JULI 2021
ALLE REGIO’S
Ledenmagazine van Koninklijke Bouwend Nederland
Stikstofakkoord
“Zo investeren we ons uit de wurggreep van de stikstofcrisis”
Samenwerking bouw en Infra
ROC Groningen leidt duizenden technici op voor energietransitie
Trotse infrabouwer Slotman
“In voor- en tegenspoed op elkaar rekenen”
2 | BNL | Juli 2021 |
INHOUD
IN DIT NUMMER
6
12
“ Zo investeren we ons uit de wurggreep van de stikstofcrisis”
Wkb van kracht in 2022. Nu niet aan de slag? Wanneer dan wel?
STIKSTOFAKKOORD
WET KWALITEITSBORGING
22
41
Plan Behoud Vakkrachten: Doeners en denkers gezocht
De Groene Koers: Van beleid naar activiteit
INSTROOM
VAKGROEPEN
BNL is het verenigingsmagazine van Koninklijke Bouwend Nederland. In het magazine is informatie te vinden over activiteiten van de vereniging, ontwikkelingen in de sector en onderwerpen die van belang zijn voor de bedrijfsvoering van de leden. De inhoud geeft invulling aan de missie van de vereniging, namelijk het binden, boeien en verenigen van de leden. Wilt u reageren? Stuur een mail aan: a.nieuwenhuis@bouwendnederland.nl.
COLUMN | Juli 2021 | BNL | 3
INHOUDSOPGAVE
SAMEN STA JE STERK Elke bouwer weet dit allang. Of je nou een deur in je woning
04
BOUW IN BEELD
afhangt of een sluisdeur plaatst. In je eentje gaat het niet of veel minder makkelijk. Dit simpele principe van samenwerking
11
BESPAARGARANT
passen we ook toe in onze belangenbehartiging voor jullie. Gewoon omdat je dan meer gewicht in de schaal legt.
14
FUTURE BUILDERS VOOR STUDENTEN EN SPECIALISTEN
Zo hebben we met boeren, natuurorganisaties en ondernemersclubs een plan gepresenteerd om dit land te verlossen
15
NU BOUWEN AAN MORGEN ‘DE TOEKOMST BEGINT VANDAAG’
van de stikstofklem waarin we zitten. Zo willen we nieuwe economische ontwikkelingen mogelijk maken. Zodat als eerste bouw- en vooral infraprojecten weer door kunnen gaan. Dit plan ligt
17
18
BRIEF UIT BRUSSEL BIJDRAGE RENÉ MEYBOOM
inmiddels op vele Haagse bureaus en de eerste reacties zijn positief.
TERUGBLIK: EEN JAAR LANG CORONACRISIS
In de infra werkt Bouwend Nederland met een brede coalitie om
Ik vertel je er meer over verderop in deze BNL-editie.
innovatie in de vervangings- en renovatieopgave te versterken. Met hen bouwen we aan de Actieagenda Infra. Doel: meer geld voor
20
BOUWEN AAN EEN NIEUWE CAO!
innovatie, uitrol van deze innovaties in de praktijk en de opschaling naar brede toepassing van de vernieuwingen. Hard nodig naast
24
CIRCULAIRE BEDRIJFSHUISVESTING
heel veel meer geld op landelijk en lokaal niveau voor infrastructuur.
27
REGIOKATERN
Last but not least: we knokken ook voor ruim baan voor de woningbouw. Een monstercoalitie van 34 partijen presenteerde de
32
INNOVATIE EXOSKELET: LANGER EN GEZONDER WERKEN
Actieagenda Wonen in politiek Den Haag. Dat zijn de maatregelen die nodig zijn om echt die één miljoen huizen te kunnen bouwen in de komende tien jaar. En met succes. We zien nu dat die ambitie
35
10 MANAGEMENTVRAGEN AAN… MICHIEL VAN SUMMEREN
politiek breed gedeeld wordt. Samen sta je sterk. Maxime Verhagen
36
TROTS CHARLOTTE SLOTMAN, ABBINK BOEKELO
39
VEILIGHEID KUIJPERS BOUW HETEREN EN HEIN®
43
COLUMN ELISABETH POST, VOORZITTER TLN
44
ONMISBAAR
51
VERENIGING DIGIDARE AWARD 2021
53
BNL IN DE MEDIA
Voorzitter Bouwend Nederland
BOUW IN BEELD
PROJECT MILESTONE In Eindhoven wordt gebouwd aan woonhuizen van 3D-geprint beton. De projectpartners hebben een woning met een geheel eigen vormgeving gerealiseerd, dankzij uitgebreide R&D om de vormvrijheid van betonprinten te ontsluiten. Het huis bestaat uit 24 geprinte betonnen elementen, die laagje voor laagje zijn geprint in de printfabriek in Eindhoven. De elementen zijn met vrachtwagens naar de bouwplaats gebracht en daar op een fundering geplaatst. Daarna is het huis voorzien van dak en kozijnen en verder afgewerkt. De eerste woning is eind april al in gebruik genomen. De vijf huizen van Project Milestone worden na elkaar gebouwd, zodat bij elke nieuwe bouwronde maximaal geleerd kan worden van de vorige. Binnenkort start het ontwerp voor de volgende woningen, die meerdere verdiepingen krijgen, waarvoor de techniek verder ontwikkeld moet worden.
PROJECTPARTNERS EINDHOVEN UNIVERSITY OF TECHNOLOGY, VAN WIJNEN, SAINT-GOBAIN WEBER BEAMIX, VESTEDA, GEMEENTE EINDHOVEN EN WITTEVEEN+BOS ARCHITECT HOUBEN / VAN MIERLO MEER INFORMATIE 3DPRINTEDHOUSE.NL
Fotograaf | Bart van Overbeeke
6 | BNL | Juli 2021 |
STIKSTOFAKKOORD
Tekst | Hans Smit
STIKSTOFAKKOORD | Juli 2021 | BNL | 7
Foto | René van den Burg
MAXIME VERHAGEN OVER AKKOORD MET BOEREN, WERKGEVERS EN MILIEUGROEPEN:
“Zo investeren we ons uit de wurggreep van de stikstofcrisis” “Een uniek voorstel dat wordt gedragen door natuur-, boeren- en ondernemersorganisaties.” Zo omschrijft Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland, het ‘Versnellingsakkoord stikstofemissiereductie’ dat in mei werd gepresenteerd. De kracht zit volgens Verhagen in de aanpak per regionaal probleemgebied zodat resultaten sneller worden geboekt dan tot dusver het geval is.
8 | BNL | Juli 2021 |
STIKSTOFAKKOORD
Het akkoord is bijzonder omdat het is gesloten tussen ogenschijnlijk
Perspectief
tegengestelde partijen: Natuur & Milieu, Natuurmonumenten, LTO Nederland,
Verhagen: “Alle deelnemers hebben unieke kennis die noodzakelijk is voor een
VNO-NCW, MKB-Nederland en Bouwend Nederland. Het plan voorziet in
sectoroverstijgende aanpak. We bieden zo perspectief aan de samenleving en
extra investeringen van 15,3 miljard euro (negen jaar à 1,7 miljard euro) tot
aan onze eigen sectoren. Zo kunnen we ons uit de wurgreep van deze
2030 voor een reorganisatie van de landbouw, sneller natuurherstel en
stikstofcrisis investeren.” Volgens hem is de kracht van het akkoord de
uiteindelijk meer ontwikkelingsruimte voor economische activiteiten, zoals
gebiedsgerichte aanpak: “De regering zorgt voor het wettelijk kader, de
woningbouw, mobiliteit en energietransitie. Het akkoord wil huidige
controle en eventuele bijsturing, maar de uitvoering ligt bij de provincies die de
stikstofafname versnellen van 26 (stikstofwet) naar 40 procent in 2030
lokale spelers en het gebiedsproces kennen. Zo wordt er een landelijk
(zie kader hieronder voor meer details).
stikstofregistratiesysteem opgetuigd, maar de toepassing gebeurt lokaal. In ons plan participeren relevante spelers, zoals boeren, natuurbeheerders en regionale bestuurders.”
De kernpunten uit het akkoord: • Door de samenwerking van diverse organisaties wordt de
Onzekerheid
discussie ‘de winst voor de een, is het verlies voor de ander’
Hij begrijpt dat de extra 15,3 miljard euro, die boven op al gereserveerde
grotendeels voorkomen.
investeringen komt, veel geld lijkt. “De maatschappelijke kosten van niets
• De regionale ‘gebiedsgerichte’ aanpak kan zorgen voor een breder
doen zijn echter vele malen hoger. Nu al gaan miljarden aan nieuwe duurzame
draagvlak van de maatregelen, vooral in de agrarische hoek.
investeringen aan ons land voorbij en dreigen noodzakelijke ontwikkelingen
• Het stikstofplan gaat verder dan de huidige Stikstofwet. Niet 26%
– van infrastructuur tot wonen tot de energietransitie – in de knoei te komen.
reductie van de stikstofneerslag, maar 40% in 2030.
Vooral in de chemie, productie, agrifood en energiesector.”
• Het plan komt tot een reductie met 177 mol/ha/jaar (‘mol’ is de meeteenheid om de neerslag van stikstof uit te drukken). Hiervan
“De topman van het Havenbedrijf Rotterdam schat de misgelopen
komt uiteindelijk 60 mol vrij voor nieuwe ontwikkelingen, waarvan
investeringen alleen al voor de regio Rijnmond op 4,5 miljard euro. En dat is
weer 20 mol bestemd is voor bouw en infra. Dit moet binnen twee
nog maar één gebied. Het speelt ook in Zeeland, Brabant, Limburg en het
jaar mogelijk zijn (zie kader wachtende infra-projecten).
Noorden. We willen juist nieuwe duurzame investeringen aantrekken, maar
• Het plan vergt een extra investering van 15,3 miljard euro, boven
door alle onzekerheid over de (stikstof)regels is dat erg lastig. Dit nekt
op de al geplande investeringen. De planmakers betogen dat de
Nederland op langere termijn op meerdere fronten: verduurzaming van
kosten van economische stilstand en het mislopen van (Europese)
havens, fabrieken, transport, economische ontwikkeling of banen.”
gelden hoger zullen uitpakken. • De eerste financiële injectie is voor de landbouw en veeteelt in
Gezonde landbouw
bekende stikstofgebieden. Boeren die vrijwillig willen stoppen
Deze onzekerheden belemmeren volgens Verhagen ook de noodzakelijke
worden uitgekocht. Piekvervuilers worden geholpen bij
modernisering van de landbouw en veeteelt; de grootste veroorzakers van de
verplaatsing naar minder kwetsbare gebieden. Resterende
boventallige stikstofdepositie die voor aantasting van het natuurlijk milieu
agrariërs innoveren hun bedrijfsvoering in de richting van
zorgt. “De agrarische sector kan met innovaties de schade aan de natuur
natuur-inclusieve landbouw.
verminderen. Bijvoorbeeld door nieuwe staltechnieken of door natuurbeheer,
• Het akkoord richt zich op de aangetaste Natura 2000-gebieden
zoals waterberging, in hun werkwijze te betrekken. Maar veel boeren hebben
(161 regio’s in ons land met een beschermde EU-status), die de
door het wegvallen van het PAS geen geldige vergunning meer en dat maakt
impasse veroorzaken. Er komt een onafhankelijk
financiering naar een gezonde landbouw moeilijk. Met dit plan kunnen we
stikstofregistratiesysteem dat stoelt op landelijke wetgeving. Dit
boeren die vrijwillig willen stoppen snel en ruimhartig uitkopen en
systeem verricht per gebied nauwgerichte metingen die de huidige
piekbelasters verplaatsen naar minder gevoelige gebieden. Zo krijgen boeren
berekeningsmethode van schattingen en rekenmodellen vervangt.
meer kans op een gezond verdienmodel met moderne, natuur-inclusieve
• Er komt een onafhankelijke, landelijke stikstofbank die per provincie maatregelen uitvoert. Deze instantie bepaalt per gebied
bedrijven. Zo dragen ze ook bij aan een robuuste natuur en de voorspoed van het platteland.”
hoe vrijgekomen ontwikkelruimten wordt verdeeld tussen landbouw, natuur of economische activiteiten. De bank kan mogelijk een rol spelen om kleine bouwprojecten te verdelen die onder de huidige drempelwaarden vallen. • Het akkoord wordt aangeboden als een afgewogen package-deal. De deelnemende organisaties vragen de regering de plannen met spoed te laten toetsen door de Raad van State (juridisch, wettelijk) en het Planbureau voor de Leefomgeving (inhoudelijk).
“ De kracht van dit akkoord is de gebiedsgerichte aanpak.”
STIKSTOFAKKOORD | Juli 2021 | BNL | 9
Scepsis De voorzitter begrijpt dat er vanuit de bouw en infra misschien met enige scepsis naar het akkoord wordt gekeken. Het gaat veel over landbouw en natuur. Hij reageert hierop: “Natuur, industrie, landbouw, bouw en infra hebben allemaal belang bij een snelle en structurele oplossing. Om daar te komen zijn allereerst cruciale maatregelen nodig in de landbouw en natuurherstel. We moeten boeren de kans geven hun bedrijfsvoering aan te passen en we moeten niet de schuld bij hen alleen neerleggen. En vergeet niet dat de kosten voor natuurbeheer alleen maar zullen oplopen.” Bouwend Nederland was om al deze redenen medetrekker van dit akkoord: “Enerzijds zodat de sector dan kan blijven werken aan het oplossen van de wooncrisis, de energietransitie, de klimaatverandering en duurzaam mobiel maken van Nederland. Maar ons belang ligt natuurlijk ook in de realisatie van natuurherstel en klimaatmitigatie.”
“ Infrastructuur, wonen, energietransitie dreigen in de knoei te komen.”
Initiatieven Verhagen. “Volgens RIVM-berekeningen draagt de bouwsector slechts 0,6 procent bij aan de schadelijke stikstofneerslag. Dus is onze bijdrage aan de verminderingen vanzelf ook kleiner. Toch nemen en steunen we initiatieven om de drukfactoren op het milieu te verlagen. Bijvoorbeeld met NEPROM, WoningbouwersNL, gemeenten en bedrijven om bij nieuwe woningen waterberging, hittestress en biodiversiteit integraal onderdeel van de opgave te maken. In De Groene Koers werken we aan het emissiearm maken van bouwmaterieel en in bouwlogistiek valt ook nog veel te verduurzamen.” Infrastructuur Het versnellingsakkoord zal naar verwachting in twee jaar leiden tot meetbare verbeteringen. Een derde daarvan moet ten goede komen aan de bouwsector. Verhagen: “Hiermee ontstaat ook de ruimte voor de transitie naar een duurzame infrastructuur. Bij Rijkswaterstaat staan nogal wat geplande projecten in de ijskast vanwege de stikstofcrisis. Het gaat dan vooral om het moderniseren en aanpassen van wegen en knooppunten. Je moet, plat gezegd, straks wel naar je nieuwe huis kunnen rijden.”
De ontstane ontwikkelruimte (20 mol) biedt ruimte om bijvoorbeeld deze projecten, die nu bij RWS vanwege stikstofproblematiek on hold staan, uit te voeren: • N33 Zuidbroek-Appingedam • 28/A1 Knooppunt Hoevelaken • A27/A12 Ring Utrecht (diverse projecten) • A4/N14 Haaglanden • N35 Nijverdal (aansluitingen)
Meer informatie www.bouwendnederland.nl/stikstof Contactpersoon Richard Mulder Adviseur Stikstofproblematiek r.mulder@bouwendnederland.nl
CAR, AVB en Ontwerp verzekeren via Koninklijke Bouwend Nederland Drie vliegen in één klap CAR, AVB en Ontwerp verzekeren via Koninklijke Bouwend Nederland Drievan vliegen in polis één klap Profiteer de beste en service Profiteer van de beste polis en service
Waarom kiezen voor de Bouwend Nederland Integraal Polis van In-Staet? Waarom kiezen voor de Bouwend Nederland Integraal Polis van In-Staet? Aandacht & Expertise – Persoonlijk contact, adviseurs met sectorspecifieke kennis en jarenlange ervaring, vertrouwen en afspraak is afspraak Aandacht & Expertise – Persoonlijk contact, adviseurs met sectorspecifieke kennis en jarenlange ervaring, vertrouwen en afspraak is afspraak Op maat – De beste voorwaarden, jaarlijks getoetst door Koninklijke Bouwend Nederland Op maat – De beste voorwaarden, jaarlijks getoetst door Koninklijke Bouwend Nederland Betaalbare ontwerpdekking – Met een minimumpremie van € 1.000 is een ontwerpdekking nu voor ieder lid bereikbaar Betaalbare ontwerpdekking – Met een minimumpremie van € 1.000 is een ontwerpdekking nu voor ieder lid bereikbaar Flexibel – Bepaal zelf de hoogte van de premies door dekkingen aan of uit te zetten Flexibel – Bepaal zelf de hoogte van de premies door dekkingen aan of uit te zetten Snelle schadeafwikkeling – Wij zijn in staat 70% van de schades binnen 10 dagen uit te keren Snelle schadeafwikkeling – Wij zijn in staat 70% van de schades binnen 10 dagen uit te keren Eén polis voor alle bouw specifieke risico’s – CAR, Aansprakelijkheid en Ontwerp verzekerd op één polis. Oplossen in plaats van naar elkaar wijzen Eén polis voor alle bouw specifieke risico’s – CAR, Aansprakelijkheid en Ontwerp verzekerd op één polis. Oplossen in plaats van naar elkaar wijzen Wilt u meer weten over de voordelen van de Bouwend Nederland Integraal Polis van In-Staet? Er is altijd een adviseur bij u in de buurt. Neem contact met ons op via info@in-staet.nl of 085 - 0077480 Wilt u meer weten over de voordelen van de Bouwend Nederland Integraal Polis van In-Staet? Er is altijd een adviseur bij u in de buurt. Neem contact met ons op via info@in-staet.nl of 085 - 0077480 In-Staet BV | De Bruyn Kopsstraat 15 | 2288 EC Rijswijk | W www.in-staet.nl In-Staet BV | De Bruyn Kopsstraat 15 | 2288 EC Rijswijk | W www.in-staet.nl
DUURZAAMHEID | Juli 2021 | BNL | 11
FINANCIERING EN ONTZORGING ZONDER FINANCIËLE RISICO’S
MAAK VERDUURZAMEN MOGELIJK MET BESPAARGARANT
Training BespaarGarant Voor de accreditatie als aanbieder van de BespaarGarant-methode moeten bedrijven een onlinetraining volgen. Hierin worden aan de hand van een aantal voorbeelden uit de praktijk de vijf processtappen van de methode doorlopen, inclusief de daarbij in te zetten tools en modelcontracten. Na afloop van de training is de deelnemer in staat
Door energie te besparen werken bedrijven aan duurzaamheid. Dat is
om BespaarGarant toe te passen bij opdrachtgevers voor het
goed, maar ook steeds vaker wat er verwacht wordt. De wettelijke eisen
verduurzamen van utiliteitsgebouwen van bedrijven en
voor het verduurzamen van gebouwen worden namelijk steeds strenger.
maatschappelijke instellingen.
Om de stap voor bedrijven laagdrempeliger te maken, heeft Koninklijke Bouwend Nederland samen met Techniek Nederland, NVDE,
Kennistoets
MKB-Nederland en VNO-NCW het initiatief genomen tot BespaarGarant:
De training wordt afgesloten met een kennistoets. Bij goed gevolg
een open marktstandaard om verduurzaming van utiliteitsgebouwen en
ontvangt de deelnemer een diploma en het bedrijf een voorlopige
de financiering daarvan eenvoudiger te maken.
accreditatie. Ook wordt het bedrijf vermeld op de website van BespaarGarant. De definitieve accreditatie volgt na realisatie van
Hoe werkt het?
concrete BespaarGarant-projecten met een gemiddelde
BespaarGarant is een betrouwbare standaardmethode om gebouwen te
klantwaardering van minimaal 7.
laten verduurzamen met een technische prestatiegarantie en financiering uit lagere energiekosten. In aanmerking komen bedrijven en instellingen die voor
Doelgroep
hun gebouw meer dan 1.500 euro aan energiekosten per maand betalen en
De training is op MBO+-niveau en bestemd voor alle uitvoerende
minstens 500 euro per maand willen besparen met:
bedrijven die de BespaarGarant-methode willen toepassen bij de verduurzaming van gebouwen.
• Een pakket aan verduurzamingsmaatregelen, bijvoorbeeld isolatie, warmtepompen of zonnepanelen, afgestemd op het gebouw en gebruik; • Financiering van de investering uit lagere energiekosten of energiebesparing zónder zelf te investeren.
Kosten Voor leden van Koninklijke Bouwend Nederland geldt een kortingstarief en bedragen de kosten voor de training € 200 (excl. BTW) per cursist (regulier tarief € 250).
De voordelen voor de eindgebruiker zijn evident: lagere energiekosten door een technische prestatiegarantie op de maatregelen, meer rendement op een
Planning
investering, meer comfort en een gezonder binnenklimaat, én de zekerheid
De training duurt 2 x 2,5 uur, verdeeld over twee dagdelen.
dat een ondernemer voldoet aan de wettelijke eisen voor het behalen van de
De eerstvolgende BespaarGarant-training is op dinsdag 7 en 14
klimaatdoelen.
september 2021 van 13.00 tot 15.30 uur.
