezegd – niet zo vriendelijk met elkaar omgegaan. Om de familiebanden duidelijk te maken, krijgt iedereen een fiche over zijn of haar leven. Daarop staat de ‘gegronde reden’ waarom iemand jou zou mogen vermoorden (je hebt bijvoorbeeld iemand vergiftigd, je hebt iemand jarenlang gestalkt of je hebt je hele leven tegen

Hoe kunnen ze nu te weten komen wie hun slachtoffer is? Naast de gegronde reden staan er op elke fiche enkele tips over andere familieleden. Als alle familieleden hun fiche volledig openbaar zouden maken, zijn alle linken tussen de familieleden en alle gegronde redenen duidelijk. De familieleden moeten elkaar dus uithoren tijdens het pokeren. Er is nog een hulplijn: het dienstpersoneel. De drankjes worden geserveerd op bierkaartjes. Op de onderkant van die bierkaartjes schrijft het dienstpersoneel extra info die de persoon kan helpen in de loop van het spel (bijvoorbeeld: de persoon die jij mag vermoorden, is een vrouw). Vertel niet dat je iets op de bierkaartjes schrijft. Dat maakt de ontdekking des te spannender. Geef iedereen bij het begin van het spel een schriftje waarin ze alles kunnen noteren wat ze horen en/ of zien.

Iemand vermoorden

Als je denkt te weten wie je moet vermoorden, dan mag je met je pokergeld een kogel kopen bij de pokermanager en het slachtoffer neerknallen. Schiet je het verkeerde slachtoffer neer (de gegronde reden slaat niet op die persoon), dan krijgt het slachtoffer het geld dat je betaalde voor de kogel. Klopt de gegronde reden wel, dan is het slachtoffer dood. Je krijgt nu de fiche van het slachtoffer en jaagt, als in een gotchacirkel, op de persoon die je slachtoffer kwaad aandeed. Met de fiche van het slachtoffer in de hand heb je bovendien extra informatie over de familie.

Fiches opmaken

Maak een stamboom op waarbij je alle leden een rol toewijst als kind of kleinkind van mémé Oda. Bezorg alle leden die stamboom bij het begin van het spel. Maak een gotchacirkel op waarbij de gegronde reden om iemand te vermoorden rondgaat. Een voorbeeld: ★★Julita mag Wesley vermoorden. Gegronde reden: Wesley heeft Julita aangevallen, waardoor ze onvruchtbaar werd. ★★Wesley mag Gerrit vermoorden. Gegronde reden: Gerrit heeft de zoon van Wesley vergiftigd. ★★Gerrit mag Julita vermoorden. Gegronde reden: Julita heeft al het zwart geld van Gerrit gestolen. Som per personage vier tips op van

]MAART 2016[

hoe ze de gegronde reden te weten kunnen komen, en verdeel ze over de verschillende fiches. Bijvoorbeeld: Gerrit heeft de zoon van Wesley als kind vergiftigd. Wesley weet door zijn fiche dat zijn zoon vermoord is, en kan te weten komen dat de dader Gerrit was door andere personen uit te horen. Op hun kaartjes staat bijvoorbeeld: ★★Tip 1: Gerrit is laborant en kent veel over chemische stoffen en reacties. ★★Tip 2: Gerrit houdt niet van kinderen. ★★Tip 3: Gerrit is een paar jaar geleden ontslagen uit een bedrijf dat rattenvergif maakt. ★★Tip 4: Gerrit was niet op de begrafenis van de zoon van Wesley.

Tips bij de voorbereiding

Vraag op voorhand welke aspi’s aanwezig zijn als je het spel speelt, zodat je de fiches kunt afstemmen op het aantal leden. Het is leuk als je de fiches op voorhand naar je aspi’s doorstuurt, dan kunnen ze zich verkleden en inleven, en zitten ze meteen in hun rol. Zorg dat het dienstpersoneel een overzicht heeft van alle tips en gegronde redenen. Zo kun je je aspi’s een duwtje in de rug geven met extra tips.

]foto: valerie vanderlooy[

iemand gelogen). Verder vind je er de ‘gegronde reden’ waarom jíj iemand zou mogen vermoorden (bijvoorbeeld: iemand heeft heel veel geld van je gestolen, iemand ontdekte dat je fraude pleegde of iemand maakte je onvruchtbaar). De gegronde redenen werken als een ‘gotchacirkel’: de familieleden zoeken uit wie hen kwaad heeft aangedaan, en vermoorden die persoon voor ze zelf vermoord worden.

