MAART 2021
ALLE REGIO’S
Ledenmagazine van Koninklijke Bouwend Nederland
De bouw: het vliegwiel van de economie
Tweede Kamerverkiezingen 2021
Column Klaas Graveland
‘Zoek de samenwerking’
Nieuw bouwbloed via social media
TikTok-lol helpt bij nieuwe instroom bouwopleidingen
2 | BNL | Maart 2021 |
INHOUD
IN DIT NUMMER
6
14
“ De bouw stroopt graag de mouwen op om aan de slag te gaan”
Webinar Blue Monday
TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN
DUURZAME INZETBAARHEID
18
22
Interview met Alfons van Marrewijk, professor Construction Cultures
“ TikTok-lol helpt bij nieuwe instroom bouwopleidingen”
SOCIALE INNOVATIE
INSTROOM
BNL is het verenigingsmagazine van Koninklijke Bouwend Nederland. In het magazine is informatie te vinden over activiteiten van de vereniging, ontwikkelingen in de sector en onderwerpen die van belang zijn voor de bedrijfsvoering van de leden. De inhoud geeft invulling aan de missie van de Omslag: Lauwersmeerdijk | Foto: Arthur Smeets
vereniging, namelijk het binden, boeien en verenigen van de leden. Wilt u reageren? Stuur een mail aan: a.nieuwenhuis@bouwendnederland.nl.
COLUMN | Maart 2021 | BNL | 3
INHOUDSOPGAVE
HAAGSE ZAKEN Als deze editie van BNL bij je op de mat valt of in je digitale
04
BOUW IN BEELD
brievenbus ploft, hebben we een vol jaar te maken met de heftige gevolgen van de coronapandemie. Vanaf 15 maart
11
NU BOUWEN AAN MORGEN ‘HOE RAAKT DE TOEKOMST JOUW BEDRIJF?’
immers ging een deel van ons land noodgedwongen op slot. Met de kennis van nu kunnen we stellen dat de bouw- en
12
SOCIAL RETURN
17
BRIEF UIT BRUSSEL BIJDRAGE RENÉ MEYBOOM
infrasector het jaar 2020 goed is doorgekomen. Door het protocol Samen Veilig Doorwerken konden en kunnen we doorbouwen met toepassing van de juiste veiligheidsmaatregelen. Maar dit is niet vanzelfsprekend. Het virus is niet verslagen. Het belang ons aan de regels te houden is groter dan ooit.
20
PENSIOEN ‘KETENSAMENWERKING NAAR NIEUW PENSIOENSTELSEL’
Corona raakte ons misschien relatief licht; er is nog genoeg werk aan de winkel. De vooruitzichten voor onze sector zijn op langere termijn uitstekend. De vraag naar woningen, mobiliteit
24
INNOVATIE CITYPORT: LOGISTIEK OVER WATER
en duurzaamheid is groot genoeg. Op korte termijn moeten dan wel flink wat kuilen in de weg naar die mooie toekomst worden gedicht. Zo moet er bijvoorbeeld snel een oplossing komen voor
27
REGIOKATERN
32
INNOVATIE HYBRIDE SONDEERTRUCK
de stikstofproblematiek en moet er echt geld bij voor aanleg en onderhoud van lokale infrastructuur. Ideeën hoe dat te doen hebben we dankzij jullie input genoeg. De belangenbehartigers van Bouwend Nederland en ik lopen
35
10 MANAGEMENTVRAGEN AAN… LARS VAN DER MEULEN
hiermee momenteel de deur plat in het Haagse in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen. De komende tijd worden immers veel beslissingen genomen die ons allemaal aangaan. Wij knokken
36
39
TROTS RAOUL DE JONGE, SAGRO
ervoor dat de bouw en infra ook de komende jaren blijft schitteren.
ADVIES LOONGEBOUW
Maxime Verhagen
41
VAKGROEPEN ELEKTRISCHE WALS
43
COLUMN MARTIJN VAN RIJN
45
ONMISBAAR
47
VERENIGING
53
BNL IN DE MEDIA
Hoe we dat doen vertellen we je in dit magazine. Veel plezier!
Voorzitter Bouwend Nederland
BOUW IN BEELD
ENERGIEKWARTIER DEN HAAG Het Energiekwartier, op het voormalig gemeentelijk industrieterrein van Den Haag, wordt een stoere, groene buurt waar wonen, werken en recreëren samenkomen. Het plan: circa 450 nieuwe woningen, een vernieuwde openbare ruimte, wijkpark De Verademing én transformatie van de industriële panden. Het is de combinatie van oud en nieuw, nabij het centrum, die zorgt dat de buurt nu al gewild is.
OPDRACHTGEVER WONINGCORPORATIE STAEDION OPDRACHTNEMER HEIJMANS KOSTEN 150 MILJOEN EURO OPLEVERING 2022 Foto | Heijmans
6 | BNL | Maart 2021 |
TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN
Tweede Kamer box-ballot verkiezingen
2021
“De bouw is het vliegwiel van de Nederlandse economie”
TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN | Maart 2021 | BNL | 7
Tekst | Petrick de Koning
We staan aan de vooravond van de Tweede Kamerverkiezingen. Als de
het creëren van extra werk en het halen van energiedoelen. Zo is de bouw het
kiezer heeft gesproken, stippelt het nieuwe kabinet het beleid voor de
vliegwiel voor de Nederlandse economie. Deze boodschap wordt volgens
komende jaren uit. Het is geen geheim dat Nederland een aantal grote
Heezen op verschillende manieren ondersteund. Via de website
uitdagingen heeft. De bouw is in ieder geval klaar om de mouwen op te
samendoorbouwen.nl, filmpjes en social media, maar ook door (online)
stropen en grote maatschappelijke opgaven zoals woningnood,
werkbezoeken in de regio. Verder zijn er debatten met coalitiepartners zoals
energietransitie, werkgelegenheid of mobiliteit aan te pakken. Dat
woningcorporaties, vakbonden en milieugroeperingen om gezamenlijk vooruit
brengen we onder de aandacht met de campagne ‘Samen doorbouwen
te kijken. “Met deze activiteiten moedigen we onze leden aan om actief mee
aan Nederland’. Belangenbehartiger Ruben Heezen roept BNL-leden op
te doen. Zij geven de bouw en infra een gezicht. Daarom is het cruciaal dat zij
actief mee te doen als ambassadeur voor de bouw en infra. “Samen
in hun eigen omgeving en sociale netwerk laten horen waar Bouwend
kunnen we de stem van de bouw nog duidelijker laten horen en Nederland
Nederland voor staat.”
uit de crisis helpen.” Betaalbaar wonen Bouwend Nederland zoekt continu contact met beleidsmakers, politici en
Bouwbedrijven kunnen en willen een concrete bijdrage leveren om Nederland
andere stakeholders om de belangen van de sector zo goed mogelijk te
uit de crisis te krijgen en dat gebeurt over de assen van wonen,
behartigen. Deze lopen grotendeels parallel met de belangen van Nederland.
energietransitie, mobiliteit en crisis. Nederland kampt met een chronisch
De aanloop naar de verkiezingen is een logisch moment om de kracht van de
tekort aan betaalbare woningen. De komende tien jaar moet er een miljoen
bouw en infra extra te onderstrepen. Daarom ging er al in juni een brief naar
nieuwe woningen bij komen. In de praktijk blijkt dat aantal erg ambitieus.
alle programmacommissies van de politieke partijen. Heezen: “Hierin hebben
Heezen: “We kunnen discussiëren over het precieze aantal huizen dat in 2020
we ons inhoudelijke verhaal neergezet, gevolgd door gesprekken waarin we
gebouwd is, maar het streefgetal is niet gehaald. Eén van de oorzaken is een
onze standpunten hebben toegelicht.”
tekort aan bouwlocaties in binnen- en buitenstedelijk gebied. Om écht slagen te maken, moet de plancapaciteit flink omhoog.”
Leden bepalen ons succes Naast het reguliere lobbytraject is het de uitdaging om de boodschap van bouwbedrijven breder in de samenleving te laten landen. Hierbij spelen de leden volgens Heezen een cruciale rol. “Onze leden moeten natuurlijk weten
“WE MOETEN WEL MONDEN VOEDEN” Bouwbedrijf Talsma zit tweeledig in de coronacrisis:
wat we voor hen doen. Door ze goed te informeren, kunnen zij deze
enerzijds spelen verduurzaming en energietransitie
boodschap vervolgens verder verspreiden. Het succes van de nieuwe
een belangrijke rol aan de andere kant draagt het
voorlichtingscampagne wordt dus mede bepaald door onze leden. We
vierde generatie familiebedrijf grote verantwoor-
willen hen zoveel mogelijk betrekken zodat we iedereen kunnen laten zien
delijkheid voor zijn personeel. “Monden moeten
dat de bouw dé partner is om als land vooruit te komen.”
worden gevoed”, aldus Arend Talsma. “Gelukkig valt de bouwsector niet stil. Met name de particuliere
Vliegwiel van de economie
markt roert zich. Mensen die nu veel thuis zijn en de lage rentestand
De boodschap van de campagne is helder: ‘Samen doorbouwen aan
slepen ons erdoorheen.”
Nederland’. In de praktijk betekent dat doorbouwen aan betaalbare huizen,
8 | BNL | Maart 2021 |
TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN
Duidelijke regie
Investeren in mobiliteit
Continuïteit is een belangrijke voorwaarde om dit te realiseren. Helaas
Ook de infrastructuur biedt veel kansen. De infrastructuur in Nederland is
ontbreekt het daar nog aan. De provincie bepaalt momenteel waar nieuwe
zeer goed en geschikt voor verschillende modaliteiten. Het is wel van belang
bouwlocaties komen en de gemeenten stellen eigen eisen, bijvoorbeeld voor
om dit zo te houden. De mobiliteit van mensen en goederen moet op peil
de hoeveelheid sociale woningbouw of duurzaamheid. “Deze aanpak is niet
blijven en dat gaat niet vanzelf. Heezen legt uit: “We merken
productief”, geeft Heezen aan. “Het voorkomen van onnodige vertraging
terughoudendheid bij het Rijk, provincies en gemeentes om te investeren in de
vereist duidelijke regie. Bijvoorbeeld zoals in het verleden door het Ministerie
infrastructuur, terwijl dat juist nu nodig is. Niet alleen voor de
van VROM. Dan is er één organisatie die de verantwoordelijkheid neemt,
betrouwbaarheid en veiligheid van de infrastructuur zelf. Het loont ook op een
duidelijke afspraken maakt en doorzettingsmacht heeft. Dat is de stok achter
andere manier. Een investering van een euro levert drie euro aan economische
de deur om te zorgen dat woningbouwambities niet alleen cijfers op papier
activiteit op. Afwachten is wat ons betreft dus geen optie.”
zijn maar ook echt verwezenlijkt kunnen worden. Het resultaat is dat we de betaalbare nieuwe woningen, waar iedereen om staat te springen, ook écht snel bouwen.”
“INVESTEER IN INFRASTRUCTUUR” “Aan de budgetten bij gemeenten ligt het niet”, stelt Ron
Meer innovatiekracht
Habets, commercieel directeur bij Haben-van de Kreeke
Een ander cruciaal onderwerp dat gebaat is bij continuïteit is innovatie.
en Van de Kreeke. “Het is echter wel zo dat zij niet over
Bouwbedrijven kunnen en willen innoveren, maar dat kan niet zonder
de capaciteit beschikken om projecten en aanbeste-
gerichte investeringen. Snellere innovatie vereist onder andere dat
dingen gedegen voor te bereiden. Mede, of mogelijk
opdrachtgevers ruimte bieden in aanbestedingen en hier budget voor
met name door de coronacrisis, zijn op dit moment
vrijmaken. “Als bouwbedrijven weten dat ze veel woningen kunnen bouwen
sowieso weinig aanbestedingen op de markt. Dit zorgt er
of verduurzamen, krijgt innovatie vrijwel automatisch een impuls. Er zijn al
op zijn beurt voor dat de prijzen ook minder goed worden omdat de
mooie voorbeelden van huizen die bijna kant-en-klaar uit een fabriek rollen.
aannemers die er zijn laag inschrijven. Er wordt in mijn ogen te weinig
Deze kunnen alleen nog niet op volle kracht draaien. Goede sturing en de wil
geïnvesteerd in de infrastructuur.”
om te investeren dragen direct bij aan meer innovatiekracht en meer woningen.” Verduurzaming Naast innovatie blijft ook duurzaamheid onderbelicht in aanbestedingen. We kunnen in Nederland mooie, duurzame en circulaire projecten realiseren. Maar ook in dit geval hebben opdrachtgevers een verantwoordelijkheid en voorbeeldfunctie, volgens Heezen. “De woningvoorraad in Nederland is goed in kaart gebracht en we kennen de toekomstige verduurzamingsprojecten. Als opdrachtgevers, zoals woningcorporaties, hun vragen bundelen, kunnen bouwers sneller concrete stappen zetten en meer innoveren. Bovendien kan dan efficiënt schaal gemaakt worden in de verduurzamingsopgave. Daarvan profiteert iedereen.”
“NATUURINCLUSIEF DE NIEUWE NORM” Jaco Brand van Gebroeders Blokland Ontwikkeling en Bouw: “Project ‘Ons Dorp’ staat letterlijk en figuurlijk voor natuurinclusief ontwikkelen. Hier vloeit het landschap op een natuurlijke manier over naar de woningen die tevens voorzien zijn van nestkastjes voor onder meer de zwaluw en vleermuis. Deze manier van ontwikkelen resulteert uiteindelijk in hoger woongenot voor mens en dier.”
Foto | JimJan Multimedia
Ondernemers ruimte bieden Het voelt soms tegennatuurlijk, maar in een crisis is het noodzakelijk om te blijven investeren. Op die manier wordt de economie aan de gang gehouden en zelfs versterkt. Niet alleen puur economisch, maar zeker ook met een koppositie voor innovatie en verduurzaming. Heezen: “De bouw laat al zien hoe dat moet. We passen ons voortdurend aan en bouwen gewoon door. Flexibele bouwbedrijven vragen wel om een positief ondernemersklimaat met acceptabele regeldruk. Bedrijven in de bouw en infra hebben ruimte nodig om te kunnen ondernemen. Met die ruimte wapenen we onszelf en Nederland beter tegen de crisis.”
“DE NOODZAAK VAN VERSNELLEN” “Schoolverlaters zijn anno 2021 meer wereldburgers dan vakmensen”, zegt Martien van Reen van Bouwmensen Apeldoorn. “Daarnaast komen er steeds minder jongeren bij en zitten we met COVID-19. De noodzaak van ‘versnellen’ – de vraag naar vaklui komt vanzelf terug – is evident. Daarom blijft het investeren in vakmensen én het aantrekken van zij-instromers de komende periode essentieel.”
Doe mee! Het is overduidelijk dat er veel te doen is in Nederland. De bouw stroopt graag de mouwen op om aan de slag te gaan. “Dat willen we uitstralen en dat kan niet zonder samenwerking met de overheid en andere stakeholders. Maar zeker ook niet zonder de directe betrokkenheid van onze leden. Dit is voor hen geen ver-van-je-bed-show. Bouwers kunnen en moeten zelf een actieve rol spelen. Daarom roep ik iedereen op om zijn ervaringen en verhalen te delen met andere bouwondernemers én met alle anderen mensen. Dat is misschien een beetje onwennig. Maar momenteel is het belangrijker dan ooit om de bouw en infra een gezicht te geven en te vertellen wat we samen kunnen bereiken.” Meer informatie www.samendoorbouwen.nl Contactpersoon Ruben Heezen Adviseur Europese zaken r.heezen@bouwendnederland.nl
TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN | Maart 2021 | BNL | 9
SAMEN
BOUW JE SLIMMER
DROMEN, DELEN, DOEN OP DEBOUWMAAKTHETSLIM.NL Nederland vergrijst, verstedelijkt, vervuilt… Er moet heel wat veranderen om ons land leefbaar te houden. Daarvoor hebben we niet alleen nauwelijks tijd, maar ook weinig ruimte. De oplossing, maar ook de uitdaging ligt bij de bouw. Wij moeten het voortouw nemen. Innoveren. Die praktische, slimme oplossingen waar de bouw traditioneel zo goed in is groter maken en groter inzetten. Op De Bouw Maakt Het Slim willen we die creatieve, eigenwijze, technische en soms verrassend simpele ideeën in beeld brengen én versterken. De Bouw Maakt Het Slim is een platform vol praktische informatie en inspiratie rondom innovatie en co-creatie. Groot en klein, rijp en groen, vraag en aanbod, wegen en woningen, installateurs en ingenieurs – alles komt er samen. Lees meer over actuele thema’s, ontdek waar het gebeurt en hoe je daar deel van wordt, bekijk de uitzendingen van het Bouw Idee Café en vind slimme oplossingen in de bouwinnovatieshop. Doe mee, deel mee. Want samen bouwen we slimmer en sneller aan beter.
Ga naar www.debouwmaakthetslim.nl
De Bouw Maakt Het Slim is een initiatief van Bouwend Nederland
Tekst | Marije Rispens
NU BOUWEN AAN MORGEN | Maart 2021 | BNL | 11
Foto | René van den Burg
NU BOUWEN AAN MORGEN:
HOE RAAKT DE TOEKOMST JOUW BEDRIJF? Hoe ziet Nederland er in 2030 uit? En welke invloed heeft dat op de
architecten. Als zij samen sparren over een thema als de ruimtelijke spreiding
bouw- en infrasector? Vorig jaar beantwoordde Bouwend Nederland die
van functies, kunnen daar interessante zaken uitkomen.”
vragen via de toekomstverkenning Nu Bouwen aan Morgen die op 7 december tijdens het gelijknamige online congres werd gepresenteerd. Nu
Aan de slag
is het tijd voor een vervolg. Wat betekenen die toekomstbeelden voor
De website nubouwenaanmorgen.nl was gericht op het congres, maar wordt
leden? Waar liggen kansen en uitdagingen en hoe spelen we daarop in?
nu een plek waar leden begrijpelijke en toegankelijke informatie over de thema’s van de toekomst kunnen vinden. “Een van de belangrijke taken van
Er staat geen glazen bol in Zoetermeer, maar toch valt er wel degelijk iets
Bouwend Nederland is brancheontwikkeling. Deze toekomstverkenning is
zinnigs te zeggen over toekomstige ontwikkelingen in de sector. Dat
daarvan een mooi voorbeeld”, zegt Angelina van Weerdenburg, senior
technologie een vaart zal nemen, bijvoorbeeld. Dat de bouw straks met
communicatieadviseur. “Allereerst hebben we onderzocht wat de toekomst
nieuwe materialen zal werken en verder zal digitaliseren. “Via Nu bouwen aan
kan brengen. Nu gaan we met leden in gesprek over hoe die scenario’s hen
Morgen willen we leden inspireren en motiveren om na te denken over de
raken en wat zij van ons nodig hebben om kansen te pakken of uitdagingen
toekomst, die verder ligt dan het komende jaar. En we willen ophalen hoe wij
het hoofd te bieden. Omdat ondernemers hier logischerwijs niet dagelijks mee
hen kunnen ondersteunen bij de bijbehorende kansen of uitdagingen. We
bezig zijn en zeker niet altijd tijd hebben om zich hier uitgebreid in te
organiseren daarom een aantal bijeenkomsten en sessies in de regio”, zegt
verdiepen, bieden we straks korte en krachtige achtergrondinformatie; denk
projectleider Hanneke van Eijndhoven. “We delen daarin de opgedane kennis
aan korte clips, praktijkverhalen en artikelen die uitnodigen om hierover met
met lidbedrijven en sparren over hoe die thema’s in hun bedrijfsvoering en
elkaar, in de regio, in gesprek te gaan.”
regio spelen.” Bent u al bezig met de toekomst en wilt u hierover sparren met collegaScenario’s concreet gemaakt
bedrijven in uw regio? Stuur een mail naar uw regiomanager of
Nu Bouwen aan Morgen is opgedeeld in vier thema’s: Ruimtelijke Spreiding
verenigingsmanager.
van Functies, Energietransitie- en Infrastructuur, Toekomst van Werk en Waarde van Bouwen. Voor alle thema’s zijn twee tegengestelde scenario’s
Meer informatie
uitgewerkt. Bijvoorbeeld dat functies straks vooral verspreid of juist
www.nubouwenaanmorgen.nl
geconcentreerd worden. “Als (kleine) ondernemer ben je niet dagelijks met dit soort vraagstukken bezig. Maar het kan interessant worden als je praat over
Contactpersoon
hoe beide scenario’s je manier van werken gaan beïnvloeden, hoe je kosten
Hanneke van Eijndhoven
kunt besparen of hoe je verdienmodel verandert”, legt Van Eijndhoven uit. “Daarom organiseren we bijvoorbeeld sessies met MKB-aannemers en
Projectleider Nu Bouwen Aan Morgen h.vaneijndhoven@bouwendnederland.nl
12 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Eline Kemps
SOCIAL RETURN
Duurzame social return verzorg je samen Ad Bruijns – Dura Vermeer
GEMEENTE ROTTERDAM, STADSE WERKEN EN WERKSAAMBETER SLAAN DE HANDEN INEEN VOOR EEN DUURZAME VORM VAN SOCIAL RETURN BIJ AANBESTEDINGEN Het aanbestedingsproces kent een belangrijke
SROI bij aanbestedingen is in het leven geroepen
Samensterk werken ze samen met
paragraaf over de SROI-verplichting, Social
om hen bij nieuwe projecten van bedrijven te
WerksaamBeter aan het mogelijk maken van een
Return on Investment. Een containerbegrip dat
betrekken. WerksaamBeter begeleidt deze mensen
duurzame SROI. Ondertussen heeft als derde partij
meerdere afspraken omvat over de inzet van
in hun zoektocht naar werk en ondersteunt
ook gemeente Rotterdam het
mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
bedrijven bij de SROI-invulling. “Het verplichte
samenwerkingsinitiatief omarmd. “Door krachten
Gemeente Rotterdam, tien aannemersbedrijven
aspect van de SROI resulteert er helaas vaak in
te bundelen, kunnen we meer bereiken”, aldus Ad
van Stadse Werken en WerksaamBeter hebben
dat social return-kandidaten worden aangenomen
Bruijns, bedrijfsleider bij Dura Vermeer, een van die
de handen ineengeslagen om social return bij
voor de duur van een project”, aldus Naomi van der
tien bedrijven. Als voorzitter van Stichting Rondom
aanbestedingen om te zetten in een duurzame
Horst, die zes jaar geleden met WerksaamBeter
GWW kring Rotterdam, fungeert hij bovendien als
relatie in plaats van een kortdurende
startte. “Wij geloven dat juist een langdurige
aanspreekpunt voor de bedrijven die meewerken
samenwerking. 20 januari zetten de twaalf
samenwerking voordeel kan opleveren voor zowel
aan dit initiatief. “Het was voor ons al een
partijen hun handtekening onder de
organisatie als kandidaat. Het zorgt voor een
aandachtspunt, maar deze samenwerking is een
intentieverklaring om zich te committeren aan
sterkere motivatie van beide partijen, kwaliteiten
geweldige mijlpaal”, aldus Bruijns.
dit initiatief. Een goede reden om in gesprek te
kunnen beter benut worden en
gaan met twee betrokkenen: Naomi van der
inwerkinvesteringen krijgen meer kans om hun
In de praktijk
Horst en Ad Bruijns.
vruchten af te werpen.”
