Issuu

9 0september 0 M A A N D 2026 2024

Nabestaanden over hittedoden ‘Moeder had nog jaren kunnen leven’

Het eerste seizoen van KVS-directeur Dries Douibi ‘Ik erger me aan het defaitisme’

De Twaalf-acteur Tijmen Govaerts ‘Mensen denken dat ik niet kan lachen’

Onderzoek BRUZZ & Knack

KWART CRÈCHES IN BRUSSEL SCOORT SLECHT Controles leggen pijnpunten Nederlandstalige kinderopvang bloot

W E E K B L A D # 1 9 9 0 , E E N U I TG AV E VA N V L A A M S - B R U S S E L S E M E D I A V Z W, F L AG E Y P L E I N 1 8 - 1 0 5 0 E L S E N E - A FG I F T E K A N TO O R A N T W E R P E N X P 3 0 3 1 5 3

klopt op het ritme van jullie projecten

Vooraan

Begroting Veel spierballengerol, maar de echte storm moet nog komen

et politieke jaar laat nog even op zich wachten. Pas de derde week van september opent het parlement. Maar er wordt nu al volop met scherp geschoten. Om te beginnen door MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez die de Anderlechtse Haard opnieuw in het vizier neemt. Half augustus werd Lotfi Mostefa, die voor de zomer het onderwerp was van een parlementaire onderzoekscommissie, onverwacht herverkozen. Kan niet, zegt Bouchez. Mostefa moet ontslag nemen. Hij koppelt er een financiering van 133 miljoen euro aan de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij (BGHM) aan vast, en probeert daarmee de PS te treffen waar het pijn doet, namelijk de sociale huisvesting. Neemt Mostefa geen ontslag? Dan komt er geen geld. Binnen de Brusselse regering leefde de hoop dat na de parlementaire onderzoekscommissie de storm rond de Anderlechtse Haard zou zijn gaan liggen. Niet dus. Maar ook de PS neemt stelling in. Niet over de Anderlechtse Haard of het broodnodige geld voor de investeringen in de sociale huisvesting. Wel over het drugsgeweld. Burgemeester Philippe Close, parlementslid Ridouane Chahid en minister Ahmed Laaouej zeggen alle drie hetzelfde. Alle drie wijzen ze de Haven van Antwerpen met de vinger. Die laat wapens binnen in ons land, en tonnen drugs, die nu Brussel overspoelen. Meer nog: om de economische belangen van de Haven niet te schaden, wordt de controle op de containers niet te hard opgevoerd, en de ‘Antwerpse connectie’ binnen de federale regering (Bart De Wever, Annelies Verlinden en Jan Jambon) is daar verantwoordelijk voor. Een boude stelling, waar niet al te veel bewijs voor wordt geleverd. Veel spierballengerol dus, maar het zijn maar de borrelnootjes voor wat er nog moet komen.

De federale regering moet de begroting op orde krijgen door maar liefst 10 miljard euro te vinden door saneringen en/of belastingen. Dat is enorm. Er wordt nu al gespeculeerd over de val van die regering. Daarbij moet ook naar Brussel worden gekeken. Die federale regering heeft de handen vol met de hoofdstad. Het drugsgeweld is een zaak van nationaal belang geworden, tegen eind deze maand moet er een oplossing zijn voor de nachtvluchten die duizenden Brusselaars teisteren, en er moeten knopen worden doorgehakt over het Beliris-fonds. De Brusselse regering zelf gaat begin oktober in begrotingsconclaaf. Daar valt het, in vergelijking met de uitdagingen waar de federale voor staat, nog mee. Maar toch. Het tekort op de begroting mag nog 719 miljoen euro bedragen. Ook in de Brusselse uitgaven zal dus opnieuw fors gesneden moeten worden. Dat komt boven op de besparingen die eerder dit jaar al zijn doorgevoerd, en die intussen het sociaal weefsel van Brussel beginnen aan te tasten. Daar zal ook het geblokkeerde geld voor de BGHM op tafel komen. Hoe de Brusselse regering hier op een elegante manier zal uitkomen, is een raadsel. De MR zet hoog in, met een gedwongen ontslag van Lotfi Mostefa. Dat zien we nog niet snel gebeuren. Hij is net herverkozen, en dat gebeurde nota bene op initiatief van de nieuwe regeringscommissaris. Bovendien heeft PS-baas en minister Ahmed Laaouej al getoond dat hij zijn poulain niet wil lossen. Maar als de investeringsgelden voor de sociale huisvesting geblokkeerd blijven, zullen de aannemers niet betaald kunnen worden, en komt de BGHM op de rand van het failliet. Finaal zijn dan ook de sociale huurders de klos. De MR koppelt dus het onmogelijke aan het weinig geloofwaardige. Benieuwd hoe PS en MR hieruit zullen raken.

“Ook in de Brusselse uitgaven zal opnieuw fors gesneden moeten worden”

Steven Van Garsse Senior politiek analist In het edito fileert de redactie de Brusselse actualiteit.

Lees meer Volg alle politieke

ontwikkelingen via BRUZZ.be 9 september 2026 |

27.09.2026

IN HET MUSEUM VOOR KUNST & GESCHIEDENIS

BIJZONDERE GIDSEN NEMEN JE MEE NAAR HUN FAVORIETE OBJECTEN EN VERHALEN Lectrr Cartoonist – Kurt Deswert Voetbalhistoricus – Kristian Vanderwaeren Hoofd Belgische doaune – Dave Sinardet Politicoloog – Herman Mennekens & Axel De Backer Auteurs biograﬁe Joseph Diongre

Yasmina El Messaoudi VRT-journaliste en auteur – Toni Coppers Misdaadauteur – Sven Speybrouck Radio- en tv-presentator – Nicholas Van Laerhoven Leraar Latijn – Luana Di�ﬁcile BRUZZ-journaliste

19-20.09 BOURSE & PIÉTONNIER BEURS & VOETGANGERSZONE WWW.LEPIETONNIER.BE

Datum 27.09.26 Uur 10:00 Locatie JUBELPARK 10 BRUSSEL Prijs €3 - €5 Tickets en info via MUSEUMMATINEE.KORTWEG.BRUSSELS

Inhoud

9 september 2026 OP DE COVER 06

ACTUALITEIT

Vooraan Begroting: veel spierballengerol, maar de echte storm moet nog komen

Opinie ‘Verbied de privéstep, niet de deelstep’

Cartoon Kim Duchateau

Theater Dries Douibi, opvolger van Michael De Cock: ‘De KVS doet veel te veel’

Migratie Families op straat door knip in Brussels Deal: ‘Buiten slapen als zwangere vrouw is hels’

Brussel kent een levendige galeriescene, die tijdens RendezVous iedereen van harte welkom heet. BRUZZ geeft tips voor niet-ingewijden

BRUZZ onderzoekt Inspecteurs tikken kwart van Brusselse crèches op de vingers

VERHALEN Hitte Nabestaanden van hittedoden: ‘Mijn moeder had nog jaren kunnen leven’

ELKE WEEK

Stadsleven Zeverzwijn

In beeld

In het nieuws

Beestig Brussel Droogte bedreigt zeldzame vuursalamander in Zoniënwoud

Cultuurtips

De gevel Voetbalvlaggen in Sint-Gillis

De cultuurredactie gidst je door het culturele najaar met meer dan 100 tips voor muziek, kunst, literatuur, dans en theater.

Column Pizzicato, pizzicato!

Hang-out Frederique

Puzzelpagina

Meer BRUZZ

Ontdek alle tips op BRUZZ.be/cultuurspecial

Gezocht: kandidaten voor The hang-out Voor The hang-out is BRUZZ op zoek naar Brusselse jongeren tussen 10 en 18 jaar. Heb jij een plek in Brussel die veel voor jou betekent? Stuur een berichtje naar ket@bruzz.be of via WhatsApp (02 800 08 08)

Het Withuis van architect Joseph Diongre in Jette is gerenovereerd en gedurende een beperkte periode te bezoeken

COLOFON

CULTUURGIDS Shoptips

Eat & Drink 3 x nieuwkomers

Uittips

Klein onderhoud Anne Teresa De Keersmaeker & Salva Sanchis

Uittips

Inzichten Tijmen Govaerts

BRUZZ Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-650.10.65 ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bruzz.be), 02-650.10.80 Gratis in Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België: 29 euro per jaar; IBAN: BE98 3631 6044 3393 van Vlaams Brusselse Media vzw, een abonnement binnen Europa kost 119 euro per jaar, buiten Europa 139 euro per jaar OPLAGE 50.000 exemplaren ADVERTEREN? Angela Mngongo 02-650.10.81 angela.mngongo@brusselmedia.be DISTRIBUTIE Ute Otten, 02-650.10.63, ute.otten@bruzz.be KLACHTEN? klachten@bruzz.be - www.bruzz.be/klachten ALGEMENE DIRECTIE Johan Goossens ALGEMEEN HOOFDREDACTEUR Klaus Van Isacker COÖRDINATOR MAGAZINE Maarten Goethals ART DIRECTOR EN VORMGEVING Heleen Rodiers EINDREDACTIE Karen De Becker WERKTEN MEE AAN DIT NUMMER Eva Christiaens, Eleanor Denneman, Luana Difficile, Kris Hendrickx, Sophie Soukias, Steven Van Garsse, Tom Zonderman (redacteurs); Milan Augustijns, Michaël Bellon, Jasper Croonen, Andy Furniere, Jeroen Maris, Tom Peeters, Niels Ruëll, Maria Saldi, Matisse Van der Haegen, Bram Van Renterghem, Michel Verlinden (medewerkers) FOTOGRAFIE & ILLUSTRATIE Bart Dewaele, Tiene Carlier, Kim Duchateau, Delphine Frantzen, Ivan Put, Saskia Vanderstichele, Emiel Viellefont VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Johan Goossens, Flageyplein 18, 1050 Elsene. BRUZZ is een uitgave van de Vlaams Brusselse Media vzw wordt gedrukt bij Printing Partners Paal-Beringen en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie

BRUZZ onderzoekt

31 procent van de geïnspecteerde Brusselse crèches scoorde onvoldoende op ‘Buitenspel’. Vlaanderen doet het beter.

Inspecteurs tikken kwart van Brusselse crèches op de vingers 58 Nederlandstalige kinderdagverblijven kregen negatief advies

Bijna een kwart van de Nederlandstalige crèches in Brussel was de afgelopen vier jaar niet in orde met de veiligheidsvoorschriften, en dan vooral de duurdere opvangplekken. Dat blijkt uit een gezamenlijke dataanalyse van BRUZZ en Knack op basis van alle beschikbare inspectieverslagen van Zorginspectie. door Eva Christiaens, Eleanor Denneman, Karin Eeckhout (Knack) en Wolf France (Knack) illustratie Delphine Frantzen

BRUZZ onderzoekt

aar liefst 34 inbreuken. Dat was het verdict van Zorginspectie bij een bezoek aan De Vrolijke Smalah in april, een Nederlandstalige crèche in Oudergem. Onder meer goede ventilatie en de brandveiligheidsprocedure ontbraken, het aantal aanwezige kinderen was niet altijd geregistreerd, de tuin niet omheind en een van de begeleiders sprak geen Nederlands. Bovendien lag er tijdens het inspectiebezoek een te groot knuffeldoekje in een van de kinderbedjes, wat niet mag wegens verstikkingsgevaar. Al die tekorten werden netjes opgelijst in het inspectieverslag. De inspecteur besloot tot een advies tot handhaving: een officiële vraag aan het Vlaams Agentschap Opgroeien om de crèche aan te manen de vastgestelde tekorten zo snel mogelijk weg te werken, en die ook strenger op te volgen. Opgroeien geeft in negen op de tien gevallen meteen gevolg aan zo’n advies. En aangezien het agentschap in dit geval ook zélf klachten had ontvangen van ouders, ging het meteen over tot een meer ingrijpende maatregel: De Vrolijke Smalah kreeg in juni een schorsing van drie maanden opgelegd, gepaard met verplichte coaching. “Maar we waren toch een beetje verbaasd”, zegt organisator Jacques Ponjée van de crèche. “We hadden anderhalf jaar geen inspectie gehad en plots bleek er van alles niet te kloppen. Vaak waren dat inbreuken op organisatorisch vlak, zoals procedures die niet waren nageleefd.” Een crèche die een tik op de vingers krijgt van de Zorginspectie is in Brussel geen uitzondering. Uit een gezamenlijke analyse van BRUZZ en Knack van ruim 3.300 inspectieverslagen die sinds 2022 online staan, blijkt dat bijna een kwart (23 procent) van alle actieve Nederlandstalige crèches in de hoofdstad sindsdien een advies tot handhaving gekregen heeft. Concreet gaat het om 34 crèches waar de voorbije vier jaar ernstige tekortkomingen werden vastgesteld, op een totaal van 146 geïnspecteerde crèches. Als ook de crèches die inmiddels gesloten zijn worden meegeteld, kregen zelfs 58 Brusselse kinderdagverblijven in die periode een advies tot handhaving. De Brusselse cijfers staan in schril contrast met tekortkomingen in crèches in de rest van Vlaanderen. Ter vergelijking: in Antwerpen en Gent kregen maar 11 procent van de crèches al eens zo’n advies, en in heel Vlaanderen 10 procent. Dat blijkt uit dezelfde data-analyse van BRUZZ en Knack. In Brussel trekken de inspecteurs dus 8

3.307 inspectierapporten van 2.290 kinderopvanginitiatieven in Vlaanderen en Brussel werden geanalyseerd door BRUZZ en Knack

Nederlandstalige crèches in Brussel kregen de voorbije vier jaar een ‘advies tot handhaving’. Dat is 23 procent van de 146 geinspecteerde crèches

zo vaak krijgen Brusselse crèches met vrijeprijsmodel een advies tot handhaving als crèches met een inkomensgerelateerd tarief

dubbel zo vaak aan de alarmbel als in Antwerpen en Gent. Crèches in de Vlaamse Rand scoren met 28 procent nóg slechter. Die tekorten in de zorgkwaliteit komen trouwens boven op een aanhoudend plaatstekort in de Nederlandstalige kinderopvang in Brussel. De 150 actieve crèches ontvangen samen meer dan 6.000 kinderen tussen de 0 en 3 jaar oud. Desondanks mikt Vlaanderen op nog eens duizend extra Brusselse plaatsen tegen 2030. Daarvoor krijgt de Vlaamse Gemeenschapscommissie 6 miljoen euro. Voor veel ouders lijken de inspectieverslagen van Zorginspectie dan ook bijzaak.

Streng, maar rechtvaardig

“Je mag je twee pollekes kussen als je überhaupt een plaats vindt, dus veel keuze heb je niet”, zegt een moeder uit Molenbeek. Zij koos de crèche van haar eerste kind louter op haar buikgevoel. Voor haar tweede kind dook ze wél in de inspectieverslagen, die ze vervolgens bundelde in een Excel- bestand voor al haar zwangere vriendinnen. “Maar je moet al behoorlijk graven om er echt iets uit te halen”, vindt zij. Een inbreuk kan namelijk sterk verschillen: het gaat van onveilige bedjes of personeelstekort tot een document dat niet is geprint. “Ik heb vooral raad gezocht bij kennissen en in Facebookgroepen voor jonge ouders”, zegt een andere moeder uit Jette, van wie het zoontje zopas startte in een crèche vlakbij, “want het verslag zelf zag er goed uit.” “Wij wisten niet eens dat die verslagen online stonden. We hebben gewoon vier crèches bezocht op basis van locatie. Liefst dicht bij huis of bij een station omdat wij pendelen”, zegt een jonge vader, die anoniem reageert om de eigen opvang niet af te vallen. “Ter plekke keken wij vooral naar de omgang met de kinderen en het contact met ons en andere ouders. We zijn nu tevreden, maar ik weet dat Zorginspectie een opmerking heeft gemaakt over onveilig slapen. Dat komt volgens mij omdat ze mijn zoontje soms laten slapen in zijn wipper, wat eigenlijk niet mag.” Het toont aan dat de inspectieverslagen, die BRUZZ heeft samengevat, voor een doorsneeouder niet altijd leesbaar zijn. Pas sinds eind 2022 moeten die verslagen proactief online beschikbaar zijn: een aanbeveling van de parlementaire onderzoekscommissie naar de kinderopvang toen. Die commissie kwam er na het overlijden van een baby in een crèche bij Gent en na andere wantoestanden in Vlaamse crèches. In de hoofdstad dook de voorbije jaren geen overlijden op, maar wel ernstig misbruik in een crèche van

de ULB en verschillende sluitingen door personeelstekort. Dat grote wantoestanden uitblijven, wil hoe dan ook niet zeggen dat er geen risico’s zijn, zegt Maarten Knippenberg van Zorginspectie. Hij is teamverantwoordelijke Kinderopvang en leidt daar 66 inspecteurs. Die streven ernaar om alle vergunde Vlaamse kinderdagverblijven minstens twee keer per drie jaar te controleren. “Je kunt als ouder heel goede ervaringen hebben met je crèche, maar dat is een persoonlijke anekdote, een individuele beleving. Zorginspectie kijkt naar risico’s. Het kan zijn dat die risico’s zich niet manifesteren. Des te beter, maar de risico’s zijn er wel en moeten worden aangepakt”, zegt Knippenberg. “De regels zijn streng, maar rechtvaardig”, vindt ook Jacques Ponjée van De Vrolijke Smalah. “Als organisator was ik natuurlijk verantwoordelijk: ik had zélf elke dag moeten nakijken of er geen knuffels in de bedjes lagen”, erkent hij. “Dat heb ik helaas niet gedaan, maar in principe hadden we een verantwoordelijke die dat werk moest doen.” Die vrouw, een ervaren kinderbegeleidster maar alleen Franstalig, is inmiddels ontslagen. “Ik ben formeel: nieuw personeel zal hier altijd tweetalig zijn”, zegt Ponjée. Zijn crèche heropent net deze week met een nieuw team, nieuwe kinderen en een stevige lening bij de bank. Dat laatste is niet

toevallig: een kwalitatieve crèche uitbaten is zeker niet altijd lucratief. En uit de Vlaamse inspectieverslagen blijken de risico’s bovendien het hoogst in crèches met een ‘vrije prijs’. Dat betekent dat de uitbater niet gebonden is aan de inkomensgerelateerde tarieven (IKT) en bijhorende subsidievoorwaarden. In Brussel hanteert 22 procent van de crèches zo’n vrij prijsmodel, óók De Vrolijke Smalah. “Ik ben tot 65.000 euro kwijt door de sluiting”, geeft Ponjée toe. Hij verwijst naar lopende kosten, ontslagvergoedingen en inschrijvingsgelden van 990 euro per maand, die hij moest terugbetalen aan de ouders.

