Issuu

Oktober 2019

Stikstof

Snijdt ambities kabinet pas af

Innovatie

Als een rupsje onder de grond

Prinsjesdag

Durft het kabinet écht te investeren?

2 | BNL | Oktober 2019 |

INHOUD

in dit nummer

ALEXANDER RINNOOY KAN

MERNA ELGOHARY

BNL is het verenigingsmagazine van Bouwend Nederland.

EN VERDER ...

"KUNDE VAN MEDEWERKERS IN 2030 NOG BELANGRIJKER"

"ZOVEEL TOFFE, TECHNOLOGISCHE DINGEN BIJ ELKAAR"

In het magazine is informatie te vinden over activiteiten van de vereniging, ontwikkelingen in de sector en onderwerpen die van belang zijn voor de bedrijfsvoering van de leden. De inhoud geeft invulling aan de missie van de vereniging, namelijk het binden, boeien en verenigen van de leden. Wilt u reageren? Stuur een mail aan: a.nieuwenhuis@bouwendnederland.nl.

BOUW IN BEELD

PRINSJESDAG

10 BIO

CAO

BEWUSTE BOUWERS

VEILIGHEID BEDRIJFSOPVANGTEAMS

22 Omslag: Hofvijver, Den Haag | Foto: iStock

STIKSTOF

INNOVATIE URBAN PASSWAY

REGIOKATERN

COLUMN | Oktober 2019 | BNL | 3

VAN DE VOORZITTER

EN NU VAN PLANNEN NAAR DADEN

"TWEE TOT DRIE UUR EXTRA WERK PER WEEK" COR TERVOORT

De plannen die het kabinet op Prinsjesdag presenteerde, geven blijk van goede intenties met een investeringsfonds voor onder andere infrastructuur en de woningmarkt. Maar het kabinet vermeldt onvoldoende hoe het de plannen wil realiseren. Neem bijvoorbeeld de woningmarkt. Er komt een woningbouwimpuls van 1 miljard euro en eenzelfde bedrag voor woningbouwcorporaties. Maar centrale regie ontbreekt nog steeds op het toewijzen van bouwlocaties en wegnemen van regeldruk. Ook achterstallig onderhoud aan kunstwerken loopt op, en budgetten voor infra blijven achter bij deze opgaven. Het voornemen voor een investeringsfonds is goed. Alleen vind ik het erg teleurstellend dat er weer nader onderzoek nodig is. Gebruik gewoon de blauwdruk van het voormalige Fonds Economische Structuurversterking (FES). Ook bij de uitwerking van het Klimaatakkoord zie ik nog de nodige uitdagingen. Maar alle goede intenties ten spijt, als we de huidige knelpunten

niet oplossen komt er niets van alle plannen terecht. Sinds de

MARKTVISIE

stikstofuitspraak van de Raad van State op 29 mei worden

de gevolgen voor onze sector steeds duidelijker. De dreigende

10 MANAGEMENTVRAGEN AAN…

bouwstop zet Nederland steeds verder op slot. Er moeten snel

(nood)maatregelen komen, anders dreigt een nieuwe crisis in

TROTS EGBERT-JAN ROTS

onze sector. Ook de PFAS die de baggerwerkzaamheden stillegt,

een langjarig handelingsperspectief kunnen een nieuwe crisis in

ADVIES

VAKGROEPEN

geeft ons grote zorgen. Deze onzekerheden en het ontbreken van onze sector veroorzaken. Laat het kabinet daarom nu doorpakken en investeren in infrastructuur, verduurzaming, woningbouw en innovatie. De econo-

COLUMN ED NIJPELS

mische omstandigheden zijn nog nooit zo goed geweest. Conse-

duizenden uit het midden- en kleinbedrijf, een duidelijkheid. Dat

STOFVRIJ

zijn de voorwaarden voor vervolginvesteringen in innovaties

die Nederland sterker, bereikbaarder en groener maken. Ik blijf

ONMISBAAR

daarom hameren op meer urgentie, en op consistent, langjarig

beleid.

quent beleid voor de lange termijn biedt ondernemers, waaronder

VERENIGING

BNL IN DE MEDIA

MAXIME VERHAGEN

De totale oppervlakte van het nieuwe AFAS-terrein in Leusden is 44.554 vierkante meter en bestaat uit een hoofdgebouw, tussengebouwen, een restaurant, een theater en een ondergrondse parkeergarage, die allemaal met elkaar in verbinding staan. Rondom komt een parkachtige tuin met waterpartijen. De tweelaagse ondergrondse parkeergarage biedt plek aan 760 auto’s. Het vier verdiepingen tellende hoofdgebouw telt circa 8000 vierkante meter kantooroppervlakte en is bedoeld voor de medewerkers van AFAS Software. Het gehele complex zal zo goed als energieneutraal zijn door uiteenlopende duurzaamheidsvoorzieningen zoals driedubbel glas, Smart Building principes, groene daken, zonnepanelen en warmtepompen. Foto | Josine Voogd

AFAS EXPERIENCE CENTER

OPDRACHTGEVER

AANNEMER

MEER INFORMATIE

AFAS SOFTWARE

DURA VERMEER

WWW.AFASEXPERIENCECENTER.NL

OPLEVERING

EIND 2020

6 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Petrick de Koning

PRINSJESDAG

PRINSJESDAG 2019

“DURFT HET KABINET ÉCHT TE INVESTEREN IN DE TOEKOMST?”

Het parlementaire jaar trapt traditioneel af met Prinsjesdag. Op de derde dinsdag van september deelt het kabinet de plannen en bijbehorende investeringen voor het komende jaar. Zeker nu we als maatschappij voor een aantal fikse uitdagingen staan, is er geen tijd om af te wachten. Daarom maakte Bouwend Nederland zich ver voor Prinsjesdag al hard voor onderwerpen die belangrijk zijn voor onze leden. Voorzitter Maxime Verhagen windt er geen doekjes om: “We moeten meer dan ooit inzetten op innovatie en groei. Dat vraagt hoe dan ook om investeringen met oog voor de lange termijn. Daarnaast moeten we een aantal belemmeringen op korte termijn wegnemen.”

