BNL Magazine #1-2020 by Bouwend Nederland

MAART 2020

ALLE REGIO’S

Verduurzamen bouwlogistiek

Generator op mierenzuur

Jonge bouwers in regio Noord

Helpen elkaar in persoonlijke en carrière-groei

PFAS

Baggeraars voelen zich ‘vergeten’

2 | BNL | Maart 2020 |

INHOUD

IN DIT NUMMER

“Ik was niet gezekerd, maar dat waren we nooit.”

“Nu stel je zelf de vragen.”

STEVEN TREUR

DINAND DERKS

Zonlicht in tunnel

“Slimmer, efficiënter en met elkaar.”

INNOVATIE

YVONNE VAN DER HULST

BNL is het verenigingsmagazine van Bouwend Nederland. In het magazine is informatie te vinden over activiteiten van de vereniging, ontwikkelingen in de sector en onderwerpen die van belang zijn voor de bedrijfsvoering van de leden. De inhoud geeft invulling aan de missie van de Omslag: Groene Bouwhekken | Foto: Groene Bouwhekken

vereniging, namelijk het binden, boeien en verenigen van de leden. Wilt u reageren? Stuur een mail aan: a.nieuwenhuis@bouwendnederland.nl.

COLUMN | Maart 2020 | BNL | 3

INHOUDSOPGAVE 04

BOUW IN BEELD

VERDUURZAMEN VAN BOUWLOGISTIEK GENERATOR OP MIERENZUUR

STIKSTOFBANK

NU BOUWEN AAN MORGEN VERKENNING BOUW & INFRA 2030

RAPPORT COMMISSIE-BORSTLAP

VAN DE VOORZITTER

METEN IS WETEN

Volgens minister Van Veldhoven had driekwart van de projecten weer op gang moeten komen door het aangepast tijdelijk handelingskader

BOUWNU.NL

PFAS. Vanaf 1 december hebben wij dit gemonitord en eind januari stuurden we u een enquête om te achterhalen of de nieuwe norm

BAGGERAARS VOELEN ZICH BIJ

daadwerkelijk verlichting heeft geboden. De resultaten lieten toch

PFAS ‘VERGETEN’

een somberder beeld zien.

DAG VAN DE BOUW

De situatie is enigszins verbeterd, maar het probleem heeft nog

CAO-ONDERHANDELINGEN HERVAT

steeds grote impact op onze branche. Vooral in de infrasector loopt het aantal projecten terug en in de woningen utiliteitsbouw komt de vergunningverlening onvoldoende op gang. U gaf aan nog steeds

REGIOKATERN

INNOVATIE GROENE BOUWHEKKEN

hebben we ook nog te maken met de stikstofproblemen. Ook voor

10 MANAGEMENTVRAGEN AAN… VICTORINE DE GRAAF-PETERS – VAN WIJNEN GRONINGEN

We vroegen u de afgelopen tijd regelmatig om een vragenlijst

last te hebben van hogere kosten voor grondafvoer, en deze kosten niet altijd te kunnen doorberekenen aan de opdrachtgever. En dan

dit onderwerp trokken we bij u de peilstok.

in te vullen. Deze data is voor ons cruciaal en hebben we hard nodig om onze standpunten kracht bij te zetten bij bestuurlijk Nederland. Met deze data in ons achterhoofd lobbyen wij voor een

VAKGROEPEN

werkbare PFAS-norm en een totaalpakket aan oplossingen om uit de stikstofimpasse te komen. Ook helpt dit ons om in de media

COLUMN WALTHER PLOOS VAN AMSTEL

aandacht te blijven vragen voor de urgentie van deze problemen. Ik kan me voorstellen dat bij u de ‘enquêtemoeheid’ erin sluipt, maar ik hoop ook in de toekomst weer een beroep op u te mogen doen.

GROEI GROTE BRANDCOMPARTIMENTEN

ONMISBAAR

VERENIGING

BNL IN DE MEDIA

Want meten is weten!

MAXIME VERHAGEN

BOUW IN BEELD

Paleis Het Loo ondergaat een grootscheepse vernieuwing en verbouwing. Tegelijk met een intensieve renovatie vindt een ondergrondse uitbreiding van Paleis Het Loo plaats. BAM realiseert het bouwkundige ontwerp van KAAN Architecten voor nieuwe bezoekersfaciliteiten. De vier grasparterres op de Bassecour (het voorplein) van Paleis Het Loo worden vervangen door een glazen ondergrond waarover een dun laagje water stroomt. Daaronder bevinden zich het nieuwe entreegebied en de Grand Foyer van het museum. Deze vijf meter hoge museumruimte verbindt de vleugels en het hoofdgebouw van het paleis met elkaar. BAM is coördinerend bouwer voor de werkzaamheden aan de vleugels en de ondergrondse nieuwbouw. BAM is begonnen met de definitieve constructie voor de ondergrondse nieuwbouw van Paleis Het Loo op basis van de opgeleverde bouwkuip door Volker Staal en Funderingen. Daarna zorgt BAM voor de afbouw. De heropening van het gerenoveerde museum staat gepland voor medio 2021.

Foto | Paleis Het Loo

PALEIS HET LOO OPDRACHTGEVER MUSEUM PALEIS HET LOO ARCHITECTEN KAAN ARCHITECTEN UITVOERDER BAM BOUW EN TECHNIEK - REGIO OOST MEER INFORMATIE WWW.PALEISHETLOO.NL/VERNIEUWING

6 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Jan Willem Kommer

DUURZAAMHEID

ZERO-EMISSIE:

EEN PRACHTIGE AMBITIE MAAR DIE VEREIST REGIE EN EEN PLAN

De CO2-uitstoot van bouwmaterieel op de bouw-

Het Nieuwe Draaien

gevers en -nemers tegenaan lopen bij een zero-

locatie moet in 2030 0,4 Megaton lager liggen

Bij dat inventarisatie-traject gaat het in feite om

emissie bouwlocatie”, zegt De Vries. Hij doelt dan

dan in 1990. Maar de ambitie is groter dan deze

drie hoofdzaken die belangrijk zijn voor de verla-

bijvoorbeeld op het bestek, de aanbesteding, de

doelstelling in het Klimaatakkoord. We willen op

ging van de CO2-uitstoot: materieel, brandstof

contracten, de financiering. “We proberen partijen

termijn naar zero-emissie. En niet alleen op de

en gedrag. Zo zijn er al Stage 4 dieselmotoren die

enthousiast te maken om een gepland project

bouwplaatsen maar ook bij de aan- en afvoer

aanzienlijk minder CO2 uitstoten dan vroegere

zero-emissie te maken. Hopelijk hebben we in juni

naar en van de bouwplaats. Realisme is echter

motoren. Ook is er bijvoorbeeld biodiesel die voor

voldoende locaties, dan kunnen we vervolgens die

geboden want zo’n heftige ambitie vereist een

veel minder emissie zorgt dan normale diesel. Met

projecten in de praktijk gaan monitoren. Zo leren

duidelijk plan en stevige regie.

ander gedrag kan de emissie ook worden terugge-

we wat voor kansen we kunnen gaan benutten,

drongen. Daarom wordt machinisten op de oplei-

wat oplossingsrichtingen zijn.”

0,4 Megaton CO2 minder uitstoot op de bouwplaats. En over tien jaar al. Dat klinkt als een schier onmogelijke opgave. Anne-Fokke de Vries is echter optimistisch. “Die reductie moeten we realiseren ten opzichte van 1990. Toen gebeurde er nog niet zo veel maar zeker de laatste jaren hebben we grote stappen gezet. En we zijn druk bezig

ding het Nieuwe Draaien bijgebracht. Ze leren de

“We proberen partijen enthousiast te maken om een project dat in de planning staat, zeroemissie te maken.”

om het machinepark verder te verduurzamen.”

Op naar nul uitstoot Groene Koers heeft reductie als doel maar uiteindelijk willen Nederland én Bouwend Nederland naar zero-emissie. En daar is meer voor nodig dan verduurzaming van bouwmachines. “De meeste uitstoot zit in transport naar en van bouwplaatsen”, zegt Arjan Walinga. Hij houdt zich al jaren bezig met

Bouwend Nederland heeft daar de Groene Koers

motor niet grote delen van de dag stationair te

die bouwlogistiek. “We hebben inmiddels een flinke

voor uitgezet, De Vries is daar als secretaris KOMAT

laten draaien maar hem alleen aan te zetten als

database opgebouwd die al veel bouwbedrijven

mede-initiatiefnemer van. “Met Groene Koers

er productie moet worden geleverd. Een motor die

en stedenbouwers hebben gebruikt. Je ziet dat de

volgen we twee sporen”, zegt hij. “Eerst brengen we

niet draait stoot immers niets uit.

huidige stikstofproblematiek de interesse heeft

de huidige stand van zaken in kaart. Wat is er al

aangewakkerd; onze kennisproducten worden

beschikbaar en wat voor innovaties zijn er gaande

Proefprojecten gezocht

vaker geraadpleegd.” Bijvoorbeeld de kennis dat

om een versnelling te realiseren. Eind februari

“Naast dat traject gaan we met Groene Koers op

je door doordacht ontwerpen en plannen en ritten

proberen we het eerste plaatje neer te leggen.”

projectniveau uitzoeken waar partijen, opdracht-

te combineren, transportbewegingen van en naar

DUURZAAMHEID | Maart 2020 | BNL | 7

de bouwplaats met meer dan de helft kunt terug-

bijvoorbeeld wilde volledig uitstootvrij maar heeft

dringen. Want minder emissie is niet alleen met

dat inmiddels afgezwakt. Andere steden komen nu

schonere wagens de stad in, je kunt ook minder

juist wel met plannen voor een zero-emissie-bin-

vaak de stad in.

nenstad. Ambities zijn goed, anders kwamen we nooit in beweging; maar ze moeten wel realistisch

Kleine markt

zijn. Je kunt geen dingen verkopen die er nog niet

Nul uitstoot leveren de oplossingen nog niet op, en

zijn.” Daarnaast is het voor bouwers belangrijk dat

dat is volgens Walinga voorlopig ook nog niet te

er eenduidigheid is, dat steden en gemeenten op

realiseren. “Je hebt elektrisch vervoers- en bouw-

dit vlak hetzelfde beleid voeren. Daar zou volgens

materieel nodig dat voldoende vermogen heeft.

Walinga Bouwend Nederland met de rijksover-

Dat is er niet of onvoldoende. Als je het aan de

heid over in gesprek moeten. “Dit is een nationale

markt overlaat, dan duurt het veel te lang. We zijn

ambitie dus er is een nationaal programma voor

een te kleine markt voor grote bedrijven om hun

nodig met coördinatie van de nationale overheid.”

hele productontwikkeling aan te passen.” Walinga is een van de mensen binnen Bouwend Nederland

•

die zoekt naar oplossingen voor dit probleem. “Je zou kunnen denken aan investeringsprogramma’s maar dat zijn wel zaken waar je de overheid voor nodig hebt.” Meer informatie Technisch probleem én coördinatieprobleem

www.bouwendnederland.nl/stikstof

Sowieso is Walinga ervan overtuigd dat de overheid een belangrijke rol zal moeten spelen in de zero-

Contactpersoon

emissie missie. “‘Via onze gemeentelijke bouwen

Arjan Walinga

infraoverleggen krijgen we een aardig beeld van

Adviseur Logistiek in de bouw

de verschillende ambities in het land. Amsterdam

a.walinga@bouwendnederland.nl

8 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Jan Willem Kommer

DUURZAAMHEID

Hallo hydrozine, dag stikstof, dag herrie In 2021 gaat de wereld kennis maken met de eerste seriematig geproduceerde generator op mierenzuur, de DENS X2. “We zeggen liever hydrozine”, zegt Max Aerts, CEO van DENS. “Dat is mierenzuur met een aantal additieven, en het is duurzaam geproduceerd.” Dat laatste is niet onbelangrijk want duurzaamheid is immers waar het allemaal om gaat bij het dieselaggregaat-alternatief dat géén stikstof uitstoot. Zero emissie; precies waar de bouw om zit te springen. En niet alleen de bouw eigenlijk. Maar dat is wel de sector waar DENS zich op richt met het aggregaat. Een weloverwogen keuze, zo maakt Aerts duidelijk. “Ik ben 28, mijn compagnon Tijn Swinkels is 24. We zijn de volgende generatie en willen het anders, duurzamer. Er gebeurt wel veel op dat vlak maar het gaat allemaal zo langzaam. Het moet sneller.” Automotive leek ze daarom niet de juiste markt om met hun nieuwe techniek te bestormen. “De time to market voor een automotive ontwikkeling gaat vaak rich-

“De time to market voor een automotive ontwikkeling gaat vaak richting de 10 jaar, zoveel geduld hebben wij niet. En de bouw heeft nú oplossingen nodig.”

ting de 10 jaar, zoveel geduld hebben wij niet. We willen sneller impact maken. Vandaar de keuze voor de markt voor stationaire toepassingen als een aggregaat. Die is veel laagdrempeliger en kansrijker. En de bouw heeft nú oplossingen nodig.” N211: welkome leerweg Al tijdens de ontwikkelperiode van het aggregaat werden banden met de branche gesmeed. BAM Infra gaf ruimte voor een pilot bij de aanleg van de N211. Die proeftuin werd vooral gebruikt

DUURZAAMHEID | Maart 2020 | BNL | 9

om te ontdekken wat een ongecontroleerde omge-

megawatt maar dat zal nog een paar jaar duren.”

ving voor invloed heeft op de nieuwe techniek en

Aardverschuivingen in dieselland Het apparaat zelf is wel aanzienlijk duurder dan

hoe met onvoorspelbare factoren om te gaan. “Wij

Nieuwe wijn in oude zakken

eentje met een verbrandingsmotor. “Dat komt

hebben er veel van geleerd” zegt Aerts. “Dat er nog

Hoe werkt het eigenlijk, zo’n emissieloos aggre-

vooral doordat in het begin de productieaantallen

een doorontwikkelingsslag nodig was voor we het

gaat? De korte versie. De brandstof van het appa-

nog laag liggen. Maak je dit aggregaat in dezelfde

aggregaat, met een druk op de knop, op de markt

raat is hydrozine. In deze vloeistof is waterstofgas

aantallen als dieselaggregaten, dan wordt het

konden brengen bijvoorbeeld.”

opgeslagen. Een speciale katalysator in het aggre-

stukken goedkoper. Goedkoper zelfs dan die tradi-

gaat, het eigenlijke ei van Columbus, haalt de

tionele uitvoeringen omdat de techniek in het

Stille en schone snellader

waterstof uit de hydrozine. Met de vrijgekomen

hydrozine-aggregaat qua assemblage vele malen

De DENS X2 is een 25 kW aggregaat, te vergelijken

waterstof wordt elektriciteit opgewekt.

eenvoudiger is.”

met een 30 kVA dieselaggregaat maar zonder

Dat klinkt omslachtig maar door waterstof eerst

Alle seinen lijken op groen te staan maar hoe zit

uitstoot van CO2, NOX en SOX en lawaai. “Je

op te slaan in een vloeistof als hydrozine neemt het

het met aanbod van elektrisch materieel? Zal dat

kunt er wel dezelfde soort dingen mee doen”, zegt

veel minder ruimte in beslag dan in zijn gasvorm.

geen roet in het eten gooien? Aerts denkt van niet.

Aerts. “Zoals er vier of vijf bronbemalingspompen

Daarnaast is het brandbaar, en hydrozine niet.

“Er zijn al diverse bedrijven die ook groter elektrisch

aanhangen of hem gebruiken als laadstation voor

“Belangrijk pluspunt is ook dat je kunt blijven

materieel produceren. Caterpillar bijvoorbeeld komt

elektrisch materieel. Een Knikmops bijvoorbeeld

tanken zoals je gewend was, je gebruikt alleen een

zelfs met elektrische kranen. Caterpillar! Hun hele

kun je er binnen anderhalf uur mee volladen.”

andere brandstof”, zegt Aerts. “Het mooie daarvan

core business draait om de verbrandingsmotor; ze

Een Tesla duurt wat langer, tweeënhalf uur. Maar

is dat er geen gedragsverandering nodig is en dat

hebben diesel door de ade-ren stromen. Als zelfs zij

later in 2021 volgt een 100 kW uitvoering (met

maakt overstappen gemakkelijker.” Ouderwets

zulke stappen zetten dan is er wereldwijd echt een

DC-lader) en die klaart dat klusje in een uur. Goed

tanken dus, maar wel wat vaker; al is het verschil

verandering gaande.”

nieuws voor de directievoerders maar interes-

in verbruik met diesel volgens Aerts ook weer niet

santer is dat je in een goed tempo groter materieel

erg groot. En de prijs van de brandstof is volgens

van nieuwe prik kunt voorzien. Zoals de 25-tons

hem vergelijkbaar met die van biodiesel.

•

Contactpersoon

elektrische graafmachine waar Caterpillar volgens

Anne Fokke de Vries

Aerts mee gaat komen. Plannen voor de verdere

Adviseur Bouwmaterieel

toekomst heeft DENS ook. “We willen naar de 1

af.devries@bouwendnederland.nl

Beloningsmonitor

Vergelijk uw medewerkers met de beloningen in de markt

De AWVN-beloningsmonitor: ► bevat ruim 45 bouwfuncties, van timmerman tot projectontwikkelaar ► inzicht in regionale verschillen ► nieuwe functie: kopersbegeleider

De AWVN-beloningsmonitor bevat de salarissen van ruim 225.000 werknemers in Nederland

ga naar: https://www.bouwend nederland.nl/ ledenvoordelen/ beloningsmonitor of direct naar: beloningsmonitor.awvn.nl

Tekst | Bert van Doorn

STIKSTOF | Maart 2020 | BNL | 11

Foto | René van den Burg

Stikstofbank geen structurele oplossing voor de bouw: “Het is plakken met pleisters.”

Om de uitstoot van stikstof in goede banen te

plaats en de materialen aan de ene kant, aan de

te verlagen. “Wij proberen het bouwproces zoveel

leiden, is de Stikstofbank opgericht. En dat is

andere kant zijn dit de voertuigbewegingen naar de

mogelijk te optimaliseren. Maar er is bijvoorbeeld

beter dan niets, vindt beleidsadviseur Martijn

bouwplaats, de logistiek. Al die gegevens worden

nog weinig elektrisch bouwmateriaal beschikbaar

Verwoerd van Bouwend Nederland. “Er is nog

in het model gestopt en dat gaat heel ver, soms

en als het er is, moet je het ook nog kunnen finan-

veel onduidelijk maar de Stikstofbank is juri-

tot het aantal draaiuren van de gebruikte motoren

cieren. Ook werken bedrijven aan filtertechnieken,

disch houdbaar en dat is goed voor woningbouw

aan toe. De computer doet er uren over om alles te

slimme logistiek en andere brandstoffen. Hoewel

en een aantal infraprojecten.”

berekenen.”

de bouw niet echt de veroorzaker van het stikstof-

Bij de Stikstofbank, eigenlijk het stikstofregistratiesysteem,

wordt

beschikbare

stikstofruimte vastgelegd. De provincies beheren

“De computer doet er uren over om alles te berekenen.”

probleem is, dragen wij ook ons steentje bij aan de oplossing.” Het kabinet moet hard werken aan een structurele

deze ruimte. De bank wordt onder andere gevuld

Veel administratieve rompslomp dus, constateert

oplossing, vindt Verwoerd. “Denk hierbij aan een

met de stikstofruimte die ontstaat als de snelheid

Verwoerd. “Voor echt grote projecten is dat wel

helder bronbeleid voor alle bedrijven en het verkeer,

op de snelwegen half maart wordt verlaagd. De

weer logisch, maar voor kleinere projecten zoals

maar ook helder natuurbeleid en een drempel-

Stikstofbank is eigenlijk een maatregel uit het

het overgrote deel in de bouw en infra juist niet.

waarde. Dat scheelt veel gedoe.”

verleden die opnieuw is opgefrist, legt Verwoerd

Dat kost extra mankracht en geld. Daarom pleiten

uit. “Het is een vorm van salderen. Het technische

wij voor een drempelwaarde.”

