Totaalbeeld
BRAINPORT MONITOR 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
ROBUUST EN VEERKRACHTIG Inleiding van de monitor hierin verwerken, volgt nog
Robuust en Veerkrachtig De coronapandemie maakt dat deze 13e editie van de Brainport Monitor een bijzondere editie is. Een editie waarbij veel cijfers teruggrijpen op de situatie van Zuidoost-Brabant in pre-corona tijden. Uit deze cijfers blijkt dat Zuidoost-Brabant, waar het Brainport Eindhoven ecosysteem haar zwaartepunt heeft, een robuuste uitgangspositie heeft om met vertrouwen naar de toekomst te kijken. Met deze robuuste basis en haar focus op kennis en innovatie kan de regio voortbouwen op voldoende veerkracht om sterker uit de crisis te komen. De in het verleden ingeslagen weg om hier op in te zetten heeft al meermaals bewezen dat daar de essentiële bouwblokken zitten voor de toekomst.
Totaalbeeld De private R&D-uitgaven in Zuidoost-Brabant stegen naar het hoogste punt ooit, €2,4 mld. De regio is daarmee goed voor ruim een vijfde van de totale private R&D-uitgaven in Nederland (22,8%). Als percentage van het regionale BBP bedraagt de private R&D-uitgaven in ZO-Brabant 6,4%. De publiek-private R&D-uitgaven van de provincie Noord-Brabant bedraagt 3,0% van het bbp van de provincie. Daarmee is N-Brabant de enige provincie die de nationale doelstelling van het Rijk van 2,5% van het BBP haalt. Tevens groeit de regionale economie in 2019 voor het zevende jaar op rij en komt deze uit op 1,1% voor ZO-Brabant. Door de Coronacrisis slaat deze groei om in een krimp in het tweede kwartaal van 2020 tussen de 6% en 8%. Landelijk krimpt de economie met 9,3%. In 2019 telt ZO-Brabant bijna 2.600 meer bedrijven dan vorig jaar. Ruim een derde hiervan (35,2%) behoort tot een van de negen topsectoren. De grootste groep zijn vestigingen in de creatieve industrie (12,7%). Landelijk valt Zuidoost-Brabant vooral op vanwege het aantal HTSM vestigingen. 9,9% van de vestigingen in de regio behoort tot deze topsector terwijl dit landelijk 7,8% is. De regio telt 8.775 exporterende bedrijven, waarvan 36,6% tot een van de negen topsectoren behoort. Landelijk is dit aandeel 34,5%.
2 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Gezamenlijk exporteren zij voor €30,0 mld. aan goederen naar het buitenland. Met een aandeel van 11,8% is de regio de tweede grootste exporteur van goederen die voortkomen uit de topsectoren in Nederland. Het grootste aandeel hiervan komt voor van de export van HTSM goederen. In 2019 is dit €22,9 mld. Dit is 76,3% van de totale export van goederen uit de regio en komt neer op 35,3% van de totale Nederlandse export van goederen in de HTSM. De krapte op de arbeidsmarkt houdt in 2019 en 2020 aan en zorgt er voor dat het regionale werkloosheidspercentage in 2019 het laagste punt sinds 2003 bereikt (3,3%). In 2019 telt ZO-Brabant 411.000 werkzame personen, een bruto arbeidspercentage van 72,5% - het hoogste percentage sinds 2003. Met name personen in de leeftijdscategorie 15 tot 25 jaar (+2,4%-punt) is een toename van het aantal werkenden zichtbaar. Het aantal laag- (+1,3%-punt) en middelbaar-opgeleiden (+1,2%-punt) met een baan steeg procentueel harder dan het aantal hoogopgeleiden (+0,4%-punt). De stijging van het aantal werkenden in de regio is ook terug te zien in het aantal banen. In 2019 zijn er 10.179 banen (+2,4%) bijgekomen in ZO-Brabant, wat een totaal geeft van 436.686 banen. Van de bijgekomen banen is ruim de helft (5.277 banen) afkomstig uit de topsector HTSM. Inmiddels 11,6% van alle Nederlandse banen in de topsector HTSM te vinden in Zuidoost-Brabant. Naast de bruto arbeidsparticipatie en het aantal banen blijft ook het aantal vacatures stijgen in 2019. Regionaal is er een toename van 14.051 vacatures ten opzichte van 2018. Opvallend hierbij is, net zoals bij het aantal banen, de grote stijging binnen de tech en IT (+34,2% ten opzichte van 2018). Inmiddels behoort bijna een derde van de ontstane vacatures in Zuidoost-Brabant tot de tech en IT beroepsklassen.Ondanks Corona houdt de kapte voor met name tech en IT in de eerste helft van 2020 aan. In Zuidoost-Brabant kiezen 32.085 studenten voor een technologische studie in 2019. Dit is een stijging van 2,9% ten opzichte van 2018. Van alle landelijke technologie studenten studeert 9% in Zuidoost-Brabant. Van de technologie studenten in de regio studeert 28% op het mbo, 34% op het hbo en 38% op de universi-
teit. Deze verhoudingen zijn in het afgelopen decennium aanzienlijk veranderd. In 2009 kwam 44% van de technologie studenten van het mbo, 23% van het hbo en 33% van de universiteit. Er zijn steeds meer mensen in Zuidoost-Brabant gaan wonen én werken. In 2018 wonen en werken er 273.500 personen in ZO-Brabant. Dit betekent dat bijna driekwart (72,7%) van de mensen die in ZO-Brabant woont, ook in de regio werkt. Verder valt op dat de gemiddelde verkoopprijs van koopwoningen in Zuidoost-Brabant hoger ligt dan het gemiddelde in Brabant en Nederland. De verkoopprijzen zijn daardoor over het afgelopen decennium relatief minder hard gestegen dan landelijk en provinciaal. De prijzen in ZO-Brabant stegen met 10,1% terwijl deze landelijk (29,3%) en in Brabant (19,8%) harder stegen.
