BNL Magazine #2-2020 by Bouwend Nederland

JULI 2020

ALLE REGIO’S

Wij bouwen door!

Doorzettingsvermogen en veerkracht van sector

Het PIN

Stimuleert innovatieve infraoplossingen

Klimaatadaptief bouwen

Met de natuur

2 | BNL | Juli 2020 |

INHOUD

IN DIT NUMMER

“De Veilig-quiz is één van de resultaten van onze denktank”

“Innovatie voor ieder bedrijf inzetbaar”

ANDRÉ DE GELDER

HARRY WISSE

Zelf beschermingsmiddelen maken

“We kunnen de hele keten verduurzamen”

INNOVATIE

GERARD VAN DER VEER

BNL is het verenigingsmagazine van Bouwend Nederland. In het magazine is informatie te vinden over activiteiten van de vereniging, ontwikkelingen in de sector en onderwerpen die van belang zijn voor de bedrijfsvoering van de leden. De inhoud geeft invulling aan de missie van de Omslag: André de Gelder - Rots Bouw | Foto: René van den Burg

vereniging, namelijk het binden, boeien en verenigen van de leden. Wilt u reageren? Stuur een mail aan: a.nieuwenhuis@bouwendnederland.nl.

COLUMN | Juli 2020 | BNL | 3

INHOUDSOPGAVE 04

BOUW IN BEELD

DOORBOUWEN IN CORONATIJD

DE CORONAPIEPER

KLIMAATADAPTIEF BOUWEN MET DE NATUUR

TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN 2021

VAN DE VOORZITTER

NU ERKENNING STRAKS UITVOERING

Na ruim een jaar kregen we 8 juni eindelijk erkenning voor iets wat Bouwend Nederland al sinds de uitspraak van de Raad van State

NU BOUWEN AAN MORGEN

benadrukt: de bouwsector loopt de grootste klappen op door stikstof, maar draagt met 0,6 procent nauwelijks iets bij aan de uitstoot. De

RESULTATEN MARKTVISIES

commissie Remkes is eruit en dringt aan op een investeringsfonds, natuurherstel en een goed onderbouwde drempelwaarde. Maar zijn

WET KWALITEITSBORGING

we er daarmee?

BNL IN BRUSSEL

Het antwoord is nee. Het kabinet is nu aan zet. Pas dan kan de locomotief van de economie verder op stoom komen. Ik roep minister

REGIOKATERN

Schouten op het advies van de commissie snel over te nemen. Maar net zo belangrijk is het dat we laten zien dat doorbouwen van groot

INNOVATIE RAZENDSNEL STIKSTOFVRIJ

belang is voor herstel van de economie en van onze sector. Want naast stikstof hebben we ook nog steeds te kampen met PFAS en de coronamaatregelen.

10 MANAGEMENTVRAGEN AAN… LOTTE VAN HOUWELINGEN

Gelukkig heb ik juist nu veel mooie voorbeelden gezien van echte #doorbouwers. Zowel leden als opdrachtgevers geven in onze

TROTS BOUWBEDRIJF DE NIJS 100 JAAR

campagne een krachtig signaal: de sector kán op een veilige en verantwoorde manier verder bouwen aan Nederland! Meer dan 18.500 keer werd de #doorbouwers gebruikt op social media. Met

ADVIES NOW-REGELING

sprekende voorbeelden van de wendbaarheid én innovativiteit van

COLUMN GERTRUD VAN ERP

Uiteraard zijn we er nog niet. Bouwend Nederland blijft zich daarom

onze sector. We staan er in deze BNL uitgebreid bij stil.

iedere dag hard maken voor een gezonde bouw en infra, voor de korte én langere termijn!

VISPASSAGE

ONMISBAAR

VERENIGING

BNL IN DE MEDIA

MAXIME VERHAGEN

BOUW IN BEELD

Op het strand van Scheveningen, aan het einde van de Noordboulevard, bouwt J.P. van Eesteren een vrijstaand strandpaviljoen met 2 verdiepingen, een kelder en meerdere terrassen. De begane grond en eerste verdieping bieden ruimte voor horeca. De tweede verdieping dient als techniekruimte. Het hoogste punt van het paviljoen is circa 12 meter. Tot en met de eerste verdieping wordt het bouwwerk uit betonwerk opgebouwd. Zo komt er onder andere een ronde betontrap vanaf de begane grond. De tweede verdieping wordt gemaakt in een staalconstructie met een staalplaatbetonvloer. Rondom het gebouw bevindt zich een sierkroon. Tot slot wordt het dak voorzien van een felsdak.

Foto | Bert Rietberg voor J.P. van Eesteren

PAVILJOEN SCHEVENINGEN OPDRACHTGEVER STRANDWEG VASTGOED B.V. ARCHITECTEN BUREAU VOOR STEDEBOUW EN ARCHITECTUUR WIM DE BRUIJN BV UITVOERDER TBI-ONDERNEMING J.P. VAN EESTEREN OPLEVERING 2020 MEER INFORMATIE WWW.WIJBOUWEN.NU/PAVILJOENSCHEVENINGEN

6 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Rick van de Weg

DOORBOUWERS

DOORBOUWEN!

Zorgde stikstof en PFAS al maanden voor meer dan voldoende beroering in de bouwen infrasector, COVID-19 deed daar nog een schepje bovenop. Of zeg maar gerust:

Kuijpers Bouw Heteren

schep. Het zit echter niet in de aard van aannemers om

Versnellen waar het kan

het bijltje erbij neer te gooien. Wij bouwen door! En dat is

“De coronamaatregelen van premie Rutte kwamen in maart wel even als een

maar goed ook, want de maatschappelijke betekenis van

schok binnen. Maar na dat eerste gevoel van verslagenheid hebben we snel

de sector en het belang van de bouw als motor voor de

de boel opgepakt”, vertelt KAM-coördinator Danny Sterrenburg van Kuijpers

Nederlandse economie zijn enorm.

Bouw Heteren. “Hoe kunnen we samen veilig doorwerken? Waar ontstaan knelpunten, maar vooral ook: kunnen we juist nu een versnelling maken?”

Om de vindingrijkheid, trots en can do-mentaliteit in de sector extra in het zonnetje te zetten, startte Bouwend Nederland

Net als bij veel bouwbedrijven werd er bij Kuijpers vrijwel direct een coronateam

een campagne. Hierin laten we zien dat we niet achter-

geformeerd dat elke week bij elkaar komt. “Samen zetten we alle maatregelen

overleunen, maar een duw geven. Een duw in de rug van de

en de consequenties daarvan steeds goed op een rij. De coronaberichten vanuit

bouwers, opdrachtgevers, klanten en de economie. Een duw

Bouwend Nederland, het protocol ‘Samen veilig doorwerken’ en aanwijzingen

in de goede richting. De bouw maakt het, ook nu. We laten het

vanuit Bewuste Bouwers zijn daarbij zeer behulpzaam.” Vanuit het team zagen

doorzettingsvermogen en de veerkracht zien van de mensen

al meerdere memo’s voor de eigen medewerkers en de stakeholders van het

werkzaam in onze sector, en motiveren zo zowel de huidige

bedrijf het licht.

werknemers als de vakmensen van de toekomst. In dat kader presenteren we hier nog eens drie doorbouwers van formaat.

Best corona practices De BHV’ers van Kuijpers werden allen tot coronaverantwoordelijken benoemd. Sterrenburg: “Een collega die door een beenblessure tijdelijk niet inzetbaar was op de projecten is al onze bouwplaatsen afgegaan om posters op te hangen en desinfectiemiddelen neer te zetten. Hij maakte ook een overzicht van ‘best corona practices’. Daar is dan weer een checklist uitgerold, die we nu als aanhangsel bij de bouwplaatsinspectie hebben toegevoegd. Superhandig.” Roodhelmen Om in eerste instantie directeur-eigenaar Jan Kuijpers een hart onder de riem te steken, maakten de ‘Roodhelmen’ – zoals de twintig medewerkers van Kuijpers zich noemen – een enthousiaste video over de maatregelen en oplossingen. Die sloeg dusdanig aan, dat de clip al snel met opdrachtgevers en, via social media, met iedereen gedeeld werd. “Het geeft vooral een goed gevoel dat we door middel van een ieders inzet en ideeën de situatie onder controle hebben en kunnen doorwerken”, vervolgt Sterrenburg. “Vertraging hebben we zo veel mogelijk weten te voorkomen en bij een aantal projecten kunnen we juist extra gas geven. Zo zijn we bijvoorbeeld bezig met de verbouwing van het gemeentehuis van Overbetuwe. Doordat alle ambtenaren thuiswerken, is er nauwelijks sprake van overlast die we met onze werkzaamheden veroorzaken, waardoor we vlotter kunnen doorwerken. Geen vertraging, maar versnelling!”

DOORBOUWERS | Juli 2020 | BNL | 7

Foto | René van den Burg, Alwin Koops

Marco Visser

Rick van Asten

Wits Noord ‘Kiezen voor de aanval’ “We zijn ons natuurlijk ook rot geschrokken in het begin”, steekt Rick van Asten, operationeel directeur van Wits Noord Vastgoedonderhoud, van wal. “We hebben meteen met de directie de koppen bij elkaar gestoken en een Corona Crisis Team geformeerd dat elke dag bij elkaar kwam. Waar raakt het ons? Al gauw hadden we echter ook iets van dat we nu niet bij de pakken moeten gaan neerzitten, maar in actie komen. Wat kan er nog wel? Waar liggen kansen?”

Meerwaarde Visser: “Dankzij het protocol en onze aanpak zijn we

“Het grootste deel van onze 30 miljoen euro jaaromzet is werk voor woningcorporaties”,

per juni weer bij vrijwel al onze opdrachtgevers aan

vult commercieel directeur Marco Visser aan. “Belangrijkste uitdaging was dus om te kijken

het werk. Het protocol delen we overigens actief met

hoe we bij huurders over de vloer konden blijven komen om ons werk te kunnen doen. De

collega bouwbedrijven. Het is belangrijk dat je elkaar

corporaties zagen dat op voorhand niet zitten, maar bewoners zaten ook niet te wachten op

helpt in deze tijd. Het is mooi om te zien dat onze

allerlei werklieden over de vloer. Met alleen handen wassen en afstand houden, ben je er dan

opdrachtgevers er eveneens zo in staan. Sommige

niet. Die emotie begrepen we ook best.”

daarvan betalen mee aan de extra kosten die we voor de maatregelen maken. Die zien de meerwaarde er ook

Doorwerk-keet

van in. Wij zijn er met name trots op dat we dit met

De oplossing vond het team van Wits Noord in een uitgebreid pakket aan maatregelen dat

ons team zo bedacht hebben en doorkunnen. Er zijn

veel verder gaat dan de RIVM-richtlijnen. Naast een protocol en de ‘doorwerk-keet’, waarin

toch 200 collega’s en hun families van afhankelijk. We

bewoners kunnen werken of studeren terwijl hun huis verbouwd wordt, is één van de

hebben gekozen voor de aanval!”

belangrijkste maatregelen dat woonconsulenten voortaan 1-op-1 met bewoners het werk vooraf goed doorspreken. Wat gaat er gebeuren? Wanneer? Hoe houden we rekening met de gezondheid? Van Asten: “Dat werkt echt super. Je geeft bewoners niet alleen een goed gevoel over hun veiligheid, maar je merkt dat ze veel meer betrokken zijn. Ze komen nu zelf met ideeën. Als corona straks achter de rug is, blijft dit onze manier van werken. De band met bewoners is hierdoor zoveel beter en de projecten verlopen soepeler.”

8 | BNL | Juli 2020 |

DOORBOUWERS

Gemeente Enschede & Sallandse Wegenbouw De kansen van corona De ellende die COVID-19 en alle maatregelen om het in te dammen veroorzaken, is groot. Maar met een beetje omdenken kun je er ook de kansen van inzien. Sallandse Wegenbouw en de gemeente Enschede sloegen de handen ineen en waren in drie weken klaar. “Nadat de eerste verbazing en toch ook wel schrik over de pandemie was weggetrokken, hebben we ons de vraag gesteld of we mkb-bedrijven bij ons in de buurt ook op een of andere manier konden helpen.” Aan het woord is Jaap Batenburg, senior projectleider bij de

Dan maar nu

gemeente Enschede. “We hebben een lijst gemaakt van projecten die we mogelijk konden

Batenburg: “Zeker een mooie samenloop van omstan-

versnellen, maar bij het merendeel bleken er toch wel serieuze haken en ogen aan te zitten.

digheden. Het verkeer op de weg was natuurlijk veel

Zo is alles waar je inspraak van of overleg met omwonenden voor nodig hebt, eigenlijk niet

minder, alhoewel dat buiten de spits niet eens zo veel

te versnellen. Maar bij dit project was dat niet nodig en konden we gas geven. Binnen twee

scheelde. De twee daar gevestigde tankstations zeiden

dagen was alles intern geregeld binnen de gemeente.”

dat als het dan toch moest, dan maar nu in coronatijd. En ook de buslijnen naar de universiteit konden

Groeven

makkelijk gestaakt worden. Zo viel alles goed samen

Het project waar Batenburg over spreekt, is de herasfaltering van de drukke T-splitsing

en zijn we blij dat we dit hebben kunnen doen in deze

Parkweg-Lambertus Buddestraat in de grootste stad van Overijssel. Met name door zwaar

lastige tijd.”

vrachtverkeer waren er diepe groeven en spoorvorming in het asfalt ontstaan. “We waren aangenaam verrast door deze uitvraag”, aldus Albrecht Baan, projectleider van Sallandse Wegenbouw. “Onze projecten lopen wel door, maar er zit toch wel vertraging op de lijn. Extra werk omdat enigszins te compenseren is zeer welkom.” Het kostte Sallandse Wegenbouw een weekje om uit te zoeken of de uitvoering op korte termijn te organiseren was en af te prijzen. Baan: “Na het afstemmen met onze leveranciers en onderaannemers hebben we in een paar dagen alles vastgelegd en ingepland. Top dat iedereen zo flexibel was en wij dankzij korte lijnen snel konden schakelen. De week dáárna is het hele project uitgevoerd. Drie weken tussen aanvraag en oplevering. Mooi dat dat kan!”

•

DOORBOUWERS | Juli 2020 | BNL | 9

Inzet Bouwend Nederland Sinds maart voert Bouwend Nederland actief lobby op allerlei bestuurlijke en politieke niveaus om de effecten van de coronacrisis op de bouwen infrasector tot een minimum te beperken. Voor de korte termijn is de inzet gericht op het geschikter maken van de kabinetsmaatregelen voor onze sector en op de continuïteit van het werk. Voor de langere termijn heeft Bouwend Nederland een voorstel voor een steunpakket. Dit bestaat uit de volgende onderdelen: Een handelingskader voor contracten In het handelingskader zijn afspraken gemaakt over hoe opdrachtgevers en opdrachtnemers om kunnen gaan met risico’s en gevolgen van corona in contracten. Een handelingskader rond betalingen en liquiditeit Het is van belang dat de bouwketen liquide blijft. Dat geldt voor de relatie OG/ON maar ook voor de relatie ON met ketenpartners. In het handelingskader betalingen en liquiditeit worden afspraken gemaakt om betalingen snel plaats te laten vinden en de hele bouwketen liquide te houden. Een investerings- en maatregelenpakket Het investerings- en maatregelenpakket bevat maatregelen voor zowel de bouw- als de infrasector om vertrouwen te versterken; een impuls te geven aan de vraag en investeringsbeperkingen op te heffen. Het gaat om een robuust pakket met beleidsaanpassingen en forse investeringen in de sector. Maatregelen voor het behoud van vakkrachten. Wat is er nodig om te voorkomen dat personeel, die onze sector straks weer hard nodig heeft, ook na afloop van de huidige tijdelijke noodmaatregelen ontslagen wordt en hoe kunnen we blijvend en structureel investeren in de instroom van arbeidskrachten?

Meer informatie www.bouwendnederland.nl/corona www.bouwendnederland.nl/terugblik www.doorbouwers.nl www.bouwendnederland.nl/doorbouwers

Contactpersoon Angelina van Weerdenburg Senior Communicatieadviseur a.vanweerdenburg@bouwendnederland.nl

ONDERNEMEN = RISICO NEMEN

103634

Privé-verzekeringen voor jou en jouw medewerkers Aon biedt je medewerkers – zonder extra kosten - een uitstekende secundaire arbeidsvoorwaarde in de vorm van een aantrekkelijk verzekeringspakket. • Een scherpe premie voor jou en jouw medewerkers • Gunstige voorwaarden • Op elkaar aansluitende dekkingen • Eigen promotiepakket

Wil je persoonlijk advies?

Neem direct contact op met Karel Pelgrim, telefoonnummer 06 54265498 of via www.viamijnwerk.nl/BouwendNederland Bouwend Nederland Verzekeringen wordt uitgevoerd door Aon.

Tekst | Robin van Essel

DOORBOUWERS | Juli 2020 | BNL | 11

Foto | Peter Lodder

Veilig doorwerken met een coronapieper

Het ‘nieuwe normaal’ sinds de uitbraak van het coronavirus levert elke sector hoofdbrekens op. Zo ook de bouw: de voorgeschreven anderhalve meter afstand vormt op een bouwplaats een flinke uitdaging. Daarom nam projectontwikkelaar en bouwer VORM uit Papendrecht het initiatief voor een innovatief hulpmiddel: een coronapieper. Individueel reizen, passeerschermen, gelaatsbescherming en gescheiden schaften: elke bouwer treft maatregelen om te voldoen aan de voorschriften van het RIVM. Maar in de praktijk van de

dan klinkt een piep die de drager erop wijst dat hij

Toen VORM het voornemen om een coronapieper

bouwplaats is het behouden van anderhalve meter

meer afstand moet bewaren.

te gaan produceren wereldkundig maakte, bleek de

afstand soms lastig: bijvoorbeeld bij steigerwerk

animo overweldigend. De vraag kwam niet alleen

of metselen. Daar lag een uitdaging, vertelt Hans

Grote vraag

uit de bouwsector, maar ook uit de scheepvaart,

Meurs, Algemeen directeur van VORM. “We doen

VORM’s innovatiemanager Norbert Schotte nam

zorg en kantoren. Schotte ging daarom op zoek

er op onze bouwplaatsen alles aan om onze mede-

het ontwikkelingstraject op zich en zette het idee

naar een partij die de pieper op grote schaal kon

werkers te beschermen. VORM wil vooroplopen,

uit bij een aantal gevestigde partijen. “Maar die

produceren en stuitte op het Oostenrijkse SAFEDI,

ook tijdens de coronacrisis. Daarom waren we op

noemden het een onmogelijke opgave om binnen

dat een soortgelijk product al ontwikkelde en

zoek naar een innovatie die de bouwsector kan

een maand zo’n product te ontwikkelen.” Het

wereldwijd levert.

helpen om veilig door te werken.”

bedrijf Mapiq, dat zich al had bewezen met slimme technologie voor kantoren, greep de uitdaging

Maatschappelijk belang

Het idee voor een pieper kwam van Meurs’ kinderen

wel aan. In het razendsnelle ontwikkeltraject dat

“De drijfveer voor het ontwikkelen van een

en is dan ook kinderlijk eenvoudig. Iedereen op

volgde, liepen Schotte en Mapiq tegen diverse

coronapieper is voor ons vanaf het begin

de bouwplaats draagt een bluetoothsensor,

praktische problemen aan, die dankzij de flexibiliteit

gezondheid en maatschappelijk belang geweest,”

die signaleert of er een andere zender binnen

en vastberadenheid van de betrokken partijen

zegt Schotte. “Als de bouw stil komt te liggen,

anderhalve meter in de buurt is. Is dat het geval,

steeds werden overwonnen.

betekent dat een flinke economische klap. We hadden ook nooit de intentie om geld te verdienen aan dit product. Het bleek dat SAFEDI ons voor was. Dan kan ik koppig zijn en de concurrentie aangaan, maar dat gaat in tegen ons morele kompas. De bouw heeft meer baat bij het gebruik van één product dan bij verschillende partijen op de markt.” VORM heeft daarom de productie van zijn eigen pieper gestaakt en is een samenwerking aangegaan met SAFEDI.

Norbert Schotte

•

12 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Jacob-Jan Esmeijer

VEILIGHEID

“ Ten tijde van

corona gaat het werk gewoon door

“

Net als honderden andere bouwbedrijven was

dat wie zich ziek voelt thuisblijft en niet naar

scholen en op dit moment Museum Arnhem. “Voor

Rots Bouw na het uitbreken van de

zijn werk gaat. Wie kon thuiswerken, mocht

wat betreft de scholen hadden we geluk. Deze

coronapandemie verplicht zijn beleid aan te

dat ook meteen doen. Met name in een gezin

waren vanwege de corona-uitbraak ‘dicht’ en zo

passen en passende maatregelen te nemen

waarin de partner in de zorg werkzaam is, biedt

konden we onze gang gaan. Normaal zouden

teneinde het virus zo goed mogelijk te

dit uitkomst. De combinatie bouw/zorg komt in

we een schoolverbouwing in drie fases afronden,

bestrijden. André de Gelder, bedrijfsleider bij

de gezinnen van onze medewerkers vaak voor.

maar door afwezigheid van leerkrachten en

dit bouwbedrijf uit de Achterhoek, vertelt over

Het leek ons niet meer dan normaal om collega’s

leerlingen hebben we de laatste twee fases kunnen

de implementatie van de maatregelen en wat

deze ruimte te geven. Van de 50 medewerkers

samentrekken. Hierdoor hebben we het project

dit voor de dagelijkse gang van zaken heeft

bij ons op de loonlijst werken er ongeveer 20

voor de opdrachtgever eerder dan gepland kunnen

betekend.

geheel of gedeeltelijk thuis. Dit zijn onder anderen

afronden. We hebben niet echt te maken gehad

werkvoorbereiders en administratief personeel;

met mensen in een gebouw of dat we om elkaar

“Maatregelen die wij meteen hebben doorgevoerd,

uitvoerders en bouwpersoneel werken wel gewoon

heen moesten werken. Wel zijn we recentelijk

zijn de 1,5 meterregel en voorwaarden waardoor

op de werkplaats.”

gestart bij een basisschool waar leerlingen

onze medewerkers op een veilige afstand kunnen

gedeeltelijk worden toegelaten. Daar hebben we

werken”, begint De Gelder. “Dit konden we al

Toen corona een serieuzer probleem

vrij snel doorvoeren, en de maatregel was niet

werd, scherpte Rots Bouw de regels

alleen op de werkvloer van toepassing. Ook in de

aan. Uitgangspunt vormde uiteraard

schaftkeet diende deze ‘veilige’ afstand in acht te

worden genomen, en zo moesten we op bepaalde

Nederland. “Zo bepaalden we ook

locaties schafttijden in shifts laten plaatsvinden.”

dat niemand meer een auto mocht

richtlijnen

vanuit

Bouwend

delen. Iedereen rijdt apart naar Thuiswerken

het werk, behalve zij die leerlingen

Rots Bouw kent op dit moment zo’n vier tot zes grote

moeten

projecten in Oost-Gelderland, Utrecht en Nijmegen.

hebben we speciaal een auto met

“Uiteraard hebben we ook kleinere projecten én

achterbank geregeld.”

meenemen.