Sinds de handtekeningen van alle betrokkenen onder de intentieverklaring staan, zit de vaart er
Krachten bundelen
Deze motivatie paste direct bij de drijfveer van tien
goed in. De praktische uitvoering zit al in kannen
In Nederland zijn er veel mensen met een rugzakje
bedrijven van Stadse Werken, een project van de
en kruiken. Voor hulp bij de SROI kunnen de
die een kans verdienen op de arbeidsmarkt. De
gemeente Rotterdam. Onder de naam Buitenwerk
betrokken bedrijven aankloppen bij de SROI-
SOCIAL RETURN | Maart 2021 | BNL | 13
Foto | René van den Burg
“Door collectiviteit kunnen we meer bereiken” coördinator. Iemand die zelf vanuit social return is
burn-outklachten, die een drempel voelen om
gemotiveerd.” Van der Horst en Bruijns dromen
doorgestroomd. “De SROI-coördinator neemt
opnieuw een organisatie in te stappen. Kandidaten
groot over de toekomst. “Van 10 naar 40
contact op met de gemeente voor de geschikte
met psychische klachten, problemen thuis of
aangesloten bedrijven voor Buitenwerk
kandidaat en kijkt hoe een langdurige
schulden. Kortom, een diverse groep. “We geloven
Samensterk”, aldus Bruijns. Van der Horst: “Als we
samenwerking mogelijk kan worden gemaakt”,
dat social return-kandidaten gemotiveerde
vanuit een marktbeweging de overheid kunnen
aldus Bruijns. Van der Horst: “We zien het dan echt
mensen zijn. Door met deze bedrijven en de
verleiden om een onderwerp als dit anders te
als een gedeelde verantwoordelijkheid.
gemeente de handen ineen te slaan, investeren we
benaderen, zou dat geweldig zijn. Duurzame social
WerksaamBeter probeert een goed voortraject te
samen in hun toekomst”, aldus Van der Horst.
return verzorg je immers samen: met overheid,
creëren waarin zowel kandidaat als organisatie
organisatie én kandidaat.”
vertrouwen hebben in elkaar. Vervolgens kan
Droom groot
iemand opgeleid worden binnen de organisatie.
Louter positief en eenvoudig is dit traject niet. Het
*Voor Stadse Werken wordt samengewerkt met
Een investering die de duurzaamheid van de
vraagt investeringen van de betrokkenen om de
een groot aantal BNL-leden. De tien bedrijven van
samenwerking versterkt.”
samenwerking te laten slagen. Tijd voor
Stadse Werken die deelnemen aan dit initiatief:
begeleiding is soms schaars en dat kan zorgen
BAM, Combinatie MeerHelm (combinatie Van der
De persoon achter de rugzak
voor botsingen op de werkvloer. De collectiviteit
Meer - Van der Helm), De Bruyn & Nelisse, DV-Live
Dit samenwerkingsinitiatief kan een begin zijn in
van dit initiatief versterkt de positieve uitkomst
(combinatie Dura Vermeer-Lindeloof), EVS Infra,
het veranderen van de beeldvorming rondom
echter wel aanzienlijk, volgens de twee
Hendriks Infra, KWS, Mourik Waardenburg, Van
social return-kandidaten. Die is vaak ten onrechte
woordvoerders. Bruijns: “Kandidaten hebben bij
Gelder, Wallaard.
negatief volgens Van der Horst. Wie die mensen
het aflopen van een contract de kans
zijn? Elk verhaal is anders. Een gediplomeerde
doorgeplaatst te worden naar een ander
kandidaat uit Syrië, die door een taalachterstand
aangesloten bedrijf. Er zijn meer
Contactpersoon
moeite heeft een plek te veroveren op de
ontwikkelingsmogelijkheden en er ontstaat een
Marieke van der Post
arbeidsmarkt. Kandidaten tegen pensioenleeftijd
kweekvijver van goed opgeleide mensen in het
die door reorganisatie thuiszitten. Mensen met
vak. Werknemers raken zo betrokken en
Adviseur Onderwijs en arbeidsmarkt m.vanderpost@bouwendnederland.nl
14 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Jan Willem Kommer
DUURZAME INZETBAARHEID
Motiverend we deprimerende d Hoe houd je je medewerkers gemotiveerd tijdens de winterperiode, helemaal nu daar ook nog eens de effecten bijkomen van bijna een jaar leven en werken in een wereld met corona en de maatregelen om het virus de baas te worden? Een zeer actueel vraagstuk voor veel werkgevers, leidinggevenden en HR-professionals. Bouwend Nederland ging erop in met een Blue Monday-webinar. Duurzame inzetbaarheid is al een aantal jaren een van de speerpunten van het Bouwend Nederland-beleid. Er is veel aandacht voor (bij)scholing maar vitaliteit en gezondheid zijn ook wezenlijke aspecten van het thema. Het zijn zaken die voor een niet onbelangrijk deel worden bepaald door plezier hebben in je werk. Nou is dat in de koude en grijze maanden januari en februari voor een hoop mensen al lastig genoeg. Maar nu we ook nog eens te maken hebben met de gevolgen van de coronapandemie, kan de situatie wel eens nijpend worden. Mede door corona wordt de werkdruk steeds hoger. Tel daarbij op dat mensen steeds minder mogelijkheden hebben om zich te ontspannen en het mag duidelijk zijn dat ze minder lekker in hun vel zitten en het steeds moeilijker hebben om zichzelf te motiveren. “We horen van veel bedrijven dat ze zich zorgen maken om hun medewerkers”, zegt Fenneken Lamaker, adviseur Beleid en Verenigingszaken bij Bouwend Nederland. ”Met een webinar wilden we de leden een helpende hand bieden om het tij te keren. En uiteraard wilden we dat op 18 januari doen; op Blue Monday.” De maandag van de laatste volle week van januari staat te boek als de meest deprimerende dag van het jaar. Deskundige partner Het webinar was vooral gericht op werkgevers, leidinggevenden en HR-professionals. Zij zijn immers bij uitstek degenen die voor een goede werksituatie voor het personeel kunnen zorgen. Het webinar werd verzorgd vanuit de studio van Bouwend Nederland in Zoetermeer, uiteraard met inachtneming van het coronaprotocol. Zilveren Kruis, strategisch partner van Bouwend Nederland, leverde een belangrijke bijdrage aan de inhoud. “Zij zijn heel actief op gebied van duurzame inzetbaarheid en preventieve begeleiding” aldus Lamaker, die als dagvoorzitter van het webinar optrad. Moära Lieuw-Hie en Mirjam Oosterbroek, beiden consultant gezond ondernemen bij de verzekeraar, gaven de ruim 150 deelnemers inzicht in de problematiek, de theorie erachter en praktische aanpak.
Foto | René van den Burg
DUURZAME INZETBAARHEID | Maart 2021 | BNL | 15
ebinar op meest dag van het jaar Verschillende groepen, verschillende problemen De oplossingsrichtingen bleken divers; net als de sector zelf. Voor bouwplaats medewerkers is de situatie anders dan voor UTA-personeel. Die laatste groep werkt veel thuis en heeft veel meer te maken met zaken als gebrek aan sociale interactie, eenzaamheid en daardoor verminderde motivatie. “Hen kun je wijzen op het belang van bewegen, een blokje om in de frisse lucht. Dat hoef je natuurlijk niet te doen bij de mensen op de bouwplaats, maar dat wil niet zeggen dat die groep geen problemen kent. Zij hebben juist veel contact met andere mensen en dat kan voor onrust zorgen. Loop ik niet veel risico? Wat neem ik straks mee naar huis, naar het thuisfront? Voor beide groepen personeel geldt in ieder geval dat onderling contact op een laag pitje staat, bijvoorbeeld doordat er geen vrijdagmiddagborrels meer zijn. Een van de tips waarmee het webinar werd afgesloten was dan ook om de betrokkenheid te bevorderen. Zes uitgelichte tips • Ga in gesprek met collega’s, het team en leidinggevenden/teamleiders over lastige omstandigheden, je eigen wensen en nieuwe kansen en mogelijkheden. • Zorg voor een gezonde werkverdeling, passende werkuren, goede planning, rusttijden, voldoende pauzes en vrije dagen en zorg dat iedereen zich gehoord en gezien voelt. • Neem niet als vanzelfsprekend aan dat bouwplaatspersoneel ook in deze lastige omstandigheden de boel draaiend houdt maar benoem het en spreek de waardering ervoor uit. • Organiseer een efficiënt verwijssysteem voor medewerkers met klachten als eenzaamheid, vermoeidheid, slapeloosheid, angst, somberheid, depressie. • Geef handvatten hoe om te gaan met langdurig werken onder lastige omstan digheden, balans werk/privé, vermoeidheid, stress, bezorgdheid en onrust. • Reflecteer samen op (extra) ingrijpende gebeurtenissen.
SNEL GELEERD Een van de HR-professionals die het webinar volgde, was Corinne Weiffenbach van Bouwbedrijf M.J. de
Wie het webinar heeft gemist of het nog een keer wil terugzien, kan surfen
Nijs en Zonen B.V uit Warmenhuizen. “Zo’n webinar is
naar www.bouwendnederland.nl/blue-monday.
praktisch. In een uurtje tijd haal je een hoop informatie en nieuwe ideeën op. Bij De Nijs gaan we, zoals
Meer informatie
geadviseerd in het webinar, een total check doen. Daar
www.bouwendnederland.nl/duurzame-inzetbaarheid
laten we voor het gehele personeel een enquête over de coronaperiode op volgen, in combinatie met een
Contactpersoon
medewerkertevredenheidsonderzoek. We vragen zaken
Fenneken Lamaker
als hoe heb je het ervaren, wat heb je nodig, waar loop
Adviseur Sociale zaken f.lamaker@bouwendnederland.nl
je tegenaan, wat vind je fijn, wat vind je vervelend? En uiteraard gaan we met de uitkomsten aan de slag!”
RENAULT MASTER EN KANGOO Z.E. Profiteer bovenop uw 18% ledenkorting vanaf 15 maart a.s. van maximaal € 5.000,overheidssubsidie bij aanschaf van een elektrische Renault bedrijfswagen1
RENAULT MASTER Z.E. 2 NU AL VANAF € 40.920,INCL. 18% LEDENKORTING4 EN € 5.000,- OVERHEIDSSUBSIDIE1
RENAULT KANGOO Z.E. 3 NU VANAF € 20.585,INCL. 18% LEDENKORTING4 EN € 2.059,- OVERHEIDSSUBSIDIE1
DE UNIEKE 100% ELEKTRISCHE BEDRIJFSWAGENS VAN RENAULT BIEDEN JE LAADVOLUME-OPLOSSINGEN TOT 22M3 EN TOT 1.460 LAADVERMOGEN! 1. De spelregels en voorwaarden ten aanzien van de 10% Subsidieregeling Emissieloze Bedrijfswagens (SEBA) staan weergegeven op www.rvo.nl/subsidie-enfinancieringswijzer/seba. De Subsidieregeling Emissieloze Bedrijfswagens (SEBA) betreft een overheidssubsidie. Renault Nederland is op geen enkele wijze aanspreekbaar of verantwoordelijk voor de uitvoer, toewijzing of alle overige zaken met betrekking tot deze subsidieregeling. 2. De consumentenprijs van € 56.000,betreft aankoop Renault MASTER Z.E. inclusief batterij, exclusief BTW en BPM. De adviesprijs kosten rijklaarmaken bedraagt € 670,- (excl. BTW) / € 810,70 (incl. BTW). De wettelijke kosten bedragen € 71,57 (excl. BTW) / € 86,60 (incl. BTW) en de Renault Beheersbijdrage Lithium-Ion batterij bedragen € 31,- (incl. BTW). 3. De consumentenprijs van € 28.590,- betreft aankoop Renault KANGOO Z.E. 33 inclusief batterij, exclusief BTW en BPM. De adviesprijs kosten rijklaar maken bedraagt € 580,- (excl. BTW) / € 701,80 (incl. BTW). De wettelijke kosten bedragen € 71,57 (excl. BTW) / € 86,60 (incl. BTW) en de Renault Beheersbijdrage Lithium-Ion batterij bedragen €31,- (incl. BTW) € 820,- excl. BTW. 4. Ledenkorting is alleen van toepassing voor leden van Bouwend Nederland. Getoonde modellen kunnen afwijken van standaarduitvoering, verkrijgbaar tegen meerprijs. Op elke nieuwe Renault Bedrijfswagen geldt een fabrieksgarantie van 2 jaar zonder kilometerbeperking en 12 jaar plaatwerkgarantie (op Master 6 jaar). Drukfouten, prijs- en specificatiewijzigingen voorbehouden. Voor meer informatie bel gratis 0800-0303 of kijk op www.renault.nl/verkoopvoorwaarden.
BRIEF UIT BRUSSEL | Maart 2021 | BNL | 17
Tekst | Hans Smit
BOUWEND NEDERLAND STEUNT EUROPEES PROTEST TEGEN STAATSSTEUN
EU MOET ONEERLIJKE CHINESE CONCURRENTIE AANPAKKEN
Bouwend Nederland wil dat de Europese Commissie zorgt voor eerlijke(r)
Bescherming
concurrentie in de Europese bouw en infra. Daarom steunt de vereniging
Internationale organisaties in de bouw (FIEC en EIC) en natte infra (EuDa)
Europese inspanningen om extreem lage inschrijvingen door Chinese
vragen de Europese Commissie nu in een brief orde op zaken te stellen. Als
bouwbedrijven op grote EU-projecten aan te pakken. Zulke lage prijzen zijn
bestaande procedures niet werken, dan moet de EU een zogenoemde TDI
alleen mogelijk door staatssteun, zo vinden samenwerkende organisaties.
(Trade Defence Instrument) voor de bouw en infra instellen, vinden zij. Zo’n handelsbeschermend instrument kan een valsspelende inschrijver vooraf de
Tot voor kort rolde de EU de rode loper uit voor Chinese investeringen of
toegang tot de Europese bouw- en inframarkt weigeren of hem achteraf
deelnames in de unie, die in 2020 een waarde van twee miljard euro hadden.
effectief beboeten.
De vriendelijkheid verdween toen bleek dat Chinese bouwbedrijven geregeld grote EU-projecten wegkapen door 20 tot 65 procent onder de andere
Menens
inschrijvers te bieden. Zoiets lukt alleen omdat het staatsbedrijven zijn, vindt
Het bestuur van Bouwend Nederland onderschrijft zo’n bouw-TDI. Meyboom:
René Meyboom, die als ‘onze man in Brussel’ de Europese zaken voor
“Ik ken nog geen Nederlandse voorbeelden van benadeling, maar dit moeten
Bouwend Nederland behartigt.
we Europees aanpakken. Het is de enige manier om duidelijk te maken dat het ons menens is. Naïef blijven volhouden dat de Europese markt open en
Verdacht
vrij is, werkt niet meer.”
Volgens Meyboom valt het in de sector bouw en infra op dat Chinese bouwers geregeld extreem onder de gangbare prijzen bieden. Hij noemt een tunnel in
Geopolitiek
Stockholm, waar het winnende Chinese bod liefst 66 procent lager was dan
Meyboom erkent dat er binnen de EU verschillende stromingen zijn. Zo
de tweede bieder. Bij een brug in Kroatië dook een Chinese bouwbedrijf 20
bestaat de gedachte dat Europese bedrijven zich door samenwerking en
procent onder de eerstvolgende prijs van Strabag. Toen de Oostenrijkers bij
fusies kunnen versterken om de druk uit China te pareren. Meyboom: “Het
Kroatië klaagden over verdachte punten in het Chinese bod werd men
gaat de Chinese bedrijven niet alleen om geld of werk; het draait ook om
doorverwezen naar Brussel en verwees Brussel weer terug naar Kroatië.
marktaandeel en invloed. Daar kun je als commercieel bedrijf nooit tegenop en dus is de politiek aan zet.”
EU-burger Het steekt Meyboom dat sommige Chinese bouwbedrijven, soms tegen
Meer informatie
afspraken in, het werk volledig in eigen beheer uitvoeren: “Regionale bedrijven
www.bouwendnederland.nl/europa
en burgers profiteren op die manier helemaal niet van het project, terwijl dat toch echt de bedoeling van EU-financiering is. Bovendien zijn andere criteria
Contactpersoon
zoals kwaliteit, duurzaamheid, arboregels en veiligheidsaspecten lang niet
René Meijboom
altijd op Europees niveau.”
Adviseur Europese zaken r.meijboom@bouwendnederland.nl
18 | BNL | Maart 2021 |
SOCIALE INNOVATIE
Tekst | Jan Willem Kommer
“ Door professionals middelen te geven waarmee ze hun werk kunnen verbeteren, kun je tot gedragsverandering komen.”
ZONDER SOCIALE INNOVATIE ZIJN DE COMPLEXE PUZZELS VAN STRAKS NIET TE LEGGEN
SOCIALE INNOVATIE | Maart 2021 | BNL | 19
Foto | René van den Burg
De transitie naar een klimaatadaptieve en toekomstbestendige
in de circulaire bouwketen. Wil hij die ervaring ook in een volgend
gebouwde omgeving is een reusachtige kluif voor de bouw- en
project gebruiken, is er een goede kans dat hij door zijn bouwbedrijf
infrasector. Een uitdaging die niet alleen om nieuwe technische
toch weer wordt afgerekend op oude normen. Die zijn hardnekkig.”
oplossingen vraagt maar waar ook sociale innovatie voor nodig
Sociale innovatie, want dat is waar dit om gaat, is dan ook
is; grensverleggende veranderingen in gedrag en organisatie. En
noodzakelijk binnen organisaties en instituties. Alleen dan kunnen
dat gaat niet vanzelf in de sector. Reden voor Bouwend
we werken aan een succesvolle transitie naar circulaire bouwen.
Nederland om op de TU Delft de leerstoel Construction Cultures mogelijk te maken. Vanuit die leerstoel doet hoogleraar Alfons
Apezuur
van Marrewijk onderzoek naar hoe in de bouw en infra nieuw
Van Marrewijk heeft onderzoek gedaan naar de traditionele aanleg
gedrag aangeleerd kan worden.
van ondergrondse utiliteitsnetwerken. Traditioneel noemt hij dat alle nutsleveranciers om de beurt de straat openbreken om hun
Van Marrewijk is organisatieantropoloog en ingenieur, maar vooral
ding te doen. Gebeurt dat straks met alle ondergrondse infra die
ook iemand die liefst de veiligheidsschoenen aantrekt en meewerkt in
nodig is voor de energietransitie ook, dan liggen hele steden
de bouwprojecten waar hij onderzoek doet. Participerende
doorlopend open. Het onderzoek heeft gekeken naar hoe je een
observatie noemt hij dat. Een van de onderzoeken waar de
gecombineerde aanleg sneller en goedkoper kunt uitvoeren. Eén
hoogleraar met promovendi aan werkt en dat bijna is afgerond,
procesgang waarbij de aannemer een soort coördinator wordt die
gaat over problemen met de ondergrond. Bij een aantal projecten,
ook slimme procesinnovaties als data sharing tussen systemen
waaronder de bouw van de nieuwe terminal op Schiphol,
mogelijk maakt. “Dat is echt een heel pittige organisatieverandering
onderzochten ze hoe de ondergrond wordt meegenomen in
voor netwerkbeheerders en bouwbedrijven; de meesten schrikken
bouwprojecten, waarom dit soms wordt vergeten en hoe het
zich het apezuur als ze zich realiseren wat voor impact dat heeft.
managen van de risico’s in de ondergrond beter kan. Zo kwamen
Maar dit soort ontwikkelingen is onvermijdelijk nu vraagstukken
de onderzoekers erachter dat vaak pas tamelijk laat in een project
complexer worden. Ik wil de leden van Bouwend Nederland dan
de bodem in beeld komt; soms pas als alles al is bedacht en
ook op het hart drukken zich te realiseren dat technische én
gepland. “Doordat je in feite meedraait in het project zie je de
organisatorische veranderingen impact gaan hebben. Mensen en
logica van die keuze, de reden waarom de bodem wordt vergeten.
bedrijven zullen andere vaardigheden moeten aanleren.”
‘Het heeft nu geen prioriteit want het is op dit moment mijn probleem niet’, is soms de gedachte. Maar je ziet ook het risico van dat gedrag. Bij Schiphol bijvoorbeeld is dat enorm; het kan
DUURZAAM INZETBAAR
betekenen dat als er een kabel wordt geraakt héél de luchthaven
Sociaal innoveren is wat er bij Kesselaar & Zn vanaf druipt.
platligt. Je moet dus van het vertrouwde patroon af en veel eerder
Het bouwbedrijf uit Alkmaar, dat zichzelf – in plaats van
in het proces naar de risico’s in de ondergrond kijken.”
aannemer of bouwbedrijf – omschrijft als gastheer in de bouw, wil een toekomstbestendig bedrijf zijn; een bedrijf
Professionals willen verbeteren
waar de medewerkers zich continu kunnen ontwikkelen.
Dingen constateren wil niet zeggen dat er ook daadwerkelijk iets
Dat begint er volgens eigenaar René Kesselaar mee dat
mee gebeurt. Daar is gedragsverandering voor nodig, sociale
niemand in het bedrijf een functieomschrijving heeft. “Wij
innovatie dus. En dat vraagt om reflectie op het eigen gedrag.
vragen jongens: wat vind je leuk, wat wil je graag doen?
“Nadenken over wat ze nou eigenlijk aan het doen zijn en waarom,
Als je mensen continu het vertrouwen geeft dat ze dingen
is niet de lievelingsbezigheid van techneuten. Die willen puzzelen,
kunnen en mogen doen, dat ze verantwoordelijkheid mogen
dingen bouwen”, weet Van Marrewijk. “Maar het zijn wel
dragen, dan werkt dat als een olievlek. Ik ben trots op
professionals die hun werk zo goed mogelijk willen doen. Door ze
onze mensen als ik zie hoe ze dat doen. Het is kinderlijk
daarin te helpen, ze middelen te geven waarmee ze hun werk
eenvoudig maar moeilijk toe te passen.”
kunnen verbeteren, kun je tot gedragsverandering komen.” Dat is dan echter op individueel of projectniveau en dat leidt er niet automatisch toe dat het ook op organisatieniveau gebeurt. Hoe
Meer informatie
dát werkt, onderzoekt Van Marrewijk in een studie naar
www.bouwendnederland.nl/sociale-innovatie
gedragsverandering in de circulaire bouwketen. “We zien dat het lastig is voor organisaties om van kennis die bij één circulair
Contactpersoon
project is opgedaan, te komen tot structurele veranderingen.