•

deel bestond al. Maar nu is het wat aangepast en weer bruikbaar.” Bedrijven kunnen al aanvragen

De lobby van Bouwend Nederland is erop gericht

doen voor de Stikstofbank. “Vanaf half maart zal

om meer stikstofsaldo in de bank te krijgen.

er echt vergund gaan worden. Maar het probleem

“Als je bijvoorbeeld kijkt naar de saneringsregeling

is dat moeilijk te bepalen is hoeveel stikstof precies

voor varkensbedrijven die willen stoppen. Honoreer

Meer informatie

wordt uitgestoten.”

alle 503 aanvragen. Dat levert veel extra saldo

www.bouwendnederland.nl/stikstof

waar de hele bouw van kan profiteren.” Veel berekeningen Het berekenen van de totale stikstofuitstoot kost

‘De bouw pakt verantwoordelijkheid’

ook veel tijd. “Tijdens de bouw zijn er twee dingen

Hoewel de bouwen infrasector niet veel stikstof

van toepassing. Dat zijn de machines op de bouw-

uitstoot, zet de sector flinke stappen om de uitstoot

Contactpersoon Martijn Verwoerd Adviseur Beleid en Verenigingszaken m.verwoerd@bouwendnederland.nl

12 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Hans Smit

VEILIGHEID

Foto | Josine Voogt

Bewust Veilig Dag op 18 maart gaat ketenbreed

Impuls aan denken over bouwveiligheid Op 18 maart 2020 kunnen de leden van Bouwend

opdrachtgevers maken veiligheidskeuzes zoals de

Frisse blik

Nederland hun betrokkenheid bij een veiliger

locatie of het tijdschema. Het is een ketenbrede

Ook vindt zij een frisse blik belangrijk. Bijvoorbeeld

bouw nog eens benadrukken. Op de Bewust

verantwoordelijkheid

onze

door een leerling te vragen zijn theoretische kennis

Veilig Dag zullen opdrachtgevers, ontwerpers,

brede aanpak met de Bewust Veilig Dag”, zegt

eens los te laten op de praktijk die hij op een project

leveranciers en uitvoerders stilstaan bij de

Uittenbogaard. Op de website (www.bewustveilig.

ziet. “Of vraag collega’s van een bevriend bedrijf

gevaren in de bouw. “De keuze van activiteiten

com) kunnen deelnemers zich registreren, maar er

eens op jouw bouwplaats te komen kijken. Of

ligt bij de lidbedrijven”, stelt programmamanager

kunnen ook posters en dergelijke worden besteld

loop met een opdrachtgever door een project om

Veiligheid Reina Uittenbogaard. “Dat kan gaan

om de 18e maart extra aandacht te geven.

te zien waar veiligheidsknelpunten zitten. Zo’n

tot het ophangen van veiligheidsposters, een

Uittenbogaard: “We begonnen in 2017 met 150

‘safetywalk’ is leerzaam voor alle betrokkenen.”

lezing door specialisten of een ‘safetywalk’ met

deelnemers naar 400 deelnemers in 2019. Dat

opdrachtgevers.

is een mooie groei die hopelijk dit jaar wordt

vandaar

ook

voortgezet.” De Bewust Veilig Dag werd in 2017 voor het eerst gehouden. Initiatiefnemers zijn de

Impuls

brancheorganisaties Techniek Nederland, Cumela

De Bewust Veilig Dag moet het veiligheidsdenken

Nederland, Aannemersfederatie bouw & infra

een flinke impuls geven. Er zijn bijvoorbeeld

en Bouwend Nederland. Dat was voordat de

toolboxmeetings, waarin de risico’s nog eens extra

Onderzoeksraad voor Veiligheid eind 2018 harde

worden toegelicht. Uittenbogaard denkt verder:

noten kraakte over de veiligheidscultuur in de

“Nodig een spreker uit. Dat kan een leverancier

bouw. “Hun kritiek werkt wel als een katalysator,”

van trappen of steigers zijn die iets vertelt over het

zegt Uittenbogaard van Bouwend Nederland.

zekeren. Maar ook een demonstratie met een AED of een blusinstructie door de brandweer. Ook het

Ketenbreed

bespreken van bouwongevallen in de praktijk kan

Een bouwplaats is een smeltkroes van bewegende

heel nuttig zijn omdat niet alleen het slachtoffer

mensen, rollend materieel, hijslasten, weinig

lijdt onder het incident.”

ruimte en/of een krappe agenda. Een ongeval zit dan in een klein hoekje. “Maar ook ontwerpers en

VEILIGHEID | Maart 2020 | BNL | 13

De vrije val van een prachtige werkdag

van de spijt. Spijt tegenover zijn vriendin die hem

toch niet gedaan. We werden per paneel

Op de zonnige ochtend van 18 april 2018 klimt

lange tijd moest verzorgen, die het geld binnen

betaald en als je per woning een of twee uur

de 26-jarige Steven Treur op het dak van een stal,

moest brengen en met wie hij zijn spaargeld moest

aan veiligheid kwijt bent, dan haal je dagomzet

waar hij en zijn zzp-collega’s zonnepanelen gaan

aanspreken om te overleven. Niet verzekerd en

niet. Nu kijk ik daar wel even anders tegenaan.”

plaatsen. Het gaat een prachtige dag worden,

zo. Spijt tegenover zijn vader die zich lam schrok

denkt hij nog, maar na een simpele misstap en

of tegenover die andere collega die nog steeds

Herkenning

een val van zeven meter eindigt de dag op de

nachtmerries heeft omdat hij zag hoe Treur keihard

Treur heeft inmiddels werk buiten de bouw

spoedeisende hulp. Nu, bijna twee jaar later, zegt

op een stalhek kletterde en roerloos bleef liggen.

gevonden, maar het idee dat er nog steeds

hij: “Ik heb zo’n beetje alles fout gedaan wat ik fout kon doen en daar boet ik vandaag nog voor.”

bouwongevallen plaatsvinden die voorkomen Dagomzet “Ik

was

hadden kunnen worden, knaagt: “Ik vertel mijn niet

gezekerd,

maar

dat

waren

verhaal als motivational speaker aan groepen en

Treur is niet boos. Hooguit op een van de maten

we nooit. Die dag waren er toevallig geen

dan zie je de herkenning in de zaal: Oh ja, even snel

van wie hij nog onbetaalde uren krijgt. Hij is meer

zekeringspunten aanwezig, maar ik had het

dit, even gauw dat. Ik zou mensen in de bouw wel willen toeschreeuwen dat ze moeten denken aan wat er met hen en hun omgeving gebeurt als ze een ongeval krijgen.”

•

BOUWEND NEDERLAND NODIGT JE UIT: ONTMOET HEIN®-EVENT Je hebt misschien al eens gehoord van hein® en guus? Dit is je kans om kennis te maken met het gedachtengoed dat de bouw steeds een beetje veiliger maakt. Bouwend Nederland organiseert events op zes locaties, verspreid over het land. Er is er altijd een in jouw regio, maar mocht je niet kunnen op de geplande datum, dan ben je

Meer informatie

welkom op een andere locatie.

www.bouwendnederland.nl/veiligheid

Meld je snel aan, het aantal plaatsen (50) per event is beperkt. Kijk voor meer informatie en aanmelden op www.bouwendnederland.nl/ontmoet-hein

Contactpersoon Reina Uittenbogaard Programmamanager Veiligheid r.uittenbogaard@bouwendnederland.nl

14 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Petrick de Koning

BOUW EN INFRA 2030

Nu Bouwen aan Morgen | Verkenning Bouw & Infra 2030

Alvast voorbereiden op een onzekere toekomst De maatschappelijke ontwikkelingen gaan razendsnel. Er gebeurt ontzettend veel rondom technologie, verduurzaming en verstedelijking. Maar wat dit precies voor de sector gaat betekenen is onzeker. De toekomstverkenning ‘Nu Bouwen aan Morgen: Verkenning Bouw en Infra 2030’ creëert samen met deskundigen inspirerende toekomstbeelden. “We kunnen de toekomst niet voorspellen, maar afwachten is ook geen optie. Met de verkenning wil Bouwend Nederland ondernemers handvatten bieden om hun eigen strategie voor de toekomst te bepalen.”

Aan het woord is Bas Ebskamp, die vanuit de Argu-

de sector verkend. Ebskamp: “De insteek was van

mentenfabriek de begeleiding van het kwalitatieve

buiten naar binnen. We wilden de informatie uit

denkwerk voor de toekomstbeelden verzorgt. “Het

de hoofden van externe deskundigen combineren

verkennen van de toekomst is een ontzettend

met de inzichten uit de sector. Daarom zijn we de

breed doel. Om door de bomen het bos te blijven

dialoog aangegaan over de mogelijke effecten van

zien, is een heldere structuur onmisbaar. Aan de

de toekomstbeelden op de sector. Om uiteindelijk

hand van een aantal selectiecriteria, waaronder

in het vervolg handvatten voor hun eigen aanpak

urgentie van maatschappelijke opgaven en impact

te kunnen bieden.”

op de sector, zijn we uitgekomen op vier centrale thema’s: Ruimtelijke spreiding van functies; Ener-

Nu voorbereiden

gietransitie en energie-infrastructuur; Toekomst

De vraag of oplossingen centraal of decen-

van werk en Waarde van bouwen.”

traal aangepakt moeten worden, kwam volgens Ebskamp terug bij vrijwel alle thema’s. “Een goed

Een bruikbaar toekomstbeeld

voorbeeld is de keuze voor een wijkgerichte aanpak

De keuze voor thema’s was een tussenstap om

in het Klimaatakkoord. We weten niet of dat ook

van brede maatschappelijke ontwikkelingen naar

gaat werken in de komende tien jaar en hoe dat

bruikbare toekomstbeelden voor de bouwsector

dan uitpakt voor bouwondernemers. Ook voor de

te komen. “Om te zorgen dat de thema’s enigs-

ruimtelijke ordening speelt dit. Gemeenten regis-

zins vergelijkbaar zijn, is er vanuit vijf verschillende

seren nu zelf de woningbouw. De vraag is of dat

perspectieven of brillen naar gekeken. Voor elk

niet beter op rijksniveau te regelen is? Dit soort

van de thema’s is een essay met de visie op 2030

onzekerheden wilden we blootleggen. Op die

geschreven door verschillende ‘Nederlandse promi-

manier werken we samen aan een concreet hande-

nenten’. Deze visies waren het vertrekpunt voor

lingsperspectief.”

expertsessies met uiteenlopende deskundigen. De

•

vraag was: hoe kan de wereld er in 2030 uitzien, gezien de huidige fundamentele onzekerheden? Zij hebben per thema twee toekomstbeelden tegen-

Meer informatie

over elkaar gezet. Voor het thema Ruimtelijke

www.bouwendnederland.nl/bouw-2030

spreiding waren dat bijvoorbeeld Functiespreiding versus Concentratie in stedelijke agglomeraties.”

Contactpersoon Joep Rats

Van buiten naar binnen In sessies met leden van Bouwend Nederland is vervolgens de impact van de toekomstbeelden voor

Directeur Economische & Verenigingszaken j.rats@bouwendnederland.nl

Tekst | Berber Bijma

“

ARBEIDSMARKT | Maart 2020 | BNL | 15

Foto | Ton Borsboom

Laten we het zoet én zuur van rapport Borstlap bespreken.

Het rapport van de ‘commissie-Borstlap’ over

fundamentele

aanpassingen

arbeidsmarkt is een goede aanzet tot een brede maatschappelijke discussie. Maar dan moeten alle betrokkenen wel bereid zijn wat zoet én wat zuur te slikken, vindt Jørgen Hulsmans, plaatsvervangend directeur beleid & vereniging bij Bouwend Nederland. Daags na de verschijning van het eindrapport van de Commissie Regulering van Werk - beter bekend als commissie-Borstlap - zag Jørgen Hulsmans ‘het

Behoefte aan flexibiliteit

Geen snelle gevolgen

grote cherry picking van start gaan’, te beginnen

Voor dat maatschappelijk debat is het rapport van

Hulsmans verwacht niet dat het rapport van

bij politieke partijen. “Iedere partij haalt uit het

de commissie-Borstlap een prima uitgangspunt,

de commissie-Borstlap snel gaat leiden tot

rapport wat hem aanstaat: meer vaste banen

vindt Hulsmans, al heeft hij zorgen over de rode

concrete stappen. “Het huidige kabinet zal er geen

vinden we wel een goed plan, versoepeling van het

draad die hij erin ziet. “Het rapport schetst voor

wetgeving meer van kunnen maken. In politieke zin

ontslagrecht niet – of andersom. Voor je het weet

de toekomst drie rijbanen voor groepen op onze

is het rapport dus handig getimed. Als het volgende

doe je daar zelf ook aan mee, want er zit ook voor

arbeidsmarkt: mensen in loondienst, zzp’ers en

kabinet ermee aan de slag gaat, is het maar de

ons wel wat zoet en wat zuur in”, zegt hij.

uitzendkrachten. Tussen de regels door wordt er

vraag hoe snel partijen, organisaties en sectoren

voorgesorteerd op één hoofdrijbaan met vaste

bereid zijn over hun schaduw heen te stappen.”

Dat is nu juist wat níet moet gebeuren, vindt

dienstverbanden en blijven er voor de andere twee

Toch is dat naar zijn idee de enige optie. “Alleen

Hulsmans. De commissie, die haar eindrapport op

categorieën slechts vluchtstroken over: alleen

als we allemaal bereid zijn uit de schuttersputjes

23 januari uitbracht, stelt ingrijpende maatregelen

bij uitzondering te gebruiken. Dat uitgangspunt

te komen, concessies te doen en moeilijke punten

voor om de arbeidsmarkt toekomstbestendig te

miskent de flexibiliteitsbehoefte van sectoren

te overwinnen, houden we onderaan de streep iets

maken. Die variëren van meer vaste en minder

als de onze. Zolang er in de bouw sprake is van

over waar we allemaal wat aan hebben.”

flexibele banen en een betere bescherming van

conjunctuur, moeten bedrijven wendbaar zijn en

flexwerkers tot minder belastingvoordelen voor

blijft er behoefte aan flexibele arbeid. Versoepeling

zzp’ers en versoepeling van het ontslagrecht.

van het ontslagrecht lost die behoefte maar ten

“We moeten vanuit de samenhang van al die

dele op, want voorlopig is het ook maar afwachten

voorstellen de brede maatschappelijke discussie

hoe die versoepeling in de praktijk uitpakt.”

voeren waarvoor de commissie pleit.”

Contactpersoon Jørgen Hulsmans Plaatsvervangend directeur beleid & vereniging j.hulsmans@bouwendnederland.nl

•

MoveRTK: Precies wat de sector nodig heeft. Uw graafmachines, bulldozers en andere grondverzetmachines laten zich 24 per dag tot op de centimeter nauwkeurig sturen met de landelijke RTK-correcties van MoveRTK. Een lokale referentieontvanger is niet meer nodig. Werken met MoveRTK biedt vele voordelen: UÊMerkonafhankelijk, open netwerk. Men is niet gebonden aan één merk; UÊFlexibele inzet door dekking in hele Benelux; UÊBetrouwbare dienst, 24/7 beschikbaar; UÊZeer voordelig dankzij ledenkorting via Bouwend Nederland;

UÊOveral goede ontvangst dankzij de professionele KPN M2M SIM-kaart; UÊTüV gecertificeerde, dynamische nauwkeurigheid van 2 cm.; UÊGeen binding aan regionale referentieontvangers.

MoveRTK / KUBUS 11, 3364 DG SLIEDRECHT / POSTBUS 166, 3360 AD SLIEDRECHT TELEFOON +31 (0) 184 67 18 40 / FAX +31 (0) 184 67 18 44 / WWW.MOVERTK.NL / E-MAIL INFO@MOVERTK.NL

Tekst | Joost Hanraets

ONLINE | Maart 2020 | BNL | 17

Foto | René van den Burg

DE CONSUMENT IS NIET BELANGRIJK ‘De consument is niet belangrijk’: dat is wat

social media. En dat

Henk Homberg, voorzitter Stichting Klantgericht

wil je als bouwbedrijf

Bouwen (SKB) helaas soms nog te horen krijgt

niet.

van bouwbedrijven. “Daarom willen ze niet

staan er geen negen

meedoen aan Bouwnu.nl, terwijl de reviews

positieve

op dit onafhankelijke platform ze juist veel

tegenover

voordelen opleveren.”

negatieve. Bovendien hebben

Want

dan reacties

die

ene

bouwers

Bouwnu.nl is een onafhankelijk, online platform

geen

waarop consumenten reviews kunnen geven

meer om problemen

aan verbouwen nieuwbouwbedrijven. Deze

op te lossen, het kwaad is al geschied. Homberg

Bouwnu.nl heeft twee grote voordelen ten

organisaties kunnen hiermee een trackrecord

noemt nog een aanverwante reden om reviews te

opzichte van andere reviewsites: massa en

opbouwen en zich met de feedback van klanten

omarmen: “door de Wet Kwaliteitsborging Bouwen

onafhankelijkheid. Juist dat maakt het zo

verbeteren. Sinds SKB gestart is met Bouwnu.

is er ook meer aandacht voor de klant en dus meer

aantrekkelijk voor consumenten. Homberg: “We

nl, is het platform gestaag gegroeid. Door nog

behoefte aan reviews. Laten we dan met z’n allen

willen deze potentie nog verder uitbouwen. Ook

meer bouwbedrijven met reviews te krijgen, moet

zorgen dat we deze mogelijkheid op een goede

daarom wil ik leden oproepen om mee te doen en

het platform uitgroeien tot een Funda voor de

manier aanbieden.”

hun klanten actief te vragen reviews te schrijven.

mogelijkheden

woningbouw.

Dat is dé manier om als individueel bedrijf en sector Betere kwaliteit

te laten zien dat we consumenten wel degelijk

Wat is het belang van Bouwnu.nl voor individuele

Reviews zijn in de ogen van Homberg een belangrijk

belangrijk vinden.”

bouwbedrijven? Reviews zijn een marketingmiddel.

middel om de bouwkwaliteit omhoog te krijgen.

“We zien duidelijk dat bouwers met meer reviews,

“Met kritiek kun je gericht aan de slag. Dat geldt

vaker benaderd worden”, vertelt Homberg. Dat

niet alleen voor de technische kant, ook voor de

geldt ook voor bedrijven die soms een negatieve

klantgerichtheid.”

review krijgen. “Je kunt klanten niet bedonderen,

kunnen de problemen uit negatieve

die weten ook dat nooit alles honderd procent in

reviews oplossen en zo laten

orde is. Juist die negatieve reacties laten zien dat de

zien dat ze proactief, eerlijk en

andere reacties betrouwbaar zijn – en 90 procent

klantvriendelijk zijn. Daarmee zetten

van de reviews is positief.” Daarnaast maken

ze niet alleen zichzelf, maar de hele

positieve reviews bouwbedrijven aantrekkelijkere

sector in een goed daglicht. “Deze transparantie

werkgevers.

is goed voor ons imago. Het is niet voor niets dat

Bouwbedrijven

“Niet voor niets dat andere branches al langer veel waarde hechten aan reviewsites.”

andere branches al langer veel waarde hechten Behoefte aan reviews Ontevreden klanten laten zich toch wel horen, bijvoorbeeld in consumentenprogramma’s of op

aan reviewsites.”

•

18 | BNL | Maart 2020 |

PFAS

Baggeraars voelen zich bij PFAS ‘vergeten’

”Waar blijft de Nederlandse bodemkaart?”

Tekst | Kees de Vries

PFAS | Maart 2020 | BNL | 19

Foto | René van den Burg

Waterbouwer Van den Herik Sliedrecht maakt

Bodemkaart

dat van rampjaar 1995. De grootste zorg die ik

de gevolgen van de PFAS-maatregelen dagelijks

Huijbers: “Minister Van Veldhoven verzocht ons,

heb, is dat er op dit moment aanbestedingen op

aan den lijve mee. Directeur Jan Huijbers

gemeenten en provincies om de aanlevering van

baggerwerk zoals de kustsuppleties tot nader order

verwijt de overheid angstbeleid terwijl in de

onderzoeksgegevens

werk

zijn uitgesteld. Dat staat niet in de krant, en ook niet

ons omliggende landen de normen veel soepeler

voor een nieuwe nationale bodemkaart. Dit om

in het RWS-inkoopbeleid, maar het is wel zo. En de

zijn. Ondertussen ligt het overgrote deel van

regionale nuance aan te brengen in de nu voor heel

stikstofcompensatie uit de landbouwmaatregelen

de baggerwerken stil. Zelf concentreert Van

Nederland geldende generieke maatregel. De open

gaat direct volgens kabinetsbeleid naar de

den Herik zich op nieuwe markten. “Ik ben niet

landputten die in verbinding staan met rivieren,

woningbouw en de zeven grote projecten. We

optimistisch. De politiek heeft geen idee van het

oppervlaktewater en drinkwatergebieden houdt

worden vergeten. Het gevoel dat de vakministers

drama dat zich momenteel in de baggersector

men met de tijdelijke maatregel terecht op slot,

en onze premier ons geven, is dat we als sector

afspeelt. Ik ben benieuwd of er straks überhaupt

maar met een landelijke bodemkaart en betere

voor de samenleving niet meer noodzakelijk zijn.

nog Nederlandse bedrijven zijn om het werk te

afstemming tussen Rijk, provincie en gemeenten,

Dit terwijl de politiek gezien de zeespiegelstijging

klaren.”

zou dat niet voor de rest van Nederland hoeven

toch prioriteit aan de waterbouwprojecten zou

gelden. Maar dat is nog helemaal niet op gang

moeten blijven geven.”

van

onderhanden

Op verzoek van het ministerie van Milieu en

gekomen. De GWW en aanverwante sectoren met

Wonen is de afgelopen maanden op veel plekken

z’n 70.000 werkenden bij grondverzetbedrijven,

in Nederland gemeten hoeveel PFAS in de land-

aannemers, transporteurs en baggeraars liggen

en waterbodem zit. Het RIVM adviseert op basis

stil. Tegelijkertijd vinden er tot op de dag van

van metingen een achtergrondwaarde van 0,8

vandaag op de Lek en Beneden Merwede nog

microgram PFAS per kilo grond voor de landbodem

steeds lozingen plaats van evident kwalijke stoffen.

te hanteren, en 0,9 microgram per kilo voor de

Mij ontgaat elke ratio bij dit kabinet.”

•

stof PFOS (een van de duizenden stoffen uit de PFAS-groep). Deltares heeft een soortgelijk

Uitgehold

onderzoek gedaan naar de achtergrondwaarde

Huijbers maakt zich grote zorgen over de

PFAS in de waterbodem. Deltares adviseert 0,8

toekomst. “De waterbouwsector wordt momenteel

Enquete PFAS

microgram PFAS per kilo te hanteren, en 3,7

compleet uitgehold. Dat we als werkgevers en

Bouwend Nederland heeft de lidbedrijven

microgram voor PFOS. Dit betekent in de praktijk

werknemers afgelopen 30 oktober sectorbreed op

bevraagd over de effecten van het aange-

dat grond- en baggerbedrijven op grond van een

het Malieveld stonden zegt genoeg. Ik heb premier

paste tijdelijke handelingskader PFAS. De

tijdelijk handelingskader meer ruimte hebben

Rutte daar gevraagd of de strengere normen in

bouwen infrasector ervaart enigszins

om veilig grond te verzetten en te baggeren.

Nederland in vergelijking met Duitsland en België

verlichting maar gaat nog steeds gebukt

Directeur Jan Huijbers van waterbouwer Van den

misschien een gevolg waren van een omkering

onder de problemen bij de complexiteit

Herik Sliedrecht zegt onomwonden: “We merken

van de stroom van de Rijn, Waal en de Maas. Of

die het verplaatsen van grond met zich

daar als sector helemaal niets van. Zelf hebben

het schone water soms weer terug de berg op

meebrengt.

we als bedrijf in 2019 een omzetdaling van tien

stroomt? Bij de Rijksdepots, en ik heb ze allemaal

miljoen euro moeten incasseren. Twaalf projecten

gesproken, is sinds juli vorig jaar nauwelijks specie

Bekijk alle enquêteresultaten op

stagneerden vrijwel direct. Op dit moment hebben

aangeboden. Bij de kleinere ondernemingen die

bouwendnederland.nl/enquete-pfas.

we zelf voor Gasunie alleen een urgent relatief

afhankelijk zijn van hoofdaannemers en de zzp’ers

klein werk uitgevoerd met het verwijderen van een

wordt momenteel veel pijn geleden. Zelf bouwen

zinker in de Nieuwe Waterweg. Voor alle andere

we onze buitenlandse activiteiten uit want we

projecten is er nog geen schop in de grond gezet.

willen onder geen beding onze mensen de wacht

De uitspraken van premier Rutte afgelopen 30

aanzeggen. Je moet je afvragen of deze uitholling

Meer informatie

oktober - ‘Nood breekt wetten, de doorstroming en

geen gevolgen gaat hebben voor de dienstverlening

www.bouwendnederland.nl/pfas

de veiligheid in ons land komen niet in het geding’ -

als dijkversterking en kustsuppletie die we de

zijn loze woorden.”

samenleving bieden. De recente storm Ciara zorgde

Contactpersoon

voor zware duinerosie bij Zoutelande, West-Kapelle

Anne-Marie Frissen

en Texel. Bij de recente hoge waterstand stond

Adviseur Beleid en Verenigingszaken

het waterpeil in Dordrecht tien centimeter onder

am.frissen@bouwendnederland.nl

20 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Bert van Doorn

INSTROOM

Overstappen van bank naar bouw:

Je hebt allebei wat “ met getallen, zo simpel is het eigenlijk.