AFDELINGEN

é Oda is dood!

Jaarthema 2015-2016

Chiro kleurt internationaal! Malta

Spelletje: busspel

Een sombrero in de eierdoos?!

Nee, er is niets mis met je ogen! Het ei van deze maand zit verstopt onder een sombrero, je weet wel, zoâ€™n Mexicaanse hoed. Spreek gerust over een sombreiro! Het is een bijzonder ei want het is veelkleurig en zit boordevol bruisende activiteiten. Maak kennis met deze internationale spelletjes van de Dienst Internationale Activiteiten van de Chiro.

Internationale spelletjes Zuid-Afrika

Spelletje: Afrikaanse woorden raden alleenloper = vrijgezel huurmotor = taxi koorspen = thermometer vuurhoutjie = lucifer lekkergoed = snoepgoed blokkiesraaisel = kruiswoordraadsel agterwĂŞreld = achterwerk wegkruipertje = verstoppertje moltrein = metro strokieprent = stripverhaal

]MAART 2016[

Elke speler neemt een stoel en zet zich in de bus. Je stelt de stoelen op in twee rijen met een gang ertussen. Dan gaat iedereen zitten, en krijgt iedereen een nummer. De twee mensen vooraan krijgen allebei het nummer 1, de mensen daarachter nummer 2, enz. Nu begint het spel. De leiding zegt telkens een nummer, bijvoorbeeld 5. Dan moeten de leden met het nummer 5 op de eerste zitjes gaan zitten, daarachter komen dan degenen met het nummer 6 enzoverder, zodat helemaal achteraan de nummers 4 komen te zitten. De persoon die als laatste op de juiste plaats zit, valt af en mag niet meer meedoen. De plaatsen van de afgevallen personen moeten opengelaten worden. Opgelet: Je hebt dus telkens twee leden met hetzelfde nummer maar iedereen speelt individueel. Heb je een kleine groep, dan kun je er ook voor kiezen om iedereen een afzonderlijk nummer te geven.

Litouwen

Spelletje: handje-klap Twee teams staan tegenover elkaar op een lijn. De spelers houden hun handen voor zich uit met de handpalmen naar boven. Iemand van team A begint en loopt naar de lijn van team B, om daar iemands hand te tikken. De speler van team B die op de handen getikt werd, loopt nu achter de speler van team A aan, die zo snel mogelijk achter de eigen lijn moet geraken. Wordt de A-speler getikt, dan valt hij of zij uit het spel. Het spel begint opnieuw met een speler van team B. De winnaar is het team dat na een bepaalde tijd nog het meeste spelers over heeft.

‘Eigen kweek‘: het luisterverhaal en de colorshake Het luisterverhaal ‘Geef Kleur’!

De tv-reeks ‘Eigen kweek’ is terug met een tweede seizoen. Programmeer het op je digicorder zodat je later kunt kijken, want wij bieden je hier en nu een alternatief van eigen makelij. Neem een tv-dekentje, je laptop en een koptelefoon. Leg je languit in de zetel en surf naar geefkleur.chiro.be/verhaal. De eerste vier afleveringen net gemist? Beluister ze en je bent klaar voor het superspannend slot, een dubbelaflevering in april en mei.

Doe de colorshake

Nog meer eigen kweek met zelfgemaakte kleurrijke filmpjes. Nog niet deelgenomen aan de kleurwedstrijd? Het kan nog tot en met 1 mei. Alles over de colorshake op geefkleur.chiro.be/colorshake.

Het Geef Kleur-verhaal als kampthema

Wist je dat de jaarthemavogels in het ‘Huis van Eustachius’ wonen? Kijk binnen in dat huis via Facebook! Suggestie van het Huis: bombardeer Geef Kleur tot je kampthema. Het verhaal is kant-en-klaar, het bestaat uit zes delen en je hoeft geen teksten van buiten te leren. Verkleed je in de jaarthemavogels en dubben maar.

]MAART 2016[

VORMING

De vormingstrend van het moment: themacursussen AFDELINGSBOOST

Doe jezelf of iemand uit je leid ingsploeg een midweekmysterie cadeau en los het zelf op! Ja, het kan allemaal op de Afdelingsboos t. Kolonel van Geelen, professor Pimpel, dominee Gro enewoud, mevrouw Blaauw van Draet, Rosa Roo dhart en Willem van Oranje hebben er een bloederi g boeltje van gemaakt. Schrijf je in en sluit je aan bij jouw favoriete personage. We maken tijdens deze dold waze vijfdaagse plaats voor de zotste spelideeën voo r jouw afdeling, plannen en organiseren samen een ban geli over begeleidingshouding, bed jk bivak, mijmeren enken tips en tricks om leiding te coachen en worden held en begeleiden van een leidings en in het bouwen team. Keer terug naar huis met een rugzak vol inspiratie en word zo een sterke hoofdan imator!

