Issuu

РОК LXХII • ЧИСЛО 12 • ДЕЦЕМБЕР • 2019 • ЦЕНА 100 ДИН

Дзецинска танєчна ґрупа зоз Миклошевцох

Дорияна Пап и Клара Катрина зоз Руского Керестура

Кристина Ковач зоз Нового Саду

Теодора Фа, Мая Сивч и Борис Жирош зоз Руского Керестура

^ASOPIS ZA DZECI

Direktor dr Boris Var}a Odvi~atelqni redaktor Melaniy Rimar Vihodzi raz na me{ac u {kolskim roku • Vidava NVU “Ruske slovo” • Bulevar o{lwbodzeny 81/VII 21 000 Novi Sad, • Telefon (021) 6613-697 • @iro rahunok ~islo: 160-923244-82 • Ro~na predplata 1 000 dinari; za ino`emstvo 25 evra • Dizajn: Mariy Gudak Kompxterski obrobok: Mariy Gudak • Lektor: Bla`ena Homa-Cvetkovi~ • Rukopisi {e nw vraca • Drukuw drukarny: “SAJNOS DOO”, Нови Сад YU ISSN 0353-9938 E-mail: casopiszahradka@gmail.com

Здраво, заградкаре! Пораховали сце кельо раз ше ище маце виспац по конєц першого полроча? Знам же шицки лєдво чекаце най уж раз почнє жимски розпуст, та децемберске число „Заградки” пририхтоване у трох зменох, лєм же бисце сцигли пред наиходзацима велькима шветами голєм поопатрац боки и препознац ше на даєдней фотоґрафиї, або найсц свой малюнок лєбо литературни состав. Кед жима завеє нашу красну ровнїну, а най би навяла голєм по колєна, нїкому нє будзе до читаня часописа. Святи Миколай вас уж обрадовал з дарунками, а тераз нєсцерпезлївосц и возбудзенє рошнє, бо нєодлуга ма припутовац Дїдо Мраз. Вон нїґда нє приходзи ґу дзецом голоруч, та ше сиґурно анї тераз нє зяви без вельких мехох зоз цифрованима пакециками. Вельо радосци приноши и Крачун, а окреме Вилїйов вечар кед будзеце ходзиц по шпиваню. Чувайце тот обичай и нє вигваряйце ше же сце уж вельки, бо ходзице аж до штвартей класи. Розвешельце родичох, родзини и сушеди зоз колядами. Вони вам, верце, заплаца! Весели швета, успишни 2020. рок и розбавени жимски розпуст жада вам ваша редакторка

ИРИНА ГАРДИ-КОВАЧЕВИЧ

КАЖДОМУ ДАЦО

Ilustraci>: Aleksandra Medw{i

CIP – Katalogizacija u publikaciji Biblioteka Matice srpske, Novi Sad 821-93 ZAGRADKA: ~asopis za dzeci / odvi~atelqni redaktor Melaniy Rimar. – Ro~. 50, ~. 1 (1991) – . – Novi Sad: Ruske slovo, 1991 –. – Ilustr. ; 24 cm Mese~no tokom {kolske godine. – Nastavak publikacije: Pionirska zahradka ISSN 0353-9938

На насловним боку: Дзеци у рускей воспитней ґрупи у ПУ „Герлїчка” у Коцуре (Фото: Оля Русковски)

Илустрациї на насловним боку Любомир Сопка (з архиви Руского слова)

Нови рок нам повинчує, шицким дацо подарує – полю жита, рики води, птицом нєба и шлєбоди. Каждей травки росу капку и квецику красну шапку. Людзом мира, дзецом радосц, шицким людзом щесца надосц. Лєто слунка нам принєше, єшень з витром плоди стреше, жима з шнїгом швет закриє, а яр кветна го ожиє.

ЗАЯЧЕ САДЛО

аз ше якиш спахия рихтал на далєку драгу. Шеднул до коча до хторого були попрагани конї, вжал зоз собу кочияша Грицка и рушел. Иду вони, так, иду, а на драже анї карчми, анї хижки, та анї живу душу нїяк да стретню. Спахийови було допито. Грицко шпива, Грицко на конї поцморка, а спахия лєм цихо и цихо. Нє швечи ше му бешедовац зоз простим мужиком. Так вони ишли, ишли – були цихо, а спахийoви було допито. Нараз, зоз лєса вискочел заяц. То спахийови була добра нагода же би одпочал бешедовац: – Грицку, чи ши збачел заяца? – опитал ше вон кочияшови. – Ага! – Грицку, чи добри бул заяц? – Угу! – Поведз и сам! Та, чи то заяц? Я мам у лєше заяци; то ци заяци! И лєм кельо их єст, лєм да знаш! Принєсол сом их зоз иножемства за приплод. Слухаш ме? – Ого! – Та так – предлужел далєй спахия – принєсол сом их зоз иножемства и вони ше намножели як маково нашенє. Раз сом ше порихтал на лови, и вжал сом зоз собу дзешец пси. Вони почали оганяц за заяцами: за єдним, за другим, дзешатим, стотим, тисячним... Слухаш ме, Грицку? – Ага! – Вони оганяю, а я лєм „бум”, „бум”! Назабивал сом их коло пейдзешат. Нє вериш? – Прецо бим нє верел! Случує ше. Так далєй ишли и знова були цихо. – Грицку, Грицку – гвари заш спахия – забил сом єдного заяца цо бул таки вельки як баран. Кед го одарли, почала з нього чуриц масц, начурело коло двацец фунти*. Видзиш яки мойо заяци! – Случує ше... – Гей, можебуц начурело и штерацец фунти. Грицко слухал, слухал, та, нїби, скричал коньом: – О-о-о! Мили мойо, дораз сцигнєме на мост хтори ше подвалює под спреводзкошами! Кед тото чул, спахия гвари: _______

фунта – коло пол кили

– Ниа, Грицку, яки єст заяци... Правда, нє було баш двацец фунти, алє дзешец сиґурно. – Розуми ше, заяц як заяц! Ишли далєй. Спахия ше почал кормацац у кочу. – А, гей, Грицку, будзе уж дораз мост о хторим ши дакус скорей приповедал? – Гей, будзе дораз, спахийо! – Знаш, Грицку, нажаль, на тим заяцови нє було анї дзешец фунти садла, алє шицкого три до штири. – Цо я мам зоз тим! Най будзе и тельо... И ище дакус пошли напредок. А спахия знова почал: – А знаш, Грицку, дораз уж будзе тот мост? – Гей, дораз, панє! Накадзи ше спущиме до долїни. – Стань, мой Грицку. Нє жень конї, вистати су од драги. А знаш, тот заячок нє бул баш тлусти, так, бул лєм дакус. Цо можеш! – Бог з нїм... Ту и долїна, панє! Спахия заслупнул, та гвари: – Знаш, мой Грицку, яки бул тот чортовски заяц! Скора и косци! Анї садла нє було на нїм. Якиш цалком худи заячок, аж на нїм нє було анї доброго меса. – Розуми ше – гвари Грицко – заяц як цо и кажди други! Кед ше спущел до долїни, спахия ше му опитал: – А дзе тераз, мой Грицку, тот мост? А Грицко гвари обешеняцки: – И вон ше, па нє, розпущел як и тото садло о хторим сце ми приповедали. Українска народна сказка

ОБЛАЧОК ДО ШВЕТА СИЛВЕСТЕР Д. МАКАЇ народзени 29. марца 1941. року у Коцуре. Основну школу закончел у Коцуре, стредню у Вербаше, а Висшу педаґоґийну школу за подобового наставнїка у Приштини. Обявел кнїжки писньох за дзеци, хтори и сам илустровал: Пироги о три роги (1984) и Ей, тота школа (2003), як и кнїжки поезиї за старших Одняти од Ступи (1997) и Глас дзвона бронзового (2007). Член є Здруженя писательох Войводини. У явносци є познати як педаґоґ, маляр и скулптор.