De maatschappelijke opgaven in Nederland zijn

onzekerheden die concreet doorpakken vertragen

dan ook centraal in onze gesprekken met het

inmiddels algemeen bekend. We hebben meer

of bemoeilijken. Zo is er onzekerheid rondom de

kabinet. De boodschap van Verhagen is duidelijk:

woningen nodig om iedereen te kunnen laten

budgetten en betaalbaarheid van de verduur-

“Juist nu moet de politiek kiezen voor investe-

wonen. Het streven is om per jaar 75.000 nieuwe

zaming. Het aantal bouwlocaties en afgegeven

ringen die Nederland sterker maken. De condities

woningen te gaan bouwen. Dat aantal halen

bouwvergunningen loopt terug en de budgetten

waren nog nooit zo gunstig. Alle experts zijn het

we nu bij lange na niet. Ook een betrouwbare

voor onze infrastructuur blijven achter. Tot slot

erover eens: Nederland beschikt over goed opge-

en veilige infrastructuur is noodzakelijk om in de

zorgt de stikstofproblematiek voor enorme vertra-

leid personeel, over gemotiveerde ondernemers en

toekomst de bereikbaarheid in ons land te waar-

ging van projecten en blijft het lastig voldoende

over een goede infrastructuur. En het is (nu nog)

borgen. Tegelijkertijd willen we verduurzamen om

gekwalificeerde vakmensen te vinden.

zo kredietwaardig dat het gratis geld kan lenen.”

Nederland energiezuiniger en schoner te maken. Wegnemen van onzekerheid

Concrete suggesties

Opschaling en innovatie centraal

Hoewel de economie op volle toeren draait, tonen

Voor Bouwend Nederland blijft het zeker niet

Het realiseren van al deze doelen vraagt veel van

recente cijfers van het CBS dat het ondernemers-

alleen bij signaleren. Al ruim voor Prinsjesdag

bouwbedrijven en is onmogelijk zonder inves-

vertrouwen bij bouwbedrijven daalt. Dit belem-

zijn concrete suggesties gedaan om de investe-

teringen in opschaling en innovatie. Hoewel de

mert verdere investeringen. Rond Prinsjesdag

ringen in innovatie en groei door de bouwsector

bouwsector een sleutelrol speelt, zijn er heel wat

staat het wegnemen van de vele onzekerheden

te stimuleren. Verhagen licht toe: “Als het gaat

PRINSJESDAG | Oktober 2019 | BNL | 7

om duurzaamheid van woningen is er een goede

Infrastructuur op peil

1 miljard euro kunnen we samen de kwaliteit van

mix van maatregelen, stimuleringsmogelijkheden

Een gebied waar investeringen niet uit kunnen

de infrastructuur weer op peil brengen en houden.”

en een haalbaar tijdpad. Dit geldt minder voor

blijven, is de infrastructuur in Nederland. Vervan-

ander vastgoed, zoals zorgvastgoed, bedrijfs-

ging en renovatie van kunstwerken is noodzake-

Investeringsfonds en groeiagenda

hallen en onderwijsgebouwen.” Hiervoor zijn dus

lijk. De opgave is echter nog onduidelijk; daarom is

Tijdens Prinsjesdag heeft het kabinet aangekon-

aanvullende stimuleringsmaatregelen nodig,

het goed dat er externe audits zijn aangekondigd

digd een investeringsfonds op te richten om het verdienvermogen van

bijvoorbeeld via de Energie-investeringsaftrek (EIA), om ook die gebouwen te verduurzamen.

“Hoewel de bouwsector een sleutelrol speelt, zijn er heel wat onzekerheden die concreet doorpakken vertragen of bemoeilijken”

ons land op de lange termijn te versterken. Het doel is specifieke projecten voor kennisontwikkeling,

Betaalbaar verduurzamen

om de opgave in kaart te brengen. Renovatie of

innovatie en infrastructuur mogelijk te maken.

Een ander aandachtspunt binnen het Klimaatak-

vervanging is onvermijdelijk, vanwege de veilig-

Hiervoor wordt er een groeiagenda opgesteld.

koord is de betaalbaarheid. De aannames over

heid en de potentiële economische schade.

Verhagen: “Bouwend Nederland is verheugd dat het kabinet extra gaat investeren; met het huidige

kostenreductie zijn te optimistisch. Dit blijkt onder andere uit onderzoek van het EIB. “Om construc-

Ook de relatie tussen opdrachtgever en opdracht-

investeringsklimaat kunnen de broodnodige

tieve kostenverminderingen te realiseren, heeft de

nemer vereist aandacht. De risicoverdeling en

achterstallige investeringen in onze infrastructuur

bouwsector sterke behoefte aan langjarige voor-

budgetten moeten kritischer bekeken worden.

een impuls krijgen. We hopen wel dat het kabinet

spelbaarheid en continuïteit in de markt. Dit alles

Verhagen: “We hebben elkaar nodig. Dat vraagt

op korte termijn werk maakt van het vormgeven

gekoppeld aan een wijkaanpak met voldoende

ook om specialistische kennis bij de opdracht-

van het fonds en de groeiagenda, en dat bij dat

volume”, zegt Verhagen. Verder blijft de startmotor

gever, pas dan is er sprake van gelijkwaardigheid.

proces belanghebbenden zoals Bouwend Neder-

voor woningcorporaties cruciaal, zeker voor de

We gaan als sector graag met het Rijk aan tafel

land worden betrokken.”

korte termijn.

om te onderzoeken hoe de beperkte menskracht en kennis aan de opdrachtgeverskant te ondervangen is. Met een structurele extra bijdrage van

PRINSJESDAG | Oktober 2019 | BNL | 9

Foto | Sanne van der Most

Stikstofproblematiek

Nederland dan ook blijven bestaan. “Het is een

niet vanzelf. Het is nu tijd de krachten te bundelen

Als het om de stikstofproblematiek gaat, is

gezamenlijk belang om de interesse in techniek te

en te kiezen voor beleid en investeringen voor de

alleen geld investeren niet voldoende. Nu recent

blijven vergroten.”

lange termijn. Dat is nodig voor benodigde innovaties die de opgaven betaalbaar maken. Succes-

het Programma Aanpak Stikstof (PAS) de facto vernietigd is, lopen duizenden bouwen infrapro-

Zij-instromers vertegenwoordigen volgens

volle innovatie draagt bovendien direct bij aan

jecten vertraging op. Bestemmingsplanwijzigingen

Verhagen een andere belangrijke groep nieuwe

de realisatie binnen de gestelde termijn. We zijn

en vergunningsaanvragen liggen stil. Verhagen:

arbeidskrachten in de bouw. “De bouwsector

gematigd positief over de plannen in de Miljoe-

“Deze impasse stagneert niet alleen projecten,

investeert zelf ruimschoots om werknemers uit

nennota, maar alles valt en staat bij de concrete uitvoering. Wij zijn er klaar voor.

maar zet ook de continuïteit van de bouwsector onder druk. De urgentie is groot. Zicht op concrete oplossingen is dringend nodig. Als dat nog lang uitblijft,

“Juist nu moet de politiek kiezen voor investeringen die Nederland sterker maken”

Nu het kabinet nog.”