Voor

hen

medewerkers die zich met verzekeringswerk in natura bezighouden en daardoor bij particulieren

Signing op de werkvloer

thuiskomen. Uiteraard volgen we de richtlijn

Rots Bouw (ver)bouwt met name

VEILIGHEID | Juli 2020 | BNL | 13

Foto | René van den Burg

een aantal aan- en toevoerwegen gecreëerd zodat

we dat ook bij een gewone griep bouwpersoneel

onze mensen, ouders, leerlingen én leraren elkaar

elkaar niet aansteekt en tast dit de productie niet

niet kruisen.”

aan. Men zegt dat er nog een economische crisis aankomt die ook de bouw zal raken. Zelf pik ik nog

Herziening RI&E

weinig negatieve signalen op en ben ik daarom

Omdat niemand de (zwaarte van de) coronacrisis

optimistisch over de komende periode.”

had zien aankomen, kon ook niemand de gevolgen inschatten. Met betrekking tot de Risico-

Educatieve quiz

Inventarisatie & Evaluatie zal Rots Bouw een

André de Gelder maakt ook deel uit van de

mogelijk toekomstige uitbraak zeker opnemen

Taskforce Veiligheid & Arbeidsomstandigheden,

bij de volgende herziening. “Het is zeker een

een denktank van Bouwend Nederland-leden die

onderwerp dat dan terugkomt. We hebben

zich structureel buigt over veiligheidsissues in de

gedurende de coronaperiode iemand een speciale

bouw. “Een keer in de zes weken komen wij bij

taakrisicoanalyse laten maken. Vanaf heden

elkaar waarbij veiligheidsacties worden uitgezet.

kunnen we hier niet meer omheen in onze ‘RI&E’

De onlangs gelanceerde Veilig-quiz is een van de

en zal deze bij een volgende herziening aan de orde

resultaten van onze denktank. We trachten hiermee

komen die voor begin 2021 op de agenda staat.”

het bewustzijn in de hoofden van medewerkers op

“De onlangs gelanceerde Veilig-quiz is een van de resultaten van onze denktank”

de werkplaats te vergroten. Uiteraard zijn er regels Het ergste lijkt inmiddels voorbij. Nederland komt

voor veilig werken op bijvoorbeeld steigers, maar

Meer informatie

langzaamaan weer in het tempo van voor de

daar heb je niets aan als ‘veiligheid’ niet tussen de

www.bouwendnederland.nl/veiligheid

uitbraak. Rots Bouw heeft zelf niet veel van de crisis

oren van de doelgroep zit. Met deze quiz die via een

gemerkt. “In onze werkzaamheden is alles ‘gewoon’

app of computer kan worden gespeeld, willen we

BNL Veilig-quiz spelen?

doorgegaan, ook al moesten we wel de nodige

op een speelse manier zichtbaarheid geven aan

www.bouwendnederland.nl/quiz

aanpassingen doorvoeren. Denk daarbij onder

een serieus onderwerp en zo bijdragen aan nog

meer aan hygiënestations op centrale plaatsen op

meer veiligheidsbewustzijn.”

de bouwplaats. Met het oog op de toekomst denk ik dat deze hygiënische maatregelen een onderdeel van ons dagelijkse beleid blijven. Zo voorkomen

•

Contactpersoon Reina Uittenbogaard Programmamanager Veiligheid r.uittenbogaard@bouwendnederland.nl

14 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Tekst Petrick| de Joost Koning Hanraets

DUURZAAMHEID

“We willen nieuwe natuur bouwen”

Prettig en klimaatbestendig wonen in een groene omgeving

Extreme droogte, hagelstenen zo groot als tennisballen en rivieren die buiten hun oevers treden – de gevolgen van klimaatverandering hebben steeds meer impact op ons dagelijks leven. Hoe kunnen we daar in onze manier van wonen en bouwen rekening mee houden? Klimaatverandering vraagt om klimaatadaptief en

natuurinclusief

bouwen.

maak

woonomgevingen toekomstbestendig, duurzaam en prettig om in te leven. Om deze manier van bouwen te stimuleren, lanceren Bouwend Nederland, NVB Bouw en de NEPROM het platform ‘Klimaatadaptief bouwen met de natuur’ (KAN). Hier vinden projectontwikkelaars, corporaties, gemeenten,

beleggers

bouwers

allerlei

informatie over klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen. Temperatuur- en watermanagement Oververhitting

wateroverlast

zijn

qua

klimaatverandering de twee grootste uitdagingen voor

woningbouwers.

Klimaatadaptief

natuurinclusief bouwen heeft daar het antwoord

“We hebben de ambitie om niet alleen nieuwe woningen, maar ook nieuwe natuur te bouwen” - Claudia Bouwens

op. “In stedelijke gebieden zien we zomers steeds vaker een hitte eiland-effect optreden. Meer groen en schaduw bieden dan uitkomst”, zegt Claudia Bouwens, Programmaleider KAN. “Tijdens natte perioden willen we juist water vasthouden. Niet direct afvloeien naar het riool, maar opslaan in de bodem via parken, tuinen en oppervlaktewater.”

DUURZAAMHEID | Juli 2020 | BNL | 15

Foto | René van den Burg

Meer biodiversiteit Bij klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen ligt de focus op een groene woonomgeving. “We hebben de ambitie om niet alleen nieuwe woningen, maar ook nieuwe natuur te bouwen”, vervolgt Bouwens. “Zodat binnen en buiten de stedelijke gebieden de natuurwaarden toenemen.

“We hebben het beplantingsconcept bewust geïntegreerd met het sociale domein” - Erik Gathier

Met meer biodiversiteit en verscheidenheid aan landschappen als resultaat.” Bovendien is het de

Dit appartementengebouw in de Haagse wijk

Dat laatste leidde tot discussie over het beheer

verwachting dat bouwen met oog voor klimaat en

Binckhorst wordt het eerste klimaatadaptieve en

met de gemeente en over brandveiligheid met de

natuur binnen enkele jaren een wettelijke eis wordt.

natuurinclusieve woon-werkgebouw in de stad.

brandweer. “Een kennisplatform als KAN had ons

“Met KAN willen we ervaringen met deze manier

Met onder andere 77 koopwoningen, een verticaal

op deze vlakken zeker geholpen. Bewust hebben

van bouwen opdoen en uitwisselen; wat zijn goede

atrium door het hele pand, dak- en binnentuinen,

we vanaf dag één met alle betrokken disciplines

maatregelen en wanneer hebben deze het meeste

tuinloggia’s, tuinpockets tussen het atrium en de

zoals

effect?”

gevel, gevelbeplanting en nestkasten. Uniek is dat

het natuurinclusieve concept het sociale contact

Daardoor waren zowel klimaatadaptiveit als

Fijn wonen

stimuleert. “We hebben het beplantingsconcept

natuurinclusiviteit vanaf het begin goed in het

Hoe meer natuur, hoe prettiger de woonomgeving.

bewust geïntegreerd met het sociale domein”,

plan verwerkt en hoefden we later nauwelijks

Bewoners hebben altijd al behoefte gehad aan

zegt Erik Gathier, conceptontwikkelaar bij ERA

aanpassingen te maken. Ik zou dat iedere

groen om zich heen. Is er een park of natuurgebied

Contour. “De tuinen, loggia’s en het atrium zijn

projectontwikkelaar die start met natuurinclusief

in de buurt? Dan is een woning meer waard. En

ontmoetingsplekken. Dus al de beplanting is niet

bouwen willen aanraden.”

door de coronacrisis zijn potentiële kopers zich nog

alleen goed voor de biodiversiteit en de gezondheid,

bewuster geworden van het belang van natuur en

maar ook voor de sociale verbondenheid.”

recreatie in de nabijheid. “Bewonerswaardering

landschapsarchitecten, installatietechnici

nauw

constructeurs samengewerkt.

Het KAN-platform draait om het delen van kennis en ervaring. Daarom zijn de initiatiefnemers op zoek

Polderdak

naar 30 projecten die willen meedoen. Bouwens

Linck in de Binck heeft ook diverse klimaatadaptieve

roept ook gemeenten nadrukkelijk op hun steentje

aspecten. Zo heeft het pand een Polderdak dat 53

bij te dragen: “We moeten dit samen doen. Bij

kubieke meter hemelwater kan vasthouden. Dat

klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen gaat

voorkomt wateroverlast, zorgt voor een gematigde

het om woningen en hun omgeving, een opgave die

is belangrijk voor ons. Ook omdat de natuur in

binnentemperatuur en voor bewatering van de

we niet zonder de gemeenten kunnen oppakken.”

bouwprojecten deels gefinancierd moet worden

planten door het hele gebouw. Via een ingenieus

Projectontwikkelaars, corporaties, bouwers en

vanuit de verkoopprijs”, voegt Bouwens toe. “Dat

waterleidingsysteem wordt overtollig hemelwater

gemeenten kunnen hun project via

kan ook, want kopers hechten steeds meer waarde

naar de binnentuinen getransporteerd.

www.lente-akkoord.nl aanmelden.

“Antwoord op oververhittingen”

aan een toekomstbestendige woning. Worden de klimaatveranderingen nog extremer? Dan willen zij

Het wiel opnieuw uitvinden

daar in hun nieuwe huis weinig last van hebben.”

Omdat Linck in de Binck op veel punten de eerste

Meer informatie

was, moesten Gathier en zijn collega’s vaak het wiel

www.bouwendnederland.nl/kan

Linck in de Binck Een

voorbeeld

opnieuw uitvinden: “Zo moesten de verdiepingen van

klimaatadaptief

hoog genoeg zijn voor bewoning inclusief een

Contactpersoon

natuurinclusief bouwen is Linck in de Binck van

groene wortellaag, moest de constructie onder

Helen Visser

TBI-onderneming ERA Contour.

de tuinen meer gewicht kunnen dragen en groeit

Programmamanager Duurzaamheid

de gevelbeplanting vanaf gemeentelijke grond.”

h.visser@bouwendnederland.nl

•

GPS-Buddy XL/XL-K

24/7 Inzicht, overzicht en controle op uw wagenpark en werkmaterieel

Driver app

Planner app

info@gps-buddy.com - www.gps-buddy.com

TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN | Juli 2020 | BNL | 17

Tekst | Marije Rispens

LOBBY TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN

“We hebben een voorspelbare en betrouwbare overheid nodig” Voor de gemiddelde kiezer duurt de gang

Voorspelbaar en betrouwbaar

Landen

naar de stembus nog wel even, maar in

Bouwend Nederland roept allereerst op tot

Als hoofdthema’s koos Bouwend Nederland voor

Den Haag schrijven programmacommissies

continuïteit van werk. “Daar is een voorspelbare

ruimtelijke spreiding, innovatie, energietransitie en

nu al aan de programma’s voor de Tweede

en betrouwbare overheid voor nodig”, aldus

blijven werken in de bouw. “Verkiezingsprogramma’s

Kamerverkiezingen van 17 maart 2021.

Heezen. “De afgelopen jaren was de markt

schetsen altijd hoofdlijnen van het beleid, dus

Dat betekent dat deze maanden erg belangrijk

onvoorspelbaar door onder andere stikstof, PFAS

als je wilt dat je teksten overgenomen worden,

zijn voor de lobby van Bouwend Nederland.

en corona. Volgens het EIB dreigt er de komende

moet je thema’s kiezen die makkelijk landen

“We willen onze inhoudelijke inbreng natuurlijk

twee jaar krimp, maar daarna weer extreme

in het programma”, aldus Heezen. Als de brief

in zoveel mogelijk partijprogramma’s terugzien.”

groei. De verkiezingen bepalen het beleid voor

aan de programmacommissies de deur uit is,

de komende vier jaar, dus er zullen maatregelen

gaat Bouwend Nederland in gesprek met de

Het lobbyteam van Bouwend Nederland heeft

voor de lange termijn genomen moeten worden

verschillende politieke partijen. Daarna begint de

van oktober tot en met mei input opgehaald

die zorgen voor continuïteit van werk. Dat kan

campagne van Bouwend Nederland. “Daar gaan

bij leden om haar boodschap aan de Haagse

bijvoorbeeld door investeringsbeperkingen op

we de leden opnieuw bij betrekken.”

politiek te formuleren. “Helaas is daar minder

te heffen, bijvoorbeeld door extra middelen vrij

uitgekomen dan we hadden gehoopt”, zegt Ruben

te maken voor de Woningbouwimpuls en meer

Heezen, adviseur Markt & Overheid van Bouwend

landelijk regie te voeren op de verduurzamings- en

Nederland. “De enquête onder leden is beperkt

woningbouwopgave.”

•

ingevuld. Door corona had men natuurlijk wel iets anders aan het hoofd.” Om invloed te kunnen

Ten

uitoefenen op de verkiezingsprogramma’s moest

graag dat de overheid fors investeert in

Bouwend Nederland haar inhoudelijke inbreng

bereikbaarheid,

in juni klaar hebben liggen. Daarom heeft het

en vertrouwensmaatregelen. “In tijden van crisis

lobbyteam, samen met de verschillende besturen,

zijn mensen terughoudender met investeringen.

de afgelopen tijd hard gewerkt aan het formuleren

De overheid kan dit oplossen door het fiscaal

Contactpersoon

van haar boodschap.

aantrekkelijker te maken om nu te verbouwen of

Ruben Heezen

te kopen.”

Adviseur Markt & Overheid

tweede

ziet

Bouwend

woningbouw,

Nederland

energietransitie

Meer informatie www.bouwendnederland.nl/verkiezingen

r.heezen@bouwendnederland.nl

18 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Rick van de Weg

BOUW & INFRA 2030

De vier thema’s van de Toekomstverkenning Bouw 2030

TOEKOMST VERKENNEN NA CORONA

Ruimtelijke spreiding functies Werken, wonen en recreëren… Neemt de druk op de steden verder toe? Ontstaan stedelijke gebieden waarin we functies zoveel mogelijk rond de inwoners concentreren? Of spreiden we deze functies juist door heel Nederland en zorgt een optimale infrastructuur voor bereikbaarheid op afstand? Energietransitie en energie-infrastructuur

Belangrijk onderdeel van het jubileumcongres van Bouwend Nederland

Onze energievoorziening gaat veranderen. Verduurzaming op alle

dit voorjaar zou de presentatie van de Toekomstverkenning Bouw 2030

fronten. Hoe geven we die transitie vorm? Neemt de overheid strakke

zijn geweest, ware het niet dat COVID-19 roet in het eten gooide. De

regie? Zorgt voortschrijdende technologie voor innovatie van onderop?

Toekomstverkenning wint daardoor echter alleen maar aan relevantie,

Welke rol spelen burgers? En hoe zorgen we voor voortgang?

betoogt Joep Rats, Directeur Beleid en Vereniging. Toekomst van werk “De thema’s die we benoemd hebben in de Toekomstverkenning zijn nog steeds

De bouw kenmerkt zich door een cyclisch aanbod van werk. Zal dat in

relevant. De grote knelpunten zijn niet opgelost. Sterker nog, in tijden van

de toekomst veranderen? En welke vaardigheden heeft de werknemer

corona, zie je dat iedereen in de afwachtende stand gaat. Onzekerheid sluipt

van morgen nodig? Wordt de bouwvakker van de toekomst eerder een

in beslissingstrajecten en zorgt voor vertraging. Juist in deze onzekere tijden is

techneut dan een krachtpatser? En zijn er nog voldoende werknemers

het extra belangrijk om de focus op de lange termijn te houden. Het is goed om

voor de bouw? Of zorgt automatisering voor flexibiliteit in de

te weten waar je heen beweegt. Vandaar dat we de Toekomstverkenning met

bouwproductie?

evenveel elan alsnog in november zullen presenteren.” Waarde van bouwen Hick-up?

De uitdagingen zijn enorm: verduurzaming, klimaatadaptie, voldoende

“Vanzelfsprekend nemen we daarin de impact van corona mee. We hebben

woningen, bereikbaarheid, circulair en modulair bouwen…. Om

twee aansprekende deskundigen gevraagd hun visie daarop voor de bouw en

Nederland vorm te geven in de toekomst, kan het niet zonder de

de vier thema’s te formuleren. Interessant, want het is een ‘rare’ crisis. Er zijn

bouw. Maar in welke rol speelt? Faciliteert ze anderen, neemt ze taken

geen onderliggende economische oorzaken, die een correctie rechtvaardigen.

over in de keten? Wordt ze van alleen uitvoerder juist producteigenaar

Vraag is dus of de pandemie echt iets verandert of dat het een ‘hick-up’ is met

en gaat ze ontzorgen via leasecontracten?

alleen een verschuiving in tijd.” Maatschappelijke opgaven “Gelukkig zie ik dat we in de sector niet op onze handen zijn gaan zitten. We zijn doorbouwers! Onze branche is echter ook laat-cyclisch. Wellicht volgt er twee jaar van krimp, maar gaan we daarna weer stevig groeien. Zoals gezegd,

Meer informatie

de maatschappelijke opgaven voor 2030 zijn niet veranderd. Natuurkundige

www.bouwendnederland.nl/bouw-2030

Niels Bohr verwoordde het ooit fraai met ‘voorspellen is moeilijk; zeker daar waar het de toekomst betreft’. Onze Toekomstverkenning geeft echter zeker houvast.”

•

Contactpersoon Joep Rats Directeur Economische & Verenigingszaken j.rats@bouwendnederland.nl

INNOVATIE | Juli 2020 | BNL | 19

Tekst | Marije Rispens

DE BOUWINNOVATIESHOP: INNOVATIEVE OPLOSSINGEN IN DE ETALAGE

“

INNOVATIE IS VOOR IEDER BEDRIJF INZETBAAR

“

Een digitale showroom vol innovatieve bouw-

door Roelofs en de JLD-Dijkstabilisator van Antea

in beeld komen bij bouwen infraondernemingen

en infraoplossingen voor maatschappelijke

Group. “Maar het gaat niet alleen om nieuwe

of investeerders aantrekken. Daarmee ligt dit

opgaven. Dat is de Bouwinnovatieshop. Voor

producten. De innovatie kan ook zitten in een

platform in het verlengde van de bestaande

koplopers betekent dit een mooi podium voor

nieuwe toepassing van een bestaande technologie,

co-creatieplatforms zoals Spark in Den Bosch en

hun noviteiten, voor startups de kans om

zoals het grootste 3D-betonprintproject ter wereld

het BouwLab in Haarlem. Wisse: “In een apart deel

kennis op te doen en wellicht zelfs investeer-

dat Bruil momenteel uitvoert in Den Helder. Of in

van de site bieden we de mogelijkheid om partijen

ders te vinden en andersom: de mogelijkheid

nieuwe manieren om processen in te richten, zoals

aan elkaar te verbinden: bouwers, financiers en

voor koplopers om vindingen op het spoor te

mogelijk wordt met parametrisch ontwerpen”,

leveranciers.”

komen. De Bouwinnovatieshop wordt begin juli

aldus Wisse.

•

gelanceerd. In the picture De energietransitie, stikstofproblematiek, het

Wisse ziet veel bereidheid om zulke innovaties te

Meld je nu aan!

aardbevingsdossier en nu natuurlijk corona. Er zijn

delen met andere bouwers. “Een enkeling houdt

Vul op www.debouwmaakthet.nl/slim

nogal wat maatschappelijke opgaven waartoe de

uitvindingen misschien liever voor zichzelf, maar

het formulier in over jouw innovatie of

bouw en infra zich moet verhouden. In de volle

er zijn genoeg bedrijven die zichzelf juist graag

onderscheidende idee.

breedte van de sector verzinnen bedrijven slimme

positioneren als innovatieve speler in de bouw.

Een jury van ‘innovatiescouts’

oplossingen om met die uitdagingen om te gaan.

De koplopers in deze sector doen veel, hebben

beoordeelt de inzendingen en selecteert

Manieren om emissieloos te bouwen, om digitaal

innovatiebudgetten en speciale innovatieafdelingen.

de bijzonderste innovaties voor de

te werken of anders met partners op te trekken.

Mooi om daar een podium aan te kunnen bieden.

Bouwinnovatieshop.

“Die producten procesinnovaties willen we tonen

Daarnaast is er in de Bouwinnovatieshop ruimte

in de Bouwinnovatieshop”, zegt projectleider Harry

voor kleinere, praktische innovaties, waarmee we

Wisse. “We willen hiermee een etalage creëren om

hopelijk laten zien dat innovatie juist voor ieder

andere bedrijven te inspireren.”

bedrijf inzetbaar is.” Meer informatie www.debouwmaakthetslim.nl

Grootste 3D-betonprintproject ter wereld

Investeerders trekken

De Bouwinnovatieshop is dus geen echte winkel

Naast

waar je producten kunt aanschaffen, maar

Bouwinnovatieshop ook samenwerkingspartners

Contactpersoon

wel een showroom waarin innovaties worden

vinden. Startups, scale-ups, aanbieders van

Harry Wisse

tentoongesteld. Bijvoorbeeld de elektrische wals van

innovatieve producten en zelfs studenten kunnen

Adviseur Brancheontwikkeling

BAM, de inzet van drones voor verkeersonderzoek

via de Bouwinnovatieshop een pitch delen en zo

inspiratie

kunnen

bedrijven

h.wisse@bouwendnederland.nl

20 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Bert van Doorn

MARKTVISIE

Marktvisies Rijkswaterstaat en Waterschappen brengen opdrachtgevers en markt dichter bij elkaar:

‘Samen veel werk verzet’ Martin Egas

In 2016 hebben Rijkswaterstaat en de waterschappen eigen marktvisies

De site is een goed voorbeeld hoe de Marktvisie van Rijkswaterstaat in de prak-

ontwikkeld om beter samen te werken met de markt. Deze marktvisies

tijk ten uitvoer wordt gebracht. “Alle deelnemers hebben specifieke belangen.

zijn erop gericht om de samenwerking tussen opdrachtgever en opdracht-

Veel mensen met verstand van bodemzaken zijn hiermee bezig geweest maar

nemer te versterken. Dat heeft onder meer geleid tot de website minder-

ook veel specialisten uit het bedrijfsleven. Er is samen veel werk verzet.”

grondrisico.nl en het Klankbord Zuiveringsmarkt. Risico’s benoemen Grondprojecten gaan steeds meer gepaard met risico’s. Grondverzet in één

Voor iedereen is het belangrijk dat de mogelijke risico’s zo vroeg mogelijk op

keer goed doen willen opdrachtgevers en marktpartijen allebei, dus werd

tafel komen. “Voor ons is het de vraag hoe wij ervoor zorgen dat wij dat grond-

besloten om de krachten te bundelen. Een werkgroep van Rijkswaterstaat

verzet in één keer goed doen. Daarvoor is het belangrijk om goed samen te

en marktpartijen, die actief zijn in de wegen waterbouw, hebben hun geza-

werken met alle marktpartijen en om de grondrisico’s in kaart te brengen”,

menlijke kennis ondergebracht op mindergrondrisico.nl. Het initiatief hiervoor

aldus De Boer. “Dat zorgt voor lagere kosten en een beter rendement op

is genomen door Rijkswaterstaat naar aanleiding van een evaluatie van de

projecten voor opdrachtnemers.”

Ruimte voor de Rivier-projecten. Een van de deelnemers is Martin Egas van Ploegam. “De website is gemaakt met een groep mensen die wisten waar ze

Inmiddels is de site bijna een jaar in de lucht. Maar zoals het een website

over spraken. Iedereen begreep elkaar meteen.”

betaamt, is deze natuurlijk nooit helemaal af. Er zijn plannen mindergrondrisico.nl verder uit te breiden,

Stappen

vertelt De Boer. “Er is een goede

De verschillende fases van een project zijn uitvoerig beschreven, van de plan-

bodem gelegd voor de toekomst.”

fase tot onderhoud en beheer. “Op de website staat een stappenplan voor elke fase van een project. Zo wordt bijvoorbeeld geadviseerd om de markt eerder te betrekken bij het bepalen van grondonderzoek. Als een plan wordt gemaakt, weet je waarop je moet letten en aan wat voor soort onderzoek je geld moet besteden.” Bedrijven en opdrachtgevers kunnen beide van mindergrondrisico.nl gebruik maken. Zo is de site bijvoorbeeld zeker van belang voor dijkversterkingsprojecten van waterschappen. “Er is niet één oplossing voor alle problemen”, vertelt Pieter de Boer van Rijkswaterstaat. “Je kan eruit halen wat nodig is, afhankelijk van de grootte van het project.”