Zelf aanbieder worden BespaarGarant is een extra stimulans voor ondernemers in de bouw en infra
Meer informatie
om eigen bedrijfspanden te verduurzamen. Als uitvoerende partij in de bouw
Ben je benieuwd hoe je je gebouw kunt laten verduurzamen? Of wil je de
kun je echter ook zelf aan de slag, als aanbieder van de methode. Een
BespaarGarant-methode kunnen aanbieden aan je opdrachtgevers? Kijk dan
BespaarGarant-project mag alleen worden begeleid door een daarvoor
op www.bespaargarant.nl
geaccrediteerde uitvoerder. Wil jij in aanmerking komen voor accreditatie? Zorg er dan voor dan minimaal één medewerker uit de organisatie de
Aanmelden voor de BespaarGarant-training kan via:
BespaarGarant-training heeft gevolgd.
www.bespaargarant.nl/training
12 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Kees de Vries
WET KWALITEITSBORGING
WKB VAN KRACHT IN 2022
NU NIET AAN DE SLAG? WANNEER DAN WEL? Voor de een is het al gesneden koek en voor de
5-procentsregeling vormen het hart van de nieuwe
terugleest in artikelen en bij presentaties is toch
ander nog steeds abracadabra. Ieder bouw- en
wetgeving waarmee elk bouw- en infrabedrijf te
vooral: “We hebben het onderschat”. Gebruik dus
infrabedrijf krijgt in 2022 te maken met de Wet
maken krijgt. De geleverde kwaliteit moet
de tijd die je wordt gegeven om je voor te bereiden.
kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb).
aantoonbaar worden gemaakt. De
Uiteindelijk heb je nu een jaar om alles op orde te
Bouwend Nederland breidt het bestaande
aansprakelijkheid van de aannemer wordt
hebben.”
trainingsaanbod uit met een intensief
versterkt én de bouwer moet aan het eind van de
begeleidingstraject Wkb. Ruben Heezen:
bouw een gebouwdossier opleveren. Daarnaast
Handboek en basistraining
“De impact van de Wkb op bedrijfsvoering en
ontstaat in 2022 een nieuwe rolverdeling tussen
Bouwend Nederland heeft een kennistraject
bouwproces wordt onderschat. De invoering is
bevoegd gezag, kwaliteitsborger en aannemer.
ontwikkeld om bouw- en infrabedrijven en hun
juist vanwege die grote impact een half jaar
“Dat zijn allemaal zaken waarop je je
medewerkers zo goed mogelijk bij te staan in de
uitgesteld. Gebruik die tijd, want je zult die
bedrijfsvoering en bedrijfsprocessen op moet
implementatie van de Wkb. De deelnemer kan
nodig hebben.”
inrichten”, zegt Ruben Heezen, Wkb-specialist van
daar, afhankelijk van zijn informatiebehoefte, op
Bouwend Nederland. “Wij drukken onze leden op
inhaken. Coördinator van de BNL Academy
Krachten bundelen
het hart zich vroegtijdig te verdiepen. De
Sabette van der Klooster zegt: “Mensen kunnen
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen die in
administratieve druk is groot, zo blijkt ook uit de
zelf aan de slag met het online handboek Wkb
2022 wordt ingevoerd gaat veel betekenen voor
ervaring van bouwers in proefprojecten. Een
Wegwijzer. Hierin wordt stapsgewijs de impact
de interne organisatie van bouwer en bouwproces.
slimmere administratieve organisatie is nodig,
van de Wkb op de bedrijfsvoering belicht met
Dossiervorming, toezicht, aansprakelijkheid en de
maar dat vergt tijd. De terugkoppeling die je
handige checklists voor kwaliteitsfunctionaris,
WET KWALITEITSBORGING | Juli 2021 | BNL | 13
De Wkb Wegwijzer, Wkb Basistraining en het Wkb Begeleidingstraject zijn voor leden van Bouwend Nederland tegen een gereduceerd tarief beschikbaar. Wie de Wkb Wegwijzer of de basistraining heeft gevolgd krijgt additionele korting op het Wkb Begeleidingstraject. Na de zomer worden meerdere sessies Wkb Basistraining gehouden. Zie voor meer informatie: www.bouwendnederland.nl/wkb. Voor vragen of aanmelding mail: academy@bouwendnederland.nl.
projectleider, werkvoorbereider, uitvoerder,
vragen zitten is deze allesomvattende leergang
proefprojecten hebben opgedaan realiseren zich
directeur of manager. Voor alle betrokkenen in een
Wkb Begeleidingstraject interessant. De inhoud
dat het voldoen aan de Wkb straks een
organisatie is het online handboek een goede en
van de basistraining en toegang tot de Wkb
voorwaarde is om te kunnen bouwen. Wie zijn
snelle oriëntatie.” De Basistraining Wkb biedt
Wegwijzer zijn weliswaar inbegrepen, maar de
zaken niet op orde heeft, krijgt straks geen
behalve theorie, ook de mogelijkheid te sparren
cursist krijgt ook begeleiding bij het inrichten van
vergunning meer voor zijn bouwwerk. Ook kleinere
met een kwaliteitsborger. Heezen: “Het is goed om
de Wkb in de eigen organisatie. Van der Klooster:
vergunningplichtige werken krijgen hiermee te
vanuit het perspectief van de kwaliteitsborger
“Voor eenieder die met specifieke vragen zit, biedt
maken. Zonder kwaliteitsborger kun je überhaupt
naar je organisatie te kijken. Wat heeft een borger
het begeleidingstraject de meest uitgebreide en
niet bouwen. De wetgever zal daarin onverbiddelijk
nodig? Hoe organiseer je snel en gemakkelijk de
meest grondige voorbereiding. In zes
zijn. Dit is hét moment waarop je je als bouwer
informatiestroom?”. De Wkb-basistraining wordt
e-learningmodules krijgt de cursist stapsgewijze
met een professionele organisatie kunt
zowel online als op locatie gegeven.
ondersteuning bij de implementatie van de Wkb in
onderscheiden van bijvoorbeeld een zzp’er die een
zijn organisatie. Specifieke vragen zijn in drie
uitstapje maakt naar woningbouw. Gebruik de tijd
Wkb Begeleidingstraject
interactieve classroomsessies te stellen aan een
die rest.”
Voor de broodnodige verdieping is recent de
ervaren deskundige.”
allesomvattende leergang Wkb Begeleidingstraject
Contactpersoon
gestart. Ook voor bedrijven die al in een eerder
Onverbiddelijk
stadium de Wkb Wegwijzer en/of de
Ruben Heezen: “Bedrijven die zich inmiddels
Wkb-basistraining hebben gedaan en nog met
georiënteerd hebben en de nodige ervaring in
Ruben Heezen Beleidsadviseur r.heezen@bouwendnederland.nl
14 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Marije Rispens
DIGITALISERING
Future Builders: exclusief voor studenten en specialisten Ruim 800 studenten en professionals deden op 15 april mee aan het
instantie. Daardoor is het een veilige plek, gebaseerd op kennisdelen.
online event Future Builders. Met allerlei workshops en lezingen doken ze
Recruiters zul je er niet tegenkomen. Momenteel wordt het platform getest
in de mooiste innovaties die de bouw te bieden heeft. Deze dag vormde
met vijftig studenten, daarna kan wie wil zich aanmelden.”
ook het startschot van het platform Future Builders waar docenten, studenten en medewerkers van bouwbedrijven hun gesprek kunnen
Het platform werd afgelopen april gepresenteerd tijdens het online
voortzetten en kunnen samenwerken.
evenement Future Builders. “Een bijzonder geslaagde dag waar onderwerpen als duurzaamheid, circulariteit en ondernemerschap behandeld werden. ‘s
Bouwend Nederland wil dat studenten goed voorbereid worden op de huidige
Ochtends waren er colleges over onderwerpen die op de meeste opleidingen
bouwwereld, maar het blijft een uitdaging om onderwijs te laten aansluiten
gewoonlijk niet aan bod komen, ‘s middags waren er lezingen over de
op de arbeidsmarkt. Dat merkt Arjan Walinga, verantwoordelijk voor dit
toepassing van innovaties door bedrijven. Alle presentaties en workshops zijn
deelproject van het Meerjarenprogramma Digitalisering. “Studenten moeten
trouwens op het YouTube-kanaal van Bouwend Nederland terug te kijken.”
zoveel mogelijk bestaande en nieuwe bouwtechnieken leren kennen. Maar als je de stages eraf trekt, blijft er van hun opleiding 2,5 jaar onderwijs over. Dat
Jaarlijks
is nooit genoeg tijd om de normale bouwkundige en civiele kennis in het
Als het aan Walinga ligt, wordt er jaarlijks een Future Builders-dag gehouden.
systeem te krijgen én de toepassingsvraag voor alle innovaties te
“Het platform draait sowieso het hele jaar door, maar zo’n evenement is wel
beantwoorden.”
de kers op de taart.” Dat bleek ook wel uit de lovende reacties van de deelnemers. Zelfs docenten ervaarden het als een nuttige studiedag. Walinga: “Als je het
Veilige plek
ook bij volgende edities op die manier insteekt, kun je nog veel meer publiek
Het platform Future Builders springt in dat gat. “Ons netwerk met docenten
bereiken. Dan hebben de docenten een studiedag en de studenten toch
en scholen bestaat al jaren, maar op dit platform kunnen zij het hele jaar door
gewoon ook een dag goed onderwijs over de toekomst van de bouw.”
in contact blijven met studenten en bedrijven”, zegt Walinga. Studenten hebben op het platform een breed overzicht van alle mogelijkheden, nieuwe
Meer informatie
innovaties en onderzoeken in de bouw. Ze kunnen vragen stellen aan
www.bouwendnederland.nl/future-builders
specialisten, maar ook een afstudeerplek zoeken of zich aanmelden voor evenementen van bouwbedrijven. Het platform is exclusief beschikbaar voor
Contactpersoon
studenten, docenten en medewerkers van bouw(gerelateerde) bedrijven. Dit
Arjan Walinga
zijn leden van Bouwend Nederland, maar ook van andere verenigingen zoals TechniekNL. “Je hebt een e-mailadres nodig van een door ons goedgekeurde
Adviseur Ketensamenwerking a.walinga@bouwendnederland.nl
Tekst | Kees de Vries
NU BOUWEN AAN MORGEN | Juli 2021 | BNL | 15
Foto | John Sondeyker
DE TOEKOMST BEGINT VANDAAG
Als voorloper in de energietransitie is het kantoor van Dassen Bouw in Susteren al twaalf jaar geleden door directeur Paul Dassen uitgerust met aardwarmte en -koeling en hiermee energieneutraal. De medewerkers van de onderneming die nieuwbouw, renovatie en verbouw doet voor particulieren en rijksoverheid hebben recentelijk een app in gebruik genomen voor de urenregistratie voor een soepele datastroom. Dit om digitalisering en de steeds zwaardere administratieve druk bij het bouwen in het elfkoppige bedrijf het hoofd te bieden. Pauls zoon Joey Dassen is de tweede generatie in het familiebedrijf en zegt: “We zijn een vooruitstrevend bedrijf en willen graag meegaan in de
Hoe kunnen Bouwend Nederland en de leden elkaar naar de toekomst
nieuwste ontwikkelingen. Maar we kiezen onze eigen weg daarin. Grotere
toe nog meer versterken? Dat is de insteek van het tweejarige project
ondernemingen hebben de capaciteit om hier veel aandacht aan te besteden,
Nu Bouwen aan Morgen. Kennis- en informatiedeling op specifieke
maar het ontbreekt vaak aan vakkrachten. Wij beschikken juist over de vakmensen,
thema’s en het op gang brengen van een dialoog met betrokken
maar hebben bij grote projecten een uitdaging in de kantoorcapaciteit. Maar met de
partijen moeten de bouw klaar maken voor 2030. Trends zijn immers
juiste partners komen we samen tot een goed eindresultaat.”
ook zonder glazen bol zichtbaar. Vier thema’s Het zijn bedrijfscases als deze die projectleider Hanneke van Eijndhoven van het tweejarige BNL-project Nu Bouwen aan Morgen graag over het voetlicht brengt. “We hebben anderhalf jaar research gestopt in de vier thema’s ruimtelijke spreiding, energietransitie en -infrastructuur, waarde van bouwen en toekomst van werk. Op die onderdelen willen we leden motiveren en inspireren met elkaar en met ons in gesprek te gaan over trends en ontwikkelingen. Hoe kunnen we gezamenlijk de grote veranderingen in de bouw het hoofd te bieden”. Nu Bouwen aan Morgen heeft anderhalf jaar lang kennis verzameld hoe de bouw er in 2030 uit zou kunnen zien. Op 7 december vorig jaar zijn scenario’s gepresenteerd op een congres en is de dialoog met leden en stakeholders opgestart. Niet globaal en theoretisch, maar praktijkgericht aan de hand van duidelijke voorbeelden. Van Eijndhoven: “Neem de huidige stijging van de materiaalprijzen. Je moet nu al nadenken hoe je daarmee in de toekomst om kunt gaan. Bijvoorbeeld door meer circulair te gaan werken. Het uiteindelijk doel is toekomstbestendigheid van sector, leden en brancheorganisatie.” En hoe werkt Dassen Bouw aan de toekomstbestendigheid? “We hebben recentelijk ons dienstenpakket uitgebreid met projectontwikkeling. Ook gaan we combinaties aan met grote installateurs om projecten in teamverband uit te voeren. Een treffend voorbeeld hiervoor is de verduurzaming van het Provinciehuis Limburg in samenwerking met Croonwolter&dros. De kracht hierbij is dat ieder zijn eigen werkzaamheden uitvoert (bouwkundig en installatietechnisch), maar wel altijd nadenkt of deze invloed hebben op andermans werkzaamheden. Met dergelijke combinaties denken wij ook in de toekomst mee te kunnen werken aan omvangrijke renovaties.” Meer informatie www.nubouwenaanmorgen.nl Contactpersoon Hanneke van Eijndhoven Regiomanager Zuid H.vanEijndhoven@bouwendnederland.nl
SNEL WERKEN CONFORM DE NIEUWE CAO? LYRECO STAAT VOOR U KLAAR MET DE MEEST VEILIGE EN PROFESSIONELE OPLOSSINGEN DEB STOKO ZONNEBESCHERMING Hoge bescherming tegen UVA UVB en UVC stralen Waterbestendig Zonder geur- en kleurstoffen Verkrijgbaar in losse tubes en in handige wanddispensers UVA
UVB
UVC
SPF 50 SPF 30
Ref. 10.317.866
Ref. 10.317.866
Ref. 10.317.866
-
Ref. 8.229.617
-
DORSTLESSENDE DRANKEN
Ref. 3.463.874
Ref. 10.065.626
PORTWEST HI-VIS KOELVEST CV02 S-M: Ref. 14.075.979
Lichtgewicht en comfortabel
2-3L: Ref. 14.075.981
Cooling Mesh doek
L-XL: Ref. 14.076.016
UPF 50+ doek blokkeert 98% van de UV straling
lyreco.nl
BRIEF UIT BRUSSEL | Juli 2021 | BNL | 17
ONZE MAN IN BRUSSEL, RENE MEYBOOM, MELDT:
“ N IEUWE EU-TAXONOMIE GRIJPT DIEP IN OP BOUW- EN INFRASECTOR” In Brussel wordt de laatste hand gelegd aan de classificatie voor
Do no harm
financiering van duurzame groei. In deze taxonomie wordt exact
De Green Deal kent zes hoofddoelstellingen: energie-efficiëntie,
vastgelegd wat voortaan als groen of niet groen wordt beschouwd én
klimaatadaptatie, watergebruik, circulariteit, preventie van verontreiniging en
welke investeringen voorrang krijgen op de geldmarkt of bij subsidies.
ten slotte bescherming en herstel van het ecosysteem en biodiversiteit.
Deze regelgeving geldt voor de productie van staal of cement, maar ook
Gebruikers van de taxonomie moeten op minimaal één kernpunt hoog scoren
voor nieuwbouw van kantoren, renovatie van wooncomplexen of de
als zij investeren of financieren. Daarbij mogen zij echter geen schade
aanleg van wegen.
berokkenen (DNSH: do no significant harm) aan de overige vijf hoofddoelstellingen. Zo kan een circulair gebouwde weg door schade aan de
De wetgeving is de uitvoer van de klimaatafspraken uit Parijs (2015) voor de
biodiversiteit bijvoorbeeld toch als ‘niet duurzaam’ worden gekwalificeerd.
periode 2022-2023. De uitvoering past in de Green Deal, waarmee Europa in 2030 vrijwel koolstofneutraal wil zijn. Het is een financieel instrument en nu
Goede kansen
al sorteren banken, financiers en verzekeraars voor op de nieuwe wetten. Wie
De helderheid in keuzes door de Europese Commissie laat zien dat het Brussel
nu bijvoorbeeld nog in dieselmaterieel wil investeren, treft een minder soepele
menens is tot een groene unie te komen. De grenzen tussen - in politieke
bank aan.
termen - groen of bruin worden scherp getrokken. Dit biedt goede kansen voor bouw- en infrabedrijven die duurzaamheid kunnen vertalen in concrete
Taxonomie
bouwwerken. De EU zorgt voor fondsen om deze verduurzaming te
Het wettelijk systeem komt neer op een nauwkeurige definiëring van wat
bekostigen. Het COVID-herstelfonds bijvoorbeeld heeft voor Nederland 5,6
duurzaam of niet duurzaam is. In de taxonomie worden concrete producten
miljard euro aan subsidie gereserveerd, waarvan een belangrijk deel bedoeld
en diensten genoemd, zodat iedereen weet waar hij aan toe is als hij
is voor verduurzaming. Ook de Nederlandse regering zet geld apart voor
investeert in schone of ‘vuile’ producten of diensten. Zo wordt duurzaamheid
verdere verduurzaming.
onderdeel van economische activiteiten en werkt de markt als vanzelf mee aan de verduurzaming van de Europese Unie.
Voor vragen of informatie Brussel@bouwendnederland.nl
Criteria De taxonomie dringt diep door in de bouw en infra. De energiebehoefte van
Contactpersoon
een nieuw gebouw moet bijvoorbeeld minimaal tien procent lager zijn dan de
René Meyboom
huidige BENG-regels voorschrijven. Voor gebouwen, groter dan 5.000 vierkante meter, gelden aanvullende eisen voor luchtdichtheid en thermische integriteit. Maar ook het waterverbruik van douches en toiletten, de hoeveelheid afval tijdens de bouwperiode (circulariteit) of de locatie van het gebouw (natuur, biodiversiteit) moeten aan beschreven criteria voldoen.
Adviseur Europese zaken r.meyboom@bouwendnederland.nl
18 | BNL | Juli 2021 |
CORONA
HOE CORONA DE BOUW VERANDERDE Bijna anderhalf jaar nadat corona haar intrede deed in Nederland werkt de bouwsector nog steeds door. Het einde van het coronatijdperk lijkt met de dalende besmettingscijfers en versoepelingen eindelijk in zicht, maar toch zullen we de effecten van COVID-19 nog wel een tijdje voelen. Erik Tierolf blikt terug op de maatregelen die Bouwend Nederland heeft genomen om leden zo goed mogelijk door de pandemie te loodsen en kijkt alvast voorzichtig naar de toekomst.
CORONA | Juli 2021 | BNL | 19
Tekst | Marije Rispens
We zaten nog hutjemutje in bussen en restaurants, vierden onze verjaardagen
Toen de testcapaciteit van de GGD nog schaars was en mensen lang moesten
met de hele familie en bleven zeker niet thuis bij een simpele verkoudheid,
wachten op een afspraak en de uitslag, kochten Bouwend Nederland en
toen Maxime Verhagen van Bouwend Nederland en Doekle Terpstra van
Techniek Nederland commerciële testcapaciteit in. “Bij klachten konden
Techniek Nederland in maart 2020 aanschoven bij het ministerie van
medewerkers binnen een halve dag terecht en hadden ze binnen 24 uur de
Binnenlandse Zaken. Hun boodschap: als corona zich verder ontwikkelt in
uitslag in huis. Dit was voor werkgevers erg prettig, omdat medewerkers
Nederland, is dat funest voor de maatschappelijke opgaven als de bouw komt
zo sneller weer beschikbaar waren. Er is dan ook veel gebruik van gemaakt,
stil te liggen.
tot het moment dat de capaciteit van de GGD werd verruimd, er sneltesten kwamen en later ook zelftesten.”
Het ministerie gaf ruimte om een opzet te maken voor het Protocol Samen Veilig Doorwerken. “We hadden al gauw veel informatie over maatregelen
Andere werkelijkheid
ter voorkoming van coronabesmetting, zoals handen wassen en afstand
Er kleefde één nadeel aan het protocol en de andere maatregelen. Namelijk
houden”, zegt Erik Tierolf, manager Arbeidsvoorwaarden en Advies. “In de
dat er zo goed doorgewerkt kon worden, dat het net leek of alles normaal
laatste fase hebben we naast Bouwend Nederland, Techniek Nederland en
was. “De bouw leefde in een andere wereld dan bijvoorbeeld de horeca.
het ministerie ook de vakbonden betrokken. Zij hadden aanvullingen die
Maar we zijn blijven benadrukken dat dit alleen kan als iedereen zich aan
het protocol nog sterker maakten, zoals een coronaverantwoordelijke op
de maatregelen houdt. We wilden mensen bewust maken van het risico
de werkplaats. Hun suggestie voor een meldpunt is uiteindelijk de helpdesk
dat ze lopen en voorkomen dat men nonchalant ging worden”, aldus Tierolf.
geworden.”
De campagne Doorbouwers vroeg ook veel aandacht voor Samen Veilig Doorbouwen. Het campagnemateriaal konden werkgevers delen met hun
Persconferenties
personeel, zodat iedereen de afgesproken maatregelen overnam.
Het protocol werd aangevuld aan de hand van verzwaringen of
Inmiddels gaan de besmettingscijfers de goede kant op en maatregelen
versoepelingen die premier Rutte tijdens zijn persconferenties verkondigde.
worden versoepeld. “We gaan nu adviseren over de afbouw. Hoe kunnen
“Gevoelig punt was bijvoorbeeld het samen reizen naar de bouwplaats”,
we straks weer veilig naar kantoor toe? Hoe passen we de voor corona
zegt Tierolf. “We hebben toen bij het RIVM informatie ingewonnen over veilig
gemaakte dagritmes weer aan? En hoe kunnen we geleidelijk weer terug naar
groepsvervoer. Het idee van een spatscherm werd daar afgeketst, omdat
een reguliere werksituatie? Ook hier gaan we weer werken met scenario’s.
de impact daarvan bij een eventueel ongeval onbekend is. Maar andere
Als er een variant opduikt of de cijfers lopen weer op, dan kunnen we snel
maatregelen, zoals een mondkapje en een maximaal aantal reizigers per bus,
schakelen.”
zijn verplicht geworden.” De bouw heeft de afgelopen anderhalf jaar laten zien hoe veerkrachtig De genoemde Helpdesk Corona werd ingericht bij Volandis. Met
die is. “We kijken welke lessen we uit deze tijd kunnen halen en welke
arbeidshygiënisten en bedrijfsartsen brachten zij belangrijke kennis bij elkaar.
waardevolle zaken we meenemen naar de toekomst. Blijft digitaal werken de
Er werd massaal gebruik van gemaakt. Het eerste jaar had de website
norm? Wat doen de beperkte reisbewegingen voor het mobiliteitsvraagstuk
73.339 bezoekers per maand, 84.255 downloads en 18.129 bezoekers van
van de sector? En wat zijn de gevolgen van de coronacrisis straks op de
de FAQ. Daarnaast werden 1910 vragen per telefoon, mail of chat contact
overheidsbestedingen? We blijven ons ontwikkelen, zodat we samen veilig
beantwoord. De meeste vragen gingen over hygiëneregels, samen reizen en
blijven doorbouwen.”
thuisblijven. Meer informatie Enquête
www.bouwendnederland.nl/corona
Bouwend Nederland heeft vlak voor de zomer van 2020 een enquête onder leden uitgevoerd. “We hebben gewerkt met vooraf uitgewerkte scenario’s om
Contactpersoon
vanuit Bouwend Nederland snel te kunnen anticiperen op nieuwe situaties.
Erik Tierolf
Daarnaast zijn we columns, nieuwsbrieven en vlogs gaan maken met goede voorbeelden van veilig doorbouwen in coronatijd”, aldus Tierolf.