Aspitrant 2016: bezorg je aspi’s de tijd van hun leven! Leiding, aspileiding, groepsleiding: maak je aspi’s warm om deel te nemen aan Aspitrant 2016. Boek nu je reis naar ... Aspistrand! Aspitrant is een vijfdaags bivak in de paasvakantie, enkel en alleen voor aspi’s. Aspi’s uit alle hoeken van Vlaanderen komen bijeen om zich vijf dagen rot te amuseren. Grave massaspelen, fantastische leefgroepmomenten, fijne feestjes, toffe mensen en een zot kampvuur. Dit jaar gaan de aspi’s op strandvakantie: een cruise, waterspelen, zandkastelen, enz. Het kan allemaal.

Wanneer? Van 25-29 maart 2016 Waar? In kasteel De Hagaard in Overijse Info: chiro.be/boost

GROEPSLEIDINGSWEEKEND

Nieuwe leiding onthalen? Je leiderschapsstijl aanpassen aan de noden van de leiding? Crisismanagement? Persoons- en procesevaluatie? Vergadertechnieken? De zoektocht naar een nieuwe VB? Moeilijke gesprekken met ouders? Zou jij graag weten hoe andere (groeps)leiding hierover denkt? Wel, dan is het Groepsleidingsweekend zeker iets voor jou! Groepsleidingsweekend is een praat- en discussiecursus die sterk draait om uitwisseling tussen de deelnemers. Samen met de andere deelnemers en de begeleiding proberen we oplossingen en antwoorden te bieden op eigen aangebrachte Chiroproblemen.

Praktisch

Wanneer: Vijf Aspitranten verspreid over twee periodes:

28 maart tot 1 april en 4 tot 8 april

Waar: Vijf verschillende locaties Wie: Voor alle aspi’s Prijs: € 97

Wanneer? 4-6 maart 2016 Info & inschrijven: chiro.be/groepsleidingsweekend

TOCHTENBIVAK

Wil jij nog meer Chiro in je zom ervakantie? En mag het een tikkeltje avontuurlijk zijn? Dan is Tochtenbivak zeker iets voor jou! Op dit bijz ondere bivak, ergens op een geheime kampplaats, bela nd je helemaal terug in de natuur: slapen onder een tentzeil, bijeenzitten rond een gezellig kampvuur en ops taan met de vogeltjes. Je leert er een aantal nuttige technieken in verband met tochten, sjorren en vuu r maken. Bovendien telt Tochtenbivak als themacursus mee voor het hoofdanimatorattest.

Nog vragen? chiro.be/vorming of vorming@chiro.be

chiro.be/vorming

Wanneer? 3-10 juli 2016 info: chiro.be/tochtenbivak

]MAART 2016[

Grave spelletjes, een handige methodiek, maffe trucjes of gewoon een leuk weetje, op dit blaadje aangeboden door een van de vier diensten van de Chiro – Dienst Internationale Activiteiten, Dienst Avontuurlijke Activiteiten, Dienst Artistieke Activiteiten en Spoor ZeS. Tot uw dienst deze maand: de Dienst Internationale Activiteiten.

Wist je dat een buitenlands bivak organiseren begint bij de beste weetjes? Wist je dat je bij Wegwijzer vzw handige landenfiches kunt vinden? Wist je dat er een site bestaat (buitenlandskamp.be) waar je op een handige manier kampplaatsen kunt vinden? Wist je dat de Dienst Internationale Activiteiten een workshop ‘Buitenlands bivak’ heeft? Weet je dat er een subsidieprogramma bestaat waarbij je goedkoop een uitwisseling kunt doen met een andere jeugdbeweging? Wist je dat een goede voorbereiding begint bij een tijdlijn en deadlines?

Weet je dat je toestemming van de ouders nodig hebt om met hun kroost op buitenlands kamp te gaan? Wist je dat Rome2Rio een handige website is voor openbaar vervoer? Wist je dat de Chiro aangesloten is bij de internationale koepel Fimcap? Wist je dat je met al je vragen terecht kunt bij internationaal@chiro.be?