“De site kan veel werk uit handen nemen”

Pieter de Boer

MARKTVISIE | Juli 2020 | BNL | 21

Foto | René van den Burg

Rick Langereis

“Het wiel hoeft niet opnieuw uitgevonden te worden”

Klankbord Zuiveringsmarkt

vijf jaar is er een goede inhaalslag gemaakt”,

“Het is een veilige omgeving waar waterschappen

Een tweede initiatief dat is voortgevloeid uit de

legt Langereis uit. “Partijen konden moeilijk met

en ondernemers vrij kunnen praten en kennis

Marktvisie Waterschappen, is het Klankbord

elkaar van gedachten wisselen vanwege de

uitwisselen op een transparante manier. De

Zuiveringsmarkt. Hier gaan de waterschappen

scheiding publiek en privaat. Het was niet heel

Marktvisie Waterschappen geeft goed weer wat

de dialoog met opdrachtnemers aan. “Lange tijd

vanzelfsprekend dat je met elkaar een kop koffie

de ambities van de waterschappen zijn, maar ook

was er geen evenwichtige samenwerking”, legt

ging drinken.”

het belang dat er samengewerkt moet worden. De

voorzitter Rick Langereis, tevens directeur van

waterschappen hebben de uitdrukkelijke wens om

ELIQUO, uit. “Nu gaan wij vroegtijdig en aan de

Advies

voorkant het gesprek met elkaar aan.”

Het

opdrachtgevers en de markt volledig op elkaar aan Klankbord

Zuiveringsmarkt

vergadert

te laten sluiten.”

regulier. Hierin zitten vertegenwoordigers van de Een van de taken van de waterschappen is

waterschappen en brancheorganisaties als de

zorgen voor afvalwaterzuiveringsinstallaties. Dit

bouwsector, de installatiesector en ontwerpsector.

zijn complexe installaties waarbij projecten vaak

“Hierin

gepaard gaan met veel risico’s. Door de jaren heen

Waterschappen kunnen ook een casestudie

zijn deze risico’s steeds meer bij de opdrachtnemers

inbrengen, die dan wordt behandeld. Dat leidt dan

komen te liggen. “Dat zorgde regelmatig voor

tot een advies over bijvoorbeeld de aanpak voor

knelpunten en problemen. Omdat opdrachtgevers

het organiseren van een aanbesteding.”

ook de financiële risico’s bij de opdrachtnemers

Uitgebrachte adviezen worden ook weer gebruikt

neerleggen, is het steeds moeilijker geworden om

om andere cases uit te werken en inhoudelijk kan

zo’n project aan te nemen. Er zijn nog maar een

meer gespard worden. “Zo hoeft het wiel niet

paar partijen in Nederland die dit aankunnen.”

opnieuw uitgevonden te worden en profiteren

worden

ontwikkelingen

•

besproken.

waterschappen en marktpartijen samen van Inhaalslag

behandelde cases”, aldus Langereis.

De Marktvisie Waterschappen zorgde ervoor

Meer informatie

dat samenwerking tussen waterschappen en

Open dialoog

marktpartijen dan ook beter op de kaart kwam te

Inmiddels bestaat het Klankbord Zuiveringsmarkt

slaan. “Eerst was dit omslachtig maar de laatste

zo’n twee jaar en dat zorgt voor een open dialoog.

www.mindergrondrisico.nl

Contactpersoon Harry Wisse Adviseur Brancheontwikkeling h.wisse@bouwendnederland.nl

22 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Marije Rispens

WET KWALITEITSBORGING

BNL Academy In de tweedaagse training Wet kwaliteitsborging van de BNL Academy leren kwaliteitsfunctionarissen, projectleiders, werkvoorbereiders, uitvoerders, directeuren of managers van bouwen infrabedrijven de belangrijkste gevolgen van de nieuwe wet. Welke veranderingen zijn er nodig in de bedrijfsvoering, wat zijn de principes van interne kwaliteitsborging, wat vraagt een kwaliteitsborger, hoe stel je een stappenplan op om de veranderingen toe te passen? Kijk voor meer informatie op: www.bouwendnederland.nl/kwaliteitsborging

Wet Kwaliteitsborging is uitgesteld

“Meer tijd om de WKB te implementeren” De Wet Kwaliteitsborging treedt op 1 januari

4500 projecten waarbij gewerkt is volgens de

heid onder druk komen te staan door de WKB. We

2022 in werking, een jaar later dan gepland.

nieuwe wet”, legt Ruben Heezen, Adviseur Markt

zullen nog wat stappen moeten zetten met elkaar.”

Dat komt onder meer door het uitstel van de

& Overheid bij Bouwend Nederland uit. “Alleen zijn

omgevingswet, die hier nauw aan gekoppeld is.

er nu nog maar 11 projecten opgestart, dat schiet

De wet wordt nu per 1 januari 2022 ingevoerd.

“Het is belangrijk dat onze leden vooral door-

niet erg op. Zolang er zo weinig projecten zijn, kun

Maar dat betekent niet dat ondernemers achter-

gaan met implementatie van de regelgeving.

je ook geen knelpunten aanwijzen.”

over kunnen leunen, benadrukt Heezen. “Het uitstel

Zorg dat je praktijkervaring opdoet.”

betekent dat we meer tijd hebben. Het is belangrijk Obstakels

dat leden proefprojecten opstarten en ervaring

Als de Wet Kwaliteitsborging in werking treedt

Een ander criterium is het aantal kwaliteitsbor-

opdoen met het werken met een kwaliteitsborger.

verandert er nogal wat in de bouw op het gebied

gers. Daar zijn er nu 250 van aangewezen, terwijl

Er is zeker geen sprake van afstel.”

van dossiervorming, toezicht, aansprakelijkheid

er minimaal 650 kwaliteitsborgers nodig zijn die

en de 5 procentsregeling. Daarom was eerder al

uit de architectuur of aannemerij moeten komen.

aangekondigd dat minister Ollongren van Binnen-

Een ander obstakel is het digitale stelsel die de

landse Zaken een half jaar van tevoren uitsluitsel

koppeling met de omgevingswet mogelijk maakt.

zou geven over de datum van invoering. Ze maakte

Dit stelsel is nog maar bij een beperkt aantal

die beslissing op basis van vijf criteria. Om te

gemeentes geïmplementeerd. “Samenvattend kun

Meer informatie

zorgen dat er geen knelpunten zouden ontstaan

je zeggen dat we gewoon nog niet klaar zijn voor de

www.bouwendnederland.nl/kwaliteit

door de invoering van de wet, is de ambitie bijvoor-

wet”, zegt Heezen. “We zijn al een jaar bezig met de

beeld 10 procent van alle werken als proefproject

implementatie. Inmiddels geeft de VNG aan dat de

uit te voeren. “Dat komt neer op zo’n 2000 tot

uitvoerbaarheid, betaalbaarheid en handhaafbaar-

Contactpersoon Ruben Heezen Adviseur Markt & Overheid r.heezen@bouwendnederland.nl

•

Tekst | Cees de Geus

EUROPA | Juli 2020 | BNL | 23

Foto | René van den Burg

Bouwbericht uit Brussel

Regels en voorschriften voor Nederlandse

concurrentieverhoudingen

buitenlandse

om in gesprek te gaan met Europarlementsleden.

bouwers worden deels in Brussel gemaakt.

ondernemingen, het bekende gelijke speelveld.

Ze kunnen dan met eigen ogen zien en ervaren

Bouwend Nederland start daarom een actieve

Tot dusver werden de belangen van Bouwend

dat de Europese Unie geen ‘bureaucratisch

Europese lobby. Door over de landsgrenzen heen

Nederland in Brussel door VNO-NCW behartigd.

Verweggistan’ is, maar een politiek epicentrum

te kijken, meent de branchevereniging in eigen

Omdat de lobby vanuit milieu- en andere

waar Bouwend Nederland heel directe en concrete

land het verschil te kunnen maken.

belangengroepen in Brussel steeds sterker wordt,

resultaten kan boeken voor haar leden.”

Namens Bouwend Nederland voert René

was een eigen lobbyist, die de bouw met zijn

Meyboom, voormalig regiomanager van regio

specifieke vraagstukken en dossiers als geen ander

Zuid, sinds begin april de Europese lobby voor

kent, een logische stap.”

met

alle bouwen infrabedrijven in Nederland. Is één lobbyist te midden van het leger van bijna Waar begin je als nieuwe lobbyist, in de

30.000 lobbyisten geen druppel op de gloeiende

‘hoofdstad van de Europese Unie’ met bijna

plaat?

30.000 andere lobyisten én een coronacrisis?

“Ik ben van plan om concrete resultaten

“Met een coronaprotocol”, glimlacht Meyboom. “En

met het leggen van de eerste goede persoonlijke

besluitvormingsprocessen stroperig, maar dat

contacten, de basis van het werk van een lobbyist.

zijn ze op provinciaal en landelijk niveau ook.

Zodra duidelijk werd dat er in Nederland een

Goede relaties aanknopen, daar gaat het om, met

corona-protocol moest komen voor bouwbedrijven,

mensen die mij en daarmee Bouwend Nederland

heb ik contact gezocht met mijn Duitse en Franse

wat gunnen. Zo is het bijvoorbeeld gelukt om te

bouwrelaties in Brussel. In hun eigen land hadden

voorkomen dat ieder busje van een bouwbedrijf in

ze al ervaring met zo’n protocol. Het leverde goede

het kader van Europese regels voor rij- en rusttijden

input op voor het Nederlandse protocol ‘Samen

moest worden voorzien van een tachograaf. En

veilig doorwerken’.

omdat ik zo dicht bij het vuur zit, is het ook mijn

Meer informatie

taak om nieuwe ontwikkelingen te signaleren en

www.bouwendnederland.nl/europa

boeken.

Natuurlijk

zijn

Europese

Waarom heeft Bouwend Nederland een eigen

door te geven. Zoals de circulaire economie, een

lobbyist in Brussel aangesteld?

hot item in Brussel maar voor veel bouwers nog

“Steeds meer zaken over de bouwen infrasector

een ver-van-mijn-bed-show, terwijl het over een

worden in Brussel besloten. Denk aan thema’s

paar jaar de norm is. Ik wil daarom zo veel mogelijk

als

bestuursleden en lidbedrijven uitnodigen in Brussel

duurzaamheid,

digitalisering

eerlijke

Contactpersoon René Meyboom Director European Affairs Bouwend Nederland r.meyboom@bouwendnederland.nl

•

24 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Robin van Essel

INNNOVATIE

Beschermingsmiddelen uitverkocht? Dan maar zelf maken

Niemand zag de uitbraak van het coronavirus aankomen;

Toen volgde het anderhalvemetervraagstuk. “Onze ploeg werkt

kant-en-klare beschermingsmiddelen waren dan ook schaars

vaak in stellen en dat vraagt er soms om dat je dicht bij elkaar

en vooral bedoeld voor de zorg. In de bouw vroeg dit om

staat,” gaat Douma verder. “We zijn daarvoor gaan zoeken

snelle, creatieve oplossingen: een uitdaging die Bouwgroep

naar oplossingen. Zo kwamen we uit bij bouwhelmen met een

Dijkstra Draisma uit Dokkum maar wat graag aanging.

gezichtsmasker, dat je voor kunt doen wanneer het nodig is. Dit is op zichzelf geen nieuw idee, maar in het eerste stadium van de

Bouwen op anderhalve meter? Het coronavirus vraagt in

virusuitbraak was alles uitverkocht. Dus toen hebben we zelf een

alle sectoren om omdenken, maar vooral in de bouw vormen

model bedacht, dat we snel konden laten produceren en uitdelen

de RIVM-protocollen ter bescherming van werknemers een

aan onze werknemers.”

stevige klus. Tel hierbij op dat aan het begin van de uitbraak beschermingsmiddelen schaars waren (of niet geschikt voor de

De bouw moet door

bouw), en je staat als bouwer voor meerdere uitdagingen.

Inmiddels zijn de makkelijk op een helm monteerbare ‘coronamaskers’ voor 6 euro per stuk verkrijgbaar bij Company7

Zelf aan de slag

in Dokkum. Douma: “We wilden het met iedereen delen. Het gaat

De eerste uitdaging waar Bouwgroep Dijkstra Draisma uit

ons niet om geld verdienen. De bouw moet door, dat vinden wij het

Dokkum mee aan de slag ging, was het beschermen van

belangrijkste.” Draisma Dijkstra gaat ondertussen ook door met

zijn medewerkers tijdens het carpoolen. “Een van onze

innovatieve oplossingen ter bescherming van zijn werknemers:

timmermannen had zelf een plastic tussenschot tussen de

het bedrijf maakt zelf desinfectiezuilen van restproducten uit zijn

bestuurders- en bijrijdersstoel geplaatst,” vertelt Wibo Douma,

timmerfabriek.

personeelsfunctionaris bij Dijkstra Draisma. “We vonden dat zo’n mooi idee dat we het zelf in al onze wagens gezet hebben. Volgens het RIVM is zo’n oplossing niet verplicht, maar wij voelden voor onszelf de noodzaak om onze jongens extra goed te beschermen.”

•

Foto | Alwin Koops

INNOVATIE | Juli 2020 | BNL | 25

Junea. Jouw bedrijf veiliger en gezonder. Geef jouw medewerkers, klanten of bezoekers de mogelijkheid om eenvoudig en veilig beschermingsmiddelen aan te schaffen binnen jouw bedrijf.

Zorg dat ook jouw bedrijf weer snel op gang kan komen.

Gemak en hygiënisch door telefonische betaling.

Hygiëne en Healthy assortiment.

junea.nl

REGIOKATERN NOORD | Juli 2020 | BNL | 27

REGIO

NOORD

COLUMN “HET LEERLINGENAANBOD LOOPT GEWOON DOOR”

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-NOORD

Juli 07

Bestuur afdeling Friesland

InnovatieAtelier

Commissie Platform Infra Noord

Met Bouwmensen bieden we leerlingen de mogelijkheid om een twee- of driejarige BBL-opleiding bij ons te volgen waarbij theorie

September

en praktijk hand in hand gaan. Ondanks de coronacrisis zijn wij ‘niet

07/08

Training Gezond gedrag als vaardigheid

Bestuur afdeling Friesland

Bestuur afdeling Groningen

Bestuur afdeling Drenthe

Basistraining Praktisch personeelsbeleid, deel 1

We zien dat de bouw ‘gewoon’ doorloopt en het leerlingenaanbod

Commissie Platform Infra Noord

ook. Sterker nog: we hebben zelfs meer inschrijvingen dan vorig

Contactbijeenkomst leden Platform Infra Noord

jaar. Uiteraard nemen wij maatregelen om het besmettingsgevaar

InnovatieAtelier

te minimaliseren: waar voorheen twintig leerlingen in twee weken

ontevreden’ en slaat het virus in onze branche gelukkig niet desastreus toe.

op de werkplaats hun vaardigheden lieten zien om op deze manier

Oktober

te ‘solliciteren’, doen we dit nu in groepjes van vier tot zes personen.

Contactgroep Personeel en Financiën

Basistraining Praktisch personeelsbeleid, deel 2

Netbeheerdersoverleg

gebracht en vullen we dit aan met uitgebreide gesprekken met de

Veiligheidsevent Ontmoet Hein

leraar en/of aannemer waar leerlingen stage hebben gelopen.

Bestuur afdeling Drenthe

Op onze locatie in Nunspeet is dit zelfs tot zo’n drie dagen terug-

Persoonlijk ben ik heel blij dat aannemers in Friesland, Groningen en Drenthe hun verantwoordelijkheid nemen en praktisch geen leerlingen terugsturen. Dat lukt allemaal aardig, en daar zijn we hen heel dankbaar voor. Mocht een van onze leerlingen onverhoopt niet helemaal zijn draai kunnen vinden, kunnen we meteen naar een ander leerbedrijf op zoek. De enige ‘knauw’ die corona heeft veroorzaakt, is dat onze instructeurs niet meer persoonlijk leerlingen op de bouwplaats konden bezoeken. Ook de Bouwbedrijven zaten daar, gezien de extra te nemen voorzorgsmaatregelen, niet op te wachten. Maar met de digitale mogelijkheden van onder meer FaceTime en WhatsApp zijn we een heel eind gekomen en konden we onze leerlingen zo begeleiden. Kortom: de coronaperikelen hebben onze dagelijkse activiteiten niet enorm aangetast; we tellen daarom onze zegeningen! MART EERLIGH DIRECTEUR BOUWMENSEN FNZ

28 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Noud Köper

REGIOKATERN NOORD

Groningen: Zonder de bouw kan Nederland haar uitdagingen niet aan

De coronacrisis heeft een enorme impact op de regionale economie. Om de

we samen met de bouwsector naar wat mogelijk is. Vóór de coronacrisis

effecten te verzachten kijkt de provincie Groningen samen met de bouw-

hadden we te maken met een overspannen markt, nu is die druk er wat af.” Dit

sector hoe de bouw doorgang kan krijgen, vertelt Fleur Gräper, gedepu-

betekent dat er nu ook nagedacht kan worden over de andere opgaven waar

teerde van provincie Groningen voor D66. Dit is belangrijk, want de bouw is

de maatschappij voor staat, zoals het verduurzamen van wegen en huizen

onmisbaar voor Nederland.

en het bereikbaar houden van de stad Groningen. Daarnaast wordt de coronacrisis ook aangegrepen om te kijken hoe projecten makkelijker, slimmer en

“We wonen hier in Nederland met zijn allen in een klein land en we willen in

handiger uitgevoerd kunnen worden.

deze geringe ruimte veel doen”, legt Gräper uit. Hierdoor moet goed nagedacht worden over wat waar gedaan kan worden. Dat vraagt veel creativiteit. “Waar

Rotonde Ten Post in helft van tijd aangelegd

gaan we wonen, werken en leven, en hoe komen we daar? De bouw is een

De aanleg van een rotonde bij Ten Post op de N360 tussen Groningen en Delf-

belangrijk onderdeel van het antwoord, want alle aspecten hebben met de

zijl is een voorbeeld van een project dat naar voren is gehaald en tijdens de

bouw te maken.” Volgens Gräper kan Nederland te midden van alle uitda-

coronacrisis op een efficiënte manier kan worden uitgevoerd. De werkzaam-

gingen, zoals het verduurzamen van woningen, het creëren van bereikbaarheid

heden zouden in zes weekenden plaatsvinden, maar doordat er nu weinig

of het versterken van haar economische positie, niet overeind blijven zonder

gereden wordt, kunnen we het project nu afronden in drie weken. “Zo zie je dat

de bouw.

we de bouw in een periode zoals die waar we nu inzitten juist zoveel mogelijk door moeten laten gaan.”

Pijn van corona verzachten De provincie Groningen is een belangrijke regionale werkgever voor de bouw-

Corona gebruiken als kans

sector, en als regionale overheid kan zij een belangrijke rol spelen in het

De omvang van de coronacrisis is voor geen enkele sector te voorzien of over-

beperken van de effecten van de coronacrisis, vertelt Gräper. Daarom denkt de

zien, aldus Gräper. De komende jaren zullen gaan uitwijzen wat de gevolgen

provincie mee met de bouwsector over hoe projecten zo goed mogelijk door

zullen zijn en wat de omvang ervan is. Wel is volgens haar duidelijk dat het

kunnen gaan, welke onderhoudswerkzaamheden naar voren gehaald kunnen

oude normaal niet hetzelfde zal zijn als het nieuwe normaal. “Ik hoop dat we

worden en deelt zij geen boetes uit aan bouwbedrijven voor vertragingen

in het nieuwe normaal direct een slag kunnen maken met de uitdagingen waar

veroorzaakt door corona. “Boetes zijn nodig om afspraken te maken, maar

we voor corona mee worstelden, zoals het klimaat, circulair bouwen en ener-

vervallen in geval van corona. Voor de bouwsector is dit heel behulpzaam. Het

gieneutraal. Ik snap dat dit lastig is in turbulente tijden, maar als we die slag

geeft ze meer zekerheid in hun project waardoor zij hun zzp’ers bijvoorbeeld

kunnen maken in de nieuwe gevonden creativiteit, dan kan corona echt een

wel in dienst kunnen houden.”

nieuwe kans gaan betekenen.”

Projecten makkelijker, slimmer en handiger uitvoeren Gräper legt uit dat het belangrijk is dat er juist nu doorgebouwd wordt omdat alle gevolgen van corona die voorkomen kunnen worden, ook voorkomen moeten worden. “Natuurlijk moet dit binnen de richtlijnen gebeuren en kijken

•

REGIOKATERN NOORD | Juli 2020 | BNL | 29

Tekst | Minke Haveman

Al twintig jaar digitaal: FLEDDERMAN BOUW ZIET ALLEEN MAAR VOORDELEN

Op zijn vijftiende stond

met verstand van techniek. Dat levert een gezonde

Maar belangrijker nog: tevreden klanten. “Onze

hij voor het eerst op een

marge op en voorkomt heel veel faalkosten door

klanten weten van te voren waar ze aan toe zijn en

steiger. En als klein kind

bouwfouten.”

komen niet voor financiële verrassingen te staan.

deelde hij namens zijn

We doen wat we zeggen en zeggen wat we doen.

vader de loonzakjes uit

De stap naar digitaal werken zette hij al twintig

Zo zijn wij door onze reputatie sinds jaar en dag

aan het personeel van

jaar geleden. “Ik wilde naar een situatie waarin

voor veel opdrachtgevers repeterend de aannemer.

zijn vaders bouwbedrijf.

als Pietje een offerte calculeerde, hij op exact

Door onze transparantie worden we vaak opnieuw

Oftewel: Bert Fledderman is groot geworden

hetzelfde bedrag zou uitkomen als Klaasje. Dan is

benaderd, wat de continuïteit van ons bedrijf

in de bouw. Ook al was zijn ambitie in eerste

het proces namelijk uniform en transparant voor de

garandeert.”

instantie niet om zijn vaders voetsporen te

opdrachtgever en beheers je de marges, maar ook

volgen, toch staat hij nu al 34 jaar aan het roer

de kosten.” Fledderman snapte: dan heb ik software

van Fledderman Bouw. En met succes:

nodig. Hij kocht de benodigde software waarbij

“Ik wist al snel dat we ons altijd zouden moeten

alles gekoppeld werd, van werkenadministratie tot

onderscheiden in de markt. Digitalisering heeft

en met de uitvoering, wat destijds en nu nog voor

daar een belangrijke rol in gespeeld.”

forse investeringen zorgt. “Uiteraard zijn we vanaf toen meegegaan met onze tijd.