•

zijn de gevolgen enorm voor onze sector.”

andere sectoren te laten instromen. Ook van de overheid verwachten we ondersteuning voor

Instroom borgen

deze vorm van arbeidsmobiliteit. Een structurele

Ondanks de besproken onzekerheden en

bijdrage van de overheid bij de omscholing waar-

Meer informatie

gewenste investeringen blijft de bouwopgaaf

borgt de opleiding van voldoende zij-instromers.

www.bouwendnederland.nl/prinsjesdag

enorm. De uitvoering is echter niet mogelijk

Pas dan kunnen we echt meters maken.”

www.bouwendnederland.nl/miljoenennota

zonder voldoende gekwalificeerde vakmensen. Aandacht voor techniek in het onderwijs is

Krachten bundelen

Contactpersoon

cruciaal om de instroom te borgen. Het Tech-

Er is veel te doen en de bouwsector draagt graag

Anne-Marie Frissen

niekpact en stabiele financiering speelt hierin

haar steentje bij aan de invulling van de maat-

Adviseur Beleid en Verenigingszaken

een sleutelrol. Dit pact moet volgens Bouwend

schappelijke uitdagingen. Verhagen: “Dat gaat

am.frissen@bouwendnederland.nl

10 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Marije Rispens

DUURZAME INZETBAARHEID

Foto | René van den Burg

BLIJVEN ONTWIKKELEN VOOR EEN GEZONDE TOEKOMST

De komende jaren heeft de bouwsector zestigduizend medewerkers nodig.

Leergang

Instroom staat dan ook hoog op de agenda, maar vervolgens moeten we

Met BIO wil Bouwend Nederland werkgevers niet alleen inspireren, maar ook

die mensen natuurlijk wel binnen boord houden. Minstens zo belangrijk is

faciliteren. Bijvoorbeeld met de leergang Human Resource and Development

daarom duurzame inzetbaarheid. Met het programma BIO - Blijven Inves-

voor directeuren, die in januari van start gaat in Zwolle. "De ambitie is om de

teren in Ontwikkelen - wil Bouwend Nederland werkgevers inspireren en

leergang daarna weg te zetten bij de Bouwend Nederland Academy, zodat

faciliteren om medewerkers langer en gezonder aan het werk te houden.

we die voor iedereen kunnen aanbieden", aldus Van der Post. "Daarnaast zijn

Een onderdeel van goed werkgeverschap.

we bezig het leren voor medewerkers laagdrempeliger te maken. We willen korte modules van opleidingen kunnen aanbieden, zodat medewerkers heel

Investeren in medewerkers helpt de productiviteit en de winstmarges te

specifiek bijgeschoold kunnen worden over bijvoorbeeld duurzaamheid of

verhogen en houdt de sector aantrekkelijk. Het Economisch Instituut voor de

bepaalde nieuwe software. En denk ook aan scholing op de bouwplaats zelf.

Bouw (EIB) onderzocht in opdracht van Bouwend Nederland dat de kosten

Blijven leren is hard nodig om bij te blijven bij alle nieuwe ontwikkelingen en

van uitvallend personeel in sommige delen van de sector rond de drie procent

de digitalisering van beroepen."

van de hele omzet zijn. Die kostenpost is voor een deel te voorkomen door personeel te helpen gezond te blijven. Fysiek, maar vooral ook mentaal, door

Skills-paspoort

ze de kans te geven zich te blijven ontwikkelen.

Vervolgens kunnen die bijgeleerde vaardigheden in de toekomst een plek krijgen in een digitaal skills-paspoort. Van der Post: "Zie dit als een soort

Lange adem

Linked-In+ speciaal voor de bouw. Mensen kunnen er vaardigheden en in de

"Het programma BIO laat manieren zien om dat als werkgever te bereiken",

praktijk geleerde specialismes in opnemen."

zegt Marieke van der Post, programmamanager BIO. BIO ging afgelopen maart van start en duurt twee jaar. "Om de leercultuur te bevorderen hebben we een lange adem nodig. Onder de paraplu van BIO vallen verschillende activiteiten die daar een aanzet voor doen. Denk aan een symposium, het delen van best practices, pilots over samenwerken op de bouwplaats en een

Meer informatie

thema-editie van het Cobouw Café."

Kijk op www.bouwendnederland.nl/bio Contactpersoon Marieke van der Post Adviseur Onderwijs en Arbeidsmarkt m.vanderpost@bouwendnederland.nl

•

Tekst | Eva van Beveren

CAO | Oktober 2019 | BNL | 11

Foto | René van den Burg

MET VERKENNEN EN VERTROUWEN AAN EEN MOOIE TOEKOMST BOUWEN

In aanloop naar de onderhandelingen over een

handelen, liepen we de kans dat de overleggen

beroepen, functiewaardering en flexibilisering

nieuwe cao Bouw & Infra vanaf 2020, is half

zouden verzanden in het uitwisselen van stand-

van werk aan bod. Deze thema’s zijn opgehaald

september door de onderhandelingsdelegaties

punten. “Terwijl je juist een gesprek zou moeten

tijdens de tien rondetafelgesprekken met leden,

van werknemers- en werkgeversorganisaties

voeren over veranderingen en toekomst van de

die eerder dit jaar door het hele land hebben

gestart met verkennende gesprekken. Waar de

sector”, legt Raessens uit. “Zo kom je niet tot

plaatsgevonden. Raessens: “Op die manier wordt

onderhandelingen voorheen konden stranden in

oplossingen voor de enorme uitdagingen.”

de achterban, om wie het allemaal draait, meer

keiharde standpunten van bonden en werk-

betrokken én geeft het ons meer inzicht in wat

gevers, wordt sinds vorig jaar op een geheel

Eerst praten dan pas onderhandelen

er onder onze leden speelt als het gaat om het

nieuwe wijze onderhandeld.

Om alle gesprekspartners onderdeel te laten

thema arbeidsvoorwaarden.” Na de rondeta-

uitmaken van dezelfde werkelijkheid, kwam het

felgesprekken zijn de resultaten gedeeld met

Aanleiding om de onderhandelingen op een

idee voor de verkennende gesprekken. “Bespreek

de deelnemers en is er nog een verdiepingsslag

andere manier in te richten, vormen de zwaar

eerst wat je met elkaar zou moeten doen - op

gemaakt. “Zo kunnen we straks de thema’s aan

bevochten onderhandelingsrondes uit 2015.

hoofdthema’s als flexibilisering of duurzame

de onderhandelingstafel beter laden met wat

Het resultaat was dan wel een doorbraak ten

inzetbaarheid - om de toekomst positief tegemoet

onze achterban beweegt en met wat de verwach-

opzichte van de oude situatie - waaronder

te gaan”, vertelt Raessens. “Dus eerst verkennen

tingen zijn van de onderhandelingsdelegatie”,

vernieuwde arbeidstijden en vernieuwende

en onderzoeken wat het gemeenschappelijke

besluit Raessens.