Manager Arbeidsvoorwaarden en Advies e.tierolf@bouwendnederland.nl
20 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Joost Hanraets
CAO
BOUWEN AAN EEN NIEUWE CAO! Sinds mei 2021 ligt er een nieuw akkoord voor de cao Bouw & Infra op
Tussentijdse terugkoppeling
tafel. Dit is de uitkomst van maandenlange onderhandelingen tussen
Elke subbranche kampt met andere uitdagingen. “De infra heeft bijvoorbeeld
werkgevers en de vakbonden. Hoe is de nieuwe cao tot stand gekomen:
meer te lijden onder de corona- en stikstofcrisis dan de woningbouw.
welke processen en keuzes liggen hieraan ten grondslag?
Het was aan ons om al die belangen mee te nemen. Om er zeker van te zijn dat we de belangen van specifieke lidbedrijven optimaal behartigen,
De Bouw & Infra is een complexe sector, met verschillende subbranches
hebben we afspraken ook tussentijds teruggekoppeld in de BACA.” In deze
variërend van de woning- en infrabouw, tot sloop- en gespecialiseerde
BeleidsAdviesCommissie Arbeidsvoorwaarden (BACA) is de gehele sector
asfaltwerkzaamheden. Binnen al deze bloedgroepen werken zowel
van elke regio vertegenwoordigd. Vinden jullie dit een reële loonstijging?
medewerkers op kantoor als op de bouwplaats. Soms werken ze samen met
Zijn er aspecten die we vergeten zijn mee te nemen? Dergelijke vragen
enkele collega’s, soms met honderden op een project. Toch moet er voor al
legde de onderhandelingsdelegatie voor aan de BACA. Raessens licht toe:
deze bedrijven en hun medewerkers één, allesomvattende cao komen. Met
“Ik heb tijdens de onderhandelingen geregeld gebeld met lidbedrijven om
afspraken over lonen en andere arbeidsvoorwaarden.
standpunten te checken of te vragen naar praktijkvoorbeelden.”
Wat vinden lidbedrijven belangrijk?
Niet altijd een tastbaar resultaat
Een nieuwe cao is het resultaat van een lang proces. Dat begon een paar jaar
“Soms onderhandel je lang over een onderwerp, maar komt er uiteindelijk
geleden met Ronde Tafel Overleggen. In deze bijeenkomsten konden bedrijven
geen akkoord. Dan ziet de achterban daar niets van terug”, zegt Raessens. Dit
uit de gehele sector en van elke omvang aangeven welke punten zij op de
was bijvoorbeeld het geval bij de overurenregeling voor UTA en doorbetaling
onderhandelingsagenda wilden. “Wat vinden bedrijven in onze sector op dit
van de schooldag van BBL-leerlingen. “Dat gebeurt soms en is niet nutteloos.
moment het belangrijkst? Dat wilden wij als onderhandelaars graag van onze
Wij verwachten dat deze onderwerpen de volgende onderhandelingsronde
leden zelf horen, voordat we met vertegenwoordigers van de FNV en CNV
ook weer aan bod komen, wij kunnen ons daar nu op voorbereiden.” In
aan tafel gingen”, zegt George Raessens, Vice-Voorzitter Bestuur Koninklijke
andere gevallen lijkt het alsof het resultaat tegenvalt, terwijl er eigenlijk het
Bouwend Nederland. Op basis van de Ronde Tafel Overleggen stelden de
maximale uitgehaald is. “De pensioenpremie is gestegen van 25 naar 26
onderhandelaars hun arbeidsvoorwaardenagenda op.
procent. Hadden we dat niet uitonderhandeld, was de premie naar 28 procent gestegen.” Daarnaast heeft de werkgeversdelegatie heel bewust aangestuurd
Spijkers met koppen
op een tweejarige cao. “Corona, PFAS en stikstof brengen veel onzekerheid
Vanwege de coronarestricties mochten er van elke kant maar drie in
over loonkosten met zich mee. Werkgevers zijn gebaat bij duidelijkheid over
plaats van zes man fysiek aanwezig zijn bij de onderhandelingen. Dat had
de loonkosten voor de looptijd van de cao.”
volgens Raessens ook een voordeel: “Het was makkelijker om met een klein gezelschap dagen te plannen. We hebben de voorbereidingen digitaal
De huidige CAO loopt tot 2023. Dat betekent dat de nieuwe Ronde Tafel
gedaan.” Dat kwam het onderhandelingsproces ten goede. “Tijdens de
Overleggen en onderhandelingen niet ver weg zijn. “Het cao-traject gaat
voorbesprekingen groeide het onderlinge vertrouwen en kwamen we er van
eigenlijk continu door”, zegt Raessens. “Momenteel leggen we lidbedrijven uit
elkaar achter wat we echt belangrijk vonden. Daardoor konden we tijdens de
waarom we bepaalde keuzes hebben gemaakt en overleg ik maandelijks met
fysieke onderhandelingen spijkers met koppen slaan.”
de vakbonden. “We leren elkaars standpunten beter kennen en kweken een persoonlijke band, begrip en onderling vertrouwen. Daarmee leggen we de
Ruggenspraak
basis voor toekomstige succesvolle en efficiënte cao-onderhandelingen.”
Begin 2021 begonnen de face-to-face onderhandelingen tussen de werkgevers en de vakbonden. “We zagen elkaar een of twee keer per
Meer weten over de inhoud van de nieuwe cao?
week. Tussentijds schorsten we de gesprekken om via Teams te overleggen
Op www.bouwendnederland.nl/cao staat een overzicht van de afspraken.
met de drie onderhandelaars die niet fysiek aanwezig konden zijn”, licht Raessens toe. Indien nodig voerden de onderhandelaars ruggenspraak
Contactpersoon
met vertegenwoordigers van het Dagelijks Bestuur. “Enkele leden van het
Erik Tierolf
Dagelijks Bestuur stonden dag en nacht paraat voor overleg.”
Manager Arbeidsvoorwaarden en Advies e.tierolf@bouwendnederland.nl
Foto | John Sondeyker
CAO | Juli 2021 | BNL | 21
‘ De infra heeft bijvoorbeeld meer te lijden onder de coronacrisis dan de woningbouw’
22 | BNL | Juli 2021 |
INSTROOM
BOUW VERENIGT ZICH IN PLAN BEHOUD VAKKRACHTEN
Tekst | Kees de Vries Foto | René van den Burg
Doeners en denkers gezocht
INSTROOM | Juli 2021 | BNL | 23
In het Stimuleringsprogramma voor Behoud van Vakkrachten in de bouw & infra zetten Bouwend Nederland, Aannemersfederatie Nederland Bouw & Infra,
Maar het is duidelijk dat er iets moet gebeuren om de bouwop-
Vereniging van Waterbouwers, NVB, vereniging voor ontwikkelaars &
gave te realiseren. De huidige situatie met te lage instroom
bouwondernemers, FNV Bouwen & Wonen en CNV Vakmensen zich
moet worden vlotgetrokken.”
gezamenlijk in voor: • aantrekken van nieuwe mensen (jongeren en zij-instromers);
Skillspaspoort
• blijven leren en ontwikkelen van vakkrachten in de sector;
Een van de maatregelen die op de korte termijn veel aandacht
• beter inzicht in vaardigheden en competenties van medewerkers met het
krijgt, is de uitbouw van het Skillspaspoort. TNO heeft hiervoor
skillspaspoort;
in opdracht van Bouwend Nederland en Techniek Nederland een
• vakonderwijs op maat (flexibel en modulair);
prototype ontwikkeld. In het Skillspaspoort voor vaklieden staan
• meer vakkennis over duurzaamheid.
naast diploma’s ook certificaten en het biedt inzicht in (ontwikkeling van) competenties. Wildekamp: “Een Skillspaspoort vergroot de arbeidsmobiliteit. Werkenden kunnen op basis van vaardig-
Omdat de bouwvraag onverminderd hoog is, hebben de bouw
heden en competenties anders en breder worden ingezet dan
en infra de komende jaren zo’n 60.000 extra werkkrachten
alleen op basis van een diploma. Deze lijn is erg belangrijk voor
nodig, zo stelt het EIB. Met een nieuw stimuleringsprogramma
behoud van personeel, maar ook voor doorstroming en heeft in
ter waarde van tien miljoen euro trekken werkgevers,
deze eerste fase van het stimuleringsprogramma hoge prioriteit.”
vakbonden en overheid de komende twee jaar gezamenlijk op
Sociale partners gaan voor werkenden en zij-instromers ook
om vakkrachten voor de sector te behouden én nieuwe mensen
werken aan het finetunen van de infrastructuur. We onderzoeken
te werven. “Corona maakt duidelijk dat mensen een toekomst-
of het leren op afstand kan worden bevorderd door het aanbod
perspectief willen, en dat kunnen we bieden.”
van digitale ontwikkeling vanuit de sector te vergroten. Wildekamp: “Op deze laagdrempelige manier kunnen werkenden en instromers
Samen met de sociale partners investeren werkgevers in dit
zich in eigen tijd en passend bij de eigen situatie zonder dagopleiding
plan voor het behoud van vakkrachten de komende twee jaar
zelfstandig ontwikkelen.” Op een paritaire landingspagina kunnen
tot wel tien miljoen euro in werving van nieuwe vakmensen en
doelgroep en werkgevers de opleidings- en baanmogelijkheden
behoud van bestaande krachten. Mirjam Wildekamp, sinds
terugvinden. “Het hebben van zichtbare carrièrepaden die
februari van dit jaar programmamanager van het stimulerings-
mensen kunnen bewandelen langs de lijn oriëntatie, ontwikke-
programma en auteur van het plan van aanpak, zegt: “De
ling en een baan is erg belangrijk”, aldus Wildekamp.
instroom en doorstroom in de sector moet omhoog. Zonder gaan we het niet redden. Overheid, werkgevers en vakbonden
Bouwkundige ervaring
gaan samen met bedrijven praktische haken en ogen rond
Van der Post: “Corona maakt duidelijk dat mensen een toekomst
behoud en instroom van vakkrachten uit de weg ruimen. We
perspectief willen. Dat perspectief kunnen we als bouw en infra
zullen bedrijven met een tegemoetkoming in de kosten de
bieden. Ik sprak iemand die in de horeca het hoofd niet boven
komende twee jaar stimuleren leerling werknemers (bbl’ers) op
water kon houden en zich nu richt op een toekomst als timmerman.
te gaan leiden. Het profiel van de bouw zullen we onder
Dingen moeten in beweging komen en gelukkig kunnen we
jongeren verhogen met de instroomcampagne jegaathetmaken.
daarvoor trajecten aanbieden.” Van der Post ziet bij bedrijven
nl. Ook zullen we ons beter in de kaart spelen bij zij-instromers
een welkome omslag bij de invulling van hun personeelsbe-
uit sectoren waar juist mensen hun baan verliezen.”
hoefte. Sebastiaan Bruns, HR adviseur bij Dura Vermeer Bouw illustreert dat in het Almelo’s Weekblad: “We leggen bij onze
Eisenpakket
zoektocht naar bouwpersoneel geen nadruk op bouwkundige
De bouw zit te springen om instroom en doorstroom. En er zijn
ervaring en kennis. Instromers zijn welkom. Het is belangrijker
kansen. Op de website van het Nederlands Jeugdinstituut staat:
dat iemand de bouw mooi vindt, graag wil leren én van aanpakken
“In 2020 was 9,1 procent van de 15- tot 25-jarige beroepsbe-
weet. We hebben zo’n honderd collega’s die nieuwelingen graag
volking werkloos (2019: 6,6 procent). De werkloosheid onder
de kneepjes van het vak willen bijbrengen. En mensen die dat
jongeren met een migratie-achtergrond was in 2020 met 14,6
graag willen óf nodig hebben bieden we bijscholing.” En die
procent bijna twee keer zo groot als die onder jongeren met een
houding van geen cv of brief, maar gewoon een bak koffie werkt.
Nederlandse achtergrond (7 procent).” Ook de algemene werkloosheidscijfers lopen door corona op. “Misschien zoeken
Contactpersoon
we wel gewoon verkeerd”, zegt Marieke van der Post, adviseur
Marieke van der Post
en programmamanager bij Bouwend Nederland. “Of zitten we vast in een onrealistisch eisenpakket voor nieuwe instromers.
Adviseur Onderwijs en Programmamanager m.vanderpost@bouwendnederland.nl
24 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Martine van der Linden
INNOVATIE
Nexteria: expert in nadenken over einde gebouwen Hoe bouw je bedrijfspanden die enkele decennia
Circulair bouwen. Over enkele decennia is dit, als
Grote tijdsinvestering
mee kunnen en waarvan alle onderdelen,
het goed is, de normaalste zaak van de wereld.
Nexteria is uit deze gedachte ontstaan. In 2018
inclusief grond, hergebruikt kunnen worden?
Maar nu is dit vooral het speelveld van pioniers
realiseerde dit bedrijf een pilotproject: een circulair
Uit deze vraag vraag is Nexteria ontstaan.
zoals Nexteria. Dit is een zusteronderneming van
bedrijfspand van 600 vierkante meter. “Daar zaten
Algemeen directeur Luc Baltus: “Bij alles wat in
VDR Bouwgroep in Deventer, die gespecialiseerd is
meer uren in dan in een pand van 60.000
de traditionele bouw gebruikelijk is, vragen we
in industriële bedrijfshuisvesting. Luc Baltus: “In
vierkante meter. Bij álles dachten we namelijk na:
ons af: kan dat niet anders?”
2016 dacht ik al: we bouwen nu iets waarvan je
hoe kunnen we gebouwen zo bouwen dat ze
weet dat het over twintig jaar niet meer aan de
hernieuwbaar zijn zonder materiaaldevaluatie?
wensen voldoet. Dan wordt het gesloopt en volgt
En welke materialen kunnen we gebruiken die
onder meer verbranding van materialen.
minder milieubelastend zijn? Dit project heeft
Dat moet anders.”
enorm veel kennis opgeleverd.”
INNOVATIE | Juli 2021 | BNL | 25
Foto | Evert van de Worp Fotografen
De vraag naar circulair bouwen groeit langzaam.
Vooruitdenken
je aan het begin van een bouwproces nadenken
Dat komt doordat een hogere prijskaart aan
Baltus verwacht dat circulair bouwen in de
over het einde.”
circulaire gebouwonderdelen hangt en omdat de
toekomst een vanzelfsprekendheid wordt. Al is het
basiskwaliteit aantoonbaar gelijk is aan een
alleen maar vanwege het overheidsdoel dat
Meer informatie is te vinden in de
traditioneel gebouwd bedrijfspand. “Nog te vaak
Nederland in 2050 volledig circulair moet zijn.
Bouwinnovatieshop op
maken opdrachtgevers keuzes die puur financieel
Daarnaast ziet hij dat veel toeleveranciers
www.debouwmaakthetslim.nl.
gedreven zijn.” Momenteel zet Nexteria de tanden
innoveren met oog op circulaire productie. En dan
in een circulair logistiek centrum van 40.000
is er nog de toekomstige generatie die ongetwijfeld
vierkante meter. Ook mag het een circulair
nóg slimmere oplossingen gaat bedenken dan de
bedrijfspand realiseren in Deventer.
huidige. “Gebouwen die nu nodig en rendabel zijn, zijn dat over 25, 30 jaar niet meer. Daarom moet
VOOR ONDERNEMERS
GRIP OP VERZUIM Uw werknemers zijn onmisbaar voor het succes van uw bedrijf. Maar personeel brengt ook risico’s met zich mee. Denk aan verzuim en arbeidsongeschiktheid. De Goudse biedt u verzekeringen als financieel vangnet. Plus diensten om uw werknemers zo veel mogelijk aan het werk te houden of weer te helpen. Preventie en begeleiding staan altijd centraal. www.goudse.nl/bouwend-nederland
Martijn Trouwborst - Trouwborst Hout, Zuid-Beijerland
REGIOKATERN NOORD | Juli 2021 | BNL | 27
REGIO
NOORD
COLUMN “DE WATERSTOFECONOMIE IS GEEN VER-VAN-MIJN-BED-SHOW”
BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-NOORD
Juli 06
Bestuur afdeling Friesland
Het is duidelijk dat we als sector met de energietransitie voor een
08
Bestuur Platform Infra Noord
enorme uitdaging staan. Om dit (en de andere maatschappelijke
08
Contactgroep Personeel en Financiën
opgaven voor de bouw en infra) het hoofd te kunnen bieden, is het belangrijk dat we kansen blijven zien in de uitdagingen.
Augustus 31
Bestuur afdeling Drenthe
Neem de waterstofeconomie. Deze biedt een enorme kans voor de sector in Noord-Nederland. Er moeten fabrieken en tankstations
September
gebouwd worden en infrastructuur worden aangelegd. Dankzij het
02
Bestuur Jong Bouwend Nederland
Klimaatakkoord krijgen investerende partijen meer zekerheid over
06
Contactgroep Veiligheid
de afname van groene energie. Provincies, verschillende gemeentes
07
Regiobestuur
en energieleveranciers zien het belang voor de regio al en zijn
08
Bestuur afdeling Groningen
aangehaakt bij het Investeringsplan Waterstof Nederland. De regio-
10
Themabijeenkomst afdeling Friesland (o.v.b.)
nale bouwsector kan niet alleen een waardevolle partner zijn, maar
10
Bestuur Platform Infra Noord
is in potentie ook een goede afnemer van waterstof.
14
Contactgroep Personeel en Financiën
18+19
Ledenuitstapje afdeling Groningen
Het regiobestuur van Bouwend Nederland onderneemt al volop
22
Excursie Initiatiefcommissie
actie voor een sterke positie van de sector in de vorm van de
27
Ledenbijeenkomst cybersecurity
waterstofagenda voor bouw en infra. We voeren gesprekken met
28
InnovatieAtelier
onder andere Gasunie en Groningen Seaports om de juiste markt-
30
Meerdaagse excursie JBN (tot en met 2 oktober)
benadering vast te stellen. Met diverse publieke opdrachtgevers onderzoeken we hoe zij continuïteit van beleid kunnen garanderen,
Oktober
zodat de verduurzaming van materieel aantrekkelijker wordt. De
05
Netbeheerdersoverleg
gemeente Groningen heeft met een EMVI voor elektrisch materieel
07
Bestuur Platform Infra Noord
hier al het voortouw in genomen. En met gedeputeerde Tjisse
07
Contactbijeenkomst Platform Infra Noord
Stelpstra van de provincie Drenthe spreken we over investeringen in regionaal onderwijs, zodat we personeel met de juiste kennis en
Bijeenkomsten vinden doorgang indien mogelijk en volgens de RIVM-richtlijnen
kunde kunnen opleiden. Dat de waterstofeconomie een ver-van-mijn-bed-show is, daar moeten we vanaf. We staan aan het begin van een enorme marktontwikkeling. Ik wil daarom alle ondernemers in de regio oproepen om positief te blijven meedenken en hier de kansen in te zien, niet de bedreigingen. George Kempenaar Directeur Jansma Drachten Vice-voorzitter Bouwend Nederland regio Noord
28 | BNL | Juli 2021 |
REGIOKATERN NOORD
SAMENWERKING MET BOUW EN INFRA WORDT BANENMOTOR NOORDEN
ROC Groningen leidt duizenden technici op voor energietransitie In 2022 opent in Groningen een uniek centrum waar technici worden
nauw aan te blijven sluiten op de marktvragen. Voor de praktijkkant beschikt
opgeleid om de energietransitie uit te voeren. Het gaat om nieuwe
het centrum medio 2022 over werkende installaties op ware grootte. Waar
studenten, maar ook om bij- en omscholing van volwassenen. Het
nodig worden modules uit andere ICT-, commerciële of creatieve opleidingen
Praktijk- en Opleidingscentrum Energietransitie (POCE) is een bijzondere
aan de opleiding toegevoegd. Om de kwaliteit van afgestudeerden te voeden,
samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven, overheden en organisaties,
wordt continu contact gehouden met het bedrijfsleven en de overheid.
zoals Bouwend Nederland.
Postma: “We willen echt de mensen afleveren die de markt nodig heeft.”
In de technieksector is nu al een schreeuwend tekort aan vaklieden. De vraag
Banenmotor
zal exploderen als de energietransitie echt op stoom komt. “Het gaat niet
De opleiding krijgt tevens een maatschappelijke functie. De helft van de 3.000
alleen om elektriciens, maar ook om mensen er omheen; adviseurs, ICT’ers,
gediplomeerden die jaarlijks gaan uitstromen, zal bestaan uit volwassenen.
mensen die kennis hebben van groene daken of van warmtenetten,” zegt
“Bedrijven kunnen hun mensen naar ons sturen voor een up-to-date
Lammert Postma uit Groningen. Hij is opleidingsmanager van de mbo-
bijscholing, maar volwassenen met of zonder werk kunnen zich hier ook laten
techniekafdeling van het Alfa-college, een ROC in Groningen,
omscholen. Zo wordt de opleiding ook een banenmotor voor de regio,” zegt
Drenthe en Overijssel.
Postma. Een tweede pijler is de voorlichting aan burgers. “We gaan nauw samenwerken met energiecoaches van gemeenten die ons informatiecentrum
Bronnen
gebruiken om voorlichting over de transitie en de laatste technieken te geven.”
Het idee voor het Praktijk- en Opleidingscentrum Energietransitie begon in 2018 toen duidelijk werd welke omvang de overstap van fossiele naar
Bemoeien
hernieuwbare energie zou krijgen. Postma: “De vraag is niet meer ‘welke
Het POCE werkt nauw samen met bedrijven als Shell Engie of Strukton, maar
cv-ketel kies ik’, maar ‘hoe verwarm ik mijn woning’. Je kunt kiezen uit
nodigt regionale infra en installatietechniek bedrijven nadrukkelijk uit zich
warmtepompen, zonnepanelen, stadsverwarming en ga maar door. Dat moet
actief met de opleiding te bemoeien. Postma: “De transitie is iets waar je als
allemaal bedacht, ontworpen, aangelegd en onderhouden worden.”
bouwbedrijf bij betrokken wilt zijn en dit centrum staat er straks middenin. Ik zou zeggen: laten we zien hoe we tot samenwerking kunnen komen.”