•

Programma BRAINR Bouwend Nederland Noord werkt

“Goed werk leveren, eerlijk zijn, afspraken nakomen en goed letten op de centjes. Dat is hoe ik altijd heb

Inmiddels werken we met 3D-tekeningen en

samen met BuildinG, bedrijfsleven en

gewerkt. Ook besloot ik al snel niet mee te willen

voorbereiding in BIM. Aan dat systeem is onze Total

kennispartners als de Hanzehogeschool

in de race om concurrerende klussen die slecht

Station gekoppeld voor de exacte maatvoering. Dit

Groningen en TU Delft in het programma

betalen. Dat illustreert onze sector nogal. Als wij

zorgt ervoor dat de timmerlieden nagenoeg niks

BRAINR. Doel is om prestaties en

gaan bouwen weet de klant tot op de komma

hoeven uit te meten op de bouw. We halen door dit

perspectief van (mkb in) de bouw te

precies wat het gaat kosten. Omdat wij dat van

digitale systeem onze gecalculeerde marges en zijn

helpen verbeteren met behulp van digitale

te voren hebben berekend op basis van goede

niet zelden eerder klaar dan gepland.”

techniek en vaardigheden. Fledderman

tekeningen”, vertelt Fledderman. “Dat kunnen we

Bouw is gevestigd in Siddeburen en heeft

doen omdat we volledig digitaal werken. Onze

dertig mensen in dienst.

mensen op kantoor zijn tekenaar, inkoper en werkvoorbereider in één, allemaal slimme jongens

30 | BNL | Jull 2020 |

Tekst | Marije Rispens

REGIOKATERN NOORD

Foto | Alwin Koops

Platform Infra Noord (PIN) stimuleert innovatieve infraoplossingen

Het Platform Infra Noord (PIN) behartigt de belangen van 35 infrabedrijven in Friesland, Groningen en Drenthe. Het platform lobbyt voor de juiste voorwaarden in de cao, stimuleert onderlinge samenwerking en biedt een podium aan innovatieve infraoplossingen.

innovatieve oplossingen voor huidige problemen te stimuleren heeft PIN een aantal jaren geleden

Het PIN werkt nauw samen met Bouwend Neder-

het Innovatie Atelier opgezet. Hier dienen over-

land Regio Noord om marktuitdagingen die voor de

heden iedere twee maanden een vraagstelling

hele bouw en infra gelden aan te pakken. Samen

aan en kunnen belangstellende lidbedrijven hun

lobbyen ze hard op verschillende niveaus. “Zo

oplossing pitchen in het bijzijn van de andere

hebben we er bijvoorbeeld voor gezorgd dat de

leden. “Dat was destijds nieuw in de infrawe-

gemeenten Leeuwarden en Groningen inmiddels

reld”, zegt Kempenaar. “Groot voordeel is dat de

bankgaranties tot een bepaald bedrag afgeschaft

opdrachtgever snel kan schakelen en vaak ter

hebben. Dat komt onze sector ten goede”, zegt

plekke een overeenkomst kan sluiten met één van

ideeën kunnen door IONN laten toetsen of ze in

George Kempenaar, PIN-voorzitter en tevens direc-

de deelnemers.”

aanmerking komen voor financiële ondersteuning. “Dit jaar heeft IONN voor het eerst een wedstrijd

teur van Jansma Drachten.

Bekende gezichten

uitgeschreven voor de beste infrasamenwer-

PIN is als apart platform opgericht, omdat de infra

Het PIN is bedoeld om kennis bij te schaven én te

king. Vereiste is dat er binnen een initiatief zowel

nu eenmaal haar eigen specifieke dynamiek kent.

netwerken. Jaarlijks staan er vier bijeenkomsten

een marktpartij, overheid en onderwijsinstelling

“Veel wegenbouwers hebben bijvoorbeeld slechts

over actuele onderwerpen, een cultureel uitje en

meedoet. In november maken we de winnaar van

één klant: de overheid”, legt Kempenaar uit. “We

een technische excursie op de agenda. “Dit jaar

deze wedstrijd bekend tijdens de Inframarktdag.”

werken veel in de openbare ruimte, ook ‘s nachts

zouden we een aantal projecten in Zuid-Duitsland

en in het weekend. En in de winter wordt er bijvoor-

bekijken, maar dat kon door corona helaas niet

beeld amper geasfalteerd. Dat heeft consequenties

doorgaan.” De infrabedrijven werken veel samen

voor onze wensen voor de cao. Door als infra goed

aan projecten. Kempenaar: “Als je iemand van

georganiseerd te zijn, kunnen we onze belangen

gezicht kent, bel je elkaar ook makkelijker voor iets

beter voor het voetlicht krijgen.”

zakelijks op.”

Innovatieve oplossingen pitchen

IONN (Infra Ondersteuning Noord-Nederland), de

PIN neemt deel aan de Initiatiefcommissie, waarin

rechtsopvolger van NVWB-Noord, is een andere

Stadswerk, NLingenieurs en vertegenwoordigers

organisatie waarmee PIN veel samenwerkt. “Met

van de noordelijke provincies en waterschappen

het verkochte pand van NVWB-Noord worden nu

overleggen over wat er in de markt en maat-

infra-initiatieven ondersteund”, zegt Kempenaar,

schappij speelt. “Dat loopt van de energietransitie

die zoals nog enkele PIN-bestuursleden ook in

Sander Wubbolts

tot het aardbevingsdossier”, zegt Kempenaar. Om

het bestuur van IONN zit. Leden met innovatieve

Regiomanager Regio Noord

•

Contactpersoon

s.wubbolts@bouwendnederland.nl

REGIOKATERN OOST | Juli 2020 | BNL | 27

REGIO

OOST

COLUMN POLITIEKE LOBBY BEWIJST WEDEROM BELANG BRANCHEORGANISATIE

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-OOST

September 08

Algemene Ledenvergadering Afdeling Veluwestreek

Algemene Ledenvergadering Afdeling Lingestreek

HR (Pim Mulier) bijeenkomst

Toen mij de vraag gesteld werd waarom ik de afgelopen maanden

HR (Pim Mulier) bijeenkomst

ALV Afdeling Flevoland

in zowel het afdelingsbestuur (Zuid-West Veluwe) als regiobestuur

HR (CPV) bijeenkomst Twente

Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen. Hoe bereid ik me voor?

Een RI&E: een must voor ieder bedrijf!

HR (CPV) bijeenkomst Gelderland

lobby die door onze voorzitter en leden van het Dagelijks Bestuur is

JBN bijeenkomst

gedaan heeft er namelijk mede voor gezorgd dat wij als sector door

HR (CPV) bijeenkomst Zwolle

konden bouwen. Voor de bouw van levensbelang!

KAM (Mijn Hein) bijeenkomst

(Oost) ben toegetreden was het antwoord niet moeilijk. Het belang van onze brancheorganisatie is met name gedurende de eerste weken van de coronacrisis voor mij nogmaals bewezen. De politieke

In beide besturen heb ik geen specifieke functie, maar word ik algemeen bestuurslid. Bij onze afdeling Zuid-West Veluwe hoop ik

Oktober

dat ik mijn bijdrage kan leveren om de samenwerking tussen de

Wegwijs in de cao Bouw & Infra

Bestuurdersoverleg regio Oost (Afdelingen, Infraplatform

bouwbedrijven onderling te versterken. Als wij als lokale partijen

Oost en JBN)

samen richting overheid, onderwijs en corporaties tonen waartoe wij in staat zijn, kunnen we ze overtuigen dat lokaal aanbesteden voordelen biedt voor zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer. Bijvoorbeeld op het gebied van beperking van het aantal transportbewegingen naar de bouwplaatsen toe en hoe dit bijdraagt in het terugdringen van het stikstofprobleem. In het regiobestuur hoop ik op het gebied van innovatie, verduurzaming en circulair bouwen te leren, maar ook onze opgedane kennis te mogen delen. We zijn namelijk dit voorjaar verhuisd naar ons nieuwe bedrijfspand in Ede. Bij de bouw van dit pand hebben we per element onderzocht hoe we duurzaam en circulair kunnen bouwen en daar waar mogelijk ook daadwerkelijk toegepast. Dit heeft geresulteerd tot toekenning van het Breeam Outstanding certificaat, het hoogst haalbare op het gebied van duurzaamheid. Het pand is voor ons dé showcase waar we als bedrijf voor staan.

DIRK JAN VAN DEN BRINK ALGEMEEN DIRECTEUR BOUWBEDRIJF KREEFT, EDE

28 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Martine vanTekst der Linden| | Martine Renévan vander den Linden Burg

REGIOKATERN OOST

Gemeente Raalte geeft ondernemersklimaat een boost

“ We willen de economie vooruit helpen

“

Van hekkensluiter naar plek zeven in de lijst van de mkb-vriendelijkste gemeente van Overijssel een stijging van ruim driehonderd plaatsen op de landelijke lijst. Dat heeft gemeente Raalte tussen 2017 en 2019 voor elkaar gekregen. Wethouder Dennis Melenhorst en zijn collega’s willen de stijgende lijn voortzetten.

De ondernemersvriendelijkheid in gemeente

gezorgd voor intensievere ontmoeting tussen

heldere argumentatie - iets waar het voorheen

Raalte was enkele jaren geleden niet optimaal.

gemeente, ondernemersverenigingen en indivi-

aan schortte.

Zo hekelden ondernemers de zogeheten ‘vink-

duele ondernemers”, vertelt hij. “Iedereen legde

jescultuur’. Voldeed een initiatief of plan van een

op tafel waar hij tegenaan liep. Daar zijn we aan

Betere contacten

onderneming aan negen van de tien punten

gaan werken.”

Er zijn contactmomenten in het leven geroepen

uit een beleid, dan ging het de prullenbak in.

waarop mkb’ers in contact kunnen komen

Simpelweg vanwege het tiende punt dat niet

De vinkjescultuur is uit de wereld geholpen met

met wethouder Melenhorst en de ambte-

goed was. Ondernemers gaven verder aan dat

een ruimtecoach en een junior-ruimtecoach.

naren waarmee ze te maken hebben. Ze weten

vergunningaanvragen stroperig verliepen, er

“Als een plan op één punt wordt afgewezen,

elkaar hierdoor beter te vinden. “Er is geïnves-

weinig aandacht was voor lokale inkoop en dat

gaat de ruimtecoach met de ondernemer om

teerd in extra bedrijfscontactfunctionarissen.

betalingen relatief lang op zich lieten wachten.

tafel. Hij denkt mee: hoe kunnen we dat laatste

De betaling door de gemeente is verder meer

Dit soort zaken maakten gemeente Raalte

punt goed maken? Dit is voor onder andere

gestroomlijnd. Raalte is nu zelfs de snelst beta-

in 2017 de minst ondernemersvriendelijke

bouwprojecten goed. Soms worden schetsen

lende gemeente van Overijssel. Het aanvragen

gemeente van Overijssel. Cijfer: een 4,8.

afgewezen. De ruimtecoach kijkt mee hoe de

van vergunningen gaat eveneens sneller en

schets met een kleine aanpassing toch groen

soepeler.”

Meedenkende ruimtecoach

licht krijgt.”

Voor mkb’ers en voor iemand die als taak

Anders dan voorheen betrekt de gemeente

heeft om de economie vooruit te helpen is dat

Dit wil niet zeggen dat er nooit meer een ‘nee’

Raalte ondernemers bij het opstellen van

een doorn in het oog. Zodra Dennis Melen-

wordt verkocht. Er zijn altijd meerdere belangen

nieuw beleid. “Het inkoop- en aanbestedings-

horst in 2018 was aangesteld als wethouder,

plus beleid waar een gemeente rekening mee

beleid is bijvoorbeeld samen met de onderne-

met onder meer economie in zijn portefeuille,

moet houden. Maar de reactiesnelheid vanuit

mers opnieuw vormgegeven, met een nadruk

ging hij aan de slag. “Met het hele college

de gemeente is sneller dan voorheen. Plus,

op lokale inkoop. Het aanvraagproces van de

en de gemeentelijke organisatie hebben we

ondernemers kunnen vanaf nu rekenen op

omgevingsvergunning is in overleg met het

REGIOKATERN OOST | Juli 2020 | BNL | 29

Foto | René van den Burg

bouwbedrijfsleven

versoepeld.

Momenteel

goed. Binnen grond-, wegen waterbouw en

zijn ze gemotiveerd om de stijgende lijn voort

wordt met het bedrijfsleven gewerkt aan een

woningbouw is er vraag. De utiliteitsbouw krijgt

te zetten. De ambitie om in de landelijke top

nieuwe Economische Agenda.”

wel een knauw. Waar mogelijk halen we werk

50 mkb-vriendelijkste gemeente te belanden,

dat voor later dit jaar gepland stond naar voren.

is alvast uitgesproken. Al voegt Melenhorst

Werk naar voren

We hebben niet alles in de hand. Maar wat we

eraan toe dat een hogere notering an sich niet

Al deze veranderingen hebben de gemeente

wél in de hand hebben, stimuleren we.” Voor

de drijfveer is. “Het allerbelangrijkst is: ervoor

vorig jaar een 6,8 opgeleverd als mkb-vrien-

bedrijven die het moeilijk hebben door corona

blijven zorgen dat ondernemers maximaal

delijke gemeente. Plus de tweede plek in de

zijn er steunmaatregelen en een noodloket.

kunnen ondernemen.”

strijd om de MKB Infra Aanbestedingsaward.

De betaling voor lokale belastingen zijn voor

“En vanwege met name de participatieve wijze

bedrijven uitgesteld.

•

van beleid maken, is de gemeente Raalte begin dit jaar door Binnenlands Bestuur benoemd tot

Stem laten horen

‘best bestuurde decentrale overheid in Neder-

Naast corona wordt de bouw - en de agrofoods-

land”, voegt Melenhorst toe.

ector - getroffen door de stikstofproblematiek en eerder PFAS. Melenhorst: “Wat binnen onze

Tegelijk zijn er uitdagingen. Corona deelt rake

regio mogelijk is, valt en staat met landelijk en

klappen uit. Met name binnen de horeca, het

provinciaal beleid. Wat wij kunnen doen, is onze

toerisme en de evenementenbranche. Maar

zorg uitspreken en onze stem laten horen in

ook voor de bouw brengt het virus onze-

overheidslagen die wél direct invloed kunnen

kere tijden met zich mee. Voor deze branche

uitoefenen. Dit in samenwerking met partijen

Contactpersoon

is het volgens Melenhorst het belangrijkst

als Bouwend Nederland en LTO.”

Johran Willegers

dat projecten die op de planning staan, door

Genoeg werk aan de winkel voor Melenhorst

Adviseur Markt & Overheid

kunnen gaan. “En dat lukt over het algemeen

en zijn collega’s. Door de goede beoordelingen

j.willegers@bouwendnederland.nl

30 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Marije Rispens

REGIOKATERN OOST

Foto | René van den Burg

In gesprek met Martin van Gent van AKOR

“We kunnen altijd een beroep doen op onze mensen”

In de vorige ‘In gesprek met’ vroeg Vastbouw

dat we vooral wegmoeten van het ‘wij-ver-

in Nederland, België, Frankrijk, Duitsland en

aan Martin van Gent van AKOR: “Hoe moeten we

sus-zij-gevoel’ en begrip moeten krijgen voor

Oostenrijk. Dit voorjaar richtte AKOR twintig

omgaan met het vertraagde vergunningstraject

elkaars standpunten.”

Primarks binnen twee weken coronaproof in.

door de stikstofcrisis en kunnen we als bouwer

“Dat ging over oplossingen als spatschermen,

zelf iets betekenen om de vergunningsstroom

Vleugje bijzonder

andere pashokjes en routing in de winkels.

weer op gang te krijgen?” De oplossingen die

AKOR bouwt veel utilitaire werken die “een

Maar Primarks zijn nogal groot, een flagship

de sector tot dusver aandraagt, zoals elektrisch

vleugje bijzonder zijn”. Denk aan het Hera-

store beslaat bijvoorbeeld 12.000 meter. Best

materieel, worden nog niet op grote schaal

cles-stadion en het Van Gogh Museum of aan

een klus, maar we zijn de strakke deadlines

toegepast, ziet Van Gent. Tegelijk weet de over-

het nog lopende project Up Mountain in Amstel-

voor retail wel gewend en kunnen altijd een

heid niet precies hoe ze moet toetsen.

veen, waar bovenop de voormalige Hudson Bay

beroep doen op onze mensen. Gelukkig hebben

“Laten we de handen dus maar ineenslaan als

appartementen worden gebouwd. “We volgen

we ondanks corona iedereen aan boord kunnen

markt en overheid en onze kennis delen. Ergens

altijd de klant”, zegt Van Gent. “Dat betekent dat

houden van onze AKOR-familie.”

in het midden van de theorie en praktijk moet de

we niet gebonden zijn aan een bepaalde regio

oplossing liggen voor dit probleem.”

en we kunnen ook op een piepkleine bouw-

•

plaats uit de voeten.” “Corona regeert momenteel onze dagelijkse gang van zaken”, zegt Martin Van Gent,

Dertig procent van haar projecten bouwt AKOR

commercieel directeur. “Maar daarvoor had

voor de retailsector. “Daar is door corona wel

Voor de volgende BNL vraagt Martin van

AKOR nog niet zo veel last van vertraagde

een en ander uitgesteld. De meeste winkels

Gent aan Marcel Mulder van Van Wijnen

vergunningstrajecten. We zijn in mindere mate

openen nu weer, maar ik realiseer me terdege

in Harderwijk:

een ontwikkelende bouwer, zoals Vastbouw, en

dat de retail en horeca het moeilijk hebben.

bouwen vooral voor derden. Wat me opvalt bij

Gelukkig kunnen we zelf voorlopig door, maar

“Hoe komen we uit deze coronacrisis en

de stikstofcrisis is dat niemand de oplossing

we werken met beleggers en investeerders die

wat betekent dit voor de bouwsector op

precies weet. Op de lange termijn dwingt de

nu toch wat meer afwachtend zijn geworden.”

korte en middellange termijn?”

problematiek ons om anders naar producties te kijken, met bijvoorbeeld kortere bouwtijden,

Primark

andere materialen en industrialisatie, maar we

Een grote klant van AKOR is Primark. Het

zijn ook afhankelijk van de overheid. Ik denk

bedrijf bouwde vestigingen van de winkelketen

REGIOKATERN RANDSTAD NOORD | Juli 2020 | BNL | 27

REGIO

RANDSTAD NOORD

COLUMN HYBRIDE BESTUREN

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-RANDSTAD-NOORD

September 03

Reguliere vergadering afdeling Veenendaal

Ledenbijeenkomst afdeling ‘t Gooi

De pandemie lijkt in dit deel van de wereld over haar hoogtepunt heen.

Soos/contactbijeenkomst afdeling Noord Holland Noord

De economie probeert weer op te krabbelen en de bouw bouwt lustig

Themabijeenkomst bouwdynamiek in Amsterdam

voort, al is een crisis voor onze sector op termijn niet uitgesloten. Dat

afdeling Amsterdam

is kort gezegd de huidige stand van zaken. De juiste beslissing van

18-19

Excursie afdeling Noord West Utrecht

Regiobestuursvergadering+ afdelingsvoorzitters

Marktdag Samen Slimmer NH webinar

Ledenbijeenkomst afdeling Midden Nederland

realistisch te bezien en strikt te werken volgens het door onze club

Bijeenkomst contactgroep Financiën (COTAD)

geïnitieerde Protocol ‘Samen veilig doorbouwen’.

24-26

Seminar afdeling ‘t Gooi

Meewerkend Partneroverleg afdeling Noord Holland Noord

Bijeenkomst Ontmoet Hein (Veiligheidscultuur)

Ledenbijeenkomst met Helga van Leur afdeling Midden Holland

Bouwend Nederland om dóór te bouwen en het adaptieve vermogen van bouwbedrijven én werknemers maakten het mogelijk de situatie

Nu is het tijd om de blik op de toekomst te richten en lessen te trekken uit wat ons overkomen is. Als ondernemer heb ik veel gehad aan de contacten met én informatie van Bouwend Nederland. In het begin van de coronacrisis was het aftasten hoe we ons in het bedrijf en op de bouwplaats moesten opstellen. Bijna dagelijks had

Oktober 01

P&O overleg afdeling Noord Holland Noord

ik kort overleg met het regiokantoor, waar de medewerkers – allen

Marktdag Utrecht

Praktisch Personeelsbeleid

werkend vanuit huis – ons uitstekend adviseerden.

Ledenvergadering afdeling IJmond Kennemerland

Ook de helder geschreven nieuwsbrieven moeten hier worden gememoreerd. Niets dan lof dus voor onze organisatie, die advisering en lobby actief en succesvol heeft opgepakt. Overheden reageerden positief op onze oproepen. Zo zijn via MS Teams en Zoom de gemeentelijke bouwen infra-overleggen voortgezet. In bestuurlijke zin is mij duidelijk geworden dat een ‘hybride’ wijze van besturen, dat wil zeggen de combinatie van fysiek vergaderen naast video-overleg, de toekomst heeft. Die laatste vorm is efficiënt, bespaart reistijd en blijft bruikbaar. De bouw bewijst ook hier innovatief te zijn en snel te kunnen schakelen.

ARJAN PUTTER VOORZITTER REGIO RANDSTAD NOORD

28 | BNL | Jull 2020 |

Tekst | Robin van Essel

REGIOKATERN RANDSTAD NOORD

Bouwvlogger Rob Mulder brengt doorwerken tijdens corona in beeld Hij noemt zichzelf ‘waarschijnlijk de oudste

sfeer in de verschillende regio’s,

vlogger van Nederland’. Rob Mulder neemt

vertelt hij: “In Noord-Brabant zat ik

op de Youtube-pagina BouwendNederlandTV

bijvoorbeeld midden in de corona-

zijn kijkers mee achter de schermen van de

brandhaard. Veel mensen hadden

bouwplaats. Momenteel brengt hij in beeld hoe

er in de familie mee te maken.

de bouw tijdens de uitbraak van het coronavirus

Je merkte echt dat dat indruk

doorwerkt en welke uitdagingen dat met zich

maakte en dat het bewustzijn

meebrengt.

enorm was. Die menselijke factor wilde ik in beeld brengen, want

Mulder heeft een achtergrond in de journalistiek

werkgevers hebben daar ook mee

en begon met online video’s maken voor zijn

te maken.”

eigen platform Grandioos Groningen, dat in korte tijd uitgroeide tot een populair medium in de

Efficiënt plannen

noordelijke regio. Door zijn interesse in de bouw

In Sint Pancras bezocht Mulder

begon Mulder met vlogs over bouwprojecten en

een woningbouwproject van HSB

trok zo de aandacht van Bouwend Nederland.

Bouw. De omvang van dat project

“Het meest aansprekend aan de bouw vind ik

vormde daar de voornaamste uitdaging: “Bij

de verscheidenheid van de mensen,” vertelt hij.

kleine projecten lopen een man of tien, hier

“Iedereen is aardig, vakkundig en trots op wat

waren er honderd tegelijk aan het werk. Die

ze doen. Het is indrukwekkend om te zien hoe

moeten allemaal naar de bouwplaats komen,

op een bouwplaats over alles wordt nagedacht.”

handen wassen en schaften en er moet op toegezien worden dat dat verantwoord

Doorwerken

gebeurt.

Toen het coronavirus uitbrak, lag het voor

Je moet ervan uitgaan dat mensen elkaar in

Mulder voor de hand om daar iets mee te doen.

de gaten houden en aanspreken. Gelukkig zijn

“Het is makkelijk om te denken: er gebeurt niks

ze in Noord-Holland altijd heel direct, dus dat

meer. Ik wil laten zien dat de bouw in deze tijd

gebeurde ook.”

“Gelukkig zijn ze in Noord-Holland altijd heel direct.”

keihard doorwerkt met alle nodige maatregelen. Het geeft ook vertrouwen om te zien dat er

“Ik was erg onder de indruk. Het gekke was dat,

meer helden zijn dan de mensen in de zorg, die

omdat er bewuster over de planning nagedacht

er nog steeds zonder te morren op uitgaan om

moest worden, zaken sneller en efficiënter

te werken.”

liepen. Het project loopt dan ook geen vertraging

Heb je een vraag over gezond en veilig doorwerken

op. Dat is erg bijzonder. Ik denk dat de vlogs een

tijdens de Coronacrisis? Neem contact op met de

Mulder bezocht diverse projecten voor zijn

mooi beeld scheppen van hoe doorbouwen in

Helpdesk: helpdeskcorona-bt.nl

vlogs, waarin hij laat zien hoe het coronaprotocol

Nederland er momenteel uitziet.”

’Samen veilig doorwerken’ van Bouwend

De vlogs van Rob zijn te bekijken op de Youtube-

Contactpersoon

Nederland in de praktijk wordt gerealiseerd en

pagina BouwendNederlandTV.