“

Dinand Derks werkte zeventien jaar bij een bank en had heel wat

nieuwe werknemer. “Hij is erg gemotiveerd en dat heb je nodig om er

reorganisaties overleefd toen het ophield. Aan de slag gaan in een

een succes van te maken. Als jij geen vragen durft te stellen, gaat het

andere branche bleek moeilijk, want daarin had hij geen ervaring.

niet werken. Wij proberen hem zoveel mogelijk te ondersteunen en dat

Toen kwam het omscholingstraject ‘Van Bank naar Bouw’ op zijn

werkt heel goed.”

pad en ging hij als calculator bij BAM Infra Regionaal aan de slag. “Mijn analytisch denken komt hier goed tot zijn recht.”

‘Nu stel je zelf de vragen’ Wat even wennen was voor Derks is dat je weer onderaan de ladder

Grote personeelstekorten dreigen in de bouw. Het Economisch Instituut

begint. “Bij de bank was ik een senior en stellen mensen vragen aan jou.

voor de Bouw (EIB) verwacht een tekort aan 60.000 arbeidskrachten in

Nu ben je echt weer aan het leren en stel je zelf de vragen. Dat was wel

de komende vijf jaar. Tegelijkertijd heeft de financiële sector te maken

even moeilijk.” Met andere zij-instromers zit Derks ook in een opleiding-

met grote personeelsoverschotten. “En dan moet je creatief worden”,

straject. “Een halve dag per week krijgen wij les van een ervaren docent.

legt Gertjan Veldkamp, directeur verwerving bij BAM Infra Regionaal, uit.

Het fijne is dat je daar ook ervaringen met elkaar kan uitwisselen. Dan

“Wij zijn hard op zoek naar mensen die goed kunnen rekenen en die heb

merk je dat je ook collega’s hebt die hetzelfde als jij meemaken.”

je in de financiële wereld. Je hebt allebei wat met getallen, zo simpel is het eigenlijk. Maar dan moet je wel bereid

Veldkamp benadrukt dat de werkgever

zijn om die omslag te maken. Daarbij vraag

ook verantwoordelijk is voor het succes

je heel wat van mensen. Aan ons de taak om de overgang goed te begeleiden.”

“Deze investering is goud geld waard.”

‘Investering van jezelf en het bedrijf’

van het omscholingstraject. “Je kan iemand niet zomaar ergens neerzetten. Koppel mensen bijvoorbeeld ook aan een jobcoach zodat ze daarmee kunnen

Het omscholingstraject van opleidingsinstituut BOB-KOB was een

sparren. In het begin gaat natuurlijk niet alles fantastisch dus kies heel

uitkomst voor Dinand Derks. “Als je wisselt van branche loop je er

bewust voor dit traject en denk vooral aan de lange termijn. Goede

tegenaan dat je in die nieuwe branche ervaring mist. Dus heb je een

mensen zijn dun gezaaid dus deze investering is goud geld waard. En

partij nodig die bereid is je ervaring op te laten doen terwijl je een oplei-

het is ook heel motiverend om mensen te zien groeien.” Bij de bank was

ding volgt. Dit traject was dan ook een uitkomst.” Maar het was wel

Derks werkzaam als zakelijk kredietbeoordelaar. “Opvallend was dat

aanpoten. “In het begin moet je je heel veel kennis eigen maken. Bij de

het calculatiedeel parallellen heeft met kredietverlening. Zo moet je bij

bank was het allemaal strak geregeld en zeer procesmatig. In de bouw

allebei een risicoprofiel opstellen en hang je daar een prijs aan vast. Dan

moet je meer zelf op zoek gaan en is de sfeer een stuk informeler. Maar

merk ik wel dat het analytische denken en de procesmatige aanpak hier

uiteindelijk ging dat prima. Dat vraagt wel een investering van jezelf en

erg van pas komen.”

het bedrijf.” Veldkamp, de werkgever van Derks, is te spreken over zijn

INSTROOM | Maart 2020 | BNL | 21

Foto | René van den Burg

Voorlichtingsbijeenkomst ‘Hopen zo meer mensen binnen te halen’

Bij Bouwend Nederland vindt 9 april een voorlichtingsbijeenkomst plaats

In zijn eerste jaar was Derks vooral als calculator

voor het ‘Van Bank naar Bouw’-programma. Dit omscholingstraject

aan de slag. Inmiddels is hij ook meer in de praktijk

maakt deelnemers uit de financiële wereld door een opleidingstraject

bezig en heeft hij veel contact met opdrachtgevers.

klaar voor een vervolgcarrière in de bouw en infra.

“Dat is eigenlijk nog leuker. Het grote voordeel van het traject is dat je zo echt het hele bedrijf leert kennen en kunt ontdekken waar je het beste tot je recht komt.” Twee jaar geleden is BAM Infra Regionaal begonnen met een zij-instromersprogramma. “Wij hebben al

Geïnteresseerde professionals en bedrijven die

drie mensen rondlopen op deze manier en eentje

meer willen weten over of willen participeren in het

heeft er al een vast contract”, legt Veldkamp uit.

‘Van Bank naar Bouw’-programma kunnen contact

“Wij zijn hier erg over te spreken en hopen zo meer

opnemen met projectleider Simone van Wilgen via

mensen binnen te halen, ook uit andere sectoren.”

s.vanwilgen@bouwendnederland.nl.

Derks heeft het gevoel dat hij nu goed op zijn plek zit en hij zou anderen de overstap ook aanraden. “Maar je moet wel openstaan voor leren en affiniteit hebben met de bouw. Zelf heb ik ook mijn huis

Meer informatie

gebouwd dus dat zat wel goed.”

www.bouwendnederland.nl/instroom

•

Contactpersoon Simone van Wilgen Projectleider Van Bank naar Bouw s.vanwilgen@bouwendnederland.nl

22 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Marije Rispens

DAG VAN DE BOUW

Foto | Jurriaan Brobbel, Edwin van de Graaf

DAG VAN DE BOUW - ZAT 20 JUNI

Zet jouw project in de schijnwerpers! Op zaterdag 20 juni 2020 organiseren we de vijftiende Dag van de Bouw. Dé dag waarop we bouwplaatsen in heel Nederland openstellen voor publiek om te laten zien hoe mooi onze sector is. Wil jij ook jouw project in de schijnwerpers zetten en bezoekers

Rotterdamsebaan

een kijkje achter de schermen geven? Doe dan mee! Jij stelt jouw bouwplaats open, wij helpen je met de promotie, tips voor de organisatie en zorgen voor zoveel mogelijk aandacht voor de Dag van de Bouw in de media.

Project: realisatie van de Rotterdamsebaan in Den Haag

De Dag van de Bouw wordt georganiseerd door Bouwend Nederland, in samenwerking met Aannemersfederatie Bouw &

“De Rotterdamsebaan is momenteel het grootste bouwproject van

infra Nederland, Techniek Nederland, VNconstructeurs en de Dag

Den Haag. We deden mee met de Dag van de Bouw om mensen een

van de Architectuur.

kijkje achter de schermen te bieden. Veel mensen waren nieuwsgierig naar de tunnel en door die open te stellen, creëerden we ook meer begrip voor eventuele overlast. Mensen konden zelf een route over de bouwplaats volgen en overal waren collega’s aanwezig om vragen te

Project: nieuwbouw Dorpshuis Hart van Zwanenburg in Zwanenburg

beantwoorden. Op de bouwmarkt stond allerlei materieel opgesteld en kraampjes van de gespecialiseerde aannemers. Kinderen waren ook welkom en konden onder andere een bouwhelm knutselen. We hebben enkel positieve reacties gekregen en er heel wat ‘ambassa-

“In 2019 hebben wij de bouwplaats tijdens de Dag van de Bouw

deurs’ voor ons werk bij gekregen!”

opengesteld, omdat we merkten dat omwonenden en toekomstige gebruikers heel betrokken zijn bij de bouw van hun nieuwe dorpshuis.

Lia Bos-van Aalst

Het is dan leuk om te laten zien wat er achter de hekken gebeurt.

Senior communicatieadviseur, projectorganisatie Rotterdamsebaan

Het weer zat niet mee, maar desondanks was het erg geslaagd.

Gemeente Den Haag

We hebben in de stromende regen rondleidingen gegeven aan zo’n honderd enthousiaste bezoekers. Bouwprojecten hebben een grote impact op een omgeving en haar bewoners. Het is belangrijk om de omgeving te blijven informeren over wat je doet en dit is een mooie effectieve manier. Houd het simpel en persoonlijk. Lekkere koffie en een mooie, veilige rondleiding zijn een goede basis voor een succesvolle dag. Zo blijft de organisatie beheersbaar en kun je zelf ook een beetje genieten tijdens de Dag van de Bouw.” Simone Fiselier-Jonker Omgevingsmanager bij K_Dekker bouw & infra Doe mee Meld jouw project zo snel mogelijk aan op www.dagvandebouw.nl/doemee

Contactpersoon Angelina van Weerdenburg Communicatieadviseur a.vanweerdenburg@bouwendnederland.nl

Tekst | Petrick de Koning

CAO | Maart 2020 | BNL | 23

Foto | René van den Burg

CAO-ONDERHANDELINGEN HERVAT

Op weg naar een toekomstbestendige cao Bouw en Infra De onzekerheid rondom de stagnerende groei en

woordelijkheid van werknemers. Zij kunnen hun

de stikstof en PFAS-problematiek is helaas nog

vakantiegeld en de waarde van roostervrije dagen

niet voorbij. Toch zijn de cao-onderhandelingen

natuurlijk prima zelfstandig beheren. Daarom

weer gestart. De opgave voor de sector is groot,

willen we dit fonds in de huidige vorm beëindigen

daarom is besloten om toch met elkaar te praten

per 1 januari 2021.”

over een nieuwe arbeidsvoorwaarden cao. Meer regie Hoewel er geen onderhandelingen waren, hebben

Duurzame inzetbaarheid is een thema dat zeker

de werkgevers in de afgelopen periode niet stil

aandacht moet krijgen. De effecten van het beleid

gezeten, volgens George Raessens, vice-voorzitter

dat hiervoor vier jaar geleden is ingezet, zijn nu

van Bouwend Nederland en ook werkgevers-

beter in te schatten. Een belangrijk aandachtspunt

voorzitter van de onderhandelingsdelegatie voor

daarin is de juiste besteding van het duurzaam

de cao Bouw en Infra. “We hebben in alle regio’s

inzetbaarheidsbudget. “Het is niet de bedoeling

gesproken met werkgevers èn werknemers om uit

dat keuzes die cao-partijen in het verleden hebben

te vinden wat volgens hen een toekomstbesten-

gemaakt beperkend werken, daarvoor is het onder-

dige cao is. Op basis daarvan hebben we een goed

werp te belangrijk.” Daarom willen de werkgevers

beeld gekregen over hoe de nieuwe cao eruit moet

meer regie voeren op duurzame inzetbaarheid

zien.”

en de keuze hebben om de DIA-gesprekken door Volandis te laten uitvoeren of zelf te doen.

Geen onnodige discussie Door de onduidelijkheid rondom de marktontwik-

Blik vooruit

kelingen en het overheidsbeleid is het uitgangspunt

Hoewel een cao met een korte looptijd onder de

voor de werkgevers een wendbare cao met een

huidige omstandigheden een verstandige keuze

korte looptijd. Maar niet zonder de opgave voor

is, kijken de werkgevers al wel vooruit. “In aanloop

het komende jaar vast te stellen. Raessens haalt

naar de volgende cao, zijn er zeker onderwerpen

een paar hoofdpunten aan die belangrijk zijn voor

die we nu al met de werknemersvertegenwoordi-

de werkgevers. “Een van de onderwerpen waar

gers willen bespreken. Dat betreft bijvoorbeeld een

we al jaren over in gesprek zijn, is het maken van

betaalbare regeling voor oudere werknemers met

een goed te begrijpen en leesbare cao. Met nieuwe

zwaar werk, meer budget voor duurzame inzet-

teksten, een duidelijke lay-out en gebruik van

baarheid en een nieuw functie- en loongebouw.”

stroomschema’s zijn de afspraken voor werkgevers en werknemers glashelder. Zo ontstaat geen onno-

Nu voorsorteren

dige discussie. Daar is iedereen bij gebaat.”

Raessens zegt tot slot: “Met deze voorstellen willen ook in onzekere tijden samen met de werk-

Eigen verantwoordelijkheid

nemersorganisaties voorsorteren op een toekomst

Een ander voorstel sluit ook aan bij de verande-

waarin we op een gezonde manier kunnen blijven

rende tijden. Raessens: “Toen het tijdspaarfonds is

groeien en innoveren.”

opgezet, keken we nog heel anders naar de verant-

•

Contactpersoon Erik Tierolf Coördinator Arbeidsvoorwaarden e.tierolf@bouwendnederland.nl

24 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Eva van Beveren

INNNOVATIE

Zonlicht in tunnel De RijnlandRoute is een nieuwe wegverbinding van Katwijk,

hebben echt te maken met een wereldprimeur”, vertelt Sminia

via de A44, naar de A4 bij Leiden. Onderdeel van deze nieuwe

trots. Een lenssysteem – voorzien van gps - draait mee met de

verbinding, is een tunnel met wel heel bijzondere verlichting.

zon, bundelt dit licht en vervoert het daarna via een glasvezel-

“Om de tunnelingangen te verlichten, maken we gebruik van

kabel naar de tunnelingangen. “Met dit systeem kan tot 150

zonlicht”, vertelt Onno Sminia, innovatiemanager

meter afstand zonlicht worden verplaatst, zonder verlies van

bij Croonwolter&dros.

licht”, legt Sminia uit. “Het systeem geeft namelijk 1-op-1 licht door in plaats van dat het zonlicht wordt omgezet naar elektri-

Croonwolter&dros wil zo veel mogelijk verslimmen en verduur-

citeit, zoals bij zonnepalen, en daarna weer terug naar licht met

zamen, en past daarom innovaties toe binnen dit project als

een lamp, waardoor energie verloren gaat.”

onderdeel van aannemerscombinatie Comol5. De opdrachtgever, Provincie Zuid-Holland, vindt dat ook erg belangrijk.

Eureka

Daarom is er bij dit tunnelproject gekeken waar op energie kan

Het idee is ontstaan uit een samenspel van gesprekken en ideeën

worden bespaard. “Verlichting in tunnels slokt de helft van het

door de jaren heen. Maar mogelijk is voor Sminia door een bezoek

totale energieverbruik op en daarvan gaat weer de helft naar de

aan New York het balletje echt gaan rollen. “In een oud onder-

ingangsverlichting: de extra verlichting die hangt bij een tunne-

gronds metrostation werd voor de verlichting van een kunstpro-

lingang om te voorkomen dat je als weggebruiker in een zwart

ject zonlicht gebruikt. Dit is mij altijd bijgebleven. Na onderzoek

gat rijdt”, legt Sminia uit. Omdat binnen de infra alles draait om

bleek deze techniek voorhanden en hebben we gekeken hoe we

veiligheid, is goede verlichting cruciaal.

dit konden toepassen in de RijnlandRoute.” En zo geschiedde.

Wereldprimeur Het gebruik van zonlicht als alternatief voor ‘normale verlichting’ wordt al toegepast in gebouwen in het buitenland. Maar als lichtvoorziening voor een tunnel, is dit compleet nieuw. “We

•

INNOVATIE | Maart 2020 | BNL | 25

Foto | Croonwolter&dros

Meer informatie www.croonwolterendros.nl/solaropticfiber

Maak veiligheid bespreekbaar. Word ook bewust veilig.

Doe mee op 18 maart: ‘Bewust Veilig Dag’ De Bouw & Infra staat helaas nog steeds in de top 3 van meest onveilige sectoren. Dat kan niet meer, dat willen we niet meer en dat accepteren we niet meer. Ongeacht of u nu uitvoerder, schilder, glaszetter, spuiter/ straler, elektro- of verwarmingsmonteur, timmerman, machinist, vlechtwerker of opdrachtgever bent; samenwerken in een project of op een bouwplaats brengt nu eenmaal risico’s met zich mee. Het is ieders verantwoordelĳkheid om deze risico’s zo beperkt mogelĳk te houden. Dat begint vaak bĳ bewustwording, en dus aandacht besteden aan veilig en gezond werken. En daar is de Bewust Veilig Dag een mooi instrument voor.

Meld je aan op www.bewustveilig.com

REGIOKATERN NOORD | Maart 2020 | BNL | 27

REGIO

NOORD

COLUMN EVEN VOORSTELLEN: VERENIGINGSMANAGER REGIO NOORD

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-NOORD

Maart 06

Jaarvergadering JBN Kern Friesland

Vergadering bestuur afdeling Friesland

Symposium Samen werken aan Veiligheid

verbinden en optimaal ondersteunen. Samen mét de ondernemers

Vergadering bestuur afdeling Drenthe

werken aan een vitale bouwsector. Mijn inziens moet dit beginnen

Vergadering Initiatiefcommissie

Bewust Veilig Dag

met het bieden van een luisterend oor; waar is behoefte aan en

19-20

maart 2-daagse training Gezond gedrag als vaardigheid

Voorjaarsledenvergadering met partners afdeling Friesland

Training Wet Kwaliteitsborging

Werken voor Bouwend Nederland betekent leden verenigen,

waaraan misschien juist ook niet? Een vervolgvraag zou kunnen zijn; hoe kunnen we de afdeling versterken en voor iedereen nog aantrekkelijker maken? Aan wilskracht en ondernemerschap zal het niet ontbreken, de leden

April 1

Vergadering bestuur afdeling Groningen

van Bouwend Nederland laten dit dagelijks zien. Tegelijkertijd zit

Bijeenkomst ‘Ontmoet Hein’ (gedragsverandering in kader

daar de valkuil, een werkdag vliegt voorbij en de vereniging heeft

van veiligheid)

niet de topprioriteit. ‘Business first’, en zo moet het ook zijn.

2-4

Technische excursie Platform Infra Noord

Vergadering bestuur afdeling Drenthe

Algemene ledenvergadering afdeling Drenthe

Algemene ledenvergadering afdeling Groningen

ambitieus, en dat maakt de behoefte aan friskijkers en dwarsden-

Training Wegwijs in de cao

kers des te groter. Maar onderschat niet de kracht van de stille leden,

Thema-avond JBN

Overleg met Rijkswaterstaat

die tevreden deelnemen aan de vereniging en op hun eigen manier

Vergadering regiobestuur

Bijeenkomst noordelijke bestuurders

Themabijeenkomst met excursie afdeling Friesland

De huidige opgave wat betreft het verduurzamen in de bouw is

een bijdrage leveren. Regio Noord heeft er bewust voor gekozen om het contact met alle leden te versterken, vanuit die gedachte is de functie van verenigingsmanager ontstaan. Gericht op het luisteren naar, binden en boeien van de leden.

Mei 6

Vergadering commissie Platform Infra Noord

Daarnaast het contact met de bestuurders versterken en vertalen

Contactbijeenkomst leden Platform Infra Noord

Vergadering bestuur afdeling Friesland

naar een concreet afdelingsprogramma. Graag zet ik mij hier voor

Vergadering Commissie Bouwbedrijf Noord-Nederland

Vergadering InnovatieAtelier

Bijeenkomst Contactgroep Personeel en Financiën

Vergadering bestuur afdeling Groningen

in, zodat we samen kunnen inspelen op marktontwikkelingen en kunnen bouwen aan een actief programma met voor elk wat wils. Tot binnenkort?

Juni 11

Excursie leden en partners afdeling Drenthe

Excursie Initiatiefcommissie

Congres Bouwend Nederland ‘Nu Bouwen aan Morgen’

Middagexcursie JBN

Bijeenkomst commissie Platform Infra Noord met partners

Dag van de Bouw

Netwerkbijeenkomst met partners afdeling Groningen

WILLEMIJN VISSCHER VERENIGINGSMANAGER BOUWEND NEDERLAND REGIO NOORD

28 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Eline Kemps

REGIOKATERN NOORD

Foto | Alvin Koops

Veiligheid op de vloer Veiligheidsbewustzijn bij Alsema B.V. De aandacht voor veiligheid is in sectoren als de bouw, waar medewerkers blootgesteld kunnen worden aan risicovolle situaties, steeds meer aan de orde van de dag. Ook bij aannemersbedrijf Alsema B.V. uit Zuidlaren is sinds enkele jaren de focus op veiligheidsbewustzijn toegenomen. In samenwerking met Stichting Vlink hebben ze dit thema met beide handen aangegrepen en treffen ze maatregelen om meer bewustwording te creëren op de werkvloer en de risico’s van de werkzaamheden van hun

plaats en de werf vrij toegankelijk. Zo was de cultuur bij ons bedrijf. Nu zijn er

medewerkers te beperken.

aanpassingen doorgevoerd. Denk aan aparte parkeerplaatsen en open transportroutes met geordende grondstoffen.” Dat veiligheidsbewustzijn de eerst

“Twee jaar geleden hebben mijn broer en ik het bedrijf overgenomen van

stap is naar veiliger werken en een toekomstbestendiger bedrijf, realiseert

onze vader en oom. We voelden dat het tijd was voor een frisse wind. Hoewel

Alsema zich maar al te goed: “Ik wil, zeker als directie, veiligheidsbewustzijn

veiligheid in onze organisatie altijd hoog op de agenda heeft gestaan, zijn we

overdragen aan iedereen binnen onze organisatie. Voordat ik de drempel over

opnieuw actief na gaan denken over dit thema”, aldus directeur Rik Alsema.

stap naar de werkplaats sta ik zelf ook letterlijk even stil, en verwissel ik mijn

Het bedrijf dat in 1927 werd opgericht, is vandaag de dag actief in installatie,

lakschoenen voor werkschoenen.”

nutsinfra en de grotere kabel- en leidingprojecten. “Met het nadenken over de toekomst van ons bedrijf kwam er steeds meer aandacht voor veiligheidsbe-

•

Veiligheidsagenda

wustzijn.” 10 maart Veilig vooruit

Symposium ‘Samen werken aan veiligheid’ – Groninger Forum Bewust Veilig Dag

Alsema B.V. ging de samenwerking aan met de Groningse Stichting Vlink, een

18 maart

Ontmoet hein®-event: een introductie van een gedragsverande-

stichting die zich inzet voor het verhogen van het veiligheidsbewustzijn van

2 april

rend programma. Bijeenkomst voor KAM-coördinatoren in Van Der Valk Hotel Groningen

aannemers in de bouw. Ze ontdekten dat voor concrete aanpassingen op het gebied van veiligheid een gedragsverandering voor de hele organisatie nodig

27 mei

land i.s.m. programma Veiligheid

was. Van management tot medewerkers en onderaannemers. “Stichting Vlink hield ons een spiegel voor”, legt Alsema uit. “We zijn gesprekken aangegaan met

Training RI&E in Leeuwarden, aangeboden door afdeling Fries-

12 juni

Training RI&E in Assen, aangeboden door afdelingen Groningen en Drenthe i.s.m. programma Veiligheid

onze medewerkers, hebben opleidingen aangeboden, workshops gehouden en veiligheidswaarden opgesteld. Bovendien proberen we de drempel te verlagen om veiligheidsproblemen bespreekbaar te maken. Het moet immers niet alleen nu, maar altijd goed blijven gaan.” Op de werkvloer

Meer informatie Stichting Vlink ondersteunt aannemers in het verbeteren van hun

Zoals vaak met veranderingen, zorgt de nieuwe focus op veiligheidsbewustzijn

veiligheidscultuur.

voor wisselende reacties. Door enkele opdrachtgevers worden de veiligheids-

www.stichtingvlink.nl

aanpassingen niet met open armen ontvangen en ook sommige werknemers zetten hun vraagtekens bij de gewenste veranderende werken denkwijze. Toch overheerst de positiviteit over dit thema. Het hechte familiebedrijf is veel bewuster van de veiligheidsrisico’s op de werkvloer en weet op welke vlakken ze dit kunnen verbeteren. “Voorheen waren het kantoor, de constructiewerk-

Contactpersoon Alja Vos Adviseur sociale zaken en arbeidsmarkt a.vos@bouwendnederland.nl

Tekst | Martine van der Linden

REGIOKATERN NOORD | Maart 2020 | BNL | 29

Foto | Martin Hols

“MENSEN HAKEN AF ALS JE IN DE OVERDRIVE GAAT.” De provincie Drenthe wil dat in 2040 alle

besparende investeringen voor hun huis kunnen

Tijdens het congres vond ook een workshop over

woningen in de provincie energieneutraal zijn.

financieren.” Het zijn kleine stapjes, zegt Stelpstra,

gedrag plaats; hoe je mensen anders kunt laten

Tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres op 6

maar het zijn wel stapjes vooruit.

kijken naar verduurzaming. Tot blijdschap van

februari sprak gedeputeerde Tjisse Stelpstra

Stelpstra deed hier een flinke groep aan mee.

over dit ambitieuze streven. “Wij zijn niet van de onhaalbare voorstellen.”