Marktgestuurd Voor deze nieuwe markt is meteen een nieuwe onderwijsvorm gekozen. Zo
Contactpersoon
zal het centrum voor een groot gedeelte marktgestuurd werken. De
Kees Vianen
activiteiten worden voortdurend aangepast aan de ontwikkelingen in de transitiemarkt. Dit vanwege de voortdurende innovaties in techniek en om
Adviseur Onderwijs en Duurzaamheid k.vianen@bouwendnederland.nl
Tekst | Robin van Essel
REGIOKATERN NOORD | Juli 2021 | BNL | 29
Foto | Alwin Koops
BRAINR blijft in ontwikkeling NIEUW DIGITAAL SCHOLINGSAANBOD HELPT OM REGIONALE DIGITALISERING TE VERSNELLEN
Digitaliseren is een must. In Noord-Nederland hebben Bouwend Nederland en partners daarom de krachten gebundeld in BRAINR: een regionaal netwerk dat ondernemers ondersteunt in hun transitie naar digitaler werken. Het goede voorbeeld wordt gegeven door regionale opleider Fervent die twee nieuwe opleidingen digitale maatvoering aanbiedt. Digitalisering kan bedrijven in de bouw- en infrasector helpen om de maatschappelijke uitdagingen rond duurzaamheid en circulariteit effectiever het hoofd te bieden. Denk aan de industrialisatie, BIM, 3D-scans en -ontwerpen, nieuwe sensortechnologie en big data. Gelukkig hoeft het wiel niet steeds opnieuw uitgevonden te worden: er is al ontzettend veel kennis aanwezig in de regio. Met dat idee in het achterhoofd hebben Bouwend Nederland en kennis- en innovatieplatform BuildinG het initiatief genomen voor BRAINR. Kennis en kunde combineren “Het doel is om de kennis en kunde van bedrijven, kennisinstellingen, beleidsmakers en opdrachtgevers in de regio samen te brengen tot een zelforganiserend netwerk,” vertelt Willemijn Visscher, verenigingsmanager van Bouwend Nederland regio Noord. “Hierbinnen delen de verschillende partijen kennis en ervaringen over nieuwe digitale toepassingen.” Kennispartners
bottom-up benadering. “Dat de techniek verandert, is een feit. BBL-leerlingen
BRAINR heeft bovendien tot doel om scholingsaanbod en -behoefte op het
en instromers die al tijdens hun opleiding met digitale technologie in
vlak van digitalisering beter af te stemmen, vertelt Visscher. “Inmiddels zijn
aanraking zijn gekomen, stellen vragen. Dat triggert de leerbedrijven om ook
kennispartners Hanzehogeschool Groningen en de TU-Delft ook aangesloten
met digitalisering aan de slag te gaan.” Maar de opleidingen zijn ook bedoeld
bij het netwerk. En kennispartners zoals TNO, BTIC en het Alfa-college hebben
voor zittend personeel, benadrukt hij. “Omdat we een ‘cafetariamodel’
middels een steunbrief laten weten dat zij het initiatief een warm hart
hanteren, is het mogelijk om naar behoefte specifieke modules te volgen.”
toedragen en betrokken willen zijn.” Bottom-up Nieuw digitaal scholingsaanbod
De opleidingen kwamen voort een groeiende behoefte van het Praktijkcen-
Een concreet voorbeeld is Fervent, die twee nieuwe opleidingen aanbiedt met
trum Bouw aan scholing over digitale maatvoering. Financiële ondersteuning
nieuwe, digitale technieken voor maatvoering, voor zowel B&U als infra. Beide
kwam beschikbaar vanuit lokale opleidingsfondsen uit de sector. De
bestaan uit een introductieles, basis- en vervolgopleiding. Deelnemers maken
geobranche en bouw en infra kunnen veel van elkaar leren, meent Van der
kennis met landmeting, maatvoering en inwinning voor infra en B&U,
Wiel. “Digitalisering leidt tot nieuwe beroepen, er komen standaardisering en
technologie als de total station, 3D-laserscanning en dronemetingen, werken
robotisering bij kijken. Dat verlangt andere expertises van vakmensen. Daar
met databases als BGT, BAG en BRK en gegevensverwerking met nieuwe
zijn wij al op ingespeeld, en het is goed om te zien dat BRAINR zo actief inzet
technologieën CAD en GIS.
op deze nieuwe kennis en mogelijkheden die dit biedt.”
Bottom-up
Contactpersoon
Fervent-directeur Sjoerd van der Wiel is actief bij verschillende innovatie- en
Sander Wubbolts
kennisplatformen in de geo- en bouwbranche. Als het aankomt op het versnellen van de digitale vaardigheden van vakmensen, gelooft hij in een
Regiomanager Noord s.wubbolts@bouwendnederland.nl
30 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Robin van Essel
REGIOKATERN NOORD
Expeditie Energietransitie: Hoe Drenthe samenwerking centraal zet in de energietransitie Op de Expeditiedag Drenthe wisselen provincie,
inspireren en kennis delen. Digitaal dit keer,
In de workshop werd met de deelnemers de
marktpartijen en andere partijen digitaal
vanwege de overbekende beperkingen. Willemijn
randvoorwaarden verkend. Visscher: “Zo moet er
inspiratie en kennis uit voor een gezamenlijke
Visscher, verenigingsmanager van Bouwend
een goede mix van woningtypes zijn. En we
reis naar een energieneutrale provincie in 2040.
Nederland regio Noord, verzorgde samen met
zoeken betrokken bewoners, die zelf mee willen
Het is onderdeel van een ‘expeditie’ waarin
Techniek Nederland en Venin een workshop voor
investeren. We onderzoeken ook de mogelijkheden
samenwerking tussen partijen centraal staat.
marktpartijen. “Aanleiding was een onderzoek van
om het draagvlak te vergroten, door garanties te
“Als bouwers in de regio een succesvol
het Planbureau van de Leefomgeving van vorig
geven op een bepaalde mate van energiebesparing.”
verduurzamingsproject hebben gedaan, of actief
jaar, dat stelde dat het verduurzamen van een
aan de slag willen met de verduurzamingsop-
woning financieel onaantrekkelijk is,” vertelt
Impuls aan de regio
gave, kunnen ze zich aansluiten.”
Visscher. “Wij willen het tegendeel bewijzen.”
Door de oplossingen in de regio te zoeken, zorgt Drenthe ook voor een grote economische impuls
Net als elke provincie staat Drenthe voor een
Zo’n voortvarende benadering is nodig, benadrukte
aan de eigen provincie. Zonder verduurzaming
verduurzamingsopgave. Daarvoor is een actieplan
ook gedeputeerde Tjisse Stelpstra in het
vloeit er tot 2040 naar schatting zo’n 10 miljard
opgesteld, net als in andere provincies. Uniek is
openingswoord van de Expeditiedag: “Veel van
euro weg, veelal naar energieleveranciers. Dat
wel dat de provincie zich richt op een aanpak
onze oplossingen lijken nieuwe problemen te zijn.
bedrag kan dan beter worden uitgegeven aan
waarbij alle stakeholders een actieve rol hebben:
Domweg omdat we er zoveel focus op leggen. En
initiatieven en bedrijven in de regio, is het idee.
de provincie en gemeentes, maar ook collectieven,
natuurlijk zijn nieuwe oplossingen niet allemaal
verhuurders, huurders, particulieren en marktpartijen.
zonder problemen. Maar dat is nu net het kenmerk
Aannemers in de regio die de gezamenlijke aanpak
van een transitie. Daarin botsen zaken.”
en doelstellingen onderschrijven, kunnen contact
Derhalve wordt gesproken van een gezamenlijke
opnemen om zich aan te sluiten bij de expeditie,
reis - een ‘expeditie’ - met een duidelijk, ambitieus
De weg voorwaarts
besluit ze. “Als bouwers bijvoorbeeld hebben gedo-
einddoel: al in 2040 een energieneutrale provincie,
Visschers versnellingsteam zoekt de weg
cumenteerd wat de winst van een succesvol
tien jaar eerder dan het Klimaatakkoord voor-
voorwaarts bijvoorbeeld met een tender voor het
traject was, willen we dat zeker weten.”
schrijft. Verschillende zogenaamde ‘versnellings-
energieneutraal maken van tien woningen, met
teams’ verkennen de snelste route en plaveien
gebruikmaking van nieuwe innovaties, financie-
Contactpersoon
daarmee de weg voor de langzamere aanhakers.
ringsvormen en samenwerkingsverbanden. Het
Willemijn Visscher
traject wordt onderdeel van een communicatieHet tegendeel bewijzen
campagne, die andere huizenbezitters moet
Op donderdag 20 mei vond wederom de jaarlijkse
overtuigen.
‘Expeditiedag’ plaats, waarbij partners elkaar
Verenigingsmanager Regio Noord w.visscher@bouwendnederland.nl
REGIOKATERN OOST | Juli 2021 | BNL | 27
REGIO
OOST
COLUMN GOEDE, MAAR OOK ONZEKERE TIJDEN
BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-OOST
Juli 06
Afdeling Achterhoek Bestuursvergadering
06
Afdeling Regio Twente Bestuursvergadering
12
Afdeling Zuid West Veluwe Bestuursvergadering en Jaarvergadering
September 06
Afdeling Zuid West Veluwe Bestuursvergadering
Sinds november 2020 ben ik de nieuwe voorzitter van Bouwend
07
IPO Commissie Bestuursvergadering
Nederland Afdeling Achterhoek. Er gebeurt zoveel in de branche
09
Regiodag Oost
dat ik graag mijn steentje bijdraag om met overheden te
13
Afdeling Stedendriehoek/ Salland Bestuursvergadering
bespreken wat we in het aannemersvak meemaken.
14
Afdeling Flevoland Ledenvergadering
En andersom wil ik graag de steeds ingewikkeldere
16
Afdeling Zwolle/ Genemuiden Bestuursvergadering
regelgeving uitleggen aan collegabedrijven.
21
Afdeling Regio Twente Bestuursvergadering
21
HR bijeenkomst Almelo
In een tijdsbestek van twee jaar zien we veel op ons afkomen:
23
HR bijeenkomst Oosterbeek
nieuwe cao’s, stikstof, PFAS, de Wet kwaliteitsborging, BENG-
27
Afdeling Lingestreek Bestuursvergadering
normen en het Bouwbesluit. Via het netwerk van Bouwend Neder-
28
Afdeling Achterhoek Bestuursvergadering
land kunnen we de lijntjes met gemeenten kort houden. Met name
28
HR bijeenkomst Zwolle
over de Wet kwaliteitsborging heerst nog zoveel onduidelijkheid.
30
Regiobestuursvergadering
Vorig jaar hebben we leden daarom twee cursussen aangeboden
30
IPO: Prinsjesdagbijeenkomst
over de veranderingen die deze wet met zich meebrengt. Dit jaar proberen we lidbedrijven daarnaast warm te maken om alvast in
Oktober
het Bouwbesluit te duiken. Als je weet wat daar staat, heb je er
12
IPO Commissie Bestuursvergadering
12
Financial (Cotad) bijeenkomst
15/16
Afdeling Stedendriehoek/ Salland (ledenuitje met overnachting)
21 Afdeling Zwolle/ Genemuiden Ledenvergadering met
straks voordeel bij. Dan valt al die regelgeving niet rauw op je dak. Naast veranderende regelgeving kampt de branche met stijgende prijzen van bouwmaterialen. Leveringen komen nu al weken later
bedrijfsbezoek/spreker
omdat er geen hout meer is. Aannemers hebben offertes gedaan
25
Afdeling Stedendriehoek/ Salland Bestuursvergadering
voor het najaar, gebaseerd op de oude prijzen, terwijl materialen
25
Afdeling Lingestreek Ledenvergadering
alleen maar duurder worden. Zorgelijk, vind ik.
25 Afdeling Zuid West Veluwe Bestuursvergadering en ledenvergadering met UTA
Om toch te eindigen met een positieve noot: we hebben het gigan-
28
Regiobestuursvergadering
tisch druk in de bouw. Tot eind 2022 zit mijn eigen bedrijf al goed
28
Bestuurdersoverleg
in de opdrachten en ik hoor dat dit voor vele collega’s geldt. Het zijn dus ook goede tijden, laten we dat niet vergeten.
Bijeenkomsten vinden doorgang indien mogelijk en volgens de
Rob Spikker
RIVM-richtlijnen
Aannemingsbedrijf Rob Spikker Bouw en Timmerwerken BV, Eibergen
28 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Jacob-Jan Esmeijer
REGIOKATERN OOST
BEKRONING VAN DE KONING
Foto’s | HEUTBOUW
v.l.n.r. Klaas Heutink, Rien Heutink, Kees Heutink
Beginjaren ’20 van de vorige eeuw was het Sander Heutink die op
Maar er is meer in dit speciale jaar: HEUTBOUW gaat een bijdrage leveren aan
41-jarige leeftijd als metselaar voor zichzelf begon. Kort daarna kwamen
de groene(re) leefomgeving en op deze manier inwoners inspireren om zich
zijn zonen in dienst en legde hij zo de basis voor het huidige HEUTBOUW
over een groene leefomgeving te bekommeren. Daarom stelt HEUTBOUW in
dat anno 2021 nog immer die aantrekkingskracht, en met name passie
de komende vijf jaar honderd bomen beschikbaar. Hiervan worden dit jaar de
uitstraalt die meer dan honderd jaar geleden werd ingezet. Het was dan
eerste (volgroeide) bomen bij alle basisscholen in Genemuiden en Kamperzee-
ook een bijzonder moment dat de huidige eigenaren Rien en Kees Heutink
dijk geplant.
hun inmiddels 84-jarige vader Klaas Heutink op 17 maart het predicaat Hofleverancier in ontvangst zagen nemen.
Ondanks de koninklijke onderscheiding realiseert Rien zich dat je niet op de wind van gisteren kunt zeilen. “We blijven nuchter en gedreven in het
“Een bekroning van de koning”, aldus Rien Heutink die met HEUTBOUW is
bouwvak. We kunnen ons prijzen met een goede en diverse werkvoorraad en
gespecialiseerd in woning-, utiliteitsbouw en vastgoedonderhoud. “Dit predi-
vele uitdagingen voor alle mensen die werkzaam zijn bij HEUTBOUW. Zonder
caat is een kroon op het vele werk van de afgelopen tien decennia. Dat we dit
deze gedreven medewerkers geen resultaten.
jaar met trots het meer dan 100-jarig bestaan mogen vieren mag duidelijk zijn. Dit doen we samen met alle collega’s, familie, partners, opdrachtgevers
HEUTBOUW wil dichtbij zijn oorsprong blijven ook voor de volgende honderd
en betrokkenen. De vele verhalen en anekdotes uit het verleden vormen
jaar en met passie blijven werken voor mensen aan bijzondere, onder-
daarbij de grondslag voor de toekomst.”
scheidende en innovatieve projecten. Bouwen met waarde, voor nu en de toekomst.”
Voor het verkrijgen van het predicaat Hofleverancier komen alleen MKB-ondernemingen in aanmerking. In de bedrijfstak bouw moet het bedrijf in de regio een vooraanstaande plaats innemen met een goede reputatie. De bedrijfsvoering dient onberispelijk te zijn. Het bedrijf en de directie moet te goeder naam en faam bekend staan en van onbesproken gedrag zijn. Aan al deze voorwaarden voldeed HEUTBOUW met verve.
HEUTBOUW is de merk- en handelsnaam van Aannemingsbedrijf K.K. Heutink
Op woensdag 17 maart leverde een waardetransport onder heuse politiebegeleiding het schild, waaraan het koninklijke predicaat is verbonden, af aan
Contactpersoon
de voordeur van HEUTBOUW in Genemuiden. Het was vervolgens aan Eddy
Wilbert Schellens
Bilder, burgemeester van Zwartewaterland, om samen met Heutink senior en Rien en Kees het schild te onthullen.
Regiomanager Regio Oost w.schellens@bouwendnederland.nl
Tekst | Robin van Essel
REGIOKATERN OOST | Juli 2021 | BNL | 29
Foto | René van den Burg
STEEDS MINDER STUDENTEN:
Hogeschool Saxion onderzoekt krimpende instroom Civiele Techniek Cijfers liegen niet: het aantal studenten dat zich jaarlijks aanmeldt voor de opleiding Civiele Techniek loopt overal in het land sterk terug. De dalende trend is een grote zorg voor bedrijven in de sector en de onderwijsinstellingen zelf. Hogeschool Saxion in Enschede liet een analyse uitvoeren om meer zicht op mogelijk oplossingen te krijgen. Dat landelijk de instroom van nieuw technisch personeel achterblijft bij de vraag uit de sector is niets nieuws, erkent Suzan Veldhuis, directeur van de School of Business, Building & Technology van Hogeschool Saxion in Enschede. Maar de situatie op haar hbo ligt genuanceerder, legt ze uit. “Terwijl er demografische krimp in de regio is, zien we de studentenaantallen op onze technische opleidingen zoals Bouwkunde stijgen. Behalve bij Civiele Techniek.” Bij alle hogescholen die in Nederland de opleiding voeren, meldden zich dit voorjaar 528 studenten aan, ruim 120 minder dan het jaar ervoor, toen het aantal ook al aanzienlijk daalde. “De krimp is dusdanig dat we ons zorgen
Meedenken
maken. Dat de vraag bij bedrijven wel groeit, maakt het extra zuur.”
Saxion is momenteel aangesloten bij een gezamenlijke, landelijke campagne van hogescholen om Civiele Techniek meer bekendheid te geven. Maar vol
Zichzelf versterkend effect
inzetten op meer aanmeldingen is volgens Veldhuis geen doel op zich. De
Dalende studentenaantallen zijn ook problematisch voor een regio omdat ze
hogescholen zetten ook in op nauwere samenwerking met de sector, om
een zichzelf versterkend effect hebben. Wanneer een opleiding stopt vanwege
samen de mismatch tussen de uitstroom en de vraag op de arbeidsmarkt aan
te weinig animo, zullen potentiële studenten in die regio er ook minder snel
te pakken. “We kijken ook naar het ontwikkelingen van nieuwe alternatieven
voor kiezen de opleiding elders te gaan volgen. Dus maakt het Saxion er zich
voor hbo-opleidingen. Zoals verkorte routes en mogelijkheden voor bijscho-
hard voor dat die ondergrens niet bereikt wordt. Veldhuis: “In deze regio
ling. Uit het onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat er veel gezocht wordt op
blijven veel jongeren thuis wonen, dus we vinden dat zij hier bij deze opleiding
‘bouwmanagement’ in combinatie met ‘cursussen’. Daar is blijkbaar animo
terecht moeten kunnen. Maar dat is niet makkelijk.”
voor, dus dan willen we dat kunnen aanbieden.”
Wikipedia
Meedenken met de scholingsvraag is voor veel bedrijven nieuw terrein, besluit
Om beter begrip te krijgen van de oorzaken en mogelijke oplossingen, liet
Veldhuis. “Veel wisten niet eens dat de studentenaantallen nijpend zijn. Maar
Veldhuis een analyse uitvoeren van online belangstelling voor de opleiding en
als ze het belang eenmaal zien, zijn ze enthousiast. Ik hoop dat meer
aanverwante thema’s. Daaruit bleek bijvoorbeeld dat mensen die zoeken naar
bedrijven die willen meedenken over een oplossing zich melden.”
civiele techniek, vaak uitkomen bij Wikipedia. Veldhuis: “Daaruit kunnen we concluderen dat de term blijkbaar niet zo bekend is. We zagen ook een directe
Contactpersoon
relatie met hoe er naar andere opleidingen werd gezocht en het aantal
Anne de Jong
aanmeldingen. De instroom is dus gebaat bij meer bekendheid. Maar dat kunnen we niet alleen.”
Adviseur Onderwijs en Arbeidsmarkt ae.dejonge@bouwendnederland.nl
30 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Marije Rispens
REGIOKATERN OOST
In gesprek met
Henk Leenhouts
“Doen waar je goed in bent” In de vorige ‘In gesprek met’ vroeg Hans Koopman aan Bouwbedrijf Van
vierhonderd woningen gerealiseerd”, zegt Leenhouts. “In dit project zitten we
Gootheest: “Wat zou de overheid moeten doen om de plancapaciteit
vanaf het begin met drie partijen als gelijkwaardige partner aan tafel, alle
op middellange termijn in de versnelling te krijgen en wat kunnen wij
risicodragend en met dezelfde doelstelling. Toen we begonnen, bestond de
daaraan bijdragen?” Volgens directeur Henk Leenhouts is een transpa-
discussie over woningbouwversnelling nog niet, toen moesten we zelfs maar
rante samenwerking tussen overheid en marktpartijen de beste kans om
zien of we alles wel verkocht kregen. Nu is het een totaal andere tijd.”
in te lopen op het woningtekort. “Laat ieder in die samenwerking vooral
Tweede voorbeeld is een project in Ede op de voormalige Geels-locatie. Hier
doen waar hij goed in is.”
realiseert Van Grootheest 62 appartementen bovenop een commerciële plint. “De bestemming en regels (met name parkeernorm) maakten de haalbaar-
Bouwers werken procesmatig, beschrijft Leenhouts. “We richten ons
heid tot een lastige puzzel”, zegt Leenhouts. “Maar de gemeente heeft altijd
proces zo in dat we afspraken kunnen nakomen. Je hebt invloed op je eigen
meegewerkt en meegedacht aan het haalbaar maken van het plan. Ondanks
bedrijfsvoering, maar niet op regels van buitenaf. Volgens mij is de overheid
die goede samenwerking heeft het toch nog ruim vier jaar geduurd voordat
de remmende factor qua woningbouw. Juist als er snelheid nodig is, lijken de
we konden starten.”
eisen zich alleen maar op te stapelen. Als ik de overheid was, zou ik marktpartijen meer betrekken om de doelstellingen te realiseren.”
Pilot Wet kwaliteitsborging Bij Van Grootheest heeft ook de voorbereiding op de Wet kwaliteitsborging
Bouwbedrijf Van Grootheest in Ede, een familiebedrijf uit 1870 met zo’n
de volle aandacht. “We draaien met twee projecten een pilot. Als middelgroot
honderd medewerkers, levert jaarlijks tussen de drie- en vierhonderd
bouwbedrijf hebben we hiervoor inmiddels onze eigen kwaliteitsmedewer-
woningen op. “Net als veel collegabedrijven hebben we voldoende bouwpro-
kers, die dit proces begeleiden en bewaken. De bewijslast komt door de wet
ductie in het verschiet, maar ook wij merken dat de proceduretijd toeneemt
bij de aannemer terecht, dus je moet tijdens de bouw zaken goed vastleggen
en de eisen zich opstapelen. De planvoorraad droogt op. Als dit niet verandert,
om een dossier te kunnen overhandigen aan de opdrachtgever. Het is een
gaan we nog meer vertraging krijgen.”
leerproces hoe dat documenteren handiger kan.”
Andere tijd Leenhouts werkt momenteel aan twee projecten waarin de samenwerking
Voor de volgende editie vraagt Henk Leenhouts aan Teus Velt-
tussen overheid en markt juist wél soepel verloopt. Bijvoorbeeld in Kesteren
huizen, directeur van ManuPro B.V in Ede: “Hoe bereiden jullie je
bij de realisatie van ‘Casterhoven’. “Samen met gemeente Neder-Betuwe
als kleiner bedrijf voor op de Wet kwaliteitsborging?”
en Van Wanrooij Projectontwikkeling hebben we hier in zeven jaar tijd zo’n
REGIOKATERN RANDSTAD NOORD | Juli 2021 | BNL | 27
REGIO
RANDSTAD NOORD
COLUMN WIE BETAALT DE REKENING?
BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-RANDSTAD-NOORD
Onlangs mocht ik toetreden tot het bestuur van de Regio Juli
Randstad Noord. De vergaderingen ervaar ik als inhoudelijk en
01 Afdeling IJmond Kennemerland ledenactiviteit- prijsstijgingen
effectief. De verstandhouding tussen de bestuurders is uitste-
bouwmaterialen
kend en de wisselwerking met medewerkers van het regiokan-
01
Afdeling Midden Holland Bestuursvergadering
toor is zeer professioneel. Dat de afdelingsvoorzitters voortaan
02
Afdeling Veenendaal avondbijeenkomst met partners
het regiobestuur zullen vormen, juich ik toe.