Marieke van der Post
Iemand draait bijvoorbeeld een project waar op een heel goede innovatieve manier wordt samengewerkt met de andere partijen
Adviseur Onderwijs en arbeidsmarkt m.vanderpost@bouwendnederland.nl
20 | BNL | Maart 2021 |
PENSIOEN
Mieke van Veldhoven
ACHTER DE SCHERMEN TOPDRUKTE BIJ BPFBOUW
KETENSAMENWERKING NAAR NIEUW PENSIOENSTELSEL
De bouw krijgt vanaf 2026 te maken met een nieuw pensioenstelsel,
Pensioenwaarde
gebaseerd op het pensioenakkoord dat sociale partners en overheid na
Een grote vernieuwing in het pensioenakkoord is dan ook dat pensioenen los
tien jaar overleg in september 2020 sloten. Pensioenen gaan meer met de
van de rentestand meer gaan meebewegen met de economische
economie meebewegen en werkgevers krijgen tijdelijk de mogelijkheid om
ontwikkeling. Wanneer de waarde van beleggingen stijgt, kunnen de
fiscaal aantrekkelijke regelingen te treffen voor werknemers die vervroegd
pensioenuitkeringen sneller omhoog. Van Veldhuizen: “Als het economisch
met pensioen willen. Het bedrijfstakpensioenfonds voor de bouw
goed gaat, is er meer te verdelen. Gaat het slechter dan snapt iedereen dat je
bpfBOUW is druk bezig met de voorbereidingen nu de contouren van een
moet minderen.” Verdere hoofdzaken zijn een minder snelle stijging van de
nieuw pensioenstelsel er liggen.
AOW-leeftijd (vanaf 2025 stijgt de AOW-leeftijd mee met de gemiddelde levensverwachting) en wordt de premie leeftijdsonafhankelijk en leidend voor
De komende vijftien jaar blijft het aantal gepensioneerden groeien, komen er
de pensioenopbouw (de premie is voor iedereen gelijk, maar de nieuwe
vermoedelijk minder jongere werknemers bij en zal de levensverwachting
opbouw neemt bij hogere leeftijd af). Ook mag de deelnemer op de
mogelijk blijven stijgen. Zowel werkgeversvoorzitter Dick Verhoeven (Bouwend
pensioendatum maximaal 10% van de pensioenwaarde opnemen. Daarnaast
Nederland) als werknemersvoorzitter Mieke van Veldhuizen (FNV) zijn dan
wordt ook het nabestaandenpensioen eenvoudiger en uniformer en komt er
ook blij dat overheid en sociale partners na tien jaar onderhandelen afgelopen
een wettelijke plicht tot verzekeren voor het arbeidsongeschiktheidsrisico.
september tot een pensioenakkoord zijn gekomen. “Het huidige stelsel is door
Verder wordt, mede op initiatief van de bouwsector, onderzocht of en hoe
vergrijzing onhoudbaar geworden en kent weinig mogelijkheden voor
zzp’ers gemakkelijker voor hun pensioen kunnen sparen. Van Veldhuizen: “Bij
maatwerk en keuzevrijheid”, aldus Verhoeven. Van Veldhuizen zegt: “Het
bpfBOUW is het percentage slapers, werknemers die een aantal jaren in vaste
nieuwe pensioenstelsel moet persoonlijker en inzichtelijker. De basisgedachte
dienst pensioen hebben opgebouwd en daarna zzp’er zijn geworden, relatief
blijft dat je in 42 jaar het pensioen van maximaal 80% van het middelloon
hoog.” Ook krijgen werkgevers tijdelijk de mogelijkheid om fiscaal
opbouwt. Wij krijgen nu nauwelijks uitgelegd hoe we, met zoveel geld in de
aantrekkelijke regelingen te treffen voor werknemers die vervroegd met
pot (meer dan 73 miljard euro) door de rol die rente speelt in het huidige
pensioen willen gaan.
toetsingskader, de hoogte van de pensioenen niet kunnen indexeren.”
Tekst | Kees de Vries
PENSIOEN | Maart 2021 | BNL | 21
Foto | Jessica Brouwer & Winand Stut
Eindverantwoordelijk De komende vijf jaar werken sociale partners, pensioenfonds en pensioenuitvoerder APG hard aan realisering van het nieuwe stelsel. Werkgeversvoorzitter Dick Verhoeven: “Oude pensioencontracten moeten worden aangepast aan de nieuwe situatie die vanaf 2026 moet gaan gelden. Sociale partners zullen hun ambitie moeten bepalen en welke premie en risicohouding daarbij passen. bpfBOUW ondersteunt hen daarbij. Een transitie- en implementatieplan moeten evenwichtige overheveling van bestaande pensioengelden naar het nieuwe stelsel en een passend beleggingsbeleid regelen. Ook daar zal bpfBOUW uitvoering aan geven, net als aan de communicatie naar alle belanghebbende partijen (sociale partners, actieve en slapende deelnemers en werkgevers).” Verder is het pensioenfonds eindverantwoordelijk voor de aanpassing van systemen voor de concrete en vloeiende uitvoering van de pensioenregeling. Sociale partners hebben inmiddels twee commissies gevormd: een besluitvormend Cao-overleg Pensioenen werkt aan het transitieplan en is aanspreekpunt voor bpfBOUW. Een Pensioencommissie Bouwnijverheid (sociale partners met ondersteuning van bpfBOUW- en APG-specialisten) komt medio januari 2021 voor het eerst bijeen en levert input om dat formele overleg voor te bereiden. Tijdlijn Bovenstaande takenlijst wordt vergezeld van een strakke tijdlijn die begint met totstandkoming van de nieuwe Pensioenwet. Demissionair minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) heeft recentelijk laten weten dat het wetsvoorstel na de verkiezingen naar de Tweede Kamer gaat, zodat de wet uiterlijk per 1 januari 2022 zou kunnen worden ingevoerd. Ondertussen buigen sociale partners zich tot 1 juli 2023 over het transitieplan. Voor 1 juli 2023 nemen de sociale partners daar een principebesluit over dat voor 1 januari 2024 moet resulteren in definitieve besluiten en opdrachtaanvaarding door bpfBOUW. Uiterlijk tot 1 juli 2024 wordt dat door het pensioenfonds in regelgeving gegoten. Van juli 2024 tot 1 januari 2026 hebben de pensioenuitvoeringsorganisaties zoals APG tijd om hun systemen op het nieuwe stelsel in te richten. Dat is ook de periode waarin De Nederlandsche Bank de plannen toetst. Verhoeven: “Ik denk dat de tijdlijn 2026 haalbaar is.” Van Veldhuizen: “Daar ga ik ook van uit.” Het wachten is dus op het startschot uit Den Haag. Verhoeven: “Voor bpfBOUW zijn drie dingen belangrijk: dat de wetgeving op tijd wordt afgewikkeld, dat sociale partners hun ei op tijd leggen en we niet te lang hoeven te wachten op het akkoord van de Nederlandsche Bank. Dat zijn de mijlpalen die kritisch zijn in het tijdpad.” Wordt dus vervolgd. Meer informatie www.bouwendnederland.nl/pensioen Contactpersoon Erik Tierolf Coördinator Arbeidsvoorwaarden e.tierolf@bouwendnederland.nl Dick Verhoeven
22 | BNL | Maart 2021 |
INSTROOM
Tekst | Hans Smit
“ Wij hadden deze speelse aanpak niet alleen kunnen bedenken”
TikTok-lol helpt bij nieuwe instroom bouwopleidingen
INSTROOM | Maart 2021 | BNL | 23
Foto | Kathelijne Koster
Wie eens een geheel nieuwe toepassing van een winkelhaak wil zien,
met de campagne omdat de eigen wervingscampagnes op scholen, beurzen
moet op YouTube kijken. Daar staan enkele TikTokkers tenenkrommend te
en manifestaties door de corona stil zijn gevallen. “Deze campagne werkt mee
klungelen met de simpele opdracht: ‘draai een schroef in’. De jongeren
aan een positief beroepsbeeld van de bouw en infra”, zegt hij.
hebben vreselijk veel plezier, plagen én helpen elkaar en dan opeens komt er een spontane conclusie: “Ik merk wel dat je hier een opleiding voor
Campus
nodig hebt.” En dát is precies de bedoeling.
De SPB is voor het nieuwe schooljaar 2021-2022 trotse eigenaar van de Bouwacademie in Waddinxveen. Op de campus wordt zowel theorie- als
Bouwend Nederland gaat viral bij het werven van de nieuwe instroom van
technisch onderwijs gegeven voor technische opleidingen in de regio. De
leerlingen voor de beroepsbegeleidende leerwegen voor de bouw en infra.
meeste leerlingen op vmbo- en mbo-niveau zijn een of meer dagen per week
Door de uitstroom van ouderen is er dringend behoefte aan nieuw bouwbloed
op school en de rest van de dagen op de bouwplaats. “Dit is een goede
(zie kader). Volgens Jakob de Jonge, secretaris van de vakgroep
manier om onze sector breder bekend te maken”, zegt Looije.
Opleidingsbedrijven, is de acute nood in de infra het hoogst, maar komt eigenlijk de gehele bouwsector handen tekort.
Zekerheid Hij denkt dat de online-campagne geen volledige vervanging is van de
Nieuwe media
klassieke wervingsmethodes: “Wij merken dat veel jongeren helemaal niet
De vereniging gebruikt al vaker nieuwe media bij werving. Zoals de RTL4
zo’n negatief beeld van de bouw hebben. Of dat ze niet allemaal de hele dag
tv-campagne ‘Je gaat het maken in de bouw’. De Jonge: “Dat is een succes,
met hun telefoon bezig zijn. Ze kiezen voor werken in de bouw omdat ze met
maar vooral gericht op zij-instromers. Om jonge mensen naar technische
hun handen bezig willen zijn en omdat de bouw goed betaalt en zekerheid
opleidingen te krijgen, heb je social media zoals Instagram en TikTok nodig.
biedt.”
We weten echter dat jongeren direct wegzappen als ze zien dat iets reclame is. Met ons reclamebureau hebben we daarom deze campagne bedacht.”
JONGE ZIJ-INSTROMERS
Pret
Volgens het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) is er – ondanks
De opzet is dat influencers op TikTok op hun geheel eigen manier kennis
crises – rond 2024 behoefte aan 75.000 nieuwe werknemers in de
maken met de bouw en infra. “Ze krijgen in teamverband opdrachten die met
bouw en infra. Een deel komt via zij-instroom, maar een flink deel
de bouw te maken hebben,” zegt De Jonge. En dat levert dus YouTube- of
moet uit de beroepsbegeleidende opleidingen komen.
TikTok-filmpjes op waarin jongeren geweldig lopen te hannesen met
In de rapportage ‘Trends in de bouwarbeidsmarkt 2020-2024’ meldt
schroefmachines en meetlinten. De plagerige opmerkingen zijn niet van de
het EIB dat meer dan de helft van de huidige zij-instromers (zowel
lucht, maar ze hebben ook overduidelijk pret. De Jonge: “Wij hadden deze
bouwplaats als uta) uit een andere sector komt: detailhandel, horeca,
speelse aanpak niet zonder reclamebureau RauwCC kunnen bedenken. Wijzelf
vervoer en landbouw. Opmerkelijk is dat veel van hen de over-
proberen jongeren soms veel te inhoudelijk te benaderen: met serieuze
stap naar de bouwplaats op jonge leeftijd (<24 jaar) maken. In de
deskundigen of stroomdiagrammen of zo. Dit is effectiever.”
uta-hoek liggen de leeftijden iets hoger. Ook opmerkelijk is dat veel zij-instromers voor de bouw kiezen op advies van
In beeld houden
een bekende uit de sector.
Het is te vroeg om resultaten van de TikTok-lol te meten, maar De Jonge maakt zich geen zorgen. “Zo’n influencer heeft wel eventjes 150.000 of meer volgers hè. Je bereikt jongeren die normaal niets met de bouw of infra hebben.
Meer informatie
We zien nu al dat honderden van hun volgers zelf aan de slag gaan met
www.jegaathetmaken.nl
geinige bouwfilmpjes of -challenges. In het tweede deel van de campagne die
www.bouwendnederland.nl/instroom
tot mei 2021 loopt, kunnen geïnteresseerde jongeren vragen stellen aan een chatbot. Deze robot verwijst ze uiteindelijk door naar een regionale
Contactpersoon
beroepsopleiding. In dit deel van het traject hebben en houden we de
Jakob de Jonge
geïnteresseerde jongeren in beeld.”
Secretaris Vakgroep Opleidingsbedrijven j.dejonge@bouwendnederland.nl
Positief beroepsbeeld Uiteindelijk moet de campagne helpen bij de verse instroom van jongeren
Contactpersoon
naar de Beroepsbegeleidende leerwegen die regionaal zijn georganiseerd.
Kathelijne Koster
Ramon Looije is directeur van zo’n opleiding in de regio Groene Hart (Rijn en Gouwe): het Samenwerkingsverband Praktijkopleiding Bouw (SPB). Hij is blij
Coördinator Meerjarenprogramma’s k.koster@bouwendnederland.nl
24 | BNL | Maart 2021 |
INNOVATIE
leaf
INNOVATIE | Maart 2021 | BNL | 25
Tekst | Robin van Essel
Slim, schoon en samen: CITYPORT VERDUURZAAMT UTRECHT MET LOGISTIEK OVER WATER
Het klinkt als een stap terug in de tijd, maar als het aan Cityport of Utrecht
goederenstromen van horeca en retail gebeurt echter nog maar
ligt, is vervoer over water de toekomst. Het familiebedrijf Van Hees heeft
mondjesmaat. “Terwijl een vrachtwagen gemiddeld maar dertig tot veertig
de ambitie om samen met publieke en private partijen invulling te gaan
procent vol zit,” vertelt Frank Ardesch van Cityport. “Ons doel is die stromen
geven aan een slimmere en schonere logistiek in de Domstad en regio.
zo efficiënt en circulair mogelijk te maken, door ze te bundelen en via emissieloze voer- en vaartuigen de stad te bevoorraden. En als we daar toch
Net als in veel andere grote steden groeide in Utrecht de afgelopen jaren de
zijn, ook goederenstromen weer mee terug uit de stad nemen.”
realisatie dat goederenvervoer over de weg aan zijn grenzen zit. Het centrum is slecht bereikbaar en de kades langs de grachten, waar veel horeca en
Groeitijd
winkels zijn gevestigd, zijn niet toegankelijk voor zware voertuigen. Bovendien
Aanjager van Cityport is het bekende familiebedrijf Van Hees, dat negen
stelt de gemeente in 2025 emissieloze zones in die vrachtvervoer verder
generaties ervaring heeft met waterbouw en eigenaar is van een haven aan
moeten beperken.
de rand aan het Amsterdam-Rijnkanaal op de ring van Utrecht en Nieuwegein. Maar om het initiatief te laten slagen, is het cruciaal dat
Over water
verschillende partijen in de hub samenkomen, benadrukt Ardesch. “Denk aan
Waterwegen daarentegen heeft de stad meer dan voldoende. Vandaar dat
leveranciers van boten of ICT-systemen en gemeente en provincie voor de
Cityport of Utrecht, zoals het initiatief is gaan heten, zijn zinnen heeft gezet
ontheffingen en vergunningen.”
om een deel van de logistiek van weg naar water te verplaatsen. Zo ontstond het idee voor een logistieke hub aan de rand van de stad. Hier komen allerlei
De meeste partners zijn inmiddels ‘aan boord’ en Ardesch verwacht de eerste
goederenstromen samen en vervolgen gecombineerd hun weg over het water
goederen- en bouwstromen voor de zomer. “Daarnaast staan we nog voor
de stad in, of precies andersom.
genoeg uitdagingen. Zoals overslagplekken in de stad of afspraken met Rijkswaterstaat over het onderhoud aan waterwegen. We beseffen dat het
Dergelijke hubs voor wegvervoer zijn in de bouw niet ongekend, zoals de BouwHubs van VolkerWessels. Vervoer over water en de combinatie met
groeitijd nodig heeft.”
ONDERNEMEN = RISICO NEMEN
Hoe cyberweerbaar ben jij?
Bouw- en infrabedrijven gebruiken steeds meer technologie. Helaas niet zonder risico’s. Een hack, een datalek, phishing of ransomware hebben mogelijk grote impact op je bedrijfsvoering. Een dag stilstand door het uitvallen van een systeem is ondenkbaar. Met onze cyberverzekering zorg je ervoor dat een cyberincident niet in een crisis verandert.
• • •
Unieke cyberpolis die speciaal is ontwikkeld voor de bouw Scherpe premie, laag eigen risico en gunstige voorwaarden Hulp voor, tijdens en na een cyberincident
Wil je persoonlijk advies?
Neem direct contact op met Bouwend Nederland Verzekeringen via 088 - 34 34 735 of via bnlverzekeringen@aon.nl www.bouwendnederlandverzekeringen.nl. Bouwend Nederland Verzekeringen wordt uitgevoerd door Aon.
REGIOKATERN NOORD | Maart 2021 | BNL | 27
REGIO
NOORD
COLUMN ZOEK DE SAMENWERKING
BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-NOORD
Maart 09
Bestuur afdeling Friesland
09
Rondetafelsessie Bouw Midden en Bouw Middelgroot Friesland
11
Rondetafelsessie Infra Klein en Infra Midden Friesland
11
Bestuur JBN
Sinds 2020 maak ik deel uit van het regiobestuur. Het verga-
16+30
Training Praktisch Personeelsbeleid
23
Bijeenkomst Platform Infra i.s.m. Stadswerk en NL Ingenieurs
deren is ondanks corona doorgegaan. Teams en Zoom waren
23
Rondetafelsessie Bouw Klein Friesland
24
InnovatieAtelier
24
Initiatiefcommissie
31
Bestuur afdeling Groningen
April
een mooie ondersteuning. Daarmee ontstond tijd om op het thuisfront te zijn en na te denken over de toekomst. De vraag is wat de economische schade en stagnatie is en wat deze crisis bij bouw- en infrabedrijven losmaakt. We doen er goed aan te kijken waar we als vereniging onze denkkracht kunnen bundelen.
06
Contactgroep Personeel en Financiën
07
Netbeheerdersoverleg
08
Bestuur afdeling Drenthe
08
ALV afdeling Drenthe
13
Overleg met Rijkswaterstaat
13
Training Praktisch Personeelsbeleid
zal lange termijn denken, totaaloverzicht ontwikkelen, gelijktijdig
14
Regiobestuur
opstarten en uitvoeren ‘key’ zijn. Het zijn integrale processen.
15
Themabijeenkomst JBN
16
Algemene ledenvergadering afdeling Friesland
21
Algemene ledenvergadering afdeling Groningen
29
Bestuur JBN
De energietransitie en klimaatadaptatie zijn complexe uitdagingen waarvoor bij lange na nog geen kant-en-klare eindoplossingen zijn. Een kwestie van samen onderzoeken en ontdekken. Meer dan ooit
Maatschappelijke vraagstukken die je onmogelijk alleen kunt oplossen. Hoe kunnen we dat het beste samen aanvliegen? Met samen bedoel ik dat we ook onze opdrachtgevers en omgeving erbij betrekken. De aanpak vergt een andere mindset en andere verdien-
Mei 11
Bestuur afdeling Friesland
modellen dan waar mijn generatie mee is opgegroeid. We hebben
11
Commissie Platform Infra Noord
de jeugd hard nodig om deze transitie op gang te brengen.
11
Contactbijeenkomst Platform Infra Noord
18
InnovatieAtelier
Ook het thema waterstof kreeg afgelopen jaar opvallend veel belangstelling. Zeker is dat het noorden veel (aanjaag)subsidiegelden gaat ontvangen. Er liggen enorme kansen om een kennisge-
Juni
bied te worden met betrekking tot emissievrije waterstofproductie
02
Bestuur afdeling Groningen
04
Excursie Initiatiefcommissie
en -toepassing. Mijn gedachte is dat we in deze complexe vraag-
10+ 11
Excursie afdeling Drenthe
stukken integraal moeten samenwerken. Ik ben benieuwd hoe onze
11
Bouwrally afdeling Friesland
15
Middagexcursie JBN
branche de noodzaak ziet om samen te werken en om versneld
19
Dag van de Bouw
25
Commissie Platform Infra Noord
29
Regiobestuur
30
Netwerkbijeenkomst afdeling Groningen
Bijeenkomsten vinden doorgang indien mogelijk en volgens de RIVM-richtlijnen
emissieloos én klimaatadaptief te kunnen bouwen. Vanuit mijn rol zal ik, samen met andere bestuurders, op kennisdeling en samenwerking blijven sturen. Klaas Graveland Regiovoorzitter regio Noord
28 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Willemijn Visscher
REGIOKATERN NOORD
REGIODAG NOORD ‘HET BOUWBREIN’ EEN GROOT SUCCES Op dinsdag 24 november heeft de online regiodag met als thema ‘Het Bouwbrein’ plaatsgevonden. Door gebruik te maken van het platform ‘Let’s Get Digital’ kon men interactief deelnemen. De leden werden in de lobby welkom geheten
Balance in de bouw legde Charlotte op begrijpelijke
lieten zien wat we al weten over het effectief
door gastheer en gastvrouw Sander en Willemijn.
wijze uit hoe een disbalans tussen ons rationele
sturen van menselijk gedrag en hoe je dit concreet
Passend bij ‘Het Bouwbrein’ als thema werden
en onderbewuste brein ontstaat en hoe we deze
toe kan passen in jouw eigen werk. Thema’s zoals
de leden meteen aan het werk gezet met een
kunnen herstellen.
digitalisering en veiligheid kunnen voor de nodige
anagram. John Ottens had als eerste het anagram
weerstand zorgen bij werknemers. De belang-
opgelost en won daarmee een iPad. Ook werden
Vervolgens werd er afscheid genomen van regio-
rijkste en meest effectieve technieken voor het
leden tussendoor vermaakt met feitjes over de
voorzitter Jaring Feenstra. Regiomanager Sander
aanzetten van motivatie en het tegengaan van
werking van het brein. Vanuit de lobby werden
Wubbolts sprak Jaring toe en benadrukte dat zijn
weerstand werden besproken.
de deelnemers doorverwezen naar het openings-
voorzitterschap verder ging dan alleen zijn werk-
woord van algemeen directeur Fries Heinis.
zaamheden als regiovoorzitter. Zijn betrokkenheid
We kijken terug op een geslaagde regiodag en
bij de sector en tomeloze inzet zullen ons zeker
hopen, wanneer mogelijk, alle leden in 2021 weer
De bouw is een sector die wordt gedomineerd
bijblijven. Ook Maxime Verhagen richtte een dank-
fysiek te mogen begroeten!
door technologie en deadlines. Maar hoe goed
woord aan Jaring en het programmaonderdeel
zijn onze hersenen daar eigenlijk op berekend?
werd afgesloten met enkele afscheidswoorden
In de lezing Brain Balance in de bouw besprak
van Jaring zelf. Na een pauze kregen de leden de
Charlotte Labee de disbalans in onze hersenen die
mogelijkheid om te netwerken via een netwerkcar-
ten grondslag ligt aan de toenemende werkdruk
rousel. ‘Met alleen naar je beeldscherm kijken, ben
en burn-outpercentages in de bouw. Charlotte is
je er niet’, vinden wij van team regio Noord. ‘Tijdens
expert op het gebied van neurowetenschappen
een evenement wil je ook netwerken!’. De leden
en voedingsleer en geniet bekendheid als auteur,
werden om de drie minuten gekoppeld aan een
ondernemer en spreker. Als ervaringsdeskundige
nieuwe gesprekspartner, waardoor het toch moge-
op het gebied van burn-out en stressgerelateerde
lijk was om met enkele leden kort bij te praten.
gezondheidsproblemen heeft ze het unieke Golden
Afsluitend gaven prof. dr. Rick van Baaren en drs.
Contactpersoon
Growth-model ontwikkeld om beter in balans te
Gert Slob een workshop over gedragsverandering.