Hogere tarieven

“De prijs voor kinderopvang loopt in Brussel en de Vlaamse Rand naar onze indruk hoger op dan in de rest van Vlaanderen, al hebben wij daar geen volledig zicht op”, zegt Dieter Vanhecke, directeur Kinderopvang bij het Agentschap Opgroeien. “Maar zelfs met hoge tarieven raken zij niet altijd uit de kosten. Een organisator die werkt met inkomenstarief krijgt gemiddeld 70 à 80 euro subsidies per kind per dag. Dat is nodig om kwaliteitsvolle kinderopvang te organiseren en in een degelijke verloning te voorzien. Maar er is volgens mij geen enkele ouder die dat betaalt in het vrije systeem”, zegt Vanhecke. Vaak klimmen die vrije tarieven in Brussel al tot 50 euro per dag, soms aange-

vuld met supplementen voor voeding of luiers. Ter vergelijking, in het gesubsidieerde model (IKT) betalen ouders in de hoogste inkomensschijf 35,89 euro per kind per dag, voor ouders in de laagste inkomenscategorie is dat 6,47 euro. Heeft dat prijsverschil ook een impact op de kwaliteit? In Brussel kreeg van de opvanginitiatieven met vrije prijs maar liefst twee derde (64 procent) al eens een advies tot handhaving sinds 2022, tegenover 12 procent van de inkomensgerelateerde crèches. “We zien dat ook in onze cijfers”, erkent Vanhecke van Opgroeien. “We weten uit onderzoek dat subsidies wel degelijk ingezet worden voor betere kwaliteit, ook al wordt daar niet expliciet op gecontroleerd”, zegt pedagoog Jochen Devlieghere van de Universiteit Gent. Hij werkte mee aan een onafhankelijke controle van driehonderd Vlaamse crèches in 2023 (MeMoQ). “Het verschil met vrije prijs was dus bekend, maar alleen op basis van steekproeven.” De nieuwe analyse van BRUZZ en Knack maakt dat verschil nu zichtbaar op het geheel van de beschikbare inspectieverslagen. Ook in Vlaanderen doen de crèches met minder subsidies het slechter, maar het verschil is minder uitgesproken: daar krijgen de vrije prijs crèches drie keer zo vaak een advies tot handhaving vergeleken met crèches met een inkomensgerelateerd tarief. In Brussel is dat vijf keer zo vaak. “In Brussel worden de knelpunten die in heel Vlaanderen bestaan als het ware uitvergroot. Zo is het overal moeilijk om goede infrastructuur te vinden met voldoende buitenruimte, maar in de dichtbebouwde context van Brussel nog meer”, zegt Devlieghere. Ter illustratie, 31 procent van de geïnspecteerde crèches in Brussel scoort volgens Zorginspectie ondermaats op buitenspel, méér dan in Antwerpen of Gent (zie reportage pagina 12). Maar de infrastructuur heeft ook een impact op ventilatie, brandveiligheid en de zorgkwaliteit. “Voldoende grote gebouwen kopen of huren, is gewoon erg duur. Daardoor duurt het in Brussel langer om nieuwe kinderopvangplaatsen te openen, en doen privécrèches en onthaalouders ook sneller de boeken toe”, zegt Devlieghere, die daarover momenteel een studie voert in opdracht van perspective. brussels. “Een tweede probleem is gekwalificeerd personeel vinden. In Brussel is dat opnieuw uitvergroot omdat je in Nederlandstalige voorzieningen ook Nederlandstalig personeel moet vinden”, zegt Devlieghere. “Iemand vinden met het juiste diploma, is 9 september 2026 |

BRUZZ onderzoekt

moeilijk. Die ook nog tweetalig vinden, al helemaal”, zegt Jacques Ponjée. Bij de helft van de crèches met een advies tot handhaving sprak het personeel onvoldoende Nederlands, zo blijkt ook uit de gemeenschappelijke analyse. Dat bemoeilijkt niet alleen het verloop van het inspectiebezoek, maar betekent ook dat ouders er niet altijd in het Nederlands terechtkunnen. De Vrolijke Smalah heeft alvast een nieuwe verantwoordelijke, maar blijft weliswaar nog een hele tijd onder handhaving van Opgroeien. “Daardoor krijgen wij coaching en meer regelmatige inspecties, en kunnen wij ons stap voor stap verbeteren”, besluit Ponjée. Dat laatste vindt pedagoog Devlieghere essentieel: “Een advies tot handhaving, zelfs een handhaving op zich, wil niet zeggen dat een kinderopvangvoorziening een slechte crèche is”, benadrukt hij. “Het wil alleen zeggen dat er tekorten zijn vastgesteld op het kwaliteitskader, die moeten worden weggewerkt.”

Mismanagement

Maar wat dan net de kloof tussen Brussel en Vlaanderen verklaart, dat tonen de inspectieverslagen niet eenduidig. Zo merkt Zorginspectie in de meest recente verslagen in 41 Brusselse crèches problemen op met veilig slapen. Er was bijvoorbeeld geen veilig bed voor elk kind en in tien Brusselse crèches lagen baby’s zelfs met een kussen of dekbed in bed. De grootste problemen hebben echter te maken met administratie en management. In Brussel hadden maar liefst 66 crèches fouten gemaakt bij de registratie van het aantal aanwezige kinderbegeleiders. In twaalf van die gevallen waren er te veel kinderen aanwezig per begeleider. Bij 36 crèches was het aanwezigheidsregister van de kinderen niet in orde. Nog eens 65 keer waren de inlichtingenfiches verouderd, onbeschikbaar of onvolledig. Die fiches bevatten doktersgegevens en allergieën van de kindjes, maar ook wie hen in de crèche mag ophalen. “Dat lijkt een formaliteit, maar die fiches dienen om belangrijke informatie over het kind snel beschikbaar te maken voor iedereen die werkt in de kinderopvang én voor hulpverleners in crisissituaties”, zegt stafmedewerker Nina Hongenaert van Zorginspectie, vroeger zelf inspecteur. Ze wijst op het grote personeelsverloop in de sector. “Zelfs binnen één crèche wisselen begeleiders elkaar af tijdens de dag. De informatiedoorstroom tussen begeleiders onderling, maar ook tussen ouders en 10

medewerkers, is gewoon heel complex.” Veeleer lijkt bij de private crèches in Brussel, en dikwijls die met vrije prijs, het bedrijfsmodel al eens troebel. In Sint-Gillis werd een crèche onder handhaving bijvoorbeeld door een Franstalige uitbater overgekocht die ook een thuisverplegingsfirma leidt in Molenbeek. In de Europese wijk staat momenteel een meertalige crèche te koop na herhaaldelijke opmerkingen van Opgroeien. “Elke nieuwe crèche moet door ons vergund worden, maar een bestaande onderneming kan nog altijd overgenomen worden. We verwachten dan van de overnemers dat zij met de tekorten aan de slag gaan”, zegt Dieter Vanhecke. Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) wil sowieso evolueren naar meer inkomensgerelateerde plaatsen, met meer subsidies en dus meer controle, maar de kleinere privécrèche hoeft niet te wijken, vindt Vanhecke. “Ik wil zeker niet gezegd hebben dat vrije prijs per definitie minder kwaliteit oplevert, integendeel. Wij willen een divers landschap van kinderdagverblijven behouden, met zowel kleine locaties dicht bij de ouders als grotere structuren”, zegt hij. “Wel vinden wij het belangrijk dat elke crèche over voldoende beleidsvoerend vermogen beschikt. Dat gaat over leiderschap, over weten wie verantwoordelijk is voor wat, over een goed klachtenbeleid en over transparante communicatie met de ouders, het lokaal bestuur en met Opgroeien. Precies omdat we vaststellen dat een tekort op één punt dikwijls ook speelt op andere vlakken. Een goede crèche met een slechte verantwoordelijke, dat bestaat bijna niet.” Pedagoog Jochen Devlieghere gaat akkoord. “Het kwaliteitskader vraagt nu meer aandacht voor pedagogiek, leiderschap en beleidsvoering boven op de pure zorg of hygiëne, maar ik zou daar niet te veel compromissen in sluiten”, vindt hij. “Het gaat om heel kleine, kwetsbare kinderen. Daar moeten we streng op zijn.”

Hoe gingen BRUZZ en Knack te werk? BRUZZ en Knack analyseerden 3.307 inspectierapporten van 2.290 Nederlandstalige crèches in Vlaanderen en Brussel. Het onderzoek richt zich uitsluitend op crèches (groepsopvang) die nu actief zijn; onthaalouders (gezinsopvang) werden niet meegenomen. Kinderdagverblijven die in juli of augustus 2026 zouden stoppen, werden handmatig uit de lijst verwijderd. We onderzochten alle inspectierapporten die op 10 augustus 2026 online stonden. Die rapporten zijn sinds eind 2022 publiek raadpleegbaar via de Kinderopvangzoeker van Opgroeien en de CoBRHA Viewer van het Departement Zorg. Om te bepalen of een crèche met een ‘vrije prijs’ of met een ‘inkomensgerelateerd tarief’ werkt, baseerden we ons op hun huidige status in de Kinderopvangzoeker. Die status komt niet noodzakelijk overeen met het systeem dat op het moment van de inspectie van toepassing was, aangezien crèches in de loop van hun bestaan van systeem kunnen veranderen. Met behulp van code werd de inhoud van de inspectieverslagen samengebracht in één dataset en gekoppeld aan het profiel van elke crèche. Zo konden de rapporten op grote schaal worden geanalyseerd.

LES CRÈCHES BRUXELLOISES PLUS SOUVENT EN INFRACTION

FR/ Une enquête de BRUZZ et Knack montre que les crèches bruxelloises sont plus souvent en infraction lors des inspections que celles d’Anvers et de Gand. L’administration, la gestion et les infrastructures constituent les principaux points faibles. La proportion de crèches pratiquant des tarifs libres ayant reçu un avis de mise en conformité est particulièrement élevée.

BRUSSELS NURSERIES FAIL INSPECTIONS MORE OFTEN

EN/ Research by BRUZZ and Knack shows that nurseries in Brussels are more likely to fail inspections than those in Antwerp and Ghent. Administration, management and infrastructure are the main stumbling blocks. The share of nurseries operating under a free-pricing model that received an enforcement recommendation is particularly high.

za 26.9.2026 Wonen in noordoost Brussel: Evere, Schaarbeek, Sint-Joost-ten-Node

za 10.10.2026 Wonen in een cohousing: Schaarbeek, Sint-Joost-ten-Node

za 24.10.2026 Wonen rond het kanaal - noord: Brussel-stad, Schaarbeek, Sint-Jans-Molenbeek

Ga mee op woontour en ontdek je (volgende) favoriete buurt! Schrijf je in via www.woneninbrussel.be.

BRUZZ onderzoekt

‘In onze tuin kunnen kinderen zich uren bezighouden’ Buiten spelen is ook voor peuters in crèches belangrijk

In een derde van de Brusselse crèches schiet buitenruimte of de mogelijkheid om buiten te spelen tekort. Dat blijkt uit een analyse van BRUZZ en Knack. Plaatsgebrek is deel van de uitleg, maar ook verkeer, intolerante buren of een gebrek aan kennis hinderen veilig buiten spelen. Al kan het ook anders, leert een groene oase in Ukkel. door Eva Christiaens foto Ivan Put

“Goed zo, Madeleine!” Op haar driewieler rolt de kleine Madeleine van een houten ramp, klaar voor een rondje op de fiets. In de zandbak zitten haar vriendjes intussen volop te scheppen en graven. Een meisje met zes staartjes heeft mijn schrift en pen meegenomen. Ze blijft lang wuiven wanneer ik weer naar binnen ga. “Wij willen dat kinderen zo veel mogelijk gefascineerd bezig zijn, met zo weinig mogelijk tussenkomst van volwassenen”, zegt Martine De Varé. Zelfs een pen kan schijnbaar fascineren. De Varé is directrice van kinderdagverblijf Prutske in Ukkel, deel van de katholieke vzw Fac Similiter en nog altijd gelegen in een 12

actief klooster. De oude kloostertuin is haar grote trots. Sinds zij die lap grond in 2021 in erfpacht kreeg van de laatste zusters, heeft ze hem heringericht tot een echte belevingstuin met verschillende ‘kamers’, zegt ze. “Onze kinderbegeleiders zitten in zo’n kamer of hoek van de tuin en komen pas tussenbeide als de kindjes hulp nodig hebben.” En dat gebeurt in alle seizoenen. “Bij ons moet elk kind elke dag minstens één keer buiten zijn geweest. Of dat nu is om te horen hoe regen op het dekzeil valt of om te voelen of proeven wat sneeuw is. Het hele jaar door houden wij vast aan die filosofie”, zegt De Varé. Er zijn zelfs twee buitenbedjes om

de kinderen te slapen te leggen. Die zien eruit als een afgesloten stapelbed achter gaas en moeten altijd bewaakt worden. “Ouders gaan daarmee akkoord, tot hun kind een verkoudheid heeft”, glimlacht De Varé. In de tuin vind je een klassieke zandbak, modderkeuken en hindernissenparcours, maar ook veel lage bomen en natuurlijke elementen. Er staan een bessenstruik en een appelboom, kruidenbakken om blaadjes uit te plukken en insectendozen om beestjes te vangen. Op een loopparcours kunnen de kinderen met blote voetjes over schors, mos of kiezels lopen. In de wilgenhut kunnen ze boekjes lezen en aan de klankmuur muziek maken. Centraal dienen houten banken en twee babyhangmatten als rustpunt. “We kozen bewust niet voor een speeltuin vol prikkels, maar een tuin waar de kinderen zich uren in kunnen bezighouden”, zegt De Varé. “Wij willen vooral dat zij leren aarden. Als ik zelf na mijn werk naar huis fiets door het Zoniënwoud, word ik rustig. Waarom zou dat dan niet werken voor jonge kinderen?”

“

Te veel zware metalen

De filosofie van Prutske slaat aan, blijkt uit de wachtlijst en vele hulpvragen, al blijft die redelijk uniek in de hoofdstad. In veel Brusselse kinderdagverblijven is de buitenruimte lang niet even groen of terdege benut. Dat blijkt uit een analyse van 147 Brusselse inspectieverslagen van de Vlaamse Zorginspectie, uitgevoerd door BRUZZ en Knack. Sinds 2022 zijn zeker 34 inbreuken vastgesteld op het vlak van buitenspeelbeleid in Brussel, goed voor 31 procent van alle geïnspecteerde crèches op deze parameter (115). Ter vergelijking, de Vlaamse centrumsteden Antwerpen en Gent scoren ondanks hun stedelijke dichtheid beter dan Brussel: daar kregen respectievelijk 17 en 21 procent van de gecontroleerde crèches hierover een opmerking. “Ik vermoed dat die verschillen te maken hebben met een algemene druk op de Brusselse ruimte. Grond is hier duur en de xxx bodem vaak moeilijk te bewerken door

talloze kabels in de ondergrond, maar ook door bodemvervuiling”, zegt Christophe Biesmans van Apis Bruoc Sella. Die vzw stelde in 2021 een gids op voor groene crèches in opdracht van Leefmilieu Brussel. Tot 40 procent van de Brusselse bodem bevat volgens Leefmilieu Brussel nog altijd te veel zware metalen of plastic: niet bepaald de plek waar je jonge kinderen in wil laten graven of tuinieren. Dat gras of andere natuur niet prioritair is, blijkt ook uit de cijfers: in 2019 had volgens een enquête door de Franstalige ONE tot een kwart van de Brusselse crèches alleen verharde buitenruimte. In de meeste andere gevallen was er wel een gazon, maar zelden een bloembed of moestuintje. In de helft van de crèches werd in de winter nooit buiten gespeeld. “Wij hebben zelf twee crèches bezocht: een met een mooie tuin, maar een wat ouderwets beleid, en een met alleen terrassen, maar veel flexibiliteit”, vertelt een moeder uit Jette. “We hebben daar zeker

over getwijfeld. Uiteindelijk gaven bereikbaarheid en flexibiliteit toch de doorslag.” “Onze crèche heeft geen gras, maar wel veel speelruimte op het terras. We hadden een goed gevoel bij het personeel en hebben gekozen op basis van locatie”, zegt een andere ouder.

Creatieve ontwikkeling

Buiten spelen komt dus niet op de eerste plaats voor ouders, maar is wel degelijk belangrijk voor kinderen, zegt postdoctoraal bewegingswetenschapper Eline Coppens (UGent/VUB). Zij voert onderzoek naar de motorische ontwikkeling van peuters in de Vlaamse kinderopvang. Hoewel alle beweging belangrijk is voor hun gezonde ontwikkeling, zegt Coppens, heeft buitenspel de extra troef dat het peuters vrijheid biedt. “Kinderen krijgen buiten vaak meer mogelijkheden om vrij te bewegen, ontdekken, experimenteren en hun omgeving actief te verkennen”, zegt Coppens. Dat stimuleert dan weer nieuwsgierigheid, 9 september 2026 |

BRUZZ onderzoekt

creativiteit en probleemoplossend denken. Die verhoogde zin voor avontuur kan zelfvertrouwen en sociale interactie stimuleren, met allerlei positieve gevolgen voor hun welzijn. “We weten dat kinderen buiten een rijkere fantasie leren ontwikkelen, dat zij meer risicovol leren spelen en dat zelfs hun gehoor kan verbeteren door het horen van vogels of ritselende blaadjes”, zegt Christophe Biesmans. “Verder helpt blootstelling aan natuur op jonge leeftijd hyperactiviteit en stress te laten zakken, en kan het zelfs weerstand helpen op te bouwen.” Bij Prutske ging de ploeg voor het ontwerp van hun tuin als ware amateur-wetenschappers urenlang kinderen observeren in speeltuinen in en rond Brussel. “We keken rond en zochten naar wat kinderen fascineert”, zegt Martine De Varé. “Ik ben geen expert, ik weet niet welke impact al dat buiten spelen heeft op de lange termijn. Ik wil wel dat deze kinderen hun eerste duizend dagen bij ons zo blij en kalm mogelijk doorbrengen. Ouders hebben thuis niet altijd een tuin en na het werk weinig tijd om naar een park te gaan. Als wij de kinderen niet mee naar buiten nemen, wie dan wel?” Volgens de Vlaamse regels moet elk nieuw, Nederlandstalig kinderdagverblijf in minstens drie vierkante meter aan buitenruimte voorzien per kind. “Maar een kleine ruimte die goed is ingericht en actief wordt gebruikt, kan soms meer ontwikkelingskansen bieden dan een grotere ruimte die weinig uitnodigt tot actief spel”, benadrukt Eline Coppens. In de gids van Leefmilieu Brussel zijn bijvoorbeeld planten met diverse geuren en texturen getipt, voor betere leerkansen. Creatief zijn met beperkte ruimte is hoe dan ook eigen aan Brussel. Zowel in het Nederlandstalige als Franstalige net leiden hoge aankoop- of huurprijzen nu al vaker tot sluitingen van crèches dan in Vlaanderen, én tot vertraagde openingen van nieuwe kinderopvangplaatsen.

“Als wij de kinderen niet mee naar buiten nemen, wie dan wel?” Martine De Varé

Directrice van kinderdagverblijf Prutske

Dat blijkt uit lopend onderzoek van de administratie perspective.brussels. Het gaat dan niet alleen over tuinen of koeren, maar over hun hele infrastructuur en onderhoud. “Dat maakt de keuze voor een kwalitatieve tuin nog minder prioritair”, zegt pedagoog Jochen Devlieghere (UGent), die meewerkt aan de studie. De Varé weet dus welk geluk ze heeft in het dichtbebouwde Brussel. “Wij hebben onze tuin gekregen”, zegt ze. De herinrichting ervan is ze nog altijd aan het afbetalen en het onderhoud kost haar een som met vier nullen per jaar. Plannen voor de verharde binnenkoer, waar Martine De Varé een sprookjesbos en extra buitenbedjes wil

JOUER DEHORS EST AUSSI IMPORTANT POUR LES TOUT-PETITS

FR/ Une crèche bruxelloise sur trois ne répond pas suffisamment aux exigences en matière de jeux en plein air, selon les rapports d’inspection analysés par BRUZZ et Knack. Dans le jardin verdoyant de la crèche Prutske, à Uccle, les tout-petits pédalent, creusent et explorent à leur guise. « Chez nous, chaque enfant doit sortir au moins une fois par jour », explique la directrice Martine De Varé.

OUTDOOR PLAY IS IMPORTANT FOR TODDLERS TOO

EN/ One in three Brussels nurseries falls short when it comes to outdoor play, according to inspection reports analysed by BRUZZ and Knack. At Prutske nursery in Uccle, toddlers cycle, dig and explore to their heart’s content in the green garden. “Every child here should spend time outside at least once a day,” says director Martine De Varé. 14

plaatsen, zijn uitgesteld door een afgewezen subsidieaanvraag. “We moeten keuzes maken als wij voluit voor het natuurelement willen gaan”, zegt De Varé. Ze bespaart nu op schilderwerken en behelpt zich binnen met projectiebeelden van bossen, wolken of kwallen – om toch wat natuur te voorzien. Volgens Christophe Biesmans zijn tijdens de lange periode zonder Brusselse regering – tot begin dit jaar – overal minder vergroenings- of verfraaiingssubsidies toegekend. Dat bevestigt de Vlaamse Gemeenschapscommissie voor het Nederlandstalige net.