afspraken over opleiden en ontwikkelen - maar

belang is en wat de onderzoeksvraagstukken zijn.

de cao-partijen kwamen niet ongeschonden uit

Na deze verdiepende gesprekken start pas het

de strijd.

onderhandelen.” Bonden en werkgevers mogen

•

hier uiteraard van mening over verschillen maar Behoefte aan vertrouwen

uiteindelijk resulteert deze opzet in een veel

“Het onderling vertrouwen was ver te zoeken”,

effectievere overlegstructuur, die cao-partijen

vertelt George Raessens, voorzitter van de werk-

echt vertrouwen heeft gebracht, aldus Raessens.

geversdelegatie cao Bouw & Infra. “En dat terwijl

“In 2018 leek het bijna mis te gaan maar het

we tussen 2015 en 2017 de opgaven steeds

vertrouwen, dat alle partijen eruit wilden komen,

Meer informatie

groter zagen worden; denk aan de toestroom van

heeft ons gered.”

www.bouwendnederland.nl/cao

personeel, duurzame inzetbaarheid, een aantrekkende economie. Wanneer je dan onvoldoende

Op verkenningstocht

Contactpersoon

vertrouwen in elkaar hebt om tot oplossingen te

De komende onderhandelingsronde is weer op

Erik Tierolf

komen, is het vrij lastig een gesprek te voeren.”

dezelfde manier ingestoken. Tijdens de verken-

Als we op dezelfde manier zouden gaan onder-

nende gesprekken komen thema’s als zware

Coördinator Arbeidsvoorwaarden e.tierolf@bouwendnederland.nl

12 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Rick van de Weg

VISIE 2030

DE INSPIRERENDE TOEKOMST VAN 2030 Er komt veel op ons af op het gebied van onder andere technologie, verduurzaming en urbanisatie. Maar wat het precies gaat worden, is nog niet zo duidelijk. Het is dan goed om vanuit de langere termijn te kijken naar wat er staat te gebeuren en wat de impact daarvan is op onze sector.” Riek Bakker

BOUW 2030 ALS START VOOR EEN NIEUWE STRATEGIE Waarop moet de bouwen infrasector zich voorbereiden? Die vraag vormde de aanleiding om het traject ‘Toekomstverkenning 2030’ te starten. “Je moet

‘May you live in interesting times’, luidt een enigszins cynisch oud-Chinees gezegde. En in dat interessante tijdperk leven we zeker aldus Joep Rats, directeur Beleid & Vereniging van Bouwend Nederland. “Ergens las ik de stelling dat we niet in een tijdperk van verandering leven, maar in een verandering van tijdperk. Daar kan ik wel in meegaan.

het niet zien als een voorspelling”, vervolgt Rats. “Het worden eerder inspirerende toekomstbeelden. Die zo concreet mogelijk worden, zodat onze leden er daadwerkelijk wat aan hebben om hun eigen strategie voor de komende jaren te kunnen bepalen.” Lidbedrijven zullen actief betrokken worden door input te leveren, mee te denken en vooral ook door ontwikkelingen en concepten te toetsen. De Argumentenfabriek brengt de scenario’s in kaart en het EIB gaat die doorrekenen. Voor een bredere blik op allerlei ontwikkelingen is een viertal ‘Nederlandse prominenten’ gevraagd een essay te schrijven over een specifiek thema. Zo richt stedenbouwkundige professor Riek Bakker zich op de ruimtelijke ontwikkeling. REGIE ONTBREEKT “Zonder nu meteen de inhoud van mijn essay weg te geven, kan ik wel zeggen dat ik denk dat we ook weer een beetje moeten teruggrijpen”, aldus de geestelijk moeder van de Kop van Zuid in Rotterdam. “Ik ben opgegroeid in een tijd van polderen. Zaken werden toen in goed onderling overleg afgesproken. Daarmee hebben we een land opgebouwd waarin heel veel erg goed geregeld is. Dat mis ik de laatste jaren. De regie ontbreekt in de afweging van belangen. Van allerlei kanten worden deelonderwerpen opgepakt, die je bij het plannenmaken allemaal op je bord krijgt. Van veiligheid tot klimaat en van natuurontwikkeling tot energietransitie. Dat culmineert nou ongelukkigerwijs juist in de bouw. Ik denk niet met weemoed aan VROM, een mens moet vooruitkijken, maar ik mis de integrerende kennis en kunde wel.”

VISIE 2030 | Oktober 2019 | BNL | 13

Foto | Anke Bot, Bram van Risp

Conservatief? “Je leest en hoort nog wel eens dat de bouw een conservatieve sector is”, aldus Alexander Rinnooy Kan. “Mijn idee is een andere. Toen ik met de Nationale Wetenschapsagenda een start maakte, was de bouw de eerste sector die zich meldde om daarin samen op te trekken met projecten en onderzoek. Dat heeft toen veel indruk op mij gemaakt."

WET DBA MISLUKT Bouwend Nederland heeft Alexander Rinnooy Kan gevraagd een essay op te stellen over hoe de arbeidsmarkt in de bouw en infra zich richting 2030 gaat ontwikkelen. De hoogleraar en wiskundige ziet daar in de realiteit van vandaag de dag al wat aanknopingspunten voor. “Waar we zeker iets mee moeten is de flexibilisering van de arbeidsmarkt. De wet DBA is mislukt. Mede daardoor is juist in de bouw het fenomeen zzp’er heel zichtbaar. De omvang van hun groep is groter dan gewenst, maar het weerspiegelt wel de enorme behoefte van werkgevers aan flexibiliteit enerzijds. Anderzijds wil je ook investeren in deskundigheid en betrokkenheid. Dat botst.” MODULARISERING EN HERGEBRUIK Een andere ontwikkeling die volgens de oud-voorzitter van zowel de Sociaal-Economische Raad als VNO-NCW onontkoombaar is op weg naar 2030, betreft de discussie rond de pensioendatum en hoe om te gaan met zware beroepen. “Ook daarover moet een knoop doorgehakt worden.” De oplossing voor beide punten kan volgens hem nog wel eens uit min of meer onverwachte hoek komen. “De technologische ontwikkeling gaat door. Zeker in de bouw gaat dat fundamentele veranderingen teweegbrengen. Ik denk dan onder andere aan de energietransitie, verduurzaming, hergebruik, modularisering, robotisering, prefabricage en de toepassing van artificiële intelligentie. Ik ben daar optimistisch over. De bouw en infra gaan hier profijt van ondervinden. Voor het werken in de bouw betekent het dat de kennisintensiteit omhoog gaat. Werkgevers zullen willen investeren in de deskundigheid en kwaliteit van hun medewerkers. Dat je ze wilt laten groeien en ook aan je wilt binden. Ik denk dat dat de druk op de inschakeling van zzp’ers en andere vormen van een flexibele schil zal doen afnemen. De kunde van medewerkers zal in 2030 nog belangrijker zijn dan nu het geval is.” Het traject ‘Toekomstverkenning 2030’ van Bouwend Nederland is inmiddels gestart. Naast ruimtelijke spreiding van functies en de toekomst van werk, zijn energietransitie en -infrastructuur en de waarde van bouwen de andere thema’s. In het volgende nummer van BNL volgen interviews over deze

Contactpersoon

onderwerpen. In maart 2020 wordt het eindresultaat gepresenteerd tijdens

Joep Rats

een landelijk congres.