ШВИНЬСКИ МЕХИР

дного, давного року була барз моцна жима. Шнїг шкрипел под ногами. Древа булї прибрани до билей билючкей ини. Оцец стал при оборе и припатрал ше на швинї. Прибегнул сом ґу ньому, а вон ми гварел: – Надумал сом зарезац тоту билу швиню. Поґан, нє да другим швиньом єсц! Я таке лєдво чекал, та гварим: – Може, а кеди? – Ша, якбачу наютре. Попрагаме конї до санкох, та пойдземе до валалу накупиц солї, попру, мелкей паприґи и цо ещи треба, а зайдземе и по бачика Янка. – Придзе и Владко? – опитал сом ше. – Та, знаш же придзе – одвитовал оцец. – Кед зме сциглї до нїх, бачи шедзел у хижи при пецу и курел. Я Владкови такой виволал прецо зме пришлї до нїх. Скочел як опарени, вжал шубару и уящик и бул готови путовац. Рушелї зме на салаш. Кед зме сциглї, пси ше нам зрадовалї. Слунко, велька розчервенєта куля, до половки була зачирена до горизонту. Позамарзани зме вошлї нука. Мац привитала госцох и положела на стол смачну вечеру. Бачи Янко бул фиґляр, та вше видумал дацо як би нас „насанкал”. Я уж чекам Дїда Мраза – Ви двоме лєгайце, бо рано ставаме на штири годзин. Теди ещи цма. Кед и барз йому ше радуєм, нє станєце, уха и хвост подзелїме ми, старши! – гварел нам. Додня рано нас бачи зобудзел и принєсол цеснок най чисциме при пецу, бо дарунок, та гоч яки, а док учуєме же швиня квичи, най такой бежиме вонка. я од нього очекуєм. Накадзи швиня сквичела, вибеглї зме до гумна. Хлопи клєчелї коло швинї, хтора ше уж видиховала. Вец ю одцаглї за салаш и порозтресалї по нєй уж Послал бим му порученє, порихтану сламу. Бачи подпалєл сламу, а понеже ше ещи нє розвиднєло, огньодацо питал бим од нього, во язики ошвицовали цали салаш. Ширел ше запах нагореней швиньскей алє нє знам число його шерсци. Оцец з видолками схопно наношел жирячку на нєопалєни места. Ми телефона мобилного. з Владком барз позамарзалї, та док хлопи нє умилї и ошкрабалї швиню, вошлї зме нука закончиц чисценє цеску. Праве зме закончелї тоту роботу, а оцец вошол до хижи и принєсол нам у гарсци опалєни уха и дакус зоз хвоста. Яке то було смачне! Таку лакотку зме малї лєм раз у року! – Гоч була жима, вонка було приємно. Вжалї зме рендану лабду и бавелї ше на дворе. Бачи Янко пришол ґу нам, та гвари: – Хлапци, причекайце дакус, та будзеце мац праву лабду! – Як праву? – чудовалї зме ше. – Мехир зоз швинї! Вежнєце сламку, надуєце го и чухайце го до поньвички. Будзе вше векши. На концу го треба добре вичухац до руского пеца же би бул гладки – потолковал нам. Мехир мал нєприємни пах, алє зме го якош надулї. Кед зме до ньго дулї, було добре, алє кед ше воздух врацел нам под нос, було вшелїяк. Владко аж поврацал, алє зме шицко занєдзбалї, бо у питаню була „лабда”. Финална робота, вичухованє мехира до пеца, була катастрофална. Наишла мац и кед збачела цо робиме, хвацела тот, уж скоро готови мехир и руцела го до шпоргета. – Хто вас то научел? – питала ше нагнївано. – Га, бачи Янко! – гварели зме. – Думала сом! Ти, дурни Янку! Бачи ше лєм шмишкал, а вец гварел: – Требали сце ше скриц за буджак, та би вас мац нє обачела, а так сце осталї без лабди. – Так наша лабда пошла, а масни шплях на пецу стал ещи даскельо роки.

ЧЕКАМ ДЇДА МРАЗА

ВЕСНА ВИДОЄВИЧ ҐАЙОВИЧ

ДВА РОКИ РОЗПУСТУ Подїя ше збува у школскей библиотеки. ОСОБИ: библиотекарка, Ваня и Неманя БИБЛИОТЕКАРКА: Неманьо, хтору кнїжку тераз вежнєш? НЕМАНЯ: Га... нє знам. Уж сом пречитал шицки сказки з тей библиотеки. А я найволїм читац сказки, прето же ше у нїх случує шицко як кед би було наисце, а заш лєм нє исте. Єст вельо босорки, шарканї. Юнак може прейсц шицки препреченя и буц шмели и мудри и добри... БИБЛИОТЕКАРКА: А хтора сказка ци ше найбаржей пачи? НЕМАНЯ: Тота у хторей ше глєда благо под згнїтим пняком и подобних местох. Я так влєце у дїда и баби глєдал благо. Викопал сом дзевец дзири... БИБЛИОТЕКАРКА: Та... нашол ши благо? НЕМАНЯ: Сиґурно бим го нашол, алє розпуст бул кратки... БИБЛИОТЕКАРКА: Е, вец за тебе єдна красна кнїжка: ДВА РОКИ РОЗПУСТУ од Жил Верна.

НЕМАНЯ: Два роки! Яй, кед би мой розпуст так длуго тирвал, нашол бим и Атлантиду! БИБЛИОТЕКАРКА: А ти, Ваньо? Любела би ши кед би розпуст тирвал так длуго? НЕМАНЯ: Вона би сиґурно нє любела. Знам, прето же вона одлична школярка. Кеди би вец надоставала тельо петици? Бо, кед би розпуст бул таки длугоки, школски рок би мушел буц скрацени, а Ванї би ше тото сиґурно анї кус нє пачело. Видзице, тераз ме ище и биє, и то зоз найгрубшу кнїжку хтора постої на швеце. Цо сом вам гварел, сце ми на силу насипац знаня до глави. Ах, таки вам тоти дзивчата! ВАНЯ: Гварел ши цо ши мал повесц, а тераз... довидзеня! НЕМАНЯ: Престань! Таке знанє болї... БИБЛИОТЕКАРКА: Е, тераз наисце досц. Алє сце нашли место за оначенє! То библиотека до хторей ше приходзи по кнїжки, а нє правиц ше важни и биц ше як кед бисце були на драже... Досц, кед вам крашнє гварим! Преложела М. Р.