Tot uw dienst: activiteiten 16-17 april 2016 3-10 juli 2016 7-15 juli 2016 Zomervakantie

Survivalweekend in Sint-Joris-Weert Tochtenbivak FDF National Camp in Denemarken Chiro Railways

]MAART 2016[

DOSSIER VERDRIET

EN TOEN STOND DE WERELD STIL BIJ DE CHIROMEISJES VAN PUTTE:

‘De dagen na haar zijn voor ons het a

Twee jaar geleden, meer bepaald op 22 juli 2014, stond onze wereld even stil. We kregen het vreselijke nieuws dat een van onze aspi’s was omgekomen in een ongeval. Het voorval gebeurde amper één dag na ons bivak. Voor Maxine was het haar laatste kamp als Chirolid. Ze had besloten om vanaf september onze leidingsploeg te vervoegen.

]MAART 2016[

Het was voor onze voltallige Chirogroep een grote klap. Er werd rondgebeld om iedereen op de hoogte te brengen van het droevige nieuws. We kwamen onmiddellijk bijeen in onze lokalen om erover te praten, om elkaar te steunen en troost te zoeken. Niemand kon het op dat moment al goed beseffen. Het is ook ontzettend moeilijk om het te vatten. Maxine was meer dan een aspi en een toekomstige leidster voor ons. Ze was vooral een goede vriendin die altijd het enthousiaste zonnetje was, die de sfeer er altijd stevig in hield. Op het plein hebben we tegen een boom een kader geplaatst met kaarsjes errond. We hadden ook enkele kaarsen in de bomen errond gehangen, en er stond een tafel waarop we een boek hadden gelegd waar iedereen iets in kon schrijven. De dagen na de dood van Maxine stond

LEIDSTER JULIE VERTELT

r dood was samenallerbelangrijksteâ€™

de poort van onze lokalen voor iedereen open. Wie wou langskomen, was meer dan welkom. Samenzijn was voor ons op dat moment het allerbelangrijkste. Voor de begrafenis hebben wij een Chirovlag laten maken met Maxines naam erop. Die vlag hebben we dan boven op de kist gelegd. Dagen vol verdriet verstreken, maar het waren ook dagen met een sterk samenhorigheidsgevoel.

VERDRIET DAT WAPPERT BOVEN HET KAMPTERREIN Tijdens ons bivak in juli zaten we met dubbele gevoelens. We hadden er erg naar uitgekeken, maar waren Maxine nog lang niet vergeten. We hielden haar in onze gedachten. Haar vlag hing op en wapperde in de wind boven ons groene kampterrein. Het was een kamp vol emoties. En toen verdween ook nog eens onze vlag. De ochtend van onze bezoekdag stonden we op en merkten we dat

]MAART 2016[

Maxines vlag er niet meer hing. Hoewel we eerst dachten dat het om een flauw grapje ging, bleek al snel dat dat niet zo was. We zijn onmiddellijk in actie geschoten om haar terug te vinden. Een leidster heeft contact opgenomen met Chirojeugd Vlaanderen, Scouts en Gidsen Vlaanderen en het hoofdbureau van KLJ en KSA. Een aantal van onze kookouders zijn naar omringende kampplaatsen gereden om daar eens te gaan informeren. Tevergeefs. Zoals het vaak gaat bij een vlaggenroof, was er ook nu nergens een aanwijzing te bespeuren. Er heersten kwade en trieste gevoelens op ons kampterrein want het ging hier natuurlijk niet over zomaar een vlagje van de Chiro. Het ging hier over Maxine. Diezelfde avond nog kwam er een jeugdbewegingsgroep met een grote stapel pannenkoeken en hun verontschuldigingen de vlag terugbrengen. Ze hadden er niet bij stilgestaan dat die vlag zoveel betekende voor ons. We waren helemaal niet kwaad. We waren vooral opgelucht en blij dat ze zo eerlijk waren. Als leidingsploeg willen wij ook iedere andere Chirogroep die met verlies te maken heeft een hart onder de riem steken. Zoek steun bij elkaar en praat met elkaar, dat is de allerbelangrijkste stap in het verwerkingsproces.