•

Directeur Beleid en Vereniging j.rats@bouwendnederland.nl

Alexander Rinnooy Kan

14 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Jolien van de Griendt

INSTROOM

MERNA (22) WERD VERLIEFD OP DE BOUW:

Eigenlijk zou de toekomst van Merna Elgohary (22) er heel anders uitzien: ze studeerde International Account Management. Maar tijdens die studie kwam er een onverwachte opdracht voorbij: of ze even kon helpen met

“JE KUNT ECHT MET TROTS NAAR EEN GEBOUW KIJKEN”

de marketing voor een villa die maar niet verkocht werd. “Toen ik mee mocht naar de locatie om foto’s te maken, was ik meteen gefascineerd door de bouw”, vertelt ze. De klus werd afgerond, maar de fascinatie bleef. In het laatste jaar van haar opleiding besloot Merna daarom dat haar stage zeker iets met de bouw te maken moest hebben. “Ik ging naar een architectenbureau in Malta. Wel voor marketing en sales, maar dan zat ik tenminste de hele dag tussen mensen die met bouwtekeningen bezig waren en mocht ik mee naar de bouwlocaties”. “Ik vond het zo inspirerend, dat ik echt een beetje verliefd werd op de bouw”, aldus Merna. “Je kunt echt met trots naar een gebouw kijken als je hebt meegeholpen in het proces om het succesvol af te ronden. Het is tastbaar, het blijft staan. Je kunt er langs gaan en zeggen: daar heb ik aan meegewerkt.”

INSTROOM | Oktober 2019 | BNL | 15

Foto | René van den Burg

Overtuigen via skype Het was duidelijk: er moest een carrièreswitch komen. “Ik had me al ingeschreven voor de opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde in Enschede, maar dat ging niet zomaar. Ik werd zelfs automatisch afgekeurd, omdat mijn eerste studie natuurlijk een totaal andere richting was.” Maar Merna gaf niet op. “Ik heb vanaf mijn stageadres in Malta met ze geskyped, zodat ik kon uitleggen dat ik daar midden tussen allemaal architecten en bouwtekeningen zat. Dat dit echt is wat ik wil doen en waar ik wil zijn, en dat zij me konden helpen mijn droom waar te maken als ze me zouden toelaten”, vertelt ze. En het lukte nog ook. Meer dan de hijskraan Merna was zo gepassioneerd geraakt dat ze de opleiding wel wist te vinden, maar voor veel jongeren is een studie in de richting van bouw of infra nog niet meteen een logische keuze. “Voordat ik me hierin ging verdiepen dacht ik ook dat de bouw alleen ging over die bouwplaats met de hijskraan en de bouwvakkers, maar dat is echt maar een heel klein deel van het proces.” “Er komen zoveel toffe, technologische dingen bij kijken. We werken met VR-brillen en kunnen gebouwen zo uit de fabriek laten komen dat je op locatie alleen nog maar de stukken in elkaar hoeft te schuiven”, zegt Merna. “Toen ik daar allemaal over leerde, raakte ik nog meer gemotiveerd. Ik denk dat dat ook voor andere jongeren inspirerend zou zijn als ze daar meer over wisten.” ‘Echt waar?!’ Toen Merna begon met de opleiding, was ze nog één van de weinige vrouwen (5 op een groep van 28 in totaal). “Ik heb er zelf totaal geen last van, maar ik krijg er wel regelmatig opmerkingen over. Als ik mensen vertel dat ik Bouwtechnische Bedrijfskunde studeer, krijg ik vaak als reactie: ‘Oh echt?! Dat had ik niet verwacht’. Maar dat vind ik eigenlijk wel grappig.” Volgens Merna is het ook wel aan het veranderen: “Bij de laatste groep eerstejaars waren alweer meer vrouwen”, vertelt ze. Zelf denkt ze dat haar competenties op het communicatievlak haar goed helpen in de sector. “Ik hou van met mensen praten, netwerken. Daar kunnen we denk ik nog wel meer mensen van gebruiken in de bouw.”

Voor bedrijven die zelf jongeren zoals Merna willen aantrekken, heeft ze nog wel een gouden tip: “Maak duidelijk hoe groot de impact is van het werk wat

Next stop: San Francisco

jongeren kunnen gaan doen, en hoe breed en innovatief het is. Veel jongeren

Merna is nu tweedejaars student Bouwtechnische Bedrijfskunde, maar inter-

hebben bijvoorbeeld geen idee hoeveel technologie erbij komt kijken én dat

nationale plannen heeft ze nog steeds. “Ik ben nu bezig met een onderzoek

het een complexe, uitdagende en innovatieve sector is waar echt miljarden in

naar samenwerken binnen de bouw. Het gaat dan vooral om de communi-

omgaan.”

•

catie met opdrachtgevers, zodat je de kans op fouten en onnodige kosten zo klein mogelijk kunt maken. In San Francisco zit een bedrijf dat daarin is gespecialiseerd, dus ik ben nu alles aan het regelen om daarheen te kunnen om dit verder te onderzoeken.” Ondertussen deed Merna ook mee aan de vlogwedstrijd ‘Vlog over de Bouw’ van Bouwend Nederland. “Ik had eigenlijk nog maar een heel klein beetje ervaring met vloggen, voor mijn studie had ik er ooit eentje gemaakt. Maar ik heb me toch maar ingeschreven, want het

Voor bedrijven

leek me heel leuk.” Ze ging er met de winst vandoor.

Interesse in promotiemateriaal van JGHM? Of wilt u een gastles bestellen? Ga naar jegaathetmaken.nl/voorbedrijven

Toekomst Ook na haar studie wil Merna op samenwerkingen in de bouw blijven

Bekijk de vlogs van bouwvlogger Merna via

focussen. “Over vijf jaar ben ik afgestudeerd en ben ik mijn eigen onder-

jegaathetmaken.nl/watch_this

neming gestart. Het doel van elk project wordt dan: beter presterende gebouwen en gelukkiger gebruikers, klanten en projectteams.''

Contactpersoon Kathelijne Koster Projectmanager instroom k.koster@bouwendnederland.nl

Op zoek naar gekwalificeerd personeel voor uw bedrijf?