ИҐОР КОЛАРОВ

ДАСКЕЛЬО ТАЙНИ ОСОБИ: Бора и Лїля БОРА: Знам єдну тайну. ЛЇЛЯ: Мммм, любим тайни... Такой ми ю виволай! БОРА: Нє шмем, нє моя є. ЛЇЛЯ: Як ю ти вецка знаш? БОРА: То тайна. ЛЇЛЯ: Добре тебе! Маш два тайни и ключку з биолоґиї. БОРА: Нє мам ключку з биолоґиї. ЛЇЛЯ: Будзеш мац, бо сом ци вецей нє годна помагац коло домашнїх задаткох. Барз сом завжата. БОРА: Як? ЛЇЛЯ: Тайна...

ОГНЬОГАСНИ АВТО МИКОЛА М. КОЧИШ

ладко ше бавел на драже. Сушедов хлапец мал огньогасни авто и вони двоме гашели огнї котри нєсподзивано вибуховали и там дзе звичайни огень нє гори. – Гало, гало! – стал Владко при електричним слупе и кричал до гарсци, нїби, то му телефон. – Гало, гало, огньогасци! Швидко! Гори жито, вельо жита! Огньогасцом – сушедовому Дюрикови – нє нужно було повесц дзе жито цо гори. Накруцел авто и пущел го, а вон ше схопно шмикал на колєсох за нїм. Авто гурчал и пискал, а Дюри кеди-нєкеди од задку лупнул з пальцом же би го угнал просто до запалєного житного поля. Нє знам прецо, алє нужно було дзвигац и драбину котру авто мал на себе. На шедзаци ю Дюри зложел и дзвигнул, а накадзи то було готове, огень бул загашени. Лєм цо драбина була знова зложена, заш ше чуло: – Гало, гало! Огньогасци, гори хижа! Горели так и хлїви, и хижи, и брадла, а до остатку и єдна велька фабрика. Можебуц би ище велї огнї вибухли, алє Владко гварел: – Дюри, дай най я кус гонїм авто, а ти ми явяй дзе огень. – Е, нє дам. То мой авто. – Лєм кус. Ни-а, дам ци сличку. Сличка була красна, на нєй була якашик птица, алє Дюри нє дал авто. – Дам ци тоту сличку зоз ширки – понукнул Владко, алє анї то нє помогло. Владко закушел ґамби, вохпал руку до кишенки, и вицагнул цошка. Кус постал зоз заварту гарсцу, нїби, роздумує чи вредзи гонєнє авта тельо кельо дума понукнуц, а вец отворел гарсц и руцел пред Дюрика тото цо тримал. – Ево ци и тота „ґлория”! Ґу Дюрикови ше докотуляла велька склєняна пилька. Фарби ше прелївали у нєй як заставки на першомайскей святочносци. Блїщала ше и прелївала як найкрасша слика з морских глїбинох. Дюри патрел на блїщацу „ґлорию”, а вец ю нараз хвацел и сциснуту гарсц скрил за хрибет. З другу руку хвацел авто, скочел и почал сцекац. Владко ше розбег за нїм, нєщешлїви

ше пошпоцел и спаднул, алє у паду хвацел Дюрика за ногу, та ше обидвоме нашли у грубим праху. Настало гаматлянє и преврацанє, з праху було лєм кеди-нєкеди видно даєдному ногу або руку. Цала улїца у часу була у молги, а то озда и спричинєло же би борба престала, бо процивнїки нє видзели єден другого. Чуц було кашель и плач, а кед ше прах кус розишол, обидвоме стали били як млїнаре, коло устох и очох були як з чоколаду намасцени, а обидвоме плакали. Владко тримал авто, а Дюри сцискал „ґлорию”. Так плачуци убегли кажди до свойого двора и випоносовали ше мацером єден на другого, алє мацером то нє було нїч нове. Умили их и послали их же би ше помирели. Вони ше кус бавели кажди пред своїма облаками, Владко з автом, а Дюри з „ґлорию”, алє бависко нє барз ишло. – Гало, гало, огньогасци! Гори фабрика! Владко понаглял виполнїц свою огньогасну длужносц. Накруцел авто, упутел го прейґ улїчки ґу Дюрикови и – бависко почало ознова.

ВЛАДИМИР ДЇТКО

ЖИМСКИ ДЗЕНЬ Велька радосц, жимски дзень. Позно ставаш, а вчас лєгаш. Лєдво чекаш конєц школи, на долїну швидко бегаш. А там дзеци єст барз вельо: младши, старши – шицко єдно. По змерканю на долїни бавя ше крашнє вєдно. Кед дакому нос червени, жимни ноги, а и руки. Чи пойсц дому, чи ше бавиц? Дзецом то чежки одлуки.

БОЖИДАР МАНДИЧ

ПАКЕТ

ушеда нам явела же маме пакет на пошти. Доставали зме вельо писма, пакети и рижни посилки. Наш поштар, нє хвастаци, явял прейґ сушеди най зайдземе на пошту. Подзековали зме Цаники и понукли зме єй печени кикирики и сладке зоз шлївкох. По пакет пошли Браила и я. Вжали зме и бамбусову палїцу, най ше нам найдзе при руки, за кажди случай. Ишли зме по бреговитим предїлу и драгом зме стретли Деяна и Даницу, школярикох першей класи з нашого валалу. Ишли до школи. Будинок пошти такой просто школи, та нам нє чежко ношиц їх ташки, най ше им одпочиню плєца. Школски ташки, нажаль, вше чежши и чежши. И нашо дзеци влєчу таку терху. У валалє шицки дзеци валалски. Шицки ше стараю о нїх и помагаю им. Нєт дня же би их дахто нє вжал на коч, лєбо на трактор. На пошти нас чекало нєсподзиванє, два досц вельки пакети. Були чежки, алє нас, як и вше, обрадовали. Послала их фамелия зоз Шемпасу. То фамелия хтора жиє подобно як и ми. Волаю ше „Дружтво на орубенцу лєса”. Марко Поґачник и Марика, и їх три дзивчата: Айра, Нике и Ана. Нашо два фамелиї братски. Вони старши, та баржей дзбаю о нас. Звичайно нам посилаю обуй и облєчиво зоз чого їх дзеци повирастали. Так нашо дзеци, мож повесц, ношели їх искуства, хтори им, розуми ше, ище могли похасновац. Пакети зме положели на бамбусову палїцу и рушели зме ше дому. Зоз школского двора видзели нас Иста и Ая и скричали: – Нє отверайце док ми нє сцигнєме дому! Коло пол трецей шицки зме ше посходзели. На ритуални способ отворели зме пакети. ВЕСЕЛИН МИЛИЧЕВИЧ Правели зме малу шветочносц коло шицкого. Позберали зме ше и цалком зме ше положели до служби очекованя. Браила з ножнїчками прештригла шпаНа штред нашей хижи малей рґу. Сун ю, за кажди случай, ядловец стої оквицени. вохпал до кишенки. Хто зна кеЛампочки ше на нїм паля, ди и зач ше му зда. Потим зме украси у фарбох розбавени. одкруцели пакет и отворели шкатулу. Возбудзенє росло. Випирел ядловец конари Питали зме ше: цо єст нука? як павур пирє свойо. У першим пакету були шмати, А кед рано нове швитло, а у другим лакотки. Були то пакецики под нїм твойо и мойо. крачунски дарунки. Блїщали ше чоколади, бечки бомбони, То вноци мали Исус италиянски колачики... Дацо дарунки нам даровал. такой поєме, а дацо охабиме за Алє ми знаме же оцец другираз. Було ту и прикраски шицкому тому „кумовал”. за ядловец, як зоз новорочного Прешпивала М. Римар авзлоґу. Сун достал нови фармерки, Ая блишову, а Иста тексасову реклу.