Buurtlawaai

Alleen zet niet alleen ruimte of geld een rem op buitenspel, ook de attitudes van het personeel, ouders én de buurt. “We weten uit onderzoek dat een grote tuin niet per se gelijkstaat aan meer buiten spelen”, zegt pedagoog Devlieghere. “In heel Vlaanderen zorgen klachten over buurtlawaai ervoor dat er in kinderdagverblijven minder wordt buiten gespeeld dan mogelijk. Ook de verkeersveiligheid in de buurt is bepalend om uitstapjes te maken.” Eendjes kijken in een park, bijvoorbeeld, kan pas als je er veilig raakt. Devlieghere: “We zijn ons er nu meer van bewust dat buiten spelen

Caroline Gennez belangrijk is, maar weten niet of het in de praktijk vaker gebeurt.” “Het is echt niet simpel”, zucht de uitbater van een privécrèche in Oudergem. Hij heeft een ruim gazon, maar kreeg van de inspectie alsnog een opmerking over brandnetels en klimop langs het gras. “En de kat van de buren sluipt hier soms binnen, wat niet veilig of hygiënisch is”, zegt hij. De uitbater heeft nu een omheining besteld, alle struiken gerooid en kunstgras gelegd onder de plastieken glijbaan. Van echte natuur kun je ondanks de oppervlakte dus niet meer spreken. Bij Prutske zet De Varé dan weer bewust geen kippen of konijnen, wat andere crèches soms wel doen. “Ik wil geen ratten of vossen aantrekken, en ik zal de kinderen nooit vrij in een Brussels park laten spelen. Ik blijf verantwoordelijk”, zegt ze. Bij Prutske doen ze de uitstapjes daarom in een buggy-bus, een kar voor zes peuters, waarmee ze al zingend de straat oversteken naar het Ter Kamerenbos. “Dan doen we een tour du lac rond de vijver en benoemen we alles wat we zien. We gaan ook even varen op het ponton, dat vinden de kinderen geweldig”, zegt Martine De Varé. “Een keuze voor groen vraagt wel wat organisatie”, zegt Christophe Biesmans. “Ouders moeten soms laarsjes en reservekleding meegeven en gerustgesteld worden over eventuele risico’s, maar dat geldt ook voor de kinderbegeleiders. Kinderen ontdekken de wereld met hun mond. Je moet dus weten dat meiklokjes giftig zijn, dat netels prikken en dat fruitbomen wespen aantrekken. Ik raad alle crèches aan om zich bij het ontwerp van een tuin te laten bijstaan door een expert”, zegt hij. Dat kennisgebrek werd in de gids van Leefmilieu Brussel vijf jaar geleden als grootste rem op vergroening aangestipt. Dan toch maar een verhard terras met kruidenbak en klimplant? “Een echte tuin biedt nog altijd meer schaduw, meer speelkansen en meer rust aan kinderen”, zegt Biesmans. Eline Coppens wijst op de fysieke én cognitieve voordelen van een minder voorspelbare omgeving, met bijvoorbeeld hier en daar een hobbel of put in de grond. “Dat vergroot het probleem oplossend vermogen van kinderen”, zegt zij, én een goede gewoonte is beter jong geleerd en oud gedaan. Coppens: “Buiten spelen heeft tal van gezondheidsvoordelen op de lange termijn. Als kinderen daar op jonge leeftijd positieve ervaringen in opbouwen, is de kans veel groter dat zij dat op latere leeftijd blijven doen.”

‘Onze kwaliteit moet overal gelijk zijn’ Dat crèches met een vrij tarief vaker tekortschieten op het vlak van kwaliteit dan die met een inkomenstarief, wist Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) al. Toch blijft ze nieuwe plaatsen vergunnen in alle prijstypes.

Het kwaliteitsverschil tussen vrije prijs en inkomenstarieven was bekend binnen uw administratie. Waarom niet bij ouders?

CAROLINE GENNEZ: Ik vind het belangrijk om ouders gerust te stellen: in 95 procent van alle crèches in Vlaanderen en Brussel is de kwaliteit er wél. Van mij mag alle kinderopvang inkomensgebonden zijn. Die zijn beter gefinancierd, waardoor je meer gekwalificeerd personeel kunt aanwerven en de zorgkwaliteit kunt verhogen. Betaalbaarheid is maar één uitdaging. In de kinderopvang spreken we over de drie p’s: plaatsen, prijs en personeel. Er zijn ook mensen die vinden dat we vooral extra plaatsen moeten creëren, óók via vrij ondernemerschap.

Veel tekorten gaan over administratie of management. Pas tijdens een eventuele handhaving krijgen de crèches daarvoor begeleiding. Kan dat niet proactief? GENNEZ: Daarom zetten we in op een

starterstraject. Wie een crèche wil openen, moet een traject doorlopen om het pedagogische aanbod en de kwaliteitsgarantie te versterken. Kleine crèches en onthaalouders kunnen gratis aanspraak maken op coaching. Het aanbod is er. Al moeten we durven toe te geven: er zijn mensen die liever in hun gesloten cocon blijven werken en die vooral gerust gelaten willen worden.

Brussel scoort opvallend lager dan Vlaanderen. Onder meer taal is vaak een aandachtspunt én vergroot het personeelstekort. Zijn de Vlaamse normen genoeg afgestemd op de hoofdstad?

GENNEZ: We moeten overal dezelfde kwaliteitsnormen hanteren, van Brussel tot de Vlaamse Rand en West-Vlaanderen, en zullen die dus niet aanpassen. Een vergunningsaanvraag voor nieuwe crèches gebeurt altijd in het Nederlands. Nadien volgt twee keer per drie jaar een inspectie waarin taal een factor is. Dat is geen fetisj, maar een kwestie van kwaliteit en veiligheid. Als je kindje allergieën heeft, moet je dat kunnen uitleggen aan de begeleiders en verantwoordelijke van die crèche. Taalstimulering in het Nederlands is ook een recht voor de verdere ontwikkeling van kinderen.

Hoeveel van de 11.000 beoogde plaatsen gaan deze legislatuur naar Brussel?

GENNEZ: Al zeker 450 binnen een eerste oproep van 4.500 inkomensgerelateerde plekken zijn voorbestemd voor Brussel. We investeren ook extra in infrastructuur, die duurder is in Brussel, opleidingstrajecten en in nieuwe praktijkcentra. Dat zijn crèches die heel goed werk leveren, die medewerkers van andere crèches kunnen coachen op de werkvloer. In Brussel was Elmer voor ons een belangrijke inspiratiebron op dat vlak.

In praktijkcentra als Elmer zijn volgens de Vlaamse Gemeenschapscommissie de laatste 2,5 jaar 75 cursisten gestart. Amper 12 van hen zijn aan de slag in de kinderopvang. Gaat dat niet erg traag?

GENNEZ: Het is een gigantische investering. Daarom pleit ik ervoor om ook zij-instromers on the job te kwalificeren tot kinderbegeleider én nemen we maatregelen om te investeren in onthaalouders. Samen met Zuhal Demir (N-VA-minister van Onderwijs, red.) hebben we gewerkt aan een nieuwe graduaatsopleiding tot kinderbegeleider. Het is nu aan de hogescholen om die te organiseren. . Ik hoop dat er ook in Brussel spoedig een dergelijke opleiding van start kan gaan. (EC)

9 september 2026 |

Opinie

‘Verbied de privéstep, niet de deelstep’ Mobiliteitsexpert Dirk Lauwers pleit ervoor om minstens tot 2028 de deelsteps toe te laten in Brussel. “In Parijs nam het aantal e-stepongevallen met 33 procent toe na een verbod.”

Dirk Lauwers

Mobiliteitsprofessor UAntwerpen

Het radicaal verdwijnen van deelfietsen en deelsteps op 1 september in Brussel door een juridisch dispuut is vermeden. Dat is goed nieuws voor de circa 20.000 mensen die er dagelijks gebruik van maken en tezamen ongeveer 40.000 ritten rijden. Maar er is uiteraard naast het juridische ook een politieke bedreiging voor de toekomst van de deelmobiliteit, niet zozeer voor de deelfietsers, maar wel voor de – dubbel zo grote groep – deelstepgebruikers. De regering van het Brussels Gewest besliste in juni om geen deelsteps meer toe te laten op haar grondgebied. De vergunning voor de huidige aanbieders loopt af op het einde van 2026, nieuwe spelers zullen vanaf dan geen steps meer kunnen aanbieden. De argumentatie die de Brusselse regering gebruikt is het stijgend aantal ongevallen met steps. Bij dat argument kunnen heel wat vragen gesteld worden. Zonder te willen ontkennen dat de ongevallencijfers met steps ons

Stadsleven Zeverzwijn door Michaël Bellon Telkens wanneer ik voorbij het Bastenakenplein fiets op weg naar een thuismatch van RWDM of RSCA, feliciteer ik mezelf met dezelfde grap. Op het Koekelbergse plein staat een standbeeld van een imposant everzwijn, dat 16

een 19e-eeuwse kopie blijkt te zijn van een 17e-eeuwse kopie van een Grieks origineel dat je in Firenze kunt opzoeken onder de naam ‘Porcellino’. In Koekelberg is het wilde zwijn tegelijk fontein. Uit de bek loopt

zorgen moeten baren, klopt de argumentatie van het stijgend aantal ongevallen niet: de trend is sinds 2021 dalend, zij het dat er in 2025 opnieuw een piek was. Maar de laatst beschikbare cijfers tonen een daling van het aantal e-step ongevallen in Brussel met 40 procent ten opzichte van die piek van 2025.

“Stepgebruikers in de steden zijn jonger, mannelijker en meer allochtoon dan fietsers” Bovendien maken die cijfers geen onderscheid tussen deelsteps en privésteps. De stad Antwerpen – waar zowel deelsteps als privésteps erg populair zijn – maakt dat onderscheid wel: voor elk ongeval met een deelstep zijn er vijf ongevallen met privésteps (cijfers Antwerpse politie over drie

zo’n dun straaltje water dat ik, wachtend voor het rode licht, telkens weer luid en zelfgenoegzaam ‘zeverzwijn!’ roep. Binnensmonds uiteraard, en hopend dat niemand mijn geinige gedachten kan lezen. Maar misschien nog origineler is de kwestie die het lekkende beest onlangs bij me opriep. De

voorbije jaren). Die cijfers zijn niet een-op-een transponeerbaar naar Brussel, maar dat de Brusselse regering de verkeerde categorie steppers uit het straatbeeld wenst te verwijderen is op zijn zachtst gezegd plausibel.

Gerichte controles

De deelsteps zijn sterk gereguleerd: in de Piétonnier – het centrale voetgangersgebied – en de semi-voetgangerszone langs de Elsensesteenweg kunnen ze maximaal 8 km/u halen, elders 20 km/u. Privésteps mogen in die voetgangerszones ook maximaal 8 km/u rijden, elders 25 km/u. Het grote verschil met de deelsteps is dat het bij privésteps om verkeersreglementaire limieten gaat, die moeten gehandhaafd worden en niet automatisch begrensd worden. Het respect voor de snelheidslimieten door privé steppers is veel minder vanzelfsprekend, temeer omdat ze vaak ‘opgefokt’ zijn om hogere snelheden te halen. Uit gerichte controles van de Brusselse politie blijkt dat dat probleem zeer groot is. Bij politieacties gericht op e-steps wordt geregeld tot wel de helft van de gecontroleerde voertuigen in beslag genomen omdat ze de wettelijke maximumsnelheid van 25 km/u fors overschrijden. In haar beslissing verwijst de Brusselse regering naar Madrid, Parijs en Praag, die ook een deelstepverbod invoerden. Heeft de regering de evolutie van de verkeersongevallen met e-steps in

waterstraal van een fontein ontspruit idealiter aan een ietwat logische bron. Vandaar dat kruiken, vissenmonden en vrouwenborsten oververtegenwoordigd zijn in het genre. Zou het niet kunnen dat de oorsprong van Manneken Pis niet zozeer te vinden is in een volksverhaal over een pissend ventje, maar

dat de beeldhouwer gewoon naar een passend gaatje zocht voor de pisstraal water waar zijn beeld de voorbijgangers van moest voorzien?

In Stadsleven vertellen redacteurs en lezers in maximaal 1000 tekens een verrassende anekdote over Brussel. Insturen kan via redactie@bruzz.be

Cartoon door Kim

de steden die ze als voorbeeld neemt, opgevolgd? In Parijs, waar sinds 1 september 2023 een deelstepverbod geldt, verschoven de e-stepongevallen naar de banlieues. Het wegnemen van de deelsteps leidde tot een enorme explosie van de verkoop en het bezit van privésteps. Het aantal e-stepongevallen steeg in de Parijse regio in 2025 met 33 procent tot boven de duizend. Er geldt daarom sinds 7 augustus een helmplicht bij het gebruik van de private e-steps in Parijs.

Steden zonder verbod

En er zijn uiteraard meer steden die geen verbod op deelsteps invoerden. Keek de regering daar niet naar? Interessant is bijvoorbeeld om de evolutie in Londen te volgen. Daar geldt geen verbod op deelsteps, maar op privésteps. Privésteps zijn er altijd illegaal geweest, en het deelstepaanbod werd er de voorbije jaren zelfs uitgebreid. Vorig jaar steeg het gebruik met meer dan de helft, er gebeurde geen enkel dodelijk ongeval. Slechts bij één op de 250.000 deelstepritten gebeurt er een ernstig ongeval en dat risico toont een duidelijk dalende trend. Een uitstel tot 2028 overwegen, lijkt dus te rechtvaardigen. En het voornaamste argument lijkt toch wel de mobiliteitsimpact: voor heel wat Brusselaars, pendelaars en bezoekers van de stad zal de mogelijkheid wegvallen om ergens specifiek naartoe te gaan.

Kunnen zij dan geen deelfiets nemen, zoals mobiliteitsminister Elke Van den Brandt stelt? Voor sommigen zal dat een alternatief zijn, maar het valt te betwijfelen of dat voor een grote groep zal gelden. Het profiel van deelstep- en deelfietsgebruikers is erg verschillend. Is een fietser in Brussel niet nog altijd een beetje een ‘flamand’ – versta een beter gesteld persoon – toonde een onderzoek van UAntwerpen aan. Het gaat ten dele over heel verschillende mobiliteitsculturen. Het stopzetten van het deelstepaanbod in Brussel is sociaal niet neutraal. Deelsteps vormen ondertussen een ingeburgerd onderdeel van de mobiliteit(sketen). In tegenstelling met wat minister-president Boris Dilliès (MR) stelde zal ook het openbaar vervoer het wegnemen van die deelmobiliteit niet opvangen, integendeel: deelsteps zijn vaak een aanvulling of vervanging voor verplaatsingen (of delen ervan) waar openbaar vervoer niet of zeer gebrekkig aanwezig is. Wetende dat je op een Chinees online e-commerceplatform een privéstep koopt voor minder dan 175 euro en op Europese sites voor zo’n 250 euro, lijkt de Parijse trend waarschijnlijk: meer privésteps in de straten. Als dat gebeurt, zou het wegvallen van de deelsteps zelfs contraproductief kunnen zijn voor de verkeersveiligheid in Brussel. Reageren of zelf een opiniestuk insturen? Mail naar redactie@bruzz.be

Quote Politiek commentator Isolde Van Den Eynde laakt de PS-retoriek in het drugsdebat afgelopen week in het federaal parlement

“Brusselse drugsproblemen omdat drie Antwerpse ministers de economische belangen van de haven willen beschermen? Belachelijker wordt het debat niet” Het Laatste Nieuws, 4 september maand 2026 9 september 2026 |

In beeld

In het nieuws 06/09 | Muziekwinkel La Boîte à Musique sluit de deuren. Einde van een tijdperk voor liefhebbers van klassieke muziek: de cd- en vinylwinkel La Boîte à Musique, vlak bij het Muziekinstrumenten museum en Bozar, gaat na 18

ruim vijftig jaar dicht. De sluiting wordt aangekondigd op affiches aan de winkelramen. Daarbij wordt wel doorverwezen naar de webshop. Er is geen sprake van om ermee op te houden, beklemtoont zaakvoerder

Bertrand de Wouters d’Oplinter. Hij spreekt van een “nieuwe fase”. 06/09 | 1.989 boetes voor Euro 5-diesels. Sinds 1 januari zijn dieselwagens met Euro 5-norm en benzinewagens met Euro 2-norm verboden in het hele Brusselse gewest. Na 25.905 waarschuwingen volgden

in juli de eerste effectieve boetes. Die leverden tot nu toe 89.152,50 euro op. Dat meldt de administratie Brussel Fiscaliteit, bevoegd voor het innen van de boetes in de lage-emissiezone (LEZ). 05/09 | Helft Brusselse flitsfoto’s niet bruikbaar. Een kwart van de ANPR-camera’s is defect

en de helft van alle beelden is onbruikbaar. Zowel het beheer als de reparatie van die camera’s met nummerplaatherkenning blijven dus moeizaam gaan in Brussel. Bovendien liggen 580 camera’s ongebruikt in een loods. Justitie hamert op een oplossing. Dat schreef L’Echo na een zitting van de taskforce

Competiebeesten

Op vrijdag en zaterdag joegen heel wat wereldtoppers naar records op de vijftigste Memorial Van Damme. Traditioneel serveert de Memorial ook het beste wat België te bieden heeft op de atletiekpiste. Helaas konden de Belgische atleten hun stempel zaterdag niet drukken. Zo raakte Nafi Thiam, in volle voorbereiding op haar deelname aan de Décastar in Talence later deze maand, in het hoogspringen niet over 1m88. Op het Chess & Mates festival Bleek onze eerste minister Bart De Wever dan weer enkele maten te klein voor Judit Polgar, de beste schaakster ooit. © BELGA

over ANPR-camera’s in Brussel, vorige week woensdag. 05/09 | Brand vernielt verlaten sportkantine in Molenbeek. Volgens de eerste vaststellingen ontstond het vuur zaterdagnacht buiten, bij een divan, waarna de vlammen oversloegen naar het leegstaande

gebouw. Ongeveer de helft van het pand raakte zwaar beschadigd en een deel van het dak stortte in. Er vielen geen gewonden. De precieze oorzaak wordt nog onderzocht. 04/09 | VUB haalt klimaatonderzoekers binnen. Valerie Trouet, David Prevatt, Sol Kim en Kirsten Heikkinen Dodson

gaan de komende drie jaar aan de slag binnen het VUB-US Research Chair-programma, dat wordt ondersteund door de Helios Foundation. Het gaat om vier gerenommeerde onderzoekers uit de Verenigde Staten. In maart 2025 kondigde de universiteit al aan dat ze hoopten onderzoekers uit de VS te kunnen binnen-

halen na de grote besparingen van de regering-Trump. 04/09 | Gewezen BGHM-voorzitter Safouane Akremi stapt uit Vooruit. Safouane Akremi stapte begin juli uit de partij Vooruit. “Het was mijn beslissing en ik heb daar mijn redenen voor”, zegt de gewezen

voorzitter van de Brusselse Huisvestingsmaatschappij (BGHM). Akremi werd beschuldigd van favoritisme bij de toekenning van sociale woningen, maar ontkent dat. Akremi blijft gemeenteraadslid in Anderlecht, “momenteel als onafhankelijke”. Of hij een overstap naar de PS overweegt? “We zullen zien.” 9 september 2026 |

Theater

Dries Douibi, artistiek directeur van de KVS: “Ik hoop op termijn naar minder producties te gaan die langer lopen, zodat de druk op de ploeg en de makers zakt, en we met meer zorg kunnen werken.”

‘De KVS doet veel te veel’ Kersvers artistiek directeur Dries Douibi

“Cultuur is een kerncentrale tegen verzuring en vereenzaming”, zegt Dries Douibi, de nieuwe artistiek directeur van de KVS. Hij wil in financieel uitdagende tijden nieuwe Brusselse gezichten en wijkprojecten introduceren, maar stelt ook dat dat kan met minder producties. door Tom Peeters foto Sophie Soukias

“

lk vogeltje zingt zoals het gebekt is en ik ben geen tafelspringer”, zegt Dries Douibi (36) als antwoord op de vraag of hij zichzelf, net als zijn voorganger Michael De Cock, midden in het maatschappelijk debat zal smijten. “Ik ben geen maker of acteur, maar een dramaturg, en heb altijd op de achtergrond gewerkt. Natuurlijk zal ik mijn verantwoordelijkheid niet uit de weg gaan, maar ik zal mijn momenten kiezen en me uitspreken wanneer ik vind dat ik werkelijk een verschil kan maken. Mijn kracht ligt erin om anderen te laten schijnen en te omkaderen.” Als voormalig programmator podiumkunsten bij de Beursschouwburg en gewezen artistiek leider van het Bâtard Festival en vooral het Kunstenfestivaldesarts is hij geen onbekende in het Brusselse kunstenveld. Pas begin vorig jaar verliet hij de hoofdstad even voor een avontuur bij LOD muziektheater in Gent. “Zo snel weer van job veranderen was geen deel van een uitgetekend carrièreplan”, klinkt het in het KVS-café bij een bruiswater. “Bij LOD heb ik in korte tijd veel ervaring opgedaan in het begeleiden van producties, maar deze kans kon ik niet laten schieten. Ik woon vlakbij, ken de buurt door en door, en voelde dat ik een verschil kon maken. Ik heb lang getwijfeld, maar sinds mijn beslissing heb ik nog geen seconde spijt gehad.”