Naast deze samenvatting is er ook een volledig rapportage met ruim 30 statistieken. Deze is te vinden op www.brainporteindhoven.com/monitor
Brainport Eindhoven
Totaalbeeld in cijfers
Economische groei (2019)
1,1%
Private R&D uitgaven (2017)
2,4 MLD Aandeel Brainport Eindhoven in Nederland Patentaanvragen (2019)
Innovatie, technologie en ondernemen Bruto regionaal product Vestigingen HTSM Totale exportwaarde Private R&D uitgaven Patentaanvragen Talent Inwoners Techniek studenten HTSM banen Internationale studenten Internationale tech studenten Leef- en vestigingsklimaat Passagiers Eindhoven Airport
3.757 Export HTSM (2019)
22,9 MLD Banen in de HTSM (2019) 0%
3 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
10%
20%
30%
40%
50%
60%
72.868
Innovatie, technologie en ondernemen “Wat we zien is dat dit soort ecosystemen, met innovatie en vernieuwing, de pilaar is onder onze toekomstige welvaart. Waarin je samen innoveert en mondiaal echt iets heel bijzonders doet zoals hier�. Min. Wiebes tijdens bezoek bij ASML (GroeiCast 3, 2020)
4 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Innovatie
Top 10 Private R&D-uitgaven (in mln. euro’s, naar bedrijf, 2019)
RUIM 6% VAN HET BBP IN ZUIDOOST-BRABANT GAAT NAAR R&D In 2017 geeft het bedrijfsleven van Brainport Eindhoven ruim €2,4 mld. uit aan research & development (R&D), een toename van €220 miljoen (+10%) ten opzichte van 2016. Het bedrijfsleven in de regio is goed voor ruim een vijfde van de totale private R&D-uitgaven in Nederland (23%). Als percentage van het BBP bedraagt de private R&D-uitgaven in Zuidoost-Brabant 6,4%. Dit is ruim boven de (nationale) R&D-doelstelling van het Rijk, die stelt dat 2,5% van het BBP besteed moet worden aan publieke en private R&D.
ASML Philips KPN Janssen pharmaceutical DSM NXP Semiconductors DAF VDL Groep Thales Nederland Rijk Zwaan
In de Brainport regio geeft ASML het meeste uit aan R&D. In 2019 is dit €1.359 miljoen. Met €733 mln. aan R&D wordt ASML gevolgd door Royal Philips (+4,4% t.o.v. 2018). In de top 10 bedrijven staan vijf bedrijven uit de Brainport Eindhoven regio. Met ASML, Philips, NXP (€204 mln.), DAF (€165 mln.) en VDL (€157 mln.) staan vijf bedrijven uit Brainport Eindhoven in de top 10.
€0
€ 400
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
€ 800
€ 1.000 € 1.200 € 1.400
Signify
Philips
1542
656
CNH Industrial
NXP
250
DSM
Airbus
343 ASML
340
Unilever
209
351
530 5 |
€ 600
Top 8 bedrijven in patentaanvragen in Nederland 2019
BRAINPORT BEDRIJVEN VRAGEN GEZAMELIJK BIJNA 2.900 OCTROOIEN AAN In de top 8 van Nederlandse patentaanvragers staan vier bedrijven uit Brainport Eindhoven. Philips, Signify, NXP en ASML hebben in 2019 gezamenlijk 2.889 octrooiaanvragen gedaan. Deze vier bedrijven zijn samen goed voor 77% van de aanvragen uit de provincie Noord-Brabant en voor 42% van de totale Nederlandse patentaanvragen.
