Altdetlyse
AvBrynjulfJungTjønn
Egkomforåelske,roman,Samlaget,2002
Lydenavnoensomdør,roman,CappelenDamm,2008
Imorgenskalvisitteisolen,ungdomsroman,CappelenDamm2009 Kinamann,roman,CappelenDamm,2011
Fotballskoene,illustrertavLisaAisato,barnebok,CappelenDamm,2012
Såvakkerduer,ungdomsroman,CappelenDamm,2013
Denfinastehistoria,illustrertavØyvindTorseter,barnebok, CappelenDamm,2016
Altdetlyse ogaltdetmørke
roman
©CAPPELENDAMMAS,Oslo2017
ISBN978-82-02-43984-2
1.utgåve,1.opplag2017
Omslagsdesign:ElisabethVoldBjone Omslagsfoto:©MikhailVarentsov/Shutterstock Sats:Type-itAS,Trondheim2017
Trykkoginnbinding:ScandBookUAB,Litauen2017 Satti11/13pkt.Sabonogtryktpå80gEnsoluxcrem1,6
Føresegneneiåndsverklovagjeldformaterialetidenne publikasjonen.UtansærskildavtalemedCappelenDammASerall eksemplarframstillingogtilgjengeleggjeringberretillatensålangt detharheimelilovelleravtalemedKopinor,interesseorganfor rettshavarartilåndsverk.
Bruksomeristridmedlovelleravtale,kanføretil erstatningsansvaroginndragingogstraffastmedbøterellerfengsel.
www.cappelendamm.no
TilHelle,Olav,IngeborgogMarie
Farsfingrarkunneliknekroketegreiner,ogdeiklumpeteblodårenepåoversidaavhandaliknasnirkleterøter.Fingranevartynneogrue.Nårhandroghendene sineoverkinnamine,raspadetsomeinuhøvlatreplanke.Noengongerkjendestdetsomomegfekkflis ikinna:einrestavfarshudsombleiigjenimeg.
September2015
Farvarsombork,tenkereg.Eitlagavomsorgsomvar derheilttilnoenskrelladetav.
Eggløttarutavvindauget,menlukkarrasktigjen gardinene.KlokkapåveggenviseratHildegunnsnart kjem.Kvahovil,veitegikkje.Kanskjehardetnoemed husetågjere,menathonå,etteralledesseåra,plutselegskulletakontaktmedmegigjen,varuventa.Eg kjennerdetprikkariheilekroppen,oghendenemine skjelvforsiktig.
Egkikarpåklokkaigjenogløftartablettanesomligg påserviettenpåbordet,svelgerdei,einogein,saman medvatn.Nåskalaltgåbra,nåskalikkjetankanefå rotedettil.Ikkjedennegongen.
Egmåbareveremegsjølv.Eller:denegvilategskal vere.
Detbankarpå.Egreisermegfråstolen.Eggårikkje borttildøra,egseierbarekominnogblirståande. Handtaketglirsaktened,døraskliropp,ogderkjem førstAgnes,eiavdeisomjobbarher.
Duharbesøk,seierhoogsmiler.
Ja,svarareg.
SåopnarAgnesdørapåvidtgap,ogbakhennestår ho,jentami.Egblunkar,knipaugelokasaman.Ogein
kortaugeblinksereghenneformegderhositikjøkenvindaugetidetgamlehusetvårtogvinkartilmeg. Veslejentamisomnåerstor.Hovinkartilmegogvil ategskalkomeborttilhenne.Menegkanikkje.Egvil ikkje.
Deterikkjesåstorther,seiereg.
Visitpåkvarvårsideavdetvesle,rundebordet.Hildegunnhargåttrundtirommet,settpåbiletetavseg sjølvsomstårpåskrivebordet,gløttautbakgardinene.
Meneghardenplassenegtreng,heldegfram.
Hildegunnserframleisrundtsegmenshosit,egprøveråfåaugekontakt,mendetersomomhoheiletida vrirsegunna.Åsjåhenne,denveslejentami,idenne vaksnekvinnekroppenersomåsjåeitnyplantatresom plutselegharvaksesegstortoversommaren.
Egserpåhendenemine,dennedirringaførdenstore skjelvenkjem.
Detbankarpåigjen,ogAgneskjeminnmedtokaffikopparogeiskålmedsjokolade.Hoberossomåseie ifråvissdeternoemeirvitreng,egnikkarogtenkerat egskulleønskjehokunnebliherlitt,samanmedoss, menføregtenkertankenheiltut,gårAgnes.