Vincent Zijlstra

nageleefd. Met name indrukwekkend was de

•

Helpdesk Corona Bouw & Techniek

Adviseur Onderwijs en Arbeidsmarkt v.zijlstra@bouwendnederland.nl

REGIOKATERN RANDSTAD NOORD | Juli 2020 | BNL | 29

Tekst | Vincent Zijlstra

Virtueel Bouw Innovatiediner smaakt naar meer! Samen

met

bouwinnovatiehub

BouwLab

Eten en weten

Bouwend

Na het voorgerecht gingen Vincent

mei speciaal voor mkb-leden een virtueel

Zijlstra van Bouwend Nederland

innovatiediner, met als thema: Digital Twinning

en Herman van Bolhuis van 3D Makers Zone

in de bouw. Het 3-gangenmenu werd vlak voor

in gesprek met Timothy Lievendag, manager

start bij de deelnemers thuisbezorgd en wie

digitaal bouwen bij BAM, over de rol van Digital

niet binnen het bereik van Haarlem verbleef,

Twinning bij BAM. Terwijl het hoofdgerecht

mocht op kosten van de organisatie zelf iets

‘uitgeserveerd’ werd, gingen de deelnemers

lekkers bestellen. Deelnemers kwamen onder

met elkaar in gesprek in break-out rooms, om

andere van lidbedrijven Ooijevaar bevlogen

dit vervolgens plenair terug te koppelen. En

bouwers,

toen was het alweer tijd voor het dessert!

organiseerde

Nederland

Gevelconcept,

Kwakman

groep,

Sturm, Bouwbedrijf M.J. de Nijs en Zonen B.V., Derksen & Singerling en Van Rhijn Bouw BV en

Smaakt naar meer

van opdrachtgevende partijen Provincie Noord-

“Het was een nieuwe, maar vooral leuke

Holland en woningcorporatie De Alliantie.

ervaring om op deze manier met elkaar te

Digital Twinning

dineren. Natuurlijk was het wennen, maar de

Met Digital Twinning kun je gegevens, die

Het doel van het diner is mkb-ondernemingen

sfeer was meteen goed. Dit smaakt wat ons

gedurende de gehele levenscyclus van bij

bewust te maken van de kansen van

betreft naar meer”, vertelt Vincent Zijlstra na

de bouw gebruikte producten, systemen

digitalisering

welke

afloop. Medeorganisator Herman van Bolhuis

en materialen, verzamelen en verwerken

toepassingen toegevoegde waarde zouden

is ook enthousiast over het diner: “We weten

in virtuele/digitale modellen (digitale

kunnen bieden in het productieproces.

dat Nederland tot één van de landen met de

tweeling) om zo het productieproces

Nog voor de eerste gang nam Wilfried Hoffman

beste ICT-infrastructuur hoort, maar dat de

en het productgebruik te analyseren en

van Axionomic de deelnemers mee in de

industrie nog niet optimaal gebruik maakt

vervolgens te optimaliseren. Dat is van

basisprincipes van Digital Twinning. “Digital

van de mogelijkheden. De bouw zit in een

groot belang om onder meer zero defect

Twinning is een verzamelnaam voor allerlei

transitiefase op vele terreinen. Kennis van de

te kunnen produceren en dienstverlening

toepassingen waarin fysieke objecten worden

nieuwe digitale mogelijkheden is hierbij van

zoals beheer- en onderhoudswerkzaam-

gekoppeld aan digitale modellen. Op die manier

groot belang. Met deze digitale manier van

heden continue te verbeteren.

krijgt een fysiek product of proces een ‘digitale

vergaderen laat de bouw zien echt wel digitaal

dubbelganger’ en kun je het optimaliseren”,

te zijn. Samen met medewerkers van het

aldus Hoffman.

Fieldlab wordt momenteel individueel gekeken

Contactpersoon

naar kansrijke scenario’s voor een aantal van de

Vincent Zijlstra

deelnemers aan het diner en worden de eerste

Adviseur Onderwijs en Arbeidsmarkt

én

inventariseren

haalbaarheidsprojecten geïnventariseerd.”

•

v.zijlstra@bouwendnederland.nl

30 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Rick van de Weg

REGIOKATERN RANDSTAD NOORD

Foto | Josine Voogt

STEUN VOOR VERPLICHT BOUWBORD IN DELEN AMSTERDAM

Na een experiment in stadsdeel West is het

Sympathie

Houten palen

plaatsen van een bouwbord bij werkzaamheden

“Zo’n bouwbord is een goeie zet. Het zorgt voor

Kistemaker is blij met die brede steun. “Het is

vanaf 15 mei verplicht geworden in Amsterdam

informatie en duidelijkheid voor omwonenden

goed dat Bouwend Nederland en de gemeente

West, Zuid en Centrum. Bouwers en Bouwend

Als

kijken hoe het werk in de binnenstad door kan

Nederland zijn enthousiast.

bouwbedrijf ben je toch een paar maanden ‘te

blijven gaan. Want nodig is dat zeker. De panden

gast’ in een straat. Ik zou het zelf ook op prijs

in Amsterdam kennen aardig wat achterstallig

Op het bouwbord staat informatie over

stellen als ze bij mij in de buurt aan de slag

onderhoud, met name aan de houten palen in de

zouden gaan.”

fundering. Tel daar de verduurzamingsopgave

werkzaamheden,

opdrachtgever,

daarmee

creëer

sympathie.

contactpersoon en de vergunning. Het bord

en de renovatie van kademuren, bruggen en

moet tenminste een week voordat het werk

Boefjes

het wegen- en leidingnetwerk bij op en je weet

begint bij het pand zijn geplaatst. Zo zijn buren

Kistemaker ziet nog een groot voordeel. “Je

dat bouwwerkzaamheden onvermijdelijk zullen

voorbereid en kunnen ze een nummer bellen bij

kunt meteen het kaf van het koren scheiden.

blijven; ook in de binnenstad van Amsterdam.”

acute overlast of prangende vragen.

Voor de handhaving wordt het ook makkelijker. Bouwwerkzaamheden en geen bord, dan is er

Mayert Kistemaker van het gelijknamige

wat aan de hand. Op zich is dat niet slecht. De

bouwbedrijf uit Zwaag vindt het een goede

laatste jaren zie je best aardig wat ‘boefjes’ in

ontwikkeling. Als specialist op het gebied

de aannemerij; die het allemaal niet zo nauw

van

nemen met vergunningen, arbo en overlast.”

onderkeldering,

funderingsherstel

•

en woningrenovatie werkt hij met tien medewerkers aan zo’n vier tot zes projecten

Soepel

in de hoofdstad. “Er wordt erg veel geen

Ook de afdeling Amsterdam van Bouwend

verbouwd in Amsterdam. Hoe zeer je ook let

Nederland is groot voorstander van het

op de omgeving, overlast is er altijd. Geluid van

bouwbord.

sloop- en heiwerkzaamheden, maar ook door

buurtbewoners is een cruciaal onderdeel om

de inrichting van de bouwplaats, waardoor

het bouwproces zo soepel mogelijk te laten

parkeervakken en de stoep bezet worden. In

verlopen”, aldus voorzitter Martin Eman. “Dit

het kader van de arbeidsomstandigheden is het

voorkomt onbegrip en irritaties bij de buurt en

bijvoorbeeld toch wel fijn als je een keet kunt

zorgt ervoor dat de werkzaamheden zo spoedig

neerzetten.”

mogelijk kunnen worden afgerond.”

“Heldere

communicatie

met Contactpersoon Joost Swaan Verenigingsmanager afdeling Amsterdam en Midden-Holland en Infraplatfom RRN j.swaan@bouwendnederland.nl

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID | Juli 2020 | BNL | 27

REGIO

RANDSTAD ZUID

COLUMN VOLOP KANSEN

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-RANDSTAD-ZUID

Juli 13

Afdeling Duin- en Rijnstreek bestuursvergadering

Zoals velen heb ik, zowel privé als zakelijk, met corona te maken gekregen. Mijn broer is behoorlijk ziek geweest en in mijn zakelijke

September

omgeving zijn diverse mensen ziek geworden. Gelukkig is iedereen

Kick off Minor Cost engineering

Afdeling Drechtwaard bestuursvergadering

Afdeling Duin- en Rijnstreek bestuursvergadering

Gemeentelijk bouw en infraoverleg Leiden

RRZ Bestuursvergadering

RRZ Bestuurdersoverleg (voorheen Informeel Platform)

Deze moeilijke en onzekere tijden, zetten ons met beide benen op de

Gemeentelijk bouw en infraoverleg Gouda

grond. Na enkele jaren van voorspoed in met name de B&U ervaren

Praktisch personeelsbeleid

we nu meerdere tegenslagen tegelijk. Naast corona is er nog steeds

22 of 24 Marktdag, de Markt zijn wij samen 23

Grip op ziekteverzuim

Wegwijs in de cao Bouw en Infra

Oktober

hersteld. Voor diegenen die persoonlijk of in hun directe omgeving zijn getroffen door het virus, sterkte en een spoedig herstel toegewenst.

een stikstofdossier wat ondanks het advies van Remkes nog niet snel is opgelost. En ook PFAS speelt zeker in de GWW nog een grote rol. Uitdagende marktomstandigheden, waarbij we gelukkig nog wel

Praktisch personeelsbeleid

Gemeentelijk bouw en infraoverleg Rotterdam

Gemeentelijk bouw en infraoverleg Alphen aan den Rijn

Gemeentelijk bouw en infraoverleg Leidschendam-Voorburg

Ontmoet Hein

kunnen doorwerken. De eerste weken hebben we ons bedrijf in hoog tempo aangepast waarbij de saamhorigheid vanaf het eerste moment enorm groot is én iedereen gezond kon doorwerken. Ook vanuit de leden hoor ik deze berichten. Een grote steun in de rug voor onze lobby die niet alleen vanuit economisch belang heeft gewerkt, maar ook voor de gezondheid van onze mensen. We zullen op den duur negatieve effecten gaan merken, maar er zijn ook volop kansen. We kunnen blijven doorwerken, de woningvraag blijft onverminderd groot en de lokale overheden blijven infra-opdrachten uitschrijven. Al verschilt dit per gemeente, dus meld dit bij ons zodat we onze lobby gericht kunnen uitvoeren. Ook de Provincie

TOM JONGEN NIEUW BESTUURSLID AFDELING MIDDEN ZUID-HOLLAND

blijft actie ondernemen om vergunningen te versnellen. In een aantal situaties trek ik zelfs samen op met klanten. Ook daar is het belang groot om door te bouwen. Gezondheid en goede zaken toegewenst.

Tom Jongen is per mei aangetreden als nieuw bestuurslid van de afdeling Midden Zuid-Holland. Tom is 21 jaar werkzaam bij BAM, momenteel in de rol van Directeur Utrecht & Noordoost, Zuidwest bij BAM Wonen. Met zijn ervaring en kennis zal Tom een goede aanvulling zijn op het huidige bestuur om de ambities van de afdeling

GERARD BAC

te realiseren.

VOORZITTER REGIO RANDSTAD ZUID

28 | BNL | 2020 |

Tekst | Rick van de Weg

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID

Foto | René van den Burg

Blijven onderscheiden Vijf jaar geleden begonnen met drie man; nu

Kookdoos

meer dan dertig medewerkers op de loonlijst.

Zo bouwde BIK bouw onder andere

Voor wie onderscheidend is en van aanpakken

de mobiele Kookdoos voor Herman

weet, biedt de bouw volop kansen. BIK bouw uit

den Blijker, nam het poppodium

Barendrecht kan erover meepraten. “We houden

Annabel in Rotterdam onder handen

van gekke projecten.”

en behoren de drijvende woningen in de Nassauhaven tot hun oeuvre.

In 2014 trok Jasper Sluimer de deur achter zich

Maar ook de verbouwing van

dicht bij BAM Woningbouw Rotterdam. “Het leuke

kerken tot appartementen en de

van BAM was dat je er vrij autonoom kon opereren

make-over

binnen het grote concern. Maar met de crisis

aan de Rotterdamse Noordsingel

werd die ruimte steeds kleiner.” Samen met twee

tot woningen prijken tussen de

collega’s volgde de voormalige adjunctdirecteur

zijn

hart

en was de eigen

van

gevangenis

credentials.

“We houden van gekke projecten”

“Het

is bij dat soort projecten essentieel dat je de kennis in

onderneming een feit. “Geen moment spijt van

het voortraject bundelt. We steken

gehad. Bij BAM deden we al veel aparte projecten

veel tijd in vooraf alles goed met

waar andere bouwers vaak met een boog omheen

de architect, installateurs en onze

liepen. Dat hebben we voortgezet. We houden van

ketenpartners door te spreken en

gekke projecten. Onze mensen vinden het leuk

een aanpak te bepalen. Daar geloven

om uitgedaagd te worden en met niet-alledaagse

we heilig in. Onze naam komt er

oplossingen te komen.”

zelfs vandaan: Bouwen In Ketensamenwerking,

matchen met het beschikbare budget en zien wat

oftewel BIK.”

er mogelijk is.”

Tweede huid

Innoveren

Naast de gekke projecten – “we doen natuurlijk ook

Via het op innovatie voor een zero-carbon

wel ‘gewone’ ver- en nieuwbouw” – heeft Sluimer

economie gerichte Climate-KIC netwerk van de

en zijn team een aantal concepten ontwikkeld,

EU, is BIK bouw nu met het 2nd skin-concept in

waarmee de boer wordt opgegaan. Meest

gesprek voor diversen projecten in Rotterdam en

succesvol is ‘2nd skin’. Samen met de TU Delft is

Amsterdam. Er is zelfs interesse uit Italië, Duitsland

een methode uitgedacht om bestaande woningen

en het Verenigd Koninkrijk. Sluimer: “Het is één

door middel van een geïsoleerde ‘tweede huid’ te

van onze drijvers om solide groei te realiseren.

verduurzamen. De verduurzaming vindt daarbij

We zijn continu op zoek naar nieuwe concepten

vrijwel alleen aan de buitenzijde van het huis

om duurzame oplossingen te bieden. Diensten

plaats. Dat geldt voor de gevelaanpak, maar ook

zijn daarin leidend boven product. Zo geven we

voor de duurzame installaties voor verwarming,

nu bijvoorbeeld prestatiegaranties van 25 jaar en

ventilatie en warmtapwaterbereiding. “Het mooie

gebouw gebonden financiering voor VvE’s. Je moet

is dat je dus niet over de vloer hoeft te komen bij de

je tenslotte blijven onderscheiden.”

bewoners. Daarnaast werkt het met overzichtelijke pakketten,

die

verschillende

gradaties

van

verduurzaming tot aan ‘nul op de meter’ opleveren. Woningcorporaties en VvE’s kunnen dat makkelijk

•

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID | Juli 2020 | BNL | 29

Tekst | Hessel Heins-Wunderle

Infralobby Zuid-Holland draait op volle toeren Door het coronavirus is de Marktdag Infra

en Dagelijks beheer en onderhoud gepland staan.

voor projecten georganiseerd. Lokaal blijven we

dan wel naar het najaar verplaatst, maar de

Dit is hard nodig, want zoals gedeputeerde

scherp op vertragingen en problemen door stikstof

gesprekken met opdrachtgevers in Zuid-Holland

Vermeulen zegt: “Urgent werk is er genoeg, ook in

en PFAS en wijzen gemeenten op goede voorbeelden

zijn intensiever dan voorheen. Door het Protocol

Zuid-Holland. We hebben veel kunstwerken die toe

elders en mogelijke oplossingsrichtingen.

‘Samen veilig doorwerken’ kan onze sector veilig

zijn aan groot onderhoud of vervanging.”

doorbouwen. Maar om te zorgen dat dit ook

Marktdagen

op langere termijn mogelijk blijft, hebben we

Nog voor de zomer wil de Provincie inzicht bieden

Na de zomer organiseren we ook weer marktdagen

opdrachtgevers in de provincie aangeschreven

in hun meerjareninvesteringsprogramma. Het

in fysieke vorm. Samen met de gemeente Den

en opgeroepen het werk zoveel mogelijk door te

Infraplatform Regio Randstad Zuid wordt hier actief

Haag en MKB Infra zijn de voorbereidingen voor de

laten gaan en naar voren te halen.

bij betrokken. “Het zou goed zijn als de politiek de

marktdag ‘De Markt zijn we samen’ in september

adviezen van Bouwend Nederland en haar 4.200

in volle gang. Ook de Marktdag Infra vindt in het

Werken naar voren halen

leden overneemt,” zegt Rinie Barendregt, directeur

najaar plaats. We kijken er nu al naar uit, u ook?

“De eerste weken van de coronacrisis leek er nog

bij Jac. Barendregt. “Het kabinet doet dat ook bij het

weinig aan de hand. We zien nu echter dat er

Outbreak Management Team en kijk eens hoe goed

bijna tot geen aanbestedingen meer zijn, terwijl

dit uitgepakt heeft ter bestrijding van het virus. Als

er genoeg werk op de plank ligt!”, benadrukt Andre

de GWW-sector voor een goede infrastructuur

de Waal, Directeur Regionale Projecten bij Mourik

zorgt, dan profiteert de gehele economie daar nu

Infra B.V. “Dit heeft een enorme impact op de

en in de toekomst van.”

markt. Door de enorme honger naar werk keldert het prijsniveau naar 20 procent onder kostprijs. Dit

Stikstof en PFAS

houdt de markt niet vol en daarom willen we hier

De pijplijn gevuld houden vraagt ook om

graag samen met de opdrachtgevers het gesprek

oplossingen voor PFAS en stikstof. Bij de provinciale

over voeren!” In onze landelijke lobby pleiten we

sectortafels over stikstof pleitten we voor een

daarom voor 1 miljard extra voor gemeenten

provinciale drempelwaarde vergelijkbaar met

geoormerkt voor beheer en onderhoud aan lokale

provincie Overijssel en hebben we onze twijfels

infrastructuur. Met de provincie Zuid-Holland voert

over het verleasen van stikstofruimte gedeeld.

Contactpersoon

Bouwend Nederland ook intensieve gesprekken

Ook is op 26 juni samen met Provincie Zuid-

Hessel Heins-Wunderle

gericht op het naar voren halen van projecten die de

Holland en VNO-NCW West voor leden een digitale

Regiomanager Randstad Zuid

komende twee tot drie jaar voor Groot Onderhoud

informatiebijeenkomst over vergunningverlening

h.heins@bouwendnederland.nl

•

30 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Marije Rispens

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID

Foto | René van den Burg

In gesprek met Tom Jongen en Menno de Jonge

“Data helpen anticiperen op toekomstige problemen”

Menno de Jonge

Tom Jongen

In de vorige BNL vroeg Jeroen Pat aan Menno de

data, zoals reviews van bewoners. Dat doet BAM

Een ander voordeel van data-gedreven werken

Jonge en Tom Jongen van Koninklijke BAM Groep

in zes stappen. De eerste drie (volledig digitale)

is voorspelbaarheid. De Jonge: “Als die ene

nv: als data nou zo’n gouden bron zijn, wat heb

stappen zijn het scannen van de bestaande

dakpannenleverancier altijd te laat is, dan

je dan gedaan om deze specifieke informatie te

situatie, het maken van BIM-modellen en een

kunnen projectmanagers daar in de toekomst op

verzamelen, wat waren de kosten en in welke

simulatie. Stap 4 is de bouw op de projectlocatie

anticiperen.” De investering van deze werkwijze zit

projecten in Zuid-Holland passen jullie het al toe?

of het produceren van onderdelen in fabrieken en

volgens Jongen voornamelijk in het opleiden van

BAM werkt data-gedreven aan het gros van haar

stap 5 is de assemblage. “Hier monitoren we ook

medewerkers. “Iedereen moet de drive hebben om

projecten. “Wij denken liever in opbrengsten dan

voortdurend de kwaliteit en zaken als veiligheid”,

volgens dezelfde methode te werken. Daarnaast

in kosten. Data zijn een belangrijk middel om

zegt Tom Jongen, directeur BAM Wonen Utrecht

investeren we in mensen die zelf algoritmes

onze producten steeds beter te maken.”

& Noordoost en Zuidwest. “We voorkomen door

kunnen schrijven of als data-analist werken.”

data faalkosten. Kers op de taart is dat we de Met artificial intelligence inspecteert Koninklijke

data in de laatste fase – beheer en onderhoud –

BAM Groep nv het asfalt van wegen en de staat

kunnen gebruiken voor voorspelbaar preventief

van verkeersborden. Vroeger ging zo’n inspectie

onderhoud.”

•

manueel, tegenwoordig volstaat een busje dat voorzien is van 3D-laserscanapparatuur en

Preventief actie ondernemen

camera’s. “De software herkent automatisch een

Bovenstaande werkwijze zie je bijvoorbeeld bij

scheur in de weg”, legt Menno de Jonge, directeur

een project voor woningstichting Aarwoude in

Voor de volgende editie van de BNL

Digital Construction bij Royal BAM Group uit. “Op

gemeente Nieuwkoop, waar honderd woningen

vragen Tom Jongen en Menno de Jonge

basis van algoritmes kunnen we toekomstige

energieneutraal worden gemaakt. Jongen: “Het

aan Rob de Kuiper van Vink Bouw.

problemen

inscannen van de oude woningen, het tekenen

detecteren,

onze

infrastructuur

verbeteren en spoedreparaties voorkomen.”

in BIM, het aansturen van fabrieken om gevels

“In deze bijzondere coronatijd werken we

te produceren: alles is data-gedreven. Door

veel thuis en digitaal. Hoe zorg je ervoor

Faalkosten

de woningen te blijven monitoren met een

dat je je mensen dan toch goed blijft

Het is een mooi infravoorbeeld van datagebruik

energiemodule kunnen we in de onderhoudsfase

aanvoelen? En welke positieve ervaring

van BAM. Ook BAM Wonen verzamelt data op

preventief actie ondernemen zodra er iets kapot

uit de afgelopen maanden wil je absoluut

verschillende niveaus. Harde data, zoals de output

dreigt te gaan.”

vasthouden in het post-corona tijdperk?”

van prestaties van gebouwen, maar ook zachte

REGIOKATERN ZUID | Juli 2020 | BNL | 27

COLUMN VERBINDEN IS HET TOVERWOORD Als regiomanager starten in deze bijzondere tijden. Anders is het zeker. Maar hoe anders, daar ben ik nog niet over uit. Natuurlijk zou ik het liefst fysiek langsgaan om kennis te maken, maar dat kan nu niet. Positieve is nu dat je in dezelfde uren veel meer mensen ziet (op je scherm) en spreekt dan normaal mogelijk zou zijn. Het kent waarschijnlijk allebei voordelen, maar spannend, en vooral boeiend, is het zeker. Gelukkig heb ik de regio al in kleiner formaat meegemaakt. Als verenigingsmanager in Limburg stond ik de afgelopen jaren dichter bij de leden dan wie dan ook. Juist die intensieve contacten met de leden neem ik mee in mijn nieuwe functie waarbij ik ook strategisch mag nadenken over de regio. Ik zie ook de enorme waarde van de kennisorganisatie die we zijn. En dat we ondanks dat we heel veel verschillende bedrijven als lid hebben, we zo flexibel zijn gebleken en kunnen doorbouwen. We waren de eerste branche met een protocol om door te werken. Dat kwam vooral doordat we de verhalen van onze leden rechtstreeks terugkoppelden aan de beleidsmakers. Elke dag zoeken we met alle collega’s in Regio Zuid contact met onze

REGIO

ZUID

leden. Het ophalen van hun behoeftes en dit doorzetten binnen onze organisatie, daar draait het om. Daarnaast is het onze plicht om leden te informeren over toekomstige zaken, die voor hen mogelijk nog nieuw zijn. Maar uiteindelijk draait het om verbinding, zowel binnen als buiten de organisatie. Wij kunnen alleen het juiste doen wanneer we weten wat er speelt. Laat ons dit dus weten. We zijn er voor jullie.