КРАЧУНСКИ ЯДЛОВЕЦ

ПЕТСОН СЛАВИ КРАЧУН СВЕН НУРДКВИСТ (Шведска)

ж даскельо днї бачи Петсон плановал пойсц до предавальнї, алє було так барз жимно же нє шмел анї нос вихпац през дзвери. Ниа, сцигол и дзень пред Вилїю, а у хижи нє було анї отрушинки хлєба. Наисце бул час накупиц єдзеня за крачунску вечеру, пойсц вирубац ядловец, напечиц медовнїка. Кандур Финдус праве нашол ножки за ядловец. – Петсон! – скричал. – Идзме вирубац ядловец! – Перше идзме до предавальнї купиц єдзеня, алє пред тим мушиме одруцац шнїг – гварел бачи Петсон. – Уж кед робиме, могли бизме пойсц наламац ядловцово конарчки и оквециц ґарадичи. Придзеш зо мну, Финдус? – Сцем ше вожиц на санкох! – гварел кандур и розбегнул ше до шопи дзе стали санки и шекера. Зоз кандуром на санкох Петсон ше пребивал по нєрозгарнутим шнїгу на брещок. Ту и там одламал даєден желєни конарчок и руцел го на санки. Кед наламал кельо требало, рушели ше з брега. Одразу ше Петсон пошлїснул на якиш камень, санки ше розбегли и потрафели го до колєна. Шеднул на громаду конаркох, а санки лєцели з брега, налєцели на камени мурик и виврацели ше. Кандур скричал весело: – Ище раз! Алє бачикови нє було до забави. Стукал и йойчал док ше вицаговал спод шнїгу. – Яааай, яааай, яаай! Преклята бида! Добре сом ше спораєл! Нє можем ше опрец на ногу. Барз болї! Поносовал ше на шицких и на шицко, лал, а кандур нє знал цо почац. – Нє шмеш лац дзень пред Вилїю – то було шицко цо Финдусови спадло на розум повесц. Якош ше одцагли дому. Петсон шеднул на кухньову лавку, а кандур усипал до кабла мидлїновей води, вжал драпацу щетку и рибал патос. Бегал на щетки по цалей кухнї, як на дески за сурфованє. Бул махер за сурфованє на

драпацей щетки. Кед закончел, вискочел на стол и скричал на бачика: – Гайде, правме медовнїки! Петсон розогнал цесто, а Финдус з фурмочками правел колачи. Потим пили кафу, заєдали и чекали най бачика нога престанє болїц. Алє до предавальнї нє могли пойсц. – Прейдзе швето без крачунскух лакоткох – гварел бачи. – Цо гуториш? Без овшаней каши, без шунки и бакаларох? Нє будземе єсц анї тоти мали виршли? – замявчал кандур. – Так випадло. Можеме тераз єсц вайца, а шунку на Вельку ноц. А маме и кромлї, мархви и конзерву сардини. – Мархва на Вилїю! Бляк – форкнул Финдус... Теди хтошка подуркал на дзвери. Бул то Аксел, син сушеда Ґуставсона. Часто помагал Петсонови одруцац шнїг. Кед видзел сушедову ногу позакруцану у рендох, и кед чул кандурово поносованя же нє маю нїч за єдзенє, нє маю анї огриви, анї ядловец, та нє будзе анї крачунски дарунки, Аксел вишол з хижи. Нєодлуга пришол з мацеру Елсу. Вона у кошарки принєсла фалаток шунки, червеней капусти, студзенїни, хлєба, колача и соку. За нїма пришол и Ґуставсон, а вец и сушеда Андешон. – Щешлїви Крачун, сушед! Чула сом же ши зламал ногу, та ши нє могол порихтац цо требало за таке вельке швето. Принєсла сом дакус колбаси и бакалари – гварела. Пришли и сушедово Линдґреново, и Єнсоново, и дзеци Николсонових, а шицки принєсли и кошарки полни зоз вшелїякима лакотками. Тельо людзох и тельо бешеди нє було у бачиковей хижи одкеди преславел шейдзешати родзени дзень, а то було барз давно. Кед ше шицки порозходзели, бачи Петсон и кандур Финдус повикладали на стол дарунки, припатрали ше и були радосни. Слухали на радию крачунски писнї и припатрали ше як у кальовим пецу гори огень. – Видзиш яких добрих сушедох маме! – гварел щешлїви Петсон. Финдус нє одвитовал. Заспал. У сну ше шмишкал.

НАУКА ЗА КАЖДЕ ДЗЕЦКО

КРАЧУН – РАДОСЦ У ФАМЕЛИЇ Приблїжує ше найрадоснєйше християнске швето – народзенє Исуса Христа – Крачун. До каждого обисца, до каждей фамелиї хтора слави тото швето ширцом швета, войдзе радосц. Заблїшнє шветло у яшелькох дзе новонародзене дзецочко – Богочловека будземе витац зоз щирима молитвами и колядами. Швицаци лампочки на оквецених ядловцох, дарунки у цифрованих шкатулох и винчованки обрадую найбаржей дзеци. Крачун бешедує о любови хтору Бог ма за шицких нас, та з тоту любову притульме и розвешельме нє лєм наймилших у своєй фамелиї, алє и гевтих хтори нє маю цепли дом, анї родичох же би им дацо подаровали. Подзекуйме малому Исусови за шицко цо маме и нє сануйме свойо дари подзелїц з другима. Теди Крачун у нашей фамелиї будзе наисце права радосц. Р.

МОЛИТВА ПРЕД ВИЛЇЙОВУ ВЕЧЕРУ Где Христос Спаситель Мав ся народити Во яслах на слами Мав зиму терпити. Изаiя пророк Так нам пророковав, Же Сина Божого Емануилом назвав. Се Дiва, рече, Уж породи Сина Бога Предвiчного, Марiя єдина – Христос раждаєтся!