“Dat verraste mij, omdat ‘bouwers’ en ingenieurs Sowieso is hij voorstander van behapbare brokken,

volgens mij toch vaak in feiten en getallen denken

zo liet hij tijdens het congres weten. “Als overheid

en niet in termen van gedrag. Dus de belangstelling

Wil provincie Drenthe ervoor zorgen dat alle inwo-

hebben we het over grote oplossingen gehad.

voor deze workshop was verheugend.”

ners in 2040 energieneutraal wonen, dan betekent

Maar daar reageert het publiek soms negatief op,

dat: honderden oude woningen slopen, ongeveer

omdat ze het duur vinden. Nul op de Meter, bijvoor-

200.000 woningen en appartementen energe-

beeld. Een goed idee, op zich. Maar dat kost een

tisch renoveren en duizenden nieuwe woningen

huishouden zomaar 50.000 euro. Dat is niet voor

bouwen. En dat dus in twintig jaar tijd. Dat is haal-

iedereen te betalen. Niet alles hoeft van vandaag

baar volgens gedeputeerde Tjisse Stelpstra. “We

op morgen. Bouw gestaag af. Houd daarbij wel

zijn tijdens de vorige bestuursperiode al begonnen.”

tempo, maar ga niet in de overdrive. Als je dat wel doet, haken mensen af.”

Kleine stapjes In die periode werd de Expeditie Energieneutraal

Nieuwe standaard

Wonen gelanceerd. De provincie heeft hierbinnen

Tijdens het congres richtte Stelpstra zich ook tot

verschillende partijen bijeen gebracht, zoals

de bouw en infra. Hij heeft het gevoel dat veel

woningcorporaties,

bouwbedrijven,

bedrijven in deze sectoren afwachtend zijn. “Dat

particulieren en milieuorganisaties. “We weten

overheden,

ze wachten tot er vraag komt naar energiezuinige

waar we naartoe willen, maar we weten niet

oplossingen. Maar je kunt ook andersom denken:

precies de weg. In zogeheten versnellingskampen

zorgen voor aanbod, de vraag volgt vanzelf. Nu

gaan mensen met verschillende expertises om

heb ik geen bouwachtergrond, dus ik ben geen

tafel. Ze bedenken samen energiezuinige oplos-

expert. Maar elk huis heeft enkele standaard eigen-

singen voor verschillende thema’s. Dit brengt

schappen. Een raam is nu gestandaardiseerd met

nieuwe ontwikkelingen op gang.”

dubbelglas. Wat als je van triple glas de standaard maakt? Dit soort zaken maken het verschil. Er zijn

Ook kent Drenthe al enige tijd het energieloket,

overigens wel bedrijven die heel vooruitstrevend

waar mensen gratis advies over duurzaam wonen

zijn, maar die groep kan wat mij betreft nog groter

kunnen inwinnen. “En we hebben de Energiebe-

worden.”

spaarlening, waarmee woningeigenaren energie-

Contactpersoon Kees Vianen Adviseur Duurzaamheid & Onderwijs k.vianen@bouwendnederland.nl

•

30 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Hans Smit

REGIOKATERN NOORD

Jonge bouwers in Regio Noord

“Persoonlijke en carrièregroei zijn ons doel.” Elkaar helpen te groeien. Persoonlijk, maar ook

De werving van nieuwe leden gebeurt bij noorde-

in je loopbaan bij het bouw- of infrabedrijf waar

lijke bedrijven, die worden opgeroepen hun young

je werkt of dat je hebt. Door regelmatig samen

potentials aan te melden bij de jongerenafde-

te komen, ervaringen uit te wisselen en ideeën

ling. En binnen studentenverenigingen wordt ook

te ontwikkelen, maken jonge professionals in de

gezocht naar leden die een bijdrage aan de afde-

bouwwereld zich sterk voor hun sector. Ook in

ling kunnen leveren. Mulder: “Ja, we leggen de lat

de provincies Groningen, Drenthe en Friesland.

bewust wat hoog zodat je ook iets kunt leren als je aan een bijeenkomst deelneemt.”

Leden van Jong Bouwend Nederland, ‘pieken’ eigenlijk maar kort. Tegen de tijd dat ze 40 jaar

Identiteit

zijn, worden ze lid van ‘normaal’ Bouwend Neder-

Door de samenwerking tussen Jong Bouwend

land. Maar voor die tijd kunnen ze terecht bij Jong

Nederland Noord en de Kern Friesland is een flinke

Bouwend Nederland als ze werkzaam zijn op

regio ontstaan. De activiteiten worden verspreid

(aankomend) managementniveau in de bouw en

in de regio en de activiteiten van regio en kern

infra. Voorzitter Arjan Mulder van Jong Bouwend

zijn voor iedereen toegankelijk. Kern Friesland

Nederland Noord zegt lachend: “We willen graag

bestuurder Harm Bijland onderschrijft het belang

leden hebben die met hun carrière in de bouw bezig

van de samenwerking: “We hebben elkaar nodig

zijn.”

om voortbestaan te behouden en provinciegrenzen zijn maar relatief.”

Samenwerken

•

De Kern Friesland en de Regio Noord werken sinds 2016 nauw samen aan het verder ontwikkelen van de jongerenafdeling. Mulder: “Dat is noodzakelijk omdat een aantal veertigplussers onze

De (voorlopige) agenda JBNL Noord 2020:

kern verlaat en er weinig instroom is van nieuwe mensen. We hebben nu samen 44 leden en dat

6 maart

Jaarvergadering (Kern Friesland)

mag wel groeien. We hebben voor 2020 een inte-

16 april

Thema-avond

ressante agenda opgezet met sprekers over het

16 juni

Middag excursie

werk of de loopbaan van onze leden, we gaan

24-26 september

Meerdaagse excursie (Kern Friesland)

op excursies om praktijkvoorbeelden te zien, we

27 oktober

Workshop

netwerken en vergeten de ontspanning uiteraard

13 november

Feestavond

niet.” De lat hoog Volgens de voorzitter is het goed als je met gelijkgezinden problemen bespreekt, ideeën ontwikkelt of gewoon een borrel drinkt. “Iedereen is zo’n beetje even oud, zit in een vergelijkbare levensfase en is op een of andere manier gek van de bouw.”

Contactpersoon Alja Vos Adviseur sociale zaken en arbeidsmarkt a.vos@bouwendnederland.nl

Foto | Alwin Koops

REGIORANDSTAD NOORD | Maart 2020 | BNL | 27

REGIO

OOST

COLUMN KWALITEIT MAAK JE SAMEN!

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-OOST

Maart 12

Leergang Topwerkgeverschap (Employee experience)

CPV (HR) bijeenkomst Zwolle (operationeel)

Van meerdere mensen heb ik al gehoord dat het best bijzonder is dat

12-13

Estafettebijeenkomst Pim Mulier (Duurzame Inzetbaarheid)

wij al jaren bezig zijn met kwaliteitsborging. Dat vind ik best vreemd.

Jaarvergaderinwg Afdeling Stedendriehoek/Salland

Dag van de Veiligheid

Als de WKB volgend jaar start en je moet als bedrijf dan nog een

WKB training (BNL Academy)

JBN Regio Oost (themabijeenkomst)

Leergang Topwerkgeverschap (Employee experience)

Algemene Ledenvergadering Afdeling Zuid Oost Gelderland

systeem optuigen, ben je naar mijn mening te laat. Toen de invoering van de WKB steeds concreter werd, hebben we deze intern besproken met onze uitvoerders. De medewerkers die enthousiast waren om met de WKB aan de slag te gaan, hebben

April 03

we verantwoordelijk gemaakt. Zij bepalen bijvoorbeeld welke kritiBijeenkomst afdelingen Zwolle-Genemuiden, Veluwestreek, Flevoland, NO-Overijssel

sche punten vastgelegd moeten worden en welke niet. Zo sluit de werkwijze straks zo goed mogelijk aan op onze huidige processen en

Algemene Ledenvergadering Afdeling Zuid-West Veluwe

WKB training (BNL Academy)

Leergang Topwerkgeverschap (Employee experience)

Voorzittersoverleg Regio Oost

Opstellen of bijwerken van een eigen RI&E

Voor de vastlegging hebben we geïnvesteerd in een digitaal systeem

Regiodag Oost (International Airport Teuge)

welke zoveel mogelijk aansluit op onze overige bedrijfsprocessen.

zorgen we dat de kwaliteitsborging een toevoeging is en niet slechts een lastige verplichting.

Hiermee zijn we een jaar geleden al gestart zonder hier een externe

Mei

kwaliteitsborger aan te koppelen. Daardoor zien we een verzwa-

5-daagse studiereis Afdeling Flevoland

Algemene Ledenvergadering Afdeling Achterhoek

Algemene Ledenvergadering Infraplatform Oost (IPO)

bouwplaats aanwezig moet zijn, bijvoorbeeld om alle controles uit

Algemene Ledenvergadering Afdeling Stedendriehoek/

te voeren. Daar bereiden we ons nu al op voor.

Salland

Ook zetten we verder in op de samenwerking met onze ketenpart-

Juni

ring van de functie van uitvoerder omdat deze steeds meer op de

ners. Want kwaliteit maak je niet alleen.

Jaarvergadering-bedrijfsbezoek Afdeling Veluwestreek

CPV (HR) bijeenkomst (strategisch)

Algemene ledenvergadering Afdeling Flevoland

Dag van de Bouw

Algemene Ledenvergadering Afdeling Zuid Oost Gelderland

ook als een kans. Met de WKB kunnen we straks namelijk nog beter

JBN Regio Oost themabijeenkomst

aantonen welke kwaliteit wij leveren.

Omdat wij altijd al zeer kritisch geweest zijn op kwaliteit en conform de regels bouwen, zien wij de WKB niet zozeer als een last maar

PETER VAN DE KOLK DIRECTEUR VAN DE KOLK BOUWGROEP B.V.

28 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Hans Smit

REGIOKATERN OOST

Foto | René van den Burg

KAM-coördinator Bas Blokhuis (Hegeman):

“Kennis halen en brengen is zo belangrijk.” Social Support medewerker Tonny Grotenhuis liep er in zijn werk tegenaan: de gevolgen van een bedrijfsongeval voor het slachtoffer én zijn omgeving. Een van de middelen om die gevolgen te verminderen, is het werk van KAM-coördinatoren te stimuleren, bedacht Grotenhuis zich en dus wordt er door de

KAM-coördinator Bas Blokhuis (Hegeman): “Kennis halen en brengen is zo belangrijk”

Regio Oost een KAM-dag georganiseerd op 19 mei. Bas Blokhuis vindt dat je de dingen gewoon goed moet doen. “Het was dus Grotenhuis noemt zichzelf gemakshalve de “maatschappelijk

bijna onvermijdelijk dat ik tegen zaken als veiligheid en regelgeving aanliep.

werker van Bouwend Nederland”. Hij behandelt persoonlijke

Het sprak me aan en ik volgde trainingen om uiteindelijk KAM-coördinator

problemen als schulden, echtscheiding of traumatische erva-

bij Hegeman Bouw & Infra te worden. Ik ben erg blij met de aangekondigde

ringen van medewerkers van lidbedrijven en zo kwam hij ook in

KAM-dag in het oosten omdat we eigenlijk nog niet zoiets hebben in onze

aanraking met de gevolgen van bedrijfsongevallen. “Binnen de

regio. Ik ga nu eens per half jaar naar een landelijke bijeenkomst, maar in

contactgroepen personeel wordt al wel aandacht geschonken

m’n eigen regio spreekt het me natuurlijk meer aan.”

aan het onderwerp veiligheid, maar voor de KAM-coördinatoren die er dagelijks mee omgaan, bestond er in de regio Oost nog

Blokhuis vindt de veelzijdigheid van zijn functie het meest aantrekkelijk. “Ik

niets terwijl de regio rijk is aan bouwen infrabedrijven.”

zit met directies aan tafel, maar bezoek ook veel bouwplaatsen om daar

Grotenhuis werd mede geïnspireerd door de aangekondigde pilots

met mensen te praten. De protocollen zijn vaak in orde, maar veel onge-

met Bedrijfs Ongevallen Teams, die een rol moeten gaan spelen

vallen ontstaan uit betrokkenheid bij het werk en de baas. Einde middag

in de veiligheidscultuur in de bouw en infra en die het werk van

wordt nog even gas gegeven om een deelproject klaar te krijgen voor de

de KAM-coördinator moeten ondersteunen. “Het zijn nu alleen

volgende ploeg. ‘s Morgens bij het opstarten en aan het eind van de dag

nog plannen, maar in mei 2020 gaan we in Oost-Nederland een

ben je minder scherp en dan is een ongeval zo gebeurd.”

eerste bijeenkomst houden voor KAM-coördinatoren zodat ze elkaar kunnen ontmoeten. Dat is misschien al de eerste winst.”

Blokhuis voelt zich wel eens eenzaam als hij tegenover een managementteam zit of alleen in een bouwkeet staat. “Ik houd als fulltimer toch wel iets meer afstand, maar bij kleinere bedrijven moeten KAM-coördinatoren dit werk combineren met hun andere functie. Juist voor hen is het heel erg belangrijk om kennis te halen en te brengen en ervaringen met collega’s uit te wisselen.”

•

Contactpersoon Tonny Grotenhuis Adviseur Social Support t.grotenhuis@bouwendnederland.nl

REGIOKATERN OOST | Maart 2020 | BNL | 29

Tekst | Jan Willem Kommer

Er is hoop en het heet de Edese Stikstofaanpak In mei 2019 zette de Raad van State een streep

maal lampjes branden. Het was mooi om te zien

door PAS, het Programma Aanpak Stikstof. Veel

hoe vanuit de bouw allemaal ideeën naar voren

gemeenten schrokken vervolgens terug voor

werden gebracht om bijvoorbeeld emissieloos te

het verlenen van bouwvergunningen. Ook Ede.

bouwen.” Wethouder Vreugdenhil vervolgt: “Het

Maar samen met natuurorganisaties, boeren

is belangrijk om als gemeenten, landbouworgani-

en bouwers heeft de gemeente een modus

saties, natuurorganisaties en bouwers te blijven

gevonden, de Edese Stikstofaanpak.

samenwerken en deze crisis niet als een juridisch probleem te benaderen maar als een biodiversi-

De gemeente Ede zit in een lastig stikstof-parket.

teitsprobleem. Anders wordt het een strijd om

Het oppervlak bestaat grotendeels uit natuur-

belangen en geld en dat gaat ten koste van de

gebied, er is veel landbouwgrond en het inwo-

bedoeling: biodiversiteit herstellen, verstevigen

nersaantal groeit. “De wisselwerking tussen

en bewaren.”

natuur, landbouw en groeikernen is niet nieuw voor ons, zo is de geschiedenis van dit gebied”,

Natuurinclusief ontwerpen en bouwen

zegt wethouder Willemien Vreugdenhil. Zo kijkt

In Ede heeft het brede overleg een aanpak

Ede samen met boeren en natuurorganisaties

opgeleverd waardoor er tóch doorgebouwd kan

al langer naar wat er nodig is voor een houdbare

worden. Kijkend naar de biomorfologie van een

agrarische sector op de Veluwe. Dat leverde een

gebied hoeft de Aerius-berekening niet altijd op

programma biodiversiteit op. “Daarom hebben

nul uit te komen. Ede maakt namelijk onderscheid

we nu natuurinclusief ontwerpen als norm”,

tussen de bouwfase en de gebruiksfase. De

zegt Vreugdenhil, die verantwoordelijk is voor

emissie moet tijdens de bouwfase zo laag moge-

onder meer natuur en landschap, biodiversiteit,

lijk worden gehouden door moderne bouwma-

economie en grondzaken. Er is een zogeheten

chines te gebruiken en door klimaatneutraal en

biomorfologische kaart van Ede ontwikkeld die

natuurinclusief te ontwerpen en te bouwen. Als

de verschillende bodemsoorten toont en kenmer-

de stikstofneerslag de bouwfase onder de 0,05

kende planten diersoorten die je daar zou

mol blijft en in de gebruiks-

kunnen aantreffen. Het geeft inzicht in het belang

fase nul is, kunnen ook omge-

van het gebied voor de biodiversiteit en helpt

vingsvergunningen

gebouwen te ontwerpen en te maken zonder dat

verleend. “Misschien kleuren

het de natuur stoort.

we hier wat mee buiten de

worden

lijntjes maar met deze manier

“Met deze manier van ruimtelijke ordening, ontwerpen en bouwen die we gezamenlijk hebben ontwikkeld, doe je veel meer voor de biodiversiteit dan wat nu de norm is.”

Verlammende beeldvorming

van

Toen PAS viel, betrok de gemeente ook de

ontwerpen en bouwen die we

bouwers bij het overleg. Het programma biodi-

gezamenlijk hebben ontwik-

versiteit bleef het uitgangspunt. Vreugdenhil

keld, doe je veel meer voor de biodiversiteit dan

vond het geen gemakkelijke gesprekken. Dat

wat nu de norm is.”

komt volgens haar voornamelijk door de lande-

ruimtelijke

ordening,

•

lijke beeldvorming in politiek en media. “Veel

Contactpersoon

bouwers hadden het idee dat er helemaal niets

Johran Willegers

meer mogelijk was. Maar toen ze begrepen hoe

Adviseur Markt & Overheid

we het hier in Ede willen doen, gingen er alle-

j.willegers@bouwendnederland.nl

30 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Marije Rispens

REGIOKATERN OOST

Foto | René van den Burg

In gesprek met Piet Alma en Hermien Schoeman-Alma

“Als je elkaar kent, heb je aan één woord genoeg.”

In de vorige BNL vroeg Albert ten Brinke van Ten

maakten we ook meer seriebouw met stalen

Hongarije en Tsjechië. Tegelijk is Vastbouw een echt

Brinke Group aan Vastbouw: “Hoe kunnen we

bekistingen. Voordeel daarvan was dat je snel en

familiebedrijf. Dochter Sabine werkt er en dochter

ervoor zorgen dat we over tien jaar nog steeds

goedkoop honderden woningen kon neerzetten.

Hermien is sinds december 2017 toegetreden tot

betaalbaar kunnen bouwen?” Hermien Schoe-

Nadeel is dat je meer van hetzelfde krijgt. Maar met

de directie. “Zij mag mij straks overbodig maken.”

man-Alma, die samen met haar vader Piet Alma

de huidige woningnood is dat laatste misschien

en Ronnie Hondeveld de directie van Vastbouw

een beetje een luxeprobleem. Als mensen eerst

Langdurige relaties

International Holding vormt, zet in op nog effici-

maar weer een plek hebben. We denken er

‘Samen bouw je beter’ is het motto van Vastbouw

enter werken. “Bijvoorbeeld door meer gebruik te

daarom over om zelf weer stalen bekistingen aan

en dat geldt niet alleen voor de samenwerking

maken van prefab-constructies.”

te schaffen.” Naast efficiënter bouwen, heeft ook

tussen vader, dochter en het personeel, maar

energieneutraal bouwen de focus bij Vastbouw.

ook voor bijvoorbeeld het werken in bouwteams.

Bouwen is duurder geworden door hoge grond-

Schoeman-Alma: “Een ontwikkelingsgroep houdt

Schoeman-Alma: “We hechten aan langdurige rela-

stof- en materiaalkosten en strengere duurzaam-

zich constant met dit onderwerp bezig en onder-

ties en werken veel met vaste onderaannemers.

heidseisen. “Om betaalbaar en degelijk te blijven

zoekt bijvoorbeeld de mogelijkheden voor gasloos

Als je elkaar kent, heb je aan één woord genoeg.”

bouwen, maken wij al langere tijd prefab dakcon-

bouwen.”

structies in eigen beheer”, zegt Schoeman-Alma. “Tegenwoordig kijken we ook naar andere

Familiebedrijf

prefab-mogelijkheden op de markt, bijvoorbeeld

Vastbouw werd in 1983 opgericht door Verschoor,

wanden met ingebouwde kozijnen. Standaardi-

Alma en Smit. “Zie je hoe goed er is nagedacht,over

Voor de volgende BNL vraagt Hermien

satie, industrialisatie en innovatie zijn onvermijde-

het verwerken van de beginletters in de bedrijfs-

Schoeman-Alma aan Edwin Postma van

lijk voor betaalbaar bouwen in de toekomst. Daar-

naam?”, lacht Alma. “We begonnen in een slechte

AKOR Bouw in Rijssen:

door ondervangen we de hogere kosten, maar ook

economische tijd. De bank wilde ons niets lenen,

het gebrek aan instromend personeel.”

dus we moesten het van ons spaargeld hebben.”