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-ZUID

September 10

Bouwcafé Veiligheid afdeling Limburg

Een RI&E: een must voor ieder bedrijf! afdeling Oost Brabant e.o.

BouwCafé ‘Resultaten Prinsjesdag & prognose EIB’ met Taco van Hoek en Joep Rats afdeling Oost Brabant e.o.

Oktober Begin

HBO Bouw en Infra Award online

Programma Veiligheid Heinsessie (Eindhoven)

Programma Veiligheid Heinsessie (Bergen op Zoom)

Klankbordgroep Markt & Overheid (Oost Brabant e.o.)

HANNEKE VAN EIJNDHOVEN REGIOMANAGER ZUID

28 | BNL | Juli 2020 | REGIOKATERN ZUID

Tekst | Jacob-Jan Esmeijer

Meer dan een collegiaal uitzendbureau

“Het enige wat wij eigenlijk verzorgen, is het koppelen van vraag en aanbod”

In deze uitdagende tijden is het goed mogelijk

in het zuiden, maar al snel zagen we een grote

dat bedrijven tijdelijk personeel over hebben

landelijke toegevoegde waarde. We hebben toen

dat op andere klussen kan worden ingezet. Met

besloten het centraal door te ontwikkelen en voor

dit in het achterhoofd ontstond in de regio Zuid

alle Bouwend Nederland-regio’s beschikbaar te

het idee een platform te ontwikkelen waarop

stellen. Op dit moment kun je alleen beschikbaar

de diensten van tijdelijk beschikbaar personeel

personeel aanbieden, maar zeer binnenkort wordt

worden aangeboden. Het bleek een schot in de

de portal uitgerust met een functionaliteit waar je

roos.

ook gericht naar personeel kunt zoeken. Binnen de pilotfase van deze nieuw ingebouwde mogelijkheid

“Stel dat jij een timmerman in dienst hebt die je zelf

gaf een groot bouwbedrijf in Tilburg reeds aan oor

tijdelijk niet kunt plaatsen maar aan de andere kant

te hebben naar het plaatsen van zoekopdrachten.

van de provincie ze precies zo’n iemand zoeken? Dan

Voor ons een meer dan positief teken.”

kun je binnen de portal Mijn Bouwend Nederland jouw beschikbare personeel kenbaar maken”, zegt

Nog meer uitbreiding

Arjan Walinga van afdeling Brancheontwikkeling.

En of het aanbieden van en zoeken naar

“Samen met mijn collega’s van IT hebben we de

gekwalificeerd personeel nog niet genoeg is,

contouren van deze ‘vacaturebank’ een jaar geleden

wordt er op dit moment ook gekeken naar de

op papier gezet en verder uitgewerkt. Normaal zijn

mogelijkheden van een uitleenfunctie van materieel.

er brokers die vraag en aanbod samenbrengen,

Walinga besluit: “Dit doet een beetje denken aan

maar met de komst van deze functionaliteit binnen

het coöperatiemodel van het boerenbedrijf.

onze portal zijn wij in deze wereld gestapt. En het

Stel nu dat iemand een graafmachine zoekt of

mooie? Er zijn geen kosten aan verbonden.”

voor een bepaalde periode zou kunnen uitlenen. Dan zou het binnen de portal op termijn mogelijk

Kosteloos

moeten zijn partijen aan elkaar te koppelen. En zo

“Het enige wat wij eigenlijk verzorgen, is het

zijn we van plan een en ander uit te breiden met

koppelen van vraag en aanbod”, vervolgt Walinga.

diensten die we als bemiddelaar nog meer kunnen

“Daarna stappen wij er meteen uit. We weten in

aanbieden. En als het systeem het technisch

principe ook niet of de deal rondkomt. Beschouw

toelaat, zou het zelfs mogelijk zijn een mix ’n

het gemakshalve als het prikbord dat je bij de

match-functionaliteit in te bouwen en hierin een

lokale supermarkt tegenkomt maar dan zonder

sturende rol te vervullen.”

verdienmodel.”

•

Nationale uitrol

Contactpersoon

Het idee van deze ‘collegiale uitleen’ is er

Joelka van Daal

overigens een die door de leden van regio Zuid is

Verenigingsmanager Oost Brabant e.o.

geopperd. “Dit concept werd inderdaad geboren

j.vandaal@bouwendnederland.nl

Tekst | Marije Rispens

REGIOKATERN ZUID | Juli 2020 | BNL | 29

Foto | Verse Beeldwaren

Doorwerkposter voor alle bouwers beschikbaar

De coronamaatregelen waren nog maar net

ling van een heldere poster met symbolen die alle

verrassend goed”, vindt Bezemer. “Op de bouw-

van kracht of Huybregts Relou uit Son had ze

medewerkers dagelijks herinnert aan de nieuwe

plaats, en ook in smalle kantoorgangen, blijkt het

al vertaald naar een overzichtelijke ‘doorwerk-

manier van werken. “Dat is net wat pakkender

niet altijd mogelijk om anderhalve meter afstand te

poster’. Handig, want zo kunnen kantoor- en

dan twee uitgeprinte A4’tjes. We zagen een voor-

bewaren. In die gevallen passeren we elkaar rugge-

bouwplaatsmedewerkers in één oogopslag zien

beeld van zo’n poster bij een collega-bouwbedrijf

lings. Op trappen heeft stijgend verkeer voorrang

welke nieuwe protocollen voor hen gelden. Op

en hebben die uitgebreid met maatregelen voor

en wacht dalend verkeer even boven. Als we daar-

de website van het bouwbedrijf is de poster vrij

nieuwbouw, renovatie, kantoor en de bouwplaats.”

naast ons gezonde verstand gebruiken en alert zijn,

te downloaden, zodat ook collega-bouwers er

Op de poster staan basisregels als niezen in je

dan komen we heel eind met zijn allen.”

hun voordeel mee kunnen doen. “We moeten

elleboog, maar ook specifiekere maatregelen als

hier toch samen doorheen.”

looproutes op smalle steigers. De poster - die ook

•

een bouwhekdoekvariant kent – wordt en masse Sinds januari dit jaar is Wouter Bezemer aange-

gedownload door andere bouwbedrijven. “Ons

steld als algemeen directeur bij Huybregts Relou.

websitebezoek is vervijfvoudigd, wat een mooie bijkomstigheid is.”

“Dat is net wat Nieuwbouwprojecten liepen redelijk door, maar pakkender dan twee corona had consequenties voor renovatieproBinnenrenovaties konden nauwelijks uitgeprinte A4’tjes” jecten. worden uitgevoerd, waardoor Huybregts Relou zich op de renovaties aan de buitenzijde van de woningen richtte. Het bouwbedrijf herschreef de Hij kreeg meteen de coronacrisis voor de kiezen.

protocollen: vooraf ieders gezondheid checken,

“Ik viel met mijn neus in de boter”, grapt hij. “Toch

aangeraakte spullen reinigen en niet werken in de

kijk ik redelijk optimistisch naar de toekomst.

ruimte waar de bewoner zich bevindt. “Gelukkig

Ik was bang dat we meer problemen zouden krijgen

kunnen we de binnenrenovaties nu mondjes-

met levering van materiaal. We hadden wel wat

maat met de nodige beschermingsmiddelen weer

vertraging door het sluiten van de grenzen, maar ik

oppakken”, zegt Bezemer. “Op onze projecten voor

had het erger verwacht. Al blijft het koffiedik kijken

corporaties zijn wisselwoningen ingericht, waar de

wat de crisis met het consumentenvertrouwen

bewoners tijdelijk naar kunnen uitwijken als wij

Meer informatie

doet.”

aan het werk zijn in hun huis.”

Bekijk de doorwerkposter: bit.ly/3dpOeZA

Pakkende poster

Ruggelings

Contactpersoon

Huybregts Relou moest in maart snel schakelen

Op alle bouwplaatsen is een coronaverantwoor-

Joelka van Daal

om weer aan het werk te kunnen. Eén van de acties

delijke aangewezen, die er op toeziet dat iedereen

Verenigingsmanager Oost Brabant e.o.

die het bouwbedrijf ondernam, was de ontwikke-

zich aan de nieuwe maatregelen houdt. “Dat gaat

j.vandaal@bouwendnederland.nl

30 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Marije Rispens

REGIOKATERN ZUID

Foto | John Sondeyker

DIGITALE INWONERSPARTICIPATIE HOUDT VAART IN PROJECTEN

BEWONERSAVOND ZONDER BUURTHUIS Van muurschilderingen en bomenaanplant tot uitgebreide energieplannen: in gemeente Tilburg lopen vaak 300 projecten in de openbare ruimte tegelijkertijd. Voor de meeste projecten worden bewonersavonden georganiseerd om inwoners te betrekken bij de besluitvorming. Door corona kwam die inwonerparticipatie op losse schroeven te staan. Samenkomen in een buurthuis is sinds dit voorjaar immers niet meer vanzelfsprekend. Tilburg vond een alternatief in digitale inwonerparticipatie. Ieder jaar start gemeente Tilburg vijftig nieuwe

Meer reacties

projecten om woonomgeving of mobiliteit te

De voordelen van digitale inspraak zijn nu al meet-

verbeteren. Na de eerste schrik in maart besefte

baar. Waar een traditionele bewonersavond tussen

de gemeente dat de coronasituatie wel eens lang

de tien tot twintig mensen trekt, krijgt gemeente

kon gaan duren. Ze ging op zoek naar alterna-

Tilburg nu tussen de dertig en veertig reacties.

tieve manieren om buurtbewoners te betrekken.

“Gewoonlijk is niet iedereen in de gelegenheid op

“We moesten voorkomen dat de voorbereiding en

een inloopavond te komen. Als fysieke bijeenkom-

uitvoering van projecten in de openbare ruimte stil

sten straks weer toegestaan zijn, willen we daarom

kwam te liggen”, zegt Wilbert Wouters, afdelings-

een combinatie mogelijk maken”, zegt Wouters. Er

hoofd Ruimtelijke Uitvoering. “Bewoners kennen

hangt wel een kostenplaatje aan de digitale inwo-

hun woon- en werkomgeving het beste en moeten

nersparticipatie. Een fysieke bewonersavond kost

er bovendien jaren tegenaan kijken. Hun mening is

de gemeente een paar honderd euro. Een website

superbelangrijk.”

plus de manuren om het digitale proces te faciliteren loopt momenteel nog in de duizenden euro’s.

Project websites

“Dat komt ook doordat we nog in de experimen-

Om de vaart in de projecten te houden, laat de

tele fase zitten. Na standaardisatie wordt het ook

gemeente als alternatief nu per project een website

financieel aantrekkelijker.”

maken, waarop bewoners hun voorkeuren kunnen doorgeven. Daarnaast verstuurt de gemeente

Toch fysiek bij elkaar

flyers met invulmogelijkheden. “Want we werken

Wouters vindt het grootste gemis van een bewo-

ook in wijken waar niet iedereen een computer

nersavond dat je elkaar niet in de ogen kunt kijken.

heeft en we gunnen iedereen inspraak. Mensen

“Het is wat onpersoonlijker. Mensen vinden het

kunnen ons eventueel ook bellen om met iemand

fijn om elkaar te zien en een gezamenlijk moment

van de gemeente te overleggen”, aldus Wouters. De

te beleven. We proberen nu toch te organiseren

gemeente gaat evalueren welke manier van alter-

dat men elkaar kan ontmoeten bij de oplevering

natieve inwonersparticipatie het beste resultaat

van een werk. Wel op anderhalve meter afstand

oplevert.

natuurlijk.”

•

Contactpersoon Dennis Mollet Adviseur Markt d.mollet@bouwendnederland.nl

Ontdek nu het trainingsaanbod van Bouwend Nederland Academy!

EEN PRAKTISCHE TRAINING VOLGEN? Bekijk dan nu een greep uit ons actueel aanbod: Actuele thema’s in de bouwen infrasector • • • • •

Contracteren & Aanbesteden: bv. UAV, AVA en aanbestedingen Sociale zaken & HRM: bv. ziekteverzuim, cao en personeelsbeleid Bedrijfsvoering & Vaardigheden: bv. BIM en virtueel bouwen Veiligheid: bv. RI&E analyse en veiligheidsmanagement Duurzaamheid: bv. blijven bouwen met BENG en MPG

Waarom kies je voor de BNL Academy? • • •

Alle docenten zijn specialisten uit de bouwen infrasector Kennis direct toepasbaar in de prakijk In groepsverband ervaringen delen uit de sector Meer weten? Ga naar bouwendnederland.nl/academy of bel naar 079 3 252 166.

32 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Robin van Essel

INNNOVATIE

Razendsnel stikstofvrij Sinds de ontwikkelingen rond PAS

schadelijke stikstofverbindingen en zet deze

hebben talloze bouwen infraprojecten

vervolgens om in onschadelijke zuurstof en

vertraging opgelopen. Bestaand materieel

stikstof. Pot: “De grootste uitdaging was dat

moet worden vervangen en dat gaat niet

we een ‘plug & play’-oplossing wilden die je

over één nacht ijs. Voor de tussentijd

niet hoeft te koppelen aan een toerenteller

ontwikkelde VolkerWessels de NoNOx-

of gaspedaal, zoals vergelijkbare systemen.

filter, een zogenaamde ‘plug & play’

Dit hebben we gerealiseerd door gebruik van

filterunit die uitstoot van bestaand

slimme sensoren en bestaande technologie

materieel in de realisatiefase tot wel 99

uit de regeltechniek.”

procent reduceert. Dit betekent niet dat elk bouwen Als directeur van VolkerWessels-dochter

infraproject in Nederland nu de draad weer

MorgenWonen was Eric Pot eind 2019

kan oppakken, benadrukt Pot. “Deze filter is

druk met de bouw van prefab huizen in

alleen een oplossing voor de uitstoot door

Ede, toen hij net als de rest van de sector

eigen materieel in de realisatiefase. Vooral

tegen de stikstofproblematiek aanliep.

bij woningbouw is die fase kritisch. Maar

Van de ene op de andere dag kreeg het

voor de uitstoot die bijvoorbeeld wordt

project geen vergunning meer zolang hij

veroorzaakt door voertuigbewegingen in

niet kon aantonen dat zijn materieel tijdens

de gebruiksfase, zullen nog steeds andere

de bouwfase geen stikstofverbindingen

vergunningen nodig zijn.”

uitstootte. Maar dankzij zijn ervaring met verbrandingsinstallaties bij zusterbedrijf

Beschikbaar voor iedereen

Visser & Smit Hanab in Papendrecht,

De eerste installaties die VolkerWessels

zag hij mogelijkheden. “Ik had al het idee

ontwikkelde zijn geschikt voor stilstaand

om een oplossing te ontwikkelen voor

of beperkt bewegend materieel vanaf

stikstofreductie van bestaand materiaal,

vijfhonderd kilowatt, zoals generatoren,

want de komende twee, drie jaar zullen we

boor- en heistellingen en bouwkranen.

daar nog mee door moeten. Vanaf daar ging

Inmiddels is er ook een kleinere variant op

het snel.”

kofferformaat voor mobiel materieel van 150 kilowatt in ontwikkeling. De technologie

Plug & play

is niet exclusief: elk bouwbedrijf kan via

De NoNOx-filter kan worden aangesloten

de materieeldienst van VolkerWessels een

op de uitlaat van dieselmaterieel. Aan de

NoNOx-filter huren.

voorkant meet de filter de instroom van

•

INNOVATIE | Juli 2020 | BNL | 33

“

De grootste uitdaging was dat we een ‘plug & play’-oplossing wilden die je niet hoeft te koppelen aan een toerenteller of gaspedaal, zoals vergelijkbare systemen

Meer informatie www.volkerwessels.com/nl/nieuws/nonox

“

Tank nu extra voordelig met je tankpas van Bouwend Nederland Brandstof! Nu aanmelden: de eerste 50 nieuwe klanten krijgen een bloemenbon t.w.v. € 15,00

De 5 zekerheden van Bouwend Nederland Brandstof

Ga voor meer informatie naar www.brandstofcollectief.nl/BNL/

Met 1 tankpas en eigen pincode (BP) tanken op veel plekken in Nederland en/of buitenland Alles op 1 factuur, automatische incasso, BTW garantie Tot 12 cent korting per liter* en laagste prijsgarantie** Effectieve, snelle en ﬂexibele helpdesk Paskosten slechts € 7,95 per jaar

pas BP

* Genoemde korting t.o.v. de landelijke adviesprijs per liter en incl. BTW ** Mocht de actuele pompprijs lager zijn dan de landelijke adviesprijs minus de directe korting, dan wordt de lage pompprijs doorberekend

Bouwend Nederland Brandstof Horaplantsoen 20, 6717 LT Ede 0318-527568 (keuze 4) elke werkdag van 08:30 – 12:00 uur brandstof@vbw.nu

pas ESSO

BEDRIJFSVOERING | Juli 2020 | BNL | 35

Tekst | Robin van Essel

10 MANAGEMENTVRAGEN AAN: LOTTE VAN HOUWELINGEN 1. HET BESTE ADVIES OOIT GEKREGEN Accepteer de eigenschappen die je

2. HET ONDERSCHEIDEND VERMOGEN VAN MIJN BEDRIJF

wilt behouden en verander wat er

Wij willen de regisseur van het hele

beter kan. Dat is van toepassing

bouwproces zijn. We hebben een

op je eigen ontwikkeling, maar ook

ontwikkel-, bouwen onderhoud-

je bedrijf. Toen ik directeur werd,

stak en werken graag voor woning-

kende BM van Houwelingen geen

corporaties, onderwijs en zorg. In

afrekencultuur. Dat wilde ik graag

die segmenten zijn we ons echt

zo houden. Maar er was ook geen

gaan verdiepen om te begrijpen

aanspreekcultuur.

hebben

wat de klantwens inhoudt. De rol

toen een training opgezet en het

als verbinder is er een die ons goed

HR-proces geprofessionaliseerd. Zo

afgaat en die wordt gewaardeerd.

zijn er goede stappen gezet.

3. MIJN GROOTSTE ANGST ALS DIRECTEUR ogen te komen en er uitdaging in te

4. DE BELANGRIJKSTE EIGENSCHAPPEN VOOR SUCCES ALS DIRECTEUR IN DE BOUW

zien. Ik was als de dood voor haaien,

Als relatieve nieuwkomer in deze

bij Van Oord Offshore en IHC Mining, voordat ze in 2015 in dienst trad

dus ik ben begonnen met duiken.

complexe bedrijfstak heb ik gemerkt

bij haar familiebedrijf BM van Houwelingen in Hardinxveld-Giessendam.

Hetzelfde probeer ik in mijn werk.

dat het belangrijk is om de juiste

Toen haar vader, op dat moment nog directeur, met pensioen ging,

Regeren vanuit angst leidt niet tot

vragen te stellen. Onze missie is

doorliep Van Houwelingen een assessment en een aanlooptraject. In

innovatieve oplossingen.

dat we plekken willen creëren waar

2017 werd ze benoemd tot algemeen directeur.

De sleutel is om je angsten onder

Lotte van Houwelingen studeerde Marketing in Breda en Bedrijfskunde in Rotterdam. Ze was werkzaam in diverse marketing- en salesfuncties

mensen zich thuis voelen. Daarvoor

5. DE BELANGRIJKSTE ONTWIKKELING VOOR DE TOEKOMST VAN DE BOUW De

sector

wordt

steeds

meer

moet je niet alleen vragen stellen over bouwtechniek, maar juist ook over wat de toekomstige bewoner nuttig vindt.

veranderen in organisaties die minder

6. HET MEEST TROTS OP TOT NU TOE

projectmatig en meer procesmatig

Dat

denken. De branche zit nog steeds

Mijn moeder en zus werken in

vol faalkosten. Door structureel

het onderwijs. Zowel de bouw als

data te verzamelen voor forecasting en standaardisering van diensten, zorg je ervoor dat de volgende keer

datagedreven.

Bedrijven

moeten

7. HET WOORD DAT IK NIET MEER KAN HOREN ‘Ontzorgen’. Dat woord hoorde ik voor het eerst in de bouw. Het klinkt alsof

wij

ook

scholen

bouwen.

je iets extra’s voor je klant doet, terwijl het standaard moet zijn. De bakker ontzorgt mij toch ook niet door een brood te kneden en af te bakken?

het onderwijs leggen beide een

9. MIJN MANAGEMENTSTIJL KWALIFICEER IK ALS…

10. WAT BETEKENT CORONA VOOR HET BEDRIJF?

fundament voor de toekomst. Dat

Ik probeer faciliteren en sturen te

Een deel van onze onderhoudstak

raakvlak is heel bijzonder.

combineren.

heeft

Directief

leiderschap

stilgelegen,

maar

met

maatregelen

niet meer dezelfde fouten worden

werkt niet voor de jongere generatie,

verscherpte

gemaakt.

maar zelfsturing heeft ook kaders en

protocollen op de bouwplaats kunnen

richting nodig.

we grotendeels door. Op langere

8. HET MOOISTE AAN DE BOUW De combinatie tussen mensenwerk en technologie.

termijn zal de impact vooral in het consumentenvertrouwen zitten.

36 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Marije Rispens

TROTS

“Onze 310 medewerkers zijn het allerbelangrijkste” - Danielle de Nijs

Bouwbedrijf de Nijs bestaat honderd jaar:

“

Feestbudget gaat naar een cadeau voor de zorg Danielle de Nijs

Bouwbedrijf de Nijs uit Warmenhuizen zou in mei groots haar honderdjarig bestaan vieren. Corona gooide roet in het eten. Als alternatief besloot de directie het toch al gereserveerde feestbudget te schenken aan twee zorginstellingen. “Die kunnen in deze tijd wel een steuntje in de rug gebruiken”, vinden directeur Danielle de Nijs en tendermanager Marjorie de Nijs, nichten van elkaar en vierde generatie in het bedrijf.

“Dat heeft opa nog verbouwd”, wijst Marjorie haar kinderen altijd aan als ze langs de Hermitage in Amsterdam lopen. Vraag het aan de derde generatie van De Nijs, haar vader en de vader van Danielle bijvoorbeeld, en ze wijzen de Hermitage ongetwijfeld aan als project waarvoor ze de meeste complimenten hebben gekregen. Ooit mochten ze er zelfs een personeelsfeest organiseren in de binnentuin, omdat de opdrachtgever zo blij was met het resultaat van de bouw. Danielle: “Volgens mij zijn we tot op heden het enige bedrijf dat daar toestemming voor kreeg.” Spraakmakende gebouwen Een eeuw geleden bouwde Bouwbedrijf de Nijs nog voornamelijk boerderijen in de Wieringerwaard, maar in de jaren tachtig maakten de bouwers de overstap naar Amsterdam. Dat leverde een paar spraakmakende gebouwen op: de stadsschouwburg, Filmmuseum Eye, hotel Jakarta en de Openbare Bibliotheek. Straks in september bestaat De Nijs precies honderd jaar. Gelukkig gaat dat jubileum niet helemaal ongezien voorbij. “We worden een jaar lang honderd”, lacht Danielle, die de huidige

TROTS | Juli 2020 | BNL | 37

Foto | Josine Voogt

“Lopend langs de Hermitage vertel ik mijn kinderen altijd: ‘Dat heeft opa nog verbouwd’” - Marjorie de Nijs

Postzegel De bouwers zijn gespecialiseerd in binnenstedelijk bouwen en voelen zich als een vis in het water op de vaak krappe bouwplaatsen in de hoofdstad. “Zelfs als dat een postzegel is, waar nauwelijks materiaal kan worden opgeslagen”, zegt Danielle. De Nijs heeft met ‘just-in-time-leveringen’ hun bouwlogisMarjorie de Nijs

tiek dan ook goed op orde. “In januari hebben we een hotel aan de Geldersekade opgeleverd. Hier hebben we voor het eerst een proef gedaan met

directie vormt met achterneef Winfred de Nijs en

zorgen voor afleiding. Voor Libertas hebben we

aanvoer van materialen via water”, vertelt Danielle.