€ 200
Economische groei NA ZEVEN JAAR ECONOMISCHE GROEI IN 2019 KOMT KRIMP DOOR CORONA
Economische groei (BRP volumemutaties) 10% 10%
8%
8%
6% 6%
In 2019 groeit de economie voor het zevende jaar op rij en komt deze uit op 1,1% voor Zuidoost-Brabant. Ook in het eerste kwartaal van 2020 groeit de economie, maar beperkt deze zich tot een groei van 0% tot 1%. Landelijk krimpt de economie in het eerste kwartaal van 2020 met 0,2%. Door de Coronacrisis slaat de regionale groei in het tweede kwartaal om in een krimpvan 6% tot 8%. Landelijk krimpt de economie in het tweede kwartaal met 9,3%.
4% 4% 2% 2% 0% 0%
-2%
-2%
2009 2010 2011
2009
2010
2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019*
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
-4%
-4% -6% -6% -8% -10% -8%
Over de afgelopen tien jaar groeide de regionale economie met gemiddeld 2,4% per jaar ten opzichte van een gemiddelde nationale groei van gemiddeld 1,0% per jaar. In die periode groeit de economie in Amsterdam het hardst (2,7%). In Utrecht groeit de economie met 1,3%, in Rotterdam met 0,7% en in Den Haag krimpt de economische over de afgelopen tien jaar met 0,2%. In 2019 telt de regio Utrecht de grootste economische groei (4,7%). Dit wordt echter voor een belangrijk deel veroorzaakt door een gemeentelijke herindeling.
Zuidoost Brabant
Nederland
Economische groei
(vijf economisch grootste regio’s) 5,0% 4,0% 3,0% 2,0% 1,0%
Het bruto binnenlands product (bbp) is een maat voor de omvang van de economie. De verandering van het volume van het bruto binnenlands product in een bepaalde tijdsperiode is een maat voor de groei (of krimp) van de economie.
0,0% -1,0% Zuidoost Brabant
Regio Amsterdam 2019
6 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Regio Utrecht
Regio Rotterdam
2009-2019
Q1
Q2
2018* 2019* 2020** 2020**
Regio Den Haag
Sectorale specialisatiegraad ZUIDOOST-BRABANT KENT STERKE SPECIALISATIE IN SECTOR INDUSTRIE
Sectorale specialisatiegraad ZO-Brabant (bruto toegevoegde waarde, 2017) Industrie Specialistische zakelijke diensten Verhuur en overige zakelijke diensten
De specialisatiegraad van Zuidoost-Brabant geeft een goed beeld van het economische profiel van de regio. Vergeleken met Nederland als geheel is Brainport Eindhoven sterk gespecialiseerd in de sector industrie, een relatief sterk conjunctuurgevoelige sector. Dit maakt de regio Zuidoost-Brabant gevoelig voor schommelingen in de conjunctuur. Naast de industrie is de Zuidoost-Brabant gespecialiseerd in (specialistische) zakelijke diensten. De 202% betekent dus dat de regionale economie ruim twee keer zoveel industrie kent dan gemiddeld, en daarmee sterk op deze sector drijft.
Landbouw, bosbouw en visserij Verhuur en handel van onroerend goed Onderwijs Handel Bouwnijverheid Informatie en communicatie Gezondheids- en welzijnszorg
De specialisatiegraad geeft aan of een sector in een regio meer of minder dan gemiddeld bruto waarde toevoegt in vergelijking met een andere regio. Het regionale aandeel van de bruto toegevoegde waarde in een sector wordt afgezet tegen het nationale aandeel van die sector. Als het aandeel in de sector op regionaal niveau hetzelfde is als op nationaal niveau dan is de specialisatiegraad 1 (100%). Is het regionale aandeel lager, dan is de score lager dan 1 (ondervertegenwoordiging) en bij een hoger aandeel is de specialisatiegraad hoger dan 1 (oververtegenwoordiging).
Overige dienstverlening Cultuur, sport en recreatie FinanciĂŤle dienstverlening Horeca Openbaar bestuur en overheidsdiensten Vervoer en opslag Huishoudens Delfstoffenwinning
0%
7 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
50%
100%
150%
200%
250%
Aantal vestigingen & starters
Vestigingen topsectoren (als percentage van totaal aantal vestigingen, 2019) Creatieve industrie HTSM
RUIM EEN DERDE VAN DE VESTIGINGEN IN ZUIDOOST-BRABANT BEHOREN TOT TOPSECTOR
Agri & Food Logistiek Life Sciences & Health
In 2019 telt Zuidoost-Brabant 73.600 bedrijfsvestigingen, bijna 2.600 meer dan in het jaar daarvoor. Ruim 35%, 27.000 bedrijven, hiervan behoren tot een van de negen topsectoren. Landelijk is dit aandeel 39%. Met 9.400 bedrijfsvestigingen in de Creatieve industrie is dit de grootste groep (13%). Dit is ook landelijk het geval (15%). Het grootste verschil tussen de regionale en landelijke verdeling zit in de topsector HTSM. Zo’n 7.300 bedrijfsvestigingen (10%) behoren tot deze topsector terwijl dit landelijk iets minder dan 8% is.