Sander Wubbolts
raken en de hoge eisen in sectoren, zoals de bouw,
In deze interactieve workshop namen de heren
het hoofd te kunnen bieden. In haar lezing Brain
je mee in de wereld van gedragsverandering. Ze
Manager Regio Noord s.wubbolts@bouwendnederland.nl
Tekst | Eline Kemps
REGIOKATERN NOORD | Maart 2021 | BNL | 29
Foto | Erwin Slopsema
WAT HEB JE VANDAAG OP SCHOOL GEDAAN?
BASISSCHOOLLEERLINGEN KRIJGEN EEN GASTLES IN DE BOUW VAN AANNEMERSBEDRIJF SLOPSEMA Inspirerende gastlessen verzorgen waar
Een goed begin is het halve werk
praktische gastlessen die Quadraten organiseert,
praktisch ingestelde basisschoolleerlingen
Voor Slopsema was het verzorgen van een gastles
werpen hun vruchten af. Leerkrachten zien het
uit kunnen blinken. Het is even andere
voor deze leeftijdscategorie een primeur. Een
zelfvertrouwen bij de leerlingen groeien. “Het zou
koek dan het verbouwen, onderhouden en
goede voorbereiding was dus van belang. “Het
mooi zijn als meer bedrijven geïnspireerd raken
renoveren van scholen en verzorgingste
moest verder gaan dan een rondleiding door het
om mee te doen”, aldus Slopsema. “De leerlingen
huizen, maar aannemersbedrijf Slopsema
bedrijf of een presentatie van onze werkzaam-
vonden het hartstikke leuk, én natuurlijk hoop
uit het Groningse Leek pakt het met beide
heden. Het doel was om de leerlingen zelf te
ik dat de interesse voor het vak een beetje is
handen aan. Toen onderwijsstichting
laten ervaren hoe het is om met bouwmaterialen
gewekt.”
Quadraten bij ze aanklopte met het verzoek
te werken.” Er werd samen met betrokkenen
om een praktische uitdaging op de bouwvloer
van Bouwend Nederland nagedacht over een
te bieden, hoefde het bedrijf niet lang na te
passende opdracht. Slopsema: “Het moest iets zijn
denken. Zes leerlingen mochten een ochtend
wat leuk was én waarbij de leerlingen iets konden
op het bedrijf aan de slag. Van meten tot
creëren om mee te nemen naar huis. Het werd een
zagen. Van boren tot schroeven. Resul
kerstboom gemaakt uit plankjes.”
taat: een houten kerstboom om thuis een ereplaats te geven tijdens de feestdagen.
Een resultaat om trots op te zijn Om 9 uur ’s ochtends stonden de zes leerlingen
Hoofd en handen
op de stoep. Via een genummerde (bouw)tekening
Onderwijsstichting Quadraten is één van de
konden ze onder begeleiding van Slopsema, zijn
klanten waarvoor het aannemersbedrijf onder-
vrouw en twee leerkrachten aan de slag. “Meten,
houd verzorgt. Hoewel de verzoeken normaliter
optellen, boren en zagen. Van handzaag tot
bouwtechnisch van aard zijn, was deze niet
automatische afkortzaag. Oorbeschermers en
minder welkom. Het initiatief van Quadraten komt
veiligheidsbril op. Daar gingen ze. Toen het om
voort uit het ideaal om wekelijks ruimte te geven
10 uur tijd was voor pauze, was dat eigenlijk niet
aan de praktische kwaliteiten van leerlingen. Op
nodig. Hoewel de ranja en koekjes klaar stonden,
die manier komen niet enkel de leerlingen die de
werkten de leerlingen na twee minuten al verder
lesstof snel beheersen tot hun recht, maar komt er
aan hun project.” Een vervolgbezoek kon vanwege
ook ruimte voor de uitblinkers in handvaardigheid.
de huidige coronamaatregelen niet doorgaan,
De leerlingen met groene vingers of de aanpakkers
maar Slopsema heeft het materiaal om de kerst-
met ruimtelijk inzicht die graag met hun handen
boom af te maken bij de leerlingen thuisgebracht.
Contactpersoon
werken. “Een geweldig initiatief om een steentje
Nog diezelfde avond kwamen de eerste foto’s
Kees Vianen
aan bij te dragen”, aldus Erwin Slopsema, eigenaar
binnen van de duurzame kerstboom in huis.
van het aannemersbedrijf.
En de kerstboom is niet de enige uitkomst. De
Adviseur Onderwijs en Duurzaamheid k.vianen@bouwendnederland.nl
30 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Kees de Vries
REGIOKATERN NOORD
Foto | René van den Burg, Alwin Koops
BEWUST BOUWEN IS EFFICIËNT BOUWEN
De bouw moet een goede buur zijn. Dit jaar worden dan ook meer
dan 400 bouwprojecten door de 25 auditeurs van Bewuste Bouwers langs de lat gehouden van veiligheid, omgeving, milieu, vakmensen en (bouwplaats)verzorging. Directeur Anneke Witte ziet de aanvragen groeien. Algemeen directeur Bertil Poelman van VolkerWessels Noord zegt: “Een goede naam hebben in de omgeving waarin wij bouwen, is voor ons als regiobouwer heel belangrijk.” In de periode dat de scholen sloten vanwege de coronamaatregelen, piekte
Rijkswaterstaat zijn aangesloten. Zij hanteren een ‘beste buur’-gedragscode
op de website verbeterdebouw.nl het aantal meldingen over geluidsoverlast.
met aandacht voor omgevingsmanagement, maatschappelijk verantwoord
Niets ernstigs, maar toch een signaal. “Daar hebben we met succes direct
ondernemen, veiligheid en duurzaamheid. De bedrijfsdeelnemers laten al
naar de leden toe melding van gemaakt”, zegt directeur Anneke Witte van
hun bouwprojecten op die onderdelen auditeren. Verbeteringen worden
Bewuste Bouwers. “In Schotland heeft de politiek de infraprojecten vorig jaar
doorgesproken. Best presterende bouwprojecten publicitair voor het voetlicht
tijdens de lockdown stilgelegd om overlast voor naburige thuiswerkers te
gebracht. Directeur Anneke Witte zegt: “Iedere aannemer kan een bouwplaats
beperken. Je moet er als aannemer niet aan denken dat dat je overkomt.”
aanmelden. Opdrachtgevers kunnen hier in de aanbesteding bij de aannemer om verzoeken.” Meer dan 400 projecten worden jaarlijks door de 25 auditeurs
Begrip
van Bewuste Bouwers bezocht. “Opdrachtgever en bouwer hebben de zeker-
Een beter imago begint op de bouwplaats, zo vindt ook
heid dat er aandacht zal zijn voor het raakvlak van bouw en omgeving. Omdat
algemeen directeur Bertil Poelman van ‘bewuste bouwer’
ze het visitekaartje van de sector zijn, vragen steeds meer opdrachtgevers
VolkerWessels Noord (Rottinghuis’ Aannemingsbedrijf
specifiek om een bewuste bouwer.”
bv Groningen, Koenen Bouw Emmen en Reitsma Bouw Drachten). “Als regionale aannemer bouw je vaak in de
Goede buur
bewoonde omgeving die je werk als storend zou kunnen
Rottinghuis bouwt momenteel in de Groningse Oosterparkwijk voor Nijestee
ervaren. Wederzijdse ergernis en frictie is te voorkomen
een appartementencomplex met vijftig appartementen én een kindcentrum
als je oog voor elkaar houdt. Laat zien wat je doet.
voor Openbaar Onderwijs Groningen (IKC Borgman Oosterpark). Directeur
Wees een goede buur. Je eigen werkplezier
Poelman zegt: “Door rekening met de omgeving te houden, kregen de
groeit en je kunt door het ontbreken van
bouwers vorig jaar in de hete zomer tot hun verrassing ijsjes aangeboden en
omgevingsproblemen efficiënter bouwen”.
rond de kerst oliebollen. Dat is iets waar we echt trots op zijn”, aldus Poelman.
Visitekaartje Bewuste Bouwers verenigt sinds 2009 een vaste kern van nu zo’n 220 bouwbe-
Meer informatie:
drijven, waaronder VolkerWessels, Strukton, BAM
bewustebouwers.nl
en Ballast Nedam. Maar ook Rijksvastgoedbedrijf en
verbeterdebouw.nl
REGIOKATERN OOST | Maart 2021 | BNL | 27
REGIO
OOST
COLUMN DOOR SAMENWERKEN KUNNEN WE DE UITDAGINGEN BINNEN DE MARKT AAN
BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-OOST
Maart 9
(Cotad) bijeenkomst
11 Thema Aanbesteden & Contracteren: Tweede Kamerverkiezingen (IPO)
Enige tijd geleden volgde ik Jan Wienk op als ad interim-voor-
15
Ledenvergadering afdeling Lingestreek
zitter van Infraplatform Oost. Onlangs is in goed overleg besloten
16
Jaarvergadering afdeling Stedendriehoek/Salland
dat ik voorzitter blijf. Dit doe ik naast mijn functie als rayonma-
24
Ledenvergadering afdeling Zuid Oost Gelderland
nager bij familiebedrijf Roelofs. We noemen onszelf de ontwer-
24
Dag van de Veiligheid/ Bewust Veilig-dag
pende aannemer. Wegenbouw, ingenieurswerk, planontwikke-
30
WKB Training afdeling Regio Twente
ling en zandwinning zijn onze belangrijkste pijlers. Innoveren is altijd ons streven.
April 06 Ledenvergadering met vier afdelingen Afdeling Flevoland/
Binnen de branche vinden veranderingen plaats waar we allemaal
Zwolle-Genemuiden
mee te maken hebben. Met betrekking tot thema’s als circulariteit,
12
Jaarvergadering afdeling Zuid West Veluwe
duurzaamheid, klimaat en energie. Uitdagingen die je alleen kunt
15
Ervaringen delen BENG/ BENG training afdeling Regio Twente
aangaan door elkaar te versterken. En door nauwe samenwer-
15
Regiobestuursvergadering
kingen te bewerkstelligen tussen opdrachtgever en opdrachtnemer.
15
Voorzittersoverleg regio Oost
Zorgen dat je als bedrijf dichter bij klanten zoals Rijkswaterstaat,
20 Thema Contracteren en Aanbesteden: RCC Rapid Circular Contracting in Oost-Nederland IPO
provincies, gemeenten en waterschappen staat. Als we het hebben over contractvormen is dit van belang.
22 Klankbord evenement: Imago bouw verbeteren (instroom) afdeling Regio Twente
De markt is zeer concurrerend. Aanbesteding op basis van RAW leidt er vaak toe dat gekozen wordt voor de laagste prijs. Het is
Mei
belangrijk dat er meer ruimte komt voor contractvormen waarbij
17
Ledenvergadering afdeling Achterhoek
het draait om kwaliteit. Om de genoemde thema’s, maar ook om
21
Cao training (Academy)
speerpunten als human capital, veiligheid en selectie. De meeste Bouwteam-contracten worden gegund op basis van 100% kwaliteit
Juni
mét plafondbedrag. Daar moeten we meer naartoe. Om dit te
07 Gezamenlijk overleg afdeling Veenendaal/ afdeling Zuid
bereiken, moeten we de opdrachtgever meenemen in het verhaal.
West Veluwe
En ons ook verplaatsen in de opdrachtgever, om vervolgens mee te
11
HR (CPV) bijeenkomst, strategisch
denken in mogelijkheden.
15
Ledenvergadering afdeling Flevoland
17
Klankbordevenement: Markt& Overheid afdeling Regio Twente
We zijn al goed op weg. Er vinden marktdagen plaats op provin-
23
Ledenbijeenkomst/ excursie afdeling Stedendriehoek/ Salland
ciaal niveau. En we hebben regelmatig bestuurlijke overleggen, met
24
Ledenvergadering afdeling Zuid Oost Gelderland
vertegenwoordiging vanuit IPO, plus een gedeputeerde, bestuurders
24
Regiobestuursvergadering
bij gemeenten en ambtenaren. Maar er valt nog veel te winnen. Als
28
Ledenvergadering afdeling Lingestreek
voorzitter draag ik graag mijn steen bij aan het bereiken van dit doel.
Bijeenkomsten vinden doorgang indien mogelijk en volgens de
Peter Gelink
RIVM-richtlijnen
Voorzitter IPO
28 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Marije Rispens
REGIOKATERN OOST
DE VERNIEUWING EN VERBOUWING
“JE WERKT NIET DAGELIJKS Paleis Het Loo diende eeuwenlang als zomerresidentie
gewerkt aan het revitaliseren van de rijksmonumentale Prins
van Nederlandse vorsten en is tegenwoordig
Hendrik Garage. Wij zijn verheugd dat wij ook gevraagd zijn als
een populair museum. Sinds 2018 wordt het
bouwteampartner voor de transformatie van de westvleugel.”
paleis gerenoveerd. KAAN Architecten maakte het ontwerp voor de renovatie en diverse
Honderdduizenden mensen
hoofdaannemers zijn actief op de verschillende
Ook Bouwbedrijf Van Laar uit Wapenveld is ambassadeur
percelen. BAM Bouw en Techniek is hoofdaannemer
van Paleis Het Loo en gecertificeerd voor de restauratie van
van de ondergrondse uitbreiding, Aannemingsbedrijf
monumentale panden. Het bouwbedrijf werkt al meer dan
Draisma van de westvleugel, Koninklijke
dertig jaar voor het paleis en de gebouwen daaromheen. Bij
Woudenberg hoofdaannemer in het Corps de Logies
deze renovatie werden ze eerst betrokken door het paleis
(en eerder van de sanering en restauratie van
zelf, later werden ze één van de partners van BAM. “Het is
het interieur) en op beide percelen is Heijmans
een complexe klus. Je hebt met veel partijen te maken en
verantwoordelijk voor de installaties. Een
ondertussen kom je bij zo’n oud gebouw altijd verrassingen
bijzonder project, vinden restauratie-experts
tegen”, zegt directeur Jan-Pieter van Laar. “Dat is niet voor
Robert van de Pol van Draisma en Jan-Pieter
iedere vakman weggelegd, maar onze medewerkers hebben
van Laar van Bouwbedrijf Van Laar.
jarenlange ervaring met monumenten van historische waarde. Het blijft dan ook speciaal om aan Paleis Het Loo te werken.
Draisma is al enige jaren betrokken bij de
Er zullen straks jaarlijks honderdduizenden mensen het
grootschalige renovatie als ambassadeur
paleis bezoeken.”
van Paleis Het Loo. “Omdat Paleis Het Loo nagenoeg in onze achtertuin ligt en wij het
Inbraakwerende muren
enige erkende ERB-restauratiebedrijf in
Van Laar begon in 2018 met het demontagewerk, maar was
Apeldoorn zijn, gaat hier onze speciale
jaren geleden al betrokken bij onderzoeken en voorbereidende
aandacht naar uit”, zegt unitleider
werkzaamheden. “Daarvoor moesten veel monumentale
restauratie Robert van de Pol. Draisma
onderdelen van het paleis verwijderd, genummerd en ingepakt
werkte eerst aan de Prins Hendrik
worden, om ze te behouden en later terug te kunnen plaatsen.
Garage, een van de horecagelegenheden
Denk aan lambrisering, kasten, vloeronderdelen, ornamenten in
van het paleis, en is nu bezig in de
plafonds, schouwen en deuren”, zegt Van Laar. Daarnaast bouwt
westvleugel. “Eerder hebben we
het bedrijf ruimtes die te maken hebben met beveiliging, zoals
REGIOKATERN OOST | Maart 2021 | BNL | 29
Foto | Paleis het Loo, René van den Burg
G VAN PALEIS HET LOO:
S AAN EEN PALEIS” de meldkamer. “We realiseren ook apartere werkzaamheden,
Circulair
zoals inbraakwerende muurdammen in de oostvleugel. Dat
Eind 2020 begon Draisma met de 3D-scans om
is anders dan een gewoon muurtje metselen”, zegt Van Laar.
te beoordelen of alle bouwkundige elementen
“Daarnaast maakten we bouwkundige voorzieningen, zodat
van de restaurantvleugel goed op tekening
andere bedrijven verder kunnen met installaties en funderingen.
staan. Van vloerdiktes en plafondhoogtes tot
Soms gaat het ook om basale werkzaamheden, zoals het
onzichtbare constructies. “Wij zullen straks nieuwe
isoleren van het dak of het lijmwerk van kalkzandsteenmuren.
staalconstructies en alle bouwkundige voorzieningen
Niks is standaard en er worden hoge eisen gesteld om het goed
verzorgen, waarna we overgaan tot de afbouw.
en mooi te maken. Gelukkig krijg je daar als bouwer ook de
Uitdagend is ook dat we zoveel mogelijk circulair
kans voor.”
willen bouwen. Dan verwerken we straks een mooie oude traptrede van natuursteen weer
Gelaagdheid
ergens anders. Daarnaast heeft het paleis een
Dat herkent Van de Pol wel. “Het is maatwerk, je werkt
eigen depot waar ook niet monumentale
niet alle dagen aan een paleis. Maar onze vaklieden lopen
onderdelen, die nog wel een restwaarde
warm voor deze klus op zo’n uitdagende locatie. Er ligt zoals
hebben, worden opgeslagen. Deze leggen
gebruikelijk een uitgebreide bouwhistorische verkenning aan
we netjes vast en demonteren we. Zo
deze vernieuwing en verbouwing ten grondslag. In 1980 werd
proberen we samen afvalstromen te
het paleis voor het laatst grootschalig gerenoveerd, maar dat
beperken.”
is slechts één van de bouwfases sinds 1685. Zo zit er veel gelaagdheid in het pand”, legt Van de Pol uit. “We zijn het
Meer informatie:
huidige werk in een bouwteam aangegaan. Het leuke vind
paleishetloo.nl
ik dat we als aannemer eerdere ervaring in het voortraject kunnen delen. In een team van specialisten optimaliseren we het ontwerp tot UO (uitvoerings)stukken, onder meer met een 3D-scan. Je wilt het nieuwe ontwerp en alle nieuwe installaties inpassen, zonder dat dit de monumentale waarde schaadt. Ook bouwsporen hebben wij digitaal laten scannen en vastleggen.”
30 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Marije Rispens
REGIOKATERN OOST
Foto | John Voermans
In gesprek met
Hans Koopman
“ Je kunt een duurzame wijk maar één keer goed neerzetten” In de vorige BNL vroeg Henk van de Kolk aan Hans Koopman van
goed te recyclen zijn, zoals ons woningconcept dat uitgaat van houts-
Kelderman Bouw: “Wat is volgens jou de toekomst van circulair bouwen?”
keletbouw. Dat is qua circulariteit en theoretisch hergebruik een prima
Koopman is groot voorstander van bouwen op een duurzame manier,
optie. Daarnaast letten we op ecologische aspecten”, zegt Koopman.
maar kijkt kritisch naar het begrip circulair bouwen. “De kern van circulair
“Bij natuurinclusief bouwen zorg je er bij de opzet van wijken voor een
bouwen is onderdelen op zo’n manier te gebruiken, dat ze over twintig
balans tussen mens en natuur. Je houdt rekening met de biodiversiteit
jaar weer ergens anders opgebouwd kunnen worden. Hoe realistisch is het
en het versterken daarvan. Het neerzetten van een duurzame wijk kun je
dat die onderdelen dan weer voldoen aan de regelgeving en consumptie-
maar één keer goed doen.”
wensen van die tijd?” Momenteel werkt Kelderman Bouw in Veenendaal Oost aan een wijk Koopman merkt dat de begrippen circulair en recycling van bouwma-
met 75 woningen, veel aandacht voor buitenruimtes en mooie water-
terialen nogal eens door elkaar worden gehaald. “Daarnaast vliegen
partijen. Op de voormalige Simon Stevin Kazerne aan de rand van
begrippen als klimaatadaptief en natuurinclusief ons in de gesprekken
Ede realiseerde Kelderman Bouw honderd huizen en appartementen.
over circulair bouwen om de oren. Ik heb het gevoel dat de diepere
“Dat project ligt aan de rand van de heide. We hebben van ecologie en
gedachte achter het begrip circulair bouwen naar de achtergrond
klimaatadaptatie speerpunten gemaakt en dan zie je dat de overgang
verschoven is: hoe bouwen we echt duurzaam? Het is een utopie om
naar een Natura2000-gebied op een heel goede manier kan. Natuur en
met dezelfde grondstoffen ons productieproces te voeren. Tenminste,
woningbouw hand in hand”, aldus Koopman.
zolang de bevolking groeit. Want dan zullen er steeds meer huizen en meer materialen nodig zijn. Bovendien bouwen we woningen niet voor twintig jaar, maar voor veel langere tijd. Dan kun je beter kijken naar hoe je wijken bouwt die ook over vijftig jaar leefbaar zijn. Dan ben je echt
Koopman vreest dat het woningtekort de komende jaren oploopt.
duurzaam bezig.”
De harde plancapaciteit is tot 2024 goed op peil, maar daarna zakt die in. Voor de volgende BNL vraagt Hans Koopman daarom
Ecologische aspecten
aan Henk Leenhouts directeur van Bouwbedrijf Van Grootheest
Voor Kelderman Bouw, een familiebedrijf in Ede met bijna tachtig
in Ede: “Wat zou de overheid moeten doen om die plancapaci
medewerkers, is duurzaamheid belangrijk. Als ontwikkelende bouwer
teit op de middellange termijn in de versnelling te krijgen en
zoekt het bedrijf voortdurend de balans tussen de immense woning-
wat kunnen wij daar als bouw aan bijdragen?”
vraag, betaalbaarheid en natuurbehoud. “We gebruiken materialen die
REGIOKATERN RANDSTAD NOORD | Maart 2021 | BNL | 27
REGIO
RANDSTAD NOORD
COLUMN BLIK OP DE TOEKOMST
BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-RANDSTAD-NOORD
Maart 16
Bestuursvergadering afdeling Het Gooi
18
Activiteit infraplatform
24
Bestuursvergadering afdeling Veenendaal
25
Regiodag Randstad Noord
29
Bestuursvergadering afdeling Midden-Nederland
Een klein jaar na de laatste grote fysieke ledenbijeenkomst in het BouwLab in Haarlem was ik afgelopen week weer op dezelfde locatie present. Deze keer om onze eerste grote online-ledenbij-
April 06
Regiobestuursvergadering Regio Randstad Noord
eenkomst van de regio, de afdelingen, Jong Bouwend Nederland
13
Bestuursvergadering afdeling IJmond Kennemerland
en het Infraplatform, mede vorm te geven, samen met Joep
22
Jaarvergadering afdeling Veenendaal
Rats, directeur Beleid en Vereniging van Bouwend Nederland,
22
Jaarvergadering afdeling Midden-Nederland
en moderator Vincent Zijlstra van het regiokantoor. Het thema luidde: Nu Bouwen aan Morgen.
Mei 06
Ledenbijeenkomst afdeling Midden-Holland
Het blijft altijd afwachten hoeveel leden zich voor zo’n bijeenkomst
06
Ledenactiviteit afdeling IJmond Kennemerland
aanmelden en vooral hoeveel er daadwerkelijk zullen deelnemen.