DOSSIER

DOSSIER VERDRIET

Chironieuws Familienieuws Familienieuws

Boodschap van algemeen nut

BABYBOOM Geboorte

Tenten nodig op bivak? Aanvragen vanaf 1 oktober! Op 13 januari kwam Klaas ter Hoewel de kampperiode net wereld. is hetjetweede voorbij Klaas is, begin best nu al met zoontje van Thomas Appelmans enkele praktische voorbereidin(ex- nationaal voorzitter) en gen voor het kamp van volgend Femke Borremans (oud-verbond jaar. Zo Pepijn kan elke groep Brussel). heeft er nuvanaf een 1 oktober tenten bij. aanvragen bij de speelkameraadje Uitleendienst Kampeermateriaal Op 18 januari werd Helena geboren. (ULDK). Download het forHelena hetsociaalcultureel.be/ dochtertje van Patrick mulierisvia Cools (personeelsdienst Chirojeugd jeugd/uldk en stuur het op naar Vlaanderen) en Marjan Keller. de uitleendienst. Hoe sneller je je aanvraag doet, hoe meer kans je hebt op tenten!

BIJ CHIRO ICARUS

De ooievaar heeft het druk gehad bij

de oud-leiding Chiro Elzestraat. Op 23 oktobervan werd Elle geboOp 1 januari beviel Joke Frederickx ren. Ze is het eerste kind voor van een zoontje Swa en op 7 januari oud-leider Benjamin en zijn zorgden Ina De Meyer en Wouter vrouw Liesbeth. Op 7 maart Saels voor een speelkameraadje, kreeg ElleMatteo. er metDaarnaast Lore een isspeelgenaamd Jill kameraadje bij.blijde Trotse ouders De Leenheer in verwachting van een wolk van een zoon/dochter zijn oud-leidster Roos en haar (schrappen watOp niet5 past). Proficiat vriend Bart. mei mochten dames! Nathalie, papa Yassain en mama grote broer Siebe Mathis verwelkomen. Chiro Icarus wenst alle gezinnetjes een dikke proficiat!

Aangeboden BABYBOOM GENT Chiro Herk verhuurt(secretariaat tenten voor Kirsten Bogaerts Gent) beviel op 14 van fuiven, weekends en mei kampen Korneel . Korneelenisfeesttenten: de halfbroer Er zijn legertenten ★ ★legertenten vanbroer 5 x 5 m, x 5 m van Marthe, en van10Arthur 16 x 6 m enen Lowie.

Drie tips om je kans op toezegging te vergroten: Geboren 6 november, 1. Vul jeopaanvraag volledig in en thuisgekomen opjuiste 13 januari: vermeld de contactperMarlies. Marlies is het dochtertje soon op het formulier! Als van Ken (Groepsleidingscommissie) je je mailadres invult, stuurt en Tommy. de uitleendienst een mail ter bevestiging zodra zij de aanvraag hebben gekregen en verwerkt. (Let wel, de mail is geen toezegging, die krijg je pas begin februari.) 2. Probeer tenten maar voor een periode van maximaal 15 dagen aan te vragen. 3. De piekperiode valt tussen 10 en 31 juli. Probeer je kampdata daarom flexibel op te stellen.

★★feesttenten van 7 m breed (16 of lang) en 12 m breed (10-15 Op20 m 3 juni werd Sanne geboren. of 20 m lang)

Sanne is het dochtertje van Liselotte De beschikbaar! Ruyck en Brecht Alle periodes Strobbe Gent). Ze Interesse?(stadswerker Mail naar tenten@chiroheeft alofeen Casper. herk.be belbroertje, 0486-83 65 99. AFSCHEID Op 14 mei overleed Greta Kerstens. Greta was ex-lid van de Nationale Raad en de Pedagogische Leiding, en oud-verbondsmedewerkster van Antwerpen. Ze werd net geen 87.

Save the date: Startdagen 2016 Verbond Limburg

Zaterdag 3 september Vliegveld Brustem

Verbond West-Vlaanderen Zaterdag 10 september Diksmuide

Verbond Antwerpen, Mechelen, Kempen, Brussel en Leuven Zaterdag 10 september Elzenhof Aarschot

Verbond Heuvelland, Roeland en Reinaert (Oost-Vlaanderen) Zaterdag 10 september Dendermonde

]MAART 2016[

Chironieuws DE CHIRO, JE VRIEND DE GAZET

TURNHOUT – Met de Chirojeugd van tegenwoordig is het nog niet zo slecht gesteld. Toen tijdens een Chirozondag van algemeen nut leden van Chiro Jopi uit Turnhout enkele agenten met hun combi vast kwamen te zitten in de modder, lieten de oudste zich van hun beste kant ziet. Met flink wat armkracht en inventiviteit zorgden ze ervoor dat de politiemannen hun Tenten nodig op bivak? Drie tips om je kans op toezegpatrouilleBABYBOOM al snel konden verderzetten.