Chemie Energie Tuinbouw Water 0%
4%
6%
Zuidoost-Brabant
VOORAL MEER STARTERS IN CREATIEVE INDUSTRIE, AGRI & FOOD EN LOGISTIEK In Zuidoost-Brabant zijn er 8.635 starters in 2019. Hiervan behoort bijna een derde (32%) tot een van de negen topsectoren, landelijk is dit 31%. In 2019 zijn er in Brainport 1.069 starters in de Creatieve industrie, 610 in Agri & Food en 526 in HTSM. Dat is een aandeel van respectievelijk 12%, 7% en 7% van het totaal aantal regionale starters. Landelijk is een soortgelijke top 3 te zien: Creatieve industrie (12%), Agri & Food (7%) en HTSM (6%). Ten opzichte van Nederland kent Zuidoost-Brabant vooral meer starters in de Agri & Food en HTSM.
2%
8%
10%
12%
14%
16%
Nederland
Starters naar topsector (als percentage van totaal aantal starters, 2019) Creatieve industrie Agri & Food HTSM Logistiek Water Tuinbouw Life Sciences & Health Energie Chemie 0%
2%
4%
6%
Zuidoost-Brabant
8 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
8%
10% Nederland
12%
14%
16%
18%
Internationale handel ZUIDOOST-BRABANT HOGER PERCENTAGE EXPORTERENDE VESTIGINGEN
Exporterende vestigingen (als percentage van totaal aantal vestigingen) 14% 12% 10%
In 2019 telt Zuidoost-Brabant 8.775 exporterende bedrijven, 5,7% meer dan het jaar ervoor. 6,0% van de exporterende vestigingen in Nederland is gevestigd in Zuidoost-Brabant. Als percentage van het totaal aantal bedrijfsvestigingen telt de regio met 12% van alle bedrijven meer exporteurs dan gemiddeld in Nederland (9%).
8% 6% 4% 2% 0% 2009
2010
2012
2013
2014
Zuidoost-Brabant
HTSM GROOTSTE AANDEEL EXPORT UIT BRAINPORT De topsectoren in Zuidoost-Brabant exporteren in 2019 voor €30,0 mld. aan goederen naar het buitenland. De landelijke export bedraagt €255,0 mld. Met een aandeel van 12% is de regio Eindhoven, na Rotterdam, de grootste exporteur van goederen die voortkomen uit de topsectoren. Van de topsectoren in Zuidoost-Brabant exporteert de HTSM sector het meest. In 2019 is deze sector goed voor €22,9 mld. Dit is 76,3% van de totale export van goederen uit de regio en komt neer op 35,3% van de totale Nederlandse export van goederen in de HTSM.
2011
2015
2016
2017
2018
2019
Nederland
Goederenexport naar topsector Zuidoost-Brabant (in miljoenen euro’s, 2019) € 25.000
€ 22.931
€ 20.000 € 15.000 € 10.000 € 5.000
€ 2.722
€ 507
€ 477
€ 443
€ 47
Energie
Chemie
Creatieve industrie
€0 HTSM
9 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Agri & Food Logistiek
Talent: De brandstof voor onze technologische motor “We don’t have to protect jobs. We have to protect people.” Yuval Noah Harari op World Economic Forum Annual Meeting, Davos 2020
10 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Beroepsbevolking BRUTO ARBEIDSPARTICIPATIE NEEMT STERK TOE IN ZUIDOOST-BRABANT
Bruto arbeidsparticipatie (in mln. euro’s, naar bedrijf, 2019) 110% 108% 106% 104% 102%
In 2019 telt Zuidoost-Brabant 411.000 werkzame personen en 14.000 werklozen. Met een beroepsgeschikte bevolking van 586.000 personen, komt de bruto arbeidsparticipatie daarmee op bijna 73%. De hoogste toename in 10 jaar. Deze is met name voor personen in de leeftijdscategorie 15 tot 25 jaar toegenomen (+2,4%-punt). Onder laag- (+1,3%-punt) en middelbaaropgeleiden (+1,2%punt) steeg de bruto participatie harder dan onder hoogopgeleiden (+0,4%-punt).
100% 98% 96% 94% 2009
2010
2011
2012
2013
Zuidoost-Brabant
Voor het vijfde jaar op rij daalt het werkloosheidspercentage. De sterke daling die in 2015 werd ingezet vlakt echter af. In 2019 telt de regio 1.000 minder werklozen dan het jaar ervoor en komt het werkloosheidspercentage uit op 3,3%. Landelijk is dit 3,4%. Van de 14.000 werklozen in de regio zijn er 5.000 laagopgeleid (5,5% van de laagopgeleide beroepsbevolking), 6.000 middelbaar opgeleid (3,1% van de middelbaar opgeleide beroepsbevolking) en 3.000 hoogopgeleid (2,2% van de hoogopgeleide beroepsbevolking). Vergelijkbaar met de nationale cijfers ligt het werkloosheidspercentage voor laagopgeleiden (5,8%) en middelbaar opgeleiden (3,3%) in de regio lager. Voor hoogopgeleiden is het regionale werkloosheidspercentage gelijk aan dat van Nederland (2,2%).