11
Bestuursvergadering afdeling Het Gooi
Het enthousiasme was groot, het was een mooi online succes: er
18
Themabijeenkomst afdeling Amsterdam
waren zo’n 185 aanmeldingen en om en nabij 140 leden hebben
19
Bestuursvergadering afdeling Veenendaal
ingelogd. Na een toelichting op het programma en een korte histo-
20
Excursie infraplatform
rische schets van het ontstaan van Bouwend Nederland werden
27
Reguliere vergadering afdeling Veenendaal
de thema’s ‘Ruimtelijke spreiding van functies’, ‘Energietransitie en -infrastructuur’, ‘Toekomst van werk’ en ‘Waarde van bouwen’ door
Juni
Joep Rats toegelicht. Twee leden belden in met een vraag voor hem
07
Bestuursvergadering afdeling Veenendaal met ZWVeluwe
08
Algemene jaarvergadering afdeling Het Gooi
10
Ledenactiviteit afdeling IJmond Kennemerland
De organisatoren hadden ook gedacht aan een plezierig en
11-13
Studiereis Keulen afdeling Midden-Nederland
ontspannen onderdeel. Twee cabaretiers Joep van Deudekom en
15
RRN Regiobestuursvergadering
Rob Urgert zorgden voor een geslaagd intermezzo middels een
17
Q&A-sessie afdeling Midden-Holland
verrassende en flitsende quiz. Uit de enquête die de deelnemers
18
Bouwinspiratiedag afdeling Veenendaal
de volgende dag invulden, blijkt dat de belangenbehartiging op de
24
BBQ afdeling Amsterdam en Infraplatform
vier thema’s het belangrijkst wordt geacht, gevolgd door informa-
29
Bestuursvergadering afdeling Het Gooiz
tievoorziening. Ik beschouw het als een waardering voor het werk
en enkelen reageerden via de chat.
dat vanuit de regio is gedaan. Het komende jaar zullen we middels Bijeenkomsten vinden doorgang indien mogelijk en volgens de
verdiepende bijeenkomsten de leden voorbereiden op de uitda-
RIVM-richtlijnen
gingen van het komende decennium. Arjan Putter Regiovoorzitter Randstad Noord
28 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Hans Smit
REGIOKATERN RANDSTAD NOORD
Nieuwe ‘infra-wethouder’ Egbert de Vries:
“ Samenwerken met bouwbedrijven in de stad” Egbert de Vries, de nieuwe ‘infra-wethouder’ van Amsterdam, wil nauw samenwerken met bouwbedrijven. “Ik wil een relatie opbouwen waarin we van elkaar leren en zo vooruitkomen”, zegt de PvdA’er. Daarnaast wil De Vries ook investeringen naar voren halen om zo het onderhoud en herstel aan bruggen, kaden en wegen te versnellen.
De Vries is de opvolger van Sharon Dijksma die burgemeester in Utrecht werd.
verkeer meer verdragen. “We hebben een meerjarenplanning en financiering
Hij kent de bouw en vastgoedwereld goed. Hij was jarenlang directeur van
voor dit groot onderhoud gemaakt. Nu zijn we bezig kaden te inspecteren en
Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties. “Dat is zo’n beetje hetzelfde
prioriteiten vast te stellen, zodat we snel met onderhoud en herstel kunnen
als wat Bouwend Nederland voor haar leden doet”, grapt hij, daarmee ook
beginnen.”
doelend op zijn lobbywerk voor de federatie richting de regio Amsterdam en de rijksoverheid. Ook was De Vries, van huis uit biochemicus, algemeen
Bundelen
bestuurslid van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht. Dus niet een man die
De Vries zoekt hierbij nadrukkelijk samenwerking met bedrijven in de bouw
‘met zijn poten in het beton’ heeft gestaan, maar wel iemand die klappen van
en infra, maar hij legt de lat hoog. “De gemeente eist van zichzelf het beste
de zweep in weg- en waterbouw kent.
van het beste en verwacht dit ook van uitvoerders van bouwprojecten. Wij willen projecten zo bundelen dat lokale en kleinere aannemers ervan kunnen
Belangen
profiteren. Maar dan willen we écht samenwerken en bijvoorbeeld samen tot
Dat zal hem van pas komen, want als wethouder ‘verkeer en vervoer,
een bestek komen of afspraken maken over onderhoud.”
luchtkwaliteit en water’ krijgt hij te maken met grote infra-plannen om de hoofdverbindingen in de stad te verbeteren en zijn er ideeën om de Noord-
Versneld
Zuid metro uit te breiden. Langlopende projecten die in Amsterdam altijd voor
“In coronatijd is het lastig om de vaart erin te krijgen, maar wat ik als
de nodige discussie en ophef zorgen. De wethouder is er niet bang voor: “Als
wethouder wel kan doen is het naar voren trekken van de reserveringen voor
je zo’n 20 jaar vooruit probeert te denken, gaat het niet altijd zoals je wilt,
stadsbehoud. Zo kan er nu en straks versneld werk in uitvoering worden
maar bij mij staat het maatschappelijk belang altijd voorop. De belangen van
genomen. De schoorsteen moet tenslotte ook blijven roken.”
onze burgers én het vinden van duurzame oplossingen zijn leidend.” Herstel
Contactpersoon
Bij zulke grote projecten zal De Vries samenwerken met grote bouwconsortia.
Jan Overtoom
Binnen de stad ligt echter ook nog eens zo’n 200 kilometer aan verdachte kademuren en bruggen. Kades die spontaan instorten of bruggen die geen
Manager Regio Randstad Noord j.overtoom@bouwendnederland.nl
Tekst | Hans Smit
REGIOKATERN RANDSTAD NOORD | Maart 2021 | BNL | 29
Foto | René van den Burg
WET KWALITEITSBORGING BIEDT OOK KANSEN NU OEFENEN VOOR AANSTAANDE WKB
Aannemers in bouw en infra moeten nu beginnen met het invoeren van kwaliteitsborgingssystemen. De nieuwe Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) vereist vanaf volgend jaar een dergelijk systeem. Aannemers kunnen via pilots leren de kwaliteitsborging in te regelen. Het politieke doel van de Wkb is de positie van opdrachtgevers (en eindgebruikers) te versterken. Het praktisch nut voor bouwbedrijven is dat zij hun faalkosten effectief kunnen verlagen door gecontroleerde kwaliteitsborging te gebruiken. Door de nieuwe wetgeving zullen echter de bouwkosten stijgen en zal de aansprakelijkheid van de aannemer groter worden.
“ ALLE REDEN OM HET SYSTEEM onafhankelijke kwaliteitsborger door de Wkb als één bouwketen samen. VAN DEZE WET SNEL EN GOED Elke inkoop en elke handeling moeten door de aannemer in dossiers worden geregistreerd. De kwaliteitsborger controleert per bouwfase en ONDER DE KNIE TE KRIJGEN.” draagt verbeteringen op. Zo moet een zero defect bouwwerk ontstaan. Zero defect
Vanaf 2022 werken opdrachtgever, ontwerper, (onder)aannemers en
Onder de knie
Dupe
Joost Swaan, adviseur Markt en Overheid van Bouwend Nederland
Zaanstad heeft een duidelijk doel voor ogen met haar actieve houding:
Regio Randstad Noord, wil graag dat aannemers positief naar de Wkb
“We willen dat onze burgers straks die kwaliteit kunnen verwachten die
kijken, maar sluit zijn ogen niet voor de nadelen. “Met ingang van 2022
de wet voor ogen heeft. Ook de rol van de gemeente verandert door de
verschuift de bewijslast van verborgen gebreken. De aannemer moet
wet. We willen klaar zijn voor de toekomst.”
dus kunnen bewijzen dat hij geen fouten heeft gemaakt. Alle reden dus om de wet snel en goed onder de knie te krijgen.” Oefenen
Kinderziekten
Swaan: “Er worden dit jaar overal in het land proefprojecten aangeboden
In Zaanstad draaien al twee pilots en die leveren enige inzichten op: “We
om te oefenen met de wet. Er zijn ook subsidies om de extra kosten van
merken in de praktijk dat elke kwaliteitsborger toch zijn of haar eigen
de kwaliteitsborger te dekken. Nu is kans om te leren hoe de kwaliteits-
aanpak heeft waardoor er soms kleine verschillen ontstaan. Dat is niet
borger denkt, hoe je nauw samenwerkt en hoe je alle dossiers opbouwt.
erg, maar het is wél goed om te weten. Wij leren als gemeentelijke orga-
Als je nu oefent, sta je volgend jaar sterker als de wet ingaat.”
nisatie hoe we beter informatie beschikbaar moeten stellen. Alle partijen waarderen het reguliere overleg dat bij het kwaliteitssysteem behoort. Zo halen we samen de kinderziekten uit de wet.”
Zaanstad proeftuin Wkb
Meer informatie: bouwendnederland.nl/kwaliteit
Projectleider voor de implementatie van de Wkb van de gemeente Zaanstad, Mieke ten Bosch, merkt dat vooral kleine aannemers in
Contactpersoon
de bouw en infra de Wkb-boot dreigen te missen. “Ik zie wel steeds
Joost Swaan
meer belangstelling, maar het leeft nog niet echt.”
Adviseur Markt en Overheid j.swaan@bouwendnederland.nl
30 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Petrick de Koning
REGIOKATERN RANDSTAD NOORD
Foto | Jan Buteijn
BOUWACADEMIE AMSTERDAM:
SAMEN DE SCHOUDERS ONDER OPLEIDEN
Het is geen geheim dat de bouw een tekort heeft aan goed opgeleide medewerkers. De instroom blijft achter bij de grote hoeveelheid werk die er ligt. Met de oprichting van de BouwAcademie Amsterdam gaan Bouwmensen Amsterdam, Bouwend Nederland, afdeling Amsterdam, ROC van Amsterdam en de gemeente deze uitdaging samen aan. De samenwerkingsovereenkomst is 12 februari ondertekend. René Cossé, directeur van opleidingsbedrijf Bouw-
gemeente, onderwijs en bedrijfsleven voor-
Ambassadeurs opleiden
mensen, leidt als sinds 1990 mensen in de bouw
delen. Cossé: “De bouw staat te springen om
Om de impact zo groot mogelijk te maken, zoekt
op. “Ik wil jongeren perspectief bieden met een
goede mensen en de gemeente heeft enorme
de BouwAcademie samenwerking met alle
goede praktijkopleiding. Hiervoor moet de afstand
opgaven. Denk bijvoorbeeld aan het onderhoud
bouwgerelateerde branches. Bijvoorbeeld met
tussen leren en werken, en dus tussen school en
en vernieuwen van bruggen en kademuren in
woningcorporaties, architecten of hotelketens
bouwbedrijven, zo klein mogelijk zijn. Daarom
de stad. Dat zijn ideale projecten voor leer- en
met een technische dienst. Aan de andere kant
zitten we bijvoorbeeld samen met het ROC in één
werktrajecten die kunnen helpen om opleidingen
geldt dat ook voor onderwijsorganisaties. Cossé:
gebouw. Dat maakt samenwerking en communi-
en de vraag van bouwbedrijven nog beter aan te
“We willen ook dat hbo’s aanhaken, zodat we
catie veel makkelijker.”
laten sluiten.”
alle niveaus kunnen helpen. Ik vind het mooi als iemand instroomt op ROC-niveau en uiteindelijk
Meer instroom
Innovatie en duurzaamheid
de aannemersopleiding afrondt. Dan leiden we
Ondanks alle inspanningen merkte Cossé toch dat
Een ander bouwproject dat meteen kan starten,
ambassadeurs in de bouwbedrijven op.”
de instroom achterbleef. “We hadden plaats voor
is de renovatie van de locatie van BouwAcademie
100 nieuwe mensen per jaar. In de praktijk bleven
in Diemen. Het pand van Bouwmensen is na 20
Cossé verlaat Bouwmensen binnenkort met een
we vaak bij de helft steken. Er was duidelijk meer
jaar intensief gebruik wel toe aan een update. Dit
tevreden gevoel. “Ik heb me lang een soort Don
nodig om de instroom in de brede technieksector
is een ideale project om leerlingen moderne vaar-
Quichot gevoeld, maar nu lijkt alles toch samen te
te vergroten. Met de oprichting van de BouwAca-
digheden bij te brengen en kennis te laten maken
vallen. Alle betrokkenen zien het belang van goede
demie zetten we die stap in Amsterdam samen
met innovatieve en duurzame bouwtechnieken,
praktijkopleidingen en belangrijker, iedereen zet de
met alle betrokkenen in de bouwsector.”
die ze vervolgens bij de bouwbedrijven kunnen
schouders eronder!”
toepassen. Op die manier leveren we niet alleen Leer- en werktrajecten
vakmensen af, maar geven we ook innovatie
Contactpersoon
BouwAcademie Amsterdam is een publiek-pri-
sectorbreed een impuls.”
Vincent Zijlstra
vate samenwerking voor de bouwtechniek en infra. Deze samenwerking biedt alle betrokkenen,
Adviseur Onderwijs en Ardbeidsmarkt v.zijlstra@bouwendnederland.nl
REGIOKATERN RANDSTAD ZUID | Maart 2021 | BNL | 27
REGIO
RANDSTAD ZUID
COLUMN “NET EVEN ANDERS”
BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-RANDSTAD-ZUID
Maart 09
Informatiebijeenkomst ‘Van Bank naar Bouw’
10
Bestuursvergadering Bouwende Rijnmond
22
Bestuursvergadering Regio Randstad Zuid
We hebben het er vaak over. En aannemers, opdrachtgevers en
24
Basistraining P&O (dag 1 Zoetermeer)
co-makers zeggen dat ze het zijn: open, eerlijk en transparant.
31
Wegwijs in de cao bouw & infra (Dordrecht)
Maar in realiteit houdt iedereen toch die kaarten uit eigenbelang soms liever voor zijn neus. Het gevolg is dat ambitieuze samen-
April
werkingen regelmatig op niets uitdraaien. In plaats daarvan
07
Basistraining P&O (dag 2 Zoetermeer)
vallen we terug op onze vertrouwde werkwijze gaan weer aan de
08
Bestuur + ALV afdeling Drechtwaard
slag met bestek en tekeningen voor de laagst mogelijke prijs.
08
‘Broodje Infra’ (bijpraatsessie Infraplatform over ontwikkelingen /
Actieplan Infra)
Als mede-eigenaar van Meerbouw Rotterdam BV probeer ik altijd
13
Cultuur & Leiderschap (onderdeel Duurzame Inzetbaarheid)
‘net even anders’ te denken. Wij werken met zelfsturende teams
21
Basistraining P&O (dag 3 Zoetermeer)
en naast de meer traditionele projecten resulteert dat in innova-
22
Vragenuurtje RRZ
tieve producten waar we trots op mogen zijn. Zo hebben we twee scholen in de regio schaalbaar gasloos en energieneutraal gemaakt.
Mei
Als kartrekker hebben we meegewerkt aan een concept om een
10
Bestuursvergadering Regio Randstad Zuid
woning op een betaalbare manier van het gas te halen, wat we
12
Bestuursvergadering Bouwend Rijnmond
komende tijd daadwerkelijk in de markt zullen zetten.
12
basistraining P&O (dag 4 Zoetermeer)
17
Bestuursvergadering Duin & Rijnstreek
Ik ben mij bewust van de flinke verschillen tussen de lidbedrijven,
25
Bestuursvergadering Midden Zuid Holland
maar ik hoop toch dat met Bouwend Nederland als gemene deler we als bedrijven samen waarde toe kunnen voegen. Door samen te
Juni
werken, te sparren en kennis te delen over onderwerpen als onder-
03
Vragenuurtje RRZ
wijs, ondernemerschap, innovatie, duurzaamheid, ketensamenwer-
15
Bestuursvergadering Regio Randstad Zuid
king en de aanbestedingsmarkt kunnen we elkaar inspireren om
24
Bestuursvergadering Afdeling Drechtwaard
het ook ‘net even anders’ te doen.
30
Bestuursvergadering Bouwen Rijnmond Als bestuurslid van afdeling Rijnmond wil ik daarom een bijdrage
Bijeenkomsten vinden doorgang indien mogelijk en volgens de
leveren aan een uitgebreidere en betere samenwerking en kennis-
RIVM-richtlijnen
deling tussen lidbedrijven, en meer integratie met bouwgerelateerde partijen. Immers: alleen ga je misschien sneller, maar samen kom je verder! Jan Anker Directeur Meerbouw Rotterdam BV Bestuurslid Bouwend Nederland afdeling Bouwend Rijnmond
28 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Martine van der Linden
REGIOKATERN RANDSTAD ZUID
Foto | René van den Burg
NIEUWE REGIOBESTUURDERS ZETTEN IN OP VERBINDING Yvonne van der Hulst en Zwiep Vermeulen zijn onlangs aangetreden als nieuwe regiobestuurders van Regio Randstad Zuid. Ze hebben elk hun drijfveren: van sterkere verbindingen realiseren tot kennis delen. Yvonne van der Hulst is directeur-eigenaar van
En zaken aanstippen die voor onze leden belang-
Schakelfunctie
Van der Hulst Bouwbedrijf in Lisse. “We zijn
rijk zijn. Het is een lastige tijd, voor de bouw maar
Zwiep staat samen met zijn broer Albert en zus
een ontwikkelende bouwer. De grond die wij
ook zeker voor de infra. Het is belangrijk dat het
Elizabeth aan het roer van de Vermeulen Groep
aankopen, ontwikkelen we zelf en verkopen we
regiobestuur en Bouwend Nederland elkaar voor-
in Hazerswoude. Een 47 jaar oud familiebedrijf
ook zelf. Onze doelgroep is de eindgebruiker. Daar
zien van punten die de aandacht verdienen van de
met anno 2021 ruim 210 FTE’s, gespecialiseerd
moet het huis voor kloppen.”
overheid. Dat we met elkaar optrekken richting die
in dienstverlening op het gebied van openbare
overheid.”
ruimte. Rijkswaterstaat, provincies, gemeenten
Kennis delen
en industrie zijn de voornaamste klanten. Het
Het middelgrote mkb-bedrijf heeft veel geïnves-
Ook Zwiep Vermeulen vindt verbinding een
netwerk van de Vermeulens is omvangrijk. “Daar
teerd in, en daarmee kennis van automatisering,
belangrijk speerpunt. Verbinding tussen opdracht-
kunnen leden van regio Randstad Zuid op een
digitalisering, duurzaamheid en werken vanuit
gevers en -nemers, maar ook tussen leden. “Je ziet
goede manier gebruik van maken.”
het BIM-model. Vaste partners zijn waardevol
steeds meer bedrijven samenwerken en kennis
Hij vervult graag een schakelfunctie. “We doen
voor Van der Hulst. Frequent samenwerken met
delen. Ik zit als regiobestuurder objectief in de
als bedrijf veel werkzaamheden binnen de infra
dezelfde partijen leidt volgens haar tot efficiënt
wedstrijd: ik vertegenwoordig niet zozeer mijn
en hebben regelmatig contact met gemeenten.
werken en kennisdeling. Dit laatste leidt weer tot
bedrijf, maar echt de branche. Leden mogen mij
De problemen waar we binnen deze branche
innovaties. Omdat ze weet hoe waardevol kennis
daarom ook benaderen voor een stukje advies.”
tegenaan lopen, kunnen we bij bestuurders op
delen is, wil ze zich hier als regiobestuurder voor
tafel leggen. Mijn hart ligt op mijn tong, dus ik ben
inzetten.
niet bang om mijn mening te geven.”
“Als er behoefte is aan informatie over een bepaald onderwerp, wil ik dat verwoorden en visualiseren met workshops of cursussen. Actualiteiten zoals met betrekking tot de omgevingswet
MIJN HART LIGT OP MIJN TONG, DUS IK BEN NIET BANG OM MIJN MENING TE GEVEN.”
krijgen sowieso aandacht tijdens bijvoorbeeld bijeenkomsten. Maar als er andere onderwerpen
Bijeenkomsten
zijn die aandacht verdienen, kunnen leden me
Volgens Vermeulen is het belangrijk dat leden
hiervoor benaderen.”
elkaar kunnen blijven treffen, ook in deze coronatijd. “Dat ze met elkaar kunnen bespreken waar ze
Verbinding
tegenaan lopen en met elkaar kunnen sparren. Ik
Verder wil Van der Hulst de ogen en oren van
wil eraan bijdragen dat die ontmoetingsmomenten
de leden zijn. “Informatie delen die wij vanuit
er blijven. Met wat creativiteit kan een online
bijvoorbeeld Bouwend Nederland krijgen.
bijeenkomst namelijk ook leuk zijn.”
REGIOKATERN RANDSTAD ZUID | Maart 2021 | BNL | 29
Tekst | Hessel Heins-Wunderle
DE ZUID-HOLLANDSE LOBBY:
EEN INKIJKJE
Op 17 maart vinden de Tweede Kamerverkiezingen plaats. In het laatste bestuurdersoverleg op 9 februari jl. met alle bestuurders van Randstad Zuid en tijdens de bestuursvergadering van het regiobestuur is stilgestaan bij de inzet voor de landelijke lobby voor de Tweede Kamer. De input van bestuurders uit deze overleggen wordt meegenomen in de gesprekken met Zuid-Hollandse Kamerleden in regio Randstad Zuid. De campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen zet in op vier thema’s; klimaat, goede bereikbaarheid, betaalbare huizen en sterker dan ooit.