06
Afdeling Het Gooi Algemene jaarvergadering Een belangrijk thema dat op de bestuurstafel landde betreft de
Augustus
explosieve prijsstijging van bouwmaterialen. De laatste maanden
25
Afdeling Veenendaal bestuursvergadering
worden we geconfronteerd met buitensporige stijgingen van, schrik
31
Afdeling Het Gooi bestuursvergadering
niet, tientallen procenten voor hout, (beton)staal en olie-gerelateerde materialen zoals isolatiematerialen en dakbedekking.
September 02
Afdeling Veenendaal reguliere vergadering
Deze prijsexplosie heeft voor ons bouwers grote gevolgen.
06
Afdeling Midden-Nederland, bestuursvergadering
Potentieel winstgevende projecten lopen de kans uit te draaien op
07
Afdeling Het Gooi, ledenbijeenkomst
onverwacht verlies. De vooraf vastgestelde aanneemsom laat geen
13
Afdeling IJmond Kennemerland, bestuursvergadering
ruimte toe om de stijgingen op te vangen. Onderhandelingen met
14
RRN, RB en afdelingsvoorzitters
de opdrachtgever bieden vaak geen soelaas. Het is onbillijk dat de
16
Infraplatform, excursie ‘Smart Liberator’
rekening eenzijdig bij de bouwer wordt gelegd. Goed te weten dat
16-18
Afdeling Het Gooi, seminar
Bouwend Nederland voor deze problematiek aandacht vraagt.
21
Afdeling Amsterdam themabijeenkomst Toekomst van werk
23
Afdeling Midden-Nederland ledenbijeenkomst
Een andere verontrustende ontwikkeling is de Wet kwaliteitsborging. Dat de verantwoordelijkheid wordt neergelegd bij de bouwers
Oktober
is prima, maar dat houdt dan wél in dat de gemeenten vertrouwen
12
Afdeling Het Gooi bestuursvergadering
schenken en niet achteraf berekeningen in twijfel trekken. De leges
14
Afdeling IJmond Kennemerland ledenvergadering
moeten uiteraard omlaag.
14
Infraplatform excursie ‘Kademuren en Bruggen’
25
Afdeling Midden-Nederland, bestuursvergadering
Wij bouwers willen de mouwen opstropen om die één miljoen
27
Afdeling Veenendaal, bestuursvergadering
woningen plus benodigde infrastructuur te realiseren, maar vragen wel om medewerking - en niet tegenwerking - van opdrachtgevers en overheden.
Bijeenkomsten vinden doorgang indien mogelijk en volgens de RIVM-richtlijnen
Het is goed dit soort zaken aan de bestuurstafel te kunnen bespreken, in de wetenschap dat onze vereniging de door ons afgegeven signalen serieus neemt en ermee aan de slag gaat. Rob van Scheppingen Bestuurslid Regio Randstad Noord Voorzitter afdeling Noordwest Utrecht
28 | BNL | Juli 2021 |
REGIOKATERN RANDSTAD NOORD
Arjan Putter in gesprek met gedeputeerde Cees Loggen
Masterplan, maatwerk en motie
Cees Loggen is gedeputeerde Ruimtelijke
De provincie bood toen met de PFAS-discussie
er veel woningen worden gebouwd, anderzijds wil
Ordening en Wonen in de provincie Noord-
inderdaad een luisterend oor. Maar we verschillen
men dat het mooie, groene landschap behouden
Holland. Hij en regiovoorzitter Arjan Putter
ook van mening over hoe en waar te bouwen. Vind jij
blijft. De kunst is daar de balans in te vinden.
overleggen regelmatig over de oplossing voor de
dat er genoeg ruimte is om in het groen te bouwen?
woningnood in de provincie. Hoe kan er
Bij je presentatie van het Masterplan Wonen werd
gebouwd worden en welke rol speelt regelgeving
Vertel me waar bouwen níet kan in de provincie.
Noord-Holland gesplitst in noord en zuid. Ik denk
hierin? Bouwend Nederland schoof aan bij een
Alleen er is één voorwaarde door het Rijk bedacht:
dat het afgelopen jaar door corona de bouwvraag
van hun gesprekken.
de ladder van Duurzame Stedelijke Ontwikkeling.
veranderd is. Dus je zou jouw vraag ook kunnen
Die zegt dat je eerst een aantal treden moet
omdraaien naar ‘waar kun je wél bouwen?’. Is het
Arjan Putter: Cees, in onze gesprekken is me duidelijk
onderzoeken, zoals binnenstedelijke alternatieven
gebied tussen Alkmaar, Schagen, Hoorn en
geworden dat jij het belangrijk vindt om met de
en bereikbaarheid. Maar daarna kun je zelfs in het
Purmerend niet een mooi bouwgebied?
uitvoerende bouw te praten. Waarom is dat?
groen bouwen, kijk maar naar de Haarlemmer meer. En voor ons Bijzonder Provinciaal Landschap
Daar wordt in het Masterplan een brede
Cees Loggen: Omdat zij met de poten in de klei
geldt dat wij natuurlijk een betrouwbare overheid
verkenning naar gedaan. Belangrijk is dat men zich
staan en als eerste de effecten van ons beleid
zijn, wat zich vertaalt in dat bestemmingsplannen die
moet kunnen verplaatsen. In het gebied dat jij
ervaren. In een van de eerste gesprekken van de
er al waren vóórdat het bijzonder landschap werd
noemt verplaatsen mensen zich sneller met de
Bouwtafel kwam PFAS aan bod. Die afgekondigde
aangewezen, voorlopig gewoon door kunnen gaan.
auto dan met het openbaar vervoer. Wie naar
maatregelen hadden een enorm effect, tot grote
Amsterdam wil, moet daar nu nog door twee
frustratie van de bouwers. Het mooie van deze
Er lijkt wel eens vergeten te worden dat de
woonkernen heen rijden. Maar voor de aanleg van
gesprekken is dat we elkaars taal leren spreken.
provincie twee opdrachten heeft meegekregen van
een goede verbinding A8/A9 komen we honderd
de Noord-Hollandse kiezer. Enerzijds wil men dat
miljoen euro tekort. Dan hebben we het nog maar
REGIOKATERN RANDSTAD NOORD | Juli 2021 | BNL | 29
Tekst | Marije Rispens Foto | Josine Voogt
over één weg. Wat ik maar wil zeggen: je kunt pas
deze provincie. We moeten 230.000 woningen
bouwvolume toevoegen, als je weet hoe je zo’n
bouwen tot 2040. En daarna nog veel meer. We
wijk gaat ontsluiten.
hebben meer dan voldoende plancapaciteit, bijna
Dat vinden de bouwbedrijven ook. Het aantal
150 procent. Wat hebben jullie behalve
bouwers aan de Bouwtafel is inmiddels verdubbeld.
continuïteit nodig om tot die productie te komen?
Laatste vraag: wanneer kom je koffiedrinken om
Betaalbaarheid is een ander probleem: waar laat je de starters? Als ik naar mijn eigen dorp Uitgeest
aangenomen in de Tweede Kamer.
het over maatwerk in Uitgeest te hebben?
kijk, zie ik dat Uitgeesters hier graag willen blijven
Duidelijke regelgeving. Zolang er geen grote
wonen, maar het niet kunnen betalen.
aantallen woningen aangevraagd worden, komen
Dat wordt mijn eerste werkbezoek na corona!
bedrijven niet tot productie. En er moet een Dat probleem wordt onderkend. We zoeken naar
standaard zijn, niet in iedere gemeente iets anders.
Bouwend Nederland ging ook in gesprek
maatwerkoplossingen per dorp. Misschien moet je
Is daar een rol voor de provincie weggelegd?
met Rob van Muilekom, gedeputeerde Wonen in de provincie Utrecht. Lees het
wel kijken naar herstructurering van bestaande, De instrumenten die we als provincie hebben, zoals
interview ‘Meer mogelijk aan de randen
de flexibele schil en versnellingsgelden, kunnen
van steden en dorpen’ terug op de
Bouwbedrijven kunnen veel woningen produceren,
hieraan bijdragen. Maar belangrijker is denk ik dat
website van Bouwend Nederland.
maar dan hebben we een continue bouwstroom
we dit gesprek blijven voeren aan de Bouwtafel:
nodig. Zolang het met horten en stoten gaat,
wat zouden de bouwers met al hun kennis, ervaring
krijgen we geen betaalbare woningen.
en innovatiekracht doen aan dit probleem, voordat
Contactpersoon
we het in regelgeving gieten? Samen optrekken
Jan Overtoom
verouderde woonwijken.
Dat is een terecht punt van zorg, maar aan de
loont. Dat zie je alleen al aan in de effectieve lobby
andere kant hebben we een enorme opgave in
van de motie Koerhuis over de geluidsnormen die is
Regiomanager Regio Randstad Noord j.overtoom@bouwendnederland.nl
30 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Petrick de Koning
REGIOKATERN RANDSTAD NOORD
Foto | Bas Zwerver
Infraplatform
“In gesprek blijven met gemeenten en meedenken over oplossingen” In contact blijven Ook corona heeft veel impact. De productie in de infrasector bleef mede door het protocol ‘Samen veilig doorwerken’ redelijk overeind. Heel wat gemeenten kampen echter met onderbezetting en de slagvaardigheid neemt niet toe nu hun mensen veel thuiswerken. “Deze combinatie bemoeilijkt de communicatie en vertraagt het opzetten van aanbestedingen en vergunningsprocessen.” Clemens merkt verder dat het lastiger is om in contact te blijven. “Het Bouwoverleg met gemeenten gaat wel door, maar alleen via Teams. Hierdoor is het contact niet zo persoonlijk en dat geldt ook voor informele contacten.” Broodje Infra Al deze knelpunten kwamen ook naar voren tijdens het recente Broodje Infra. In deze digitale lunchbijeenkomst deelden infra-ondernemers ervaringen over de huidige markt. “Zij zien ook dat processen stroperig zijn. Verder kwamen Onder infra-ondernemers leeft het gevoel dat projecten moeizaam
de beperkte budgetten voor onderhoud en nieuwe projecten aan bod Hoewel
loskomen. Frenk Clemens, voorzitter van het Infraplatform Regio Randstad
de situatie per gemeente kan verschillen, lijkt er in het algemeen minder geld
Noord, merkt ook dat de opdrachtenstroom van gemeenten vertraagt.
beschikbaar voor infraprojecten. Deze tekorten ontstonden vanaf 2015 toen
“Naast de uitdagingen rondom stikstof en PFAS speelt onderbezetting
gemeenten taken van de overheid kregen toegewezen.”
bij gemeenten door corona een rol. Hierdoor verlopen aanbestedingen en vergunningverlening wat stroperig.”
Samen optrekken Het Infraplatform kijkt samen met Bouwend Nederland naar kansen om
Volgens Bouwend Nederland is het aantal aanbestedingen in de infra in 2020
projecten te stimuleren. Op landelijk niveau door het Rijk te overtuigen meer
fors gedaald. Clemens ervaart ook in de praktijk dat het aantal aanbe-
budgetten beschikbaar te stellen, zodat gemeenten meer projecten in de
stedingen van gemeenten dit jaar nog achterblijft. “Dat is jammer omdat
markt kunnen zetten. Het is volgens Clemens sowieso goed om in de regio
gemeenten met hun aanbestedingen grote opdrachtgevers voor de infra-
de onderlinge contacten warm te houden. “Waar mogelijk moeten we als
sector zijn. Bovendien hebben we voor woningbouw en wegenonderhoud nog
infrabranche samen optrekken, kennis delen en van elkaar leren. In de regio is
steeds grote opgaven liggen.”
het zaak in gesprek te blijven met gemeenten om knelpunten te bespreken én mee te denken over oplossingen. Zo dragen we actief bij om de afstemming
Projecten op gang houden
rondom bestaande en nieuwe projecten te verbeteren en te waarborgen dat
Clemens ziet niet één specifieke reden voor de vertraging. “Het is een samen-
we aan de slag kunnen blijven.”
spel. Natuurlijk spelen de stikstof- en PFAS-dossiers een rol. Maar daarbij is al wel wat vooruitgang geboekt, bijvoorbeeld met een tijdelijk handelingskader
Contactpersoon
voor PFAS. Maar rondom stikstof speelt zeker voor de infra nog van alles,
Joost Swaan
onder andere wat betreft de gebruikersfase van projecten. Dit helpt niet om projecten op gang te krijgen of te houden.”
Adviseur Markt en Overheid j.swaan@bouwendnederland.nl
REGIOKATERN RANDSTAD ZUID | Juli 2021 | BNL | 27
REGIO
RANDSTAD ZUID
COLUMN SAMEN WERKEN AAN KETENVERSTERKING
BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-RANDSTAD-ZUID
Juli 07
De Groene Koers, afdeling Duin- en Rijnstreek
08
Pub Quiz JBN (JBN organiseert voor leden in RRZ)
15
Vragenuurtje
September 07 of 09 Themabijeenkomst Waarde van Bouwen (Duin- en Rijnstreek) 15
Ontmoet Hein in Zoetermeer Bij de fusies die tot de oprichting van Bouwend Nederland leidde
Oktober 07
KAM groep ‘RRZ meets ISZW’
– dit was rond 2003/2004 – was ik destijds nauw betrokken.
07
Marktdag Infra RRZ
Op dat moment was ik tevens ook doordrongen van het feit dat
12
Generatie theater
een sterke maatschappelijke vertegenwoordiging voor kleine, middelgrote en grote leden binnen onze maatschappij zeer belangrijk is. En dat alle partijen eigenlijk met elkaar verbonden
Bijeenkomsten vinden doorgang indien mogelijk en volgens de
zijn, is voor mij nog steeds een belangrijk gegeven.
RIVM-richtlijnen Bij maximale samenwerking in de keten zorgt het leveren van een kwalitatief goed en maatschappelijk verantwoord product (ook als het onderdeel is van een groter geheel) ervoor dat het ons allen sterker maakt. Dit was mede een van de doelstellingen bij de oprichting van Bouwend Nederland: elkaar vinden in de samenwerking en het dienen van de belangen van alle leden. Hoe moeilijk dit soms ook kan zijn om dit met elkaar vast te houden. Als mede-eigenaar van Vrieshold Werkendam, samen met Dammes Oldenburg, zijn wij onze specialisaties en partnering aan het uitbreiden. De ervaring is dat partijen die goed op elkaar ingespeeld raken, efficiënter gaan bouwen en met elkaar de faalkosten reduceren. Hierdoor ervaren we gezamenlijk dat het rendement stijgt. Dat is een absolute win-win. We maken daarom met ons bedrijf graag onderdeel van Bouwend Nederland en zullen, waar gewenst, in de komende jaren ons steentje aan de verdere ontwikkeling bijdragen. Jan Luijten De Vries Werkendam B.V.
28 | BNL | Juli 2021 |
REGIOKATERN RANDSTAD ZUID
IN WADDINXVEEN KLINKT DE LOKROEP VAN DE BOUW Geweldig nieuws voor de bouw en infra in Duin- en Rijnstreek; de broodnodige injectie van vers bloed voor de branche komt eraan. De pas geopende Bouwacademie in Waddinxveen gaat voor een heel breed aanbod aan goed geschoolde jongeren zorgen. Dat de bouw met capaciteitsproblemen kampt, is bepaald geen geheim. Minder jeugd, minder belangstelling van jongeren voor technische beroepen, het zorgt voor een neerwaartse spiraal. Meerdere vmbo’s hebben de laatste jaren hun afdelingen techniek met dure praktijkruimtes moeten sluiten; een teken aan de wand. En dat precies in een tijd waarin de techniekbranche zit te springen om personeel. Om het tij te keren, besloot opleidingsbedrijf SPB de Bouwacademie op te richten. Daarin werkt SPB samen met opleidingsbedrijven SPG Zuid Holland en SOMA voor de infra en installatiewerk Zuid-Holland voor de proces- en installatietechniek. Ook het Coenekoop College voor vmbo draait mee, ze gaan in de nieuwe Bouwacademie hun praktijklessen BWI (Bouwen, Wonen, Interieur) en PI (Produceren, Installeren, Energie) geven. “We kunnen op deze manier een breed aanbod aan opleidingen bieden”, zegt Bouwacademie-directeur Ramon Looije. “Daardoor keren leerlingen die merken dat ze een verkeerde richting hebben gekozen, de bouw niet meteen de rug toe; ze kunnen makkelijk overstappen naar een andere opleiding die ze wel past.” Alle spotlights op de bouw Het brede aanbod fungeert ook als uithangbord. Bouwacademie zit op een uitgekiende locatie in Waddinxveen, vlak bij de Maximatunnel en de spoorlijn; goed zichtbaar voor de buitenwereld dus. Iedereen die naar het nieuwe winkelcentrum gaat of met de trein langs Waddinxveen komt, ziet het opleidingscentrum en de activiteiten. Er is een forse buitenruimte waar een heel huis kan worden gebouwd en met groot materieel kan worden gewerkt; kranen die prefab elementen inhijsen bijvoorbeeld. Ook wat binnen gebeurt is goed zichtbaar voor de buitenwereld: alle praktijkruimtes zitten aan de buitenkant van het gebouw en hebben veel glas. “We willen dat als in de regio iemand zegt dat hij de bouw in wil, mensen dan zeggen dan moet je naar de Bouwacademie, dan komt het goed. Dat ga je alleen bereiken als mensen weten waar je zit en wat je daar doet.”
Tekst | Jan Willem Kommer
Foto | René van den Burg, Theo Hamoen
REGIOKATERN RANDSTAD ZUID | Juli 2021 | BNL | 29
Op naar de opwaartse spiraal Looije hoopt dat ook de bedrijven goed oog gaan krijgen voor het nieuwe opleidingsbedrijf. Volgens hem heeft de branche de afgelopen jaren het personeelstekort vooral opgevangen met mensen uit buitenland en zzp’ers. Hij ziet echter dat steeds meer bedrijven toch weer eigen vast personeel willen. “Dan werkt opleiden goed. Je krijgt jonge mensen in je bedrijf en naarmate je meer jongeren hebt werken, word je aantrekkelijker voor andere jongeren.” Natuurlijk kunnen bedrijven het opleiden helemaal zelf gaan organiseren omdat dat goedkoper lijkt, maar dan missen ze volgens Looije een aantal niet te onderschatten voordelen die het opleidingsbedrijf te bieden heeft. “Denk bijvoorbeeld aan uitval door een ongeval. Leerlingen zijn bij ons in dienst dus dat risico is voor ons. Of stel je voor dat het niet klikt tussen bedrijf en leerling. Wij kunnen hem dan terugnemen en ergens anders plaatsen en het bedrijf aan een nieuwe leerling helpen. Die flexibiliteit heb je niet met een leerling die bij jou in dienst is.” Bedrijven kunnen bij de Bouwacademie overigens niet alleen terecht voor jonge leergierige instroom, maar ook voor bijscholingen van het eigen personeel. Een training luchtdicht bouwen, een cursus projectleider of wat dan ook. “Als we het zelf niet kunnen verzorgen dan kunnen we bedrijven de weg wijzen naar de instelling die het wel kan. Een loketfunctie dus, zoals vroeger Fundeon die had.” Waarom wachten? Aan ambitie geen gebrek dus bij de Bouwacademie. En er zijn nog meer plannen. Door samenwerking met MBO’s wil Looije ook opleidingen bieden voor jongeren die een hoger niveau aankunnen. Hij ziet een soort praktische variant van de MTS voor zich met leerlingen die volop op de bouwplaats werken en daarnaast hun niveau 4 halen en worden voorbereid op functies als werkvoorbereider of uitvoerder. Bij alle toekomstplannen maakt Bouwacademie graag gebruik van de hulp die Koninklijke Bouwend Nederland kan bieden. “Ze hebben een enorm netwerk waarin allerlei bedrijven en organisaties zitten waar we graag mee samenwerken. Denk aan gemeenten, scholen en bedrijven. Dat kan heel waardevol voor ons zijn.” Het lesgebouw van Bouwacademie is begin april opgeleverd. Na de zomer, als het nieuwe schooljaar begint, zitten alle samenwerkende organisaties erin. Nieuwsgierige bedrijven kunnen echter best nu al langs om een kijkje te nemen, er worden namelijk al wat praktijklessen gegeven. “De vmbo’ers die in mei examen hebben gedaan staan te trappelen om aan de slag te gaan”, zegt Looije. “Die gaan we echt niet laten wachten tot september; dan ben je ze kwijt.” Contactpersoon Vera van Rossem Adviseur Arbeid en Onderwijs v.vanrossem@bouwendnederland.nl
“ Laat je ze tot september wachten, dan ben je ze kwijt”
30 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Marije Rispens
REGIOKATERN RANDSTAD ZUID
Foto | René van den Burg
In gesprek met
Jan de Boer “ Niemand staat te springen om een drie keer zo dure wals” In de vorige ‘In gesprek met’ vroeg Aannemingsbedrijf Van Zoest aan
het gebied van duurzaamheid, maar de budgetten van de overheid zijn nog
de Versluys Groep: “Wat doen jullie binnen het bedrijf om co2-uitstoot
niet aangepast op een wals die voorlopig nog drie keer zo duur is.”
te reduceren?” Verduurzamen heeft de afgelopen jaren de focus, vertelt directeur Jan de Boer. “Er wordt steeds meer gevraagd op het gebied van
Evenementensector
duurzaamheid, maar de budgetten van de overheid blijven achter.”