Икона: о. Михайла Гардия

МИХАЙЛО КОВАЧ

ВИЛЇЯ У РУСКИМ ВАЛАЛЄ Ноц... Зоз билим шнїгом на широко закрити Божи швет. На облакох вшадзи у валалє розквитнул лядов квет. Валалом цалим цихо и пусто, вшадзи жима и мраз, лєм конар ореха даґдзе у дворе зашкрипи з часу на час... Нараз, заграли зоз турнї дзвони, розлял ше ширцом глас: – Христос ше родзел того вечара, Бог, Бог, Бог наш и спас. А за дзвонами як хор ангелох дзеци зашпивали... „Пожаданого, з нєба даного” з дзвонами витали. Ноц... Зоз билим шнїгом на широко закрити Божи швет. Тей ноци дала Мария швету зоз раю найкрасши квет.

МАРИЯ С. ГОРНЯК

ЖИМСКИ ШВЕТА

Нови рок ше блїжи,

и крачунски швета, радую ше дзеци и цала планета.

Дарунки ше тераз найкрасши купує, и своїм наймилшим дзечнє подарує. Красни винчованки будземе винчовац, бо ше шицки вєдно сцеме порадовац. Ша, и Дїда Мраза дзеци очекую, йому ше найбаржей наймладши радую. Будзе то весело за шицки нам дзеци. Дїдо з дарунками на санкох прилєци.

МЕЛАНИЯ РИМАР

МЕДВЕДЗ И МЕДОВНЇКИ

ОТОН ЖУПАНЧИЧ

МЕДВЕДЗ З МЕДОМ Скоч-лє, брату, за медведзом! – А прецо? Украднул ми гарчок з медом. – А прецо? Його дзеци вигладнєли. – А прецо? Лєси ше уж випражнєли. – А прецо? Нє рошнє уж трава млада. – А прецо? Бої ше же шнїг напада. – А прецо? Гучи витор зоз сивера. – А прецо? Бо го з югу нїч нє спера. – А прецо? Така озда воля Божа... – Гоч цо! Кед ше цепли сили зложа, кед юг бурї вочи видзе, кед яр до нас нова придзе, облєче ше лєс до злата, наєдза ше медведжата – вецка скочим за медведзом, однєєм му гарчок з медом.

едведз Медов од шицких лакоткох найволєл єсц меду. Прето и достал таке презвиско. Влєце ше шпацирал по лєше и глєдал дзири у грубих стеблох, дзе дзиви пчоли одкладали мед. Вше им крашнє поздравкал, бул любезни, та го кеди-нєкеди поволали на кафу з медом. Смаковала му. Алє, кед почали падац жимни єшеньски дижджи, знал медведз Медов же пришол час уцагнуц ше до своєй цеплей дзири и уложиц ше до жимского сна. Думал же го зобудзи аж ярнї пах дзивих любичицох. Алє... нє! Глад го зобудзел вельо скорей. Вонка вял густи шнїг, а нєдалєко од його обисца, зоз лєсаровей хижи приходзел пах цеплих медовнїкох. Була Вилїя, та лєсар сцел обрадовац свойо унучата хтори му на Крачун вше приходзели колядовац, а найволєли кед их дїдо вигосцел з медовнїками. Медведз Медов ше барз пажерел на лєсарово колачики. Знал бачи лєсар же медведза лєм глад могол збуртац зоз глїбокого сна, та го посановал. Положел до мисочки даскельо медовнїки, винєсол их опрез дзверох и поволал Медова на крачунску госцину. Теди сцигли и лєсарово шпиваче. Кед видзели опрез дїдовей древеней хижи медведза, барз ше позлєкали. Алє, вон умилно попатрел на нїх и подзвигнул праву лабу як кед би ше сцел з нїма поруковац. – Нє бойце ше, мили мойо! То мой приятель. Шлєбодно ше порукуйце, односно, „поногуйце” з нїм. И наисце, дзеци му, єдно за другим давали руку, а його лаба була мегка и цепла. Такой ше зблїжели и шицки вєдно вошли до хижи подзелїц крачунску радосц зоз дїдом лєсаром.

КВИЗ ЗА НАЙМЛАДШИХ О ЖИМСКИХ ШВЕТОХ На Крачун єме: 1. Рибу и бобальки 2. Копровей мачанки 3. Рибизли

Крачунски шпиванки воламе: 1. Колїсанки 2. Розчитованки 3. Коляди

Кого найволї Дїдо Мраз: 1. Дзеци 2. Птици-селїдбенїци 3. Дїдох и баби

Дїдо Мраз приходзи: 1. На Вельку ноц 2. На Нови рок 3. На родзени дзень

Заокруж точни одвити и зоз стрелку их повяж зоз одвитуюцима илустрациями.

Адела Мецек, 6 роки Руски Керестур

Кристина Рамач, 5 роки Руски Керестур София Сопка, 6 роки Руски Керестур

Мирослав Бесерминї, 6 роки Коцур

Михайло Копчански, 7 роки Коцур

ЄШЕНЬСКА ХВИЛЯ Єшеньска хвиля барз пременлїва. У єдним дню може швициц слунко, дуц витор и падац диждж. Кед швици слунко, дзень красни, нєбо белаве, нєт хмари и вонка цепло. Кед похмарене, нєбо цме шиве, дує витор и пада диждж. Людзе понагляю цо скорей поорац поля и пошац жито, а йому диждж помага роснуц. У заградох шицки плоди уж позберани. Садзи ше цибульку и гоблює ше капусту за квашенє. Дзеци ше вше ридше бавя по драже, бо жимно. Як температура опадує, так вше частейше видно як ше кури зоз коминох, бо людзе топя. После лєтних горучавох одвитовала ми єшеньска хвиля. Пачи ше ми швижи воздух и красни єшеньски фарби природи. Иван Молнар, IV, Дюрдьов

О ЄШЕНЇ Єшень то кед шицко жовте и кед диждж часто пада. Єшень кед зоз густу молгу закрита нам заграда. Єшень то сладки плоди хтори ми, дзеци, єме, а моя баба кладзе до дунцох, та компоту єсц будземе. Уж нє ношиме кратки рукави и сукенки ценки, бо вше жимнєйша хвиля, жима ше уж ґу нам дриля. Андєла Тривунчич, III Савине Село

Мартин Пашо, I, Руски Керестур

РАНО РАНО РАНЕЧКО Колєчко, колєчко, викукло слунечко. Мачичка, мачичка нагнївала пшичка. Хмарочка, хмарочка, звекшала ше капочка. Ружочка, ружочка, червена як вишньочка. Лїсцочко, лїсцочко, кафове як мойо очко. Силвия Папуґа, III Руски Керестур

ЄШЕНЬ Давно прешло цепле лєто, пришла єшень мила. Дижджик нам уж попадує, поля, и загради залїва. Днї уж кратки, допити, велї животинї скрити. Лапайме ше до науки, будзе кеди за розлуки. Мила Родич, III Савине Село