Werkloosheidspercentage (2019)
2014
2015
2016
2017
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
2019
Nederland
Werkloosheidspercentage (Zuidoost-Brabant, 2019)
3,3%
2,2%
Zuidoost-Brabant
Hoogopgeleiden
3,4%
3,1%
Nederland
Middelbaaropgeleiden
5,5% 11 |
2018
Laagopgeleiden
Banen
Banen HTSM (2009 = 100)
DE TOPSECTOR HTSM IS VERANTWOORDELIJK VOOR DE HELFT VAN DE TOTALE BANENGROEI IN ZUIDOOST-BRABANT
150%
In 2019 zijn er 10.179 banen bijgekomen in Zuidoost-Brabant, wat een totaal geeft van 436.686 banen. Van de 10.179 extra banen is ruim de helft (5.277 banen) afkomstig uit de topsector HTSM. Het aantal banen in topsector HTSM is met bijna 8% gegroeid t.o.v. 2018 tot een totaal van 72.868 HTSM banen in Zuidoost-Brabant. Landelijk steeg het aantal banen in de HTSM met bjina 4%. In 2019 is 12% van alle banen in de HTSM in Nederland te vinden in ZuidoostBrabant.
130%
140%
120% 110% 100% 90% 2009 2010 2011
BANENGROEI IN DE CREATIEVE INDUSTRIE NEEMT WAT AF MAAR BLIJFT ZICH VOORTZETTEN In 2019 zijn er in Zuidoost-Brabant 301 banen bijgekomen in de Creatieve industrie. Een stijging van bijna 3%, wat een totaal geeft van 12.043 banen. In Nederland steeg het aantal banen in de Creatieve industrie met 5% tot 300.439 banen. In 2019 is 4% van alle banen in de topsector Creatieve industrie in Nederland te vinden in Zuidoost-Brabant.
2012
2013
2014
2015
Zuidoost-Brabant
2016 2017
2018 2019
Nederland
Banen Creatieve Industrie (2009 = 100) 150% 140% 130% 120% 110% 100% 90% 2009 2010 2011
2012
2013
Zuidoost-Brabant
12 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
2014
2015
2016 2017 Nederland
2018 2019
Vacatures
Ontstane vacatures (2013=100) 400%
BIJNA 30% VAN DE VACATURES BEHOORT TOT DE TECH- EN IT BEROEPSKLASSEN
350% 300%
Het aantal ontstane vacatures is in Brainport Eindhoven in 2019 met ruim 14.000 vacatures toegenomen ten opzichte van 2018. Deze toename van 26% is flink hoger dan de landelijke groei van 6%. In totaal zijn er in 2019 ruim 68.000 vacatures online gepubliceerd in de regio. Met name het aantal techen IT vacatures is regionaal hard toegenomen. Met een totaal van ruim 20.000 tech- en IT vacatures in 2019 behoort bijna 30% van de vacatures in Brainport Eindhoven tot de tech- en IT beroepsklassen. In 2013 was dit nog 23%. Landelijk ontstaat er een ander beeld. Daar waar landelijk in 2013 nog 24% van de ontstane vacatures gericht op de tech- en IT beroepsklassen was is dit in 2019 teruggelopen naar 20%. Aandeel tech en IT vacatures van totaal aantal vacatures (2009 = 100) Zuidoost-Brabant
Nederland
250% 200% 150% 100% 2013
2014
2015
Nederland
2016
2017
2018
2019
Zuidoost-Brabant
Ontstane tech- en IT vacatures (2013=100) 400% 350%
20%
30%
300% 250%
70%
200%
80%
150% 100%
Tech en IT
Overig
2013
2014
2015
Nederland
13 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
2016
2017
2018
Zuidoost-Brabant
2019
Technologie onderwijs
Technologie studenten (aantal technologie studenten in Zuidoost-Brabant, naar onderwijsniveau) 12.000
DUIDELIJKE VERSCHUIVING ONDERWIJSNIVEAU VAN TECHNOLOGIE STUDENTEN ZICHTBAAR OVER HET AFGELOPEN DECENNIUM In Zuidoost-Brabant kiezen 32.085 studenten voor een technologische studie in 2019. Dit is een stijging van 2,9% ten opzichte van 2018. Van alle landelijke technologie studenten studeert 9% in Zuidoost-Brabant. Van de technologie studenten in de regio studeert 28% op het mbo, 34% op het hbo en 38% op de universiteit. Deze verhoudingen zijn in het afgelopen decnnium aanzienlijk veranderd. In 2009 kwam 44% van de technologie studenten van het mbo, 23% van het hbo en 33% van de universiteit.