Het wegenbouwbedrijf van de Versluys Groep zit in Bodegraven. De verkeerstechniektak heeft vier vestigingen in Bodegraven, Ede, Rotterdam
De Versluys Groep werkt in de wegenbouw en verkeerstechniek. Versluys
en Vijfhuizen. Het bedrijf heeft zo’n 150 medewerkers. “Het blijft lastig,
stoot met name co2 uit door de energie die kantoren verbruiken, door
vooral voor onze werkmaatschappij Verkeerstechniek, om genoeg
asfaltproductie en door de brandstof van het materieel. Die onderdelen
verantwoordelijke medewerkers te vinden. In dit coronajaar zou toch in
probeert Versluys stuk voor stuk te verduurzamen. “Zo maken onze locaties
theorie voldoende aanbod van personeel moeten zijn, bijvoorbeeld vanuit
gebruik van zonnepanelen”, zegt De Boer. “Het maken van asfalt kost
de evenementensector. Daar zijn veel mensen met logistieke achtergrond
veel energie. Gas is hiervoor de meest gangbare brandstof. We volgen we
die gewend zijn om op te bouwen en af te breken en verkeer er omheen te
ontwikkelingen over de inzet van alternatieve energiebronnen als elektriciteit
organiseren.”
en waterstof op de voet, maar die omschakeling gaat nog wel even duren. Daarnaast ontwerpen we in ons Asfalt Kennis Centrum nieuwe mengsels die
De Versluys Groep werkt momenteel onder meer in een bouwteam aan
op lagere temperaturen, en dus met minder energie, geproduceerd worden.”
een groot onderhoudsproject voor alle asfaltwegen in het oosten van de provincie Utrecht. “Meestal werken we voor kleinere overheden, dus dit is een
Elektrische wals
pareltje. Ik ben trots dat we als middelgroot bedrijf zo’n mooi contract hebben
Leaseauto’s binnen de Versluys Groep zijn steeds meer elektrisch, maar
gescoord.”
lastiger wordt het bij de werkbussen. “Daarvan is de actieradius nog te laag. En je loopt het risico om straks met dure voertuigen zonder restwaarde te zitten, terwijl de techniek tegen die tijd goedkoper en beter is.” Hetzelfde
Voor de volgende BNL vraagt Jan de Boer aan Joris van der Meer
geldt volgens De Boer voor elektrische vrachtwagens en zwaar materieel. Al
van Aannemingsbedrijf Van der Meer in Benthuizen: “Hoe kunnen
bezit het bedrijf inmiddels wel een zware elektrische wals, trilplaten en keten
we als mkb-bedrijven een aantrekkelijke partner blijven voor
uitgerust met accu’s en zonnepanelen. Een tweede elektrische wals en een
overheidsopdrachtgevers en niet achter aansluiten bij de grote
elektrische shovel zijn aangekocht en worden binnenkort afgeleverd. “We
bedrijven?”
zitten in een tussenfase. Er wordt in aanbestedingen steeds meer geëist op
REGIOKATERN ZUID | Juli 2021 | BNL | 27
REGIO
COLUMN
ZUID
EEN BETAALBARE WONING IN EEN FIJNE WIJK
BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-ZUID
Juli 1
Afdeling Zeeland
Verduurzaming particuliere woningvoorraad
6
Regio Zuid
Nieuwe ledenontbijt
6,7,8
Brabant Mid-West
Excursie bouwplaatsbezoeken
7
Afdeling Zeeland
Kennissessie (onderwerp nnb)
13
Oost-Brabant e.o.
Talent Toolbox
15
West/Oost-Brabant Bijeenkomst Wet kwaliteitsborging
Een betaalbare woning in een fijne wijk is het fundament van
20
Afdeling Limburg
Bijeenkomst Wkb Ambassadeursnetwerk
22
Oost-Brabant e.o.
Kennissessie/ workshop/ projectbezoek
hetgeen waar ik me als politicus dagelijks mee bezighoud. Eerst als gemeenteraadslid in Breda en sinds 31 maart van dit jaar als Tweede Kamerlid voor D66. Iedereen kent wel iemand in zijn
September
omgeving die het lastig heeft om een betaalbaar huis te vinden.
7
Regio Zuid
Bestuurdersdag
8
Afdeling Zeeland
Kennissessie (onderwerp nnb)
9
Limburg
BBQ (ovb)
9
Afdeling Limburg
BBQ (ovb)
14
Infra Zeeland
Bestuur Infraplatform Zeeland
17
Brabant Mid-West
Excursie bezoek aan bouwplaats
De afgelopen jaren zijn goede stappen gezet om woningen te
22
Oost-Brabant e.o.
BouwCafé Prinsjesdag & EIB
23
Brabant Mid-West Ledenbijeenkomst (Scoren met je merk)
bouwen. Maar het is niet genoeg. We moeten leren van het
Robèrt van Beckhoven 23
Afdeling Zeeland
Provinciale commissie wonen
23
Infra Limburg
Bijeenkomst: tbd
23
Limburg Bijeenkomst: Verduurzaming van de Gebouwde Omgeving
De komende jaren zullen we alles uit de kast moeten halen om versneld betaalbare woningen te realiseren. Voor de huidige én volgende generatie.
verleden en koste wat kost voorkomen dat net zoals in de vorige crisis de bouw stil komt te liggen. Daardoor verdween enorm veel kennis en kracht. Ondanks de coronacrisis gaat het gelukkig goed met de bouwsector.
29
Afdeling Zeeland
Kennissessie (onderwerp nnb)
Dat is mooi om te zien, want zonder bouwbedrijven komen er geen
30
OostBrabant e.o.
Bijeenkomst Schone lucht akkoord
woningen bij. Ook de verduurzaming en innovatie in de bouwsector
30
Regio Zuid
Contactgroep KAM
verlopen goed. We bouwen steeds sneller en schoner.
5
Afdeling Zeeland
Overleg BZL-HZ
5
Oost-Brabant e.o.
Talent Toolbox
6
Regio Zuid
Regio Dag
12
Regio Zuid
Nieuwe ledenontbijt
14
Brabant Mid-West Ledenbijeenkomst Duurzaamheid
Oktober
renovatieproject van bouwbedrijf Van Wijnen in mijn eigen stad Breda. Daar zag ik met eigen ogen hoe 200 woningen in een kwetsbare wijk volledig duurzaam en innovatief werden gerenoveerd. De wijkbewoners krijgen een fijn en comfortabel huis
(transformatie/herbestemming)
en een lagere energierekening. De renovatie heeft ook een positief effect op de gehele wijk en de omgeving.
18
Oost-Brabant e.o.
Contactgroep Personeel
19
Oost-Brabant e.o.
Contactgroep Personeel
21
Oost-Brabant e.o.
Contactgroep Personeel
21
Afdeling Zeeland
Kennissessie (onderwerp nnb)
Bijeenkomsten vinden doorgang indien mogelijk en volgens de RIVM-richtlijnen
In de verkiezingscampagne was ik op werkbezoek bij een
Wat mij betreft gaan de komende jaren woningbouw, verduurzaming en leefbaarheid hand in hand. Faissal Boulakjar Tweede Kamerlid D66
28 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Marije Rispens
REGIOKATERN ZUID
STEEDS BETER EN LEUKER SAMENWERKEN Versnelling in innovaties, beter contact en niet telkens het wiel opnieuw uitvinden. In het Samenwerkingsplatform Scheldestromen voeren drie brancheverenigingen en waterschap Scheldestromen doorlopend het gesprek over het werk van de toekomst. Van contract naar contact. Dat is het uitgangspunt van de Marktvisie die in 2016 werd opgesteld door 21 waterschappen en diverse brancheorganisaties. Om hier een concrete invulling aan te geven, organiseert waterschap Scheldestromen al enkele jaren een marktdag voor marktpartijen en medewerkers van het waterschap. “Maar ook buiten die marktdagen was behoefte om het gesprek met elkaar te blijven voeren”, zegt Denis Steijaert, dagelijks bestuurslid van waterschap Scheldestromen met de portefeuille Inkoop en Financiën. “Zo is het Samenwerkingsplatform Scheldestromen opgericht voor onze medewerkers, regionale vertegenwoordigers en leden van Bouwend Nederland, Cumela en Vereniging van Waterbouwers. We werken samen op de thema’s maximale maatschappelijke waarde, een gezonde bouwkolom en de Mens centraal.” Het platform gaat dus (nog) niet over specifieke projecten, maar bespreekt belangrijke thema’s en toekomstige manieren van aanbestedingen. “Misschien zeggen de drie thema’s nu nog niet zoveel voor buitenstaanders, maar we werken van hoog over naar steeds praktischer”, zegt Jos Lukasse, verenigingsmanager Zeeland. “In het platform zijn we even geen aanbesteder en opdrachtnemer en proberen we beter samen te werken aan de voorkant, op basis van vertrouwen. In het verleden zijn veel losse innovaties in projecten bedacht. Nu willen we die structureel borgen, zodat het geen eenmalige successen blijven.”
Toine Poppelaars
REGIOKATERN ZUID | Juli 2021 | BNL | 29
Foto | Rudy Visser
Meelopen Op die manier hopen de samenwerkingspartners op een versnelling in contact en innovatie. Elkaar goed leren kennen is daarbij van belang. In 2019 werden er daarom enkele meeloopdagen georganiseerd. Een waterschapper – van dijkgraaf tot projectleider - liep een dag(deel) mee met iemand van een marktpartij en andersom. “Naast het feit dat dit ontzettend leuk was, leverde het heel veel nieuwe inzichten op, zowel vasthoud- als verbeterpunten voor onze samenwerking”, zegt dijkgraaf Toine Poppelaars. “Deze verbeterpunten maken nu onderdeel uit van de thema’s en acties die vanuit het Samenwerkingsplatform worden opgepakt.” Op dit moment wordt bijvoorbeeld bekeken hoe het waterschap marktpartijen kan betrekken bij het opstellen van het selectiebeleid. “Maar we kijken ook naar het beperken van de administratieve lasten voor marktpartijen. Denk aan het aanleveren van certificaten en bewijsmiddelen bij een aanbesteding”, aldus Poppelaars. “Via het Samenwerkingsplatform proberen we over en weer korte lijntjes te creëren en het gesprek met elkaar te voeren. Zo kunnen we ons werk samen beter en leuker maken.” Kalender Eén van de resultaten van de samenwerking is de projectenkalender van het waterschap. “Scheldestromen is een grote opdrachtgever, maar in het verleden was het niet altijd duidelijk wanneer projecten op de markt kwamen”, zegt Lukasse. “Dat gaf bedrijven niet altijd genoeg tijd om erop in te spelen. Alle waterschappen in Nederland brengen sinds 2019 één projectenkalender uit. Vanuit het Samenwerkingsplatform Scheldestromen zijn we nu ook bezig met een kalender voor alle overheden in Zeeland. Dat zou helemaal handig zijn, dan weten ondernemers precies wat er het komende jaar komen gaat.” Door het intensievere contact met de markt hoopt het waterschap nog slimmer en efficiënter projecten weg te kunnen zetten en het werk uit te voeren samen met de marktpartijen tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten. “Wij moeten als waterschap mee ontwikkelen met de markt. De markt is op sommige punten al verder dan wij, bijvoorbeeld als het gaat om bepaalde innovaties”, zegt Steijaert. “Scheldestromen wil ruimte creëren voor marktpartijen om deze innovaties – samen met ons – verder op te pakken en door te ontwik-
Denis Steijaert
kelen. Daarbij moet niet alleen de focus liggen op de uitvoering, maar moet ook worden gekeken naar bijvoorbeeld het onderhoud op de lange termijn.” Van laagste naar beste prijs
Contactpersoon
Drie lidbedrijven van Bouwend Nederland maken deel uit van het samenwer-
Robbert Becker
kingsplatform en vertegenwoordigen de sector. Lukasse: “We willen naar een situatie gaan waar ondernemers uitgedaagd worden het beste uit een project
Adviseur Markt & Overheid Regio Zuid r.becker@bouwendnederland.nl
te halen. Niet voor de laagste prijs, maar voor de beste prijs naar waarde van het project. Als we in de traditionele rol zouden blijven zitten, dan verdienen
Contactpersoon
we allemaal uiteindelijk minder geld.” Poppelaars: “We hebben elkaar echt
Jos Lukasse
nodig om de toekomstige werkzaamheden en opgaven, die steeds complexer worden, uit te kunnen voeren. In Zeeland snappen we dit en maken we dit samen waar.”
Verenigingsmanager Zeeland j.lukasse@bouwendnederland.nl
30 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Martine van der Linden
REGIOKATERN ZUID
Foto | John Sondeyker
LID AAN HET WOORD:
Sander van den Hurk Timbor Bouwbedrijf, Veghel
Sander van den Hurk (38) rolde op zijn zeventiende via-via de bouw
Brabant. Als gevolg: opdrachtgevers kloppen eerst bij Van den Hurk en Van
in. “Studeren was niks voor mij, ik wilde werken.” Na functies als
Oort aan, in plaats van bij een architect. “Wij vonden dat achterhaald. We
timmerman, calculator, uitvoerder en projectleider in de bouwsector kwam
bespreken de wensen en zoeken een architect die daarbij past. Zo bouwen
hij in 2014 bij Timbor Bouwbedrijf terecht. Niet lang daarna kreeg hij
we aan een sterke band met de opdrachtgever. Iemand schenkt ons het
samen met collega Tom van Oort de kans om het bedrijf over te nemen van
vertrouwen en wij steken er energie in om die te behouden.”
Van Oort senior. Verbeterpunten ziet hij ook. “Soms spreek je tijdens de bouw een klant “Vanaf dag één zei hij: jullie mogen het samen uitvogelen. Dat vond ik heel
bijna niet meer omdat het werk georganiseerd is. Dat kan beter. Je bent
sterk,” vertelt Van den Hurk. Senior zit nog steeds zo’n drie dagen in de week
geneigd mensen die het hardst roepen als eerste te helpen. Maar ook als
in het bedrijf. “De ervaring van zo’n oude rot in het vak is toch onmisbaar.
je niks hoort, is het goed om even een rondje te maken. We hameren op
Soms krijgen we een ongezouten mening. Maar als we daar niks mee doen, is
transparante communicatie en verwachtingsmanagement. Het is een continu
dat ook prima.”
verbeterproces.”
Ambities
Trouw blijven
Wie zich graag verlekkert aan unieke, vrijstaande villa’s met veel oog voor
Inmiddels heeft Timbor ruim twintig medewerkers in dienst. Met een groeiend
ontwerp en omgeving, kan zijn hart ophalen op de website van Timbor. Het
bedrijf ziet Van den Hurk het nut van zijn Bouwend Nederland-lidmaatschap
portfolio beslaat fraai verbouwde boerderijen en strakke, moderne kubistische
steeds meer in. “Ik zeg altijd: eerst werkten we in ons bedrijf, nu steeds
bungalows tot functionele bedrijfspanden. “Ik zou nog weleens zo’n villa van
meer aan ons bedrijf.” Desondanks blijven Van den Hurk en Van Oort trouw
vijf miljoen plus willen bouwen, die je alleen op tv ziet,” lacht Van den Hurk.
aan wie ze zijn, besluit hij. “Wij zijn ondernemers in een spijkerbroek. Onze
“Of een kasteel, met een zwembad en kelder van drie verdiepingen. Waarbij
timmermansachtergrond maakt ons sterk en we zoeken opdrachtgevers die
wij dan alles mogen organiseren, inclusief de aanpak van het landgoed
daarbij passen. Een pak en stropdas gaat ‘m niet worden. Nooit!”
eromheen. Dat zou ik gaaf vinden.” Contactpersoon
Goed in Dankzij de opvallende projecten verspreidt de naam Timbor zich via mondtot-mondreclame en social media als een olievlek door de regio Zuidoost-
Joelka van Daal Verenigingsmanager Afdeling Oost-Brabant j.vandaal@bouwendnederland.nl
DUURZAAM BOUWEN AAN VEILIGHEID EN KWALITEIT.
Prof iteer van de voordelen van een abonnement Advies! Ab oma b v
w w w.a b oma .nl
• Vaste contactpersoon
Post b us 141 6710 BC E d e 0 318 691920
(2-jaarlijks netwerkevenement)
LE
6716 BX E d e
DE NU NV M OO ET RD EE L
i nfo@a b oma .nl
• 1 gratis persoonlijke Abomafoon licentie (digitaal) • 50% korting op de jaareditie van het Abomafoon boek • Ontvangst van digitale Veiligheidsberichten • Korting op de aanschaf van overige publicaties • Korting op cursussen en opleidingen • Toegang tot de helpdesk van Aboma • Korting op adviestarieven bedrijfsbegeleiding • Deelname aan Aboma CONNECT
M a x we l l st ra a t 49a
T
De voordelen op een rij
32 | BNL | Juli 2021 |
INNOVATIE
HET EXOSKELET: langer en gezonder werken Exoskeletten winnen steeds meer terrein in sectoren met fysiek zwaar werk. Het dient om fysieke belasting op het lichaam te verlagen en blessures en vermoeidheid te minimaliseren. Maar hoe werkt dit dan precies? En wat is het effect van dit hulpmiddel in verschillende sectoren? Bewegingstechnoloog Elko Windmeijer, werkzaam bij Laevo Exoskeletons legt uit en vertelt over de eerste ervaringen in de bouw. Verlichten en verminderen, is de vertaling van het Latijnse Laevo. Exact het effect dat het bedrijf wil bereiken met hun exoskelet. Ruim vijf jaar geleden ontstaan vanuit de wens om een oplossing te vinden voor de vele rugklachten in de zorg, wordt het exoskelet momenteel veel in logistieke - en productieomgevingen ingezet om de druk en krachten op de rug tijdens het zware werk op te vangen. Een bescherming van het lichaam De werking van het exoskelet van Laevo is passief ondersteunend, zonder accu of electronica. “Je draagt deze uitwendige structuur over je kleding en het veersysteem zorgt dat energie opgeslagen blijft die anders verloren zou gaan”, aldus Windmeijer. “Tijdens het tillen van gewicht of tijdens langdurig voorovergebogen houdingen, ontstaat er veel spanning op je onderrug. Deze kun je verminderen door bijvoorbeeld met je armen op je bovenbenen te steunen. Zo werkt het exoskelet ook. De energie van de buiging wordt opgeslagen in de veer, zodat wanneer je overeind komt het systeem je hierbij ondersteunt.” Zo ontstaat er minder belasting op lichaam en spieren en dat levert resultaat op. Niet enkel preventief, maar ook ter verbetering wanneer werknemers al klachten ervaren. Effecten in de sector Voordat Laevo een nieuwe opdracht aanneemt, voeren ze een werkplek analyse uit om te kijken of het exoskelet ook daadwerkelijk uitkomst biedt. Onlangs zijn de eerste stappen gezet in de bouw, waar bleek dat verschillende werksituaties op deze manier verlicht kunnen worden. Windmeijer: “Denk aan het leggen van vloeren en vloerverwarmingen, maar ook metselwerk. Eigenlijk alle plekken waar het werk langdurig statisch voorovergebogen wordt uitgevoerd.” Het verder ontwikkelen van het exoskelet op specifieke werkomstandigheden per sector behoort zeker tot de toekomstplannen van het bedrijf. Daarnaast hopen ze op de lange termijn ook data te integreren die de intensiviteit van het werk kunnen beoordelen. Op die manier kan het exoskelet nog meer gaan zorgen voor langer en gezonder werken. Meer informatie over de exoskelet in de Bouwinnovatieshop op www.debouwmaakthetslim.nl.
Tekst | Eline Kemps
Foto | Dura Vermeer
INNOVATIE | Juli 2021 | BNL | 33
Voorkomen is beter dan genezen
Werken in de bouw is niet zonder risico’s. Preventie is daarom enorm belangrijk. Voor ieder bedrijf. Investeer dus tijd en aandacht om schade te voorkomen en te beperken. Je bespaart er bovendien veel geld mee op loonkosten, sociale lasten en verzekeringspremies. Aon helpt je graag verder • Meer dan 50 jaar ervaring als vaste partner van Koninklijke Bouwend Nederland • Vaste contactpersonen voor advies en schadebehandeling met kennis van bouw en infra • Altijd persoonlijk advies, ook voor de meest complexe vraagstukken Bekijk onze website bouwendnederlandverzekeringen.nl voor meer informatie.
Gratis adviesgesprek
Wil je advies op maat voor jouw risico’s? Of wil je optimaal gebruik maken van Bouwend Nederland Verzekeringen? Maak een afspraak voor een vrijblijvend adviesgesprek, via 088 343 4735 of bnlverzekeringen@aon.nl. Bouwend Nederland Verzekeringen wordt uitgevoerd door Aon.
BEDRIJFSVOERING | Juli 2021 | BNL | 35
Tekst | Robin van Essel
10 management vragen aan… Michiel van Summeren
‘Echt niet’, zei Michiel van Summeren als twaalfjarige tegen zijn schooladvies, en nam het heft in eigen hand. Na studies Civiele Techniek en Bouwprocesmanagement en een stage in Singapore werkte hij ‘aan de commerciële kant’ bij verschillende bouwbedrijven. Sinds 2015 is hij commercieel directeur bij het familiebedrijf Cornelissen aannemingsbedrijf in Zeeland (Noord-Brabant), waar de focus ligt op de sectoren wonen, werken en welzijn.
Het beste advies ooit gekregen Mijn middelbare schooladvies. Want daardoor besefte ik dat ik iets heel anders wilde.
De belangrijkste eigenschappen voor succes als directeur in de bouw
1 2 3
Kennis van zaken hebben, anders beloof je dingen die je niet
Bij ons betekent dat: korte lijnen, geen drempels, open deuren. Je moet alles kunnen zeggen.
Een autofabrikant bepaalt alles zelf, van het eerste tot laatste schroefje. Wij hebben zo met twintig stakeholders te maken. Dat maakt het ook interessant en uitdagend. Geen dag, project Dat vind ik prachtig.
4 Behandel mensen zoals je zelf behandeld wil worden.
Dat het zo dynamisch is: dat is tegelijk ook het lastigste.
en proces is hetzelfde, al bouw je twee keer hetzelfde gebouw.
waar kunt maken.
Medewerkers motiveren is een kwestie van…
Het mooiste aan de bouw
5 6
Het onderscheidend vermogen van mijn bedrijf Ik noem mezelf niet graag commercieel directeur, omdat het woord commercieel niet goed bij Cornelissen past. Klantgerichtheid is voor ons vanzelfsprekend. Wat ons verder onderscheidt? We hebben veel vakmanschap bij onze eigen mensen in huis. Het meest trots op We zijn erin geslaagd om in drieënhalve week de koepel van een subtropisch zwemparadijs te renoveren. Daar ben ik echt
De belangrijkste ontwikkeling voor de toekomst van de bouw Standaardisatie. Die kan goed ingezet worden voor groot schalige nieuwbouw, waardoor er vakmanschap overblijft voor kleine projecten en complexe verbouwingen. Wat betekent corona voor het bedrijf? Veel van onze klanten zijn ziekenhuizen en die hebben we afgelopen jaar gelukkig goed kunnen helpen. Zo hebben we aparte entrees voor patiënten gebouwd en afdelingen corona proof gemaakt. Het vroeg om flexibiliteit, en daar zijn wij
7 8 9 10
trots op. We hebben het minutieus voorbereid en dag en nacht doorgewerkt. Het had grote impact op onze organisatie en die inspanning hebben we met het hele bedrijf gedragen. Mijn motto als manager Ik wil ervoor zorgen dat we elke dag een beetje blijer zijn, door afscheid te nemen van alles wat ons werk lastig maakt. Plezier staat hoog in het vaandel. Werk moet leuk zijn, dan hebben we ook zin in om het de volgende dag weer op te pakken. Mijn managementstijl kwalificeer ik als… Mijn drive is om onze het voor onze klanten beter te maken.
gelukkig goed in. Zo hebben we tussendoor - we waren al aan
Ik kan genieten van een mooi ontwerp, maar daar gaat het
het bouwen aan een nieuwe ziekenhuisapotheek - een tijdelijke
uiteindelijk niet om. Het gaat om het functioneren van dat
‘clean room’ waar injectiespuiten gevuld worden ontworpen,
ziekenhuis waar patiënten geholpen moeten worden, of het
gebouwd en gevalideerd. In zo’n acht tot tien weken was alles
bedrijf dat moet blijven doordraaien.
operationeel. Ik ben blij dat wij als sector er in zo’n geval voor kunnen zorgen dat onze klanten kunnen blijven doorwerken.