Werkbezoeken Tweede Kamerleden in de regio
gesprek als vervolg op een eerdere bijeenkomst over versnelling. Daarnaast
Om (kandidaat-)Kamerleden bekend te maken met de bouw- en infrasector
halen we in 2021 contacten met waterschappen en Hoogheemraadschappen
organiseren we voor een viertal Zuid-Hollandse (kandidaat)Kamerleden regi-
aan. Leden zien kansen om bij gemeenten de bouwteamprocedure meer
onale werkbezoeken. Deze werkbezoeken vinden in maart plaats, bij voorkeur
onder de aandacht te brengen. Het Infraplatform Randstad Zuid voert samen
fysiek op een bouwlocatie. Samen met lidbedrijven gaan we aan de hand van
met leden en regiokantoor op ieder van deze punten de lobby. Terugkoppeling
sprekende praktijkvoorbeelden met Kamerleden in gesprek over onze inzet
hierover vindt plaats tijdens een volgend ‘Broodje’ op 8 april aanstaande.
voor de verkiezingen. Naast investeringsproblematiek speelt ook stikstof nog een grote rol. Een Woningbouw en Utiliteit
klein succes hierin is dat na anderhalf jaar intensief lobbyen bij de provincie
“Benadruk de innovatiekracht van de sector!”: dat wordt door bestuur-
Zuid-Holland sinds medio januari eindelijk extern salderen is opengesteld.
ders voor de Tweede Kamerverkiezingen meegegeven. Daarnaast staan in Randstad Zuid procedureversnelling, locatieontwikkeling, verduurzaming en
Gemeenteraadsverkiezingen; input ophalen
duurzaam (en of circulair) bouwen bovenaan als belangrijke thema’s voor de
De Tweede Kamerverkiezingen zijn nog niet geweest, maar toch kijken
verkiezingen. Samenwerking met gemeentes wordt nu, met thuiswerkende
bestuurders van Randstad Zuid ook al vooruit naar de gemeenteraads-
ambtenaren, als lastig en vertragend ervaren. De beperkte beschikbaar-
verkiezingen van volgend jaar. Deze zomer stellen politieke partijen hun
heid van elektrisch materieel is voor veel leden (infra en B&U) een lastige
programma’s voor de gemeenteraadsverkiezingen op. Om die programma’s te
opgave voor emissieloos bouwen. Voor bijna alle bestuurders ligt de regie op
beïnvloeden, is input van onze leden voor het bepalen van onze standpunten
de woningopgave bij de provincie en moet daaraan meer invulling worden
essentieel. Daarover willen bestuurders en regiokantoor graag met de leden
gegeven. Daarnaast moet er binnen- én buitenstedelijk gebouwd kunnen
van Randstad Zuid in gesprek. Hiervoor organiseren we op afdelingsniveau
worden.
meerdere bijeenkomsten (fysiek of digitaal). We nodigen iedereen uit met ons te delen wat jij belangrijk vindt. Voor infrastructuur staat aandacht voor het
Infrastructuur
belang van investeren in grond-, weg- en waterbouw voor komende verkie-
Zorg is er bij infraleden over de toekomst; de opdrachtverstrekking van
zingen in ieder geval met stip op #1.
gemeenten loopt terug. Vooral op onderhoud wordt bezuinigd. Tijdens de digitale lunchbijeenkomst ‘Broodje Infra’ van het Infraplatform Randstad Zuid
Meer informatie:
gingen dertig infraleden in op acties om het investeringsvolume te vergroten.
samendoorbouwen.nl
De noodzaak om te investeren in infra moet volgens leden in de Tweede Kamercampagne worden benadrukt. “Iedere euro investering in de infra levert
Contactpersoon
2,70 euro op. Laat met rekenvoorbeelden zien wat investeringen opleveren”,
Hessel Heins-Wunderle
bepleiten bestuurders en infraleden. Ondanks de zorgen overheerst optimisme. Richting Provincie Zuid-Holland wordt ingezet op een breed markt-
Manager Regio Randstad Zuid h.heins@bouwendnederland.nl
30 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Marije Rispens
REGIOKATERN RANDSTAD ZUID
Foto | René van den Burg
In gesprek met
Sander van Zoest “ Het is belangrijk om het vakmanschap te behouden”
In de vorige ‘In gesprek met’ vroeg Aannemingsbedrijf Bruijnes aan
Vakmanschap
Aannemingsbedrijf Van Zoest in Reeuwijk: “Hoe zorg jij voor voldoende
Aannemingsbedrijf Van Zoest bestaat dit jaar vijftig jaar en werkt met
instroom van vakmensen en hoe ga je om met veranderende regelgeving
twaalf medewerkers in Reeuwijk en omstreken aan luxere, vrijstaande
zoals de BENG?” Van Zoest werft personeel via zowel social media als
woningen, verbouwingen en af en toe een bedrijfshal. De vader van
lokale media: van Instagram-campagnes tot advertenties in de lokale
Sander van Zoest is de oprichter en loopt nog dagelijks op de zaak rond.
krant. Maar hun nieuwste medewerker vonden ze via via. “We zijn een
Die ervaring van vroeger komt nog geregeld van pas. “We proberen
plaatselijke aannemer, dus het grootste deel van het personeel komt
naast nieuwe technieken ook het traditionele vakmanschap van de
uit de regio.”
bouw te behouden en personeel daarin op te leiden”, zegt Van Zoest. “Het zal niet vaak nodig zijn om een kozijn zelf in elkaar te zetten, maar
“Het is niet eenvoudig om mensen te werven. In deze onzekere tijd
ik vind dat je de basis van het gebruik van de houtbewerkingsmachines
blijven veel mensen liever zitten waar ze zitten”, zegt Sander van Zoest.
moet kennen. We moeten uitkijken dat met prefab het vakmanschap
Het bedrijf steekt daarom energie in het opleiden van mensen. “Uit de
niet verloren gaat.”
leerling-timmerlieden die we via SPB krijgen en stagiaires kiezen wij weer goede mensen, die door de leermeesters verder kunnen worden
Accoya kozijnen
opgeleid. Wij hebben niet de omvang voor veel doorgroeimogelijkheden,
Van Zoest heeft een eigen machinale, een werkplaats waar ploegen zelf
maar door mee te gaan in nieuwe technieken, digitalisering en de
spullen kunnen voorbereiden en materialen kunnen zagen. “We doen
medewerkers te betrekken bij de werkvoorbereiding, houden we het
soms specialistisch werk, dan is het praktisch om specifieke elementen
personeel enthousiast.”
zelf te kunnen maken. Door de goed gevulde werkplaats zijn we niet helemaal afhankelijk van leveringen.” Momenteel werkt Van Zoest aan
Sparren
een woning met zoveel mogelijk milieuvriendelijke producten. “Kozijnen
Van BENG-regelgeving merkt Van Zoest in de praktijk nog niet veel.
van accoya hout, houtvezelisolatie en leemstuc. Dat vraag extra
“Momenteel gaat het nog vooral over aangepaste berekeningen die
aandacht, maar maakt een project ook interessant. Zo’n manier van
gedaan worden. Ondertussen verdiepen we ons in de inhoud, want
bouwen wordt in de toekomst steeds belangrijker.”
straks komen de bouwkundige zaken om rekening mee te houden, zoals zonwering en koeling, maar ook de verantwoording achteraf voor de behaalde waardes van het gebouw. Gewoonlijk kun je over zulke
Voor de volgende BNL vraagt Sander van Zoest aan Jan de Boer
veranderingen sparren met collega’s bij bijeenkomsten van Bouwend
van de Versluys Groep in Bodegraven: “Wat doen jullie binnen
Nederland. Dat mis ik wel in coronatijd.”
het bedrijf om CO2-uitstoot te reduceren?”
REGIOKATERN ZUID | Maart 2021 | BNL | 27
REGIO
ZUID
COLUMN GOED WONEN IN ZEELAND
BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-ZUID
Maart
Foto | Jan Kees de Meester
08
Contactgroep Personeel Brabant Mid-West
10
Contactgroep Personeel Brabant Mid-West
11
BouwBite BENG Oost Brabant e.o.
Wonen in Zeeland is bijzonder. De kust, de grote wateren, de
17
Contactgroep personeel Afdeling Zeeland
uitgestrektheid van het landelijke gebied en het gevoel van
22
Bijeenkomst infraplatform Zeeland
24
Bewust Veilig Dag, bijeenkomst contactgroep KAM (regio Zuid)
rust, doet wat met mensen. De Zeeuwen weten dat. Maar ook
25 Bijeenkomst ‘verduurzaming particulier woningvoorraad’ afdeling Zeeland 25
Kennissessie De Groene Koers, elektrificatie bouwmaterieel
iedereen die Zeeland bezoekt voor vakantie of anderszins weet dat. De Provincie is hier trots op en wil dat iedereen zich bij ons thuis voelt. Het werken op afstand door corona, de nieuwvestiging van
April 08
Ledenvergadering Afdeling Zeeland
arbeidsmigranten en de genoemde aantrekkelijkheid van Zeeland
15
Klankbordgroep onderwijs & arbeidsmarkt Oost-Brabant e.o.
28
Kennissessie BIM Afdeling Zeeland
zijn mede oorzaak van een toename van ons inwoneraantal van de Zeeuwse woonagenda samen met gemeenten aan
Mei 19
in 2020 met 1.800 mensen. Wij werken onder de vlag
Kennissessie Afdeling Zeeland
20 Bijeenkomst ‘verduurzaming particulier woningvoorraad’ afdeling Zeeland 25
Overleg Hogeschool Zeeland Afdeling Zeeland
27
Provinciale commissie wonen Afdeling Zeeland
27
BouwBite “Wat verstaan we onder circulair bouwen” Oost-Brabant e.o.
voldoende en geschikte woningen die voldoen aan de huidige duurzaamheidseisen. Een uitdaging, waarbij ik me als gedeputeerde goed thuis voel. De Europese opgave van forse verduurzaming impliceert niet alleen dat we ‘van het gas af moeten’. Het betekent ook dat we bijvoorbeeld een uitdaging hebben in het isoleren van particulier
Juni 02
Kennissessie Industrieel Bouwen Afdeling Zeeland
woningbezit en het treffen van andere (soms eenvoudige)
03
BouwCafé BNL Marktkraam & Zomer BBQ Oost-Brabant e.o.
energiebesparende maatregelen. Als provincie hebben we
03
Contactgroep Personeel special Oost-Brabant
instrumenten om de particuliere woningbezitter daarbij financieel
08
Regiobestuursvergadering Regio Zuid
09
Contactgroep personeel Afdeling Zeeland
te ondersteunen. Een daarvan is de Energiebespaarlening
14
Special Contactgroep Personeel Brabant Mid-West
21
Vergadering infraplatform Afdeling Zeeland
23
Ledenbijeenkomst ‘Bouwteam & Ketensamenwerking’
Zeeland. Deze regeling biedt woningeigenaren de mogelijkheid om energiebesparende investeringen in of aan het eigen huis tegen zeer lage rentetarieven te financieren. Daarnaast is Zeeland de
Brabant Mid-West
enige provincie in Nederland met de Provinciale Impuls Wonen: een
24
Contactgroep Personeel Limburg
subsidieregeling voor huizenbezitters die hun oude woning willen
24
Bijeenkomst Afdeling Limburg
slopen, samenvoegen of drie of meer aaneengesloten rijwoningen toekomstbestendig willen maken. Hiervoor stellen we één
Juli 01
Bijeenkomst ‘verduurzaming particulier woningvoorraad’ afdeling Zeeland
miljoen euro per jaar beschikbaar. Het aantal aanvragen, óók van particulieren, is groot. We voorzien dus duidelijk in een behoefte. Zo werken we in Zeeland aan goed wonen!
Bijeenkomsten vinden doorgang indien mogelijk en volgens de RIVM-richtlijnen
Dick van der Velde Gedeputeerde Provincie Zeeland
28 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Marije Rispens
REGIOKATERN ZUID
BELEIDSADVISEURS VAN REGIO ZUID HELPEN BIJ LASTIGE DOSSIERS VAN LEDEN Bouwend Nederland is er voor haar leden. Op het kantoor van Regio Zuid werken beleidsadviseurs met elk hun eigen expertise. Ze vertalen de belangrijke thema’s van Bouwend Nederland naar de lidbedrijven in de regio. Leden kunnen altijd bij ze terecht voor bijvoorbeeld contacten met overheden, zaken rond personeel en organisatie en hulp bij instroom van nieuwe vakkrachten.
Meer informatie: bouwendnederland.nl/zuid Contactpersoon Hanneke van Eijndhoven Manager Regio Zuid h.vaneijndhoven@bouwendnederland.nl
Robbert Becker - Adviseur Markt en Overheid r.becker@bouwendnederland.nl Sinds wanneer werk je bij Bouwend Nederland en wat houdt jouw baan in? Sinds 1 november 2020. Ik ben de eerste contactpersoon voor verschillende overheden in de regio en verzorg contact tussen lidbedrijven en waterschappen, provincie en gemeenten. Onze leden weten heel goed waar de obstakels zitten en ik maak de vertaalslag van hun inbreng naar het beleid van overheden. Hiervoor werkte ik bij een woningcorporatie en bij verschillende gemeentes. Het politieke en bestuurlijke komt in deze baan terug. Wat zijn de belangrijkste thema’s op dit moment op jouw beleidsterrein? Stikstof is een complex dossier voor overheden en voor ondernemers aan de infrakant. Een duidelijke planning van overheden voor de aanleg van wegen en bruggen helpt, zodat bouwers weten wanneer het werk wordt uitgevraagd. Die zekerheid is zeker in coronatijden welkom. Daarnaast staan we voor een enorme woningbouwopgave. De gelaagdheid in overheden maakte de realisatie daarvan complex. Waar maak je je hard voor in 2021? Dat de bouw door kan gaan. En dat bouwers een soepele overgang ervaren naar de omgevingswet: de grootste wetswijziging in dertig jaar. Juridisch verandert er misschien niet zoveel, maar het is spannend wat er aan de achterkant bij gemeentes gaat gebeuren. Ondernemers moeten zo snel mogelijk weten: zo vraag je een vergunning aan, zo zijn de regels, zo kun je bouwen. Daarnaast maak ik me hard voor het op peil blijven van de investeringen in infra en duidelijkheid van duurzaamheidsambities in het aanbestedingsbeleid. Waarvoor kunnen leden van BNL bij je terecht? Voor problemen die ze ondervinden bij verschillende overheden. Vergunningstrajecten die lang lopen, problemen bij aanbestedingen, bouwplannen die geen doorgang vinden: wij kunnen helpen om hierover gesprekken te voeren.
REGIOKATERN ZUID | Maart 2021 | BNL | 29
Foto | Anke Bot, John Sondeyker, Henri Boer
Karin Oomen - Adviseur Onderwijs & Arbeidsmarkt
Yvonne van Zijl – Adviseur sociale zaken
k.oomen@bouwendnederland.nl
y.vanzijl@bouwendnederland.nl
Sinds wanneer werk je bij Bouwend Nederland en wat houdt jouw baan in?
Sinds wanneer werk je bij Bouwend Nederland en wat houdt jouw baan in?
Sinds juli 2011. Ik adviseer leden hoe ze onze landelijke instroomcampagne
Sinds 2005 werk ik bij Bouwend Nederland. Eerst op het hoofdkantoor en
kunnen inzetten in de regio en hoe ze met video’s en medewerkers ook
sinds 2008 in Regio Zuid. Ik adviseer leden over alles wat met personeel en
zichzelf beter in de kijker kunnen spelen. Daarnaast heb ik veel contact met
organisatie te maken heeft in individuele gesprekken, voorlichtingsbijeen-
het onderwijs om onze sector te promoten. Zo hebben we voor open dagen
komsten en tegenwoordig ook veel via Teams. Daarnaast geef ik op de BNL
veel digitaal materiaal beschikbaar, zoals een online gastles, waarvan scholen
Academy trainingen over praktisch personeelsbeleid en ziekteverzuim en ik
gebruik kunnen maken en doen we veel projecten samen met opleidingen.
ben secretaris voor Jong Bouwend Nederland.
Wat zijn de belangrijkste thema’s op dit moment op jouw beleidsterrein?
Wat zijn de belangrijkste thema’s op dit moment op jouw beleidsterrein?
Instroom, zij-instroom, duurzame inzetbaarheid en blijven leren en ontwik-
De cao bouw en infra is altijd een belangrijk thema. Werkgevers willen weten
kelen. Er draait nu een pilot Van Bank Naar Bouw, om mensen uit de
wat veranderingen in de cao voor hun bedrijf betekenen. Een ander thema is
bankensector te laten instromen in de bouw. Wij zoeken daar bijvoorbeeld
veiligheid, omdat in onze sector nu eenmaal zwaar en soms gevaarlijk werk
een passend bedrijf bij. In de praktijk blijkt het nog lastig om mensen van
wordt gedaan. Op het gebied van arbeidsmarkt staat de sector vooral te
werk naar werk te begeleiden. Door het doen van de pilot kijken we wat er
springen om duidelijkheid over de inzet van zzp’ers. Tot slot zijn pensioen en
moet gebeuren om de mobiliteit op de arbeidsmarkt te vergroten. Duurzame
duurzame inzetbaarheid belangrijke thema’s. Hoe houd je je carrière vol? Dit
inzetbaarheid is een belangrijk thema om mensen fit de eindstreep te laten
jaar is de Zwaarwerkregeling ingesteld en kan een groep mensen voor hun
halen. We proberen het bredere perspectief bij leden onder de aandacht te
aow-leeftijd stoppen. De regeling loopt tot eind 2025, dus we moeten samen
brengen. Dus niet alleen gezondheid en vitaliteit, maar ook jezelf ontwikkelen,
met lidbedrijven nadenken hoe iedereen ook daarna gezond de eindstreep kan
bijblijven en arbeidsmobiliteit horen daarbij.
halen.
Waar maak je je hard voor in 2021?
Waar maak je je hard voor in 2021?
Mensen voor de sector werven en behouden. Ik hoop dat we in 2021
Voor praktisch personeelsbeleid. Dat is niet toevallig ook de naam die we aan
weer fysiek de jaarlijkse Bouw en Infra Award kunnen organiseren, met
de BNL Academytraining gegeven hebben. Werkgevers worden met veel wet-
de bijbehorende meet & greet tussen studenten en bedrijven. Maar ook de
en regelgeving geconfronteerd. Ik zie het als mijn taak om ze daarbij te helpen
Bouworiëntatiedagen waarbij we zo’n 500 eerstejaars hbo-studenten naar
en een praktische vertaalslag te maken naar hun bedrijfsvoering. Als secre-
de bouwplaats brengen. Op het gebied van duurzame inzetbaarheid hebben
taris voor Jong Bouwend Nederland – met ongeveer honderd leden onder de
we een Quick scan ontwikkeld, waarin organisaties zelf kunnen testen hoe
veertig jaar – organiseren we weer vijf of zes keer per jaar een leuke activiteit,
ze scoren op het gebied van duurzame inzetbaarheid. En wat ze kunnen
bijvoorbeeld gericht op het ontwikkelen van management skills.
verbeteren. Die ‘quick scan’ wordt nu getest. Ook maken we ons hard voor meer hybride techniekopleiders in het onderwijs, want daar dreigt een groot
Waarvoor kunnen leden van BNL bij je terecht?
tekort aan te ontstaan.
Voor vragen over cao, wetten, lastige dossiers rond ziekteverzuim of ontslag: voor alles op het Waarvoor kunnen leden van BNL bij je terecht?
gebied van organisatie en personeelsbe-
Voor alle vragen op het gebied van onze
leid. Ook kunnen werkgevers altijd bij
instroomactiviteiten en hoe we ze daarbij kunnen helpen. Maar we zijn er ook voor leden die ‘iets’ met het onderwijs willen doen en van onze contacten gebruik willen maken. Er kan vaak meer dan men denkt en wij bieden graag ons netwerk aan.
me terecht om te sparren over personeels- en/of organisatiebeleid.
30 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Martine van der Linden
REGIOKATERN ZUID
Foto | John Sondeyker
JAN VERHAGEN BEWIJST NIET TE OUD TE ZIJN VOOR DE BOUW Jan Verhagen (66) had als zesjarige al plezier in timmeren. Een carrière in de bouw lag voor de hand. Na 51 jaar is hij op 19 februari met pensioen gegaan. “Ik ga het contact met de collega’s het meest missen.”
Zagen, boren, timmeren: het was Jans grootste hobby toen hij kind was.
bedacht en gerealiseerd. Pas toen kon de architect gaan tekenen.”
Hutten bouwen, of de konijnenhokken die ze thuis hadden, repareren. Na
Al doende heeft hij de wereld aan kennis en ervaring opgedaan. Daarmee
de LTS ging hij op vijftienjarige leeftijd aan het werk bij Muller Bouw, toen
kwam hij helaas niet door de economische crisis van 2008. Bouwbedrijven
nog in Heesch. Leermeester Mies Kastelein haalde hem elke dag op met zijn
vielen om en uiteindelijk was ook hij de klos. Toen de markt weer aantrok,
bromfiets. “Ik denk nog dagelijks terug aan hem. Hij was heel nauwkeurig en
kreeg hij te horen: ‘Je bent te oud. Het risico op uitval is te groot’. Na een korte
precies. Dat heb ik van hem geleerd.”
stilte klinkt hij monter: “Maar ik heb het tegendeel bewezen!”
Verschillende vaardigheden
Mooie projecten
Jan groeide op in een gezin van elf. Zoals gebruikelijk in die tijd ging zijn salaris
Via verschillende uitzendbureaus is hij weer aan werk gekomen. Uiteindelijk
naar het gezin. Toen hij vernam over werk in de utiliteitsbouw en dat je daar
belandde hij bij Vakmasters. Daar was hij op zijn plek. “Hennie van Kessel
het dubbele kon verdienen, solliciteerde hij en werd aangenomen. Het beviel
van Vakmasters zorgde voor mooie, grote en langdurige projecten. Een groot
hem goed. “Utiliteitsbouw was aan de ene kant zwaar, maar vroeg aan de
opslag- en overslagbedrijf in Eindhoven, een project van twee jaar voor de TU
andere kant ook om nauwkeurige, technische meetvaardigheid. Het was
Eindhoven en nu twee jaar ‘t Ven in Eindhoven.” De huizen in deze wijk zijn
ook leuk dat je van het begin tot het eind betrokken was bij een project. Van
gedateerd. Ze worden extra geïsoleerd en gaan van het gas af.
heipalen slaan tot het laatste schroefje in het deurkozijn.” Hij vindt dit project een prettige afsluiter van zijn loopbaan en is VakmasSoms kwam hij voor uitdagingen te staan. Zoals die keer, ruim twintig jaar
ters, plus uitvoerende bouwbedrijven Van Santvoort Bouw en Huybregts
geleden, dat hij iets moest uitvoeren wat nog niet getekend was door de
Relou, dankbaar dat zij hem hebben ingezet voor ‘t Ven. “Dat ze ook oudere
architect. “Een bepaalde constructie van gevelelementen. De architect wist
werknemers aan het werk zetten, is geweldig.” Wat hij gaat missen nu hij met
niet hoe hij dat op papier moest ontwerpen. Samen met collega’s heb ik iets
pensioen is? “Het contact met de collega’s. Het slappe geouwehoer.”
2021
A GREAT WORKING DAY. DELIVERED. IN EEN VEILIGE OF EEN SCHONE OMGEVING
TIJDENS EEN PAUZE OF ALS JE HAAST HEBT
OF BUITEN JE KANTOOR
WILT U OOK EEN VIP-LOGIN? Scan mij!
32 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Robin van Essel
INNOVATIE
SONDEREN ZONDER EN GELUIDSOVERLA BAM INFRA INTRODUCEERT HYBRIDE SONDEERTRUCK
Opnieuw komt BAM Infra Nederland met een duurzame primeur. Wie
Nul uitstoot en geluidshinder
de gloednieuwe hybride sondeertruck van het bedrijf op een project
Op de weg verplaatst de truck zich met een schone dieselmotor. Maar op de
inzet, bespaart niet alleen brandstof maar minimaliseert CO2-uitstoot en
bouwplaats neemt de elektromotor het volledig over, van de verplaatsing op
vermindert ook geluidsoverlast voor omwonenden.
rupsbanden tot de aandrijving van het sonderen ten behoeve van het bodemonderzoek zelf. De accu houdt het negen uur vol. “De uitstoot van CO2 en
“Een van de grotere uitdagingen waar de branche voor staat”, zo noemt Bert
stikstof en de geluidshinder ter plekke zijn dus gewoon nul.” De sondeertruck
Ooms, woordvoerder bij BAM Infra Nederland, de opgaven van emissieloos
wordt inmiddels gebruikt, dit jaar bekijkt BAM de mogelijkheden voor een
bouwen. Je zou desondanks kunnen zeggen dat BAM op de goede weg is.
tweede hybride exemplaar.
Naast innovaties als duurzaam asfalt en slimme voorspelmodellen voor onderhoud, richt het bedrijf zich volop op het verduurzamen van zijn mate-
Waterstof
rieel. Na de elektrische statische wals in 2020 heeft het bedrijf opnieuw een
Nu er met het de eigen statische wals inmiddels ook volledige elektrisch
primeur in handen met de hybride sondeertruck.
materieel rondrijdt, klinkt hybride wellicht wat achterhaald. Maar niks is minder waar, meent Ooms. “De truck bespaart vijftig liter brandstof per dag,
“We zoeken duurzame alternatieven voor al het groot materieel”, vertelt
wat 34.000 kilo CO2 per jaar scheelt. Ook de dieselmotor voldoet aan de
Ooms. “Als dat alternatief er niet is, dan bouwen we het zelf, zoals in het
hoogste emissie-eisen. Uiteindelijk willen we naar een volledig emissieloos
geval van de elektrische wals.” De kennis om een 4x4-sondeertruck hybride
bouwproces, maar we denken dat dit over een aantal jaar veel efficiënter kan.
te maken had BAM Infra echter ook nog niet in huis: die werd gevonden bij
We kijken daarvoor naar tal van alternatieven.”
sondeerleverancier A.P. van den Berg.