Familienieuws

Boodschap

BIJ CHIRO ICARUS

Aanvragen vanaf 1 oktober! ging te vergroten: Hoewel de kampperiode net 1. Vul je aanvraag volledig in en CHIROvoorbij LEOPOLDSBURG Op 23 oktober werd Elle gebois, begin je best nu al met vermeld de juiste contactperWINT WEDSTRIJD ren. Ze is het eerste kind voor DIENST enkele praktische voorbereidinsoon op het formulier! Als AVONTUURLIJKE oud-leider Benjamin en zijn ACTIVITEITEN gen voor het kamp van volgend je je mailadres invult, stuurt vrouw Liesbeth. Op 7 maart Chiro Leopoldsburg jaar. Zo kanwon elke groep vanaf 1 de uitleendienst een mail MAASMECHELEN Ze moesten kreeg Elle er–met Lore een speeltenten bij de ter bevestiging zodra zij de met de oktober onderstaande fotoaanvragen de er een tijdje op wachten, eind van de kameraadje bij. maar Trotse ouders ‘natuursnorrenwedstrijd’ Uitleendienst Kampeermateriaal aanvraag hebben gekregen en januari kon Chiro Maasmechelen na Avontuurlijke Activiteiten. zijn oud-leidster Roos en haar Dienst (ULDK). Download het forverwerkt. (Let wel, de mail is vijftien jaar eindelijk verhuizen naar De opdracht: maak een gekke snor vriend Bart. Op 5 mei mochten mulier via sociaalcultureel.be/ geen toezegging, die krijg je hun nieuwe lokalen. Als symbolisch BLOEMEN VOOR CHIRO met natuurlijk materiaal, en plaats en jeugd/uldk en stuur het op naarENWÉKApas begin februari.) afscheidmama kreeg Nathalie, iedereen depapa kansYassain om hem op Facebook. De prijs: ticketjes grote broer Siebe Mathis de uitleendienst. Hoe sneller NIEUWKERKE 2. Probeer tenten maar voor een persoonlijke boodschap achter verwel– Wegens voor het touwenparcours! Chiro Icarus je je aanvraag doet, hoe meer haar tienjarig eenbestaan periodewerd vandemaximaal 15 te latenkomen. op het oude gebouw, datwenst alle binnenkort afgebroken gezinnetjes eenwordt. dikke Dat proficiat! kans je hebt op tenten! dagen aan te vragen. Nieuwkerkse Chirogroep eNWéKa ze nog even zullen moete wennen in januari in het zonnetje gezet 3. De piekperiode valt tussen aan de luxe, klonk het bij de leiding. door het gemeentebestuur. “De je BABYBOOM GENT 10 en 31 juli. Probeer ‘We gaan van een versleten pand verenigingkampdata levert een grote bijdrage daarom flexibel op naar de chicste locatie.’ aan onze gemeenschap, en in het Kirsten Bogaerts (secretariaat te stellen. bijzonder aan het welzijn van onze Gent) beviel op 14 mei van kinderen”, klonk het bij monde van Korneel. Korneel is de halfbroer burgemeester Benny Bamps. van Marthe, en broer van Arthur DE CHIRO HUILT en Lowie.

CHIRO MAASMECHELEN VERHUIST

De Chiro Chiro Chiro huilt, en alle leOp huilt. 3 juniDe werd SanneDe geboren. huilt en de tranen banen den, leiders, leidsters en Sanne is het dochtertje van zich een weg tussen de vele sympathisanten over heel Liselotte De Ruyck enVlaanderen Brecht gedachten die rondspoken huilen een Strobbe (stadswerker Gent). Ze mee. Maar in de hoofden van alle lei- klein beetje heeft al een broertje, ders en leidsters. Verlie- Casper. waarom? Waarom banen zen is voor echte jeugdbetranen hun weg tussen de wegingsfanaten nooit een gedachten die ronddwalen AFSCHEID optie. Wie verliest, bewijst in ons hoofd? Dwaalden dat hijOp of 14 zij een onze gedachten de afgemei zwakkeoverleed Greta ling is, een sukkeltje, een lopen weken dan niet alKerstens. Greta was ex-lid loser. Maar eigenlijk, als lemaal naar hetzelfde af? van de Nationale RaadSaar en en Antoine. Twee je er even over nadenkt, de Pedagogische en helden die de onbesef dan dat iedereen ooitLeiding, van die oud-verbondsmedewerkster van met het lot verliest. Het duel tegen gelijke strijd Ze werd hebben net geenverloren. Twee het lotAntwerpen. is niet te winnen. Zijn we 87.dan niet allemaal leden die we nooit meer een beetje een loser? Hezullen zien spelen in hun lemaal niet. Chiroleden Chirokleren. Ik kan me zijn helden. Jij en ik, wij niet voorstellen hoe het zijn helden. En ook al verzou zijn als één van onze liezen wij een spel, groot leden nooit meer met of klein, tegen eender wie haar geëmbleemde rokje, of wat. Wij zijn en blijven knalrode Chirokousen en helden. enthousiaste glimlach om klokslag twee uur met de handen op de rug in de