36 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Barbara Hoogsteden
TROTS
“ I N VOOR- EN TEGENSPOED KUNNEN WE OP ELKAAR REKENEN” Charlotte Slotman, directeur Abbink Boekelo Wegenbouw
Voor zoons Geert, Jan-Willem en Christiaan was
Deeltijd ontslag
Zo vanzelfsprekend als het voor de drie jongens
het vanzelfsprekend dat zij bij Abbink Boekelo
In 2007 namen de drie broers het bedrijf officieel
was, zo onverwachts was het voor Slotman om in
Wegenbouw, het bedrijf van hun vader, zouden
over, maar vader Henk bleef betrokken bij Abbink
het bedrijf van haar schoonfamilie te werken. “Het
gaan werken. Dat gold niet voor schoondochter
Boekelo Wegenbouw. In 2008 werd hij ziek. “Dat
was uit nood geboren. Voor mijn gevoel had ik
Charlotte Slotman. Zo’n dertien jaar geleden
was vrij plotseling. Mijn schoonmoeder is toen ook
geen keuze, het is wat je doet in zo’n situatie.
kwam ze er vrij plotseling te werken. Inmiddels
gestopt. Zij deed best veel in het bedrijf, zoals de
Uiteindelijk heeft het voor mij goed uitgepakt.”
is ze directeur van de hoofdvestiging in Enschede.
administratie. Wat dat betreft hebben ze het
Weer lachend vervolgt ze: “En voor de jongens
Een toch best conservatieve mannenwereld,
samen opgebouwd. Ik heb meteen deeltijd ontslag
ook, hoor.”
waar zij prima haar draai heeft gevonden. “Ik
genomen bij mijn toenmalige baan en ben twee
kan wel stellen dat ik het erg leuk vind.”
dagen per week bij Abbink Boekelo Wegenbouw
Meisje
gaan werken. Dat heb ik volgehouden tot 2013.
Eerlijk is eerlijk, in het begin moest ze best
Na jaren te hebben gewerkt bij een wegenbouw
Toen heb ik mijn baan opgezegd en ben ik hier
wennen. “Toen ik begon, was het vooral mijn doel
bedrijf, begon Henk Abbink in 1989 voor zichzelf.
fulltime gaan werken. Mijn schoonvader is
om te zorgen dat het administratief weer allemaal
De oudste zoon Geert, Charlotte’s man, ging er na
in 2018 overleden.”
op de rit kwam. En administratie is niet echt mijn
zijn studie als eerste werken en de twee andere broers volgden al snel. Volgens Slotman was het vanzelfsprekend dat de jongens in de voetsporen van hun vader zouden treden. Lachend: “Is er een ander vak dan?”
“ Het is wat je doet in zo’n situatie”
ding, maar wel het regelen ervan. Dat ging op een gegeven moment best prima. Ook de wereld van de wegenbouw trekt mij. Ik ben geen meisjemeisje, bovendien kan ik me hier als vrouw onderscheiden.”
TROTS | Juli 2021 | BNL | 37
Foto | René van den Burg
“ Onze lijntjes zijn kort en onze richten zich op wegenbouw in de breedste zin van bestaat voor negentig procent uit secundaire het woord; asfalteren, bouw- en woonrijp maken, bouwstoffen. Het is duurzaam en circulair. We zakenrelaties reconstructies, rioleringen. Slotman: “Dat doen we hebben hier in Enschede een stuk grond gekocht. voor gemeentes, provincies, Staatsbosbeheer, de Daar komt eind deze zomer een Ecofaltplant waar houden we close” business-to-business-sector en project we producties op grote schaal kunnen maken, nu Abbink Boekelo heeft een hoofdvestiging in
Ecofalt. Het wordt koud geproduceerd, voor het
Enschede en één op Terschelling. Beide vestigingen
proces is geen verhitting nodig, zoals bij asfalt. Het
ontwikkelaars. Onze rollen zijn goed verdeeld. Zo is
gebeurt dat nog op kleine schaal. Als er bij onze
“Ik zeg niet dat het altijd makkelijk is geweest,
Christiaan als bedrijfsleider vooral verantwoordelijk
projecten Ecofalt wordt gebruikt, dan zijn we
maar inmiddels hebben we nu allemaal ons plekje.
voor het technische gedeelte. Jan Willem is hoofd
dubbel zo trots.”
Het is een beetje geven en nemen, maar dat is het
van de asfaltploeg en veel in het land aan het
hele leven toch? Toen mijn schoonvader plotseling
werk. Geert is directeur van de vestiging op
“Wat ons misschien wel echt uniek maakt, is dat
overleed, waren we met zijn vieren vleugellam. En
Terschelling. Hij zit daar vaak doordeweeks.
wij een familiebedrijf zijn. Onze lijntjes zijn kort en
toch schept dat een band. Als team hebben we dit
de zakenrelaties houden we close. Transparant,
met elkaar opgepakt. We hebben ervaren dat we
Ecofalt
persoonlijk en eerlijk. Dus niet opgaan in een
in voor- en tegenspoed op elkaar kunnen rekenen.
“Onze innovatie Ecofalt heeft Geert ontwikkeld,
groter geheel, maar zoals je bij een familie gewend
Als je dan ziet hoe iedereen zijn best heeft gedaan
dat zijn we nu in de markt aan het zetten. Het is
bent. We werken hier ook echt met de deuren
om het bedrijf door te laten lopen, is toch wel heel
echt uniek. Natuurlijk zijn er duurzame
open. Iedere vrijdagmiddag is er een
mooi. Mijn schoonmoeder vindt het prachtig om te
alternatieven op asfaltgebied, maar niet zoals
vrijdagmiddagborrel in de kantine.”
zien. Over trots gesproken.”
Vragen over graafschade? De WIBON helpdesk staat voor je klaar!
1e lijns ondersteuning • Jouw vraagbaak voor al je vragen over WIBON en CROW richtlijn • Uitleg over interpretatie van WIBON verplichtingen • Uitleg over gedrag en verantwoordelijkheid van ketenpartners 2e lijns ondersteuning • Advies en verweer bij principiële kabel- en leidingschade 3e lijns ondersteuning • Selecteren van kansrijke rechtszaken om te komen tot voor leden gunstige jurisprudentie Meer weten? Ga naar bouwendnederland.nl/graafschade of bel naar 020 - 30 18 62 7
De Bouwend Nederland WIBON Helpdesk wordt uitgevoerd door Aon.
VEILIGHEID | Juli 2021 | BNL | 39
Tekst | Barbara Hoogsteden
Kuijpers Bouw Heteren pakt veiligheid aan met hein® De bouw moet veiliger, dat weet ook directeur Jan Kuijpers van
Ketenpartners
aannemersbedrijf Kuijpers Bouw Heteren. Hij was meteen posi-
“De eerste reactie van onze eigen werknemers is positief”, vertelt Kuij-
tief over hein®, het nieuwe veiligheidsprogramma van Bouwend
pers. “Maar we werken veel met externe mensen. Onze eigen werkne-
Nederland. “Ik heb van alles geprobeerd om de veiligheid bij ons op
mers hebben nu een methode om hen aan te spreken op een plezierige
de werkvloer te verbeteren en dat lukte maar matig. Met hein® heb ik
en makkelijke manier. Een van onze uitvoerders heeft al gezegd, ik heb
het idee dat we de juiste snaar te pakken hebben.”
er twee collega’s bij: Hein en Guus. Mensen voelen zich aangesproken, maar wel op een luchtige manier. Het moet uiteindelijk worden toege-
“Ik draai al aardig wat jaren mee in deze branche, maar voelde me
past op alle bouwprojecten. Het mooiste is als het breed wordt gedragen
onmachtig als het gaat om veiligheid. Gedrag en houding is moeilijk te
en dat alle ketenpartners hiermee bekend zijn. Dan sla je echt een slag
veranderen, zeker in de bouwcultuur. Je hebt toch te maken met een
met veiligheid in de bouw.”
beetje machogedrag. Communicatie staat op nummer één als het gaat om gedragsverandering. Dat doen de cartoonfiguren Hein en Guus hartstikke
“Hein® gaat veel verder dan veiligheid, het is een bijdrage aan het
goed. Ze spreken de mensen aan in eenvoudige taal met behulp van
vakmanschap. Goede vakmensen zijn trots op hun werk, maar spreken
cartoons. Iedereen snapt dit en voelt zich aangesproken. De toon is humo-
ook anderen aan om dit werk op een veilige manier voort te zetten. Zo
ristisch en ook voor personeel van buitenlandse komaf te begrijpen.”
gaan we met z’n allen anders werken, met meer plezier en meer lachen, want dat is ook waar Hein en Guus voor staan. Binnen ons bedrijf
Trainingen
hebben wij de drive om de beweging goed op gang te krijgen. Hopelijk
Hein® is een veiligheidsprogramma waar verschillende bouwbedrijven
volgt de rest van de bouwwereld, want dat is broodnodig..
mee werken. BAM en nog enkele andere grotere bedrijven gebruiken het deels op een aantal projecten. Voor de MKB-bedrijven is het nog
Meer informatie
redelijk nieuw. Bouwend Nederland hoopt dat meer leden zich in dit
www.veiligmethein.nl
programma gaan verdiepen. Kuijpers Bouw Heteren is inmiddels gestart
www.debouwmaakthetveilig.nl
met trainingen voor alle medewerkers over hein®. “Wat houdt het in?
www.bouwendnederland.nl/ontmoet-hein
Hoe kunnen ze het inzetten op de werkvloer? Elke bouwvergadering begint met een cartoon van Hein en Guus. Zo maken we veiligheid direct
Contactpersoon
aan het begin van de vergadering bespreekbaar. En niet zoals traditiege-
Reina Uittenbogaard
trouw als een van de laatste agendapunten van een vergadering als de aandacht minder is.”
Programmamanager Veiligheid r.uittenbogaard@bouwendnederland.nl
“Binnen nu en vijf jaar zijn álle bewegende assets voorzien van slimme technologie. Door ze te verbinden met de organisaties en personen is het mogelijk ze te traceren, monitoren en beheren. Zo ontstaat ruimte om processen te optimaliseren waardoor resources zoals tijd, mensen, materieel en brandstof efficiënter worden ingezet. Ons doel is om deze ontwikkeling voor alle bedrijven in de bouw en infra bereikbaar te maken.” Desmond van Kooten CSO bij GPS-Buddy
SAMEN BOUWEN AAN
ASSET MANAGEMENT VAN DE TOEKOMST
GPS-Buddy ontwikkelt een asset tracker-oplossing die anders is. Gebaseerd op RF-technologie met volledig overzicht van alle werkmaterieel, groot én klein. Wil jij meedenken over de volgende generatie asset management in de praktijk? Grijp je kans en meld je vandaag nog aan voor onze werkgroep: innovatie.bouwinfra@gps-buddy.com
VAKGROEP | Juli 2021 | BNL | 41
Tekst | Joost Hanraets
De Groene Koers: van beleid naar activiteit In 2050 moet de bouw-, groen- en infrasector uitstootvrij werken. Bovendien wil de sector in 2025 hebben aangetoond dat extra wet- en regelgeving niet nodig is. Daarom nemen veel bouw- en infrabedrijven en opdrachtgevers emissiereductie als speerpunt op in hun beleid. Maar hoe vertaal je dit naar de praktijk? In Het Klimaatakkoord, Het Schone Lucht Akkoord en de stikstofwet- en regelgeving zijn uiteenlopende doelen voor de CO2-uitstoot van mobiele werktuigen in de bouw-, infra- en groensector vastgelegd. De Groene Koers helpt de sector om de uitstoot van (bouw)materieel te verminderen en deze doelen te behalen. Dat doet dit sectorplatform onder andere door advies, pilots, kennisdeling en samenwerkingsverbanden. Voor (infra)bouwers en opdrachtgevers “Wat doet uw bouwbedrijf aan reductie? Dat is een vraag die opdrachtgevers
Koersprojecten
geregeld stellen bij de uitvraag”, zegt Anne Fokke de Vries, secretatis bij
“Bij een koersproject leren opdrachtgevers samen met opdrachtnemers welke
Bouwend Nederland. Van opdrachtgevers wordt verwacht dat ze kritisch zijn.
reductievragen ze in hun aanbesteding kunnen opnemen. Aannemers ervaren
“Zij vragen ons dan: ik wil bij een nieuw project de uitstoot minimaliseren,
hoe ze in de praktijk de uitstoot van mobiele werktuigen en overig materieel
maar ik weet niet hoe? Wij laten ze zien hoe anderen dit aangepakt hebben
kunnen verminderen en tegen welke problemen ze aanlopen. Kunnen we op
en helpen ze om partnerships aan te gaan met partijen die ook de uitstoot
deze machine een luchtfilter plaatsen? Is er in de buurt wel een oplaadpunt
willen verminderen. En als het kan, starten we samen koersprojecten op.”
voor elektrische machines? Bij een koersproject gaan we van ontdekkingen naar kansen en dan aan het werk”, licht De Vries toe. Realistisch, haalbaar en betaalbaar Koersprojecten moeten volgens De Vries realistisch, haalbaar en betaalbaar zijn: “Je kunt op papier wel allerlei doelen stellen, maar werkt dit ook in de praktijk? We staren ons niet blind op maximale reductie, maar kijken naar bewezen materieel en maatregelen. Naast realistisch, moeten doelen ook haalbaar zijn. Is deze reductie technisch mogelijk en is de beoogde innovatie wel toepasbaar? Ten slotte moeten de kosten en baten in balans zijn. Een elektrische machine is drie keer zo duur als een dieselvariant.” De Vries ziet de toekomst positief tegemoet. “We doen met onze koersprojecten steeds meer ideeën op en brengen die in de praktijk. Ook zetten veel van onze leden CO2-reductie op de agenda en beseffen
Van Doorn veegt elektrisch
opdrachtgevers steeds beter dat reductie wel realistisch, haalbaar en
“Als een van de grootste veegwagengebruikers in Nederland willen
betaalbaar moet blijven. Zo komen we in een positieve spiraal waarbij steeds
wij het goede voorbeeld geven. Daarom hebben we een 100%
meer beleid overgaat in activiteit.”
elektrische truck gemonteerde veegwagen aangeschaft”, zegt Robert van Doorn, commercieel directeur van Van Doorn. Naast
Meer informatie
brandstofbesparing heeft deze veegwagen als voordeel dat hij veel
www.groenekoers.nl
stiller is. “Hij presteert minimaal even goed als een traditionele veegwagen.” Van Doorn merkt dat er steeds meer vraag is naar de
Contactpersoon
elektrische veegwagen. “Opdrachtgevers vragen er bewust naar en
Anne Fokke de Vries
de wagen is sterk in trek bij de verhuur.”
Beleidsadviseur Materieel AF.deVries@bouwendnederland.nl
ZIJN UW WERKNEMERS ZEKER VAN EEN VEILIGE WERKOMGEVING? Meer info? arboned.nl/veiligbouwbedrijf
U wilt uw werknemers een veilige werkomgeving bieden, waar ze met plezier kunnen werken. Met de Risicoinventarisatie en -evaluatie (RI&E) krijgt u inzicht in de arbeidsrisico’s in uw bedrijf waardoor u ze kunt aanpakken en verkleinen. Zo voorkomt u ongelukken en verzuim. Gratis RI&E Bouwnijverheid Valt u onder de cao Bouw & Infra, dan kunt u gratis gebruik maken van de RI&E Bouwnijverheid van Volandis.
Heeft u 25 of meer werknemers in dienst? Dan hoeft u de RI&E alleen nog door ArboDuo als gecertificeerde arbodienst te laten toetsen. Als trotse partner van Volandis en Bouwend Nederland helpen wij u graag. Wij hebben meer dan 25 jaar ervaring met de RI&E bij bouwbedrijven. U profiteert bovendien van 5% korting op de RI&E-uitvoer en -toetsing, advies en trainingen.
Ik help u graag Gert-Jan Klanderman, branchemanager Bouw & Transport gert.jan.klanderman@arboned.nl - 06 129 985 49 Of kijk op www.arboned.nl/veiligbouwbedrijf
EXTERNE COLUMN | Juli 2021 | BNL | 43
IN BEWEGING BLIJVEN De bouw- en transportsector zijn nauw
streven om de komende periode 100.000 nieuwe
we daar belangrijke stappen in. Om écht verschil
verweven. Wij zeggen niet voor niets: ‘Eerst
woningen per jaar te bouwen, gaat onvermijdelijk
te maken zal ook de agrarische sector het been
bewegen dan bouwen’. Dat is misschien wat
meer verkeersbewegingen opleveren. En nu de
moeten bijtrekken.
kort door de bocht, maar voor er een heipaal
coronamaatregelen soepeler worden, komen meer
de grond in gaat, moet deze eerst naar de
mensen in beweging: ze gaan weer naar hun werk
Het is zaak dat het komende kabinet snel actie
bouwlocatie vervoerd worden. Door de vele
en bezoeken vrienden of familie. De enige manier
onderneemt. Hoewel dat niet eenvoudig is, zijn
raakvlakken tussen onze sectoren is de opgave
om mensen en bedrijven ook in de toekomst
er inmiddels voldoende rapporten en adviezen
om de komende jaren een miljoen woningen in
mobiel te houden, is investeren in infrastructuur.
beschikbaar. Tijd voor concrete besluiten, want
Nederland te bouwen een mooie kans. Maar
alleen met doelgerichte maatregelen en inves-
wel één die we niet kunnen invullen zonder een
Maar dan moet er wel gebouwd kúnnen worden.
teringen komen we uit de stikstofimpasse en
oplossing voor de huidige stikstofproblematiek.
De stikstofcrisis heeft al voor veel vertraging
kunnen we in beweging blijven en bouwen aan de
gezorgd en dreigt ook in de nabije toekomst een
toekomst. Onze sectoren staan klaar om Neder-
Het woningtekort in Nederland is evident. In de
struikelblok te worden voor de opgave waar we
land sterker uit de crisis te krijgen. Nu nog een
Randstad is bijvoorbeeld een enorme behoefte aan
voor staan. Omdat ook onze sectoren debet zijn
kabinet dat ons de ruimte geeft om dat te doen.
woon- en leefruimte. Tijdens de lockdown merkten
aan de stikstofuitstoot, is het reëel dat ook naar
veel mensen hoe lastig het is op een kleine
ons wordt gekeken voor een oplossing. Met het
Elisabeth Post
oppervlakte te wonen en te werken. Nieuwbouw
verlagen van de maximale snelheid op snelwegen
Bestuursvoorzitter Transport
is een logische oplossing voor dit probleem. Het
en het toewerken naar emissievrije bouw zetten
en Logistiek Nederland
44 | BNL | Juli 2021 |
Tekst | Frank de Groot
BOUWTOTAAL
NIEUWE EISEN ROOKWERENDHEID DEUREN
Bij woningtoegangsdeuren die op grond van artikel 6.26 zelfsluitend moeten zijn, is het sinds 1 juli 2021 verplicht dat de deur alleen in geval van brand in de woning of in het woongebouw zelfsluitend is, oftewel dat een rookmelder gestuurde vrijloopdranger wordt toegepast (artikel 6.26, lid 5). Foto: GND.
Per juli 2021 stelt Bouwbesluit 2021 nieuwe eisen aan
Zelfsluitendheid woningtoegangsdeuren
de rookwerendheid van deuren. En dat is belangrijk,
Het zorgdragen voor de zelfsluitendheid van woningentreedeuren in
want rook is doodsoorzaak nummer 1 bij brand. Met deze strengere eisen moet de rookverspreiding bij brand afnemen en het aantal slachtoffers dalen.
woongebouwen is per 1 juli 2021 verplicht. Bij woningtoegangsdeuren die op grond van artikel 6.26 zelfsluitend moeten zijn, is het verplicht dat de deur alleen in geval van brand in de woning of in het woongebouw zelfsluitend is, oftewel dat een rookmeldergestuurde vrijloopdranger wordt toegepast (artikel 6.26, lid 5).
Sinds 1 juli 2021 moet NEN 6075:2020, ‘Bepaling van de weerstand tegen rookdoorgang tussen ruimten’ een belangrijke verbetering gaan geven en
Uit grootschalig praktijkonderzoek uit 2019 naar rookverspreiding in woonge-
‘echte’ weerstand tegen rookverspreiding gaan bieden. Hierin is de bepaling
bouwen is het al bestaande inzicht versterkt dat het bij brand in een
van de rookwerendheid beschreven. Deze norm gaat uit van de criteria Sa (bij
woongebouw met inpandige gangen essentieel is dat de voordeur van de
‘koude’ rook van 20 ˚C en een druk ≤ 25 Pa; a = ambient) en S200 (bij
betreffende woning naar de gang na ontvluchting zo snel mogelijk weer
‘warme’ rook van 200 ˚C en een druk ≤ 50 Pa). Deze norm wordt sinds 1 juli
gesloten wordt. Hiermee wordt in belangrijke mate een verdere verspreiding
2021 aangewezen in het huidige Bouwbesluit 2012.
van rook naar de gang beperkt, en daarmee voor iedereen langere tijd beschikbaar blijft als vluchtweg. Ook wordt hiermee de rookverspreiding naar
De vorige versie van Bouwbesluit 2012 vereiste wel een rookwerendheid, maar
de overige appartementen beperkt - mits andere bewoners de voordeur
die kon je berekenen op basis van de ‘anderhalf-maal-vuistregel’: als een wand
gesloten houden - waardoor deze bewoners langer veilig in hun eigen woning
dertig minuten brandwerend is op vlamdichtheid, dan wordt aangenomen dat
kunnen blijven.
deze 45 minuten rookwerend is. In de praktijk bleek dit niet te werken doordat koude of matig warme rook dan onvoldoende wordt geweerd.
De nieuwe nieuwbouweis maakt het voor gemeenten verder mogelijk om zelfsluitende deuren voor te schrijven bij bestaande woongebouwen, zoals
Het gaat er bij rookwerendheid om dat weerstand tegen de verspreiding van
seniorencomplexen. Dit kan met het bestaande artikel 13 Woningwet op
rook van de ene naar de andere ruimte wordt geboden. Deze weerstand
basis waarvan gemeenten de mogelijkheid hebben om de eigenaar van een
wordt uitgedrukt in waarden Ra voor rook van omgevingstemperatuur, en
bestaand woongebouw te verplichten een bestaand gebouw aan te passen
R200 voor rook van 200°C. De rookdoorlatendheid van een constructieon-
tot een hoger niveau, waarbij het nieuwbouwniveau van het Bouwbesluit
derdeel zoals een deur-kozijncombinatie wordt uitgedrukt in Sa en S200.
2012 de bovengrens vormt. Dit zal dan door de gemeente goed en specifiek
Probleem blijft nog wel dat de nieuwe regels voor nieuwbouw gelden en niet
voor de situatie in dat woongebouw moeten worden gemotiveerd.
voor bestaande bouw. In de bestaande bouw is het verstandig om bij renovatie of verbouw ook rookwerende maatregelen te nemen.