“Hoe moeten we omgaan met het

Zijn mede-oprichters waren wat ouder, dus na

vertraagde vergunningstraject door de

Seriebouw

hun pensioen zette Alma het bedrijf alleen voort.

stikstofcrisis en kunnen we als bouwer

Vastbouw heeft een eigen timmerfabriek in Polen

Inmiddels is Vastbouw een internationaal opere-

zelf iets betekenen om die vergunnings-

die de dakconstructies in elkaar zet. “Een aantal

rend bedrijf met ruim 450 medewerkers. Behalve

stroom weer op gang te krijgen?”

jaren geleden was er ook al een tekort aan mensen

in Nederland bouwt, renoveert en onderhoudt

in de bouw”, legt Piet Alma die keuze uit. “Vroeger

Vastbouw ook woningen in Duitsland, Polen,

•

REGIOKATERN RANDSTAD NOORD | Maart 2020 | BNL | 27

REGIO

RANDSTAD NOORD

COLUMN TRANSPARANTIE IN VEILIGHEID

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-RANDSTAD-NOORD

Maart 10

Bijeenkomst Duurzame Inzetbaarheid

Marktdag Amsterdam

Veiligheid is een van de prioriteiten voor het regiobestuur in Randstad

Bewust Veilig Dag

Noord. Het aantal ongevallen moet naar beneden. Wanneer een

Bijeenkomst ‘Mijn Hein’ over gedrag en veiligheid

Regiodag Utrecht/’t Gooi

ongeval heeft plaatsgevonden, wordt vanuit het regiokantoor, samen met Social Support van Bouwend Nederland, contact met het bedrijf opgenomen om ondersteuning te bieden. Een prima initi-

April

atief, maar het is belangrijk om aan de voorkant te investeren, om zo

Jaarvergadering afdeling Veenendaal

Ledenvergadering afdeling Zaanstreek-Waterland

Ledenvergadering afdeling NHN

Ledenbijeenkomst afdeling Midden Holland

Het regiobestuur heeft de afdelingen in Noord-Holland en Utrecht

Jaarvergadering afdeling Midden Nederland

een menukaart gestuurd met voorbeelden van veiligheidspro-

ongevallen te voorkomen.

gramma’s die met leden kunnen worden georganiseerd. Inspiratie,

Mei 07

Ledenvergadering afdeling Noord West Utrecht

Ledenvergadering afdeling Veenendaal

Juni

bewustwording, kennisoverdracht, gedrag en cultuur zijn instrumenten die tot een veiliger bouwplaats moeten leiden. De regio en de afdelingen willen samen optrekken om leden te motiveren aan veiligheid een grotere prioriteit toe te kennen.

Algemene jaarvergadering afdeling ‘t Gooi

Jaarvergadering afdeling Noord West Utrecht

Bouwinspiratiedag afdeling Veenendaal

Dag van de Bouw

Van de werknemers wordt veel gevraagd. En terecht. De veiligheid op de bouwplaats staat of valt met het handelen van hen. Werkgevers hebben de verantwoordelijkheid om veiligheidskosten mee te nemen in begrotingen. Nog te vaak ligt de focus op de laagste prijs en worden Algemene Kosten te laag gehouden. Calculators moeten in hun - veelal open - begroting posten voor veiligheidsmaatregelen en toolboxmeetings opnemen. Een V&G-plan en LMRA (last minute

KOM 26 MAART NAAR DE REGIODAG!

risico analyse) moeten benoemd worden. Deze zijn belangrijk om

Op donderdag 26 maart vindt in Restaurant de Mandemaaker in

bewustwordingsmomenten op de bouwplaats te creëren. Calcula-

Bunschoten-Spakenburg voor de afdelingen Midden Nederland, Het

tors moeten zich hierin gesteund voelen door hun directie.

Gooi, Veenendaal, Noord West Utrecht, Jong Bouwend Nederland de Regiodag plaats. Spreker op deze dag is Jort Kelder, gevolgd door

Tenslotte is er ook een taak weggelegd voor de opdrachtgevers. Ook

ledenvergaderingen per afdeling. De dag wordt afgesloten met een

zij moeten veiligheid voorop stellen en accepteren dat aan veilig-

borrel en diner.

heid een prijskaartje hangt. Op deze kosten bezuinigen kan en mag nimmer aan de orde zijn. Een veilige werkplek zonder ongevallen is

Meld u aan vóór 16 maart (ook voor het diner) via

en blijft het voornaamste doel. En, zoals zo vaak, gaan ook hierbij de

m.veld@bouwendnederland.nl

kosten voor de baat uit.

Inloop en ontvangst vanaf 15.30 uur. 21.00 uur einde regiodag.

DICK SINGERLING REGIOBESTUURDER RANDSTAD NOORD

28 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Jan Willem Kommer

REGIOKATERN RANDSTAD NOORD

De vliegende start van BouwLab R&Do en de honger naar meer

Op de dag dat het Malieveld volliep met protesterende infrabouwers en bouwers was in Haarlem de lancering van een razendspannende experimenteerplek voor de bouw. Van gebrek aan passie en daadkracht kun je de branche niet betichten. En dat is maar goed ook want BouwLab R&Do wil groeien, laat founder Herman van Bolhuis weten. “Van de bouw wordt enorm veel vernieuwing gevraagd; denk aan circulair bouwen, energietransitie, duurzame bouwmaterialen, de woningbouwopgave. Maar het merendeel van de bedrijven is te klein en heeft te kleine winstmarges en te weinig tijd om zich intensief met R&D bezig te houden.” Doodzonde vindt Herman Links: Herman van Bolhuis Rechts: Maarten de Jong

van Bolhuis dat. Vandaar dat hij BouwLab R&Do heeft opgericht, een plek waar de bouw kan experimenteren met ideeën om vraagstukken op een ándere manier op te lossen. Het is heel nadrukkelijk een plek om niet alleen te praten maar vooral ook om te doen. En het is ook heel nadrukkelijk de bedoeling dat de bouwwereld dat niet alleen met bouwbedrijven doet, maar juist met bedrijven en vertegenwoordigers van andere sectoren zoals de technologie en zelfs gemeenten. Want kruisbestuiving is essentieel. “Innoveren gaat niet alleen over producten maar ook over processen, regelgeving, verdienmodellen zelfs”, zegt Van Bolhuis. Vliegende start 30 oktober 2019 is BouwLab R&Do gelanceerd. “We zijn verrast door het enthousiasme vanuit de bouwbedrijven. In drie maanden tijd hebben al zo’n veertig partijen interesse getoond, we hebben nu al veertien partners en elke maand komt er wat bij.” Een van de partners van het eerste uur is Bouwend Nederland Regio Randstad Noord. Logisch want in het landelijke meerjarenplan innovatie neemt het stimuleren van innoveren een belangrijke plek in. Leden vragen hulp bij onder meer het vinden van subsidies of een goed innovatieplatform om zich bij aan te sluiten. Gevelconcept is een van die bedrijven die wel innovatieve wensen

REGIOKATERN RANDSTAD NOORD | Maart 2020 | BNL | 29

Foto | Josine Voogt

Van Bolhuis: “Innoveren gaat niet alleen over producten maar ook over processen, regelgeving, verdienmodellen zelfs.”

had maar daar zelf niet veel verder mee kwam.

Wensen

ons bedrijf ook weer interessant voor HBO-stu-

Tot directeur Maarten de Jong op een vergadering

Het smart gevel-project geeft goed aan wat de

denten. Die kiezen vaak voor een stage bij een

kwam die Regio Randstad Noord bij BouwLab

kracht en potentie is van BouwLab R&Do en wat

groot bedrijf omdat daar wel faciliteiten zijn voor

R&Do organiseerde. “Ik raakte al snel geïnspireerd

voor kruisbestuivingen er kunnen plaatsvinden.

onderzoek. Nu kan ik ze een plek bieden waar

door de laagdrempelige manier waarop je kunt

Van Bolhuis wil graag veel meer van dit soort

zomaar verschillende 3D-printers staan.” Ook voor

meedoen aan innovatieve projecten.” Zijn bedrijf

projecten onder zijn dak. “Daarom moeten zoveel

zijn vaste personeel ziet hij pluspunten. “We willen

werd partner van de innovatiewerkplaats én

mogelijk bouwbedrijven kennis met ons maken.

ons meer op circulariteit richten maar als je altijd

draait inmiddels mee in een innovatieproject. “Een

Bouwend Nederland helpt daarbij door hier regel-

met je eigen werk en in je eigen kring bezig bent

case die we zelf hebben voorgesteld. We maken

matig ledenbijeenkomsten te organiseren. Deelne-

dan ga je jezelf vastdenken. Hier kun je er met

prefab gevels en kozijnen. Die willen we graag op

mers kunnen dan zelf zien en ervaren wat BouwLab

andere bedrijven uit andere branches over praten.

een gemakkelijke en snelle manier kunnen moni-

R&Do is en enthousiast raken. Dat is mooi. Het

Dat levert misschien alternatieve oplossingen op

toren zodat we weten hoe de staat van onderhoud

zou verder mooi zijn als we de huiskamer van

maar het stimuleert in ieder geval om in andere

is, wanneer weer geschilderd moet worden. Ook

Bouwend Nederland zijn rondom innovatie, dat alle

richtingen te denken.

zoeken we naar een slimmere manier om te zien

evenementen rondom innovatie hier plaatsvinden.

wat voor hang- en sluitwerk er precies in zit en

En dat Bouwend Nederland zelf ook innovatieve

waar het vandaan komt, voor het geval er iets stuk

vraagstukken hier neerlegt. Daarnaast willen we

is en vervangen moet worden. Dat is nu vaak een

doorgroeien en opschalen. Meer projecten binnen-

heel uitzoekwerk dus als je dat snel kunt achter-

halen maar mogelijk ook uitbreiden naar andere

halen door bijvoorbeeld een chip in dat element te

plekken in het land. Want je kunt niet verwachten

Meer informatie

scannen, dan is dat wel zo handig. Maar daar heb

dat bouwers uit Maastricht of Groningen naar

Geïnteresseerd in BouwLab R&Do? Kom gerust een

je dus bepaalde technologie voor nodig. Een van de

Haarlem komen.”

keer een kijkje nemen in Haarlem en innoveer mee!

bedrijven die hier ook partner is, heeft sensoren die

•

www.3dmakerszone.com/bouwlab

je daar voor kunt gebruiken. We kunnen nu gaan

Losdenken

Contactpersoon

kijken of we inderdaad zo’n smart gevel kunnen

Maarten de Jong is in ieder geval fan van het

Vincent Zijlstra

gaan maken.”

concept, en niet alleen omdat zijn smart gevel case

Adviseur Onderwijs en arbeidsmarkt

is opgepakt. “Samenwerken met BouwLab maakt

v.zijlstra@bouwendnederland.nl

30 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Barbara Hoogsteden

REGIOKATERN RANDSTAD NOORD

Foto | Josine Voogt

MEER BEWUSTWORDING ALS HET OM VEILIGHEID GAAT

De bouwsector staat in de top 3 van meest

Werkplekinspectie

verschillende werkomgevingen in de bouw. In een

onveilige sectoren om te werken. Dat moet

Op 18 maart is de vierde editie van de Bewust Veilig

prefab fabriek waar de machines draaien zullen

anders, vindt Bouwend Nederland. In 2020 is

Dag. Bouwend Nederland, Aannemersfederatie

minder ongelukken gebeuren dan op een bouw-

veiligheid één van de speerpunten, vertelt Ruud

Bouw en Infra, CUMELA Nederland, OnderhoudNL

plaats van woningen. Ook is er een verschil met de

Veld van Bouwbedrijf AC Borst Bouw. Hij zit

en Techniek Nederland slaan die dag de handen

bouw van nieuwbouwwoningen en het verbouwen

namens Jong Bouwend Nederland (JBNL) in het

ineen. Ieder deelnemend bedrijf kan zelf een manier

van een bestaande woning. Ieder werkveld heeft

regiobestuur Randstad Noord en is één van de

kiezen om veiligheid onder de

twee portefeuillehouders Veiligheid. “We trekken

aandacht van het personeel

alles uit de kast om dit thema onder de aandacht

te brengen, zoals een demon-

te brengen bij onze achterban. Het aantal onge-

stratie van een leverancier of

vallen moet omlaag in de bouw.”

een safetywalk samen met

weer zijn eigen specificaties

“Ik wil vanavond ook thuiskomen.”

op het gebied van veiligheid. En dan heb je nog de projecten waarbij

wordt

samenge-

werkt met partners. Gaan

een opdrachtgever om de veiligheidsrisico’s inzich-

zij hetzelfde om met veiligheidsregels? Hoe laat

‘Ik wil vanavond ook thuiskomen’, is de toepasselijke

telijk te maken. Naast de Bewust Veilig Dag is er

jij de werkvloer achter voor je collega’s? Er moet

titel die op de flyers en posters staat die onlangs

ook jaarlijks een werkplekinspectie. Dit gebeurt

een cultuuromslag komen”, benadrukt Veld. “We

zijn gestuurd naar de leden van Bouwend Neder-

een paar keer per jaar, door de uitvoerder, maar

moeten ons meer bewust worden van een veilige

land. “Veiligheid is altijd een hot topic geweest in

ook de directie van een bedrijf moet de werkvloer

en gezonde werkomgeving.”

de bouw. Het heeft ook met een bepaalde stoere

controleren. “Is de steiger veilig?”, geeft Ruud als

houding te maken, zo van ‘dat werk doen we wel

voorbeeld, “maar ook de hygiëne van de keet wordt

even’. Gelukkig zie je dat veiligheid bij de nieuwe

meegenomen.”

generatie al wat meer leeft. Daarbij is de belastbaarheid van de vakman een stuk verminderd door

Cultuuromslag

hulpmiddelen als tilliften en autokranen. Er moet

Dat Bouwend Nederland veiligheid hoog in het

een grotere bewustwording komen, het gaat wel

vaandel heeft staan, blijkt wel uit het feit dat de

Contactpersoon

om je lichaam. En daar heb je er maar één van”,

vereniging overweegt om bedrijven bij elkaar

Lenneke Neef

aldus Veld.

onderling een werkplekinspectie te laten doen.

Adviseur Sociale Zaken

“Dat moeten we nog goed uitzoeken, want je hebt

l.neef@bouwendnederland.nl

•

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID | Maart 2020 | BNL | 27

REGIO

RANDSTAD ZUID

COLUMN AANBESTEDEN ANNO 2020

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-RANDSTAD-ZUID

Maart 09

Bestuursvergadering afdeling Duin- en Rijnstreek

Bouwcafé Bouwend Rijnmond, digitaliseren werkprocessen

Aanbestedingen. U ervaart wellicht vooral dat ze uitblijven door

Ontmoet Hein (veiligheid) – Bewust Veilig Dag

stikstof en PFAS. In gesprekken met Bouwend Nederland hebben

Regiodag en bestuursvergadering regio Randstad Zuid

JBN regio Randstad Zuid, LinkedIn training

gedeputeerden, statenleden en gemeenten al toegezegd te kijken

Marktdag Infra, aanbesteden

Bestuursvergadering Bouwend Rijnmond

April

waar ze investeringen naar voren kunnen halen. Als opdrachtgevers aanbesteden denken ze steeds vaker aan ‘het nieuwe aanbesteden’; gericht op duurzaamheid, innovatie en participatie.

Bestuursvergadering afdeling Midden Zuid-Holland

Nieuw? Niet echt. Zeker is dat het onvoldoende gebeurt. Daarom

DGA-overleg

denkt Bouwend Nederland mee hoe opdrachtgevers deze politieke

Bestuursvergadering en ALV afdeling Drechtwaard

Bestuursvergadering en bestuurdersoverleg regio Randstad Zuid

wensen beter in marktvragen kunnen vertalen. We stimuleren alter-

Excursie Rijk Zwaan afdeling Midden Zuid-Holland

BNL Inspireert, hoe overleef ik een crisis

Mei Bestuursvergadering afdeling Duin- en Rijnstreek

Bestuursvergadering Bouwend Rijnmond

Bouwcafé afdeling Duin- en Rijnstreek, digitaliseren werkpro cessen

Bestuursvergadering regio Randstad Zuid

Bestuursvergadering afdeling Midden Zuid-Holland

rentiegerichte dialoog. In Regio Randstad Zuid organiseren we ook meegedaan en meerdere gemeenten hebben interesse. Aanbesteden anno 2020 vraagt een nieuwe manier van samenwerken. Een gelijkwaardige opdrachtgever-opdrachtnemer relatie, met respect voor elkaars rollen is daarin essentieel. Dat begint bij inlevingsvermogen in de ander. Als je elkaar niet begrijpt en snapt waarom iets belangrijk is voor de ander en de context daarbij kent,

Juni

markt, bijvoorbeeld door middel van marktconsultatie of concurmasterclasses Bouwteamprocedures. Zes gemeenten hebben al

natieve aanbestedingsprocedures en vroegtijdig betrekken van de

Marktdag Infrastructuur en meerjarig onderhoudsprogramma

hoe kun je dan succesvol samenwerken? Waarom wil een gemeente

PZH

een circulair, klimaatadaptief én energieneutraal werk? Waar lopen

Dag van de Bouw

ondernemers tegenaan ná gunning? En welk rendement moet je kunnen maken? Hierover meer in gesprek zijn, vanuit de intentie om samen mooi werk te realiseren helpt.

Regiodag Randstad Zuid Uitnodiging 19.03.2020

Toch is aanbesteden anno 2020 te vaak; gunnen op laagste prijs, loten en duurzaamheid als irrelevant gunningscriterium. Daarom faciliteren we het gesprek tussen opdrachtnemer en opdrachtgever. Op 26 maart met een Marktdag Infra bij het Hoogheemraadschap van Delfland met als thema ‘Aanbesteden anno 2020’. Meer weten of aanmelden? Mail Wouter Saes, adviseur Markt en Overheid Regio Randstad Zuid via w.saes@bouwendnederland.nl.

KOM NAAR DE REGIODAG - SPEL DER VERNIEUWING 19 maart - 16.00 uur - Fort Wierickerschans in Nieuwerbrug.

DENNIS VAN DER WERFF

Meld u nu aan via https://bit.ly/3bMhr1b

VOORZITTER INFRAPLATFORM REGIO RANDSTAD ZUID

28 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Rick van de Weg

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID

Rotterdam-Zuid:

bron voor de bouw Het Nationaal Programma Rotterdam Zuid

Tien uur les

dat een stuk beter,

timmert behoorlijk aan de weg. Niet alleen wordt

Zeven jaar na de start lepelt Marco Pastors, direc-

mede omdat er, in

concrete voortgang geboekt op de pijlers van het

teur NPRZ, niet zonder enige trots, de concrete

overleg met werkge-

programma: school, werk en wonen maar ook

resultaten op. “De helft van de schoolachterstand

vers, sinds zeven jaar

de instroom in de bouw vaart er wel bij. ‘Het is

is ingelopen, de cito-scores zijn gemiddeld 3,1 punt

baangaranties aan het

belangrijk om de schoonheid van het werken in

omhoog – waarbij de stijging landelijk 0,5 punt

volgen van kansrijke

de bouw in beeld te brengen’.

bedraagt –

opleidingen

en het aantal mensen in de bijstand daalt sneller

gekoppeld. “Het aantal aanmeldingen voor deze

Daar waar Amsterdam-Zuid het hoogste gemid-

dan in andere grote steden. Er is nog heel veel werk

AanDeBak-garanties is in de loop der tijd van 275

deld besteedbaar inkomen per huishouden van

aan de winkel, maar we maken zeker progressie.

naar 588 per jaar gestegen.”

alle stadsdelen van de hoofdstad heeft, stond het

Dat is mooi om te constateren.” Debet aan de voor-

Rotterdamse equivalent minder florissant bekend.

uitgang is een langdurige en integrale aanpak. Zo

Trekken aan pubers

Dat betrof niet heel Rotterdam-Zuid, maar in zeven

krijgen bijvoorbeeld basisschoolkinderen tien uur

Ook de bouw en infra draait sinds twee jaar mee

probleemwijken was het zo slecht dat toen de

meer les per week dan in de rest van Nederland en

als kansrijke sector. Via de opleidingsbedrijven SPG

stekker uit het overheidsprogramma om achter-

is er reïntegratiebudget beschikbaar om met een

Infra en Rijnmond Bouw zijn vijftig AanDeBak-ga-

standswijken aan te pakken werd getrokken,

intensieve, persoonlijke aanpak sociale problemen

ranties afgegeven, waarvan er dit jaar 19 ingevuld

Rotterdam-Zuid de twijfelachtige eer toebedeeld

van mensen op te lossen, met als doel ze vervol-

worden. “Dat zijn er flink meer dan de traditionele

kreeg hier een uitzondering op te vormen. Dit

gens naar werk te begeleiden.

instroom vanuit Rotterdam-Zuid in de bouwsector.

vanwege de ‘bovenmaatse problematiek’, zoals dat

worden

Bemoedigend, maar het moet nog beter.” Daarvoor

in ambtelijk jargon heet. Oftewel een combinatie

AanDeBak

heeft Pastors nog wel wat tips. “Wat meer zou

van een drugseconomie, lage woonwaardering

Belangrijk onderdeel van het NPRZ is het loop-

kunnen, is dat leuke mensen uit de bouw komen

(gemiddelde huizenprijs van 90.000 euro op een

baanoriëntatie en begeleiding-project (LOB). Kids

vertellen over hun werk op basisscholen. Dat

bestand van 95.000 woningen), een uitkerings-

vanaf groep 6 van de basisschool krijgen extra

werkt echt goed; net als snuffelstages, waarbij die

dichtheid die vijftig procent boven het gemiddelde

veel voorlichting over perspectieven en verdien-

kinderen rondleidingen krijgen bij bouwbedrijven.

van de vier grootste gemeenten ligt en een aandeel

sten. Hierdoor krijgen jongeren meer inzicht in de

Laat zien hoe mooi het is om mee te kunnen werken

van ruim zeven procent van de verdachte transac-

beroepen die er zijn in de kansrijke sectoren en

aan een weg of gebouw. Je moet echt zorgen voor

ties in Nederland, terwijl er maar 1,2 procent van

kiezen zij bewuster voor een vervolgopleiding. “Dat

inspiratie en vooral jong beginnen. Dat is veel

de vaderlandse bevolking woont. Oplossing: het

was wel nodig ook”, aldus oud-wethouder Pastors.

effectiever dan als je pas met het charme-offensief

Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ),

“In Nederland kiest gemiddeld de helft voor kans-

begint als het al 16-jarige pubers zijn.”

een samenwerking van 20 jaar van gemeente,

rijke sectoren als zorg en techniek. In Rotter-

corporaties, Rijk, OM, politie, zorgsector om de

dam-Zuid lag dat op 23 procent. Daar werd veel

achterstanden te bestrijden en het leven op Zuid

gekozen voor administratieve opleidingen; werk

te verbeteren.

dat juist veel gedigitaliseerd wordt.” Inmiddels gaat

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID | Maart 2020 | BNL | 29

Foto | René van den Burg

100% bouwopgave Belangrijk aspect van het NPRZ is om ‘sociale stijgers’ met betere huisvesting in Rotterdam-Zuid te houden. Als ze niet wegtrekken, kunnen ze als role models dienen. Pastors: “Daarom is het essentieel dat de jaarlijkse bouwopgave hier ook écht gerealiseerd wordt.” Die realisatie is van veertig naar honderd procent gestegen; en dat houden we al drie jaar vol.” De magic trick? “Een bouwcoördinator… en er bovenop zitten; ook door de verantwoordelijk wethouder. In de bouw is de cultuur toch een beetje van ‘uitstel hoort erbij’. Maar als je stuurt op afspraak is afspraak, zie je dat de hele keten erop gaat letten en ook bijvoorbeeld bestemmingsplannen tijdig door de ambtenarij opgeleverd worden.”