Катарина Штефанко, III, Коцур

ЄШЕНЬСКИ БАВИСКА Бул приємни, прави єшеньски дзень. Слунко ше пребивало помедзи конари на древох. Дул приємни витрик. По законченю остатнєй годзини у школи, Мижо и Марча ше вєдно рушели дому. През драгу бешедовали як було у школи и чи достали даяки оцени. Догварели ше же накадзи ше преблєчу до старших шматох, наполуднюю ше и законча домашнї задатки, виду вонка бавиц ше. Була красна хвиля. На улїци уж було вельо дзеци. Марча и Мижо ше зрадовали и питали ше чи ше и вони можу з нїма бавиц. Вжали лабду, штранджок и ґуму за скаканє. Перше себе доруцовали лабду и скакали на ґуми, а вец ше надумали бавиц на оганячки. Кед ше почало змеркац, бавели ше на джмурки. Було им барз крашнє. Вонка уж було жимно, а и цма, та мушели помали одходзиц дому. Шицким було жаль, алє знали же ше наютре предлужа бавиц на драже, кед будзе красна хвиля. Так и було. Позходзели ше дзеци з цалого сушедства. Були щешлїви же у бавеню упознали єдни других. Елеонора Винаї, IV, Дюрдьов

Сара Боцка, V, Руски Керестур

ЛЮБИМ ЄШЕНЬ Єшень красна рочна часц. Хвиля ше часто меня. Дараз пада диждж, а дараз швици слунко. Зоз древох опадує спрете лїсце. У заградкох розквитаю єшеньски ружи. Моя баба ма барз красни били, жовти и червени ружи. На лавочки опрез хижи тераз нїхто нє шедзи. Смутни су и сами под голима конарами. Трава ше жовцеє. Вєшенї ше ю нє муши кошиц, бо нєодлуга спреє и змаржнє. Дзеци ше бавя вонка, лєм кед нє пада диждж. Вєшенї днї вше жимнєйши, алє я любим тоту рочну часц. Тони Орос, III Руски Керестур

Миа Мандич, V, Вербас

ЧАРИВНА ЄШЕНЬ Длуге и цепле лєто помали одменєла єшень. З древох опадує лїсце. Оголєни конари шпиваю з витром смутну писню. Молга и мраз закриваю влажну жем. Улїци украшени зоз красну плахту виткану зоз спретого лїсца. Парки уж давно осамени. У цеплей хижи ше можеме бавиц и робиц цо сцеме. Любим єшень прето же и вона ма свойо чаривносци. Наташа Булич, III, Савине Село

МОЯ НЄКАЖДОДНЬОВА АВАНТУРА Шицки маю допити, алє и интересантни активносци. Дахто ма дакус динамичнєйши живот як други, а я думам же мой живот просеково интересантни. И так, єдного звичайного пиятку була сом сиґурна же ше нїч нєобичне нє случи. Рано сом пошла до школи. Док сом ше пешо врацала, роздумовала сом цо бим любела робиц интересантне и як ше можем потрудзиц же би мойо активносци були нєкаждодньово. З тима думками сцигла сом по нашу капурку. На мосцику стал комби зоз данскима таблїчками. Барз ме заинтриґовало цо ше случує. Вошла сом до обисца и стретла нєнаявених госцох. Пришла до нас мамова пайташка зоз Данскей зоз свою фамелию. Єй дзеци, Ася, Елма и Аднан, моїх рокох. Барз зме ше добре зложели, та ми наисце було приємно у їх дружтве. Алє, о даяки час нам постало буц допито, та вони предложели най им укажем Сербию. Роздумовала сом о Коцуре, алє то нє барз интересантне место за нашу державу, а анї нєт дацо окреме атрактивне нащивиц. Пришло ми на розум же бизме шицки вєдно могли пойсц до даєдного варошу на єдно пополаднє. Шицким ше идея попачела, та зме ю о кратки час реализовали. Пошедали зме до комбия и рушели зме ше до Нового Саду. Драгом зме єдли „сербски” лакотки, бавели зме бависка на телефону, сликовали зме ше и шмеяли. Кед зме сцигли до варошу, догварели зме ше же родичи даґдзе шедню попиц кафу и дакус поприповедац, а ми, млади, будземе обиходзиц варош. Нашо госци думали же я ту, у Сербиї, домашня и же добре познам Нови Сад, цо, нажаль, нє так. О даєдних интересантних местох сом знала дацо повесц, а о даєдних сом дакус и видумовала, та на концу тот варош випаднул найинтересантнєйши на цалим швеце. Перше зме ше шпацирали по центру, а вец зме нащивели катедралу и Войводянски музей. На площи бул якиш уметнїк хтори рисовал зоз спреями на платну. Кед видзел же ше любопитлїво припатраме на ньго, дал нам даскельо спреї най з нїма пирскаме по платну. Дакус нам помогнул, та зме вєдно направели наисце красни малюнок. Потим зме пошли до Дунайского парку дакус ше одпочинуц, а вец зме нащивели и Сербски народни театер. Вшадзи зме ше сликовали. Були зме и на Петроварадинскей твердинї дзе сом им виприповедала шицко цо сом знала о нєй. Видзели зме и „пияну годзину”, и даєдни стари слики у ґалериї. На твердинї єст вельо капури, преходи и ґарадичи, та ше чежко ориєнтовац. Даскельо раз зме ше и страцели, алє зме ше у каждей ситуациї знашли. На концу зме пошли на роштиль и на сладоляд, та дожица и упечатки того дня були наисце богати. Була то барз интересантна авантура хтора ми останє у паметаню. Часто опатрам слики и приповедам о красним дожицу зоз госцами з Данскей. Катарина Недич, VIII, Коцур

Милена Рамач, I, Руски Керестур

ИНТЕРЕСАНТНА ЖИВОТИНЯ Мнє пре вельо причини интересантна животиня кура. Наприклад, кед випущим даяки моцни глас, кура ше почнє окруцац и патриц до нєба. Кед им ношим єдзенє, шицки кури такой бежа за мну. Накадзи руцим на жем вишнї, вони ше хпаю и такой джубу. Кури нє велька живина, алє швидко рошню. Даєдни маю червене, а даєдни биле пирє. Кед шедза на гнїздзе и збача ме, почню кодкодакац и сцекац. Нє барз любя дзелїц єдзенє з другима. Я любим кури, гоч ме дакеди и джубу за ногу док ше припатрам на нїх. Алексей Роман, V, Руски Керестур

ШКОЛЯРЕ НА МАНИФЕСТАЦИЇ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ” У Руским Керестуре

Културна манифестация „Костельникова єшень” звичайно почина зоз стретнуцом школярох и писательох, авторох найновших кнїжкох за дзеци. Так у Руским Керестуре, у Основней школи „Петро Кузмяк”, 15. новембра того року, почала 26. манифестация зоз наймладшима, школярами першей и другей класи. НВУ „Руске слово” тей єшенї видало аж штири кнїжки за менши и векши дзеци. Писателька Ирина Гарди Ковачевич представела збирку писньох „За главки у лавки”, Силвестер Д. Макаї збирку писньох и кратких приповедкох „Боси по праху”, а Юлиян Тамаш кнїжку „Їжик Голик”. Окрем тих трох кнїжкох о хторих бешедовали и читали дзецом сами авторе, представена и сликовнїца „Як ше тройо прашатка рихтали за жиму” за хтору текст пририхтала и илустровала ю Любица Фа-Гарди. На стретнуцу зоз дзецми була и Аня Гудак хтора илустровала рамики Тамашовей кнїжки

„Їжик Голик”. Илустрациї у кнїжки С. Д. Макая дїло Ромка Макая, а збирку писньох И. Г. Ковачевичовей илустровала Мария Ковачевич. Исти авторе и исти кнїжки у керестурскей школи представени и школяром трецей и штвартей класи, як и старшим, школяром висших класох.