Toen BRUZZ uw voorganger vroeg wat hij zijn opvolger toewenst zei hij: “Ambitie, plezier, menselijkheid, maar toch vooral veel moed.” Die zag hij de voorbije jaren te weinig – in de politiek, in de maatschappij, zelfs in de cultuurhuizen.

DRIES DOUIBI: Ik heb veel zin om aan dit avontuur te beginnen. Zoeken hoe we mensen bereiken die in de verdrukking zitten of geen veilige thuishaven hebben, moet een aandachtspunt blijven. Toch zie ik in Brussel al een breed sociaal-artistiek weefsel dat in een moeilijk klimaat tegen de stroom en politieke blokkeringen in roeit. Mijn doel is die moedige lijn voort te zetten, maar nederiger te zijn, benadrukken hoeveel moed er al is, bijvoorbeeld bij leerkrachten en sociaal werkers.

U groeide op in Sint-Niklaas als zoon van een Vlaamse moeder en een Algerijnse vader. Hoe kwam u in contact met theater?

DOUIBI: Omdat er in Sint-Niklaas weinig te beleven viel op cultureel vlak, was ik van jongs af veel in Antwerpen, Gent of Brussel. Als jonge tiener ging ik al naar de KVS en de AB. Ik kom niet direct uit een cultureel nest, al was mijn grootmoeder pianiste. Mijn vader kwam naar België met een studiebeurs in het kader van een uitwisseling tussen de Belgische en Algerijnse staat rond de aankoop van gas. Ze werden verliefd in Leuven. Het plan was om naar Algerije te

verhuizen, maar het land was in verval. Hun ongebruikelijke parcours en soms atypische keuzes motiveerden me om zelf ook koppig mijn hart te volgen: na Latijn-Wetenschappen ging ik naar het KASK in Gent. Een blikopener waren de lessen van een docent aan de academie in Sint-Niklaas waarin we in de klas theater- en poëzieteksten lazen, van Dostojevski tot Pessoa. Ook een stuk van de Argentijnse maker Mariano Pensotti dat ik zag op het Kunstenfestivaldesarts daagde mijn wereldbeeld verder uit.

U schreef eerder over “witte makers die een wit canon brengen in witte cultuurinstellingen met een witte raad van bestuur, gesubsidieerd door een witte overheid”. Heeft uw gemengde achtergrond uw kijk op diversiteit beïnvloed?

DOUIBI: Ja, die witheid vind ik relevant, maar identiteit is complexer dan een kleurkaartje – een groot deel ervan is onzichtbaar. Daar verandering in brengen, wordt een van mijn missies, al is dat een continu proces waar ook mijn opvolger nog zoet mee zal zijn. Ik ben optimistisch van aard en erger me weleens aan het heersende defaitisme. Binnen het diversiteitsdenken is er lang in vakjes gedacht. Na alle demografische verschuivingen is een gemengde achtergrond een realiteit. Jonge generaties omarmen hun fluïde identiteit, voorbij de stereotypes over migratie bij links en rechts. 9 september 2026 |

Theater

De KVS is een Vlaams huis in Brussel dat meertalig en divers wil zijn. Hoe verzoent u dat?

DOUIBI: Brussel mag blij zijn dat Vlaanderen zoveel middelen investeert in Brusselse scholen en cultuurinstellingen, en Vlamingen mogen blij zijn dat Brussel zo’n economische motor is die welvaart hun richting uit genereert. Dat is een symbiotische relatie, die soms door clichés en verkeerde perceptie op de spits wordt gedreven. We hebben niet meer de luxe om elk in ons eigen hoekje te blijven zitten. Er is nood aan meer samenwerking, ook tussen Brusselse cultuurhuizen. Acht jaar werken bij het bicommunautaire Kunstenfestivaldesarts deed me inzien dat gelaagdheid een sterkte is. Er was een tijd van eilanden – instellingen gesubsidieerd door de federale overheid, andere door het Gewest, sommige meer Franstalig, andere meer Vlaams. Bij een nieuwe generatie directies voel ik een urgentie om die eilanden te verlaten en te evolueren naar een Brusselse vorm van samenwerking.

Wat wil u concreet veranderen onder uw artistieke leiderschap?

DOUIBI: De KVS blijft vandaag te veel binnen de eigen muren en duikt te weinig de publieke ruimte in. Maar een stadstheater kan het zich niet permitteren alleen de stad uit te nodigen. Het moet naar buiten treden. Ik wil meer samenwerken met sociaal- artistieke organisaties en nieuwe Brusselse kunstenaars aanbrengen. Zo staat er in 2028 een groot stadsproject op het programma met Radouan Mriziga, een Marokkaanse choreograaf die op P.A.R.T.S. studeerde en zijn danspraktijk zal koppelen aan stadsbewoners en eetcultuur. Een en ander moet culmineren in een feest dat herinnert aan de legendarische feesten in de KVS Box. We gaan ook aan de slag met Jaha Koo, een Koreaanse maker die net nog de International Ibsen Award – ook bekend als de Nobelprijs voor Theater – won, maar, alhoewel hij hier al jaren woont en werkt, nog geen huis had. Nieuwe mensen aantrekken betekent niet tabula rasa maken, maar op termijn zullen er keuzes gemaakt worden. In een tijd van schaarste, met een loonmassa die groter wordt en een overheid die zich zachtjes maar duidelijk terugtrekt, komt de vraag over de kerntaak van een stadstheater bovendrijven. Gelukkig gaat het Kaaitheater weer open. Dat geeft ons zuurstof om taken beter te verdelen over de stad.

U pleitte eerder voor een numerus clausus in de kunstopleidingen en maande de generatie uit de jaren 1980 aan om plaats te maken voor jongere makers.

DOUIBI: Een periode van groei en stabilisatie in het Vlaamse kunstenlandschap loopt op haar eind – de economische parameters zien er niet goed uit. Daarom blijf ik bij die oproep: laten we niet meestappen in het verhaal van onophoudelijke groei, ook niet in onze opleidingen. Het systeem van subsidiëring gekoppeld aan studentenaantallen werkt niet goed. We moeten inzetten op kwaliteit. Die lijn wil ik bij de KVS doortrekken. We zullen de samenwerking met langdurige medewerkers niet van vandaag op morgen stopzetten, maar we moeten ons wel voorbereiden op de periode ná de tachtigers en nadenken over hoe nieuwe mensen kunnen instromen.

“Ik ben optimistisch van aard en erger me weleens aan het heersende defaitisme” Daarbij hecht u veel belang aan mentale ruimte, ook bij makers.

DOUIBI: Een van de eerste dingen die ik gezegd heb, is dat de KVS veel te veel doet. Ik hoop naar minder producties te gaan die langer lopen, zodat de druk zakt en we met meer zorg kunnen werken. Ik werkte al met makers die worstelden met burn-out en psychoses, en ken de impact. Mijn hoop is de KVS daar nog sensitiever voor te maken en kwetsbare makers voor wie een kunstpraktijk niet evident is, beter te omkaderen.

Waar moet de KVS binnen tien jaar staan?

DOUIBI: Ik sprak met kunstenaars en directies van theaterhuizen met het oog op een betere samenwerking. Tegen 1 december moet ons beleidsplan voor de komende vijf à zes jaar klaar zijn. Die puzzel zijn we nu aan het leggen, met veel Brusselse makers, mensen met kwetsbaarheden en projecten in de publieke ruimte die mensen kunnen raken die anders nooit een theater bezoeken. Binnen tien jaar hoop ik op een gezonde organisatie waar verschillende achtergronden en wijken elkaar ontmoeten, een andere perceptie krijgen op Brussel en de wereld, en de moed vinden om de uitdagingen aan te gaan – zoals Michael ons toewenst. Cultuur is een kerncentrale tegen verzuring en vereenzaming, een plek voor herbronning waar mensen zich thuis en veilig voelen.

Wat is uw boodschap aan de politiek en de subsidiërende overheid?

DOUIBI: Durf op langere termijn te werken aan recepten tegen polarisatie, verzuring en mensen die afhaken. Op vraag van Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez was ik lid van de commissie Horizon 2035, die binnenkort haar rapport uitbrengt. Ik vond het fijn dat ze verder dan haar legislatuur wou denken. Tussen de val van de Muur in 1989 en de val van Lehman Brothers in 2008 gingen we door een relatief stabiele periode in West-Europa; nu wijzen alle tekenen – klimatologisch, politiek, qua rijkdom en herverdeling – op een periode van instabiliteit. Toekomstdenken is nodig om ons culturele en maatschappelijke weefsel te beschermen tegen de schokken die eraan komen. De financiële uitdagingen zijn geen typisch Brussels probleem. Ik sta in dialoog met andere theaters over hoe we kennis en middelen op Europees niveau kunnen mutualiseren, bijvoorbeeld door speelreeksen niet enkel in eigen huis te laten plaatsvinden. Dat hoeft niet duurder te zijn – productiecapaciteit bundelen kan net rendabeler zijn.

« LE KVS EN FAIT BEAUCOUP TROP »

FR/ Le nouveau directeur artistique du KVS, Dries Douibi, veut rapprocher le théâtre des quartiers bruxellois, de l’espace public et de nouveaux artistes. Il estime toutefois que le KVS produit trop et plaide pour moins de spectacles, joués plus longtemps, afin de réduire la pression sur les équipes et les artistes. Il appelle aussi les politiques à miser sur la culture pour lutter contre la polarisation et la solitude.

“THE KVS DOES FAR TOO MUCH”

EN/ The KVS’s new artistic director, Dries Douibi, wants to bring the theatre closer to Brussels neighbourhoods, public spaces and new artists. He believes the KVS produces too much and advocates fewer shows with longer runs to reduce pressure on staff and artists. He also urges politicians to invest in culture as a way to tackle polarisation and loneliness.

De BRUZZKet schoolkalender bestel nu al een gratis exemplaar voor jouw klas Brussel voor ten en door ket 31

Eerste Schooldag

Dinsdag quizdag

DINSDAG

WOENSDAG

de Start Week van Belgische Muziek: luister de hele week naar BRUZZ Radio!

gratis tentoonstellinge BD Comic Strip Festival:van Tour & Taxis shops in Gare Maritime

in Muntpunt: Wetenschapsfestival en technologie Leer alles over wetenschap dje ons BRUZZKet-stan en bezoek zeker

n, #iktrekhetmijaa een actiedag om stil te staan bij het klimaat.

15 22

28 5

WOENSDAG

DONDERDAG

VRIJDAG

Dag van de Arbeid

DONDERDAG

Dinsdag quizdag

Pinkstermaanda

Dinsdag quizdag

Bednet Pyjamadag: Ga in pyjama naar school!

Dinsdag quizdag

DINSDAG

stadscentrum Weekend: Het hele met gratis concerten, Lotto Brussels Jazz groot muziekfestival verandert in één n en dansoptredens straatmuzikante

Maak een ritje op

het water, want

de waterbus vaart

DONDERDAG

VRIJDAG

Dinsdag quizdag

21 28 5

Dinsdag quizdag

Eén april! Haal een grap uit bij een vriend(in) of familielid.

Z AT E R D A G

een het Centraal Station Wist jij dat er in die daar? staat? Wat doet mysterieuze deur KetCity via de QR-code ontdek het in onze

Dinsdag quizdag

LEARN A LANGUAGE

ZONDAG

Pis? kostuums van Manneken Benieuwd naar de het van de maand is Elke eerste zondag useum gratis! GardeRobe MannekenPis-m Markten zoals de leuke Brusselse in Ga naar een van Sint-Gillis, de Zondagmarkt de Zuidmarkt in op het Vossenplein Jette of de rommelmarkt

Buitenspeeldag

Dinsdag quizdag

je in

Buitenlesdag

kijken op het Brussels Ga naar een film kortfilms Short Film Festival: voor jong en oud

EXPLORE. SPEAK. CONNECT.

ZONDAG

parken in in één van de vele zo Ga eens picknicken het Josaphatpark trouwens waarom rechts vanboven Brussel. Weet je weten via de QR-code heet? Kom het te

Vaderdag: ga met

Dinsdag quizdag

weer!

VRIJDAG

Dinsdag quizdag

DONDERDAG

en Dag tegen Holebiparade. de Internationale de Brussels Pride Maandag is het we in Brussel met Transfobie. Dat vieren meer informatie! voor Check bruzzket.be

in de houd bruzzket.be Zondag is het Pasen: en te vinden! paaseizoektocht gaten om de leukste

WOENSDAG

naar je

maak een gedicht Dag van de Directeur: poezieweek én en vier voor je directeur in één klap! dag van de directeur

DINSDAG

leukst? Schrijf buurt vind jij het Welke plek in jouw in ‘The Hang-out’ en vertel erover via bruzzket.be

tijdens het laatste nieuwste auto’s Expo Ontdek de coolste, Autosalon in Brussels weekend van het

de vraag: Stel een vriend(in) je vandaan en Discriminatie: je eruitziet of waar Dag tegen Racisme behandeld om hoe “Ben jij ooit anders samen over komt?” Praat er

Paasvakantie

na de komma getal Pi zo ver mogelijkeen wedstrijdje! Pi-dag: Leer het maandag op school vanbuiten en houd

ZONDAG

‘zwaartekracht’.

WOENSDAG

MAANDAG

ZONDAG

Begin van de Poëzieweek: Het thema dit jaar is

Z AT E R D A G

te maken: welke Tijd om een bucketlist Welke Een nieuw jaar! wil jij dit jaar bezoeken? via ket@bruzz.be plekken in Brussel Laat het ons weten hobby’s wil jij uittesten? Trek was het Driekoningen. Drie dagen geleden taart. bakker voor een favoriete Brusselse ben jij de koning! Als je de boon vindt,

Dinsdag quizdag

Nieuwjaar

Dinsdag quizdag

Ga op zoek naar Internationale Vrouwendag. naar een vrouw. Maandag is het die vernoemd werd een Brusselse straat volgens jou ook een straatnaam? Welke vrouw verdient

De hele maand hobby uit te proberen? gratis Zin om een nieuwe lessen open voor Sportdienst haar ssel.be mei stelt de VGC info vind je op www.sportinbru proeflessen. Meer

ZONDAG

Z AT E R D A G

VRIJDAG

APRIL

WOENSDAG

DONDERDAG

Hoera voor onze feestdag van Brussel! bruzzket.be wat op Vandaag is het de mee te vieren? Check hoofdstad. Zin om valt! er allemaal te beleven

O.H. Hemelvaart

Dinsdag quizdag

Z AT E R D A G

WOENSDAG

DINSDAG

je in Cinema van de maand kan voor Elke laatste zondag TIME: een filmvertoning Palace naar FAMILY animatie erbij het hele gezin met

MAANDAG

Info & Tickets

www.nationalorchestra.be

op het

JUNI

DINSDAG

in de kerstsfeer opsnuiven tot Ga dit weekend park wordt omgetoverd Mini-Europa. Het een echt kerstparadijs!

Dinsdag quizdag

plaatsen in Halloween! Op verschillende Surf naar griezelen. Brussel kan je gaan waar bruzzket.be en ontdek

Oudjaar

Paasmaandag

MAANDAG

Paasvakantie

MEI

allerlei films en Ontdek vanaf zondag Filem’on filmfestival workshops op het

Dag van de Jeugdbeweging

het KetCity waarom en leer dankzij onze de video via de QR-code Bezoek het Atomium vorm heeft. Je vindt gebouw zo’n gekke

ZONDAG

Kerstmis

: Complimentendag Wie wil jij een compliment geven? Niet twijfelen, gewoon doen!

van de laatste weekend Geniet nog een op groot scherm mooiste animatiefilms Festival tijdens het Anima

strijkt weer neer Circus Bouglione Flageyplein in Elsene

Internationale Dinsdag quizdag Vrouwendag

er In Brussel worden Dag van de Moedertaal: talen gesproken. maar liefst 104 verschillende jij? Welke talen spreek

DINSDAG

Start Jeugdboekenmaand met het thema ‘Water’

ziet iedereen die je graag Vier Valentijn met wandel Bright Festival en op het Brussels n. langs coole lichtkunstwerke

Dinsdag quizdag

Z AT E R D A G

Dinsdag quizdag

ZONDAG

in op het Daillyplein Ga naar de Winterkermis verzekerd! Schaarbeek. Plezier

Brussel vandaan? Waar komt de naam KetCity via de QR-code ontdek het in onze

Dag van de Mensenrechten

Dinsdag quizdag

naar de leukste BRUZZKet op zoek voor februari op Elke maand gaat Check onze maandtips tussen activiteiten in Brussel. zit er wel een carnavalsstoet weet BRUZZKet.be! Wie

Dinsdag quizdag

Z AT E R D A G

MAANDAG

Kerstvakantie

Winterpret! Het is weer tijd voor de schaatsbaan Ontdek het reuzenrad, kraampjes en de verschillende

Dinsdag quizdag

Kerstvakantie

Brussels dialect? of spreek jij het Hoe goed begrijp Doe de quiz op bruzzket.be!

VRIJDAG

JANUARI VRIJDAG

DONDERDAG

Dinsdag quizdag

MAANDAG

DONDERDAG

gratis het zondag van de maand Bezoek elke eerste rivier er onder Brussel en ontdek welke via de QR-code! Riolenmuseum Check onze KetCity stroomt. Meer weten?

WOENSDAG

DINSDAG

SHOSTAKOVICH 10

ZONDAG

Z AT E R D A G

VRIJDAG

Dinsdag quizdag

ZONDAG

6 Dinsdag quizdag

Allerheiligen

Krokusvakantie

MAART

FEBRUARI

MAANDAG

Dinsdag quizdag

Dag van de Leerkracht

n en work

aan en versier je mooiste fluohesje Mass door de Trek zaterdag je om samen met Kidical fiets met lichtjes de lichtparade stad te fietsen tijdens

nieuws maken? je klas en onze reporters nieuws maken en Wil jij samen met en leer alles over Klas in de Kijker 9/11 tot en met 29/11 Schrijf je in voor BRUZZKet.be van en inschrijven via journalistiek. Info

Wapenstilstand

Dinsdag quizdag

Autoloze zondag of skateboard boven Haal je step, fiets ket@bruzz.be Mail een foto naar

MAANDAG

Herfstvakantie

KLIK

Dinsdag quizdag

Z AT E R D A G

VRIJDAG

DONDERDAG

MAANDAG

DECEMBER

NOVEMBER WOENSDAG

of kijken naar BMX-shows Ga in het Jubelpark het zelf uit rijden. Of probeer basketbalwedst Urban Sessions tijdens Brussels

Start Week van de Mobiliteit

Dinsdag quizdag

Elk weekend van Jeugdfeesten 2026: er ergens in Brussel-Stad september vindt plaats een feest voor jongeren

DONDERDAG

WOENSDAG

DINSDAG

MAANDAG

ZONDAG

Z AT E R D A G

VRIJDAG

DONDERDAG

WOENSDAG

DINSDAG

MAANDAG

2026 - 2027

BOZAR

LORENZO GATTO ✕ VASKS

Link naar KetCity!

Schoolkalender

OKTOBER

SEPTEMBER

FRI 18.09

ook Volg BRUZZKet Laatste schooldag! een spetterende in de zomer en beleef tips! vakantie met onze

je papa de stad

verkennen!

dit de wereld zijn op gendag: In heel is Wereldvluchtelin op de vlucht. Dat miljoen mensen moment zo’n 123 van ons land aantal inwoners ruim tien keer het

kunnen tot en met 11 jaar Couleur Café: Kinderen in het Ossegempark. gratis naar dit muziekfestival hele wereld eten van over de Ontdek muziek en

selse Media. rm van de Vlaams-Brus en een magazine. is het mediaplatfo er, een radiozender 9 tot 13 jaar. website, een televisiezend kinderen van BRUZZ is een van BRUZZ voor jongerenplatform BRUZZKet is het

Taalcursussen • Cours de langue Language courses Nederlands, français, English, Deutsch, italiano, español, português, русский, Ελληνικά,

BRUZZKet, het jongerenplatform van BRUZZ, maakt opnieuw een kalender met leuke weetjes en Brusseltips voor ketten van het 4e, 5e en 6e leerjaar.