10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 2009
2010
2011
2012
2013 MBO
EEN DERDE VAN DE MEISJES EN HELFT VAN DE JONGENS KIEST VOOR TECHNIEK OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS
2014 HBO
2015
2016
2017
2018
WO
Technologie scholieren (als percentage van totaal aantal meisjes / jongens met een technologisch profiel, 2019)
Meisjes
Van de 8.232 meisjes op het voortgezet onderwijs in Zuidoost-Brabant kiest 39% in 2019 voor een technologisch profiel. Van deze 3.201 meisjes is 58% scholier op het vwo, 35% op de havo en 7% op het vmbo. Voor de jongens geldt dat 50% voor technologie kiest. 39% van de 3.983 jongens doet dit op het vwo, 29% op de havo en 32% op het vmbo.
Jongens
7% 32%
39% 35% 57% 29%
vmbo
14 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
2019
havo
vwo
vmbo
havo
vwo
Internationale studenten Internationale studenten (Noord-Brabant, 2019)
AANTAL INTERNATIONALE STUDENTEN IN 10 JAAR TIJD VERDUBBELD
14.000
In 2019 telt de provincie Noord-Brabant 11.779 internationale studenten. Dit is ruim 11% meer dan in 2018. Van deze studenten volgen 9.218 studenten een bachelor en 2.561 studenten een master.
12.000 10.000 8.000
In 2019 zijn er 3.667 internationale technologie studenten in de provincie Noord-Brabant. Dit is 24% van alle internationale technologie studenten in Nederland. In lijn met voorgaande jaren komen de meeste internationale studenten uit Duitsland. In 2019 telt de provincie Noord-Brabant 3.321 Duitse studenten, waarvan 405 een technische studie doen. De grootste groep internationale technologie studenten komt in 2019, net als vorig jaar, uit Bulgarije. 538 Bulgaarse studenten studeren technologie in Brabant, wat neerkomt op 45% van het totaal aantal Bulgaarse studenten. In de top 8 herkomstlanden kent India het hoogste aandeel technologie studenten, 75% (331 studenten). Ook voor China (49%) en Roemenië (49%) ligt dit aandeel vrij hoog.
6.000 4.000 2.000 0 2009
2010
2011
2012
2013 Bachelor
2014
2015
2016
2017
2018
2019
Master
Top 8 herkomstlanden (Noord-Brabant, 2019)
Duitsland
3.321 studenten 12% in technologie
Duitsland
3.321 studenten 12% in technologie
15 |
Bulgarije
1.188 studenten 45% in technologie
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Roemenië
675 studenten 49% in technologie
Italië
504 studenten 28% in technologie
India
440 studenten 75% in technologie
Bulgarije
1.188 studenten 45% in technologie
China
432 studenten 49% in technologie
Roemenië
675 studenten 49% in technologie
België
411 studenten 11% in technologie
Italië
504 studenten 28% in technologie
Frankrijk
365 studenten 9% in technologie
Indi
440 stud 75% in tech
Leef- en vestigings klimaat “[De] Brainport is goed gepositioneerd in de ‘nieuwe economie’ waarin principes van kennis, geografische locatie (agglomeratie) en duurzaamheid structurerend zijn, als wel die het belang van mensen en regio’s benadrukt, met haar sterke kwaliteiten in het vestigingsklimaat én de netwerkpositie. Maar dit brengt wel nieuwe opgaven met zich mee.” Otto Raspe, Hoofd Rabo-Research Nederland Regio’s en Thema’s, 2020
16 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Inkomende pendel DALING AANTAL WERKNEMERS IN ZUIDOOST-BRABANT VANUIT LIMBURG Van alle werknemers in Zuidoost-Brabant, woont in 2018 64% ook in Zuidoost-Brabant. Ten opzichte van 2017 is er een daling van het aantal inwoners uit Limburg die werken in de Zuidoost-Brabant. Van de 33 gemeenten die Limburg telt, zijn er uit 16 gemeenten minder mensen komen werken in de regio ten opzichte van het jaar 2017. Voor 8 gemeenten blijft het aantal gelijk en in 9 gemeenten stijgt het aantal pendelaars. Gemeenten waar veel inkomende pendel vandaan komen zijn Tilburg (9.300), Meierijstad (6.800), ‘s-Hertogenbosch (6.100) en Weert (5.400). 58% van alle Nederlandse gemeenten huisvest inwoners die werkzaam zijn in Zuidoost-Brabant.
Inkomende pendel (werknemers in Brainport Eindhoven naar woonregio, 2018)
1% 15,
Woont en werkt in Zuidoost-Brabant Woont buiten Zuidoost-Brabant in Zuidoost Nederland
20,6% 64,
3%
17 |
Woont buiten Zuidoost-Nederland
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Aantal banen - naar woonregio, 2016 5000
1000 0
Wonen
Gemiddelde verkoopprijzen bestaande koopwoningen (2009 = 100) 140%
GEMIDDELDE VERKOOPPRIJS KOOPWONING IN ZUIDOOSTBRABANT STIJGT MINDER HARD DAN LANDELIJK EN PROVINCIAAL
130%
De gemiddelde verkoopprijs van een bestaande koopwoning is in Zuidoost-Brabant €333.498. Hiermee zijn de huizen in de regio gemiddeld genomen duurder dan elders in Noord-Brabant (€310.254) en Nederland (€307.978). In het afgelopen decennium zijn de verkooprijzen in Zuidoost-Brabant minder hard gestegen dan in de rest van het land. Zo stegen de prijzen in ZuidoostBrabant met 10%. Landelijk steeg dit met 29% en in Brabant steeg de verkoopprijs van bestaande koopwoningen met bijna 20% in de afgelopen 10 jaar.