Nårholukkardøra,blirdetstille.EgserpåHildegunn.Homøterframleisikkjeblikketmitt.Eghøyrer athopustar.Kvatenkerhopå?Detluktarannleisi rommetetterathokom.Noesøttogmildt.
Kviforhardugardinenetrektefor?spørHildegunn plutseleg.
Røystahennar.Denvaksnerøysta,somegikkjehar høyrtfør.Likevel:Denbarnlegelåttenfråstemmahennarklinginnider,derinneidendjupare,sterkarevaksenrøysta.Egveitikkjeheiltkvaegskalsvare,fomlar medhendene.
Egtykkjerdetblirforlyst,seiereg.Ogsålikereg ikkjeskog.
Skog?
Hildegunnserframleismotgardinene,somomho kansjågjennomdeiogutpåtrea.
Egnikkarognippartilkaffien.
Ogendelegserhopåmeg.
Augahennarinniaugamine.
Prikkingaspreiersegikroppenmin.Egprøverå setjekaffikoppenpåbordetigjen,menhendenebegynneråskjelve,såmyeatdetskvulparkaffioverkanten ognedpågolvet.
Hildegunnreiserseg,tartakikaffikoppenogsethan påbordet.
Gårdetbra?spørhoogleggeihandpåskuldrami. Tyngdahennar.Hotarborthanda.Blirståandeoggni handasi,somomhoharbrentseg.Somomskuldrami vareinglødandevedkubbe.
Detvarikkjemeininga,seierho.Egskulleikkjeha tattpådeg.
Detgårbra,seiereg.
Augahennarinniaugamine.Ansiktethennarminnermegomansiktethans:smaltoglunt,oghårethennarerikkjefloketelenger,sliksomdåhovarlita.
Duminnermegomfarmin,seiereg.Ommorfaren din.
Hildegunnharleppenepåkantenavkaffikoppen.
Honikkar.Egserleppestiftenlagarraudemerkepå kanten.
Egveitdet,eghareitbileteavhan,svararHildegunn ogsetkoppenpåbordet.Såstrykhoseglettovermagen,slikatdetblireinbulkiblusen.
Egerendelegblittmegsjølv,seiereg.Egerendeleg blittdenegvilategskalvere.
Prikkingaikroppennåregseierdette,hendenesom skjelv.AnsiktettilHildegunnsommildnar,deterialle falldetegsynest,atansiktethennaropnarsegmeir opp.Kinnasomfårfarge.
Kvameinerdu?Korleisveitduatduerdegsjølv? spørHildegunn.Hognirsegpåhandaigjen.
Egtenkerlenge.
Einersegsjølvnåreinkansitjeslikogsnakkemed dottersi,seiereg.
Hildegunnsvararikkje.Horettarpåblusen,setseg lengerutpåkantenavstolen.Augahennarblunkar, hendeneflyttarseg.Ognårhonåkjemnæraremeg, leggegmerketilparfymenhennar:svaksitrus.
Ognokeingongsereghenneformegdåhovarden veslejentami.Kunneegkanskjehavorenærarehenne, tettareinntilhenne,kjentpåhudahennar?Kunneeg høyrthennepuste,vorehoshennedåhogret,dåho snakkaisøvneomnettene?Kunneeghavorenoeanna forhenne?Kunneeghavorelysethennar?
Dulurerkanskjepåkviforegerher?seierHildegunn ettereistund.MinnetomvesleHildegunnforsvinn. Denvaksnekvinnaframformeg.Alledeiåraeghar gåttglippav.
Ja,seieregogflyttarmeglengerutpåstolen. Varmenfråstolstoffetspreiersegoppoverikroppenmin.Egserpåhendenemine.Deiskjelvmeir nå.
Egvarinnomhuset,seierho. Å,duvardet?seiereg.
Eller,eggreiddeikkjeågåinn. Neivel.
Såegsågdetbareutanfrå. Dugjekkikkjeinn?
Nei,egklartedetikkje. Duklarteikkje?gjentareg.
Nei,detbleiformangeminne.
Hildegunnsernedikaffikoppen.Holiknarpåfar. Deterikkjenoentvilomdet.Detsmale,vesleansiktet. Framleissåungt,menlikevelvaksent.
Duvarjoikkjesåstordådubleitattfråmeg,seier eg.
Detersant,seierho.Lengehugsaegsåliteavtida
samanmeddeg.Menetterategfekkbrevetdittomhuset…
Hildegunndrikkfråkoppen,sethanfråseg,fomlar medhendene.