Plaats uw vacatures dan op de vacaturebank voor de bouwen infrasector, Komindebouw.nl! Het doel van Komindebouw.nl is het promoten van bouw, infra en techniek als aantrekkelijke arbeidsmarkt voor starters en ervaren professionals. Alle vacatures op Komindebouw.nl komen rechtstreeks van aannemers, architecten en andere werkgevers in de sector en zijn geheel zonder tussenkomst van uitzendbureaus en/of detacheerders. Ga voor meer informatie naar komindebouw.nl!

Tekst | Rick van de Weg

| Oktober 2019 | BNL | 17

Foto | René van den Burg

TIEN JAAR BEWUST BOUWEN

Op 26 november 2019 viert stichting Bewuste Bouwers zijn eerste decennium. Tien jaar werken aan imagoverbetering van de bouwsector op het snijvlak van de bouwplaats en de omgeving. ‘We zijn heel erg een platform voor de werkvloer.’ Het idee mag dan afgekeken zijn van de Britse

meer toeleveranciers, zzp’ers en buitenlandse

Haag en Alphen aan den Rijn zijn we nu in gesprek

Considerate Constructors Scheme, de invulling is

krachten, nogal anders is, en de uitdaging om

over verwerking in de EMVI-criteria.”

gedegen en afgestemd op de Nederlandse bouw-

dat allemaal in goede banen te leiden is fors

praktijk. “We werken met een gedragscode en

toegenomen.”

Witte vervolgt: “Met onze code, audits en juist ook onze trainingen en advies groeien we steeds

audits, al dan niet in de vorm van een mysteriebezoek”, legt Anneke Witte, directeur van de stichting

Onderdeel samenleving

meer uit tot een kenniscentrum op het gebied

uit. “We zijn geen afvinkers van checklistjes.

Bewuste Bouwers wil bijdragen aan het

van omgevingsmanagement, maatschappelijk

Het belangrijkste onderdeel van ons werk is het

beheersen van risico’s en het voorkomen van

verantwoord ondernemen, veiligheid en duur-

gesprek dat we aangaan over wat we waarnemen

incidenten op en rond de bouwplaats. De gedrags-

zaamheid bij bouwen infraprojecten. Uiteindelijk

op de bouwplaats. Het hebben van een KAM-co-

code steunt dan ook op vijf pijlers: omgeving,

met als doel om de bouw als geheel er verder mee

ordinator is bijvoorbeeld één ding, maar als dat

veilig, vakmensen, milieu en verzorgd. Witte: “Een

te helpen.”

een vrouw is tussen hoofdzakelijk medewerkers

bouwplaats is niet langer een wereld op zichzelf,

met een moslim-achtergrond, heb je toch een

maar juist onderdeel van de samenleving. Het hele

mogelijk issue. De bevindingen delen we overigens

bouwteam moet zich daar bewust van zijn. In de

met de projectleider; niet met de directie. We zijn

gedragscode bieden we daar concrete handvatten

geen platform voor CEO’s, maar heel erg van de

voor; van manager tot aan ijzervlechter.”

werkvloer. Daarin schuilt onze kracht.”

•

Bewuste Bouwers in de praktijk Stichting Bewuste Bouwers is een initiatief van Koninklijke BAM Groep, Ballast Nedam, Strukton en VolkerWessels en in 2009 opgericht met

EMVI-criteria

steun van Bouwend Nederland. De stichting

Goede banen

Het aantal aangemelde projecten steeg dit jaar

functioneert geheel onafhankelijk en zonder

In de afgelopen tien jaar is de praktijk voor de

met 30 procent, maar ook steeds meer opdracht-

winstoogmerk. Inmiddels zijn er 34 bouwbe-

bouwer ingrijpend veranderd, constateert Witte.

gevers steunen het Bewuste Bouwen. Zo waar-

drijven lid, die samen met projectdeelnemers

“Je ziet dat bouwbedrijven vanuit contracten

deert de Gemeente Amsterdam het lidmaatschap

steeds meer verantwoordelijkheden toebedeeld

in aanbestedingen en heeft een private partij als

krijgen, onder andere op het gebied van commu-

Bouwinvest aangegeven te streven naar verho-

nicatie met de omgeving en andere stakeholders,

ging van de opdrachten voor Bewuste Bouwers

maar ook bij het beperken van hinder bij de

van ruwweg de helft naar de volle 100 procent.

bouwactiviteiten. Tel daarbij op dat de samenstel-

“Ook met ProRail, het Rijksvastgoedbedrijf,

Meer informatie

ling van het team op de bouwplaats, met steeds

Rijkswaterstaat en de gemeenten Rotterdam, Den

Kijk op www.bewustebouwers.nl

al meer dan 2.500 bouwplaatsen hebben aangemeld in het afgelopen decennium.

18 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Hans Smit

VEILIGHEID

VEILIGHEIDSAMBASSADEUR JACK RUIBING:

"OPVANGTEAMS OP ZORGEN VOOR

"Bij de brandweer hebben we ook moeten leren dat je niet blind een brandend gebouw in moet rennen, want dat is je eerste reactie."

De gehele bouwnijverheid is er tot in alle vezels van doordrongen dat de ongevallencijfers omlaag moeten. Zowel binnen als buiten Bouwend Nederland zijn er initiatieven om effectieve maatregelen op te tuigen. Eén van de initiatieven zijn bedrijfsopvangteams (BOT’s) die moeten bijdragen aan een betere veiligheidscultuur op de bouwplaats. Veiligheidsambassadeur Jack Ruibing van Bouwend Nederland staat aan de wieg van dit project. Ruibing is een man van de oneliners. Hij praat graag in heldere, korte zinnen die aankomen en blijven hangen. Zoals deze: “Niemand is tegen veiligheid” of ‘Na een ramp is iedereen eensgezind’. Hij weet waar hij over praat, want Ruibing was brandweercommandant voordat hij medio 2019 bij Bouwend Nederland aan de slag ging als veiligheidsambassadeur.