110%
120%
100% 90% 80% 70% 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 Zuidoost-Brabant
Noord-Brabant
Nederland
HUURPRIJZEN IN EERSTE HALFJAAR VAN 2020 GEDAALD IN ZUIDOOST-BRABANT In het eerste halfjaar van 2020 zijn de huurprijzen in Eindhoven, Helmond en Veldhoven ten opzichte van het laatste half jaar van 2019 met gemiddeld 3% gedaald. Dit is de eerste daling sinds Q3/4 in 2014. De gemiddelde huurprijs per vierkante meter per maand in N-Brabant is het hoogst in Breda (€14,81). Daarna in Eindhoven (€14,44), Den Bosch (€14,29), Tilburg (€13,24), Veldhoven (€13,15) en Helmond (€9,91). Landelijk is de gemiddelde huurprijs €16,73. In Noord-Brabant ligt deze met €13,23 per maand wat lager.
Gemiddelde huurprijzen (per vierkante meter per maand) € 17,95 € 16,95 € 15,95 € 14,95 € 13,95 € 12,95 € 11,95 € 10,95 € 9,95
2010
2011
2012
2013
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
2015
2016
2017
Noord-Brabant
2018
2019
Nederland
Q1/2
Q1/2
Q3/4
Q1/2
Q3/4
Q1/2
Q3/4
Q1/2
Q3/4
Q1/2
Q3/4
Q1/2
2014
Eindhoven, Helmond en Veldhoven
18 |
Q3/4
Q1/2
Q3/4
Q1/2
Q3/4
Q1/2
Q3/4
Q1/2
Q3/4
€ 8,95
2020
Special: Corona “Veel mensen zullen het gevoel herkennen dat we de laatste weken in een achtbaan zitten die steeds harder lijkt te gaan rijden, want de maatregelen die hier en elders worden getroffen zijn ongekend voor een land in vredestijd� Minister-president Mark Rutte in TV-toespraak, 16 maart 2020
19 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Arbeidsmarkt OOK IN EERSTE HELFT 2020 BLIJFT KRAPTE AANHOUDEN IN ARBEIDSMARKTREGIO ZUIDOOST-BRABANT De Spanningsindicator Arbeidsmarkt is het aantal openstaande vacatures gedeeld door het aantal personen met een WW-uitkering met een verstreken WW-duur van minder dan een half jaar. Dit wordt gebruikt als benadering van de openstaande vraag en direct beschikbaar aanbod. De spanningsindicator kan een getal opleveren tussen 0 en oneindig. Hoe hoger het getal, hoe hoger de spanning op de arbeidsmarkt voor werkgevers. Bij een indicator van 0 is de arbeidsmarkt zeer ruim, want er zijn geen openstaande vacatures en wel kortdurend werklozen. Bij veel openstaande vacatures ten opzichte van het aantal kortdurend werklozen is de arbeidsmarkt zeer krap.
Ontwikkeling spanningsindicator arbeidsmarkt (Totaal alle beroepen – 4e kwartaal 2019)
20 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Ontwikkeling spanningsindicator arbeidsmarkt (Totaal alle beroepen – 1e kwartaal 2020)
Ontwikkeling spanningsindicator arbeidsmarkt (Totaal alle beroepen - 2e kwartaal 2020)
Economische groei IN EEN AANTAL REGIO’S GROEIDE DE ECONOMIE IN HET 1E KWARTAAL VAN 2020 NOG, MAAR DOOR DE CORONACRISIS WAS IN HET 2E KWARTAAL OVERAL ECONOMISCHE KRIMP
Het grootst was deze in Haarlemmermeer. Deze gemeente is voor een groot deel afhankelijk van de luchtvaart en de daaraan gerelateerde dienstverlening. Ook in Amsterdam, IJmond, Haarlem, Zuid-Limburg en Midden-Noord-Brabant kromp de economie. In al deze regio’s hebben de horeca en de zorg een belangrijk aandeel in de krimp. Andere be-
Economische groei (1e kwartaal 2020)
Economische groei (2e kwartaal 2020)
Groei/krimp t.o.v. een jaar eerder 2% krimp of meer
12 tot 14% krimp
0 tot 1% krimp
10 tot 12% krimp
1% groei of meer
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Krimp t.o.v. een jaar eerder 14% krimp of meer
1 tot 2% krimp 0 tot 1% groei
21 |
drijfstakken die een substantieel effect hadden op de krimp in deze regio’s zijn de reisbemiddeling (Amsterdam en Haarlem), cultuur (Amsterdam), industrie (Zuid-Limburg en IJmond) en de uitzendbranche (Midden Noord-Brabant). In ZO-Brabant groeide de economie in Q1 2020 nog tussen de 0-1%, in Q2 2020 is er sprake van een krimp van 6-8%.