Schrijf je online in voor een dag-, avond- of zaterdagcursus, online of in de klas

Vraag de kalender 2026-2027 aan via de QR-code. Wij leveren hem begin september gratis op jouw school.

Enrol online for day, evening or Saturday, online and in class

Inscrivez-vous en ligne à un cours du jour, du soir ou du samedi, en ligne ou en classe

Schrijf je nu in! cvosemper.be 02 882 50 70 info@cvosemper.be

PODCAST ‘IN BRUSSEL’

Luister elke week naar twee verhalen recht uit de stad met Margot Otten

Deze week Brusselse crèches zijn minder vaak in orde dan Vlaamse crèches: wat zit daar achter? Hexagon is open: wat kan je verwachten van deze nieuwe muzikale plek die meer wil zijn dan een club?

Sat 12.09

‘In Brussel’, elke woensdag op je favoriete podcast-app en op BRUZZ.be/podcast

Beestig Brussel

Vuursalamander Droogte bedreigt zeldzame amfibie in Zoniënwoud Het droge voorjaar en de warme zomer veroorzaken niet enkel brandgevaar. In het Zoniënwoud komt de enige populatie van vuursalamanders in het gewest ook onder druk. “Een droog jaar is een verloren jaar voor de voortplanting.” door Kris Hendrickx

De vuursalamander is een dier dat tot de verbeelding spreekt. In de eerste plaats omwille van zijn uiterlijk, want met zijn zwart-gele huidpatroon valt het beestje, dat zo’n 20 centimeter lang kan worden, meteen op. De felle kleuren moeten andere dieren waarschuwen: “Pas op, ik ben giftig.” De naam zou overigens niet naar die gele plekken verwijzen, maar naar een ander fenomeen: de dieren verstoppen zich vaak onder dood hout, waardoor ze pas te voorschijn komen wanneer dat hout op het vuur belandt. Daarnaast is de amfibiesoort ook erg zeldzaam. In het hele Zoniënwoud bestaat er maar één populatie van enkele duizenden exemplaren. Die bevindt zich in het Brusselse deel ter hoogte van de bovenlopen van de Vuylbeek en de Wollenborre, twee bronbeken die de Verdronken Kinderenvijvers voeden. En ook elders in het gewest komt de salamander niet voor. Die populatie staat echter steeds meer onder druk. Vooral de droogte tijdens het voorjaar speelde de vuursalamander parten. “De dieren zijn erg afhankelijk van ondiepe poelen zonder vissen of predatoren en die zijn deze lente gewoon uitgedroogd”, legt bioloog Mathias Engelbeen van Leefmilieu Brussel uit. “Ook die beken drogen op. Dat betekent dus dat er dit jaar amper voortplanting is geweest van de soort.” Vuursalamanderexpert Loïc van Doorn van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (Inbo) heeft het in dat verband over een race tegen de tijd. “Alle larven die niet volgroeid genoeg zijn om uit het water te kunnen leven, sterven. Daarna zorgt een droge zomer trouwens ook voor kleinere dieren en meer oversterfte.”

Eigenschappen • De opvallende zwart-gele huid waarschuwt andere dieren dat de vuursalamander giftig is • In het Zoniënwoud leeft de enige populatie van het Brussels gewest. • De soort is sterk afhankelijk van ondiepe, vochtige poelen en beken voor de voortplanting

Een slecht jaar is nog geen ramp, de vuursalamander kan immers twintig jaar oud worden, maar ook vorig jaar hadden we al een erg droge lente. Data van het KMI tonen dat die voorjaarsdroogte een echte trend is. “Droge lentes wegen ook op andere amfibiesoorten, maar voor de vuursalamander in het Zoniënwoud is het probleem nog nijpender”, weet Engelbeen. “Het gaat immers om een geïsoleerde populatie, die niet zomaar naar een andere leefplek kan verschuiven als de poelen droogvallen.” Een oplossing ligt niet echt voor de hand. “Op korte termijn kunnen we dammetjes bouwen in poelen, om het water daar wat langer vast te houden”, weet Engelbeen. “Maar om echt een effect te hebben, moet je de leefomgeving van de salamander herstellen en verschillende populaties met elkaar verbinden. Ook in de Brabantse wouden zijn er populaties, idealiter kunnen we die groepen met elkaar in contact brengen.” Het verdwijnen van de Brusselse vuursalamander zou alvast een slechte zaak zijn, vindt Loïc van Doorn. “Het is een erg zeldzame soort, die ook verbonden is met een landschapstype dat we willen behouden, maar waar we er amper nog van hebben: oude bossen. In die zin is het dier ook een indicator voor een waardevol landschap. Het maakt het des te belangrijker om die populatie goed op te volgen.”

Reeks nalezen? Lees de hele reeks op BRUZZ.be/beestigbrussel

9 september 2025 |

Hitte

‘Mijn moeder had nog jaren kunnen leven’ Nabestaanden over hittedoden

Tijdens de hittegolven van deze zomer zijn opnieuw duizenden doden gevallen als gevolg van het warme weer. Omdat cijfers geen gezicht hebben, vertelt BRUZZ het verhaal van twee van die hitteslachtoffers. “De onverschilligheid van de politiek is stuitend.” door Kris Hendrickx De eerste hittegolf maakte de meeste slachtoffers in Brussel. Tijdens die periode, die duurde van 18 juni tot 1 juli, waren er 196 extra sterfgevallen. Bij de tweede hittegolf tussen 4 en 17 juli stierven er 42 mensen meer dan verwacht in Brussel. Bij de derde hittegolf in augustus waren er niet meer overlijdens dan verwacht in de hoofdstad. Etterbekenaar Mark Michiels, zoon van Rachel Lauwens vertelt over zijn moeder van 96, die op 5 juli overleed, een week na de eerste en hevigste hittegolf van de zomer. “Toen we die eerste hittegolf zagen aankomen, hebben we met de familie alles geprobeerd om mijn moeder wat te sparen. Ze woonde in zo’n huis dat er vooral op voorzien was om de kou buiten te houden. We hebben de ramen die al jaren vastzaten, losgemaakt om ‘s nachts te kunnen verluchten en af te koelen. We hebben een ventilator geplaatst, en we gingen regelmatig langs om te zien hoe ze het stelde.” “Maar de temperaturen bleven maar stijgen, tot 31 graden binnen en met nauwelijks afkoeling tijdens de nacht. De mobiele airco’s waren uitverkocht. Naar het 26

ziekenhuis gaan, wilde ze niet meer. Eerder op het jaar verbleef ze daar al eens na een val, maar daar was ze heel slecht uit gekomen. Als ik hoor hoe de temperaturen in de ziekenhuizen waren, denk ik dat dat de juiste keuze was.” “Die warmte is haar uiteindelijk fataal geworden”, vertelt Michiels. “Ze kon steeds moeilijker ademen. Volgens de dokters heeft dat tot een verzwakt hart en water in de longen geleid. De laatste dagen kreeg ze palliatieve zorgen en toen ze insliep waren de kinderen en kleinkinderen bij haar.”

Geen noemenswaardige kwalen

Rachel groeide op in een boerenfamilie in de Rand, ging op haar achttiende werken in Brussel en woonde op het eind van haar leven in Kraainem. “Ze was een zorgzame vrouw, die heel haar leven erg zelfstandig was en het de laatste jaren lastig vond dat ze sommige dingen niet meer zo goed kon,” vertelt Mark. Met haar kleinkinderen onderhield ze volgens Mark een uitstekend contact. “Ze kreeg ook haar deel aan tegenslagen te

“Bij de hittedoden hangt er altijd wel iets van ‘Wie zegt er dat ze van de hitte stierven?’ rond” Mark Michiels

Zoon van Rachel Lauwens

verwerken. Haar man – mijn vader – overleed dertig jaar geleden al en ze verloor al vroeg twee kinderen – mijn broers – aan ziekte. Dat heeft haar getekend.” “Je hoort soms dat die hittedoden mensen zijn die anders even later waren overleden, maar mijn moeder had geen noemenswaardige kwalen”, zegt Mark. “Ze wandelde nog, had geen hartkwalen of kanker en leefde zelfstandig. Ondanks haar leeftijd hadden we de indruk dat ze nog jaren bij ons had kunnen blijven. Blijkbaar was een aanzienlijk deel van de hitteslachtoffers trouwens jonger dan 65 jaar. Van die mensen ga je toch ook niet zeggen dat ze het waarschijnlijk toch niet lang meer hadden uitgezongen?” Als nabestaande is Mark vandaag boos. “De onverschilligheid van de politiek vind ik stuitend. Je hebt natuurlijk die ‘Leef en straks lig ik in mijn zwembad’-uitspraak van Francken, waar hij amper op afgerekend is en zich ook niet voor excuseerde, voor zover ik weet. Maar meer algemeen leeft het amper, terwijl het over heel veel mensen gaat en wellicht niet de laatste keer zal zijn.” “Deels zal het wel met het gebrek aan een gezichten te maken hebben. De tientallen

Rachel Lauwens, omringd door haar familie op haar 96e verjaardag.

slachtoffers van de waterbom in de Vesdervallei hadden wel namen en gezichten en er was terecht veel aandacht voor. Bij de hittedoden hangt er altijd wel iets van ‘Ja, maar wie zegt er dat ze van de hitte stierven?’ rond, terwijl de cijfers van de oversterfte heel duidelijk zijn. En dus modderen we verder aan. Zelfs de groene partijen lijken niet bijzonder aanwezig met het thema.” Of hij ook een foto heeft van zijn moeder? “Jazeker, ik stuur u de foto van haar 96e verjaardag, toen we zelf een fotograaf vroegen. Vlak voor de fotograaf afdrukte voor een portret van haar, zei mijn schoonzoon: ‘Dit gaan we voor je doodsprentje gebruiken’, waarop ze in lachen uitbarstte. Die foto hebben we dan ook gebruikt.”

Link met de hitte

Jan Van Elewyck overleed enkele dagen na de tweede hittegolf. Hij was een levensgenieter, een man die van de kleine gezellige dingen in het leven hield. Een man ook met een passie voor muziek, vertelt BRUZZ- journaliste Lilith Geeraerts. “Hij speelde lang in de harmonie en zorgde ervoor dat wij, zijn kleinkinderen, er ook bijkwamen,” zegt ze.

“Een half jaar voor zijn dood haalde mijn grootvader zelf zijn eufonium, een soort tuba, uit. Hij was toen al 90 jaar en sukkelde wat met zijn gezondheid, maar hij kreeg er wel nog klank uit.” Lilith vertelt hoe haar opa in februari al eens in het ziekenhuis was beland met een longprobleem dat slecht was opgevolgd. “Hij was daar min of meer van hersteld, maar tijdens de eerste hittegolf in juni begonnen de problemen opnieuw. Hij kon moeilijk ademen en de artsen legden ook expliciet een link met de hitte.” Aanvankelijk bleef Jan thuis in Groot- Bijgaarden, vlak bij het station van SintAgatha-Berchem. “Mijn vriend is toen in allerijl nog een mobiele airco gaan halen, helemaal in Destelbergen omdat die overal uitverkocht waren. Of die uiteindelijk geholpen heeft, weet ik niet. Die airco installeren was een gesukkel, het was ook een constant afwegen tussen de gevaren van te warm en te koud instellen. Dat laatste had immers de longproblemen kunnen verergeren.” Na zes dagen in het UZ Brussel mocht Jan weer naar huis. “Hij is er een beetje hersteld, maar moest wel terug naar huis

vlak voor de tweede hittegolf. Dat voelde ergens verkeerd. In het ziekenhuis lag hij bovendien in een kamer die zuid/zuidwestgeoriënteerd was. Ik moet er geen tekening bij maken: de hoge buitentemperaturen maakten dat het er steeds vrij warm was. Het ziekenhuis vertelde ons daarom dat we gerust een ventilator of een airco van thuis mochten meebrengen. Daar zijn we wel even van geschrokken. Als je dat soort minimumzorg al zelf moet beginnen aan te bieden in een ziekenhuis, klopt er toch iets niet?” Jan zal uiteindelijk enkele dagen na de tweede hittegolf overlijden. “Je kunt niet zeggen dat de hitte de enige oorzaak was, maar de warmte speelde zeker mee”, zegt Lilith. Net als Mark heeft Lilith het moeilijk met de relatieve politieke stilte rond de hittedoden. “En dan heb je nog die uitspraken zoals die van Theo Francken natuurlijk, die heel erg tegen de borst stuiten. Ik ben zelf van bescheiden komaf en ik heb het gevoel dat maar weinig politici beseffen wat het betekent om in een onaangepast appartement te wonen. Die hittedoden lijken vooral statistieken, maar het blijven wel echte mensen.” 9 september 2026 |

Migratie

‘Buiten slapen als zwangere vrouw is hels’

Families op straat door knip in Brussels Deal

Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) heeft op 1 september 1.000 noodopvangplaatsen geschrapt in de Brussels Deal. “De politiek denkt in cijfertjes, of in het beste geval in bedden, maar denk toch ook eens in termen van families met kinderen die je opgeeft.” door Milan Augustijns en Luana Difficile

De harde cijfers zijn … hard. In juli luidde daklozenorganisatie Samusocial de alarmbel: ze moest die maand opvang weigeren aan 244 gezinnen, met bij hen 238 kinderen. Bij die kinderen waren er 65 jonger dan twee jaar. Ondertussen zijn er ook recentere cijfers. Alleen vorige week al moesten ze 78 families de deur wijzen. Sinds 1 september financiert federaal minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) nog maar 1.000 noodopvangplaatsen binnen de zogenaamde Brussels Deal in plaats van 2.000. Die deal werd in 2022 in het leven geroepen om de asielcrisis, die zich in Brussel concentreert, het hoofd te bieden. De 36-jarige Cristina* en haar dochter van zeven maanden vormen een van de 28

gezinnen die nu op straat riskeren te belanden. De Angolese heeft een Dublin procedure lopen. Dat wil concreet zeggen: ze wordt door de Belgische overheid gevraagd om terug te keren naar Duitsland. “Maar ik wil bij de vader van mijn kind in Brussel blijven”, legt ze uit. In Angola heeft Cristina heel wat meegemaakt, maar ze is er niet klaar voor om dat in de media nog eens te herhalen. Aanvankelijk, in september 2025, belandde de Angolese in het opvangnetwerk van Fedasil. “Daar ben ik buitengezet door mijn Dublinstatuut. Op straat was het héél lastig. Vooral vanaf oktober, toen het superkoud begon te worden. Voor een zwangere vrouw was dat niet te doen. Het was de hel.” Cristina vond uiteindelijk onderdak bij vluchtelingenorganisatie BelRefugees. “Hier krijgen mijn dochter en ik medische zorgen en eten”, vertelt ze. “Zonder hen was ik volgens mij gestorven. Soms kan ik mijn zorgen zelfs even vergeten. Ik zou graag gaan werken en mijn dochter wens ik toe dat ze kan gaan studeren.” Dat er nu honderden plaatsen verdwijnen bij BelRefugees, is voor Cristina moeilijk te vatten. “Het is niet verstandig om mensen als ik op straat te zetten”, benadrukt ze. “Opnieuw in de kou slapen, dat wil ik niet meer. Dat mag je al die mama’s, papa’s en hun kinderen niet aandoen.” De Brussels Deal is er in principe voor de opvang van asielzoekers, maar door de knip in de opvangcapaciteit verhoogt ook de druk

op het daklozennetwerk. Van Bossuyt zegt dat het Brusselse daklozenprobleem “niet haar verantwoordelijkheid is”, maar ondertussen is de situatie wel precair. Volgens de laatste Brusselse daklozentelling ging het over 9.777 mensen, een volgende telling volgt op 15 en 16 oktober. Bruss’help verwacht een toename van 25 procent.

Slapen in een bushokje

Een van die thuislozen is de 47-jarige Zohra*, moeder van vijf kinderen. Ze beschikt over zowel de Belgische als de Marokkaanse nationaliteit, haar kinderen spreken Nederlands. “Toen de eigenaar van mijn vorige woning grote werken ging uitvoeren, moest ik weg”, begint ze haar verhaal. “Ik ben eerst veel appartementen op de privémarkt gaan bezoeken, maar ik vond niks, om verschillende redenen: ofwel budgettair, ofwel waren er te weinig kamers.

“De minister zegt dat daklozen haar probleem niet zijn, maar de mensen zijn net dakloos omdat ze buiten haar migratiebeleid vallen” Fabienne de Leval

Operationeel directeur BelRefugees

Cristina belandde met haar zeven maanden oude dochter op straat. Ze vond uiteindelijk onderdak bij vluchtelingen organisatie BelRefugees.

Toen had ik enkel nog de keuze tussen een centrum van Samusocial of de straat. Ik had nooit gedacht dat ik ooit in een opvangcentrum zou belanden.” In het centrum van Samusocial treft Zohra lotgenoten. “Hier zitten verschillende ouders samen”, bevestigt ze. “Ik heb met moeders met kinderen gesproken die uit een parkje of een bushokje kwamen. Hun verhalen hebben mij aan het huilen gebracht.” In het kader van de huidige opvangcrisis doet de moeder van vijf een warme oproep om de menselijke kant achter de vele thuislozen niet uit het oog te verliezen. “De politiek denkt in cijfertjes, of in het beste

geval in bedden, maar denk ook eens in termen van families, vaak met kinderen, die je op die manier opgeeft”, besluit Zohra. Bij die laatste bedenking sluit Sarah de Liamchine, directeur van Samusocial, zich aan. “We hebben minister Van Bossuyt uitgenodigd om op het terrein te komen kijken over welke mensen ze beslist, maar er kwam geen reactie”, zegt ze. Diezelfde vraag bleef ook onbeantwoord bij BelRefugees. Het is niet ondenkbaar dat Zohra binnenkort op straat belandt, want de impact van de knip in de Brussels Deal op Samusocial is groot. “Het gaat om 40 procent van onze noodopvangplaatsen”, legt De Liamchine uit. “En de saturatie lag nooit zo hoog als deze zomer. Elke dag krijgen we telefoon van families die we moeten weigeren.”

Humanitaire crisis

De Liamchine begrijpt de keuzes die minister Van Bossuyt maakt niet. “Wie nu beslist om te schrappen in de noodopvangplaatsen, heeft geen voeling met de dagelijkse realiteit. Op enkele weken van de herfst en daarna de winter staan we voor een humanitaire crisis die het gevolg is van politieke keuzes”, klinkt het geënerveerd. Dezelfde verbijstering valt te horen bij BelRefugees. “Als er in totaal 1.000 plaatsen verdwijnen, zijn dat er 500 bij ons, en gaan wij dus van 1.200 naar 700 plaatsen”, berekent operationeel directeur Fabienne de Leval. “De gevolgen zijn heel eenvoudig. De 500 mensen die bij ons niet meer terechtkunnen, zullen allemaal op straat belanden.” De Leval vindt het beleid weinig vooruitziend. “Als het deze winter gaat vriezen, zal je zien dat er toch nog noodopvang geopend wordt”, denkt ze. “Maar last minute extra plaatsen creëren, is veel duurder dan de huidige plaatsen gewoon openhouden. Dat heeft geen enkele zin.” Hoewel van oorsprong een vluchtelingenorganisatie, maakt BelRefugees net als Samusocial nog weinig onderscheid met daklozen. “De minister zegt dat daklozen haar probleem niet zijn, maar de mensen zijn net dakloos omdat ze buiten haar migratiebeleid vallen”, benadrukt De Leval. “Dit is echt een bewuste politieke keuze voor grootschalige dakloosheid.” BRUZZ had minister Van Bossuyt graag laten reageren op zowel de verhalen van de twee moeders als de grieven van Samusocial en BelRefugees, maar ze verkoos om niet aan de reportage mee te werken. * Cristina en Zohra zijn schuilnamen, hun echte naam is bekend bij de redactie 9 september 2026 |

De gevel

‘Chauffeurs raken afgeleid door mijn vlaggen’ Aan de Hallepoort, aan de voet van de Waterloosesteenweg in Sint-Gillis, worden voorbijgangers verblind door twee gigantische, glimmende vlaggen: de Belgische en de Franse. In het appartement erachter woont een voetbalfanaat uit Italië. door Maria Saldi foto Ivan Put Vierenhalf meter breed en vijf meter lang. Zo groot zijn de aan elkaar gestikte vlaggen van België en Frankrijk die op de eerste verdieping van de Waterloosesteenweg nummer acht wapperen. Het glimmende doek neemt het zonlicht weg uit het appartement van Michele D’Auria (75), die het hele gebouw bezit. “Dat stoort me niet, ik steek gewoon de lichtschakelaar aan.” Gelukkig brengt hij het gros van zijn tijd door op de benedenverdieping, waar hij het volkscafé Le New Touquet openhoudt. “Er zijn al accidenten gebeurd omdat chauffeurs afgeleid raken door de vlaggen”, zegt Michele vanuit zijn eetcafé, dat aan de bedrijvige Hallepoort ligt. Al sinds de jaren tachtig hangt hij voor elk internationaal voetbaltoernooi een vlag uit. Deze zomer waren het de Belgische en de Franse: “Als handelaar in Sint-Gillis heb ik veel Franse klanten.” Als Italië gekwalificeerd is, hangt Michele de vlag van zijn vaderland buiten. Minutenlang scrolt hij op zijn telefoon, op zoek naar een foto van zijn gevel in 2006, toen Gli Azzurri wereldkampioen werden. Michele kwam als zestienjarige onder de vleugels van zijn oudere broer uit het 30

broeierige Napels naar Brussel. Hij wilde hier voetballer worden. “Ik wist niet waar ik moest beginnen, en ik kende de taal niet.” Hij begon met schoenen te repareren, een stiel die hij in Italië had geleerd. “Een van mijn vrienden werkte in het restaurant in dit pand. Toen hij uitviel, sprong ik enkele maanden in als garçon. Die maanden werden jaren en uiteindelijk heb ik de boel overgekocht als twintiger.”