BOUWTOTAAL | Juli 2021 | BNL | 45
Tekst | Frank de Groot
ONMISBAAR…
VOOR ONDERNEMERS EN MANAGERS IN DE BOUW WERKSCHOEN MET SNELLE INSTAP-RITS
GEVELS KIJKEN U zoekt inspiratie voor mooie gevels? Download dan het gratis nieuwste inspiratieboek voor kwaliteitsgevels: Facades 2021. Dit is een uitgave van gevelbrancheorganisatie VMRG. Het boek geeft een overzicht van kwaliteitsgevels die de afgelopen twee jaar zijn opgeleverd. Façades 2021 bestaat uit ruim 200 pagina’s met uiteenlopende gevelbouwprojecten waar VMRG-bedrijven bij betrokken zijn geweest. Het
U moet als ondernemer natuurlijk ook regelmatig projecten bezoeken. Bij een bezoek aan de bouwplaats
boek is ingedeeld in renovatie-, utiliteitsbouw-,
zijn veiligheidsschoenen verplicht. Dan is het wel zo handig dat u in uw auto even snel de heren- of
woningbouw- en zonweringsprojecten. Naast
damesschoenen kunt verwisselen voor werkschoenen. De nieuwe werkschoen Carhartt Michigan Rugged
projecten is er in het boek een aantal artikelen
Flex trek je gemakkelijk aan dankzij de YKK-rits aan de binnenzijde. De lichtgewicht schoen in snea-
opgenomen waarbij circulariteit centraal staat.
ker-stijl is van suèdeleer en voldoet aan de S1P-normen. De werkschoen heeft een veiligheidsneus van polyester en een lichtgewicht, niet-metalen anti-penetratieplaat die voorkomt dat scherpe voorwerpen
Downloaden?
door uw zool prikken. De schoenen (uiteraard waterdicht en zeer ademend) zijn verkrijgbaar via onze
Ga naar www.digitaalpubliceren.com/
ledenvoordelenpartner Werkman Oost (werkmanoost.nl) op telefoonnummer (0183) 69 96 13.
facades2021
CONTACTLOOS SPOELSYSTEEM KERAMISCHE BAKSTEEN MET RETOURGARANTIE
Hygiëne wordt steeds belangrijker in ons dagelijks
U wilt een circulaire huisvesting en wat zou het
nieuwe bedieningsplaat ViConnect ProActive+
mooi zijn als de gebruikte bouwmaterialen na
van Villeroy & Boch kan het toilet contactloos en
gebruik nog restwaarde hebben. Met ClickBrick
daardoor hygiënisch worden gespoeld. Daarnaast
kunnen remontabele gevels worden gestapeld,
heeft het systeem ook andere slimme functies,
zonder mortel of lijm. Hierdoor kan snel en
zoals het bepalen van het juiste spoelvolume
weersonafhankelijk worden gewerkt, zonder
(hoe lang wordt de zitting gebruikt of wordt deze
kans op uitbloeiingen. Wienerberger levert dit
staand gebruikt?) en regelmatige hygiënespoeling.
gevelsysteem volgens Brick as a Service. Dit
Dit kan allemaal met een app worden ingesteld.
voorziet in het complete gevelsysteem inclusief toebehoren, projectbegeleiding, advies op maat en zekerheid in retourafname met restwaarde. Naast ClickBrick Cube, dat een strakke, massieve gevel oplevert, is er nu ook ClickBrick Pure met de klassieke uitstraling van traditioneel metselwerk.
leven en is één van de essentiële factoren in de toiletruimtes in onder meer uw kantoor. Met de
Passen je verzekeringen bij de risico’s die je loopt? Adviesgesprek Verzekeringen via Aon of In-Staet Alleen bouwspecialisten kunnen goed beoordelen of de kwaliteit van jouw verzekeringen past bij jouw organisatie. Onze partners Aon en In-Staet adviseren je graag.
Meer informatie? Neem dan contact op via voordeel@bouwendnederland.nl of bel naar 079 3 252 166.
VERENIGING | Juli 2021 | BNL | 47
Fries Heinis op bezoek bij… Vermeulen Groep in Hazerswoude-Dorp
Eindelijk weer eens op werkbezoek. De
natuurlijk ook in het teken van de brand die in
Voornaamste reden om bij te praten lag in de
versoepelingen in het kader van corona laten het
februari uitbrak op het eigen terrein. Gelukkig geen
marktontwikkelingen. We verwachten sowieso
weer toe om op ledenbezoek te gaan. Gelukkig
letsel, maar veel en grote schade aan gebouwen
lastige tijden in de inframarkt als gevolg van een
maar. Voor onze vereniging is de band met onze
en materieel. Zwiep onderstreept dat de goede
aantal belemmeringen. Stikstof, capaciteit bij
leden cruciaal. En ook al hebben we de
cultuur binnen het bedrijf zeker heeft bijgedragen
opdrachtgevers, vertraagde besluitvorming, slinkende
afgelopen maanden via online bijeenkomsten en
aan het verwerken van de emotionele schade. Hij
budgetten, om er maar een paar te noemen. Maar
telefonische gesprekken de boel goed draaiend
was ook onder de indruk van alle aandacht vanuit
als middenbedrijf waakt Vermeulen ervoor dat ook
kunnen houden, er gaat voor mij toch weinig
de sector. Van collega-ondernemers,
het mkb een zelfstandige positie kan behouden op
boven een fysieke ontmoeting.
opdrachtgevers, politici. Dat heeft ook veel energie
de aanbestedingsmarkt. Hij weet dat hij
gegeven om positief te blijven ondanks de
Koninklijke Bouwend Nederland hier aan zijn zijde
Dus kwam het mooi uit dat Zwiep Vermeulen mij
ellendige situatie. Zo bleek er ook ruimte te komen
vindt. Voor een vitale markt is een gezond mkb
vroeg langs te komen in Hazerswoude-Dorp. Een
voor nieuwe initiatieven binnen het bedrijf,
met voldoende kansen op die markt essentieel.
werkbezoek aan de Vermeulen Groep staat
bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid.
DIGIDARE AWARD 2021: WE DARE YOU! De DigiDare Award 2021 is de
DigiDare Award zetten we deze
voorbeelden die mensen motiveren
jaarlijkse prijs voor goede voor-
voorbeelden in het zonnetje.
meer digitaal samen te werken zijn
beelden van digitale samenwerking
welkom!
in de bouw. Bij digitalisering denk
Wellicht heb jij een digitaal platform
je al snel aan techniek, maar de
waarop je kennis en ervaring
Film met je camera je pitch en ding
menselijke kant is net zo belang-
uitwisselt met andere bedrijven,
mee naar de DigiDare Award 2021.
rijk. Digitalisering vraagt om een
stimuleer je kennisontwikkeling via
Insturen kan tot 1 augustus. De
cultuur van samenwerking én de
een onderzoeksproject of maak je
finale vindt plaats tijdens de BIM
bereidheid om over eigen grenzen
gebruik van digitale tools om de
Loket D-Day op 1 oktober. Voor meer
heen te kijken. Wat nu nodig is,
samenwerking tussen opdrachtgever
informatie: www.digidareaward.nl.
zijn goede voorbeelden. En met de
en opdrachtnemer te verbeteren. Alle
MIJN
ABONNEMENT
LOOPT AF!
WAT NU!?
or ode vo c R Q e Scan d nformatie! e me r i
Geen paniek! Wij helpen jou met verlengen Weet je niet meer waar je moet zoeken voor je telefonie en internet? Wij helpen jou om te kijken wat het beste bij je past. Ga naar helpdesktelefonie.nl of bel 0348 49 50 41.
VERENIGING | Juli 2021 | BNL | 49
NIEUWE LEDEN
ONS ENTHOUSIASME BLIJVEN DELEN!
BOUWEND NEDERLAND HEET ONDERSTAANDE LEDEN VAN HARTE WELKOM BIJ DE VERENIGING.
Organisatie
Vestigingsplaats
Sectie
Focus Techniek
HAARLEM
bouw klein
De Meesters Glastechniek
ALMERE
bouw klein
Cachet Bouwbedrijf B.V.
MIDDENBEEMSTER
bouw klein
Pebari
BOXMEER
bouw klein
Hamoen Bouw
SCHALKWIJK
bouw klein
BESIX Infra Nederland B.V.
ROERMOND
infra midden
Frank Jochems Uitvoering
BREDA
bouw klein
en Bouwbegeleiding Hogenkamp Bouw
HAAKSBERGEN
bouw klein
Broens Bouwbedrijf
WEERT
bouw klein
Bouwservice Rotterdam
ROTTERDAM
bouw klein
Bouwbedrijf Frankena
WOMMELS
bouw klein
Kroon Group B.V.
DELFSTRAHUIZEN
bouw klein
Krijn de With Timmerwerken
ALBLASSERDAM
bouw klein
In mijn eigen loopbaan, van timmerman tot directeur, kon ik me
Felex V.O.F.
HEEMSTEDE
bouw klein
optrekken aan ervaren vakmensen. Zij deelden hun kennis, ervaring
SPG Midden Nederland
BILTHOVEN
infra klein
en enthousiasme met mij. In mijn ogen is het ontzettend belangrijk
Aannemersbedrijf Riezebos
DALFSEN
bouw klein
dat ervaren rotten jonge mensen op sleeptouw willen nemen. Met
Aannemersbedrijf Bout & Zn B.V.
HUIZEN
bouw klein
Bouwbedrijf Hulshof de Kloet B.V.
BENNEKOM
bouw klein
Liemers Prefab Concepts B.V.
WESTERVOORT
bouw klein
Extra voordeel is dat de jeugd in de praktijk ook kennis maakt met
Ponto Bouwservice B.V.
AMSTERDAM
bouw klein
de trots en enthousiasme van de mensen in de bouw en infra. Ik
Sado steigers
AMSTERDAM
bouw klein
vind nog steeds geweldig om langs een project te rijden waar ik aan
JCC Bouw B.V.
ZAANDAM
bouw klein
meegewerkt heb. De kick die dat geeft, wil ik graag overbrengen.
Groendijk Aannemersbedrijf
WIER
bouw klein
Stages, bedrijfsbezoeken en andere samenwerking tussen onder-
Graaff Bouwgroep B.V.
S-GRAVENHAGE
bouw klein
Yasbouw B.V.
DORDRECHT
bouw klein
Hendriksen Bouwservice B.V.
VROOMSHOOP
bouw klein
Lescon
MAARSSEN
bouw klein
en aandacht investeren in de opleiding en ontwikkeling van nieuwe
DANO Loodgieterservice 24/7
SASSENHEIM
bouw klein
vakmensen. Die heb je namelijk heel hard nodig om later de drukke
Gevelwerken Vechtdal Bouw B.V.
NIEUWLEUSEN
bouw midden
PREFAST B.V.
ENSCHEDE
bouw klein
Terhalle B.V.
HENGELO OV
bouw klein
Rendon Onderhoudsgroep B.V.
VOORBURG
bouw middelgroot
Jan Emmo Hut
Dagbouw
ARNHEM
bouw klein
Directeur Bouwbedrijf Kooi Appingedam
Van Heteren Recreatie B.V.
HENGELO OV
bouw klein
ISOEnergy B.V.
S-HEER ARENDS-
bouw klein
Soilid B.V.
KERKE VIANEN UT
infra klein
De Vries Werkendam B.V.
WERKENDAM
bouw midden
PRG Bouwservice B.V.
S-GRAVENHAGE
bouw klein
Het is lastig voldoende jonge mensen te triggeren om in onze prachtige bedrijfstak aan de slag te gaan. Ondanks de vele initiatieven blijft de instroom achter. Het is dus zaak iets extra’s doen om over de volle breedte voldoende vakmensen op te leiden.
hun steun en adviezen leren ze de fijne kneepjes van het vak. Dat instrument gebruiken we in mijn ogen te weinig.
wijs en de praktijk zijn daarbij onmisbaar. In het verlengde daarvan is het belangrijk dat we anticyclisch durven denken en doen. Dus juist als het even wat rustiger is tijd
tijden weer op te vangen. Ik begrijp dat we de instroom niet 123 kunnen regelen. Maar alle beetjes helpen. En laten we in ieder geval ons enthousiasme over ons mooie vakgebied blijven delen.
Algemeen bestuur Bouwend Nederland
E-learning van BNL Academy Een goede fundering voor je bedrijfsvoering
Bekijk hier ons trainingsaanbod:
Bouwend Nederland Academy Volg onze trainingen waar en wanneer het je uitkomt Naast de trainingen op locatie, worden ook steeds meer trainingen van Bouwend Nederland Academy ook (gedeeltelijk) online aangeboden. Houd onze website goed in de gaten voor het laatste nieuws!
Meer informatie? Wil je meer weten over onze trainingen? Neem dan contact op via academy@bouwendnederland.nl of bel 079 3 252 159.
ACADEMY
VERENIGING | Juli 2021 | BNL | 51
NIEUWE LEDEN BOUWEND NEDERLAND HEET ONDERSTAANDE LEDEN VAN HARTE WELKOM BIJ DE VERENIGING.
JUBILEA Bouwend Nederland feliciteert de volgende leden met de viering van hun jubileum:
Organisatie
Vestigingsplaats
Sectie
Glas Amersfoort
AMERSFOORT
bouw klein
Van den Nieuwelaar Bouwservice
HAAREN
bouw klein
Hazeleger Glas
RENSWOUDE
bouw klein
Glastechniek Friesland
FEANWALDEN
bouw klein
Bouwmeester Sander B.V.
DODEWAARD
bouw klein
Son Nederland B.V.
SCHIJNDEL
bouw klein
Erbo Metselwerken B.V.
GEESTEREN GLD
bouw klein
Jaar
HWD Staalframe Bouw B.V.
RENSWOUDE
bouw klein
Aannemersbedrijf
Figoo B.V.
HEUSDEN
infra klein
Scholte op Reimer B.V. (Albergen)
Hanenberg Industriële Bouw B.V.
OSS
bouw klein
KMA Realisatie
ROSMALEN
bouw klein
100 100
WH Bedrijfs-en bouwondersteuning BRITSUM
bouw klein
Bouw en Ontwikkeling
MIDDENBEEMSTER
bouw klein
Station NL B.V. IJsselglas B.V.
KAMPEN
bouw klein
Kummler+Matter Nederland
BLEISWIJK
infra klein
Perlo bouw
WINSSEN
bouw klein
HEUTBOUW B.V.
Commandeur Bouwprojecten B.V.
LIMMEN
bouw klein
(Genemuiden)
Koninklijke Smals N.V.
KATWIJK NB
bouw midden
Van Kessel Bouw B.V.
GELDERMALSEN
bouw midden
Ascentia B.V.
DUSSEN
bouw klein
Boekema Groningen
GRONINGEN
bouw klein
Botau Bouw & Renovatie B.V.
WADDINXVEEN
bouw klein
Bouwbedrijf Verkerk
MAURIK
bouw klein
Jan Haase Holding B.V.
RIJSSEN
bouw midden
De Lange Grondverzet
BALKBRUG
infra klein
Jaar
IN MEMORIAM Bouwend Nederland condoleert familie en vrienden van:
Henk Klein Poelhuis Medeoprichter en voorzitter
De Vries & van Weel Bouwgroep B.V. ZWANENBURG
bouw klein
Rijnhart Bouw en Onderhoud B.V.
WEESP
bouw klein
Bouwservice Geelen
NEER
bouw klein
WeComplete
HILVERSUM
bouw klein
Ronald van den Boogaard
R&S Allround Timmerwerken
HAARLE
bouw klein
Directeur-eigenaar
Flevo Bouwmaatschappij B.V.
ZWOLLE
bouw klein
Henver Bouw B.V.
BLOKKER
bouw klein
Schotman Restauratie B.V.
VORDEN
bouw klein
Bouw & Kozijnen
IJSSELSTEIN UT
bouw klein
Midden-Nederland B.V. Residence-bouw
BLAUWESTAD
bouw klein
TTO Sloop & Infra
TILBURG
infra klein
International Building B.V.
WEER
bouw klein
Aannemersfederatie Nederland (AFNL) 18 september 1946 – 24 februari 2021
Aannemersbedrijf D.C. van den Boogaard B.V. 5 maart 1954 – 16 mei 2021
Roger Bavelaar Directeur Formabouw B.V. Voorzitter Bouwgilde Leiden (vanaf 2019) 31 augustus 1965 – 17 mei 2021
Zelfeddendng mett de Smart Frddge De slimme koelkast van Albert Heijn en Selecta is de compacte oplossing om lekker en vers eten en drinken aan te bieden op jouw locatie. Onbemand, 24/7 beschikbaar en makkelijk in gebruik.
De AH to go Smart Fridge is een compacte opstelling van twee koelkasten met in het midden een innovatief betaalsysteem. Je opent de koelkast namelijk met je pinpas, een app of door de QR-code van de koelkast te scannen. Werknemers en bezoekers kunnen op deze manier zichzelf bedienen met het gekoelde assortiment van AH to go, zoals salades, sandwiches, wraps en verse sapjes. Dit houdt in dat je geen kantine en geen personeel nodig hebt om toch op ieder moment lekker en vers eten en drinken aan te kunnen bieden.
De voordelen Innovatieve, onbemande, 24/7 oplossing
Dagelijks volledig verzorgd door SelectÏ
Lekker en vers eten en drinken van Albert Heijn
Assortiment afgestemd op basis van data
Meer weten? Neem dan vrijblijvend contact met ons op of bekijk de video via de QR code +31 (0)78 654 4544
mark.kuijsters@selecta.com
Ga naar www.selecta.nl voor al onze concepten!
BNL IN DE MEDIA | Juli 2021 | BNL | 53
BNL IN DE MEDIA MRT/JUN 2021
12 maart
22 maart
26 maart
26 maart
30 maart
15 mei 9 mei
21 mei
21 mei
25 mei
28 mei
29 mei
3 juni
5 juni
NIEUWE RENAULT EXPRESS Efficiëntie voor jouw bedrijf
Vanaf € 12.990,-* 22% ledenkorting, exclusief voor leden van Bouwend Nederland • Standaard 3,3 m3 laadvolume en een 716 cm brede zijschuifdeur • Tot 750 kg laadvermogen • Leverbaar met moderne en zuinige diesel- én benzinemotoren, waarbij de dieselmotoren ook geschikt zijn voor HVO100 brandstof • Informeer naar de accessoirepakketten die aansluiten bij jouw werkzaamheden *Genoemde vanafprijs betreft de nieuwe Renault EXPRESS TCe 100 GPF. De vanafprijs is een adviesprijs excl. btw/bpm en onvermijdbare kosten nodig voor aflevering van de auto aan de klant. Getoond model verkrijgbaar tegen meerprijs. Schrijffouten en prijswijzigingen voorbehouden. Vraag naar de voorwaarden; bel gratis 0800- 0303 of kijk voor de actievoorwaarden op renault.nl/actievoorwaarden.
VERENIGING | Juli 2021 | BNL | 55
BNL verschijnt vier tot zes keer per jaar in een oplage van 5.000 exemplaren. De pdf van verschenen edities is te vinden op www.bouwendnederland.nl. Naast BNL ontvangen de leden tweewekelijks de digitale nieuwsbrief met actuele informatie uit de vereniging, de markt en informatie die van belang is voor hun bedrijfsvoering.
5
VOORDELEN
VAN UW LIDMAATSCHAP VAN BOUWEND NEDERLAND
HOOFDREDACTIE
Alex Nieuwenhuis - Koninklijke Bouwend Nederland COÖRDINATIE EN EINDREDACTIE
Jacob-Jan Esmeijer - Havana Orange OPMAAK
Mooijontwerp, Noordwijk DRUK
Vellendrukkerij BDU BV, Barneveld REDACTIEADRES
Koninklijke Bouwend Nederland T.a.v. redactie BNL Postbus 340, 2700 AH Zoetermeer redactie@bouwendnederland.nl www.bouwendnederland.nl @BouwendNL ISSN
2214-7438 AANSPRAKELIJKHEID
Bij het samenstellen van de inhoud van deze publicatie streeft Koninklijke Bouwend Nederland naar de grootst mogelijke zorgvuldigheid. Bouwend Nederland sluit iedere aan sprakelijkheid uit voor onjuistheden, onvolledigheden en eventuele gevolgen van het handelen op grond van informatie die door deze publicatie beschikbaar is. COPYRIGHT
De informatie in deze publicatie kan worden gekopieerd voor persoonlijk gebruik, met uitsluiting van elke verdere verveelvoudiging, distributie, commercialiteit of exploitatie onder derden, tenzij voorafgaande toestemming van de auteur en/of Bouwend Nederland.
VRAGEN EN ADVIES / DIENSTVERLENING
1
Bouwend Nederland kent jouw sector als geen ander en is dus hét adres voor al je praktische vragen. Heb je vragen of een aanbesteding? Of wil je wat weten over personeelsbeleid? Of heb je een kwestie met een opdrachtgever? Bouwend Nederland staat je bij met raad en daad.
INFORMATIE / BRANCHEONTWIKKELING
2
Bouwend Nederland geeft voorlichting en trainingen waar je wat aan hebt en tilt zo je bedrijf en de sector naar een hoger plan. Via de website en via de digitale ledennieuwsbrieven blijf je goed op de hoogte van alle ontwikkelingen in de markt.
BELANGENBEHARTIGING / LOBBY
3
Bouwend Nederland komt op voor je belangen. Daarom praten we met ministers, gemeenten, scholen, waterschappen etc. Kortom, met jouw opdrachtgevers. Zodat je kunt doen waar je goed in bent: bouwen!
FINANCIEEL VOORDEEL / VOORDELEN COLLECTIEF
4
Door slim gebruik van onze financiële ledenvoordelen, kun je jouw lid-maatschapskosten terugverdienen. Of zelfs meer dan dat!
ELKAAR ONTMOETEN / NETWERKEN
5
Via Bouwend Nederland ontmoet je collega-bedrijven uit je buurt of je markt. Ook kun je ketenpartners en opdrachtgevers ontmoeten op de vele bijeenkomsten.
ADRESWIJZIGINGEN
Adreswijzigingen kunt u mailen naar: ledenadministratie@bouwendnederland.nl
LID WORDEN? Bouwend Nederland kan je ontzorgen bij jouw dagelijkse bedrijfsvoering. Meld je vandaag nog aan via het aanmeldformulier op bouwendnederland.nl/wordlid.
Heb je nog vragen over de mogelijkheden van het lidmaatschap? Bel dan naar het nummer 079 - 3252 158/59.
De Wkb komt eraan! Nu beginnen is straks tijd winnen.
Op 1 juli 2022 gaat de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in. Daar komt flink meer administratie bij kijken. En daar moet je als bouwer in mee.
Wij helpen jou er op tijd klaar voor te zijn. De Academy van Bouwend Nederland biedt je voor de Wkb een: 1. Wegwijzer (e-book met stappenplan) 2. Training (in één dag de basis uitgelegd) 3. Begeleidingstraject (uitgebreide ondersteuning incl. 1 en 2) Kijk hier wat wij precies voor je kunnen doen: www.bouwendnederland.nl/trainingen-wkb
Over de Wet kwaliteitsborging Meer weten over de impact van deze wet? Kijk op: www.bouwendnederland.nl/wkb
Zo blijven we samen doorbouwen aan Nederland.