Meedoen als bouwbedrijf? Geïnspireerd? Neem dan contact op met Vera van Rossem (v.vanrossem@bouwendnederland.nl). Je kunt aangeven voor welke beroepen je een baangarantie wilt afgeven om zo jongeren direct na het behalen van het diploma een baan aan te bieden. Daarnaast kun je je als lidbedrijf aansluiten bij lokale LOB-activiteiten om jongeren te enthousiasmeren om in de bouw of infra aan de slag te gaan.

•

30 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Bert van Doorn

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID

Foto | René van den Burg

In gesprek met Jeroen Pat

“Voor robotisering heb je juist hele slimme mensen nodig.”

In de vorige BNL vroeg Frank Groot van KWS

Vakmensen

naar veranderingen, maar als je ziet dat het je kan

Infra aan Jeroen Pat van TBI: hoe kunnen we

Door robotisering zullen zeker banen verdwijnen,

helpen, ontstaat een soort van blijheid.”

robotisering in de toekomst op een goede

maar het creëert ook banen. Deze banen zijn

manier inzetten en hoe verhoudt zich dat met

het gevolg van betere productiviteit en verdeling

Vergrijzing

duurzame inzetbaarheid van personeel? “Robo-

van werkzaamheden, stelt Pat. “De banen die

Robotisering is volgens Pat broodnodig om voor-

tisering is hard nodig om grote stappen te zetten

verdwijnen, zijn vooral banen waarbij je voortdu-

bereid te zijn op de toekomst. “De branche heeft

in onze branche”, stelt Jeroen Pat, consultant

rend hetzelfde doet. Er blijft altijd behoefte aan

te maken met vergrijzing én een kleiner aanbod

smartTBI bij TBI SSC-ICT. “Automatisering

specialistische vakmensen zoals een monteur op

van nieuwe specialistische vakmensen. De digitale

moeten wij omarmen.”

locatie. Een specialist kan reageren op alle situaties

revolutie helpt ons. Wij geloven dat robotisering je

die hij tegenkomt. Daarvoor moet hij wel up-to-

kan helpen en dat je het niet gelijk moet afschieten.

Als je al jarenlang hetzelfde doet, moet je je volgens

date blijven maar dat draagt alleen maar bij aan de

Door het te omarmen in je organisatie, kan het je

Pat zorgen gaan maken want dat kan op de een

duurzame bedrijfsvoering.”

op de lange termijn verder helpen.”

of andere manier geautomatiseerd of geroboti-

•

seerd worden. “Voor deze robotisering heb je juist

Niet iedereen is echter blij om te horen dat zijn werk

steeds meer vakbekwame mensen nodig. De

wordt gerobotiseerd. “Als je dat tegen een metse-

vraagstukken zullen steeds complexer worden.

laar zegt, dan zal hij in eerste instantie niet staan

Daar komt steeds een digitale component bij om

te springen. Maar als hij zich realiseert dat hij niet

de hoek kijken.”

meer rechte muurtjes hoeft te maken - want dat

Voor de volgende editie van de BNL

doet de robot al - maar zich juist meer bezig kan

vraagt Jeroen Pat aan Menno de Jonge en

Al die software moet namelijk ook geschreven

houden met siermetselwerk, is dat een stuk uitda-

Tom Jongen van BAM.

worden. “Zo ging het bijvoorbeeld mis met bedrijven

gender.”

die hun sollicitanten selecteerden met behulp van

“Als data nou zo’n gouden bron is, wat

AI-software. Alleen mannen werden uitgekozen

Een voorbeeld hiervan is Voorbij Prefab, onder-

omdat het systeem leerde van menselijk gedrag

deel van TBI. “Hier waren ze vroeger in de fabriek

informatie te verzamelen, hoeveel geld

uit het verleden, en toen werden alleen mannen

bezig met het timmeren van een betonmal met

heeft het je gekost en in welke projecten

geselecteerd. Je hebt vakmanschap nodig om deze

meerdere mensen. Nu maakt de robot dat in zes

in Zuid-Holland passen jullie het al toe?”

problemen te herkennen. Hele slimme mensen zijn

minuten met een nauwkeurigheid van een milli-

nodig om robotisering te kunnen toepassen.”

meter. In eerste instantie kijken mensen afwijzend

heb je dan gedaan om deze specifieke

REGIOKATERN ZUID | Maart 2020 | BNL | 27

REGIO

ZUID

COLUMN GEVRAAGD: CREATIVITEIT, INNOVATIEKRACHT EN SLAGKRACHT

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-ZUID

Maart 09

Contactgroep personeel (Rosmalen)

Contactgroep personeel (Goes en Oss)

Contactgroep personeel (Mierlo)

Terugkijkend begon 2019 met volle orderportefeuilles voor onze

Bouwcafé Veiligheid – Limburg

Bewust Veilig Dag

sector, met de vraag ‘krijgen we het allemaal geproduceerd, hebben

Bijeenkomst Infraplatform Zeeland

Bijeenkomst Renovatieversneller Brabant en Limburg

we de juiste mensen?’. We moeten komen tot grote verduurzamingsmogelijkheden voor zowel bruggen en viaducten als voor utiliteitsen woningbouw. Eind mei kwamen PFAS en stikstof op ons pad, dat ons helaas nog

April 15

Mijn Hein bijeenkomst Bergen op Zoom

steeds in de greep houdt. Inmiddels hebben alle sectoren op het

Mijn Hein bijeenkomst Eindhoven

Malieveld gestaan behalve ambtenaren en de dienstensector. Toch iets voor de politiek om goed over na te denken!

Mei 11

JBN vergadering

Bouwcafé

Grote uitdagingen dus voor 2020 met een verder oplopende achterstand bij nieuwbouw van woningen en infrastructurele werken. Als branche moeten wij zelf ook zoeken naar oplossingen om uitstoot van stikstof te beperken. Keuzes met betrekking tot producten,

Juni 02

Bestuursvergadering

Dag van de Bouw

Infraplatform Zeeland

JBN Meerdaagse

Bouwcafé

logistiek en inzet van bouwmaterialen leveren een positieve bijdrage. Onze economie draait op volle toeren en onze sector moet in staat zijn daar volop in mee te kunnen gaan. Dat vraagt om creativiteit, innovatiekracht en slagkracht. Er moet veel gebouwd worden, we moeten inzoomen op veranderende behoeften en flexibiliteit. Om starters een kans te geven op de woningmarkt zouden we eens moeten terugkijken naar subsidieregelingen van weleer. Ook elektrisch rijden was zonder stimuleringsmaatregelen niet op het huidige niveau gekomen! We moeten samen innoveren, verduurzamen, kwaliteit borgen en veiliger werken. Met opdrachtgevers en overheden de samenwerking aangaan om onze mooie sector verder uit te bouwen is het motto! De voortdurende lobby van Bouwend Nederland als brancheorganisatie is daarbij ondersteunend en noodzakelijk.

HANS GEERTMAN REGIOVOORZITTER

28 | BNL | Maart 2020 |

REGIOKATERN ZUID

Tekst | Kees de Vries

BRABANTSE DOORBRAAK IN AANBESTEDINGEN

OP WANTROUWEN KUN JE NIET BOUWEN De ruim dertig overheidsorganisaties aangesloten bij de inkoopsamenwerking Bizob die jaarlijks voor een miljard euro aanbesteden en de duizend leden van Bouwend Nederland hebben elkaar gevonden in een unieke intentieverklaring. Achttien concrete actiepunten in navolging op de landelijke actieagenda Beter Aanbesteden overbruggen de kloof tussen aanbestedende diensten en inschrijvers. “Dit lukt. Zeker weten”, aldus Bizob-voorzitter Frank van der Meijden.

REGIOKATERN ZUID | Maart 2020 | BNL | 29

Het is geen geheim en wordt bovendien bevestigd

De bouwsector geeft aan graag meer ruimte

partijen is dan ook strategisch relatiebeheer: ‘Stel

door recent onderzoek: in het ergste geval bestaat

te willen om eigen kennis aan de opdracht toe

duidelijke vragen’, ‘Geef informatieve antwoorden’,

er een enorme kloof tussen aanbestedende

te voegen. Ook duidelijkere projectvoorstellen

‘Geef het aan als een gegeven antwoord niet

overheidsdiensten en inschrijvers. “Wij hebben

en het vaker werken in bouwteams worden als

voldoet’ en ‘Hou geen informatie achter’. Van

hier in Brabant zelf ook haperingen ervaren”,

belangrijke verbeterpunten genoemd. Ook ervaart

der Meijden verwacht dan ook dat aannemers

zegt Bizob-voorzitter Frank van der Meijden.

de markt dat prijs een te grote beslissingsfactor

meteen na ontvangst van de stukken beginnen

“Wederzijds onbegrip maakt dat aanbesteders en

is in de gunning van opdrachten. Dit ondanks dat

met het stellen van vragen. Ook is vastgelegd

inschrijvers elkaar niet altijd even goed verstaan.”

kwaliteitsaspecten als duurzaamheid, social return

dat

Om hier iets aan te doen, tekenden Bizob -

zijn opgenomen in de aanbesteding. ‘Ze vragen

evaluatiegesprekken honoreert. Van der Meijden:

inkooporganisatie voor en door dertig aangesloten

om duurzaamheid, maar ze gunnen toch gewoon

“De beide ondertekenende bestuursorganisaties

gemeenten en vier andere overheidsinstanties als

op prijs’, zo is de klacht van bouwers. Gemeenten

geloven in betere samenwerking en dragen dat

GGD en omgevingsdienst in Zuidoost-Brabant

geven van hun kant aan dat inschrijvers zich te

ook actief uit. Dat zal door de aangesloten partijen

aanbestedende

dienst

standaard

- en Bouwend Nederland op 13 januari 2020

worden overgenomen en opgepakt. Daar geloof ik

de intentieverklaring ‘Samenwerking bouw en

in, vooral ook omdat partijen hier elkaars beider

gemeenten: ieder draagt zijn steentje bij’.

belang dienen. Een goed aanbestedingsproces gaat niet alleen om geld, maar vooral ook over

Achttien punten

onderling vertrouwen en begrip. Er is nog zoveel

Bizob en aannemers in bouw en infra hebben

meer uit het aanbestedingsproces te halen dan

elkaar gevonden in achttien concrete actiepunten

een inkoopkalender.”

die angel en frustratie uit het aanbestedingsproces moet halen. Een paar punten: ‘Maak bouwteams toegankelijker’,

‘Professioneel

contact

hoeft

niet altijd schriftelijk, dit kan ook persoonlijk’,

V.l.n.r.; Marcel Stuijts (directeur Bizob), Frank van der Meijden (voorzitter Bizob), Maxime Verhagen (voorzitter Bouwend Nederland)

Evaluatie Van der Meijden is dan ook optimistisch over het verdere verloop. “Dit lukt! Door de

‘Laat een onafhankelijke aannemer een bestek

weinig verdiepen in de politieke achtergronden

verduurzamingsopgaven die er liggen, zullen we

tegenlezen’, ‘Stel duidelijke vragen’ en ‘Hou geen

en gevoeligheden van opdrachten. Marktpartijen

als Bizob de komende jaren alleen maar meer

informatie achter’. Van der Meijden: “Hoewel

lijken bovendien uit angst voor mogelijke negatieve

gaan aanbesteden dan de miljard euro die we nu

een bureaucratisch proces, is aanbesteden altijd

gevolgen angstig met kritische vragen actief naar

jaarlijks uitzetten. Dat moeten we met elkaar op

mensenwerk. Dat betekent dat het gebaat is bij

gemeenten toe te komen. Van der Meijden: “Dat

een zo consciëntieus mogelijke manier doen. Daar

goede communicatie tussen partijen. Als je beter

het beter moet, is alle partijen inmiddels duidelijk.

hebben we met de intentieverklaring een aanzet

met elkaar in gesprek gaat en blijft, verklein je per

Maar met enkel zeggen dat je het voortaan anders

toe gegeven. Maar het geeft geen garantie voor de

definitie de kloof, groeit de meedenkkracht en kun

gaat doen, ben je er niet. Er zijn ook concrete

toekomst, zoveel is ook duidelijk. We zullen er met

je meer voor elkaar betekenen.”

maatregelen nodig. Gemeenten in Oost-Brabant

elkaar aan moeten blijven werken.”

gaan inzichtelijk maken hoe het inkoopprofiel Concrete maatregelen

van hun gemeente er uitziet. De te verwachten

De intentieovereenkomst heeft een looptijd van

In navolging op de landelijke actieagenda Beter

aanbestedingen

een

anderhalf jaar en wordt na een jaar geëvalueerd.

Aanbesteden, is Oost-Brabant de eerste regio in

inkoopkalender worden gepubliceerd. Het bestek

Dan is ook duidelijk óf en in welke vorm de

Nederland waar gemeenten en de bouwsector

kan voor publicatie tevens worden gelezen door

intentieovereenkomst een vervolg moet krijgen.

op deze nieuwe manier gaan samenwerken.

een onpartijdige aannemer. Ook zullen we meer

Adviesbureaus UniPartners en Kwink deden

aandacht geven aan het werken in bouwteams.”

vooraf onderzoek naar pijnpunten en kansen.

De opdracht vanuit de intentieverklaring aan beide

zullen

voortaan

via

Contactpersoon Dennis Mollet Adviseur Markt d.mollet@bouwendnederland.nl

•

30 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Berber Bijma

REGIOKATERN ZUID

Foto | John Sondeyker

INFRAPLATFORM ZEELAND BRENGT OPDRACHTGEVERS EN -NEMERS BIJEEN IN INNOVATIEATELIER

VERNIEUWEND AANBESTEDEN GEEFT INNOVATIEVE TECHNIEKEN RUIMTE

Willen we echt werk maken van verduurzaming

Niemand weet alles

dertien gemeenten mee. Natuurlijk is het voor hen

en innovatie in de infrasector, dan is er meer

“We staan voor een grote opgave de komende

spannend. Een innovatieve toepassing is niet altijd

openheid nodig in aanbestedingen. Vanuit

jaren. We moeten duurzamer aanleggen en veel

de goedkoopste en voorspellingen over onderhoud

die gedachte ging het Infraplatform Zeeland

meer materialen gaan hergebruiken”, zegt Schuijs.

en levensduur zijn lastig. Daarom is politieke steun

om tafel met vijf Zeeuwse gemeenten en de

“Dat vraagt om vernieuwende ideeën.” In een rela-

van groot belang voor het slagen van het innova-

provincie. Voorzitter Joost Schuijs: “Van het

tief dunbevolkte provincie als Zeeland met veel

tieatelier. Bij de provincie en de gemeenten die nu

Innovatieatelier in Noord-Nederland hebben we

mkb-bedrijven in de infrasector “weet niemand

meedoen, is die steun er.”

geleerd: klein beginnen.”

alles”, stelt hij. “We moeten zorgen dat we samen

•

tot innovatieve oplossingen komen, bijvoorbeeld Periodes van wateroverlast én van droogte vragen

om de duurzame inzetbaarheid van grondstoffen

om voorzieningen voor ondergrondse waterop-

te verbeteren. Dat is spannend. Het kan zijn dat

slag. Zie dat maar eens voor elkaar te krijgen in

je als aannemer meedenkt over een innovatieve

de zware Zeeuwse zeeklei. Het zou zo maar een

oplossing, die je collega vervolgens gaat uitvoeren.”

opgave kunnen zijn waar de deelnemers van het Innovatieatelier hun tanden in gaan zetten, zegt

Het advies dat bouwers en opdrachtgevers vanuit

Joost Schuijs. Hij is voorzitter van het Infraplat-

het noordelijke innovatieatelier meegaven aan de

form Zeeland, dat vorig najaar om tafel ging zitten

Zeeuwen, willen ze dan ook ter harte nemen: begin

met de provincie Zeeland en de gemeentes Veere,

klein. Schuijs: “Het hoeft niet meteen om een groot

Schouwen- Duiveland, Middelburg, Vlissingen

werk te gaan, als het maar innovatief is. Misschien

en Goes. Onderwerp van gesprek: innovatie in de

iets op het gebied van waterberging of -zuivering,

infrasector stimuleren met een opener aanbeste-

misschien iets met hergebruik van grondstoffen

dingsprocedure.

uit afval. Het gaat erom dat we wennen aan een nieuwe manier van met elkaar omgaan: niet tegen-

“We hadden natuurlijk het voorbeeld van het inno-

over elkaar, maar vanuit samenwerking de beste

vatieatelier in Noord-Nederland”, vertelt Schuijs. In

oplossing zoeken.”

de drie noordelijke provincies zitten opdrachtgevers en bouwers al een aantal jaren om tafel om

Politieke steun

vernieuwend opdrachtgeverschap in de infrasector

Dit voorjaar vinden gesprekken plaats over moge-

vorm te geven. Dat heeft geresulteerd in meer-

lijke projecten waar de deelnemers van het innova-

dere projecten waarbij innovatieve technieken zijn

tieplatform mee aan de slag kunnen. Schuijs hoopt

Contactpersoon

toegepast, na een aanbestedingsfase die onge-

dat er voor de zomer een concreet plan ligt, en

Joost de Goffau

woon open was.

wellicht al een aanbesteding. Ondertussen mogen

Verenigingsmanager

meer deelnemers aanhaken. “Er doen nu vijf van de

v.zijlstra@bouwendnederland.nl

G P S - B u d d y X L / X L- K

24/7 inzicht in uw wagenpark en werkmaterieel

Driver app

Planner app

info@gps-buddy.com - www.gps-buddy.com

32 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Marije Rispens

INNNOVATIE

“Groene Bouwhekken brengen iets positiefs in de omgeving.” Bij bouwen in binnenstedelijk gebied wordt

Sociale organisaties

omgevingsmanagement steeds belangrijker.

De plantenbakken worden klaargemaakt

Om je bouwplaats een vriendelijke uitstra-

door

ling te geven, zijn groene bouwhekken een

mensen met een afstand tot de arbeids-

makkelijke en doeltreffende oplossing. Met

markt opgeleid worden tot assistent-ho-

dit initiatief is bovendien invulling te geven

venier. Ook zorgen de medewerkers van

aan de social return on investment-verplich-

Reinaerde voor transport, opslag en instal-

ting bij aanbestedingen. De houten hekken

latie van de hekken. Voor het verzorgen van

met plantenbakken worden namelijk gepro-

de planten werken de ondernemers samen

duceerd en onderhouden door mensen die

met lokale sociale organisaties. “Minimaal

(re)integreren op de arbeidsmarkt.

eens per twee weken onderhouden en

Reinaerde

Groendiensten,

waar

controleren we plantenbakken en hekken Hugo Ward, Robbert de Vries en Matthijs

die we op dat moment verhuren. Als iets niet

Ariens ontwierpen de groene bouwhekken

in orde is – soms ook buiten onze hekken

vier jaar geleden voor een opdracht om de

om in de omgeving van de bouwplaats -

omgeving te vergroenen. De eerste bouw-

voeren we herstelwerkzaamheden uit of

hekken werden gerealiseerd op het Jaar-

melden we dat aan de aannemer.”

beursplein in Utrecht. “Toen zijn we dat concept gaan doorontwikkelen als bedrijf.

Impact

Niet alleen met het idee om zoveel moge-

De meeste groene bouwhekken worden

lijk hekken te verhuren, maar juist om iets

verhuurd aan projecten in de Randstad,

positiefs te brengen in de bouwomgeving”,

waar ze ook in combinatie met regulier

zegt Ward.

metalen hekwerk ingezet worden. “Ons idee werkt goed in binnenstedelijk gebied met

Kansen bieden

veel voorbijgangers. Daar is de impact van

Voor de productie gingen ze een samenwer-

een goede uitstraling groter dan ergens op

king aan met Stichting Bouwloods Utrecht,

een afgelegen industrieterrein”, vindt Ward.

een timmerwerkplaats waar mensen (re)

“Maar we hebben ook wel eens hekken

integreren op de arbeidsmarkt. Ward:

verhuurd aan een project op een begraaf-

“Sommige aannemers vinden het lastig om

plaats, de renovatie van een kerk of een

aan de SROI-verplichting in aanbestedingen

evenementenlocatie waar omgevingsma-

te voldoen. Ons bedrijf is zoveel mogelijk

nagement natuurlijk ook van belang is.”

ingericht op kansen bieden voor een doelgroep die lastig aan werk komt, dus onze factuur kun je in veel gevallen uit het SROIpotje betalen.”

•

Foto | Groene Bouwhekken

INNOVATIE | Maart 2020 | BNL | 33

ONDERNEMEN = RISICO NEMEN

Bouwbedrijven gebruiken steeds meer technologie. Dat biedt je veel kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Een hack, een datalek of ransomware hebben mogelijk grote impact op je bedrijfsvoering. Een dag stilstand door het uitvallen van een systeem is ondenkbaar. Met een goede verzekering zorg je ervoor dat een cyberincident niet in een crisis verandert. ɓ 8QLHNH SROLV GLH VSHFLDDO LV RQWZLNNHOG YRRU GH ERXZ ɓ 6FKHUSH SUHPLH ODDJ HLJHQ ULVLFR HQ JXQVWLJH YRRUZDDUGHQ ɓ (HUVWH KXOS ELM HHQ F\EHULQFLGHQW ɎF\EHUEUDQGZHHUɏ

Wil je persoonlijk advies?

Neem direct contact op met Bouwend Nederland Verzekeringen via telefoonnummer 088-3434735 of via www.bouwendnederlandverzekeringen.nl. Bouwend Nederland Verzekeringen wordt uitgevoerd door Aon.

BEDRIJFSVOERING | Maart 2020 | BNL | 35

Tekst | Marije Rispens

10 MANAGEMENTVRAGEN AAN: VICTORINE DE GRAAF PETERS 1. HET BESTE ADVIES OOIT GEKREGEN Zorg voor plezier in wat je doet, bij

2. HET ONDERSCHEIDEND VERMOGEN VAN MIJN BEDRIJF

jezelf en bij anderen. Daar wordt

Van Wijnen heeft een mooie duur-

ook je product beter van. Ik investeer

zame lijn. Voor de vestiging Groningen

altijd in sociale verbondenheid.

kijken we daarvoor ook specifiek naar bestaande bouw. Die willen we duurzaam én aardbevingsbestendig

3. MIJN GROOTSTE ANGST ALS MANAGER/ DIRECTEUR

maken; toekomstbestendig dus. .

heid op alle fronten belangrijk. In de

4. DE BELANGRIJKSTE EIGENSCHAPPEN VOOR SUCCES ALS DIRECTEUR IN DE BOUW

bouw ben je nu eenmaal werkzaam

Open, direct, eerlijk en verbindend.