Mike Coffeng. “In september 2019 hebben we

toen twee kleine thuisrobots en ‘magische schil-

“Twee keer per week werd een schip in Amster-

dat gevierd met alle 350 nakomelingen van onze

derijen’ aangeschaft. Voor Brentano een Qwiek up:

dam-Noord geladen en werd de levering via de

overgrootvader en overgrootmoeder die het bedrijf

een soort mobiele projector die de zintuigen prik-

grachten naar de bouwplaats vervoerd. Een feest

in 1920 begonnen zijn. Een week later hadden we

kelt. Ze waren er erg blij mee.”

voor de uitvoerders, want alles kwam keurig op tijd.

bijna 700 man over de vloer, allemaal vrienden en

Het is ook een oplossing die minder uitstoot van

familie van onze werknemers. En we hebben het

In de voorhoede

bouwverkeer oplevert. En dan heb ik het nog niet

ook nog apart gevierd met alle oud-medewerkers

Omkijken naar een ander past bij het bouwbedrijf.

eens over de ergernissen die we de buurtbewoners

die langer dan 25 jaar in dienst waren en die ons

Danielle: “De Nijs is altijd een familiebedrijf geweest

hebben bespaard.”

zover gebracht hebben.”

en zal dat ook altijd wel blijven. Onze 310 mede-

Momenteel transformeert De Nijs het oude

werkers zijn het allerbelangrijkste. Zonder hen is er

KPMG-gebouw langs de A9 in Amstelveen naar

Thuisrobots

geen De Nijs. Een ander kenmerk van ons is dat we

appartementen. Daarnaast bouwen ze het eerste

In mei stond een feest voor alle relaties en stake-

in de voorhoede lopen op het gebied van innovatie,

volledig circulaire gebouw van de gemeente

holders op de agenda. Dat kon door corona niet

circulariteit en duurzaamheid. Ik ben er best trots

Amsterdam in het Vondelpark. Danielle: “Die twee

doorgaan, maar het budget was toch al gere-

op dat we tot op heden de enige woningbouwer

projecten zijn uitersten in omvang, maar we zijn op

serveerd. In plaats van aan zaalhuur en catering,

zijn die niveau 4 gecertificeerd is op de mvo-ladder.”

beide erg trots.”

wilden ze dat liever besteden aan mensen die het extra moeilijk hebben door de coronacrisis. Ze zochten het dichtbij huis: bij Brentano in Amstelveen en Libertas in Leiden, twee zorginstellingen waarvoor ze gebouwd hebben. “We hebben gevraagd waaraan ze langere tijd iets zouden hebben”, zegt Marjorie. “De zorginstellingen gaven aan dat ze behoefte hadden aan hulpmiddelen die

•

Bouwend Nederland Advies: één loket voor al jouw vragen

VRAGEN OVER BOUWRECHT, AANBESTEDINGEN OF CAO? Je kunt bij ons terecht voor: • Cao-zaken • Oplevering • Sociale zekerheid • Verborgen gebreken • Ketenaansprakelijkheid • Meer- en minderwerk • Arbeidsrecht • Advies en klachten over • Geschillen met opdrachtgever, aanbestedingen leverancier of onderaannemer • Procedures Raad van • Algemene voorwaarden Arbitrages

Je kan jouw vraag ook per e-mail stellen, dan krijg je uiterlijk op de volgende werkdag een reactie.

Tweedelijns dossierbehandeling à € 110,per uur na schriftelijk akkoord.

Jouw collega’s beoordelen onze juridische ondersteuning met een 8!

Meer weten? Ga naar bouwendnederland.nl/advies, bel naar 079 3 252 250 of mail naar advies@bouwendnederland.nl.

ADVIES | Juli 2020 | BNL | 39

NOW 2:

Wat is er gewijzigd?

Het streven is om op 6 juli 2020 de tweede

100 procent worden gecorrigeerd met de hoogte

Scholing

versie van de Tijdelijke Noodmaatregel Over-

van de loonsom van de werknemers waarvoor

Een aanvullende voorwaarde die in de tweede

brugging voor Werkbehoud (NOW 2) open te

ontslag is aangevraagd.

subsidieperiode wordt opgenomen is een inspan-

stellen, waarbij een tegemoetkoming voor de

ningsverplichting voor werkgevers om hun werk-

loonkosten over de periode juni, juli, augustus

Bij ontslag om bedrijfseconomische redenen voor

nemers te stimuleren om aan bij- of omscholing te

en september kan worden aangevraagd. Wat is

20 of meer werknemers moet er een akkoord over

doen. Ter ondersteuning komt het kabinet met een

er anders ten opzichte van NOW 1? Wij zetten

de ontslagaanvraag zijn bereikt tussen de werk-

flankerend crisispakket Nederland leert door.

de belangrijkste wijzigingen voor u op een rijtje.

gever en de belanghebbende vakbonden (of bij gebreke daarvan een andere vertegenwoordiging

Opslag

Periode omzetdaling en referentiemaand

van werknemers). Dit is een akkoord, zoals bedoeld

De forfaitaire opslag voor werkgeverslasten, in de

De omzetdaling wordt vastgesteld over een vier-

in artikel 2 van de Ontslagregeling. Ontbreekt een

NOW 1 30 procent, wordt in de NOW 2 verhoogd

maands periode die start op 1 juni, 1 juli of 1

akkoord of een mediationverzoek, dan volgt een

naar 40 procent.

augustus. Voor aanvragers die voor de tweede

korting van 5 procent op het totale subsidiebedrag.

•

keer een beroep doen op de NOW moet de omzetperiode aansluiten op de periode gekozen in

De verplichtingen uit de WMCO blijven onverlet van

het eerste tijdvak. De referentiemaand voor de

kracht. Aanvullend krijgt de werkgever de verplich-

loonsom wijzigt van januari naar maart (peildatum

ting opgelegd om ontslagaanvragen niet eerder

15 mei) van dit jaar.

dan vier weken na de WMCO-melding in te dienen bij het UWV. Deze periode kunnen deze partijen

Voor zowel de NOW 1 als de NOW 2 geldt dat

gebruiken om tot een akkoord te komen.

subsidies die ondernemers in het kader van de coronacrisis ontvangen als omzet meetellen. Dit

Dividend- en bonusuitkeringen

geldt ook voor de nieuwe regeling Tegemoetkoming

Net als in de NOW 1 moeten bedrijven in NOW

Vaste Lasten. De NOW-subsidie zelf telt niet mee

2 voorafgaand aan de aanvraag verklaren over

als omzet.

2020 geen dividend of bonussen uit te keren aan het bestuur of de directie van het bedrijf of

Korting bij bedrijfseconomisch ontslag

eigen aandelen terug te kopen tot aan en inclu-

In de NOW 2 blijft de korting op subsidie bij

sief de datum van de aandeelhoudersvergadering

bedrijfseconomisch ontslag gehandhaafd, maar hij

waarin de jaarrekening wordt vastgesteld in 2021.

Contactpersoon

wordt verlaagd. Bij de afrekening zal de subsidie

Toekenning van bonussen aan overige personeels-

Bouwend Nederland Advies

voor ontslagaanvragen om bedrijfseconomische

leden is wel toegestaan.

Eerste- en Tweedelijns Advies

redenen niet langer voor 150 procent, maar voor

advies@bouwendnederland.nl

BESPAAR MEER OP

VASTE

TELEFONIE

Profiteer nu van korting op VoIP telefonie: de modernste en meest betrouwbare technologie voor vast bellen.

helpdesktelefonie.nl 0348 - 49 50 41

Tekst | Eva van Beveren

VAKGROEPEN | Juli 2020 | BNL | 41

Foto | René van den Burg

SNEL AAN DE SLAG MET SCHOON BOUWEN Zero-emissiebouwmaterieel in 2026. Dat is

er binnen elk bedrijf een ander tempo is in verduur-

om concrete projecten te hebben waar je prototy-

het doel van de onlangs opgerichte Stichting

zamen, een andere dynamiek. Iedereen heeft zijn

ping kunt doen. Des te eerder kunnen we aan de

Emissieloos Netwerk INFRA, kortweg ENI. Een

eigen netwerk en leveranciers. Juist door gezamen-

slag met schoon bouwen.” En daarom wil ENI ook

keteninitiatief van Heijmans, GMB en De Vries &

lijk op te trekken, kan je versnellen.”

zo veel mogelijk aannemers, maar ook opdrachtge-

Van de Wiel als onderdeel van de Groene Koers

GMB werkt bijvoorbeeld veel met een hybride

vers en leveranciers erbij hebben.

om de verduurzaming in de bouw en infra te

aggregaat, terwijl Heijmans ervaring heeft met

versnellen.

duurzaam grondverzet en De Vries & Van de Wiel

Verduurzamen keten

juist weer met drijvend materieel. “En op het dijk-

“Het mooie van ENI is dat we de hele keten kunnen

Een aanbesteding voor de Sterke Lekdijken was

versterkingsproject komt dat allemaal samen”,

verduurzamen”, vervolgt Van der Veer. “Zonder

de aanleiding voor de oprichting van ENI. “Omdat

legt Van der Veer uit. “Ook al zijn we concurrenten,

infrastructuur is er geen gebruiker en geen mobiele

de samenwerking als consortium - van Heymans,

juist door elkaars kracht en ontwikkelingen te

machine. Wanneer de infrastructuur op orde is,

GMB en De Vries & Van de Wiel – op een eerder

gebruiken, kunnen we de hele bouwplaats uitein-

dan volgt de rest vanzelf.” Van der Veer merkt ook

project al goed ging, wilden we bij de Lek voor

delijk emissieloos maken.”

dat leveranciers zich met bestaande oplossingen

zero emissie gaan. En daar zijn we wat in doorge-

melden. “Maar ENI is geen marketingplatform. Wij

slagen”, vertelt een lachende Gerard van der Veer,

2 sporen

willen juist samen ontwikkelen. Voor deze oplos-

bestuurslid van de KOMAT (Adviesgroep materieel

Maar om tot een snellere verduurzaming te komen,

singen voorziet de Groene Koers juist weer in een

Bouwend Nederland) en hoofd materieelbeheer bij

moet je als bouw en infra wel zelf investeren. Dat

interessant relatienetwerk. Ook op deze wijze

GMB.

kan via twee sporen. Enerzijds door het ombouwen

versterken we elkaar.”

van bestaand materieel (retrofit), anderzijds de Vaarwel diesel

fabrikant die gaat ontwikkelen, denk aan een

“Zero emissie gaat vaak over elektrificeren”, legt

Volvo, Caterpillar, Hyundai. “En juist dat laatste

Van der Veer uit. “Dat gaat op een bouwlocatie

willen we versnellen”, benadrukt Van der Veer.

goed maar in het civiele veld hebben we geen

Maar helaas is het zero emissie aanbod minimaal.

aansluitingen voorhanden, dus werken we daar

Veel is nog niet klaar. “Daarom zeggen wij tegen de

veel met dieselaggregaten. Daarnaast merk je dat

fabrikant: gebruik de projecten van de ENI-partners

•

Meer informatie en aanmelden: www.emissieloosnetwerk.nl

Meld je aan voor de kosteloze RI&Etraining in 2020*

VOLG DE RI&E-TRAINING KOSTELOOS IN 2020* Ieder bedrijf met werknemers in dienst moet een risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) en een plan van aanpak uitvoeren. In een RI&E leg je vast welke risico’s jouw werknemers lopen en welke maatregelen binnen het bedrijf worden genomen om deze risico’s te voorkomen of te beperken. In het Plan van Aanpak wordt vastgelegd wanneer welke verbeteringen worden uitgevoerd. Met deze instrumenten ben je beter in staat bewust veilig te werken en voldoe je aan de minimumeisen van de wet. Wat leer je in deze training? • • • •

kennis van het wettelijk kader van de RI&E inzicht in de opzet van de RI&E in hoofdlijnen maken van aanzet van eigen RI&E gebruik van online applicatie RI&E Bouwnijverheid

Veiligheid is een speerpunt van Bouwend Nederland. Om die reden stellen we leden van Bouwend Nederland in de gelegenheid om in 2020 een RI&E-training te volgen, op kosten van het programma Veiligheid. * Deze training is kosteloos in 2020 voor leden van Bouwend Nederland die onder de Bouw CAO vallen. Meer weten? Ga naar bouwendnederland.nl/academy of bel naar 079 3 252 166.

COLUMN | Juli 2020 | BNL | 43

Foto | René van den Burg

Laat coronacrisis geen reden zijn om mbo-studenten niet op te leiden Het ging mis in de vorige crisis. Zal het nu weer

Vergoeding

zo gaan als het gaat om mbo-studenten? Jonge

Gelukkig wordt het ondernemers dit maal makke-

vakmensen stonden destijds aan de kant omdat

lijker gemaakt om die stap te zetten. Voorheen

bedrijven in hun strijd om het hoofd boven water

kregen ze pas ruim na afloop van het studiejaar

te houden, andere keuzes maakten. Maar nader-

een vergoeding van maximaal 2.700 euro voor het

hand, toen de economie weer aantrok, plukten

opleiden van een bbl-student. Eind mei gaat er een

een hoop sectoren daar de wrange vruchten

nieuw overheidsloket open, waar ondernemers die

van. Kweekvijvers – die zij zelf niet meer hadden

nu een bbl-student opleiden alvast een voorschot

gevuld – bleken leeg te zijn.

kunnen vragen. Het opleiden van een student kost ondernemers vaak veel geld en tijd, die ze dan ook

Vakmensen zijn altijd nodig

met liefde vrijmaken. Maar dit zal hen zeker helpen

Laten we niet weer diezelfde fout maken. Ik krijg

in deze moeilijke tijd om een student te behouden

signalen dat bbl-studenten, die vier dagen het vak

en toch weer te kiezen voor het opleiden van hun

leren bij een ondernemer en één dag naar het mbo

eigen vakmensen.

gaan, moeilijk hun werkplek kunnen behouden en nieuwe studenten niet aan een leer-werkplek

Nu niet verslappen

kunnen komen voor volgend studiejaar. Hoe begrij-

Eerder bleek al uit onderzoek dat bbl-studenten

pelijk het ook is dat bedrijven zich nu bezinnen, er

eerder een baan vinden en gemiddeld een hoger

moeten nieuwe mensen opgeleid blijven worden.

salaris krijgen dan studenten die vijf dagen naar

We weten allemaal niet hoe de wereld er over een

school zijn geweest. En ik zeg het toch maar

halfjaar uitziet, maar één ding is toch echt zeker:

weer: de bbl is een prachtig systeem. Maar we

we gaan altijd nieuwe vakmensen nodig hebben. In

moeten er echt voor zorgen – bedrijfsleven, onder-

de bouw, horeca, bij de kappers, in de techniek, en

wijs en overheid – dat we nu niet verslappen en

ga zo maar door.

dat straks een generatie jonge vakmensen ook onze arbeidsmarkt komt versterken. En crisis of geen crisis: ook stages moeten gewoon doorgaan, ook op het reguliere mbo en het hbo.

Gertrud van Erp Secretaris Onderwijs bij VNO-NCW en MKB-Nederland

•

44 | BNL | Juli 2020 |

Tekst | Frank de Groot

BOUWTOTAAL

VISPASSAGE KRIJGT BIJZONDER TEGELWERK In maart 2020 opende de bezoekersruimte van

burg en de Hengelsport Federatie betrokken. Het

glasmozaïek werden gelijmd op een grootformaat

een wel heel bijzondere vispassage in Doesburg.

project wordt medegefinancierd door de Euro-

plaattegel, zodat de tegels gemakkelijker in een

Op de betegelde wanden zijn levensechte grote

pese Unie, Rijkswaterstaat Oost-Nederland en de

gekromde vorm konden. Pas toen de grootplaat-

vissen te zien. Ze bestaan uit duizenden kleine

gemeente Doesburg.

tegel geplaatst werd, zijn de tegels afgevoegd.

werk, gemaakt door Edwin Harbers van Artiles.

Honderden uren werk

Tegels verknippen

De kunstwerken op wanden in de bezoekers-

“Je groeit in zo’n proces. Hoe kleiner je de tegels

De vispassage bij het stuwcomplex van de

ruimten en een wand aan de buitenzijde bestaan

knipt, hoe mooier het kleurverloop. Een heel

gemeente Doesburg is één van de grootste en

uit meer dan 100.000 tegels in 80 verschillende

tegeltje is een blokje en ziet eruit als een pixel. Maar

meest innovatieve vispassages van Nederland en

kleuren. In de bezoekersruimte aan de vispassage

als je het knipt met een speciale glasmozaïektang

gerealiseerd door Waterschap Rijn en IJssel, met

kan je via kijkvensters de vissen vijf meter omhoog

kan je vormen en lijnen volgen.” Om de efficiëntie

partners Rijkswaterstaat, provincie Gelderland en

zien zwemmen. Edwin Harbers en kunstenaar Paul

te verhogen maakte het duo alles in hun atelier.

de gemeente Doesburg. De vistrap in de monding

Wieggers betegelden de vispassage met zowel

De tegeltjes plaatsten en voegden ze op keramiek-

van de Oude IJssel in de Gelderse IJssel is bijzonder

glasmozaïek en wandtegels van Mosa als vorstbe-

platen met 2-componentenvoegsel. Ter plekke

vanwege het grote hoogteverschil, oplopend tot

stendige tegels van Agrob Buchtal. PCI leverde de

kamden ze de muren en platen in met de butter

vijf meter. Vissen zwemmen over maar liefst 60

benodigde tegellijmen, egalisatie- en uitvlakmor-

floatingmethode voor een betere hechting. “Goede

trappen van 8 centimeter. Door deze vispassage

tels, primer, voegmortels, kitten en een ontkoppe-

ondersteuning vanuit bijvoorbeeld de lijmfabrikant

kunnen vissen nu ongehinderd in het hele stroom-

lend waterdichtingsmembraan. “De tegels variëren

is bij kunstgerelateerde opdrachten heel belang-

gebied van de Oude IJssel tot in hun Duitse paaige-

van reguliere vloertegels van 20 x 20 centimeter

rijk, omdat er vaak unieke oplossingen bedacht

bied zwemmen.

tot enkele vierkante millimeters. Buiten kozen we

moeten worden. Zoals bij het mozaïekwerk van

Voor de realisatie van de vistrap is een bouw-

voor vorstbestendige tegels en in de tekening van

het gemeentehuis Oost Gelre, waarbij ze vertelden

team geformeerd waarin naast het waterschap,

de vissen voor glasmozaïek. Je mag toch rekenen

hoe we tegels op aluminium konden lijmen”, besluit

aannemer

Harbers.

mozaïek tegeltjes. Een indrukwekkend tegel-

Royal

op een paar honderd uur tegelwerk per vis. Je bent

HaskoningDHV, Linkit en CDM Smith partici-

Dubbink,

ingenieursbureau

met gemak een half jaar kwijt bij zo’n project”, legt

peerden. Bij de ruimtelijke inpassing werden de

de tegelzetter uit. “De grootste uitdaging? Het

gemeente Doesburg, Watersportvereniging Does-

tegelen op de gebogen buitenmuur.” De stukjes

•

BOUWTOTAAL | Juli 2020 | BNL | 45

Tekst | Frank de Groot

ONMISBAAR … VOOR ONDERNEMERS EN MANAGERS IN DE BOUW GEPRINTE BALKONS

DUURZAAM IN HET KWADRAAT

U neemt geen genoegen met een standaard balkon. Gelukkig

Een compacte designradiator in uw kantoor die kan koelen én verwarmen. Jaga intro-

opende in december 2019 Bruil prefab printing in Veen-

duceert de eerste designradiator die dat kan. Warmtepompen en andere duurzame

endaal een printfabriek. Een flexibele robot print complete

energiebronnen werken met steeds lagere watertemperaturen, waardoor traditionele

betonnen gevelelementen, balustrades, en kolommen,

radiatoren veel groter moeten worden. De ‘Vertiga Hybrid’ bevat echter twee dynami-

met glooiende, ronde vormen. In Den Helder worden maar

sche warmtewisselaars die zorgen voor een snelle reactie en een hoog vermogen bij

liefst 154 flatwoningen - als eerste ter wereld - volledig

een lage watertemperatuur. Daarnaast is de radiator geschikt voor niet-condenserende

geüpgraded met 3D-geprinte betonelementen. Bijna 1.200

koeling. Nog een duurzame verrassing: de uitvoering Vertiga Kirei heeft een paneel dat

geprinte elementen, variërend van 2 tot 12 vierkante meter,

gemaakt is van het niet-eetbare gedeelte van soja, iets wat vroeger na de sojaoogst

toveren twee gebouwen van grijs en saai beton om naar een

verloren ging.

uniek en modern geheel. Bent u de volgende?

•

ZAAGTAFEL SPAART VINGERS Voor veel bouwvakkers is het werken met de handen dagelijkse kost. Festool presenteert nu een nieuwe vinding die het werken met zaagtafels nog veiliger maakt. Het zaagblad van de tafelcirkelzaag TKS 80 van Festool blokkeert en slaat weg zodra er contact is met de huid. U gelooft het niet? Om de werking te demonstreren wordt er een knakworst gebruikt. Zodra de cirkelzaag de knakworst toucheert klinkt er een luide knal en klapt de zaag razendsnel weg onder de zaagtafel. Het beveiligingsmechanisme wordt binnen 4 milliseconden geactiveerd: dat is vier keer sneller dan de airbag van een auto. En de vinger? Een pleister is voldoende om het wondje te bedekken.

•

VERENIGING | Juli 2020 | BNL | 47

Fries Heinis op bezoek bij ….. leden in coronatijd Het zijn bijzondere tijden. Sinds medio maart staan wij als Bouwend Nederland in crisismodus. En eerlijk gezegd al langer als ik de stikstof- en PFAS-ellende meetel. Maar vooral Covid-19 zorgt ervoor dat onze dagelijkse routines nogal zijn veranderd. Ik merk dat vooral aan de ledencontacten. Dat is op zijn zachtst gezegd best lastig geworden.

Dat er naast het videovergadergeweld ruimte was voor een eerste coronawerkbezoek deed mij erg goed. Datzelfde gold voor Maxime en collega Erik

Maar gelukkig is er technische hulp. Niet ideaal, maar het helpt. Het helpt om

Tierolf. Gedrieën hebben wij op uitnodiging van TBI-onderneming Mobilis een

de contacten met de leden te optimaliseren. En dan doel ik op het gebruik van

bezoek gebracht aan de RijnlandRoute. Een prachtig staaltje vakmanschap.

MS Teams. Het is ons gelukt om vrij snel in de crisis ruim 70 platforms in te

In mijn Leidse achtertuin werkt Mobilis in een breed consortium aan de

richten. Virtuele omgevingen die het voor de leden mogelijk maakt om elkaar

verbinding tussen de A44 en de A4. En het is vooral de te boren tunnel van

te ‘ontmoeten’. En ook al is dat best wennen voor velen van ons. Het werkt.

ruim 2 kilometer lang die daar in het oog springt. Het was een verademing om ter plekke poolshoogte te kunnen nemen. Uiteraard met inachtneming van de

Zo heb ik de afgelopen weken een veelheid aan leden mogen zien en spreken.