VEILIGHEID | Oktober 2019 | BNL | 19

Foto | René van den Burg

BOUWPLAATS VEILIGHEID" Zijn taak is onder andere de veiligheidscultuur en het lerend vermogen op

KAM'ers inzetten

het gebied van veiligheid in de bouw te verbeteren. Hij kent de impact van

De BOT’s moeten zich volgens Ruibing voorlopig beperken tot binnen de

een ernstig (bedrijfs)ongeluk: “Het treft niet alleen het slachtoffer, maar ook

hekken van een bouwplaats. “Ik wil het bewustzijn over veiligheid vergroten.

de ouders, de kinderen, de partner, de familie, de collega’s en het hele bedrijf

Daarom wil ik op de bouwplaats beginnen. We beginnen klein met een pilot

waar iemand werkt. Het is echt diepe ellende voor een grote groep betrok-

in de Regio Oost en dan kunnen we het landelijk uitrollen. Laten we eerst

kenen.”

eens in de praktijk zien hoe het werkt.” Ruibing wil KAM'ers inzetten bij het optuigen van de bedrijfsopvangteams. “De coördinatoren op het gebied van

Ondersteunen

kwaliteit, arbo en milieu zijn toch aanwezig en zijn gewend in gesprek te

Hij trekt langs vele bouwwerken en praat met alle geledingen op de

gaan met mensen op de locatie. Ze hebben respect op de bouwplaats. Na

bouwplaatsen. Daarbij stuit hij op een werkomgeving van (oude) gewoontes,

een korte training kunnen zij worden ingezet om een gesprek op te zetten als

ontkenning van gevaar of gedachten als ‘het zal mij niet overkomen’. “Ik mis

er een incident is geweest.”

op een bouwplaats een gevoel van saamhorigheid en evenwaardigheid. Iets als: ‘we zijn hier samen om iets moois te maken, maar we zijn hier ook als

Vertrouwen

opzichter, zzp’er, metselaar of buitenlander om elkaar te ondersteunen als

Volgens Ruibing gaat het bij de bewustwording rondom veiligheid vooral

dat nodig is.’ Het is jammer, want vanuit die gedachte kan een bouwplaats

om vertrouwen. “Het is geen zoeken naar schuldigen of fouten. Daar

een stuk veiliger en ook leuker worden om te werken.”

hebben we genoeg inspecties en dergelijke voor. Ik wil ook geen systeem van klokkenluiders opzetten, want daar gaat het niet om. Het gaat om het

Geen risico’s

verwerken van een ernstige gebeurtenis met de mensen om je heen. Mensen

Het is volgens de veiligheidsman belangrijk te snappen dat iedereen op een

zijn van nature geneigd elkaar te helpen. Een BOT geeft op het moment van

bouwplaats in twee tellen veroorzaker of slachtoffer kan worden van een

een incident structuur aan die eigenschap. Dat is alles.”

ongeval. “Er zijn zo veel momenten waar het verkeerd kan gaan. Even snel achteruitrijden, het slordig aanpikken van een hijslast, iets naar beneden laten vallen. Je moet altijd rekening met anderen houden. Gebruik je gezond verstand en neem geen risico’s. Bij de brandweer hebben we ook moeten leren dat je niet blind een brandend gebouw in moet rennen, want dat is je eerste reactie. Eerst schat je de risico’s voor jou en je collega’s in en dan pas onderneem je actie. Dat is lastig om zoiets in je denkpatroon te krijgen, maar het levert wel een betere brandweer op.” De keet in Een methode om die cultuur om te buigen en tegelijk de bouwplaats veiliger te maken is het instellen van bedrijfsopvangteams, ook wel collegiale opvangteams of bedrijfsongevallenteams genoemd. “Het gaat erom dat er direct na een incident een bijeenkomst is van alle betrokkenen op de bouwplaats. Hup, de keet in en praten over wat er is gebeurd, hoe het

Meer informatie

gebeurde en dan komt vaak vanzelf naar voren hoe het misschien te

www.bouwendnederland.nl/veiligheid

voorkomen was geweest. In de praktijk blijkt dat het onderling bespreken

www.bewustveiligiederedag.nl

van een incident enorm helpt bij het verwerken van trauma en stress rondom zo’n gebeurtenis. Iedereen schrikt, is direct betrokken of hoort van het incident. Door er meteen met elkaar over te praten, voorkom je verkeerde beeldvorming en zorg je ervoor dat mensen de gebeurtenis niet mee naar huis nemen of opkroppen.”

Contactpersoon Jack Ruibing Veiligheidsambassadeur j.ruibing@bouwendnederland.nl

•

20 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Jan Willem Kommer

KWALITEITSBORGING

Foto | Josine Voogt

Over vijftien maanden treedt de Wet Kwaliteitsborging in werking. Die

bedrijfsvoering kunt aanpassen en dergelijke. Om zoveel mogelijk leden van

wet heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren

deze belangrijke training gebruik te kunnen laten maken, zijn de kosten laag

door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Daarnaast wordt de

gehouden; in plaats van € 249,00 is dat nu € 150,00 per persoon. Op www.

aansprakelijkheid van aannemers ten opzichte van particuliere en

bouwendnederland.nl/kwaliteitsborging kunt u zien waar en op welke data

professionele opdrachtgevers uitgebreid. U heeft voldoende tijd om u goed

de trainingen worden georganiseerd. Overigens kan BNL Academy op verzoek

voor te bereiden op de nieuwe werkwijze.

ook 'in company trainingen' verzorgen voor u en uw collega’s.

Bouwend Nederland helpt u daarbij met voorlichting en training. Meedoen aan pilotprojecten Algemene voorlichting

De algemene voorlichting en de trainingen zijn bedoeld om u voor te bereiden

Wat houdt de Wet Kwaliteitsborging precies in? Wat zijn de grote wijzigingen

op de praktijk. Want daar leer je natuurlijk het beste om de nieuwe wet

vergeleken met het huidige systeem? Dit soort algemene aspecten komt

toe te passen. Dat kan door deel te nemen aan een van de circa 4500

aan bod tijdens de voorlichtingsfase. Die is 11 september gestart met een

pilotprojecten, die de overheid wil gaan uitvoeren met de WKB. Dat gaat om

webinar via de website van Bouwend Nederland. Heeft u die webinar gemist?

werken in zogeheten gevolgklasse 1, zoals grondgebonden woningen en

Geen zorgen, u kunt het terugkijken op de speciale themapagina: www.

voetgangers- en fietstunnels.

bouwendnederland.nl/kwaliteitsborging. Naast het webinar volgen er nog twaalf voorlichtingsbijeenkomsten door het

Zelfscan

hele land. Twee in elke regio, behalve regio Zuid, daar komen er vier. Mogelijk

Wilt u weten hoever u bent met de implementatie van de nieuwe regels, of

organiseren ook de diverse afdelingen nog kennisbijeenkomsten over

u al toe bent aan deelname aan zo’n pilotproject? Doe dan de Zelfscan die

de WKB.

Bouwend Nederland ontwikkelt. Aan de hand van een vragenlijst kunnen wij zien hoever uw bedrijf is met de invoering en waar eventueel nog puntjes op

Trainingen via BNL Academy

de i moeten worden gezet voor u daadwerkelijk aan de slag kunt met WKB.