opening zou staan. Als je dan zulke traanopwekkende nieuwsberichten leest in de krant sta je er toch wel even bij stil dat elke zondag er anders kan gaan uitzien. Zelfs mijn lieve kleine kapoenen waren er het hart van in. Ze overspoelden me algauw met tientallen vragen over de dood en konden niet ophouden over hoe verschrikkelijk die wel niet is. Al wat je dan te doen staat, is met die zevenjarigen een ernstig gesprek aangaan waarin je alleen maar kunt uitleggen dat niemand de dood kan tegenhouden. Een gesprek waarvan je haren overeind komen te staan, maar waarover je later tevreden kunt zijn dat je die kinderen op de een

]MAART 2016[

of andere manier toch antwoorden hebt gegeven op vragen die op zulke momenten nu eenmaal door hun hoofd flitsen. Tot slot kun je ze alleen maar gelijk geven wanneer ze beweren dat doodgaan iets verschrikkelijks is omdat je er andere mensen veel verdriet mee doet. Maar ook dan kun je alleen maar proberen uit te leggen dat sterven nu eenmaal een deel van het leven is. Ik heb dan ook maar een boodschap voor de Chirogroepen die zich nu door deze periode van verlies heen slaan: hou je goed. Jullie komen erdoor, want jullie zijn Chiroheroes. Amina <foto Amina>

CHIROSCOOP

CHIROSCOOP Vissen

21 februari - 20 maart

Je zit in een twijfelperiode. sant, wil je nu wel of niet een lief en zou je die Zumba-lessen niet liever inruilen voor badminton? Gelukkig komt er raad uit onverwachte hoek. »» Troostlied: ‘Goodbye My Lover’ (James Blunt)

Ram

21 maart - 20 april

Ondanks het felle kleurtje op de muren vind je dat je afdelingslokaal er maar saai uitziet. Kom creatief uit de hoek en maak een muurschilderij met oude kranten of timmer meubels in elkaar met dode takken. Upcyclen maar! »» Troostlied: ‘Ain’t No Sunshine’ (Bill Withers)

Stier

21 april - 20 mei

Dat je de rits van je Chirorok of -broek niet meer dicht krijgt, hoeft niet te verbazen gezien de hoeveelheden chocolade, chips en koeken die jij op de vergadering naar binnen werkt. Tijd voor gezonde snacks? »» Troostlied: ‘Signs’ (Bloc Party)

Tweelingen

21 mei - 20 juni

Het is bijna lente, en dat is voor jou reden genoeg om al volop over het kamp te dromen. Je bedenkt knotsgekke spelen, zoekt dagtochtbestemmingen, én brainstormt urenlang om een nooit eerder gezien thema te bedenken: jouw bivakmodus staat aan! »» Troostlied: ‘Time after Time’ (Cindy Lauper)

Kreeft

21 juni - 22 juli

Trappen vlieg je al lang niet meer op, en met een beetje tegenwind naar de Chiro fietsen is tegenwoordig een hele beproeving; je conditie is duidelijk aan een update toe! Zoek je een loopmaatje of schrijf je in bij een fitnessclub. »» Troostlied: ‘Unchained Melody’ (Righteous Brothers)

Leeuw

23 juli - 22 augustus

Jouw hart racet erop los, en dat komt niet door plezier, liefde of een nieuwe sportieve bezigheid, maar heeft alles te maken met stress. Je neemt de laatste tijd iets te veel hooi op je vork. Adem in, adem uit ... en relax! »» Troostlied: ‘9 Crimes’ (Damien Rice)

Maagd

23 augustus - 22 sept.