Paardensteak en carbonara

“Ik heb het oudste etablissement van de Hallepoort tot aan de Bascule”, zegt Michele, die al meer dan vier decennia pintjes tapt,

maar ook paardensteaks en pasta carbonara serveert. Hij toont een krantje van het bestuur van Sint-Gillis, waarin Le New Touquet uitgeroepen wordt tot ‘bekendste café van de gemeente’. “Dat is omdat ik zo vriendelijk ben”, zegt Michele. “Iedereen wil naar hier komen. Ik ben nog maar net weer open, en ik kan de reservaties voor verjaardagsfeesten al amper bijhouden.” Hij wijst naar de muur achter de toog, vol met gele post-its met namen en telefoonnummers. De praatgrage Michele sloeg jaren geleden een Vlaamse schone aan de haak, die in het verzekeringskantoor tegenover zijn zaak werkte. Ze gingen samenwonen in Mechelen

Column

Pizzicato, pizzicato! en kregen een zoon. “Ik heb nooit deftig Vlaams geleerd, ook al heb ik er vierentwintig jaar gewoond en zat ik in de voetbalploeg van Tremelo. Gelukkig kende de rest een flink mondje Frans.” Na de scheiding verhuisde hij weer naar Brussel, op de twee verdiepingen boven zijn café. Die zijn enkel gevuld als zijn Italiaanse familie op bezoek komt. “Een vrouw mis ik niet, ik heb genoeg te doen met al mijn klanten. Het gebouw is veel te groot voor mij alleen. Als ik binnenkort met pensioen ga, verkoop ik alles en ga ik kleiner wonen.” Op dinsdagnamiddag is het nog rustig in de keet, maar druppelsgewijs waait het volk binnen: een piekfijn uitgedoste senior uit Ukkel die elke dag op hetzelfde tijdstip zijn paardensteak komt eten, een alternatief geklede jonge Française die de logistiek voor

“Ik heb het oudste etablissement van de Hallepoort tot aan de Bascule” Michele D’Auria

haar themafeest op vrijdag komt bespreken, en een bevriende nachtwinkeluitbater die komt vragen hoe hij het best op de luchthaven raakt. “Hier komt iedereen: Belgen, Spanjaarden, Grieken, Brazilianen. Vroeger hing hier een bordje uit met ‘Hier spreekt men Frans’. Ik heb dat weggehaald toen ik eigenaar werd. Iedereen is hier welkom, maar ik merk wel dat mensen op café meer groepjes vormen met hun eigen nationaliteit. Vroeger sprak iedereen nog met elkaar.” Het WK van deze zomer zit al ver in het geheugen, maar de vlaggen hangen nog altijd uit. “Ik ben te lang blijven plakken in Napels.” Hij is net terug van zijn jaarlijkse familiebezoek in het zuiden van Italië. Nu zijn pensioen nadert, krijgt hij regelmatig de vraag of hij terug wil. “Ik ben een trotse Italiaan, maar ik wil in België sterven. Dit land heeft me alles gegeven wat het mijne me niet kon geven: geld om te eten en te slapen, en een prachtige zoon. Italië blijft voor mij enkel een vakantieland.”

In De gevel toont BRUZZ de mensen die achter de opvallendste façades van de stad wonen

Op het perron in station Park wacht een man die kleiner is dan zijn reistas. Ze kijkt boven hem uit, de tas, de toren, de moloch, ze is de wakkere verkenner die als eerste de metro uit de donkere koker zal zien rollen. Ik hoef niet te raden wat in de reistas zit. Een contrabas laat zich niet ontkennen. In zowat alles – het aarzelende baardje, het herfstige van zijn trui, de bescheidenheid die zijn schouders laag houdt – is de man besmuikt, gedempt, verduisterd. Maar er is wel de contrabas, en er is de beschermende precisie waarmee de man de handgrepen van de reistas vasthoudt. Tederheid, zo zou je denken, is voorbehouden voor wat klein en frêle is. Pipetjes voor kuikens, een warme hals voor baby’s, het kussen en de kruik voor de moeder die wegzinkt in het bed en niet meer zal oprijzen. Maar hier in het metrostel op lijn 5 wordt de tederheid geschonken aan iets dat groot en robuust is. Aan een contrabas. Kijk, de vingers van de man. Hebben de snaren daar hun braille geschreven, zit daar het eelt van jaren? Of verkiest hij de strijkstok? Neen, besluit ik, hij is een man die met de handen zingt, hij schenkt zijn instrument het pizzicato. Daarna is het niet moeilijk meer, ik ben nog in het metrostel maar ook al bij de man thuis, ik hoor het routineuze suizen van de metro, maar ook de diepe, verhitte brom die de muzikant in zijn contrabas zoekt. Hij loopt met de handen over de snaren, pizzicato!, en duizend andere handen op duizend andere plaatsen lopen mee, pizzicato!, een vrouw wordt over de rug gestreeld, een man krijgt het vlugschrift van de liefde op zijn buik geschreven, een kind

wordt in de nek gekriebeld, pizzicato!, welkom in de stad van tederheid en toewijding, pizzicato!, pizzicato! Nu zie ik hoe de man niet langer achter de contrabas schuilt maar zich erdoor laat opslokken. Het instrument is gevoed, kan nu alleen verder, geen handen meer nodig. Op een graf zal het straks te lezen zijn: hier rust de man die in zijn contrabas verdween.

“Op een graf zal het straks te lezen zijn: hier rust de man die in zijn contrabas verdween” In station Veeweide verlaten de muzikant en zijn instrument de metro. Ik blijf zitten, wil nog verder naar het westen van deze stad, en kom als vanzelf weer bij het gesprek van enkele dagen geleden met D., een vriendin die weg moet uit haar huurappartement. Ze weet nog niet waarheen, wel dat het een kleiner onderkomen wordt, met minder spullen. Ze ruimt op. “Het moeilijkst zijn de muziekinstrumenten”, zei ze, en ik zag dat haar vingers een melodie wilden beginnen. “Hoe neem je in hemelsnaam afscheid van een gitaar? Ik ben zo bang dat ik met het instrument ook de muziek weggooi.”

Jeroen Maris is schrijver en journalist, en woont in Schaarbeek. In zijn tweewekelijkse column beschrijft hij Brussel via zijn observaties in de tram, de metro en de bus.

9 september 2026 |

Kunst

Galeriebezoek voor dummies RendezVous zet Brusselse galeriesector in de kijker

Brussel kent een levendige galeriescene, die volgend weekend tijdens RendezVous iedereen van harte welkom heet. Maar ook al staan de deuren wagenwijd open, toch blijft daar die drempel. Dat is niet nodig, zeggen enkele galeristen. “Een galerie is gratis, en je geniet het privilege van een persoonlijke gids.” door Bram Van Renterghem

Tim Wouters van Wouters Gallery: “Vaak schrikken mensen van de prijs van een kunstwerk. Maar net zoals een bank bieden ook wij oplossingen aan, bijvoorbeeld door betalingen in schijven.”

Wouters Gallery – naast Kanal – en Hannah De Roo, gallery manager van het Antwerpse NQ Gallery geven uitleg

Mag ik zomaar binnenwandelen?

ESTHER VERHAEGHE: Natuurlijk. Als het mooi weer is, staat de deur gewoon open. Een galerie verschilt daarin niet van een andere winkel. Al ben ik, net als de meeste galeriehouders, maar een deel van de week doorlopend open. De rest is op afspraak. TIM WOUTERS: Je gedraagt je in een galerie zoals in een museum. Met dat verschil dat een galerie gratis is, én je er het privilege van een persoonlijke gids geniet, die het kunstwerk kan introduceren en vragen kan beantwoorden.

Dat praatje met de galerist boezemt net schrik in, als je niet zoveel van kunst afweet.

HANNAH DE ROO: Je hoeft niet bang te zijn om door de mand te vallen. Iedereen percipieert kunst anders. Een galerie is een plek waar iedereen welkom moet zijn en veel galeristen streven daarnaar. VERHAEGHE: De galeriehouder die weet dat je geen belangrijke cliënt bent en je wat vanuit de hoogte behandelt: ze bestaan, ik heb het zelf nog meegemaakt. Maar dat zijn uitzonderingen. Doorgaans loopt die interactie zoals in elke andere winkel: respectvol.

Toch heeft een galerie vaak een snobistisch imago, waardoor die wat ontoegankelijk oogt. Hoe kijk je daar zelf naar?

enzij je uit het milieu komt en over de juiste habitus beschikt, zoals de socioloog Pierre Bourdieu het geheel van klassegebonden denk-, gedragsen smaakpatronen noemt, kan het best lastig zijn om een galerie zomaar binnen te stappen. Jammer, want van 10 tot en met 13 september loopt RendezVous: Brussels Art Week. Tientallen galerieën zijn dan vrij te bezoeken en verwelkomen potentiële nieuwe klanten met open armen. Om die drempel te verlagen, vroeg BRUZZ drie galeriehouders hoe dat in z’n werk gaat, een galeriebezoek. Hoe moet je je als bezoeker gedragen, wat zijn de geplogenheden, en wat de nieuwe tendenzen? Esther Verhaeghe, van de gelijknamige galerie aan de vijvers van Elsene, Tim Wouters van

DE ROO: Door de hele dag met stijl, esthetiek en kleur bezig te zijn, kleden nogal wat galeristen zich wat excentrieker of klassiek. Maar het is zeker niet de bedoeling om ons afstandelijk of ontoegankelijk op te stellen. Wel is het zo dat de kunstsector een luxesector is: je koopt pas kunst als er geld over is. Dat vertaalt zich naar de galerie, en de galerist die erin staat.

Is er een dresscode voor de klanten? ALLE DRIE: Neen.

Wat wordt er van mij verwacht zodra ik binnen ben?

DE ROO: Kijken is belangrijk. Je moet het werk in je opnemen, neem daar de tijd voor. Als de gedachte dat je het helemaal niet goed vindt door je hoofd stroomt, hoef je je daar niet voor te schamen. Wil je uitleg, dan zal de galeriehouder die heel graag geven. We zijn allemaal mensen met een grote passie, en willen die passie graag doorgeven.

Is de artiest aanwezig?

DE ROO: Op de opening van de tentoonstelling

– de vernissage – wel. Dat gaat meestal gepaard met een glaasje, wat een praatje met de artiest makkelijker maakt. Op een gewone dag is de artiest doorgaans niet aanwezig. VERHAEGHE: Als de klant erom vraagt, regel ik graag een ontmoeting. Zowel klant als koper vinden dat fijn, en het is commercieel interessant.

Wat met kinderen: meenemen of thuislaten?

DE ROO: Ik neem mijn pluszoontje van tien overal mee naartoe. Het is net mooi en zelfs belangrijk dat hij al vanaf jonge leeftijd musea en galerieën bezoekt. Omgekeerd geldt dat kunst moet leven bij de jeugd. VERHAEGHE: Kinderen en aangelijnde honden zijn welkom in mijn galerie. Wel moeten ze voorzichtig zijn en niks aanraken. Tenzij het kunstwerk daarom vraagt, maar dan nog gebeurt dat in overleg met de galeriehouder. WOUTERS: Opnieuw: het is net als in een museum. Als ouder kun je makkelijk zelf inschatten of je kinderen mee kunt nemen. Al blijven bezoekers in mijn galerie zelden langer dan tien minuten. Tenzij ze om uitleg vragen of echt willen kopen.

De prijs. Die hangt niet altijd naast het werk, wat enige stress met zich kan meebrengen. Is het onbeleefd om naar de prijs te informeren? WOUTERS: Helemaal niet. DE ROO: Ik snap de drempel wel om ernaar te

vragen. Je krijgt misschien het gevoel dat je het werk dan ook moet kopen. Daarom leg ik altijd een prijslijst binnen handbereik. WOUTERS: Vaak schrikken mensen van het bedrag, maar net zoals een bank bieden wij oplossingen aan, bijvoorbeeld door betalingen in schijven. Of er zijn misschien edities: identieke of sterk vergelijkbare items, waardoor de prijs voor één werk lager is. DE ROO: Als de koper akkoord gaat met de prijs, dan wordt er een verkoopovereenkomst ingevuld. Het werk blijft wel nog in de galerie tot het einde van de tentoonstelling.

Hoeveel kost een werk bij jullie gemiddeld?

WOUTERS: Moeilijk te zeggen. Dat gaat van 500 tot 50.000 euro. VERHAEGHE: Minimaal 400 à 500 euro. De gemiddelde prijs zal ergens tussen de 2.000 en 4.000 euro liggen, maar dat hangt sterk af van de artiest, en het formaat van het werk.

Hoeveel daarvan is voor de galerist?

VERHAEGHE: Meestal is dat 50 procent. In ruil stellen we het werk tentoon, doen we de marketing, de communicatie, staan we in contact met musea en verzamelaars enzovoort. 9 september 2026 |

Kunst

De galerie zelf dan. Die is vaak wit en kaal. Waarom?

WOUTERS: Zo is er geen ruis. Met witte muren staat het werk helemaal centraal en kun je het op de meest natuurlijke manier bekijken. DE ROO: Er zijn ook kunstenaars die de muur meenemen in de beleving. Maar er wordt inderdaad vaak gekozen voor wit, omdat het kunstwerk de show moet stelen. Die witruimte geeft pauze tussen de werken. Zeker als er verschillende kunstenaars samen worden tentoongesteld, is dat belangrijk.

Daardoor is de sfeer in heel wat galerieën wel min of meer dezelfde. Een beetje, welja, gekunsteld.

VERHAEGHE: Ik hou ook niet van witte kubussen. Mijn galerie is in een burger woning en dat is ook de feel die ik wil bieden als galerist. Zo kun je de kunst zien in een omgeving die lijkt op je eigen woonkamer. Artiesten zien in hun fantasie hun werk graag aan een witte museummuur hangen, maar kunst mag niet steriel zijn. In een woonkamer kan het vreugde schenken, of ontroering. DE ROO: Je hebt wel meer en meer niet-witte galerieën. Er zijn nu vaak tentoonstellingen in een oud pand, een kapel, een kerk.

Zijn er verder nog nieuwigheden?

DE ROO: Er zijn meer art spaces: vrije kunstruimtes waar vaak met jonge mensen gewerkt wordt. De nadruk ligt er niet op verkopen, wat bij een galerie wel het geval is. WOUTERS: Ik deed eens een swap met een galerie in Genua: hun programma voor een Belgisch publiek en vice versa. En tijdens covid hebben we met collega-galeristen uit Brussel een Ronde van Vlaanderen gedaan. Omdat mensen veel meer in eigen streek bleven, hielden we tentoonstellingen in Veurne, Oostende, enzovoort. VERHAEGHE: We moeten steeds creatiever uit de hoek komen om mensen in de galerie te krijgen. Mensen willen iets leuks, origineels. Daarom organiseer ik artist talks, of een meditatiesessie naast een kunstwerk. Dat laatste was een groot succes.

Is het moeilijker geworden om mensen tot in de galerie te krijgen?

VERHAEGHE: Ik vind van wel. Vroeger was het in Brussel in bepaalde milieus traditie om in het weekend de antiquariaten en galerieën af te schuimen. Gewoon, om te flaneren. Dat is verminderd.

Hoeveel mensen zie je per dag?

WOUTERS: Op een weekdag: twee tot vijf

dat komt kuieren, is niet altijd het publiek waar ik mijn energie in kan steken.

Die ‘leken’ vormen niet het leeuwendeel van de mensen die binnenlopen?

“Vroeger was het in Brussel in bepaalde milieus traditie om in het weekend de antiquariaten en galerieën af te schuimen. Gewoon, om te flaneren” Esther Verhaeghe

Esther Verhaeghe Art Concepts

personen. Zaterdag is de topdag. Ik kijk uit naar de opening van Kanal. Tijdens Kanal Brut kwamen daar dagelijks zevenhonderd mensen over de vloer. Als slechts enkelen van hen onze galerie binnenstappen, maakt dat al een groot verschil.

Proberen jullie groepen te bereiken die nauwelijks tot nooit een galerie binnenstappen?

DE ROO: Om een jong publiek te bereiken zijn sociale media cruciaal. Daarnaast zijn kunstenparcours, events of kunstbeurzen zoals Art Brussels heel belangrijk. WOUTERS: RendezVous zet in op guided tours: voor 5 euro kun je al inschrijven. Zo komen nieuwe mensen ook bij ons terecht. Maar die verbreding heeft haar limieten. Uiteindelijk zijn wij gewoon een winkel, we moeten onze tijd en energie optimaliseren. Het publiek

VERHAEGHE: Klopt. Ik krijg vooral verzamelaars over de vloer, die goed op de hoogte zijn van wat er hier wordt tentoongesteld. Slechts een klein deel komt spontaan binnen, gecharmeerd door wat ze zien, maar als galeriehouder kun je altijd verrast worden. Iemand kan verliefd worden op een werk en de kunstenaar beginnen te volgen. Zelfs als ze niet kopen, wil ik hen de artiest leren kennen. WOUTERS: Ook bij mij is dat een kleine minderheid. Het zijn vooral mensen die voor musea werken of zelf kunstenaar zijn die spontaan langskomen – een incrowd die het circuit kent en graag langs galerieën struint, op zoek naar ontdekkingen. Met echte verzamelaars maak ik dan weer een afspraak. Die doen niet zomaar een toertje.

Tot slot: we leven tegenwoordig haast meer on- dan offline. En een kunstwerk is in high-definition op je telefoon te zien. Heeft een galerie nog wel een toekomst?

DE ROO: Vast en zeker. Een reproductie van een werk kan ook maar zoveel meegeven. Vaak zijn de kleuren toch net iets anders, of is het niet duidelijk hoe groot het beeld nu precies is. Het publiek moet het werk echt in de ruimte zien staan. WOUTERS: Als galerie zijn we bovendien de eerste toonplek voor jonge kunstenaars. Ze leren er met een ruimte in dialoog te gaan. Die vier muren blijven dus belangrijk: voor de kunstenaar én voor de bezoeker. Je moet een werk kunnen ervaren. VERHAEGHE: Mensen die voor een Louise Bourgeois of een Rothko staan: zij voelen iets, beginnen soms te huilen. Zoiets heb je niet op een scherm.

RendezVous, van 10 tot en met 13 september, verspreid over Brussel. info: rendezvousbxl.com

LES GALERIES SONT OUVERTES À TOUS

FR/ Les galeristes bruxellois veulent rendre leurs galeries plus accessibles et soulignent que tout le monde est le bienvenu, même sans connaissances en art. Pendant RendezVous, le public pourra découvrir gratuitement des dizaines de galeries, avec des visites guidées et des explications. Les galeristes cherchent aussi de nouvelles façons d’attirer un public plus large et de rendre l’art plus accessible.