Hiervoor was ze onder meer universitair docent in de neuropsychologie

op plaatsen waar onveiligheid een rol

Er liggen nogal wat opgaves op de

en dean op de Hanzehogeschool. Daarnaast was ze directeur van het

speelt. We moeten altijd alert zijn. Ik

schouders van de bouw. Die kunnen

kenniscentrum biobased economy, waarin ook biobased bouwen een

zou het daarnaast vreselijk vinden als

we alleen oplossen als we met elkaar

speerpunt was. Bij beide functies hoorde de verantwoordelijkheid voor

mensen zich op sociaal vlak onveilig

samenwerken en dat begint bij het

de technische gebouwen van de Hanzehogeschool.

voelen op het werk.

directeurschap.

5. HET MEEST TROTS OP TOT NU TOE wijk op het Suikerunie-terrein in

6. DE BELANGRIJKSTE ONTWIKKELING VOOR DE TOEKOMST VAN DE BOUW

7. MEEST OVERSCHATTE ONTWIKKELING IN DE BOUW

Groningen. En op de Postkamer, een

Verduurzaming. De bouw verbruikt

Technologische ontwikkelingen als BIM en artificial intelligence zijn waardevol,

woning die we samen met QuakeS-

17 procent van ons zoete water,

maar het valt me in gesprekken op dat mensen de begrippen vaak opvatten

hield en Urgenda hebben aangekocht

creëert 33 procent van de co2-uit-

als nieuwe magie, zonder dat voor iedereen duidelijk is wat nu daadwerkelijk

in Ter Post. Het huis ligt midden in

stoot, produceert 30 procent van het

de werking is en hoe het uit objecten wordt opgebouwd. Daardoor begrijpen

het aardbevingsgebied en we onder-

afval en verbruikt 45 procent van

we niet altijd de directe impact van deze ontwikkelingen, terwijl we niet op

zoeken de mogelijkheden om de

alle grondstoffen. We zullen vanuit

systemen zitten te wachten die niet doen wat ze beloven. De impact kan groots

woning te versterken, verduurzamen

de sector moeten veranderen om die

zijn, maar ook voor veel ellende zorgen en dat valt of staat met het menselijk

en verbeteren. Ondertussen kunnen

cijfers naar beneden te brengen.

gedrag.

Dat ik de concrete of sociale veiligheid niet kan borgen. Ik vind veilig-

Op de Loskade, onze circulaire woon-

8. HET LASTIGSTE AAN MANAGEMENT IN DE BOUW

Van Wijnen begon in 1907 met timmerwerken en is inmiddels uitgegroeid tot een grote ontwikkelaar en bouwer met 24 locaties in Nederland. Victorine de Graaf-Peters is sinds Maart 2020 vestigingsdirecteur van Van Wijnen Groningen, na een carrière in het hoger onderwijs.

Nooit eerder werkte ik in een vakgebied waar zoveel strijd is tussen partijen.

9. MIJN MOTTO ALS MANAGER

10. HET WOORD DAT IK NIET MEER KAN HOREN

Zelfs als er samengewerkt wordt als consortium willen de afzonderlijke

Met beide benen op de grond kom

‘Ik’ in plaats van ‘wij’. Ik hoor wel eens

partijen het onderste uit de kan halen. Ik denk dat we met opdrachtgevers

je geen stap vooruit. Mijn moeder

mensen roepen ‘Ik heb dat gebouw

en co-makers nog veel meer samen verantwoordelijkheid moeten nemen voor

schreef deze quote al in de jaren

gebouwd’, terwijl ze dat toch echt niet

het geheel.

zeventig in een boekje, dat ik inmid-

in hun eentje hebben gedaan.

dels thuis heb liggen. Het is mijn levensmotto geworden, je moet stappen durven te nemen.

36 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Barbara Hoogsteden

TROTS

Yvonne van der Hulst, Van der Hulst Bouwbedrijf

“Wij hebben onze nek uitgestoken.” Hbo Bestuurskunde heeft Yvonne van der Hulst gestudeerd. Iets in de techniek of bouw doen? Daar stond ze toen niet bij stil, ondanks dat haar vader Van der Hulst Bouwbedrijf runde. Het was geen vanzelfsprekendheid dat zij in het bedrijf van haar vader zou gaan werken. Inmiddels is ze zo’n 15 jaar directeur bij Van der Hulst Bouwbedrijf en voelt ze zich als een vis in het water.

Gerard van der Hulst, van oorsprong timmerman, richtte in 1964 zijn eigen bouwen aannemersbedrijf op. Met liefde voor het vak maakte hij met de handschaaf houten paneeldeuren voor zijn eigen woning. Als uitvoerder zat hij op grote nieuwbouwprojecten en met zijn eigen bedrijf zette hij dat voort. Yvonne: “Bijzonder is dat zijn eerste eigen projectontwikkeling een rij nieuwbouwwoningen was, vlakbij zijn ouderlijk huis waar ik ook ben geboren.” Paplepel Vijftig jaar later is het nog steeds de core business van Van der Hulst; het bouwen en verbouwen van particuliere woningen, met inmiddels dochter Yvonne aan het roer. “In 1998 besloot ik mijn ouders te helpen met het bedrijf. Mijn moeder zorgde voor de financiële kant. Ik had toen geen technische achtergrond, maar ik heb genoeg verhalen gehoord aan de keukentafel. Wat dat betreft is bouw en techniek er met de paplepel ingegoten. Na een jaar vroeg mijn vader of ik interesse zou hebben om het over te nemen. Voordat ik de beslissing zou nemen, ben ik lid geworden van Jong Bouwend Nederland. Hier zitten jonge mensen in, veelal in hetzelfde schuitje die net aan het roer staan van een bouwbedrijf of voornemens zijn om er eentje over te nemen. Ik begon er steeds meer zin in te krijgen; ook de technische kant begon ik leuker te vinden.” Automatisering Ondertussen volgt Yvonne allerlei cursussen, en haalt ze ook haar KOB diploma. “Als enige vrouw tussen allemaal mannen”, lacht ze. “Eén van mijn eerste klussen was de begeleiding van de volledige automatisering binnen het bedrijf. Fijn voor mijn ouders, want dat was nogal wat in die tijd. Ik was natuurlijk jong en stond er iets meer voor open. Bovendien had ik bij mijn vorige baan hier ook al ervaring mee opgedaan.

TROTS | Maart 2020 | BNL | 37

Foto | René van den Burg

“Slimmer, efficiënter en met elkaar.”

LEAN

die plus op de meter woningen bouwden. Wij bouwen

“In 2005 heb ik het stokje officieel overgenomen. Rigou-

woningen en woonwijken die meer energie opwekken dan

reus de boel omgooien, dat wilde ik niet. Maar geleidelijk

verbruiken. We hebben gezorgd voor energieopslag met

gebeurde dat natuurlijk wel. De bouwwereld staat er om

een accu in de woning en koppelen de gebouwde omge-

bekend dat van bovenaf de beslissingen worden genomen.

ving aan de energiemarkt zonder

Wij zijn met behulp van een extern bureau volgens de

dat een netwerk verzwaard hoeft

LEAN methode gaan werken. Kortgezegd, slimmer, effi-

te worden. De bewoner betaalt

ciënter én met elkaar. Wat zijn onze speerpunten? Ook

maandelijks een laag vast bedrag.

de mensen op de werkvloer hebben we gevraagd mee te

We zijn hiermee koploper en

denken. Wat gaat er tijdens het proces fout, hoe kunnen

hebben onze nek uitgestoken. We

we dat een volgende keer anders doen? Zij hebben de

hebben laten zien dat dit realiseerbaar is. Het afgelopen

praktijkervaring, daar leert de rest van het bedrijf van. Zo

jaar hebben we drie prijzen gewonnen. En dat voor een

ontstaan er nieuwe ideeën. Met als gevolg dat iedereen

klein mkb-bedrijf. Dat is wel iets om trots op te zijn.

“Als bouwbedrijf moet je vooruit lopen”

zich nog meer betrokken voelt bij het bedrijf.” “Maar vergis je niet, mijn vader heeft ook het een en Trots

ander meegemaakt. Hij heeft verschillende slechte tijden

Een bouwbedrijf runnen anno 2020 is best een verschil

doorstaan en overleefd. Van der Hulst Bouwbedrijf is een

met het runnen van een bouwbedrijf zo’n veertig jaar

ander soort bouwbedrijf dan dat hij ooit is begonnen. Ik

geleden, vindt Yvonne. “Door de energietransitie indus-

ben super trots op hem en voor het fundament wat hij

trialiseert de bouwwereld, maar ook de steeds sneller

heeft gelegd voor het bedrijf. Mijn vader leeft niet meer,

veranderende wetgeving en de aanscherping van de

maar hij heeft er nog wel iets van meegekregen. Ik heb

energie prestatienorm. Als bouwbedrijf moet je zorgen

hem verteld en laten zien wat mijn plannen waren wat

dat je vooruit loopt. Wij wisten dat energieneutraal

betreft de duurzaamheid. Wie weet, waar hij nu is, krijgt

bouwen eraan zat te komen en hebben ons erop voorbe-

hij er toch nog iets van mee.”

reid om dit naar ons toe te halen, zoals het bouwen van nul op de meter voor particulieren, en wij waren de eerste

•

VOOR ONDERNEMERS

LEDENVOORDEEL Als ondernemer hoopt u natuurlijk dat u zich niet of nauwelijks hoeft bezig te houden met ziekte of arbeidsongeschiktheid van uw medewerkers. Maar soms krijgt u daar toch mee te maken. Een slagvaardige aanpak kan u dan veel tijd en geld besparen. Wij bieden u, als lid van Bouwend Nederland, diverse verzekeringsoplossingen tegen een gunstig tarief. Benieuwd naar ons aanbod? Ga naar goudse.nl/bouwend-nederland

Martijn Trouwborst - Trouwborst Hout, Zuid-Beijerland

ADVIES | Maart 2020 | BNL | 39

Tekst | Marije Rispens

Wet kwaliteitsborging:

wat verandert er voor u?

Op 1 januari 2021 treedt de Wet kwaliteitsbor-

toezicht alleen voor gevolgklasse 1: dat zijn fiet-

ging voor bouwen in werking. Dat betekent dat

sers- en voetgangerstunnels en bruggen, bouw-

er veel gaat veranderen voor aannemers op het

werken tot twintig meter (geen gebouw zijnde),

gebied van dossiervorming, toezicht, aansprake-

woonboten, grondgebonden woningbouw en

lijkheid en de 5%-regeling. Start nu alvast met u

bedrijfspanden tot twee verdiepingen of loodsen

voor te bereiden.

met kleine kantoren.

Dossiervorming

Aansprakelijkheid

Aannemers moeten vanaf 1 januari 2021 een

De aannemer wordt aangesproken op alle

consumentendossier

hun

gebreken die na oplevering optreden. Zelfs als de

opdrachtgevers. Dat geldt voor zowel vergun-

opdrachtgever die gebreken had kunnen zien bij de

ningsplichtige als vergunningsvrije bouwwerken

oplevering. Uitzondering is wanneer het gebrek niet

BNL Academy

én voor infraprojecten waarbij sprake is van een

aan u toe te rekenen is, bijvoorbeeld een ontwerp-

In de tweedaagse training Wet kwaliteitsborging

bouwwerk volgens het Bouwbesluit. U documen-

fout. Daarvoor dient u als bouwer bewijs te leveren.

van de BNL Academy leren kwaliteitsfunctiona-

overhandigen

aan

teert alle fases van het bouwtraject in een dossier

rissen, projectleiders, werkvoorbereiders, uitvoer-

bevoegd gezag en een consumentendossier.

5%-regeling

ders, directeuren of managers van bouwen

Hiermee toont u aan dat u voldoet aan alle eisen

De consument behoudt het recht om de laatste vijf

infrabedrijven de belangrijkste gevolgen van de

van het contract en het Bouwbesluit.

procent van de aanneemsom in depot te storten

nieuwe wet. Welke veranderingen zijn er nodig in

bij de notaris met een termijn van drie maanden.

de bedrijfsvoering, wat zijn de principes van interne

Toezicht

Nu mag de notaris na deze termijn dit bedrag naar

kwaliteitsborging, wat vraagt een kwaliteitsborger,

Met ingang van de nieuwe wet wordt het bouw-

de aannemer overmaken zonder toestemming van

hoe stel je een stappenplan op om de verande-

werk niet meer door de gemeente getoetst aan de

de consument. Per 1 januari moet de aannemer na

ringen toe te passen?

bouwtechnische eisen. Een onafhankelijke kwali-

één maand en uiterlijk binnen twee maanden na

teitsborger beoordeelt tijdens de bouw tot de ople-

de oplevering schriftelijk aan de bouwconsument

vering of het bouwwerk voldoet aan het Bouw-

vragen of hij het depot wil handhaven of wil laten

besluit. Het opleverdossier is daarvoor de basis.

uitkeren. De notaris ontvangt een kopie van deze

Meer informatie

Zonder verklaring van de kwaliteitsborger kan de

brief. Als binnen de termijn van drie maanden geen

www.bouwendnederland.nl/kwaliteitsborging

gemeente ingebruikname verbieden. Kwaliteits-

reactie van de consument is ontvangen, moet het

borgers moeten vermeld worden in een openbaar

depotbedrag aan de aannemer worden betaald

Contactpersoon

zonder toestemming van de consument.

Bouwend Nederland Advies

vrager schakelt de kwaliteitsborger in, eventueel via de aannemer. Voorlopig geldt dit gewijzigde

•

Eerste- en Tweedelijns Advies advies@bouwendnederland.nl

Junea. De innovatieve en compacte vendingmachine voor snacks. Op kantoor. In de kantine. Of in de vergaderruimte.

Met haar subtiele en compacte design past de Junea in iedere ruimte

Gemak voor de gebruiker én voor u door telefonische betalingen

junea.nl

Keuze uit drie assortimenten: Healthy, Classic & Mixed

VAKGROEPEN | Maart 2020 | BNL | 41

Tekst | Laurens Smal

moeilijk of niet te becijferen posten gewaardeerd worden. Er zijn afkapwaarden en een geldigheidsduur van data bepaald en de toewijzing van milieukosten naar levensfase is aangescherpt. Daarnaast is de verdeling van algemene milieukosten naar mengselniveau en ook borging van claims inzichtelijk gemaakt. Tot slot is er met de NL-PCR Asfalt een waardering van hergebruiksvoordelen bepaald en wordt dubbeltelling bij hergebruik voorkomen. Voordelen Voordeel van PCR-regels is dat MKI-cijfers te verge-

NIEUWE REKENREGELS PCR ASFALT lijken zijn. De controle op transparantie, reproduceerbaarheid en juistheid van gebruikte data - op HELPEN BIJ DUURZAAMHEIDSAMBITIES basis van een gesloten massa- en energiebalans - garanderen betrouwbaarheid en ook een gelijke Vanaf juni 2020 zijn de nieuwe rekenregels PCR

concurrentiepositie voor leveranciers. Opdrachtge-

Asfalt te gebruiken voor een goede vergelijking

vers kunnen, eenvoudig door conform PCR Asfalt

van de milieueffecten van asfalt. Deze aange-

uit te vragen, ondergrenzen voor duurzaamheid

scherpte regels brengen de milieueffecten van

aangeven en leveringen controleren. Hiermee

asfalt duidelijker en vergelijkbaar in beeld.

worden investeringen in verduurzaming rendabel.

CO2-reductie, circulariteit: de ambities op het

Vervolg

gebied van duurzaamheid zijn hoog. Net als de

Het programma Asfalt Impuls maakt het financieel

overheid heeft ook de asfaltsector zichzelf doelen

en organisatorisch mogelijk om het deelproject

gesteld. Met het tekenen van het MJA3-convenant

‘Opstellen PCR Asfalt’ uit te voeren. Vertegenwoor-

heeft de sector zich verplicht tot dertig procent

digers van opdrachtgevers, leveranciers, dienstver-

CO2-reductie en twintig procent hernieuwbare

leners en TNO als uitvoerende partij zorgen ervoor

energie in 2020. Opdrachtgevers vergelijken de

dat de PCR vanuit breed perspectief wordt opge-

aanbiedingen van asfaltleveranciers steeds vaker

steld. Na validatie door SBK is gebruik van de PCR

op duurzaamheid en vragen naar de Milieu Kosten

vereist voor opname in de Nationale Milieu Data-

Indicator (MKI)-waarden. Om deze waarden te

base en om getoetste MKI-waarden te verstrekken.

berekenen heeft Stichting Bouw Kwaliteit (SBK)

De volgende stap is dat deze getoetste waarde

in 2011 de Bepalingsmethode ‘Milieuprestatie

van milieueffecten ook onderdeel worden van de

Gebouwen en GWW-werken’ opgesteld.

CE-verklaring van het product.

Aangescherpte regels Die methode blijkt voor asfalt echter op meerdere manieren te interpreteren. Daarom heeft de sector Product Categorie Regels (PCR) Asfalt opgesteld. Met de opgestelde forfaitaire waarden kunnen

•

Contactpersoon Ron Wesseling Secretaris vakgroep Bitumineuze Werken r.wesseling@bouwendnederland.nl

COLUMN | Maart 2020 | BNL | 43

Foto | Josine Voogt

Bouwlogistiek:

LAT-en werkt niet Bouwlogistiek ligt onder druk. Met de groeiende

simpel is dat?

bouwvolumes in stedelijke gebieden is nu al een

Eigenlijk is dat helemaal niet simpel… er zijn

derde van de stadslogistiek bouwgerelateerd. Op

boekenkasten vol geschreven waarom samenwer-

de snelwegen sleept een op de vijf vrachtwagens

king niet werkt. Na de goede voornemens komen

bouwmaterialen door Nederland. De sector staat

opportunistisch gedrag, boze mailtjes en eindigt

bovenaan de verlanglijstjes voor veiliger verkeer,

de relatie met een gebrek aan vertrouwen en diepe

emissieloos transport, minder vervoersbewe-

littekens.

gingen, vervoer over water en bundelen via hubs. Uiteindelijk gaat het bij bouwlogistiek om medeIedere serieuze bouwer heeft de weg naar bouw-

werkers die betere beslissingen nemen voor de

logistieke kennis gevonden met grote congressen,

gehele keten. In het begin is dat onwennig, met

afstudeerders en zelfs heuse logistiek managers.

weinig informatie en niet altijd rekening houdend

Samen met producenten, transporteurs en groot-

met ieders belangen. Beter beslissen moet je leren;

handels worden ‘lean and green’ plannen voor de

train as you fight. Leren vergt tijd. Leren doe je

projecten gesmeed. Het arsenaal aan bouwlogis-

vooral samen. Je moet elke dag zien wat er echt

tieke maatregelen ligt op de plank klaar.

gebeurt, direct feedback geven en ontvangen, en

De data-analisten denken na over hoe ze de

begrijpen waarom we beslissen zoals we beslissen.

data uit hun bouw informatie modellen kunnen koppelen aan de bouwlogistieke planning. Niks dan

Leren doe je dus samen. De afstand in living-

lof voor deze experts. Maar, de uitdaging is natuur-

apart-together relaties in consortia en bij gebieds-

lijk niet om het als aannemer voor een enkel project

ontwikkeling stimuleren het nemen van betere

te regelen, maar toch tenminste ook voor de vele

beslissingen niet. Wie durft het aan om de eigen

onderaannemers.

uitvoeringsplanners samen in een ruimte te zetten met de collegabouwers, dienstverleners

De toekomst is in ‘control towers’ waarbij aanne-

en toeleverancier? We hebben de bouwlogis-

mers samen, binnen een gebied, hun bouwlo-

tieke oplossingen, we hebben de planningsdata

gistieke stromen afstemmen. We zien steevast

uit bouw informatie modellen. Nu gaat het nog

dezelfde leveranciers langskomen bij de bouw-

om onze planners samen betere beslissingen

plaatsen. Door die volumes, eerder in de tijd, met

te laten nemen over slimme, schone en veilige

elkaar af te stemmen voor de inzet van de binnen-

bouwlogistiek. Wie durft de uitdaging aan?

vaart bij de aanvoer, het gebruik van bouwhubs en formeren van volle vrachtwagens. Dat lukt alleen

Walther Ploos van Amstel

als alle partners informatie delen, niet alleen over

Lector Citylogistiek Hogeschool van Amsterdam

vandaag, maar ook over enkele weken vooruit. Hoe

•

44 | BNL | Maart 2020 |

Tekst | Frank de Groot

BOUWTOTAAL

GROEI VAN GROTE BRANDCOMPARTIMENTEN

In Nederland neemt de zogenoemde verdozing toe. Het aantal grote distributiecentra groeit in relatief korte tijd enorm. De omvang van deze gebouwen komt regelmatig boven de 50.000 m2. Conform het Bouwbesluit dient een gebouw

NEN 6060

dat deze brand doorgroeit tot een volledig ontwik-

te worden ingedeeld in brandcompartimenten.

NEN 6060 ‘Brandveiligheid van grote brandcom-

kelde compartimentsbrand. In P3 wordt dan de

Vanwege de grote omvang van dergelijke distri-

partimenten’ gaat voor de omvang van brand-

kans berekend dat met een dergelijke brand uit P2

butiecentra is een indeling in brandcomparti-

compartimenten uit van vier verschillende maat-

ten minste één van de NEN 6079-scheidingscon-

menten van maximaal 2.500 m² gebruiksopper-

regelpakketten, allen op basis van een maximaal

structies faalt. In de laatste fase P4 wordt de kans

vlakte (prestatie-eis) voor een industriefunctie

toelaatbare vuurlast in combinatie met omhul-

berekend dat het falen van deze scheidingscon-

conform het Bouwbesluit niet gewenst. Hoe

lingseisen (maatregelpakket I). Waarbij er bij maat-

structie zorgt voor doorgroei van de brand buiten

kunnen dan toch vergrote brandcompartimenten

regelpakket II aanvullende eisen worden gesteld

het NEN 6079-compartiment. Vervolgens kunnen

worden toegepast?

aan de inventaris om de ontwikkelsnelheid van

maatregelen aan de bron, bouwkundig, instal-

de brand te beperken en branddetectie in combi-

latietechnisch, op basis van afstand, et cetera,

Om te voorkomen dat brand zich snel uitbreid stelt

natie met een RWA-installatie. Maatregelpakket III

worden verrekend in kanscijfers. Met deze cijfers

het Bouwbesluit in Afdeling 2.10 eisen aan onder

is bestemd voor bulkopslag met een relatief lage

wordt de verwachte overschrijdingsfrequentie

andere de grootte van een brandcompartiment.

afbrandsnelheid, in combinatie met installatietech-

berekend. De verwachte overschrijdingsfrequentie

Voor nieuw te bouwen industriefuncties wordt

nische eisen en hoge WBDBO-eisen. En maatregel-

per jaar van de gebruiksoppervlakte van het NEN

er een maximale omvang van 2.500 m² voor de

pakket IV komt het vastopgesteld brandbeheer-

6079-compartiment door brand moet groter zijn

omvang van een brandcompartiment voorge-

sings- of brandblusssysteem (VBB-systeem) aan

dan de normatieve (aanvaardbare) overschrij-

schreven. Echter blijkt uit de praktijk dat een derge-

bod.

dingsfrequentie voor de gebruiksoppervlakte.

centra veel te klein is. Er komen dan teveel, relatief

NEN 6079

Bron: Efectis Nederland

kleine, brandcompartimenten in het gebouw.