Er heerst spanning in je leidingsploeg. Jij wilt in de discussie geen kant kiezen, en voelt je daardoor verscheurd tussen de twee kampen. Bekijk het zo: de ideale positie om een poging tot verzoening te ondernemen. »» Troostlied: ‘The Hardest Part’ (Coldplay)

Weegschaal

23 september - 22 oktober

Je hebt ideeën en energie voor tien, maar loopt hierdoor soms iets té hard van stapel. Probeer projecten af te werken voor je aan iets nieuws begint, en wend je bodemloos vat ook eens aan om je medeleiding een helpende hand te reiken. »» Troostlied: ‘Droog je tranen’ (Clouseau)

]MAART 2016[

Schorpioen

23 oktober - 22 november

Je hebt de leukste medeleiding ooit! Hij/zij is creatief, komt afspraken na en steekt maar al te graag de handen uit de mouwen. Tijd om hem/haar te bedanken, nee? Met een zelf geknutseld kaartje of versgebakken cake, bijvoorbeeld. »» Troostlied: ‘Wish You Were Here’ (Pink Floyd)

Boogschutter

23 november - 21 dec.

Jij voelt de eerste zonnestralen al in de lucht hangen, en daar word je zelf shiny van. In je hoofd ben je al volop bezig met op het strand te liggen, festivals te bezoeken, ... en waterspelletjes te spelen! Misschien kun je als voorbereiding een spel in het thema zomer spelen? »» Troostlied: ’Back to Black’ (Amy Winehouse)

Steenbok

22 december - 20 januari

Op de kast? In je schoenen? Onder je bed? Waar is je motivatie gebleven? Het is dringend tijd dat jij jezelf weer oppept op Chirovlak. Ga nog eens hard feesten met je leidingsploeg of maak een spel voor je leden waarin je ook zelf nog eens helemaal los kunt gaan! »» Troostlied: ’Tears In Heaven’ (Eric Clapton)

Waterman

21 januari - 20 februari

Na enkele moeilijker maanden lijkt alles weer op rolletjes te lopen. Die rust geeft jou de kans om weer 100 % op je afdeling te focussen, en daar profiteren je leden van. Een megasjiek stadsspel en een heerlijk vieruurtje: het luxe-arrangement is compleet. »» Troostlied: 'Fix You' (Coldplay)

NIEUW:

de Chirogeurhanger ONZE WINKELS

Aalst, Molenstraat 65, 053-70 13 80 | Antwerpen, Kipdorp 30, 03-202 24 71 | Brugge, Katelijnestraat 67, 050-33 86 51 | Brussel, Kolenmarkt 85, 02-511 44 31 | Gent, Hoefslagstraatje 1, 09-233 87 87 | Hasselt, Vaartstraat 14, 011-23 14 89 | Leuven, J.P. Minckelersstraat 29, 016-29 97 84 | Mechelen, O.L. Vrouwestraat 34, 015-41 02 34 | Roeselare, Delaerestraat 16, 051-24 35 11 | Sint-Niklaas, Stationsstraat 77, 03-766 07 66 | Turnhout, Sint Antoniusstraat 37, 014-42 15 13 | CommerciĂŤle dienst en magazijn: Langstraat 24, 2140 Borgerhout, 03-270 04 44

Maskeert alle geuren, uitgezonderd de geur van bos***kers!

Prijs: 1,95 euro

]MAART 2016[

ACHTERFLAP

‘Scheten, boeren en ‘het rioolputje voederen’: allemaal toegestaan’ Chiro Sjaloom uit Izenberge geeft punten aan zichze lf

0 Hoeveelheid energie: 9/1 hulp nieuwelingen en met de en neg van Met de komst wintig we een team van eenent van de oude garde vormen pak t staat garant voor een leiders en leidsters. Da energie! Foute kantjes: 9/10 ren en geen gebrek: scheten, boe Aan gekheid is er bij ons n! taa is allemaal toeges ‘het rioolputje voederen’ Smerigheidsgehalte: 10/10 t na een smerigheid die overblijf Deze 10 slaat vooral op and die iem S.: (P. al. leidingsloka het in g pon r bee e ndj avo te komen schoonmaken?) zich geroepen voelt om Groepssfeer: 8/10 , maar ken met deze grote groep Soms is het nog wat zoe al van de even valt, zijn we allema zolang er ‘leute’ te bel partij! Humor: 10/10 n klinkt, wat ons bekend in de ore Tinge-linge-ling! Iets dan dt, tisch mopje verteld wor want als er een fantas dt de wor en naar het belletje grijpen we om het snelst A P! haald. DE ACHTERFLploeg de mop op luid gejuich ont idings Wil jij met je le ? een Amoureuriteiten: 8/10 is ng belpunt sieren idi sle ub oep D nt van gsploeg! De gr ka din er lei ht de in ac m o alo ot fde sf Lie verliefde leuke groep t zit onze ploeg nog vol Stuur dan een stel, maar ook daarnaas t@chiro.be. naar dubbelpun koppeltjes.

WIN