8 tot 10% krimp 6 tot 8% krimp Minder dan 6% krimp
NOW 1.0-REGELING 6444 BEDRIJVEN IN REGIO MAKEN GEBRUIK VAN NOW 1.0 REGELING Sinds de NOW-regeling op 6 april van start ging is er €7,9 miljard toegekend aan 139.399 bedrijven in Nederland. 4,3% van dit bedrag (€343.081.307) kwam terecht bij 6.444 bedrijven in Zuidoost-Brabant. Het grootste deel hiervan werd aangevraagd in de gemeente Eindhoven (45%), Helmond (14%) en Son en Breugel (6%). Het aantal toekenningen varieert zeer sterk tussen regio’s, vooral omdat de hoofdvestigingen van bedrijven in Nederland geografische clusters vormen. Regio Amsterdam was goed voor €1.753 mln. Bedrijven in de regio Utrecht kregen €643,5 mln. uitgekeerd en in de regio Rotterdam €485,6 mln. Het totaal voorgeschoten bedrag per werkende is in de regio Amsterdam het hoogst (€2366). Daarna komen Utrecht (€891) en Zuidoost-Brabant (€835).
1000 > euro 800 - 1000 euro 600 - 800 euro 400 - 600 euro < 400 euro 22 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Mobiliteit LOCKDOWN (EN CARNAVAL) DUIDELIJK ZICHTBAAR IN WOON-WERKVERKEER Naast de economische gevolgen van de coronacrisis heeft de pandemie en de daarmee samenhangende maatregelen ook geleid tot veranderingen op het gebied van mobiliteit. Dit jaar viel de carnaval in het weekend van week 8 en de eerste dagen van week 9. In week 9 werd er 22% minder gereisd t.o.v. week 8. In week 10 kwamen speciale maatregelen voor N-Brabant om verspreiding tegen te gaan en in week 11 werd een oproep gedaan tot landelijk thuiswerken.
Aantal passagiers (Eindhoven Airport) 700.000 600.000 500.000 400.000 300.000 200.000 100.000 0 januari
Tijdens de ‘piek’ van de lockdown in week 13 nam het verkeer van en naar werk in de provincie Noord-Brabant met 43% af. In week 25 werd het reisadvies voor veel Europese landen versoepeld en sinds week 27 kunnen de campings en vakantieparken weer open.
februari
maart 2019
april 2020
Woon-werkverkeer MINDER DAN TIENDE VAN AANTAL VLIEGTUIGPASSAGIERS VANAF EINDHOVEN AIRPORT IN JUNI 2020 In juni 2020 reizen 46.774 passagiers via Eindhoven Airport. Dit is 93% minder dan in juni 2019 en komt neer op 610.874 minder passagiers. In april was het aantal passagiers met 7.732 het laagst. Dit is slechts 1% van het aantal passagiers dat via Eindhoven Airport vloog in april 2019.
(van 15 februari t/m 5 juli 2020 – Week 7 = 100) 110% 100% 90% 80% 70%
Het aantal vluchten nam in april 2020 af naar 148. Dit is slechts 4% van het aantal vluchten in april 2019. In juni is het aantal vluchten weer iets bijgetrokken naar 565. Nog altijd 85% minder dan in juni 2019.
60% 50%
Nederland
23 |
Brainport monitor 2020 - SAMENVATTING - 13E EDITIE
Noord-Brabant
mei
juni
Colofon Redactie Brainport Development NV Bronnen Arbeidsmarktinzicht.nl, CBS, European Patent Office, Google Mobiliteitsrapporten, KvK, LISA, Nuffic, Pararius.nl, Techniekpact, Technisch Weekblad, UWV Disclaimer Bij de samenstelling van deze publicatie is gebruik gemaakt van diverse bronnen en informatie die door vele organisaties is verstrekt. Brainport Development NV kan niet de juistheid of nauwkeurigheid van de in deze uitgave voorkomende gegevens, informatie of meningen, noch met betrekking tot de geschiktheid daarvan voor enig doel, enige situatie of enige toepassing garanderen. Brainport Development NV is dan ook niet aansprakelijk voor eventuele schade, verliezen of andere gevolgen die zouden kunnen voortvloeien uit het gebruik van de in deze uitgave voorkomende gegevens, informatie of meningen. Brainport Development NV Achtseweg Zuid 159H Postbus 2181 5600 CD Eindhoven 040 751 24 24 info@brainporteindhoven.nl www.brainporteindhoven.nl/monitor Aan deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend. © Brainport Development NV, 2020