Foto | BAM
R EMISSIE AST
INNOVATIE | Maart 2021 | BNL | 33
Onze visie van dè werkomgeving in de toekomst Selecta Nederland introduceert haar onbemande cateringconcept, de FOODIE’S MicroMarket. Met honderd MicroMarkets door Europa is het nu ook tijd voor de Nederlandse markt. De basis van de FOODIE’S MicroMarket bestaat uit een kassa, retail shelvingsysteem met verschillende producten en een gekoeld gedeelte. De indeling en het assortiment is in te delen zoals de klant het wil. Met een breed aanbod aan gezonde en heerlijke dranken, sandwiches en snacks laat u uw medewerkers niet alleen genieten tijdens de lunch, maar de gehele dag door. De FOODIE’S MicroMarket wordt standaard aangeboden met volledige ontzorging. Dat betekent dat Selecta het voorraadbeheer en merchandising van de markt volledig in eigen handen neemt met speciaal getrainde FOODIE’S Merchandisers. Kwaliteit van de service is hier van uiterst belang. Afhankelijk van de wensen en aantal medewerkers kan het concept modulair worden uitgebreid met de Soup Server en een koffieconcept zoals Starbucks on the Go Workplace, Lavazza en Pelican Rouge.
Geen gedoe - wij regelen alles! Als u zorgt voor ruimte en faciliteiten zoals water en elektra, dan regelt Selecta de rest; Merchandisers zorgen voor de dagelijkse verzorging - de FOODIE’S MicroMarket staat er altijd netjes, schoon en gevuld bij; Het kassasysteem is altijd up-to-date - afrekenen kan contactloos of met vingerafdruk; De beveiliging is geregeld door middel van discreet geplaatste veiligheidsmaatregelen.
Graag uw medewerkers blij maken met een FOODIE’S MicroMarket? Neem dan vandaag nog contact met ons op! Wij zijn bereikbaar op: +31 786 544 544 Bezoek onze website: www.selectavending.nl
BEDRIJFSVOERING | Maart 2021 | BNL | 35
Tekst | Robin van Essel
10 management vragen aan… Lars van der Meulen
Na studies psychologie en milieuwetenschappen werkte Lars van der Meulen in diverse rollen rond duurzaamheid en milieu. In 2009 kwam hij terecht bij VolkerWessels, waar hij doorgroeide tot directeur Corporate Social Responsibility (CSR). In die rol vertrouwt hij nog dagelijks op de mensenkennis die hij opdeed in de psychologie, om binnen het bedrijf de neuzen voor beleid de juiste kant op te krijgen.
Het beste advies ooit gekregen Van een leidinggevende kreeg ik een keer de volgende tip: als je iets wilt bereiken, organiseer dan vooraf draagvlak. Zoek uit wie het niet met je eens zijn en ga vooraf met die mensen in gesprek. Mijn motto als manager Dat is een vraag die ik mezelf regelmatig stel: ‘wat verandert
1 2 3
De belangrijkste eigenschappen voor succes als directeur in de bouw en infra Je moet goed kunnen schakelen tussen onderwerpen met hoge abstractieniveaus, zoals de gevolgen van wet- en regelgeving voor het bedrijf, en heel concrete toepassingen in projecten.
dit aan onze projecten of gedrag?’ Als ik daar geen antwoord op
Men houdt niet van abstracte verhalen in de bouw, met wollige
kan geven, zijn we niet met het juiste bezig. Alles moet vertaal-
managementtaal raak je mensen kwijt.
baar zijn naar de mensen op de werkvloer. Dat is een enorme uitdaging.
4
Medewerkers motiveren is een kwestie van… Betrokkenheid en oprechtheid. Het werkt pas als je het echt meent.
Het onderscheidend vermogen van mijn bedrijf VolkerWessels is decentraal georganiseerd in zo’n 120 werkmaatschappijen met een eigen directie, resultaatverantwoordelijkheid en inhoudelijk werkgebied. Het betekent dat innovatie vaak van onderaf komt. Dat past goed bij onze no-nonsense-
5 6
houding. De belangrijkste ontwikkeling voor de toekomst van de bouw en infra Het materialenpaspoort gaat belangrijker worden, daar vallen nog stappen te zetten. Bij een auto weet men precies welk onderdeel waar zit, in de bouw is dat gek genoeg nog niet zo
Het meest trots op tot nu toe Onze white label logistieke hubs, waar we centraal materiaal inkopen en goederenstromen bundelen. Andere bedrijven
7 8
vanzelfsprekend.
kunnen er ook gebruik van maken. Uit ons onderzoek bleek dat we binnenstedelijke vervoer met ruim 69 procent verminderen, en daarmee ook CO2, fijnstof en hinder. Meest overschatte ontwikkeling in de bouw of infra De zekerheid waarmee soms gezegd wordt dat bepaalde technieken de toekomst worden. Als je zegt: ‘je moet nu al je woningen gaan 3d-printen anders word je ingehaald door
Het mooiste aan de bouw en infra Het pragmatisme. Er wordt wel gezegd dat de bouw maar lang-
9
startups’ werkt dat alleen maar polariserend. Verduurzaming gaat gelukkig steeds sneller, maar de snelheid van specifieke technieken wordt weleens overdreven.
zaam veranderd maar als zich zoals nu een crisis aandient, dan zijn we heel wendbaar. Dat al onze werkzaamheden doorgaan tijdens de coronacrisis is toch wel heel bijzonder.
10
Het woord dat ik niet meer kan horen Het te pas en onpas gebruiken van termen als ‘duurzaam’, ‘circulair’, zonder dat daadwerkelijk toe te passen. Daardoor verliezen die woorden hun kracht.
36 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Barbara Hoogsteden
TROTS
Raoul de Jonge van Sagro: “ De inzet van circulariteit zat er al vroeg in”
Raoul de Jonge van familiebedrijf Sagro laat er
beitel”, legt De Jonge junior uit. “Daar kwam al snel
het bedrijf. “Veel hebben we niet veranderd, wel
geen gras over groeien. Hij duikt meteen de
aannemerswerk bij. Mijn vader heeft meegewerkt
hebben we uitgebreid met meer activiteiten”, legt
diepte in en begint over hun nieuwe stap:
aan de opbouw van fabrieken en
hij uit.
decommissioning, het recyclen van platformen.
overslagbedrijven. Toen al met gebruik van
Voor de eerste vraag is gesteld laat hij onder
gerecyclede materialen. De circulariteit zat er al
Maar recyclen blijft het uitgangspunt bij Sagro. De
embargo een filmpje zien. “Hier ben ik trots op.”
vroeg in, alleen had het nog geen naam.”
Jonge: “Elke afvalstroom heeft een functie. Van
Ok, maar familiebedrijf? Met elkaar
beton maken we granulaat en hout gaat terug de
opgebouwd? Na wat langer prikken en
Vlissingen-Oost
spaanplaat industrie in. Onze doelstelling is om
doorvragen wordt het duidelijk. De Jonge is een
Inmiddels is Sagro een multidisciplinaire
98% van het afval een nuttige toepassingen te
rasechte, nuchtere Zeeuw. Hij is er geboren,
onderneming op het gebied van infrastructuur,
geven. In het recyclen zijn we als bedrijf niet uniek,
getogen en als een keiharde werker praat hij het
sloop, logistiek, milieu en natuurlijk recycling. Het
wel in de combinatie van alles wat we kunnen en
liefst over zijn bedrijf. Want daar is hij trots op.
bedrijf heeft ruim 250 mensen in dienst op diverse
doen: het hele proces in, op en onder de grond.”
locaties en een hoofdkantoor in ‘s-Heerenhoek Van oorsprong is Sagro begonnen als sloopbedrijf.
nabij het havengebied Vlissingen-Oost. Circulair en
De Noordzee
Vader De Jonge begon in 1965 met het slopen van
verantwoord slopen doet het bedrijf nog steeds.
En zo komen we dan toch weer terecht bij het
gebouwen, zoals een kerk en een schuurtje. “Echt
Halverwege de jaren negentig zijn Raoul en zijn
favoriete onderwerp van De Jonge:
handenarbeid was dat, met een hamer en een
broer Marcel gaan werken en runnen inmiddels
decommissioning. “Het is een voortvloeisel uit het
TROTS | Maart 2021 | BNL | 37
Foto | Sagro
ontmantelen van objecten. De Noordzee is
En ondertussen stuurde Total Maersk een
terechtgekomen. Je leert elke dag bij. En we durven
oneindig, daar gebeurt steeds meer, maar dat
reminder: ‘Wij komen half juni he, zijn jullie dan
stappen te zetten.”
moet op een gegeven moment ook worden
klaar met de kade?’ We hebben uiteindelijk met
verwijderd. Een Zeeuw is veel verbonden met
ons hele team echt dag en nacht gewerkt. We
Manager Abco Liek, zo goed als vanaf het begin af
water. Wij hebben onze eigen kade gebouwd. Meer
hebben het gered, maar toen het platform op onze
aan betrokken bij Sagro, heeft al die tijd bij het
dan duizend heipalen en 4.000 vierkante meter.
locatie arriveerde was het asfalt nog warm.”
gesprek gezeten en alles aangehoord. Aan het
Hieraan kunnen we grote objecten halen. In 2018
einde van het gesprek maakt hij dan toch een
kregen we een grote opdracht binnen van Total
Windmolenpark
opmerking over het karakteristieke van het
Maersk. Dat was de reden om de kade uit te
De blik van De Jonge is constant op de toekomst
familiebedrijf Sagro. “Het typerende van jouw
breiden. Natuurlijk brak op een gegeven moment
gericht. “We zijn continu bezig met nieuwe zaken.
familie is het maken van stappen en het
het zweet ons uit. We moesten deze kade in een
Vooral op zee hebben we aspiraties, denk aan
uitproberen van nieuwe dingen. Daarin zijn jullie
recordtempo bouwen. In het begin van 2020 was
windmolens. We hebben zelfs plannen om een
onderscheidend. Je vader zette toen al de eerste
het erg slecht weer. De vele stormen zorgden voor
eigen windmolenpark te beginnen. Ik ben trots op
stappen naar circulair werken en gericht op het
achterstand. En vervolgens kwam corona. Ja, dat
ieder onderdeel van dit bedrijf. We doen wat we
buitenland. Als jullie deze instelling niet hadden
was even schakelen. Zo zat onze operator in
beloven. Dat zie je terug bij al onze mensen. We
gehad, waren we nu nog steeds alleen maar
Spanje en kon daar niet meer weg. Hoe moesten
hebben nauwelijks verloop. Door decomissioning
sloopwerk aan het doen. Met een hamer en een
we doorwerken volgens de coronamaatregelen?
zijn we in weer een ander vaarwater
beitel.” Raoul de Jonge knikt.
De beste telefonie voor de laagste prijs
Exclusief voor Koninklijke Bouwend Nederland leden
SCAN DE QR CODE & CLAIM JE VOORDEEL
Sluit nu jouw nieuwe KPN of T-Mobile abonnementen voor de zaak af en ontvang tot wel 25% korting. Ga naar helpdesktelefonie.nl/mobiel of bel 0348 49 50 41.
ADVIES | Maart 2021 | BNL | 39
Tekst | Kees de Vries
NA 40 JAAR NIEUW LOON- EN FUNCTIEGEBOUW BOUW EN INFRA PRIORITEIT BIJ CAO-BESPREKINGEN
VEREENVOUDIGING EN MODERNISERING Het nieuwe functiegebouw voor bouw en infra is
tematiek verlaten en is overgestapt op het
verschillende concept-loongebouwen doorgere-
al enige tijd klaar. Adviseur Beleid en Vereni-
zogenoemde ORBA-systeem. Niet een diploma is
kend op financiële gevolgen. Cao-partijen hebben
gingszaken Fenneken Lamaker hoopt dat
leidend voor de inschaling, maar juist taken,
inmiddels een aantal conceptloongebouwen
werkgevers en werknemers later dit jaar met
verantwoordelijkheden en vakbekwaamheid. Zo
ontworpen die ter bespreking op tafel liggen.
een opleverdatum voor het bijbehorende
kent het huidige systeem alleen een timmerman I
“Ondanks de complexiteit is er consensus dat een
uniforme loongebouw komen. “Zorgvuldigheid is
en II. In het nieuwe systeem zijn er drie niveaus: A,
modern functie- en beloningssysteem niet alleen
hierbij heel belangrijk. Iedereen krijgt er mee te
B en C. Door het toevoegen van een niveau C
duidelijkheid moet bevorderen, maar ook moet
maken en het gaat om veel geld.”
geven we de timmerlieden die moeilijke renovatie-
bijdragen aan de aantrekkelijkheid van de sector”,
opdrachten en restauratiewerk uitvoeren beter
aldus Lamaker. “Want daar doe je het uiteindelijk
aansluitende functiebeschrijvingen.”
voor.”
zijn en welk salaris daarbij hoort. Dat is kort
Bouwplaats én uta
Als cao-partijen het eens zijn over een nieuw
gezegd de insteek waarmee werkgevers- en
Bij het inpassen van de nieuwe functiegroepen
functie- en loongebouw, begint een uitgebreide
werknemersorganisaties werken aan modernise-
(niveaus) in de twee huidige loongebouwen, bleek
informatie- en voorlichtingsronde door Bouwend
ring van het sterk aan achterstallig onderhoud
al gauw dat dit niet aansloot op de bestaande
Nederland.
lijdende functie- en loongebouw voor de circa
loongroepen en loonschalen. Lamaker verduide-
100.000 medewerkers in bouw en infra. Na een
lijkt: “Ondanks een gedeelde cao, hebben
Meer informatie
uitgebreide inventarisatie van huidige functies bij
bouwplaats en uta-personeel sinds de jaren
www.bouwendnederland.nl/fuwa
circa 250 representatieve bedrijven, kwam in
tachtig een eigen loongebouw dat qua opzet en
2017 het functiegebouw klaar. Inmiddels zijn
opbouw sterk van elkaar verschilt. Werkgevers en
Contactpersoon
partijen al geruime tijd bezig met het ontwerpen
werknemers willen dit harmoniseren tot één
Fenneken Lamaker
van een nieuw loongebouw. Fenneken Lamaker,
functie- en loongebouw. Dat is ingewikkeld, want
projectleider vanuit de werkgeverskant, zegt: “Het
de twee loongebouwen verschillen veel van elkaar en
nieuwe functiegebouw kent 140 functies. Oude
eventuele ingrepen raken direct de huidige situatie.”
Een aantrekkelijke sector die werknemers perspectief biedt, waarin helder is wat de functies
zijn vervallen, bestaande zijn opnieuw beschreven
Adviseur Sociale zaken f.lamaker@bouwendnederland.nl
Contactpersoon
en nieuwe functies als omgevingsmanager,
Aantrekkelijk
kopersbegeleider en BIM-ontwerpfuncties zijn
Lamaker: “Eén van de uitgangspunten is dat het
toegevoegd. Ook is voor analyse, weging en
nieuwe functie- en loongebouw zo goed mogelijk
waardering van functies de oude Berenschot-sys-
budgetneutraal wordt gerealiseerd. Daarom zijn
Bouwend Nederland Advies 079 – 3 252 250 advies@bouwendnederland.nl
Coronatesten voor leden Bouwend Nederland Voldoende coronatesten zijn een essentiële randvoorwaarde voor het veilig kunnen blijven doorwerken op de bouwplaats of op kantoor. Bouwend Nederland en Techniek Nederland bieden coronatesten aan via de partner U-Diagnostics/Het Huisartsenlab.
Voor meer informatie en registratie: www.bouwendnederland.nl/coronatest
Tekst | Joost Hanraets
VAKGROEP | Februari 2021 | BNL | 41
Foto | BAM, Versluys en Zoon
Elektrische wals: de volgende stap in duurzame wegenbouw Duurzaam bouwen wordt de norm. Dat geldt ook voor de wegenbouw, waar opdrachtgevers steeds vaker expliciet vragen om elektrische productiemachines, zoals de elektrische wals. Hoe kunnen bouwbedrijven hun wegenbouw verduurzamen en welke rol kan de elektrische wals daarin spelen? “Niet alleen onze opdrachtgevers vinden duurzaamheid belangrijk – ook de bouwbedrijven zelf besteden veel aandacht aan duurzaamheid”, zegt Ron Wesseling, Verenigingsmanager van de Vakgroep Bitumineuze Werken bij Bouwend Nederland. “Dat zien we terug in initiatieven als De Groene Koers.” Dit is een platform opgericht door de bouw-, infra- en groensector zelf. Met als doelstelling om de uitstoot van werktuigen terug te dringen tot nul in 2030.
Zelf ontwikkeld Bij het terugdringen van de emissie kijkt de bouw- en infrastructuursector
Hoe maak je asfalt duurzamer?
steeds vaker naar een derde optie: het gebruik van elektrische machines. Een
Op het gebied van asfalt kunnen bouwbedrijven de emissie op verschillende
voorbeeld daarvan is de elektrische wals. “De elektrische wals bevindt zich nu
manieren minimaliseren. Zo zoeken ze momenteel naar manieren om de
nog in een experimenteel stadium”, zegt Wesseling. “Bouwbedrijven die een
asfaltproductie duurzamer te maken. “Dat gebeurt vanuit een technische
dergelijk apparaat gebruiken, hebben deze grotendeels zelf ontwikkeld door
invalshoek en vanuit recycling”, licht Wesseling toe. “Bij de technische
een dieselwals om te bouwen. Een knap staaltje, waar veel engineering bij
productie wordt gekeken naar andere asfaltmengsels: welke grondstoffen in
komt kijken.”
welke verhoudingen resulteren in een lagere uitstoot? Op het vlak van recycling wordt onderzocht hoe we meer hergebruikt asfalt kunnen verwerken
Niet in de catalogus
in nieuw asfalt.”
Elektrische walsen worden eenvoudigweg niet aangeboden door de grote fabrikanten. Maar er zijn meer redenen waarom veel bouwbedrijven er nog geen gebruiken. Wesseling: “De accu’s gaan meestal geen hele werkdag mee. Dat betekent dat ze tussentijds moeten worden gewisseld of opgeladen, terwijl er op de bouwlocatie vaak geen laadpalen zijn.” Maar de elektrische wals blijft volgens Wesseling geen zeldzaamheid. Hiermee kunnen bouwbedrijven immers voldoen aan de steeds striktere duurzaamheidseisen van gemeentelijke en provinciale overheden. “Daarnaast gaan de technologische ontwikkelingen snel, bijvoorbeeld op het gebied van accu’s of waterstof als energiedrager”, vertelt Wesseling. “Ook kan ik me voorstellen dat fabrikanten met een schuin oog kijken naar bouwbedrijven die zelf walsen ombouwen. Het is in mijn ogen een kwestie van tijd voordat aannemers de elektrische wals wel in de catalogus terugvinden.” Meer informatie www.bouwendnederland.nl/vbw Contactpersoon Ron Wesseling Secretaris Vakgroep Bitumeuze Werken r.wesseling@bouwendnederland.nl
Vragen over graafschade? De WIBON helpdesk staat voor je klaar!
1e lijns ondersteuning • Jouw vraagbaak voor al je vragen over WIBON en CROW richtlijn • Uitleg over interpretatie van WIBON verplichtingen • Uitleg over gedrag en verantwoordelijkheid van ketenpartners 2e lijns ondersteuning • Advies en verweer bij principiële kabel- en leidingschade 3e lijns ondersteuning • Selecteren van kansrijke rechtszaken om te komen tot voor leden gunstige jurisprudentie Meer weten? Ga naar bouwendnederland.nl/graafschade of bel naar 020 - 30 18 62 7
De Bouwend Nederland WIBON Helpdesk wordt uitgevoerd door Aon.
EXTERNE COLUMN | Maart 2021 | BNL | 43
Foto | Aedes / Simone-Michelle de Blouw
GEEN TIJD MEER TE VERLIEZEN! Een oude uitdrukking luidt: Als de berg niet
zou geweldig zijn. Vooral starters en mensen met
Daarmee zouden we vrij snel grotere aantallen
naar Mozes komt, dan gaat Mozes maar naar
een kleine beurs profiteren in de Actieagenda
kunnen halen, terwijl we geen concessies hoeven
de berg. Dat is precies wat de partijen van de
Wonen van deze nieuwbouwimpuls, zowel huur
te doen aan de kwaliteit.
Actieagenda Wonen nu doen. In plaats van af
als koop. Juist zij verdienen het om perspectief
te wachten wat een volgend kabinet van ons
op een betaalbare woning te houden. Ook goede
De Rijksoverheid is nu aan zet. Zij moet de
vraagt, gaan we als brede maatschappelijke
seniorenwoningen met voorzieningen in de buurt
randvoorwaarden creëren die nodig zijn om
coalitie naar de politiek toe met een aanbod.
zijn hard nodig in de komende jaren. Dit komt
bouwen en verduurzamen in een stroomversnel-
Want Nederland zit in een wooncrisis. Er is geen
uiteindelijk ook de doorstroming ten goede.
ling te brengen. Voor Aedes is dit de afschaffing
tijd meer te verliezen! En alles hangt met elkaar
van de verhuurderheffing. Daar willen we, in
samen: woningnood, betaalbaarheid, leefbaar-
Als we de hoge ambities uit de Actieagenda
ruil voor bindende afspraken, graag met een
heid en de opgave om te verduurzamen. Daarom
Wonen willen halen, kunnen we niet blijven doen
volgend kabinet over in gesprek. Want de tijd van
ben ik er trots op dat het ons is gelukt samen tot
wat we nu doen. We moeten op zoek naar een
afwachten en naar elkaar kijken is voorbij. Alleen
een scherp geformuleerd plan te komen, waarin
fundamenteel andere werkwijze. Meer samenwer-
als we gezamenlijk de schouders eronder zetten,
alle aspecten van het wonen worden belicht. Voor wat betreft nieuwbouw en verduurzaming
king en meer innovatie, waardoor er een bouw-
overheden, marktpartijen, consumentenorganisa-
stroom op gang komt, waarop ook de bouwsector
ties én publieke sector, dan zorgen we ervoor dat
haar verwachtingen kan aanpassen.
straks iedereen in ons land weer een betaalbaar,
ligt de grootste uitdaging natuurlijk in de aantallen.
comfortabel en veilig dak boven zijn hoofd heeft.
Willen we de woningnood terugbrengen, dan
Het conceptueel bouwen biedt in dit verband
moeten we van 71.000 nieuwbouwwoningen
geweldige mogelijkheden. Standaardwoningen die
Martin van Rijn
nu naar een gemiddelde van 100.000 woningen
bijna kant en klaar van de band rollen. En waar
Voorzitter Aedes vereniging van woningcorporaties
per jaar, bijna de helft meer. Tot en met 2030
een constante vraag naar is, zodat de fabrikant
levert dat 1 miljoen nieuwe woningen op. Dat
en de bouwsector weten waar ze aan toe zijn.