Covid-19-maatregelen en het door Bouwend Nederland geïnitieerde Protocol

In overleggen van het dagelijks bestuur en algemeen bestuur. Maar ook via

Veilig Doorwerken.

afdelingen, vakgroepen, DGA-bijeenkomsten, regio’s. En ik moet zeggen: dat

•

werkt best goed. Het is in ieder geval efficiënt. Ik heb niet eerder in zo’n korte tijd zoveel leden kunnen spreken. Over corona, over stikstof, over PFAS, over opdrachtgevers, etc. Het is goed om zo de leden op een slimme manier, en toch persoonlijk, op de hoogte te brengen van de inzet van onze club.

Stimuleringspakket kan dreigend banenverlies van 40.000 afwenden Het EIB becijferde dat de bouwproductie de komende twee jaar met 15% krimpt er 40.000 banen in de sector verloren dreigen te gaan door de coronacrisis. Ook de investeringen in woningbouw, utiliteit en infra lopen terug met 20%. De daling is ook zichtbaar in het aanbid van woningen: zo’n 57.000 vorig jaar tegenover 48.000 dit jaar. Ook rekende het EIB voor dat met een tiental gerichte ingrepen de overheid het dreigend banenverlies kan afwenden. Bijvoorbeeld op het gebied van de woningmarkt. Met de verruiming van leningen voor starters kunnen 6.000 woningen gebouwd worden, door het verruimen van ruimtelijk beleid 5.000 en met een publiek opkoopfonds tot 8.000.

Meer weten? Bekijk meer feiten en cijfers op www.bouwendnederland.nl/bouwactueel

De nieuwe Renault E-TECH technologie

Nieuwe

CLIO HYBRID

vanaf

€ 22.990,-

Nieuwe

CAPTUR PLUG-IN HYBRID

MEGANE Estate PLUG-IN HYBRID

Binnenkort leverbaar

vanaf

€ 33.290,-

Rechtstreeks vanuit de Formule 1, nu ook beschikbaar in jouw volgende lease-auto: Krachtige en zuinige hybride-motoren, de meest geavanceerde infotainment-systemen én altijd een automatische transmissie: dynamiek en comfort in 1 pakket gebundeld! 1. Genoemde vanafprijs betreft de nieuwe Renault CLIO Hybrid 140 Zen. 2. Genoemde vanafprijs betreft de nieuwe Renault CAPTUR Plug-in Hybrid 160 Intens. Schrijf- en drukfouten voorbehouden. Voor meer informatie bel gratis 0800-0303 of kijk voor de verkoopvoorwaarden op renault.nl/verkoopvoorwaarden. Officiële brandstof- en CO2 gegevens: min./max. verbruik: 0,0-0,0 l/100 km, resp. 00,0-00,0 km/l. CO2: 00-00 gr./km

VERENIGING | Juli 2020 | BNL | 49

Foto | Winand Stut

NIEUWE LEDEN BOUWEND NEDERLAND HEET ONDERSTAANDE LEDEN VAN HARTE WELKOM BIJ DE

COLUMN VOORTREKKERSROL IN CORONATIJD

VERENIGING.

Organisatie

Vestigingsplaats

Sectie

Project-Bouw B.V.

IJMUIDEN

bouw klein

VSD ISOLATIE

LEEUWARDEN

bouw klein

Quality Invest B.V.

GRAAUW

bouw klein

Elibri - van Hoeij Bouwadvies en aannemersbedrijf

LANDGRAAF

bouw klein

Eurego

TILBURG

bouw klein

A. Hak Construction B.V.

TRICHT

bouw/infra groot

Broeren B.V.

TILBURG

bouw midden

Aannemersbedrijf Bouwteam Aalsmeer B.V.

AALSMEER

bouw klein

Martin Dekker Bouwbedrijf

HEERHUGOWAARD

bouw klein

als bestuur zijn de veiligheid voor onze werknemers én het zo veel

Home Services

HUIZEN

bouw klein

mogelijk door laten gaan van het werk het allerbelangrijkste. Om die

Bomelo B.V.

EINDHOVEN

bouw klein

uitzonderlijke situatie zo goed mogelijk het hoofd te bieden, is direct

De coronaperikelen zorgen voor een uitzonderlijke situatie. Voor ons

Local Dienstverlening B.V.

WEZEP

bouw klein

na de afgekondigde maatregelen een crisisteam geformeerd dat

Quadraat Bouw B.V.

HILVERSUM

bouw klein

bestaat uit bestuursleden (DB), directie en een aantal medewerkers van Bouwend Nederland.

Bouwbedrijf Eikelboom B.V.

BEUSICHEM

bouw klein

Bouwbedrijf Van Dijk

SURHUISTERVEEN

bouw midden

Boonstra Bouw

HAARLEM

bouw klein

Hoek Bouwprojecten B.V.

TUBBERGEN

bouw klein

Sanderse betonboringen

OOSTBURG

bouw klein

SQ-Bouw B.V.

EPE

bouw klein

Stero Afbouw B.V.

WAARLAND

bouw klein

Bouw Matters B.V.

AMSTERDAM

bouw klein

J. van Esch B.V.

CROMVOIRT

bouw klein

Explotatiebedrijf Wierts BV

LANDGRAAF

bouw midden

Correct Bouw B.V.

ROERMOND

bouw midden

Elements Building B.V.

BREUKELEN UT

bouw klein

BS saensigt Bouwbedrijf B.V.

KROMMENIE

bouw klein

Engelgeer Vastgoed

VOLENDAM

bouw klein

Renovatie & Onderhoud Uw Verbouwplanner

ZOETERMEER

bouw klein

en er wordt gesproken over een breed investeringspakket voor de

Verdorr B.V.

ARKEL

bouw klein

hele sector. De praktijk leert dat de regelingen die we snel met de

Bouw en Aannemersbedrijf W.M.

RIJSENHOUT

bouw/infra groot

Maaskant Aarsleff Leidingrenovatie B.V.

ministers hebben kunnen sluiten op onderdelen moeten worden

UITGEEST

infra klein

Aannemersbedrijf F.H.van der Plas

ALPHEN AAN DEN RIJN bouw klein

Construction & Co B.V.

UTRECHT

bouw klein

By Bouw B.V.

LIJNDEN

bouw klein

Ruimtekabinet B.V.

ROTTERDAM

bouw klein

Nederland een trekker zijn geweest in een aantal belangrijke

Peek Bouw & Infra B.V.

HOUTEN

bouw/infra

dossiers. We hebben daarmee concrete resultaten behaald.

Nieuwekozijnen.B.V.

NIEUWE PEKELA

bouw klein

Waardering hiervoor heb ik gevoeld vanuit onze achterban. Dat

Aannemingsbedrijf Celie V.O.F.

KAPELLEBRUG

bouw klein

maakt mij trots op Bouwend Nederland en haar leden.

Tillmanns Bouwservice Nuth B.V.

NUTH

bouw klein

Bouwbedrijf Kos

HUIZEN

bouw klein

Aannemersbedrijf RDW verbouw/

HAARLEM

bouw klein

nieuwbouw B.V. KlusHeeren B.V.

AMSTELVEEN

bouw klein

We wilden met andere werkgeversorganisaties samen optrekken in Den Haag. Dit heeft het protocol ‘Samen veilig doorwerken’ opgeleverd. Hierdoor kunnen we veilig doorwerken en is een lockdown van de sector voorkomen. De verklaring

‘Samen

doorbouwen aan Nederland’ is een ander resultaat. Hierin verklaart een groot aantal partijen alles in het werk te stellen om de bouw en infra door te laten bouwen. Ook is de NOW-regeling aangepast zodat meer bedrijfsonderdelen hiervoor in aanmerking komen. Uiteraard liepen de dossiers over PFAS en stikstof ook door. Het vaarwater is iets rustiger maar er is nog genoeg te doen. We benadrukken nu bij opdrachtgevers het naar voren halen van werken

aangescherpt. Daar zitten we bovenop. Ik heb bewondering voor de inzet van Maxime Verhagen en voor de voortgang die is geboekt. Ik durf te stellen dat we als Bouwend

DICK VERHOEVEN BESTUURSLID BOUWEND NEDERLAND

Vragen over graafschade? De WIBON helpdesk staat voor je klaar!

1e lijns ondersteuning • Jouw vraagbaak voor al je vragen over WIBON en CROW richtlijn • Uitleg over interpretatie van WIBON verplichtingen • Uitleg over gedrag en verantwoordelijkheid van ketenpartners 2e lijns ondersteuning • Advies en verweer bij principiële kabel- en leidingschade 3e lijns ondersteuning • Selecteren van kansrijke rechtszaken om te komen tot voor leden gunstige jurisprudentie Meer weten? Ga naar bouwendnederland.nl/graafschade of bel naar 020 - 30 18 62 7

De Bouwend Nederland WIBON Helpdesk wordt uitgevoerd door Aon.

VERENIGING | Juli 2020 | BNL | 51

NIEUWE LEDEN

JUBILEA

BOUWEND NEDERLAND HEET ONDERSTAANDE LEDEN VAN HARTE WELKOM BIJ DE VERENIGING.

Organisatie

Vestigingsplaats

Sectie

KlusHeeren B.V.

AMSTELVEEN

bouw klein

Mario Wesseling Bouwbedrijf BV

HAAKSBERGEN

bouw

V.O.F. Koopman Totaalbouw

SINT-MAARTENSDIJK

bouw klein

Edibo B.V.

EINDHOVEN

bouw midden

Quint & van Ginkel B.V.

SCHERPENZEEL GLD

infra midden

Timmerbedrijf Ten Sijthoff

TINTE

bouw klein

Bouwend Nederland feliciteert de volgende leden met de viering van hun jubileum:

Aannemersbedrijf Roseboom

Markus

Jaar

VAN DAMS & DOORSON BOUW AMSTERDAM B.V.

bouw klein

Sobran Holding bv

HARDINXVELDGIESSENDAM

bouw klein

Interior Service Group Netherlands B.V.

EEMSHAVEN

bouw middelgroot

SdR Bouw & Advies

BUSSUM

bouw klein

Dijkstra Huisman Infra

DRACHTEN

bouw middelgroot

Van Gisteren Bouw B.V.

LEUTH

bouw klein

Stavba B.V.

RHOON

bouw klein

Schildersbedrijf BDS v.o.f.

NOORDWIJK ZH

bouw klein

URETEK Nederland BV

LELYSTAD

infra klein

Jaar

(Ede)

(Halfweg)

50 Jaar

Hedi Bouw (Biddinghuizen)

IN MEMORIAM Bouwend Nederland condoleert familie en vrienden van:

Theo Hurks (84 jaar)

Jan Haase (67 jaar)

Ed Poell (55 jaar)

Hurks Groep

Roelofs & Haase Aannemingsbedrijf

BIV Beheer II B.V.

26 juni 1935 – 27 maart 2020

7 maart 2020

19 mei 1964 - 3 april 2020

Tonny aan de Stegge (71 jaar)

Lambert Hendriks (89 jaar)

Aan de Stegge Bouwbedrijf

Hendriks Bouw en Ontwikkeling

23 juni 1948 – 10 maart 2020

13 december 1930 – 4 juni 2020

Gesloopt door privéproblemen? met Social Support Hulp of advies nodig? Neem contact op met onze adviseurs Social Support Fred

06 53 15 30 75

Meer informatie op bouwendnederland.nl/socialsupport

Tonny

06 53 15 29 67

BNL IN DE MEDIA | Juli 2020 | BNL | 53

BNL IN DE MEDIA - MAART/APRIL

1 april

1 maart

8 juni 23 maart

3 april

4 mei BOUW

26 maart

Bedrijvigheid in de bouw verhult som mbere vooruitzichten Terwijl sommige bedrijfstakken vrijwel volledig zijn stilgevallen door de coronacrisis, draait de bouw ogenschijnlijk onverstoorbaar door. Maar dat verbloemt de klap die er straks nog aankomt in deze laatcylische sector

Arend Clahsen Amsterdam

Het contrast kan bijna niet groter zijn. Vorig jaar stond het Malieveld in Den Haag nog vol met boze bouwers die de noodklok luidden. Het pfas- en stikstofbeleid zou de sector op slot zetten en bedrijven naar de rand van de afgrond duwen. Niet meer dan een halfjaar later legt corona de hele Nederlandse economie plat, maar loopt het werk op de meeste bouwplaatsen gewoon door. Ook opmerkelijk: tot nu toe maakten bouwbedrijven eigenlijk amper aanspraak op de tijdelijke noodsteun van het Rijk. Dat kan voor buitenstaanders de vraag oproepen of het stiekem niet best meevalt met de crisis in de bouw. Maar de activiteiten op de bouwplaats geven een vertekend beeld. De bouw is namelijk laatcyclisch. De bouwkranen en steigers die er nu staan, zijn voor de uitvoering van de opdrachten die vorig jaar, of eerder in de markt zijn gezet. En nog veel eerder zijn de plannen gemaakt en vergunningen geregeld. Ondanks de ogenschijnlijk onverminderde bedrijvigheid, tekende de stagnatie zich vorig jaar al af in delen van de markt. In de grond-, wegen waterbouw is er vertraging bij nieuwe aanbestedingen en bij de vergunningverlening voor woningbouwprojecten — zeg maar het werk voor over één, twee en drie jaar — omdat er nog steeds onduidelijkheid is over hoe er op een juridisch houdbare manier met de stikstofneerslag in kwetsbare natuurgebieden moet worden omgegaan. De markt voor baggerwerk viel vorig jaar al terug door tijdelijke regels voor pfas-verontreiniging. Nu klapt de coronacrisis daar overheen. Meteen bij het begin van de gedeeltelijke lockdown in maart stokte de orderstroom, blijkt uit de laatste peiling van het Economisch Instituut voor de Bouw. Dat duidt op een ongekend snelle kniereﬂex

Sloop van de voormalige Bijlmerbajes in Amsterdam FOTO: BAS CZERWINSKI

bij opdrachtgevers. Bedrijven in de burgerlijke- en utiliteitsbouw zagen in maart het orderboek met ruim een halve maand slinken tot 10,8 maanden. Volgens bouweconoom Madeline Buijs van ABN Amro komt deze crisis harder binnen dan die van na 2008. Zo kelderde het ondernemersvertrouwen in de bouwsector in april 2020 van een stand van 6,6 naar -12,5. Buijs: ‘Tijdens de vorige crisis lag het vertrouwen van bouwers op het dieptepunt

van Breukelen van TBI Holdings eerder aan. Ook kunnen of willen buitenlandse medewerkers niet altijd terugkeren. Volgens Nederlands grootste bouwer BAM is er druk op de toeleveringsketen en op de ﬁnanciële prestaties. Met andere woorden: de productiviteit staat nu al onder druk. Op één terrein kregen de bouwers alsnog hulp van het kabinet. Bij het eerste steunpakket van het Rijk grepen de meeste bouwconcerns mis bij de loonkostenondersteuning. Er werd namelijk niet naar de omzetterugval bij afzonderlijke werkmaatschappijen gekeken, maar naar de omzetdaling op groepsniveau. En de omzet bleef bij bouwers overeind, omdat de concernbrede dip nog moet volgen. Vermoedelijk gebeurt dat pas als de steunpakketten zijn afgelopen. Mede om die reden kunnen in het nieuwe tweede steunpakket de werkmaatschappijen wel loonkostenondersteuning krijgen. Een andere maatregel is dat Rijkswaterstaat werkzaamheden naar voren haalt en sneller betaalt, om compensatie te bieden voor vraaguitval die elders plaatsvindt door corona. Bouwend Nederland benadrukt niettemin dat er later dit jaar nog een stevig stimuleringspakket nodig is. Verder zijn er volgens bouwconcern Heijmans nog steeds problemen in het stikstofdossier dat inmiddels een jaar speelt. Ceo Ton Hillen zei deze ‘grote zorgen’ te hebben over de beperkte voortvarendheid op dit terrein. ‘Ik vrees dat daardoor de start van de grotere infra-tenders verdere vertraging oploopt. Om het bouwvolume van de sector in de komende jaren op peil te houden, moet de overheid nu niet vertragen met het uitschrijven van nieuwe tenders.’ Kortom, bij een crisis blijft in de bouw de motor langer doordraaien dan in andere sectoren. Maar de keerzijde van de lange doorlooptijden en vergunningsprocedures is dat het eigenlijk al te laat is om in te grijpen als de bouwkranen en steigers echt uit het straatbeeld verdwijnen.

8 juni

Bij het eerste steunpakket van het Rijk grepen de meeste bouwconcerns mis

Deze crisis komt harder binnen dan die van na 2008, zegt bouweconoom Madeline Buijs pagina 20, 27-05-2020 © Het Financieele Dagblad

een stuk lager, maar dit is wel de grootste daling op maandbasis ooit. Dat geeft aan dat veel bouwondernemers al op de korte termijn negatieve effecten van de crisis ondervinden, terwijl de sector doorgaans vertraagd op de conjunctuur reageert.’ Bij die negatieve effecten gaat niet alleen om het wegvallen van orders. Zo is er een hoger verzuim omdat medewerkers preventief thuisblijven bij verkoudheidsklachten, gaf bestuursvoorzitter Bart

25 mei

27 maart

7 juni

1 juni

26 mei

VERZUIMVERZEKERINGEN ADVIES

Verzuim voorkom je nooit helemaal Hoe goed je vitaliteitsbeleid als ondernemer in de bouwen infrasector ook is, verzuim voorkom je nooit helemaal. Per dag kost een verzuimende medewerker gemiddeld tussen € 250 en € 400. Met een verzuimverzekering beperk je de financiële impact van (langdurig) zieke medewerkers. Verzuimverzekering speciaal voor de bouwen infrasector De verzekeringen van Bouwend Nederland zijn volledig afgestemd op de behoeften en eisen van bouwen infrabedrijven. Naast de mogelijkheid om een verzuimverzekering af te sluiten, biedt Bouwend Nederland een preventie- en verzuimloket, waar je extra ondersteuning krijgt, zoals bij het re-integreren van medewerkers.

Gratis adviesgesprek

Plan een vrijblijvende afspraak met een adviseur, via telefoonnummer 088-3434735 of per e-mail: bnlverzekeringen@aon.nl. Bouwend Nederland Verzekeringen wordt uitgevoerd door Aon.

VERENIGING | Juli 2020 | BNL | 55

BNL verschijnt vier tot zes keer per jaar in een oplage van 5.000 exemplaren. De pdf van verschenen edities is te vinden op www.bouwendnederland.nl. Naast BNL ontvangen de leden tweewekelijks de digitale nieuwsbrief met actuele informatie uit de vereniging, de markt en informatie die van belang is voor hun bedrijfsvoering.

VOORDELEN

VAN UW LIDMAATSCHAP VAN BOUWEND NEDERLAND

HOOFDREDACTIE

Alex Nieuwenhuis - Bouwend Nederland COÖRDINATIE EN EINDREDACTIE

Eva van Beveren - Havana Orange REDACTIONELE BIJDRAGEN

Eva van Beveren, Jacob-Jan Esmeijer, Robin van Essel, Bert van Doorn, Cees de Geus, Frank de Groot, Joost Hanraets, Minke Haveman, Noud Köper, Martine van der Linden, Marije Rispens, Rick van de Weg. OPMAAK

Joey Sanistam, Poet Farmer FOTOGRAFIE

Anke Bot, René van den Burg, iStock, Alwin Koops, Peter Lodder, Sanne van der Most, Bert Rietberg, Steven Snoep, Winand Stut, John Sondeyker, Verse Beeldwaren, Josine Voogt, iStock. DRUK

Vellendrukkerij BDU BV, Barneveld REDACTIEADRES

Bouwend Nederland T.a.v. redactie BNL Postbus 340, 2700 AH Zoetermeer redactie@bouwendnederland.nl www.bouwendnederland.nl @BouwendNL

VRAGEN EN ADVIES / DIENSTVERLENING

Bouwend Nederland kent jouw sector als geen ander en is dus hét adres voor al je praktische vragen. Heb je vragen of een aanbesteding? Of wil je wat weten over personeelsbeleid? Of heb je een kwestie met een opdrachtgever? Bouwend Nederland staat je bij met raad en daad.

INFORMATIE / BRANCHEONTWIKKELING

Bouwend Nederland geeft voorlichting en trainingen waar je wat aan hebt en tilt zo je bedrijf en de sector naar een hoger plan. Via de website en via de digitale ledennieuwsbrieven blijf je goed op de hoogte van alle ontwikkelingen in de markt.

BELANGENBEHARTIGING / LOBBY

Bouwend Nederland komt op voor je belangen. Daarom praten we met ministers, gemeenten, scholen, waterschappen etc. Kortom, met jouw opdrachtgevers. Zodat je kunt doen waar je goed in bent: bouwen!

FINANCIEEL VOORDEEL / VOORDELEN COLLECTIEF

Door slim gebruik van onze financiële ledenvoordelen, kun je jouw lid-maatschapskosten terugverdienen. Of zelfs meer dan dat!

ISSN

2214-7438 AANSPRAKELIJKHEID

Bij het samenstellen van de inhoud van deze publicatie streeft Bouwend Nederland naar de grootst mogelijke zorgvuldig heid. Bouwend Nederland sluit iedere aansprakelijkheid uit voor onjuistheden, onvolledigheden en eventuele gevolgen van het handelen op grond van informatie die door deze publicatie beschikbaar is.

ELKAAR ONTMOETEN / NETWERKEN

Via Bouwend Nederland ontmoet je collega-bedrijven uit je buurt of je markt. Ook kun je ketenpartners en opdrachtgevers ontmoeten op de vele bijeenkomsten.

De informatie in deze publicatie kan worden gekopieerd voor persoonlijk gebruik, met uitsluiting van elke verdere verveel voudiging, distributie, commercialiteit of exploitatie onder derden, tenzij voorafgaande toestemming van de auteur en/of Bouwend Nederland.

LID WORDEN? Bouwend Nederland kan je ontzorgen bij jouw dagelijkse bedrijfsvoering. Meld je vandaag nog aan via het aanmeldformulier op bouwendnederland.nl/wordlid.

ADRESWIJZIGINGEN

Adreswijzigingen kunt u mailen naar: ledenadministratie@bouwendnederland.nl

Heb je nog vragen over de mogelijkheden van het lidmaatschap? Bel dan naar het nummer 079 - 3252 158/59.

WWW.DOORBOUWERS.NL

WIJ ZIJN #DOORBOUWERS Wij bouwen door. Want als de bouw stopt, kunnen we geen huizen, scholen en wegen meer bouwen en onderhouden. En dat is wél nodig. Nu, maar ook straks. Daarom gaan wij door. Voor Nederland en voor ons allemaal. Met genoeg afstand, en zorg voor elkaar. Samen helpen we de bouwen infrasector door deze crisis heen. Wij zijn doorbouwers. Wij zijn Bouwend Nederland. Naast de coronacrisis hebben de problemen met stikstof en PFAS-discussie al lange tijd een grote impact op de bouwen infrasector. In de #doorbouwers-campagne hebben we, samen met onze leden, de afgelopen maanden een positief beeld neergezet van de sector en aandacht gevraagd voor het feit dat we, onder de unieke huidige omstandigheden, (verantwoord) doorbouwen - hoe we dat doen - en wat we nodig hebben om dat te kunnen blijven doen. Een greep uit de resultaten: • (gratis) spots op radio en tv • Meer dan 18.500 unieke posts van onze leden met #doorbouwers op social media • Bijna 4 miljoen impressies via social media en advertising • Interviews met opdrachtgevers over het belang van #doorbouwenaanNederland op doorbouwers.nl • Werkbezoeken van Maxime Verhagen met ministers Ollongren en Van Nieuwenhuizen • Ontbijtsessies met Tweede Kamerleden • … en nog veel meer

← SCAN MIJ! Benieuwd naar alle activiteiten van Bouwend Nederland in corona-tijd? Scan de QR-code en bekijk het filmpje.