GALLERIES ARE FOR EVERYONE

EN/ Brussels gallery owners want to make galleries more accessible and stress that everyone is welcome, even those with little knowledge of art. During RendezVous, visitors can discover dozens of galleries for free, with guided tours and explanations. Gallery owners are also looking for new ways to attract a broader audience and make art more accessible.

William Kentridge, Oh To Believe in Another World, Courtesy Kentridge Studio, 2021 . © Photo: Stella Olivier. Costumes: Greta Goiris

Bozar

Season ’26-’27

Exhibitions Concerts Performances Films Talks & Debates Digital Arts

Reassembling Discover your programme

New Season 26-27 Bruzz - 200x132,5mm.indd 1

22/06/2026 11:56

WED 16.09.26 THU 17.09.26 FRI 18.09.26

20:00 20:00 20:00

ANCIENNE BELGIQUE

Salva Sanchis ≈ Anne Teresa De Keersmaeker ≈ Rosas A Love Supreme

kaaitheater.be

Cultuurgids

11 → 17/9

Shop

Made in Brussels

LIBANEES LEER “Sneakers are out, real shoes are in”, kopte het modeblad Vogue vorig jaar. Gedaan dus met die bontgekleurde basketsloefen: hippe vogels kiezen opnieuw voluit voor leer. De Libanees-Canadese Kristina Zouein ziet het graag gebeuren. Met haar merk Kinamania ontwerpt ze sinds 2015 trendy vrouwenschoenen met een licht mannelijk tintje voor een pittige look. Het ontwerpwerk gebeurt in haar studio in Brussel, de productie in Libanon en Portugal. (MVDH) KINAMANIA 215 euro, kinamania.be

De beuk erin

Veel smaak

Zowat 85 procent van de gekapte bomen in het Zoniënwoud wordt naar China geëxporteerd, om er tandenstokers of brandhout van te maken. Doodzonde, vindt houtdraaier Hugh Roche Kelly. Hij ziet het als zijn missie om de karaktervolle beuken een tweede leven te geven in de vorm van servies, kommen en vazen. Kelly is ook atelierhoofd bij Sonian, de Brusselse coöperatie die prachtige tafels, stoelen en ander meubilair van Zoniënwoudhout maakt. (MVDH)

Vanuit hun liefde voor koken en reizen ontwikkelen de Brusselse chefs Dax en Chloë kruidenblends die de smaken en gerechten die ze onderweg ontdekten naar onze keuken brengen. Ze gaan aan de slag met kwalitatie ve specerijen en stellen hun blends samen met een specifiek gerecht, land of smaak profiel in het achterhoofd. In het gamma vind je Chiang Mai Curry, geïnspireerd op Noord-Thailand, Nordic Wild en Nonna Norma, kruiden uit de Siciliaanse keuken. (HR)

HOUTEN KOM 120 euro, hughrochekelly.com

Jouw Brussels product op deze pagina? Mail naar shop@bruzz.be

ZEST Nordic Wilde, 7,50 euro, zestspices.be

Restaurant

3 x nieuwkomers

Lafeh Kanun KWALITEIT AANBOD AUTHENTICITEIT

••••• ••••• •••••

INFO

Greepstraat 6, Brussel

Eerder hadden ze een shoarmarestaurant, nu pakken Ziyed Moncer en Youssef Assi uit met een nieuw snackconcept, gewijd aan de Libanese keuken. Centraal staat malse, geroosterde kip. Alweer een Libanese snackbar? Ja, maar met zijn minimalistische interieur, waarin ruw beton en aluminium centraal staan, staat de zaak veeleer voor ‘chic’ en ‘luxe’. Een op deze manier ingerichte fastfoodzaak, met een combinatie van spiegels, een metalen toonbank, fauteuils uit de jaren 1970 en een dubbele openslaande deur naar de straat, zie je zelden. Voor wie zeker wil zijn van een plaatsje: reserveren is niet mogelijk: je wacht buiten, of, met een beetje geluk, in de kleine zitruimte binnen. Het personeel, vriendelijk en attent, doet er alles aan om de wachttijd zo kort mogelijk te houden. Bij het bezoek van BRUZZ, op een zaterdag om 18.30 uur, duurde het wachten een kwartier.

De Libanese keuken in streetfoodstijl is een schot in de roos. De artisjok (10 euro), in zijn geheel geserveerd en overgoten met een saus van knoflook en citroensap, eet je met de hand en verrast door zijn frisheid en rokerige toetsen. De halve gebraden kip (20 euro) en de kefta-spiesjes (19 euro) zijn het bewijs dat Lafeh Kanun de kunst van het grillen beheerst. Een eenvoudig gerecht als de gegrilde maïs (7 euro) op een schaal met huisgemaakte kruidenmix wordt naar een hoger niveau getild. Het lekkerste is de Lafeh burger (16 euro): malse kip, gemarineerde groenten, knoflook- peterseliesaus en goudbruine frieten. Een knaller met uitgesproken smaken, zonder poespas of kunstgrepen. Geen alcohol op de kaart, een bewuste keuze die de aandacht vestigt op het huisdrankje, de Lafeh limonada, op basis van limoen, verse munt en – zo lijkt het toch – oranjebloesem. Geserveerd in een mooie metalen beker, bekoort het drankje, ondanks de iets hogere prijs (5,50 euro, voor een vrij bescheiden portie). Om alle misverstanden te vermijden: Lafeh Kanun is en blijft, ondanks het aangename interieur, een fastfoodzaak: luidruchtig, levendig en een plek waar je meteen na het eten opstaat. Niet geschikt voor reünies of intieme etentjes dus. MICHEL VERLINDEN

Travolta

Bij Travolta wordt de pizza in stukjes gesneden geserveerd. Met zo’n pizzetta, met een luchtige bodem en knapperige randen, moeten kleine eters de korst niet meer links laten liggen en kunnen nieuwsgierigen verschillende smaken deguste ren. Bij het bezoek van BRUZZ waren er drie opties: margherita, pepperoni of gorgonzola-peer- honing-walnoot. Eten kan vanaf 18.00 uur tot laat in de avond. Neststraat 1, Elsene

La Fabbrica di Foca

In Molenbeek serveert La Fabbrica di Foca Italiaanse sandwiches in een halalversie. Het luchtige brood, elke dag gekneed met olijfolie, wordt gevuld met lekker beleg: stracciatella, gegrilde groenten en vleeswaren, grotendeels huisgemaakt door de eigenaar, een voormalige slager. Het resultaat zijn erg smakelijke combinaties, die je van de kaart kunt kiezen of zelf samenstellen. Gentsesteenweg 409, Molenbeek

9 september 2026 |

Klassiek

Expo

Under the Reefs Orchestra

Star wars: return of the Jedi

I am not me, the horse is not mine

Ooit lag Brussel onder de zeespiegel van een zuiderse waterpartij, waar tropisch leven welig tierde. Het is een geologisch tijdperk waarin Under the Reefs Orchestra met de met gelijke delen jazz, surf en rock geshakete cocktails van zijn nieuwe album perfect zou gedijen. Een zinderend goedje waarbij je, als je je ogen sluit, meegezogen wordt in een wereld van wuivende koralen en onderzeese vulkanen.

Misschien haalt dirigent Dirk Brossé wel een lichtgevende baton uit zijn binnenzak. Al hopen we dan toch dat die geen laserzwaard geluidseffecten maakt, dat zou de live gespeelde soundtrack van Return of the Jedi niet bepaald goed doen. Traditiegetrouw trapt Brussels Philharmonic zijn seizoen af met cinema – en naar even goede gewoonte moet u rekenen op de wachtlijst.

William Kentridge werd de geëngageerde kunstenaar die hij is op het hoogtepunt van de politieke strijd tegen het apartheidsregime in zijn geboorteland Zuid-Afrika. Bozar toont hoe de creatieve duizendpoot sinds de jaren 1980 op poëtische wijze maatschappelijke mistoe standen aankaart in zijn werken, die vaak ontstaan tijdens theater- en operaproducties.

→ 17/9, Botanique

→ 10 > 12/9, Flagey

→ 18/9 > 7/3, Bozar

KVR

Silent stories: a grain of light

Reinventing photography

De naam KVR verwijst naar de ‘kleine vergoe dingsregel’, een systeem om kleinschalige artistieke prestaties te honoreren. Kleinschalig mag KVR dan misschien zijn, het triumviraat van Niels Broos, Dries Laheye en Lander Gyselinck levert wel al twee albums lang onbegrensde muzikale weelde. Een elastische mix van elektronica, jazz en dance die links legt tussen Hudson Mohawke en Jan Hammer.

Jeanine De Bique maakt dit seizoen van Brussel haar tweede thuis. Ze is portretartieste bij Bozar en kruipt binnenkort in de huid van Juliette in de opera. Haar overvolle najaar trapt ze af met een recital in de Fioccozaal, in de ateliers van de Muntschouwburg. Daar creëert ze zelf een bijzonder programma dat muziek van André Previn combineert met Caraïbische folk.

Tweehonderd jaar na de uitvinding van de fotografie richtten vijftien Franse en vijf Brusselse fotografen hun lens eerst op het verleden van hun kunsttak, om vervolgens gedurfde beelden van de toekomst te schieten. Sébastien Van Malleghem focust in de expo op de weerstand van de fotografie tegenover door AI gegenereerde, bewegende beelden.

→ 17/9, Marni

→ 12/9, De Munt

→ 18/9 > 20/12, Hangar

Ty Segall

Beethoven: Freedom & fate

Sophie Kuijken

Ty Segall blijft onverminderd albums braken vanuit zijn creatieve cave in LA. Met het als een pasgeboren baby glimmende Chrome is hij toe aan zijn 837e werkstuk, of toch iets in die buurt. De garagerockwizard heeft zijn formule niet drastisch omgegooid, gitaren briesen als wilde paarden, vocalen krijsen, drums hakken graniet aan gort, maar wie houdt van de roll in de rock, zit bij Segall gebeiteld.

Pam, pam, pam, paaaaaam: het openingsthema van Beethovens Vijfde symfonie is zo bekend dat het zich zelfs in tekst laat vangen. Voor zijn Vierde pianoconcerto is dat onbegon nen werk, maar dat maakt het werk niet minder indrukwekkend. U moet trouwens toch niet kiezen. Het symfonieorkest van De Munt opent zijn cultuurseizoen met twee(ënhalve) kanten Ludwig van Beethoven.

Laat je niet in de luren leggen: Sophie Kuijken portretteert geen levende personen, maar stelt personages samen met beelden die ze verzamelt op internet. Haar figuren hebben tegelijk iets vertrouwds en verontrustends, zodat ze je blik stevig vasthouden. Met haar tondo’s, ronde schilderijen, knipoogt ze naar zowel de oudheid als naar profielfoto’s op sociale media.

→ 12/9, Botanique

→ 13/9, Bozar

→ 10/9 > 24/10, Galerie Nathalie Obadia

En ook

De Chileens-Brusselse pianist Tomas Rivera is dé geheimtip van de jazz (12/9, Toots Jazz Club)

Black Koyo gaat na Mattias De Craene, aan de slag met Maâlem Hamid El Kasri (11/9, Espace Magh)

Laat je overweldigen door het rebelse werk van de te vroeg gestorven Michel Frère (10/9 > 14/11, KIN)

Holly Humberstone werpt zich op als het Britse antwoordt op Taylor Swift (17/9, Botanique)

Jérôme Faucheur blaast Bach, Mozart, Pasquini en Oxinagas door de orgelpijpen (17/9, Sint-Servaaskerk)

Treed binnen in de ‘onmogelijke’ composities van M.C. Escher (17/9 > 7/3, Thurn & Taxis)

Ska-iconen The Toasters doen de Stapelhuisstraat skanken (15/9, Magasin 4)

Camille Thomas & Julien Brocal spelen klassiek tussen kunst (17/9, Isabelle de Borchgrave)

Looking back to the future biedt een ‘best of’ van voertuigen uit 40 jaar expo’s (11/9 > 13/12, Autoworld)

Cultuurtips

Pop & Jazz

William Kentridge

Film

Klein onderhoud

Anne Teresa De Keersmaeker & Salva Sanchis

Rose

Van Markus Schleinzer, met Sandra Hüller, Caro Braun

Sandra Hüller (Toni Erdmann, Anatomie d’une chute, The zone of interest) staat garant voor spitante cinema. De Duitse actrice speelt een verminkte, wanhopige soldaat die zich in de 17e eeuw als man voordoet om niet voortdurend in problemen te raken. De ascetische filmstijl en sterke zwart-witfotografie zijn onverbiddelijk. → in de bioscoop

The meltdown

Van Manuela Martelli, met Maya O’Rourke, Maia Rae, Saskia Rosendahl

Met zo weinig mogelijk woorden zoveel mogelijk zeggen over een meisje dat haar onschuld verliest én het Chili van de jaren 1990: Manuela Martelli doet dat prima. Haar film haalde de Un Certain Regard-selectie in Cannes en geeft mee hoe vermisten en een doodgezwegen verleden blijven doorwegen. → in de bioscoop

Akira

Katsuhiro Ôtomo

In een dystopisch Neo-Tokio ontwikkelt een motorbendelid telekinetische gaven en krijgt de geheime diensten op zijn nek. De wervelen de mix van cyberpunk, maatschappijkritiek, brutaal geweld en stilistische vernieuwingen ontketende in 1988 een revolutie in de Japanse anime. Bioscopen zetten de 4K-restauratie van de animeklassieker op de affiche. → in de bioscoop

En ook Liam en Noel Gallagher geven hun eerste interview in 15 jaar in Oasis: don’t look back in anger Sandra Bullock en Nicole Kidman zijn lieve, moderne heksen. Of doen toch alsof in Practical magic 2 De docu Eat more trees pleit voor de verduurzaming van landbouw en herstel van bodem en biodiversiteit

Op 23 september is het 100 jaar geleden dat jazzsaxofonist John Coltrane werd geboren. Al zijn alle redenen goed om de superbe choreografie van Rosas op diens A Love Supreme te hernemen. A love supreme is het legendarische album van John Coltrane uit 1965, maar ook een danscreatie van Rosas waarvoor Anne Teresa De Keersmaeker samenwerkte met danser en choreograaf Salva Sanchis. In 2005 al herwerkten De Keersmaeker en Sanchis voor het eerst A Love Supreme als onderdeel van Raga for the rainy season. In 2017 werd het een geprezen avondvullende voorstelling. De integratie van de improvisatie die eigen is aan jazz speelt er een belangrijke rol. Wat dat betreft legden zowel Sanchis als De Keersmaeker trouwens een parcours af. “Toen mijn ervaringen met improvisatie in dans nog in de kinderschoenen stonden, deed jazz dat al tientallen jaren”, zegt Sanchis daarover. “Maar als danser zeggen dat je improviseert zou eigenlijk niets speciaals meer mogen zijn.” Ook bij De Keersmaeker zette jazz iets in beweging: “In de jaren 1980 maakte ik volledig uitgeschreven choreografieën. Maar door muzikanten die me Miles Davis en John Coltrane leerden kennen, raakte ik meer en meer geïnteresseerd in improvisatie als onderzoeksinstrument. Het idee om muziek in partituren vast te leggen is een hoofdzakelijk westerse aangelegenheid. Terwijl instant beslissingen nemen binnen een bepaalde structuur gewoon deel is van de definitie van muziek.”

Volgens Sanchis leende A love supreme zich uitstekend voor een danscreatie. “Luisteren naar de muziek levert eindeloze mogelijkheden op voor improvisatie. Het is één ontdekkingsproces. Coltrane benaderde dit stuk wel iets meer als een compositie, een geheel met vier delen, dat hij in één dag heeft gecreëerd. Een soort spirituele revelatie die hij presenteerde als een kleine opera.” De Keersmaeker: “In de jaren 1960 werd de hele kunstenscene

“Dit is een van de historische opnames uit de jazzgeschiedenis” beïnvloed door oosterse spiritualiteit. Coltrane komt uit een traditie van predikers. Hij bereidde A love supreme eerst voor, begon de creatie met een gedicht dat hij zelf schreef, en daarna nam hij het stuk in één dag op. Wat de partituur is voor de klassieke muziek, zijn sommige historische studio-opnames voor de jazz. Dit is een van de historische opnames uit de jazzgeschiedenis.” Tot slot bleek de beslissing om elk van de vier dansers aan één instrument te koppelen – de sax van Coltrane, de piano van McCoy Tyner, de bas van Jimmy Garrison en de drums van Elvin Jones – cruciaal in het maakproces. MICHAËL BELLON A love supreme van Salva Sanchis en Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas is van 16/9 tot 18/9 te zien in de Ancienne Belgique, abconcerts.be

Podium

In mijn wijk

ANTES DE…

Het BRIFF is in volle gang! Ontdek nog tot en met 12 september allerlei films in competitie, speciale focusprogramma’s, concerten in de BRIFF Village, en meer. Tot in de zalen of in de festivaltent op het De Brouckèreplein!

IN DE KIJKER THE INVITE

12.09

UGC De Brouckère 19:30 CLOSING CEREMONY

FRONTERA

09.09 UGC De Brouckère 20:45 11.09 UGC De Brouckère 13:00 IN AANWEZIGHEID VAN HET FILMTEAM

ARRESTED MEMORY

11.09 UGC De Brouckère 18:30 12.09 GALERIES 17:15 IN AANWEZIGHEID VAN HET FILMTEAM

FestiWHalll

Brussels Urban Sessions

Het cultureel centrum W:Halll en Cultuur1150 slaan de handen in elkaar voor FestiWHalll, dat het seizoen opent met activiteiten als circus, film en muziek, maar ook een repairca fé, foodtrucks en de presentatie van het lokale gemeenschapsnetwerk. Circus Katoen brengt het poëtische Grashopper, Cie Tea Tree het acrobatische Antes de en er is de audio-voor stelling Y a de la joie! in het Frans en Engels.

Leopold II zou het wellicht met soevereine argwaan gadegeslagen hebben, maar zijn geliefde Jubelpark vormt dit weekend opnieuw het majestueuze decor voor de Brussels Urban Sessions. Adrenaline is daarbij het codewoord, gierend door de lijven van een internationaal kransje BMX’ers, skaters, freerunners en andere waaghalzen. Voor deze vijfde editie neemt Couleur Café het muziekprogramma over.

→ 13/9, W:Hall

→ 11 > 13/9, Jubelpark, Brussel

Figures of Fascism and Antifascist Solidarities

Brussels Open Air Festival

Kaaitheater en P.A.R.T.S. trappen hun seizoen af met Figures of Fascism and Antifascist Solidarities, een driedaagse die met één been in de kunsten en met het andere in de geopoli tieke actualiteit staat. Drie dagen van performances, films, lezingen en debatten, met onder meer Anna Rispoli, Pirate Care, Dora García, Sarah Schulman en Bojana Cvejić.

Tijdens de derde editie van het Brussels Open Air Festival palmen dj’s, clubs en collectieven vijf openluchtlocaties in. Zo vergaderen 21AM en Bloody Louis aan Congres, ratelt Easydone met castagnetten op het Spanjeplein en laten Nashaz, Fatma Soundsystem en FEMMEBASS beats weergalmen aan de Vauxhall. La Fabriek en BIOME trekken naar het Jean Reyplein en Vostock parkeert zijn busje aan Poelaert.

→ 17 > 19/9, Kaaitheater, P.A.R.T.S.

→ 12/9, verschillende locaties

Democratie en media

Batayal zone

Het Democracy Forward Inspiration Festival buigt zich in deze woelige tijden over de toekomst van de democratie en de media. In het eerste deel gaat David Van Reybrouck in gesprek met Annabelle Van Nieuwenhuyse. In het tweede deel schuiven directeurs en CEO’s uit de media aan: Rosie Parkyn (The Guardian) Karen Donders (VRT), Thomas Leysen (Mediahuis), Erik Roddenhof (DPG Media).

Het jonge Antwerpse circuscollectief Cul de Bas legde zich aanvankelijk toe op de bascule en op jongleren, maar voegde daarna ook andere circusspecialiteiten en kunstvormen aan zijn palet toe. Het op locatie gespeelde Batayal zone is een acrobatische circusvoor stelling over moed, verzet en opkomen voor jezelf. Volg je de regels of ga je er tegenin?