Daar waar NEN 6060 van deterministische aard

Daarom is het mogelijk om met behulp van NEN

is, is NEN 6079 ‘Brandveiligheid van grote brand-

6060 of NEN 6079, mogelijk in combinatie met

compartimenten: risicobenadering’ probabilistisch,

bijvoorbeeld een sprinklerinstallatie of RWA-in-

door het toepassen van een risicobenadering en

Vraag nu een adviesgesprek aan bij

stallatie een brandcompartiment met een grotere

fysische brandmodellering. Bij deze risicobenade-

Bouwend Nederland Verzekeringen voor

omvang te realiseren. Dit gebeurt op basis van de

ring wordt maximaal gebruik gekoppeld aan vuur-

verzekeringsadvies op maat, preventietips

gelijkwaardigheidsbepaling uit Artikel 1.3 van het

last, voorzieningen, organisatorische maatregelen

en efficiënte schadebehandeling.

Bouwbesluit. Daarbij wordt voldaan aan de func-

en bouwkundige afmetingen van het gebouw. Deze

tionele eis voor de beperking van uitbreiding van

risicobenadering is opgedeeld in fasen. Waarbij in

www.bouwendnederlandverzekeringen.

brand en voor de toelaatbare loopafstand over

P1 de kans op een potentieel ernstige initiële brand

nl/advies-en-contact/

vluchtroutes, in plaats van dat wordt voldaan aan

die zich ontwikkeld naar een lokale brand wordt

de prestatie-eis van het Bouwbesluit.

berekend. Vervolgens wordt in P2 de kans berekend

lijke omvang voor bijvoorbeeld de grote distributie-

•

BOUWTOTAAL | Maart 2020 | BNL | 45

ONMISBAAR … CIRCULAIRE FIETS

AKOESTISCHE KUNST

U denkt groen, u handelt groen. U komt met de fiets naar

Een hard interieur heeft een lange nagalm en

het werk en/of wilt uw medewerkers stimuleren om op de

zorgt voor harde geluiden. Niet echt prettig

fiets te komen. Want is er dan mooier dan een circulaire

als u daar in moet werken. Met SoundART

fiets van Roetz? Deze worden gemaakt van onder meer

akoestische decoratieve panelen van Soun-

oude stalen frames. Jasbeschermers worden gemaakt van

dless Acoustics kunt de ruimteakoestiek

afgeschreven industriële transportband, houten kratten

verbeteren zonder afbreuk te doen aan het

van Amsterdamse bomen die gered zijn van de versnippe-

interieur. Schilderijen, foto’s en (kunst)prints

raar. Indien er gebrek aan beter is, ontwerpt Roetz ook zelf,

worden in een akoestische versie aan de

zoals houten spatborden en kurken handvatten. De fietsen

wand verankerd. Deze betaalbare akoes-

worden ook nog eens gemaakt door mensen met afstand

tische panelen/schilderijen kunt u in elke

tot de arbeidsmarkt. MVO-circulair dus.

gewenste print en afmeting bestellen. Voor

•

een ‘groene’ uitstraling zijn er ook akoestische panelen met mos: de Soundless Green Wall panelen.

•

SUPERBOOM De eerste Nederlandse Supertree is sinds 20 december te bekijken in het Brabantse

EIND AAN DICHTSLAANDE DEUREN

Oosterhout. Deze ‘boom’ is gemaakt door de Enk Groen & Golf. Het bedrijf liet zich inspireren door de Singapore Supertrees, waar ze een groot succes zijn, en maakte deze

Veel kantoor- en/of toegangsdeuren vallen – zeker met een

variant. Deze bijzondere ‘boom’ heeft veel milieutechnisch gunstige mogelijkheden, zoals

deurdranger - met een luide knal in het slot. Of ze sluiten

het opvangen van regenwater, luchtzuivering en energieopwekking. Ook is de boom een

juist niet compleet, maar blijven op een kier open staan. Aan

ontmoetingsplek, met een zitrand, beplanting en verlichting. Iets voor uw bedrijfstuin in

deze ergernis komt een eind met een deuropvanger. Deze

de toekomst?

vangt de dichtvallende deur op, trekt deze langzaam in het slot en houdt de deur betrouwbaar gesloten. De deuropvanger is er voor zowel draai- als schuifdeuren. Alleen de naam is even slikken: DICTATOR. Maar u blijft de baas!

•

BESPAAR MEER OP

MOBIELE

TELEFONIE

Weten hoeveel je kunt besparen? Vraag een gratis besparingsanalyse aan en ontdek je voordeel!

helpdesktelefonie.nl 0348 - 49 50 41

VERENIGING | Maart 2020 | BNL | 47

Fries Heinis op bezoek bij ….. de afdeling Twente Alweer een aantal jaar geleden is er als onderdeel van het strategisch programma Vernieuwend Verbinden een proces gestart van professionalisering van de afdelingen binnen Bouwend Nederland. Om meer slagkracht op lokaal niveau te genereren leek het aanbevolen om het grote aantal bestaande afdelingen te verkleinen. Een proces dat wel heel nadrukkelijk en volkomen terecht van onderop vorm moest krijgen. De afdelingen zelf waren aan zet. Het heeft geleid tot een situatie waarbij we nu binnen onze vijf regio’s 31 afdelingen kennen. Een aantal van deze afdelingen heeft besloten om volledig te integreren met BNL. Zo ook de afdeling Twente. De huidige Regio Twente is eerder in 2016 ontstaan uit een samensmelting van 5 afdelingen in de regio. Medio februari is het unanieme en definitieve besluit genomen om de oude Regio Twente te ontbinden en de geïntegreerde doorstart te maken. Eerder in januari bij een ledenvergadering in Beckum was ik getuige van het overtuigend pleidooi van regiovoorzitter Twente Lucas Haafkes en Wilbert Schellens, regiomanager Oost, en werden de aanwezige ondernemers geïnformeerd over de voorgenomen plannen. Zelf stond ik aan de lat om de leden te informeren over de laatste stand van

Groei bouwsector valt stil in komende twee jaar

zaken in de bouwsector. Dat gebeurde aan de hand van de recente prognoses van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) voor de komende jaren. En uiteraard gelardeerd met de laatste inzichten rond de lopende stikstof- en

Vorig jaar nog steeg de bouwproductie met 4% . De productie nam

PFAS-problematiek.

reëel met €3 miljard toe naar een niveau van €74 miljard

Ik heb de aanwezige ondernemers en leden succes gewenst met de

gevolg van de stikstofproblematiek valt de groei van de bouw in 2020

vervolgstappen van de nieuwe afdeling. Eén van de voordelen van integratie

en 2021 stil. Het EIB heeft becijferd dat nieuwbouwproductie van

en de werkgelegenheid nam met 16.000 arbeidsjaren toe. Als

is dat de afdeling nu samen met het regiokantoor op zoek kan gaan naar

woningen in beide jaren met zo’n 5% per jaar daalt. De productie in

een zogenaamde verenigingsmanager. Iemand die toegewijd de belangen

de gww-sector daalt dit jaar eveneens, waarbij de nieuwbouw- en

van de leden van de afdeling kan borgen. De ervaring met andere reeds

renovatieproductie ruim 5% daalt. Na jaren van hoge werkgele-

eerder geïntegreerde afdelingen leert dat de verenigingsmanager in nauwe

genheidsgroei slaat ook het beeld op de bouwarbeidsmarkt dit jaar

samenwerking met het regioteam voor een prima impuls zorgt. Dat biedt dus

•

een uitstekend perspectief!

om. In 2021 daalt de werkgelegenheid met 1,5% . Over beide jaren gemeten neemt het arbeidsvolume met 5.000 arbeidsjaren af.

Meer weten? Bekijk meer feiten en cijfers op www.bouwendnederland.nl/bouwactueel.

Nieuwe

Renault CAPTUR Voor elke levensstijl

Naast zijn stoere design biedt de nieuwe Renault CAPTUR de grootste bagageruimte in zijn klasse (tot 536 liter) en een achterbank die over maar liefst 16 cm in lengterichting verschuifbaar is. Je rijdt de nieuwe Renault CAPTUR al vanaf € 143,- bijtelling per maand.* Binnenkort ook verkrijgbaar als E-TECH Plug-in.

*Netto bijtelling per maand o.b.v. nieuwe Renault CAPTUR TCe 100 Bi-Fuel Life, gebaseerd op de fiscale waarde van het voertuig exclusief opties en op belastingschijf van 37,35%. Getoond model en getoonde opties verkrijgbaar tegen meerprijs. Prijswijzigingen- en fouten voorbehouden. Voorwaarden op renault.nl/zakelijk/bijtelling. Officiële brandstof- en CO2-gegevens: min./max. verbruik: 5,0-6,7l/100 km, resp. 20,0-14,9 km/l. CO2: 107-128 gr./km.

VERENIGING | Maart 2020 | BNL | 49

NIEUWE LEDEN BOUWEND NEDERLAND HEET ONDERSTAANDE LEDEN VAN HARTE WELKOM BIJ DE

COLUMN HET VOLLEDIGE GELUID LATEN HOREN

VERENIGING.

Organisatie

Vestigingsplaats

Sectie

Bouwbedrijf Jolink B.V.

HUMMELO

bouw klein

BOOG, ontwerp en bouw

S-GRAVENZANDE

bouw klein

MV Beheer B.V.

AMSTERDAM

bouw klein

Elegast Dak en Gevel B.V.

VENLO

bouw klein

OM Beheergroep B.V.

ZAANDAM

bouw klein

P.C.B. Timmerwerken

SCHEEMDA

bouw klein

Ard Bruin Aannemers- en Timmerbedrijf

ALKMAAR

bouw klein

Aerdenhout Villabouw & Bouw- AERDENHOUT management B.V.

bouw klein

Infra Dam Amsterdam B.V.

AMSTERDAM

bouw midden

bescheiden bijdrage kan leveren aan de uitdagingen van onze sector.

Bouwbedrijf Noordoost

LEEUWARDEN

bouw klein

Als ondernemer ligt de focus gewoonlijk op je eigen bedrijf en vakge-

INOV-8 - Bouw B.V.

ZEVENHUIZEN ZH

infra klein

bied. Fijn om in deze positie ook andere maatschappelijke ontwikke-

BouwStabiel B.V.

VELP GLD

bouw klein

lingen te volgen.

Noaber Bouw B.V.

BORNE

bouw klein

Bouwgroep BSH B.V.

KOLHAM

bouw klein

Ik vind het belangrijk dat in de lobby het juiste geluid te horen is. Een

Bouwbedrijf Krijthe

GROOTEGAST

bouw klein

volledig geluid, waarin ook de kleine infrabedrijven doorklinken, ook

Beton isolatie Bouw B.V.

OOSTERHOUT NB

bouw klein

Eliquo Water & Energy B.V.

BARNEVELD

bouw midden

de bedrijven buiten de Randstad én ook de jonge generatie bouwers.

Liemers Funderingstechniek

WESTERVOORT

bouw klein

B.V. Caspar de Haan Beheer B.V.

EINDHOVEN

bouw midden

Van Hout Bouwbedrijf Oss

OSS

bouw klein

B.V. Q-Vention Systems B.V.

TER APEL

bouw klein

Daarnaast houdt Nederland natuurlijk niet op bij Amersfoort, dus ik

VVS Bouw B.V.

EPE

bouw klein

wil me hard maken om ook het verhaal van de krimpende inframarkt

Lier Bouw B.V.

STAPHORST

bouw klein

in Oost-Nederland te vertellen. Hiervoor was ik acht jaar lang voor-

GMAQ B.V.

ZWOLLE

bouw klein

zitter van JBN Oost. Al ben ik nu veertig, ik wil graag de jongeren

Romke Hekstra Beheer B.V.

DAMWALD

bouw midden

Garant Partners

ZAANDAM

bouw klein

vertegenwoordigen. In onze branche praten veel te weinig jongeren

Buzz Bouw

ARNHEM

bouw klein

Benning Bouw B.V.

bouw klein

Fundabouw B.V.

S-GRAVENHAGE

bouw klein

Groenluik B.V.

CULEMBORG

bouw klein

Hobru Wegenonderhoud B.V. GELDERMALSEN

bouw midden

T. Vrolijks Holding B.V.

VUREN

bouw klein

Kuijpers Bouw B.V.

HELMOND

bouw klein

WOLF GLAS & KOZIJNEN

bouw klein

M.Jansen Glas

WIJK BIJ DUURSTEDE

bouw klein

Bouw-Timmerbedrijf J. Dollee

ZUIDOOSTBEEMSTER

bouw klein

Aannemersbedrijf Wiersma

OLDEHOVE

bouw klein

Javo Timmerwerk

MOERKAPELLE

bouw klein

De Asbestverwijderaar B.V.

ROTTERDAM

bouw klein

Van Eijmeren Vastgoedzorg

BARENDRECHT

bouw klein

en Onderhoud B.V. Lolkema B.V. Aannemings-

OUDESCHOOT

infra klein

bedrijf

Sinds januari ben ik lid van het Dagelijks Bestuur, zodat ik een

Als man van de praktijk spreek ik veel mensen en ken ik de markt. Er zijn ook veel kleinere bedrijven met drie of vier medewerkers lid van Bouwend Nederland. Hoe gaan zij overleven in een steeds complexere en dynamische markt? Welke keuzes gaan ze maken?

mee, waardoor we achterlopen in het moderniseren van onze branche. Zo ben ik ervan overtuigd dat over tien jaar ook in de bouw werkweken van 32 uur normaal zijn. Deze generatie gaat de oplossingen vinden voor bijvoorbeeld de energietransitie. Technisch gezien zijn we er al bijna. Nu moeten we nog de weg vrijmaken van allerlei verschillende clubs met tegengestelde belangen. Daarbij moeten we niet enkel naar de overheid wijzen, maar proactief vertellen over wat veranderen moet.

GUIDO VAN TONGEREN ALGEMEEN DIRECTEUR EN DGA HENK VAN TONGEREN WATER & TECHNIEK

pas BP

pas ESSO

pas TOTAL

pas Q8/TANGO

VERENIGING | Maart 2020 | BNL | 51

KORT NIEUWS RENÉ MEIJBOOM VANAF 1 APRIL LOBBYIST IN BRUSSEL

SOORTEN VEILIGHEIDSGLAS – WELKE KIEST U?

René Meijboom, momenteel regiomanager van Regio Zuid, zal op

Glas is een zeer veelzijdig

1 april 2020 starten als lobbyist van Bouwend Nederland bij de

product, in zeer veel soorten

Europese Unie in Brussel. Het gaat om een nieuwe functie, die op

verkrijgbaar en met uiteen-

besluit van het landelijk bestuur van Bouwend Nederland in het

lopende

leven geroepen is. Én met reden.

toepassingsmogelijkheden.

eigenschappen

Warmte-isolatie

en daar

Steeds meer zaken worden óver de bouwen infrasector in Brussel

wellicht de meest bekende van,

besloten. Denk bijvoorbeeld aan onze stikstof- en PFAS-proble-

maar ook zonwering, geluidswering of brandwering. Speciaal voor leden heeft de

matiek in samenhang met de Natura 2000-gebieden in de Euro-

Vakgroep Glas onlangs de brochure Wat u moet weten over veiligheidsglas uitge-

pese lidstaten. Bovendien is het hard nodig om een tegengeluid te

bracht. Hierin vindt u een handig overzicht van soorten glas, de toepassing ervan

laten horen. De lobby vanuit milieu- en andere belangengroepen

en welke normen hierop van toepassing zijn. Zo kunt u een weloverwogen keuze

is steeds sterker in Brussel. VNO-NCW heeft Bouwend Nederland

maken. U vindt de brochure als bijlage bij de papieren versie van deze BNL of als

gevraagd om een verte-

download op www.bouwendnederland.nl/glas.

genwoordiger vanuit de bouw te sturen.

De brochure is een reactie op een recent verschenen artikel - Veiligheidsglas en het Bouwbesluit - van Jacco Huijzer (Nieman) en Robert Smits (ABT). Kern hiervan is

“Ons doel in Brussel is

de stelling dat het Bouwbesluit 2012 geen veiligheidsglas vereist. Ten onrechte.

meerledig”, aldus René

Toepassing van letselveilig glas kan wel degelijk een eis zijn op basis van het

Meijboom.

“Natuurlijk

Bouwbesluit 2012. Uitgangspunt moet namelijk de vraag zijn of er sprake is van

gaan we lobbyen voor

een voldoende veilige glasconstructie bij een bouwwerk. Op grond hiervan kan

regelgeving die gunstig

een bouwer verplicht zijn om NEN-normen te volgen. Meer weten? Lees verder op

www.bouwendnederland.nl/veiligheidsglas.

voor

Neder-

landse bouwers. Bijvoorbeeld rond thema’s als duurzaamheid

•

(de GreenDeal), digitalisering of eerlijke concurrentieverhoudingen met buitenlandse ondernemingen die in Nederland willen bouwen. Maar ook het signaleren van voor lidbedrijven relevante ontwikkelingen is een belangrijk onderdeel van de functie. Tot slot: zorgen dat Brussel niet een ver-van-ons-bed-show wordt. Door bestuursleden en lidbedrijven uit te nodigen in Brussel en in gesprek te gaan met Europarlementsleden.”

•

IN MEMORIAM Bouwend Nederland condoleert familie en vrienden van:

Jan Folkert Bouma (56 jaar) Directeur Bouwbedrijf Hiemstra Tzummarum B.V. 16 november 1963 - 2 februari 2020

JUBILEA Bouwend Nederland feliciteert de volgende leden met de viering van hun jubileum:

Bouwbedrijf Kleinhuis

Bouwbedrijf P.J. Joosen

(Oudega)

(Made)

Jaar

ALTIJD AAN JE ZIJDE OM JE LEVEN OP HET WERK MAKKELIJKER TE MAKEN OF BUITEN JE KANTOOR

TIJDENS EEN PAUZE OF ALS JE HAAST HEBT

IN EEN VEILIGE OF EEN SCHONE OMGEVING

WILT U OOK EEN VIP-LOGIN?

Snan mij!

BNL IN DE MEDIA | Maart 2020 | BNL | 53

BNL IN DE MEDIA - JAN/FEB

30 januari

10 januari 07 februari

13 januari

04 februari

23 januari

04 februari

17 februari

24 januari

05 februari

VERENIGING | Maart 2020 | BNL | 55

BNL verschijnt vier tot zeven keer per jaar in een oplage van 5.000 exemplaren. De pdf van verschenen edities is te vinden op www.bouwendnederland.nl. Naast BNL ontvangen de leden tweewekelijks de digitale nieuwsbrief met actuele informatie uit de vereniging, de markt en informatie die van belang is voor hun bedrijfsvoering.

VOORDELEN

VAN UW LIDMAATSCHAP VAN BOUWEND NEDERLAND

HOOFDREDACTIE

Alex Nieuwenhuis COÖRDINATIE EN EINDREDACTIE

Havana Orange REDACTIONELE BIJDRAGEN

Eva van Beveren, Berber Bijma, Bert van Doorn, Frank de Groot, Joost Hanraets, Eline Kemps, Jan Willem Kommer, Petrick de Koning, Martine van der Linden, Barbara Hoogsteden, Marije Rispens, Laurens Smal, Hans Smit, Kees de Vries, Rick van de Weg.

VRAGEN EN ADVIES / DIENSTVERLENING

Bouwend Nederland kent jouw sector als geen ander en is dus hét adres voor al je praktische vragen. Heb je vragen of een aanbesteding? Of wil je wat weten over personeelsbeleid? Of heb je een kwestie met een opdrachtgever? Bouwend

INFORMATIE / BRANCHEONTWIKKELING

René Hofman

FOTOGRAFIE

BELANGENBEHARTIGING / LOBBY

OPMAAK Joey Sanistam BASISONTWERP

Ton Borsboom, Anke Bot, René van den Burg, Croonwolter&dros, DENS, Edwin van de Graaf, Martin Hols, iStock, Alwin Koops, Sanne van der Most, Paleis Het Loo, Pixaby, John Sondeyker, Josine Voogt DRUK

Vellendrukkerij BDU BV, Barneveld REDACTIEADRES

Bouwend Nederland T.a.v. redactie BNL Postbus 340, 2700 AH Zoetermeer redactie@bouwendnederland.nl www.bouwendnederland.nl @BouwendNL ISSN

2214-7438 AANSPRAKELIJKHEID

Bij het samenstellen van de inhoud van deze publicatie streeft Bouwend Nederland naar de grootst mogelijke zorgvuldigheid. Bouwend Nederland sluit iedere aansprakelijkheid uit voor onjuistheden, onvolledigheden en eventuele gevolgen van het handelen op grond van informatie die door deze publicatie beschikbaar is.

Bouwend Nederland geeft voorlichting en trainingen waar je wat aan hebt en tilt zo je bedrijf en de sector naar een hoger plan. Via de website en via de digitale ledennieuwsbrieven blijf je goed op de hoogte van alle ontwikkelingen

Bouwend Nederland komt op voor je belangen. Daarom praten we met ministers, gemeenten, scholen, waterschappen etc. Kortom, met jouw opdrachtgevers. Zodat je kunt doen waar je goed in bent: bouwen!

FINANCIEEL VOORDEEL / VOORDELEN COLLECTIEF

Door slim gebruik van onze financiële ledenvoordelen, kune jouw lidmaatschapskosten terugverdienen. Of zelfs meer dan dat!

ELKAAR ONTMOETEN / NETWERKEN

Via Bouwend Nederland ontmoet je collega-bedrijven uit je buurt of je markt. Ook kun je ketenpartners en opdrachtgevers ontmoeten op de vele bijeenkomsten.

De informatie in deze publicatie kan worden gekopieerd voor persoonlijk gebruik, met uitsluiting van elke verdere verveelvoudiging, distributie, commercialiteit of exploitatie onder derden, tenzij voorafgaande toestemming van de auteur en/of Bouwend Nederland. ADRESWIJZIGINGEN

Adreswijzigingen kunt u mailen naar: ledenadministratie@bouwendnederland.nl

LID WORDEN? Bouwend Nederland kan je ontzorgen bij jouw dagelijkse bedrijfsvoering. Meld je vandaag nog aan via het aanmeldformulier op bouwendnederland.nl/wordlid.

Heb je nog vragen over de mogelijkheden van het lidmaatschap? Bel dan naar het nummer 079 - 3252 158/59.