44 | BNL | Maart 2021 |
Tekst | Frank de Groot
BOUWTOTAAL
Met de start van het printen van het 3D Canal House in Amsterdam in 2013 kwam 3D-printen ook in de bouw in een bredere belangstelling te staan. De laatste jaren zijn er al diverse bruggen, trappen, balkons, keermuren en zelfs al complete gebouwen geprint. De mooiste printwerkjes voor u op een rij.
Balkons Een flexibele robot in de printfabriek van Bruil prefab printing in Veenendaal maakt complete betonnen gevelelementen, balustrades en kolommen, met glooiende, ronde vormen. In Den Helder worden 154 flatwoningen - als eerste ter wereld - volledig geüpgraded met 3D-geprinte betonelementen. Bijna
Taludtrap
1.200 geprinte elementen, variërend van 2 tot 12 vierkante meter, toveren
In 2020 zijn vier grote taludtrappen geprint door de 3D printer van BAM Infra
twee gebouwen van grijs en saai beton om naar een uniek en modern geheel.
en Weber Beamix. Ze zijn geleverd voor de Oudekerkerlaan in Amstelveen.
Eind 2020 is de uitvoering gestart.
Hier kunnen reizigers vanuit de fietsstalling op de begane grond naar de bussen op het viaduct lopen. Ook stopt de metro op de begane grond. De vier trappen zijn 11 meter lang, 5,3 meter hoog en 2,5 meter breed. Ze bestaan ieder uit drie delen.
Uitstroombak Bij het vernieuwde Station Driebergen-Zeist zijn in de buitenruimte verschillende elementen in de fabriek met een betonprinter gemaakt. Naast diverse bomenbakken, werd ook de keerwand van een uitstroombak met een 3D
Tiny House
printer gemaakt. De keerwand heeft een gebogen vorm en door de grondke-
Apis Cor zette in Rusland in 2017 in één dag een tiny house neer, dat verder op
rende functie verloopt de dikte van circa 1,20 meter aan de basis naar circa
traditionele manier werd afgewerkt. In China worden al huizen van meerdere
0,50 meter bovenin. Bijna niet traditioneel te bekisten, dus bood de 3D printer
verdiepingen geprint. De overheid in Dubai heeft zelfs het ambitieuze doel
in de industriële productielocatie van BAM Infra en Weber Beamix uitkomst.
gesteld dat in 2030 al 25 procent van de gebouwen geprint moet worden!
Tekst | Frank de Groot
ONMISBAAR…
VOOR ONDERNEMERS EN MANAGERS IN DE BOUW VERWARMEN MET STIJL
BOUWTOTAAL | Maart 2021 | BNL | 45
MOBIELE VOERTUIGBARRIÈRE De wereld wordt helaas steeds gewelddadiger. Voor u het weet staat er een voertuig met kwaadwillende lieden voor uw balie. De mobiele voertuigbarrière OktaBlock van Hörmann beveiligt en beschermt u tegen voertuigen die deze willen doorbreken. Uitgevoerde crashtests toonden zelfs aan dat een vrachtwagen van 7,5 ton en een snelheid van 50 km/u niet opgewassen is tegen de
Nee, u wilt niet zo’n lullig radiatortje aan de wand. Bovendien past een radiator niet meer in de huidige
OktaBlock. De installatie is eenvoudig, want deze
energietransitie. Dat het ook anders kan bewijzen de elektrische radiatoren van Vaso. Elektrisch verwarmen
vereist geen grondwerken, zoals het aanleggen
is geëvolueerd naar een energie-efficiënte, gebruiksvriendelijke en duurzame oplossing, zeker in
van toevoerleidingen, of verankering. Door zijn
combinatie met een warmtepomp en zonnepanelen. Voorbeeld uit de brede range is de Beams Mono-EL.
symmetrische geometrie heeft het systeem geen
De strakke verticale profielen (150 mm breed) zijn van bijkomende vinnen voorzien om de warmteafgifte
van tevoren gedefinieerde aanrijzijde.
te verhogen. Er is keuze uit één of meerdere verticale elementen. Wie wil ze niet aan de wand?
HET KAN VRIEZEN OF DOOIEN Typisch zo’n hebbeding. Hij kan vriezen, koelen en verwarmen: de nieuwe Makita accu koelen verwarmingsbox DCW180. Belangrijkste wapenfeiten: deze box kan naar keuze vriezen tot -18°C of -10°C, koelen op 0°C, 5°C of 10°C en verwarmen op 55°C of 60°C. Twee wielen en een handvat en draagriem maken de box transportabel op de bouwplaats of desnoods op de camping. Wat vooral handig is: de koelbox werkt niet alleen op netsnoer of sigarettenaansteker, maar ook op accu. Wij zeggen: koop er eentje extra voor uzelf. Handig op de camping of op uw boot!
Ontdek het trainingsaanbod van Bouwend Nederland Academy
Bekijk hier ons trainingsaanbod:
Een praktische training volgen? Kies dan voor de kennis en kunde van Bouwend Nederland Academy Wil je een training volgen waar en wanneer het jou uitkomt? Dat kan met E-learning van Bouwend Nederland Academy. Je kunt je nu al aanmelden voor de btw-verleggingsregeling, de module Individueel Budget, Verlof en Tijdspaarfonds of de training BIM en Virtueel Bouwen. Binnenkort volgt ook het Wkb begeleidingstraject, dus houd de website in de gaten! Meer informatie? Wil je meer weten over onze trainingen? Neem dan contact op via academy@bouwendnederland.nl of bel 079 3 252 159.
ACADEMY
VERENIGING | Maart 2021 | BNL | 47
Fries Heinis op bezoek bij ….. het jubileumcongres Nu Bouwen aan Morgen Bouwend Nederland ontvangt het Predicaat Koninklijk 7 december 2020 mocht ik getuige zijn van
aan een vitale sector. Het is daarmee met
Toekomstgericht
een bijzondere mijlpaal uit de geschiedenis
recht een kroon op het werk te noemen, niet
Met zo’n lange traditie en eervol Predicaat rust de
van Bouwend Nederland, tijdens het
alleen van iedereen die nu betrokken is bij de
verplichting op onze schouders om ons werk ook
jubileumcongres Nu Bouwen een Morgen waar
vereniging, maar ook van alle die dat waren bij de
richting de toekomst met hart en ziel te blijven
we samen met leden het 125-jarige jubileum
verschillende rechtsvoorgangers.
voortzetten. Niet alleen voor, maar nadrukkelijk
vierden. Uit handen van Jaap Smit, Commissaris
ook mét onze lidbedrijven. Hoe mooi is het dat
van de Koning in Zuid-Holland, ontving de
Waar we ons anno 2021 met 4400 lidbedrijven
juist die toekomst tijdens het jubileumcongres Nu
vereniging de oorkonde die hoort bij het
inmiddels dé branchevereniging voor de bouw en
Bouwen Aan Morgen gestalte kreeg. We hebben
Predicaat Koninklijk. We zijn enorm vereerd door
infra morgen noemen, werd de basis hiervoor al
die dag voorbij corona, stikstof, PFAS gekeken, en
deze bijzondere blijk van waardering. Vanaf nu
op 14 november 1895 gelegd. Toen verenigden
de bouw en infra in 2030 centraal gesteld. Samen
mogen we onszelf vol trots noemen: Koninklijke
zo’n 87 leden zich in het gebouw Kunsten en
met leden en experts zijn vier toekomstscenario’s
Bouwend Nederland.
Wetenschap in Den Haag in de Nederlandsche
verkend. Welke trends en thema’s komen op
Aannemers Bond (NAB). Hierna zijn de krachten
ons af? Welke uitdagingen en kansen biedt dit
Kroon op het werk
steeds verder gebundeld, langs fusies van
ondernemers in de sector? Maar ook: hoe komen
Het Predicaat symboliseert het respect, de
opeenvolgende bonden tot de laatste in 2004
we ons hierop voorbereiden?
waardering en het vertrouwen van de Koning
van het AVBB, BouwNed, VIANED, Bolegbo-vok
voor de vereniging. Een vereniging die dankzij de
en vocBetonbouw in wat we vandaag de dag als
Koninklijke Bouwend Nederland bouwt door aan
ondernemerszin, de creativiteit en de wilskracht
Bouwend Nederland kennen.
de toekomst op de fundering van het verleden!
van onze leden al 125 jaar heeft kunnen bouwen
Bouwproductie kan met 3,5% per jaar groeien in 2022-2025 Grote woningbouwopgaven, hoge duurzaamheidsambities en belangrijke uitdagingen rond vervanging en onderhoud van infrastructuur bieden een uitstekend groeipotentieel voor de middellange termijn. Bij benutting van dit potentieel kan de bouwproductie in de periode 2022-2025 met ruim 3½% per jaar groeien. De nieuwbouwproductie van woningen kan met gemiddeld 7½% groeien in deze jaren, waardoor het aantal opgeleverde woningen dan weer oploopt naar 75.000 tegen het eind van de periode. De totale bouw bereikt in 2025 hierbij een productievolume van € 84 miljard, wat bijna € 9 miljard hoger ligt dan het niveau in het afgelopen jaar. De werkgelegenheid kan ook weer toenemen van 444.000 dit jaar tot 481.000 in 2025. Meer feiten en cijfers? Kijk op www.bouwendnederland.nl/bouwactueel
Bouwend Nederland Advies: één loket voor al jouw vragen
Vragen over bouwrecht, aanbestedingen of Cao? Je kunt bij Bouwend Nederland Advies terecht voor: • Cao-zaken • Oplevering • Sociale zekerheid • Verborgen gebreken • Ketenaansprakelijkheid • Meer- en minderwerk • Arbeidsrecht • Advies en klachten over • Geschillen met opdrachtgever, aanbestedingen leverancier of onderaannemer • Procedures Raad van • Algemene voorwaarden Arbitrages
Je kan jouw vraag ook per e-mail stellen, dan krijg je uiterlijk op de volgende werkdag een reactie.
Tweedelijns dossierbehandeling à € 110,per uur na schriftelijk akkoord.
Jouw collega’s beoordelen onze juridische ondersteuning met een 9!
Meer weten? Ga naar bouwendnederland.nl/advies, bel naar 079 3 252 250 of mail naar advies@bouwendnederland.nl.
VERENIGING | Maart 2021 | BNL | 49
NIEUWE LEDEN
NÚ BOUWEN AAN MORGEN
BOUWEND NEDERLAND HEET ONDERSTAANDE LEDEN VAN HARTE WELKOM BIJ DE VERENIGING.
Organisatie
Vestigingsplaats
Sectie
Sturm Holding Hoorn B.V.
ZAANDAM
infra midden
VAG Glas B.V.
GRONINGEN
bouw klein
Bouwbedrijf Ungersma
GRONINGEN
bouw klein
Van Straten Geleiderail B.V.
BUREN GLD
bouw klein
Paardenkooper Constructies
KOCKENGEN
bouw klein
Bouwbedrijf Kon B.V.
GOUDRIAAN
bouw klein
Heutink Bouwgroep B.V.
GENEMUIDEN
bouw midden
AalesBouwWilnis
WILNIS
bouw klein
Bouwbedrijf Verhaert
HUIJBERGEN
bouw klein
Steigerbouw Arnhem B.V.
ARNHEM
bouw klein
bouwers’ doorpakken. Vertrouwen, flexibiliteit en samenwerking
Correct Holding B.V.
ROERMOND
bouw klein
zijn daarbij essentieel. Daarbovenop is de kracht van digitale
Keurntjes / Reugebrink Beheer B.V.
ZUTPHEN
bouw klein
kennisdeling in al haar facetten een voorwaarde geworden voor
SAB Electro B.V.
HOOFDDORP
infra klein
een robuuste toekomst.
Om voor de toekomst klaar te staan, moeten we nu als ‘door-
R. Jonker restauratie & molenonder- WESTZAAN
bouw klein
houd B.V. Horsto Bouw Ommen B.V.
OMMEN
bouw klein
structuur en materialen omgaan is een complexe opgave die we
ABG Bouw B.V.
GENEMUIDEN
bouw klein
alleen kunnen realiseren door goed samen te werken. Kennisdelen,
Vanags.nl B.V.
HEERHUGOWAARD
bouw klein
Hellosun B.V.
NIJMEGEN
bouw klein
CMD Bouw & Onderhoud B.V.
NAARDEN
infra klein
Vedario
AMSTERDAM
bouw klein
SPG Noord-Holland
HEERHUGOWAARD
infra klein
kelijke leef- en werkomgeving. We zijn in staat onderhoud aan onze
Bosgoed Bouw & Advies
EMPE
bouw klein
infra te voorspellen en circulair in te richten met oog voor mens,
Bouw-Slim.nl B.V.
SWIFTERBANT
bouw klein
natuur, milieu en economie.
Vakmanschap Compagnie B.V.
AMSTERDAM
bouw klein
Bredase Bouw Onderneming
PRINSENBEEK
bouw klein
B&C Lagendijk Holding B.V.
NIEUW-LEKKERLAND bouw klein
Roza Bouw B.V.
CULEMBORG
bouw klein
Kool Bouw en Restauratie
LEERDAM
bouw klein
Gridon B.V.
AMSTERDAM
bouw klein
Bouwgroep Schrijver B.V.
S-GRAVENPOLDER
bouw middelgroot
Ook sociale aspecten – denk aan mensen met een afstand tot de
Bouwbedrijf Blaauboer
DEN HOORN TEXEL
bouw klein
arbeidsmarkt – moeten we niet uit het oog verliezen. Kwaliteit
Interior Service Group Netherlands
ALKMAAR
bouw middelgroot
B.V. De Groutmeesters B.V.
MAASBRACHT
infra klein
stofreductie in een project kunt toepassen (en dat alles emissievrij)
Bouwtal B.V.
RIDDERKERK
bouw klein
worden steeds belangrijker.
CivielTech B.V.
BUNSCHOTEN-
infra klein
Marquette Bouw B.V.
SPAKENBURG ALMELO
bouw midden
Alderliesten bouw en installatie-
LELYSTAD
bouw klein
techniek
De energietransitie, de Bouwagenda en duurzamer met onze infra-
vakmanschap en het benutten van digitale middelen vormen hierbij de basis. Om te werken aan een betere wereld van morgen hebben we (bruikbare) data nodig die we al volop verzamelen. Met deze data en slimme technologieën bouwen we samen kennis op en zijn we in staat multifunctionele ruimtes te creëren met een aantrek-
Het human capital is tevens belangrijk binnen een bedrijf. Het opzetten én de realisatie van projecten waarbij vakmensen op alle niveaus nodig zijn. We moeten hen daarom ook zien te behouden en laten doorontwikkelen. Opleiden op ROC-, MBO, HBO- en academisch niveau is hierbij hard nodig.
van werk is de basis en dat moeten we met nul klachten kunnen opleveren. Maar ook hoe je duurzaamheid, circulariteit en stik-
Stuk voor stuk aspecten die mij boeien en waar ik mij in het bestuur op zal toeleggen. Gerard Hoiting Algemeen directeur Roelofs
E-learning van BNL Academy Een goede fundering voor je bedrijfsvoering
NIEUW
E-Learning bij Bouwend Nederland Academy Een training volgen wanneer het jou uitkomt? Dat kan met E-learning van Bouwend Nederland Academy! Meld je nu aan voor de training btw-verleggingsregeling, de module Individueel Budget, Verlof en Tijdspaarfonds of de training BIM en Virtueel Bouwen. Binnenkort volgt ook het Wkb begeleidingstraject, dus houd de website in de gaten!
Meer informatie? Wil je meer weten over onze trainingen? Neem dan contact op via academy@bouwendnederland.nl of bel 079 3 252 159.
ACADEMY
VERENIGING | Maart 2021 | BNL | 51
JUBILEA Bouwend Nederland feliciteert de volgende leden met de viering van hun jubileum:
75
100
Markus BV
Jansma Drachten B.V.
(Zwanenburg)
(Drachten)
Jaar
Jaar
Voorlopige datum Dag van de Bouw 25 september 2021 De Dag van de Bouw is een jaarlijkse open dag waarop bouwlocaties door heel Nederland hun bouwhekken openstellen om mensen kennis te laten maken met de positieve aspecten en de maatschappelijke betekenis en waarde van de bouw en infra. Vooralsnog vindt de Dag van de Bouw 2021 op 25 september 2021 plaats, vanwege onzekerheid over de dan nog geldende coronamaatregelen op dit moment. Een definitief besluit over de vorm en datum wordt 1 mei 2021 genomen. Op de hoogte blijven? Kijk op www.dagvandebouw.nl
Bewust Veilig-dag digitaal op 24 maart 2021 Op 24 maart 2021 wordt de vijfde editie van de ‘Bewust Veilig-dag’ georganiseerd. Koninklijke Bouwend Nederland, Techniek Nederland, OnderhoudNL en Aannemersfederatie Nederland hebben de handen ineengeslagen om jaarlijks de Bewust Veilig-dag te organiseren. Wij willen dat iedereen aan het einde van de werkdag weer gezond en veilig thuiskomt en aan het eind van zijn loopbaan gezond en fit met pensioen gaat. Meedoen aan de Bewust Veilig-dag? Je kunt kiezen voor een (digitale) toolboxmeeting maar denk ook eens aan een onlinedemonstratie van een leverancier. Of houd een ‘verkiezing van de veiligheidsheld’. Tijdens de Bewust Veilig-dag op 24 maart aanstaande kun je meespelen met een digitale escape room, uiteraard geheel in het teken van veilig werken. Meer weten? Kijk op www.bewustveilig.com
BNL IN DE MEDIA | Maart 2021 | BNL | 53
BNL IN DE MEDIA JAN/FEB 2020
18 januari
18 januari
19 januari
20 januari
20 januari 20 januari
10 februari
21 januari
15 februari
12 februari
17 februari
17 februari
17 februari
Tank nu extra voordelig met je tankpas van Bouwend Nederland Brandstof! De 5 zekerheden van Bouwend Nederland Brandstof Met 1 tankpas en eigen pincode (BP) tanken op veel plekken rland en/of buitenland Alles op 1 factuur, automatische incasso BTW garantie Tot 12 cent korting per liter * en laagste prijsgarantie** Effectieve, snelle en flexibele helpdesk Paskosten slechts € 7,95 per jaar
Nu aanmelden: Ga voor meer informatie naar www.brandstofcollectief.nl/BNL/
pas BP
* Genoemde korting t.o.v. de landelijke adviesprijs per liter en incl. BTW ** Mocht de actuele pompprijs lager zijn dan de landelijke adviesprijs minus de directe doorberekend
Bouwend Nederland Brandstof Horaplantsoen 20, 6717 LT Ede 0318-527568 (keuze 4) elke werkdag van 08:30 – 12:00 uur brandstof@vbw.nu
pas ESSO
VERENIGING | Maart 2021 | BNL | 55
BNL verschijnt vier tot zes keer per jaar in een oplage van 5.000 exemplaren. De pdf van verschenen edities is te vinden op www.bouwendnederland.nl. Naast BNL ontvangen de leden tweewekelijks de digitale nieuwsbrief met actuele informatie uit de vereniging, de markt en informatie die van belang is voor hun bedrijfsvoering.
5
VOORDELEN
VAN UW LIDMAATSCHAP VAN BOUWEND NEDERLAND
HOOFDREDACTIE
Alex Nieuwenhuis - Koninklijke Bouwend Nederland COÖRDINATIE EN EINDREDACTIE
Jacob-Jan Esmeijer - Havana Orange OPMAAK
Mooijontwerp, Noordwijk DRUK
Vellendrukkerij BDU BV, Barneveld REDACTIEADRES
Koninklijke Bouwend Nederland T.a.v. redactie BNL Postbus 340, 2700 AH Zoetermeer redactie@bouwendnederland.nl www.bouwendnederland.nl @BouwendNL ISSN
2214-7438 AANSPRAKELIJKHEID
Bij het samenstellen van de inhoud van deze publicatie streeft Koninklijke Bouwend Nederland naar de grootst mogelijke zorgvuldigheid. Bouwend Nederland sluit iedere aan sprakelijkheid uit voor onjuistheden, onvolledigheden en eventuele gevolgen van het handelen op grond van informatie die door deze publicatie beschikbaar is. COPYRIGHT
De informatie in deze publicatie kan worden gekopieerd voor persoonlijk gebruik, met uitsluiting van elke verdere verveelvoudiging, distributie, commercialiteit of exploitatie onder derden, tenzij voorafgaande toestemming van de auteur en/of Bouwend Nederland.
VRAGEN EN ADVIES / DIENSTVERLENING
1
Bouwend Nederland kent jouw sector als geen ander en is dus hét adres voor al je praktische vragen. Heb je vragen of een aanbesteding? Of wil je wat weten over personeelsbeleid? Of heb je een kwestie met een opdrachtgever? Bouwend Nederland staat je bij met raad en daad.
INFORMATIE / BRANCHEONTWIKKELING
2
Bouwend Nederland geeft voorlichting en trainingen waar je wat aan hebt en tilt zo je bedrijf en de sector naar een hoger plan. Via de website en via de digitale ledennieuwsbrieven blijf je goed op de hoogte van alle ontwikkelingen in de markt.
BELANGENBEHARTIGING / LOBBY
3
Bouwend Nederland komt op voor je belangen. Daarom praten we met ministers, gemeenten, scholen, waterschappen etc. Kortom, met jouw opdrachtgevers. Zodat je kunt doen waar je goed in bent: bouwen!
FINANCIEEL VOORDEEL / VOORDELEN COLLECTIEF
4
Door slim gebruik van onze financiële ledenvoordelen, kun je jouw lid-maatschapskosten terugverdienen. Of zelfs meer dan dat!
ELKAAR ONTMOETEN / NETWERKEN
5
Via Bouwend Nederland ontmoet je collega-bedrijven uit je buurt of je markt. Ook kun je ketenpartners en opdrachtgevers ontmoeten op de vele bijeenkomsten.
ADRESWIJZIGINGEN
Adreswijzigingen kunt u mailen naar: ledenadministratie@bouwendnederland.nl
LID WORDEN? Bouwend Nederland kan je ontzorgen bij jouw dagelijkse bedrijfsvoering. Meld je vandaag nog aan via het aanmeldformulier op bouwendnederland.nl/wordlid.
Heb je nog vragen over de mogelijkheden van het lidmaatschap? Bel dan naar het nummer 079 - 3252 158/59.
Bent u ook Bewust Veilig? Maak veiligheid bespreekbaar en sta ook op 24 maart a.s. stil bij dit belangrijke thema.
Doe mee op 24 maart: ‘Bewust Veilig-dag’ Koninklijke Bouwend Nederland, Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra, Techniek Nederland en OnderhoudNL hebben de handen ineen geslagen om één dag per jaar extra aandacht te besteden aan bewust veilig werken. De motivatie is dat iedereen aan het eind van de werkdag weer gezond en veilig naar huis moet kunnen en aan het eind van zijn loopbaan gezond en fit met pensioen. Het is van het grootste belang om ongelukken en arbeidsongeschiktheid te voorkomen én om faciliteiten te bieden zodat mensen duurzaam inzetbaar zijn en blijven. De Bewust Veilig-dag wordt georganiseerd voor werkgevers én werknemers. In verband met corona zal de Bewust Veilig-dag dit jaar in het teken staan van een online event met een digitale escape room. Geef u ook op voor deze dag en stimuleer uw werknemers stil te staan bij bewust veilig werken.
Meld u alvast aan op bewustveilig.com en ontvang de eerste speltips.