Cul de Bas

→ 15/9, Bozar

→ Petanqueveld, Sint-Elisabethstraat, Haren

En ook

Het Theaterfestival selecteerde F*ck Lolita, een bewerking van Nabokovs klassieker (12/9, KVS)

Het Ear Eye Festival stouwt drie dagen vol dansworkshops en perfomances (10 > 13/9, De Markten)

In La noche de aparición gaat het over monsters onder je bed (11 & 12/9, RITCS Campus Kaai)

Spoken Word BXL & Slameke organiseren een Jam Poetik met speciale gasten (11/9, Pianofabriek)

Dansers kijken in Les echos de la rue naar het harde straatleven (11 & 12/9, Charleroi Danse/La Raffinerie)

Hoe groot de vraatzucht van de Kannibaal werkelijk was, maakt de docu Merckx duidelijk (17/9, De Zeyp)

THE SON AND THE SEA

10.09 UGC De Brouckère 21:00 11.09 GALERIES 19:00 IN AANWEZIGHEID VAN HET FILMTEAM

Meer info en tickets op briff.be

Uitgelicht

Gerenoveerd huis van Diongre in Jette uitzonderlijk te bezoeken

‘Binnen is het Withuis niet wit’

Niet alleen in Washington staat een beroemd wit huis. Ook Jette heeft een ‘Withuis’, dat honderd jaar na de bouw weer straalt zoals vroeger. Geïnteresseerden kunnen de gerenoveerde modernistische parel van Flageygebouw-architect Joseph Diongre uitzonderlijk en gedurende een beperkte periode bezoeken. door Michaël Bellon

9 september 2026 |

e restauratie- en renovatiewerkzaamheden aan het Withuis van architect Joseph Diongre zijn voltooid, na een lang, meerjarig traject dat het huis uit 1927 opnieuw dicht bij zijn oorspronkelijke staat van honderd jaar geleden bracht. Het huis op nummer 183 van de Charles Woestelaan werd gebouwd in opdracht van de politiek actieve schrijver en dichter Jef Mennekens, en is een belangrijke getuige van het Brusselse modernisme. Het ging om een totaalconcept dat architectuur, decoratie, meubilair en tuininrichting integreerde. Sinds 1985 staan het huis en het originele meubilair op de monumentenlijst. Bijna een eeuw lang, gedurende vier generaties, bleef het de thuisbasis van de familie Mennekens, tot aan het overlijden van dochter Daisy Maistriaux-Mennekens in 2018. Toen werd het te koop aangeboden, en sinds 2019 is het eigendom van de Brusselse cineast en kunstenaar Bernard Mulliez. Die oefende na zijn aankoop zeven jaar geduld om de restauratie tot een goed einde te brengen. De administratieve procedures namen al de helft van die tijd in beslag. Erfgoed Brussel volgde de restauratiewerken van nabij, waarvan de uitvoering in handen was van Goeminne Architects & Partners en Architectures Parallèles, die als opdracht hadden het werk van Diongre in ere te herstellen en in de mate van het mogelijke aan te passen aan de hedendaagse woonfuncties. Florence Doneux van Architectures Parallèles, dat vooral de erfgoedkant van de zaak behartigde, heeft het over een uniek project. “Een volledige renovatie van een modernistische woning van een architect als Diongre, waarvan ook het interieur en inboedel beschermd zijn, dat maak je niet vaak mee. De reden waarom het pand Withuis wordt genoemd – het lichte, gladde granito dat voor de gevel werd gebruikt – tref je in Brussel bijna nergens anders aan. Bovendien heeft de restauratie verrassend veel onvermoede kleuren van het origineel aan het licht gebracht, want binnenin was het Withuis helemaal niet zo wit.”

Wijnrode kozijnen

Wie vandaag langs het Withuis op de drukke Woestelaan passeert, ziet aan de gevel sowieso al een groot verschil met vroeger. De wijnrode kozijnen en balustrades bepalen nu nadrukkelijk het uitzicht. Het niet-originele groen is verdwenen. Veel onderzoek spitste zich dan ook toe op de polychromie: de kleuren van het originele ontwerp. Doneux: “We hadden geen precieze kennis van die 42

Het Withuis in Jette staat sinds 1985 op de monumentenlijst. Ook het interieur en de inboedel zijn beschermd.

kleuren. We beschikten over een document uit de jaren 1980, en de archieven en de herinneringen van de voormalige bewoners, maar die moesten geverifieerd worden. Zo was het gebruik van groen bij eerdere ingrepen het resultaat van foute aannames. Voor het historische kleuronderzoek van de verflagen hebben we de hulp van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimo-

verschillende kleuren hebben. De chassis van het Withuis waren dus rood. Veel onderdelen van het interieur die in de loop van de tijd wit werden geschilderd, waren dat oorspronkelijk niet. Het interieur combineert gele tinten met zwart. Achteraan tref je ook blauw aan. Bezoekers zullen een heel kleurengamma ontdekken.” Andere blikvangers zijn de lambrisering,

“De kleuren die je vandaag ziet zijn niet de smaak van de huidige eigenaar, maar wel de kleuren van honderd jaar geleden” Florence Doneux

Architectures Parallèles

nium (KIK) gekregen. De kleuren die je vandaag ziet zijn niet zomaar de smaak van de huidige eigenaar, maar wel de kleuren van honderd jaar geleden. Die zijn duidelijk een echo van het modernisme dat je ook elders in de gemeente aantrof, met name in de Cité Moderne, waar de chassis van de ramen ook

in een speciale structuurpleister die in zwang was van de jaren 1920 tot 1940, de originele deuren met glas-in-loodramen, gelakte multiplex panelen, en de badkamer en keuken die er opnieuw uitzien zoals honderd jaar geleden. “Enkele vakmensen hebben bepaalde technieken zoals voor de

Inzichten

structuurpleister en het gevelgranito opnieuw moeten aanleren”, weet Doneux. “Sommige specialisten begonnen er zelfs liever niet aan.” Wat de meubels betreft, staat er een vast ensemble rond de schouw, en ook enkele kasten die niet beschermd zijn, bleven bewaard. Originele tafels en stoelen zijn nog kortstondig te zien, maar zijn ergonomisch niet meer aan onze tijd aangepast. Aangezien ze het pand niet mogen verlaten, zullen meubels die niet meer worden gebruikt na de publieke openstelling bewaard worden in de kelder die daarvoor helemaal is uitgerust. De ramen kregen isolerend gelaagd glas, maar de meest ingrijpende verandering is de toevoeging van een kleine extra verdieping op het dak. Die heeft een teruggetrokken ligging, om het uitzicht van de oorspronkelijke gevel zo weinig mogelijk te verstoren. Florence Doneux: “Er stond op dat niveau al een volume dat toegang gaf tot het dak. Daarvan hebben we gebruikgemaakt om een kamer en een extra badkamer toe te voegen.”

Tijdelijk toegankelijk voor publiek

De oorspronkelijke eigenaar van dit bescheiden, maar opvallende huis was dus Jef Mennekens – schrijver, dichter, gemeente secretaris van Molenbeek en ook even kabinetschef van de liberale ministers Julius Hoste en Octave Dierckx. Brusselaar Diongre, enkele jaren later ook de architect van de Sint-Jan-de-Doperkerk, de Cité Diongre in Molenbeek, en natuurlijk het Flageygebouw, kreeg veel vrijheid van Mennekens en benaderde het ontwerp als een totaalkunstwerk. In 1943 werd Mennekens voor zijn huis doodgeschoten in onopgehelderde omstandigheden. Hij had drie kinderen. Zijn jongste dochter Daisy woonde nog lang in het huis, tot ze er op 102-jarige leeftijd stierf, waarna kleindochters Sylvia en Christiane Maistriaux het te koop zetten. Huidig eigenaar Mulliez houdt zich liever op de achtergrond en communiceert ook niet over de financiële kant van de zaak. Het huis zal voor privédoeleinden worden gebruikt, en binnenkort niet meer op regelmatige basis te bezoeken zijn. Naar aanleiding van de restauratie krijgt het publiek wel nog even de gelegenheid om het Withuis te bezichtigen. Zo geeft gidsenorganisatie Arkadia er van 19 september tot 22 november rondleidingen, en loopt er gelijktijdig een tentoonstelling gewijd aan de pioniers van de Belgische geometrische abstractie. Het gerenoveerde Withuis is van 19/9 tot 22/11 te bezoeken via Arkadia, arkadia.be

Wat weet acteur Tijmen Govaerts van het leven? Welke misvatting bestaat over jou? Dat ik niet kan lachen. Op welk vooroordeel betrap jij jezelf? Dat alle Nederlanders luid en vervelend zijn. Wat kun jij dat de meeste anderen niet kunnen? Een kip nadoen. In welk ander vak of beroep zou je ook top zijn? Sociaal werker. Welke andere naam zou je jezelf geven? Ik vind mijn eigen naam leuk, maar hij is onuitspreekbaar in elke andere taal dan het Nederlands. In het buitenland zeg ik soms dat ik Damon heet. Niet dat ik Damon de mooiste naam vind, maar ik heb nog niets gevonden dat dichter tegen de mijne aanleunt. Welke fout maak je keer op keer tijdens het creatieve proces? Denken dat iedereen meteen begrijpt wat ik wil doen. Waarop trakteer je jezelf af en toe? Na shows vind ik het heel lastig om geen merchandise te kopen. Welke lifehack verbeterde je leven? Een vide-poche bij mijn deur plaatsen. Zodra ik mijn appartement binnenkom, leg ik daar mijn sleutels, portefeuille, oortjes in. Sinds die schaal er staat, ben ik veel minder op zoek naar die spullen. Welk nutteloos feitje ken jij? Dat een octopus drie harten heeft. Naar waar zou je willen verhuizen? Een huis met een tuin. Omdat ik ernaar uitkijk planten te zien groeien en vogels te horen fluiten. Wie verdient het écht om ‘heilig’ verklaard te worden? Greta Thunberg. Wie is de bekendste persoon die je ooit sprak? Colin Firth. Welke wet zou je meteen invoeren? Dat elke minderjarige vluchteling die aankomt een paspoort krijgt. De versoepeling van de abortuswetgeving (gewoon luisteren naar de experten minister Verlinden!). Doe eens een gekke toekomstvoorspelling. AI gaat de wereld niet overnemen. Wat was er vroeger beter? Het is makkelijk om nieuwe muziek te leren kennen, maar ik mis de zoektocht: écht naar de radio luisteren of platen uitwisselen met vrienden.

• Tijmen Govaerts (1994) studeerde aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen en stond op de planken bij Zuidpool en Toneelhuis

• Hij acteerde in films als Kursk van Thomas Vinterberg, Girl van Lukas Dhont en Tori et Lokita van de broers Dardenne

• Bekend van tv-series als 1985, Twee zomers en Putain, en zit nu in het nieuwe seizoen van de assisenreeks De twaalf op VRT

Voor welke breed gebezigde uitvinding ben jij bijzonder dankbaar? De cinema. Wat is kunst? Iets wat me op een andere manier naar de werkelijkheid laat kijken. Welke levenswijsheid kreeg je van je ouders? Dat je moet gaan voor wat je echt wil. Welke levenswijsheid wordt overschat? Dat je door hard werken overal kunt komen. Welke zin mag op je doodsprentje? “Hey man, now you’re really living.” Typeer Brussel in drie woorden. Oneindige onvoorspelbare mogelijkheden. Welk cliché over Brussel stoort je het meest? Dat het een vuile stad is. (Al is het op sommige dagen lastig om dat cliché te weerleggen.) MICHAËL BELLON Seizoen 3 van De twaalf is vanaf 6/9 te zien op VRT Max 9 september 2026 |

The hang-out

Meezingen met Pommelien in de AB Elke week toont een Brusselse tiener zijn of haar favoriete plek in de stad. Deze keer neemt Frederique (10) BRUZZ mee naar de AB.

Hoe is het om in een lege AB te staan? Het lijkt groter en het is een beetje raar om hier zonder anderen te staan. Ook wel cool om op het podium te mogen, waar allerlei artiesten hebben gestaan.

Welke artiesten zag je al in de AB?

Baloji, Selah Sue, Gabriel Rios en Pommelien Thijs. En ook mijn broer.

Jouw broer?

Hij speelde trommel in de Afro Fanfare. Samen met mijn neef hebben we toen naar hem gezwaaid, maar hij zwaaide niet terug, want dat ging niet. Het was heel leuk om hem op het podium te zien.

Zou je zelf in de AB willen optreden?

Ja, later, als ik een groepje heb. Ik speel dan gitaar en misschien zing ik ook, maar niet als hoofdzanger.

Speel je al in een band?

Misschien wil ik met mijn vrienden een band beginnen. Met een vriendin hebben we al een naam: saganakinoedels. Noedels zijn mijn lievelingseten en saganaki dat van haar. Het is iets Grieks.

Hoelang speel je al elektrische gitaar?

Ik begin nu aan mijn vierde jaar. Ik was al geïnteresseerd in gitaar toen mijn broer zich inschreef voor drum. Hij zat toen in het derde leerjaar en ik in het eerste. Ik was nog te jong, dat wist ik niet en ik moest wachten.

Hoe heb je het concert van Pommelien Thijs beleefd? Ik zong mee met de liedjes, niet met allemaal, want sommige kende ik nog niet. Het zou leuk zijn als dat de hele dag zou kunnen, maar er moeten ook andere artiesten komen. Ik zou het wel nog eens willen meemaken. © SASKIA VANDERSTICHELE

Wat was het mooiste moment van het optreden? Tijdens het liedje ‘Atlas’ was de hele zaal echt hard aan het meezingen. De dag erna had ik een beetje keelpijn. MARJON UDO

Wil jij ook je favoriete plek tonen? Stuur een mailtje naar ket@bruzz.be.

PUBLIREPORTAGE

BRUSSELSE METRO VIERT 50e VERJAARDAG

IN SFEER VAN ‘76

Op 20 september 1976 staat heel Brussel op zijn kop. Na jarenlange werken in de hoofdstad kan de eerste metro eindelijk rijden. Bijna een miljoen mensen zijn van de partij. Een halve eeuw later viert de MIVB de 50ste verjaardag van haar metro met verrassingen, tentoonstellingen, verzamelkaarten en als kers op de taart een opendeurdag in stelplaats Jacques Brel.

FEEST OP DE TONEN VAN DE METRO

Brussel heeft net de warmste zomer van de eeuw achter de rug wanneer op 20 september ’76 in bijna een miljoen mensen de start van de metro vieren. Straattheater, concerten, markten: niemand wil dit missen. Als hoogtepunt brengt Toots Thielemans het nummer dat hij speciaal voor de inhuldiging heeft gecomponeerd: “Metro”. Ook koning Boudewijn is van de partij. Hij stapt als eerste in een metrostel in De Brouckère, richting Beaulieu. In elke gemeente stapt hij even uit om de burgemeester te begroeten. Daarna staat de menigte te dringen om de metrostellen zelf uit te proberen. In totaal worden die dag 16 stations en 11 kilometer metronet ingehuldigd.

50 JAAR LATER BARST FEEST OPNIEUW LOS

Vijftig jaar later maakt de metro volledig deel uit van het dagelijkse leven van de Brusselaars. Met bijna 5 miljard ritten in 50 jaar tijd is de metro uitgegroeid tot de ruggengraat van de mobiliteit

50 ans du métro - Publireportage.indd 3

NEEM KIJKJE ACHTER DE SCHERMEN

Als hoogtepunt van de festiviteiten opent stelplaats Jacques Brel op zondag 20 september haar deuren voor het grote publiek. Die datum is niet alleen de 50ste verjaardag van de Brusselse metro, maar ook autoloze zondag in Brussel. De stelplaats die sinds 2007 in gebruik is, brengt metro’s en bussen samen op in Brussel. Elke dag verplaatsen één locatie. De keuze voor deze plek is honderdduizenden reizigers zich niet toevallig, want dit jaar vieren we dankzij de metro snel, betrouwbaar en duurzaam door de stad. Om deze halve eeuw te vieren, en vooral om dat te doen met de reizigers die de Ontdek het volledige programmetro elke dag tot leven brengen, heeft ma voor de 50ste verjaardag op de MIVB een uitgebreid programma www.mivb.brussels. vol ontdekkingen, animaties en herinneringen samengesteld. Op het programma: speciale verzamelkaarten die in de stations worden uitgedeeld en waarmee unieke prijzen te winnen zijn, verrassingen op het net van 14 tot 20 september, tentoonstellingen, maar ook een quiz, nooit eerder vertoonde foto’s, anekdotes, video’s en podcasts.

ook 100 jaar bus in Brussel.

31/08/2026 08:49:56

Fubuki

Rekenpuzzel

Vul de cijfers 1 tot en met 9 in het rooster in, zodat het resultaat van de sommen klopt met de cijfers rechts en onderaan de kolommen. Elk getal mag maar één keer voorkomen. Het niveau van de puzzel kan variëren per editie.

Vul de witte vakjes met positieve gehele getallen zodat elke rij een kloppende som vormt met het doelgetal rechts of onder. Reken van links naar rechts en van boven naar beneden, zonder voorrang van × of ÷ (bij delen moet de uitkomst altijd een geheel getal vormen).

C N U

K P G C N V A W E H

P E

L M S P U E N E T D T A P

E L

Zelf een foto van een onverwacht stukje Brussel insturen? Mailen naar redactie@bruzz.be

E L

A G H H S H B N D R O R

U O G O U M D V D P

G B P E K T E K V P H

P C

E D H W

S M E R U R È R E

A U N N C B O G

W K A

C S V

N C È O S V E

P R E

E O

I N K U È P

S O

O M R G T G N D N G È

K N C L

L K

A N H B W G O G H B D È D H U U R K P K H E H W M W R H W T R A A B R A B R U U T I

L B

E L

L U C S

S N

P O H R V T D N V N G D N L B È

E G G H

B M R D B B A B C N U B O W D A P E L

R U

A love supreme 5x2 tickets, 07/09, AB

Mail: ‘Love’

I M T E

Again Forever

5x2 tickets, 23/09, Les Halles

Mail ‘Forever’ Antwoord De redactie van Knack, Evere

T E N S P E

7 9

2 3 4

+ 16 21

B U

Stuur het trefwoord, samen met je adres en telefoonnummer, naar win@bruzz.be

T D

U K E

T E

WIN TICKETS

M W K D L V H H E

S D O R B U

M R

— .

- 12

- — .

7 +

. 5 — . 3

28 20

P H S W D L E

De puzzels in dit magazine zijn intern ontwikkeld of gegenereerd met gebruik van toegestane tools en artificiële intelligentie. Elke gelijkenis met bestaande puzzels is toevallig.

13 R

De hoofdstad kent veel verborgen plekjes, onverwachte panorama-uitzichten, en onbekende maar daarom niet minder intrigerende panden en kantjes, ver weg van Manneken Pis, de Grote Markt en het Atomium. Zoals dit gebouw. Waar is deze foto genomen?

- — .

Oplossingen

▢ Crèche ▢ Herdenking ▢ Virtueel ▢ Sluiting ▢ Opening ▢ Kunstwerk ▢ Galerie ▢ Cultuurbarbaar ▢ Wipper ▢ Netel ▢ Buitenspeelruimte ▢ Handhaving

Verborgen Brussel

— .

Woordzoeker Zoek alle verborgen woorden in het raster van de speciale woordzoeker van BRUZZ. Streep de begrippen één voor één weg, dit kan in alle richtingen: horizontaal, verticaal, diagonaal, en van links naar rechts en andersom.

. x — .

Puzzel & wedstrijd

Startmoment Brussel - Samen Tegen Armoede 2026 vrijdag 23 oktober 2026 / BOP, Zaterdagplein 6 - Brussel / 13.30u

Hier woont Hassan. 56 jaar oud. Zijn auto is het enige dat hij nog heeft.

Campagne 2026

Wij zien je wel Dak- en thuisloosheid schenden meerdere mensenrechten. Dat kan en moet worden aangepakt! Daarom trekken we dit najaar opnieuw op pad met onze campagne. Wil je er meer over weten? Kom naar een van onze startmomenten. Ontdek waarom we dit jaar campagne voeren en wat jij kan doen. Ontmoet medestanders en ga met hernieuwde goesting naar huis. Ben je een doorwinterde actievoerder, een nieuwsgierige verkenner, een supporter van het eerste uur of een enthousiaste twijfelaar? Ons aanbod heeft voor ieder wat wils.