У Коцуре у Основней школи „Братство

єдинство” одвичательни редактор Видавательней дїялносци НВУ „Руске слово” Микола Шанта, 21. новембра школяром руских оддзелєньох тиж представел нови кнїжки за дзеци, а о своєй збирки „Боси по праху” бешедовал Силвестер Д. Макаї. На промоциї була и писателька Серафина Макаї. У Етно клубу „Одняте од забуца” у Коцуре отримана литературно-музична програма „На чесц др Гавриїлови Костельникови”. Школяре руских оддзелєньох висших класох и гевти хтори у школи уча руски язик зоз елементами националней култури рецитовали пригодни стихи и шпивали. У рамикох тей програми отворена и вистава малюнкох зоз Подобовей колониї „Коцур 2019” дзе учасц вжали и талантовани школяре зоз тей школи. М. А. и О. Р.

„КОГУЦИК ЯРАБИК” ГОСЦ У ДЗЕЦИНСКЕЙ ЗАГРАДКИ „ЦИЦИБАН” Под час отримованя манифестациї „Костельникова єшень” у рускокерестурским оддзелєню Дзецинскей заградки „Цицибан” ПУ „Бамби” Кула, отримана промоция кнїжочки руских народних писньох за дзеци „Когуцик ярабик”. Видала ю НВУ „Руске слово” як состойну часц часописа „Заградка” ище 2017. року. На друженю зоз кнїжку и зоз Меланию Римар, одвичательну редакторку „Заградки” хтора и пририхтала кнїжочку, були дзеци зоз двох предшколских ґрупох з виховательками Емилию Костич и Ксению Вучкович. Гоч ище нє научели читац, скоро шицки дзеци знали рецитовац и шпивац писньочки обявени у тей малей збирки, а ґрупа виховательки Емилки научела аж и малу кореоґрафию на стищки народней писнї „Когуцик ярабик”. Чи треба красше представиц нову кнїжку, як кед ше за тото порихтаю и представя ю мали читаче пре хторих є и видрукована. Була то наисце красна промоция.

У „ГЕРЛЇЧКИ” У КОЦУРЕ „ПРАШАТКА” И „КОГУЦИК” У предшколскей установи „Герлїчка” у Коцуре 29. новембра дзеци у рускей воспитней ґрупи хтору водза виховательки Ксения Уйфалуши и Ясмина Скубан представени два кнїжочки за наймладших хтори видала НВУ „Руске слово”. То сликовнїца „Як ше тройо прашатка рихтали за жиму” и збирка руских народних писньох за дзеци „Когуцик ярабик”. О кнїжкох бешедовала одвичательна редакторка часопису „Заградка” и писателька Мелания Римар. Дзеци рецитовали писньочки научени з виховательками у оводи, а потим з вельку радосцу опатрали „Заградку” хтору достали на тим стретнуцу. Редакторка их поволала же би и далєй посилали свойо малюнки и же би були вредни сотруднїки того нашого часописа. О. Р.

СТРЕТНУЦЕ РЕЦИТАТОРОХ У КУЛИ У голу ОШ „Петефи бриґада” у Кули 16. новембра отримане Стретнуце рецитаторох „Михайло Зазуляк” На нїм того року зоз рецитациями участвовали петнацецеро дзеци младшого и штреднього возросту зоз Коцура, Дюрдьова, Руского Керестура, Нового Орахова-Бачкей Тополї и зоз Кули. Програму хтора уж традицийно у рамикох културней манифестациї „Костельникова єшень”, зоз музичнима точками збогацели школяре ШОМО Кула, и Мишани хор РКУД „Др Гавриїл Костельник” зоз Кули. Ол. Ж.

ОСТАТНЇ Учитель: Мирку, кеди ши ше народзел? Мирко: Трицец и першого децембра. Учитель: Уф, знал сом! И там ши бул остатнї!

У РЕСТОРАНУ

ШВИДКОСЦ

Госц у ресторану ше поносує келнерови: – Тота кура цо сце ми з нєй дали за полудзенок, то анї нє кура, лєм скора и косци! Келнер ше бранї: – А цо би ви сцели? Озда и пирє?

– Знаш ти, Ваньо, же найшвидша птица на швеце то шумбушиш? – Нє, бо сом анї нє чула, анї сом нє видзела тоту птицу! – Га гей, анї ши ю нє могла видзиц кед є така барз швидка!

ПОВЯЖ КВЕЦЕ И ЦИНЇ

Руш ше од горнєй стрелки и глєдай по лавиринту дражку ґу долнєй стрелки, а потим жалудз офарб.

Автор Нела Таталович

ЛАВИРИНТ

Повяж квеце у черепчкох зоз одвитуюцима цинями.

Автор Нела Таталович

Найдз и заокруж задате число глєданих елементох.

Автор Нела Таталович

Повяж числа од найменшого по найвекше, а потим офарб рисунок.

ДЗЕНЬ ШКОЛИ У ДЮРДЬОВЕ Прешлого мешаца сотруднїки були наисце барз вредни, та за децемберске число „Заградки” послали аж 104 роботи, а треба наглашиц же окрем красних малюнкох, сцигли и вельо литературни роботи. Руски Керестур: София Сопка, Зара Малацко, Милица Мажар, Ванеса Няради, Адела Мецек, Даниєл Фейди, Кристина Рамач (овода); Катарина Дудаш, София Чуни, Милена Рамач, Ника Дудаш, Ема Венґрин, Николина Олеяр, Теа Сабадош, Ален Бики, Лео Йованович, Стефан Арва, Мартин Пашо, Стефан Ковачевич, Теодор Гарвильчак, Валентин Гарди (I); Лидия Бульчик, Силвия Папуґа, Валентина (З) Гарди, Валентина (В) Гарди, Яна Сивч, Ксения Катрина, Кристина Сопка, Мая Надь, София Симунович, Патрик Варґа, Марко Драґутинович, Звонимир Мудри, Урош Плавшич, Исак Новта (III); Сара Боцка, Лана Штранґар (V); Юлияна Бодянец, Даница Плавшич, Матеа Папуґа (VI); Ана-Мария Малацко (VII). Вєдно 48 роботи. Коцур: Надя Ґайдош, Даниєла Ґайдош, Николина Маґоч, Рамона Будински, Филип Буила (I); Емилия Уйфалуши (II); Тамара Салонтаї, Мария Сакач, Катарина Штефанко, Матия Макша, Дарко Колєсар, Надя Бесерминї, Симона Ґайдош (III); Анастасия Няради, Александар Папуґа, Филип Бесерминї (IV); Теодора Ґайдош, Дамян Радванї, Филип Хромиш (V); Ана Папуґа, Томислав Бесерминї (VI); Сара Гарди, Иґор Чордаш (VII); Катарина Недич, Михаела Горняк, Антоний Чордаш, Павле Бесерминї (VIII). Вєдно 39роботи. Дюрдьов: Елеонора Винаї, Иван Молнар, Стефан Ґнип, Никола Йованов, Ваня Роман, Арсен Станкович (IV). Вєдно 13 роботи. Савине Село: Андєла Тривунчич, Наташа Булич, Мила Родич (III). Вєдно 3 роботи.