Egtenkteatdetvardetbesteegkunnegideg.Eghar ikkjesåmyeågi,menhuseteromtrentdeteinasteeg haravverdi,seiereg.
DåegogTorgeirkomdit,såklarteegikkjeågåinn, seierho.
Torgeir?spøreg,prøveråleiteiminna,menfinn ikkjedetnamnetnoenstad.
Determannenmin,svararHildegunn.
Mannendin?gjentaregogveitliksomikkjekvaeg skalseie.
Ja. Såduergift?
Hildegunnnikkar.
Egløftardeiskjelvandehendenemine.Sjølvsagter hogift,tenkereg,hoerjoblittvaksen,hoerikkjelengerdenveslejentami.
Egbuddeidethusetiseksår,ogeghaddegløymt såmye,fortsetHildegunnogavbryttanken.Menså hugsaegmeirogmeir.
Nåskjelvhendeneminesåmyeategmåsitjepådei. Egkanframleissjådegformegikjøkenvindauget, seiereg.Duvarsålita.Egskullehøyrtpådeg,Hildegunn.Egskullehahøyrtpådeg,jentami.Detersåmye eggjerneskullegjortannleis.
Mamma,kanduikkjebliher?saho.Ikkjegå,saho. Versåsnill.
Kviforkunneegikkjebarehahøyrtpåhenne,blitthjå henne,jentami?Kviforstodegderogfrausogtenkte pådetegskullegjere,tenktepåaltdetsomkomtilå skje,tenktepåaltdetsomkunnegågale,altdetsom villehendemegetterpå?Kviforhamnaegder?Kva vardetsomskjedde?Kviforstodegutanforskogen,så seintpådagen?
Eggjekknedtrappatilkjellaren,innivaskerommet, slopålysbrytaren.Detvarråluft,dethangkvite kledepåeitstativ,egkjendepådei,framleislittfuktige.
Eglardeihengelitttil,kanskjenattaover,saeglågt tilmegsjølv,oggjekkutavvaskerommet.Såstansa eg,høyrdefotstegovermeg.DeterHildegunn,tenkte eg.Hoharkomenedigjenpåkjøkenet,sjølvomeg badhenneomågåpårommetsitt,sjølvomegsa tilhenneategmåtteverealeine,aleinemedtankane mine.
Detbleiformyerotnå,saegtilhenne.Dumågåut fråkjøkenet,dumågåpårommetditt,saeg.Egklarerikkjeåtenkeklartnårduerher.Kanduikkjegåpå rommetditt,heilttilegseierifrå,saeg,heilttileger klar?Detmåduskjøne.Detmåduforstå.
Menegersvolten,saHildegunn.
Ja,mendumåvente,saeg,egklarerikkjeåhadeg her,saeg.
Menegersvolten,mor,saHildegunn.
Ja,mennåmådugå,saeg.Egkanikkjetenkenår dustårherrettframformeg,egklarerikkjeåtenkenår dusitoget,dåhøyreregbaretyggelydanedine,smat-
tinga,slurpinganårdudrikkmjølk,nei,gåpårommet dittogverder.
Eghøyrdeathohiksta,athoentenvarpågråten ellerhaddebegyntågrine.Egvarvanmeddet,mendet varikkjenoeågjeremed.Ogsågjekkho.
MennåhaddeHildegunnkometilbakepåkjøkenet, føreghaddesagtifråatdetvargreitt.Kanskjehadde holikevelikkjegåttpårommetsitt?Kanskjehaddeho ståttklartilågåinnforåsniketilsegmat?Eglistameg opptrappa,opnadørainntilkjøkenetogsåghenne, derstodhovedkjøkenbordetogsmurdesegeibrødskive.Eggjekkstilleborttilhenne,ogakkuratdåho snuddeseg,hoggegtakihenne,løftahenneoppetter armane.Hohylte,hohyltesåhøgtategmåttesleppe henneoghaldemegforøyra.
Likeetterpåhøyrdeegraskefotstegopptrappa.Ho slamraigjendøratilrommetsitt,eghøyrdedetvesle klikketfrålåsen.Egsågpåkjøkenbordet,påtallerkenenmeddenveslebrødskiva.Egplukkaopptallerkenenogtømtebrødskivaisøppelbøttaundervasken.
Hylingahennar.Detilteogstakk,ogaltbaresurra.Eg heldtmegforøyra,menhøyrdeframleisklangenavhylinga,denskarpestemmahennar,slamringafrådøra. Egtokborthendene,drogpusten,ventapåstilla,men dervarhanframleis.Klangen.Kvavardetforeinlyd?
Vardethenneellervardetnoeanna?