У новембру у нашей школи „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове зоз рижнороднима активносцами означени Дзень школи. По учальньох були експерименти, гранє на музичних инструментох, шпиванє, здаванє и однїманє, а у нашей учальнї ше правело плакату зоз нашого найчитаншого руского часописа за дзеци „Заградка”. Перше зме читали, фарбели, ришовали крижальки, а на концу зме повиштриговали слички зоз старих „Заградкох” и лїпели зме их на плакати хтори були у рижних фарбох, барз цифровани. Познєйше зме их заквачели на пано у учальнї дзе маме годзини руского язика. Шпацирали зме ше од єдней до другей учальнї и вшадзи зме видзели дацо нове. Було вельо експерименти и рижни активносци. И учительки и наставнїци приходзели опатриц хто яки активносци орґанизовал за Дзень школи. Була и редакторка Емисиї за дзеци по руски зоз Радио Нового Саду. Бешедовали зме з ню и читали, а вона знїмала на спикерфон, же би и други чули о нас и о єдним креативним дню у нашей школи. Тот дзень ше нам барз пачел. Нє мали зме седем годзини настави, алє лєм два, барз интересантни годзини. Руске оддзелєнє VII 3 Дюрдьов

ПУФНИЦОВО ДОЖИЦЕ Бул приємни, прави єшеньски дзень. Слунко ше пребивало помедзи конари на древох. Дул благи витрик. По законченей остатнєй годзини у школи Мижо и Марча ше рушели дому. Догварели ше же ше пойду до парку бавиц. Док ше шпацирали, на драже нашли малого билого пшичка. Видзело ше им же є гладни, та го однєсли до Марчовей баби. Там го накармели и дали му води. Потим пошли и купели му белаву лабдочку, єден заглавчок и покровчик. Кед ше врацели, справели му кавч. Дали му мено Пуфница. Ютредзень пошли до Марчовей баби. Пуфница их чекала при капури. Барз ше им зрадовала. Бавели ше зоз ню и були щешлїви. Мижо гварей най пойду купиш пшичкови ґранули. Пуфница була радосна же ма нови дом, а и дзеци ше барз радовали. Тамара Салонтаї, III, Коцур

Ваня Роман, IV Дюрдьов

НА НОВИ РОК НАЙРАДОСНЄЙШИ ДЗЕЦИ

и дарунки за Нови рок приноши Дїдо Мраз, чи патульки, чи добра русалка, шицко єдно! Важне же дарунки найбаржей розвешелюю наймладших. И нє лєм дарунки, алє и найрижнороднєйши обичаї. У Япону дзеци нє маю Дїда Мраза, алє веря же под заглавок треба скриц рисунок дарунка яки би сцели достац на Нови рок. У Белґиї дзеци веря до святого Миколая хтори шедла коня, та му опрез своїх дзверох охабяю шено, мархви и воду, а од нього чекаю дарунки. У Французкей Дїдо Мраз кладзе дарунки до ципелох хтори дзеци охабяю при камину. У Италиї Дїда Мраза заменює босорка Бефана. У Шведскей того доброго старика у новорочней ноци дзеци видза як бридкого патулька хтори виходзи спод патосу и влєче мех з дарунками. Путує на санкох хтори цага коза. У Мадярскей дзеци найволя кед на шветочним столє, коло других лакоткох, и праше зоз чоколади. У Велькей Британиї лоньски виглєдованя одкрили же оцец на 10. месце найглєданших дарункох од Дїда Мраза. На першим месце брацик лєбо шестричка, на другим прави ирвас, на трецим живи конь. Медзи 50 найглєданшима новорочнима дарунками аж 17 дарунки то домашнї любимци: маґарец, курче, та аж и слон.

Новорочни обичаї ширцом швета У Нюйорку (ЗАД) милиони людзе жадаю дочекац Нови рок на славним Таймс Скверу дзе ше велїка склєняна куля помали спущує по слупе на тей площи зоз тонами конфетох. Там поставени и „Мур жаданьох” дзе кажде може написац свойо одлуки и жаданя за наиходзаци рок. У Единбурґу (Шкотска) людзе по улїцох танцую традицийни келтски танєц, а у новорочней ноци славне и плїванє у лядово жимней води рики Фор, и змаганя псох попраганих до санкох. У Сиднею (Австралия) швето ше означує зоз спектакуларним огньометом и парадами на ошвицених ладьох, а на концу танєц на Бонди плажи. Окремна подя за помоц дзецом отримує ше у Зоолоґийней загради Таранґо. Филипинци веря же кед на пол ноци поєдза 12 файти овоци, обезпеча себе успих. Округли форми (як символ пенєжу) при Филипинцох символ успиху, прето ше обисца, а окреме столи украшує зоз округлу овоцу. Даєдни людзе на Нови рок облєкаю дзобкасти шмати. Китайски нови рок найпопуларнєйши „алтернативни” Нови рок хтори ширцом швета означую вецей як 1,3 милиони людзе. По китайским календаре Дочек може буц медзи 21. януаром и 21. фебруаром. У Индиї, Непалу и Миянмару Нови рок ше дочекує у половки априла. Виєтнамски Нови рок звичайно истого дня кед и китайски, а Тибетански може буц од януара по марец. Ирански (персийски) нови рок почина першого дня яри. Вола ше Норуз и як швето ше означує у Ирану, Ираку, Авганистану и Азербейджану.

Писма за Дїда Мраза Дїдо Мраз од 1985. року по нєшка достал вецей як 12 милиони писма и 700 000 винчованки. Вон ма свой аеродром у городу Рованиеми, главним городу финскей Лапониї, його оцовщини. Там злєцую вельо авиони и охабяю писма од дзецох з цалого швета. Дїдо Мраз ма пошту и у Сербиї, та му можеце писац прейґ веб боку: www.pismadedamraza.rs Щешлїво! Пририхтала Р. Ґикич Петрович

Филип Бесерминї, IV, Коцур

Андєла Миклош, VII, Вербас

Ана-Мария Малацко, VII, Руски Керестур

Юлияна Бодянец, VI, Руски Керестур