Leren werken met de nieuwe regels die de wet voorschrijft? Daar helpt de

De zelfscan is onderdeel van de intake van uw bedrijf bij een van de BNL

BNL Academy u bij met doelgerichte trainingen. U leert daar bijvoorbeeld

Academy-trainingen.

hoe u de vereiste vastlegging van informatie kunt aanpakken, hoe u de

KWALITEITSBORGING

| Oktober 2019 | BNL | 21

WET KWALITEITSBORGING

THEORIE EN PRAKTIJK "Het gaat bij de Wet Kwaliteitsborging natuurlijk niet om de badkamerdeur, of die wel recht hangt."

UIT DE PRAKTIJK Eigen initiatief

Begrijpelijk chagrijn, maar nodig is het niet

Sinds vorig jaar zomer al doet T&G Bouwcombinatie BV (samenwerking

Tervoort realiseert zich dat het niet voor elk bedrijf en elk project zo

tussen Tervoort Egmond en Van der Gragt uit Wormerveer) ervaring op met

eenvoudig zal zijn. “We hebben op ‘Het Turfschip’ fulltime twee uitvoerders

de Wet Kwaliteitsborging. “Toen Woningborg aangaf dat ze proefprojecten

lopen en die werkten al met een controlesysteem. Heb je een bedrijf van

met de nieuwe wet wilden gaan draaien hebben we meteen ‘Het

vier man en doe je de uitbouw van een woning dan is het een ander verhaal.

Turfschip’ in Alkmaar voorgesteld”, zegt directeur Cor Tervoort. “Dat is een

Ik snap het chagrijn van die aannemers wel, dat ze ‘het er allemaal maar

woningbouwproject dat we zelf ontwikkeld hebben.” Dat de wet veel later

even bij moeten doen’. Veel bouwers hebben het idee dat ze werkelijk álles

ingaat dan gedacht maakt Tervoort niet uit. “Het moet toch, en dan kun je er

moeten vastleggen en verantwoorden. Maar het gaat natuurlijk niet om de

maar beter meteen mee aan de slag gaan. Het kost immers best wat tijd om

badkamerdeur, of die wel recht hangt. Dat is van belang voor de bewoners,

de nieuwe regels in te passen in je bedrijfsvoering.”

maar niet voor de overheid. Die wil aan het kwaliteitsdossier kunnen zien dat

Het zijn vooral de uitvoerders van T&G die er extra werk aan hebben. “Hun

er is gebouwd volgens Bouwbesluit en dat de woning veilig in gebruik kan

inschatting was dat ze er per week een hele dag aan kwijt zijn, maar dat

worden genomen. Dan heb je het over misschien vijf toetsmomenten; het

valt wel mee. Veel van de controles deden ze voorheen ook al. Ze maken

dak, de fundering en dergelijke. En iedereen heeft toch een telefoon op zak en

nu wat meer foto’s dan voorheen, moeten die foto’s uploaden, wachten op

maakt al overal foto’s van. Dus ik denk dat het wel losloopt.

een reactie van Woningborg – die komt binnen 24 uur – en dat allemaal

En uiteindelijk worden door die extra controles je faalkosten lager en je

administreren. Maar alles bij elkaar is dat twee tot drie uur extra werk

kwaliteit hoger.”

•

per week.”

Contactpersoon Ruben Heezen Adviseur Markt & Overheid r.heezen@bouwendnederland.nl

22 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Rick van de Weg

STIKSTOF

STIKSTOF SNIJDT AMBITIES KABINET PAS AF Volgens een eerste inventariserend onderzoek van ABN AMRO gaat potentieel 14 miljard euro aan projecten in de bouw en infra de komende vijf jaar niet door als gevolg van de uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Daartegenover staan de ambities van het kabinet met betrekking tot de bouwopgaaf, de verduurzaming van de woningvoorraad en de mobiliteit. ‘Nederlandse nuchterheid is nodig. We moeten wel door.’ Volgens het rapport van de bank staat onder andere negen miljard euro aan wegenbouwprojecten op losse schroeven en is ook één miljard euro aan woningbouwprojecten erg onzeker geworden. En dat is nog maar een eerste raming. Slecht nieuws voor alle woningzoekenden, weggebruikers en iedereen die zijn huis wil verduurzamen; oftewel vrijwel geheel Nederland.

Bagatelliseren

Veestapel en Afsluitdijk

In Barneveld is een voorzichtige schatting dat zo’n honderd projecten

Volgens de 1e locoburgemeester van Barneveld is haast geboden. “De conse-

getroffen worden. “Van 72 weten we het zeker, maar er is nog veel ondui-

quenties zijn anders niet te overzien. Wat een oplossing alleen bemoeilijkt, is

delijk. Het worden er zeker meer.” Aan het woord is Aart de Kruijf, wethouder

dat allerlei groeperingen nu hun politieke stokpaardjes verbinden aan dit

namens de SGP in de om de pluimvee bekendstaande gemeente. “Ik

dossier. Van vliegveld Lelystad en de halvering van de veestapel tot aan

bagatelliseer het stikstofprobleem geenszins, maar nu zijn we verzeild in een

snelheidsvermindering en het opknappen van de Afsluitdijk.”

onwerkbare situatie. Er is Nederlandse nuchterheid nodig. We moeten wel door kunnen.”

Oplossingsrichtingen waar De Kruijf aan denkt zijn het herintroduceren van een drempelwaarde waaronder een plan door kan. Andere opties zijn het

Realiteitsgehalte

salderen tussen bijvoorbeeld de oude en nieuwe situatie (‘intern salderen’)

De wethouder benadrukt begrip te hebben voor de uitspraak van de Raad

of met activiteiten elders in het land (‘extern’), eventueel met een beperkte

van State. “Zij kijken naar de wet en hoeven geen belangenafweging te

afroming. “Daarnaast denk ik dat je de uitstoot van stikstof tijdens de

maken omtrent de beleidsgevolgen van hun uitspraak. Door de uitspraak is

bouwactiviteiten niet mee moet tellen. Die is tenslotte tijdelijk.” Als het dan

echter het hele systeem in één klap onderuitgehaald.” Volgens De Kruijf is

toch moet, pleit De Kruijf ervoor om de snelheid op de snelwegen terug te

het dan ook belangrijk om de korte en lange termijn te scheiden. “Op lange

brengen. “Laaghangend fruit. Relatief makkelijk in te voeren. De ruimte die

termijn moet inderdaad de vermindering van de stikstofuitstoot geborgd

daardoor in stikstofuitstoot vrijkomt, moet dan wel zodanig gereserveerd

worden. Maar op korte termijn moet het realiteitsgehalte terug. Er is even-

worden dat ook de bouwopgave daarvan profiteert. De bouwproductie moet

wicht nodig tussen ecologie en economie, met een praktisch oog voor de

minstens op peil blijven.”

gevolgen. We kunnen denk ik veel leren van de aanpak in de ons omringende landen!”

STIKSTOF | Oktober 2019 | BNL | 23

Foto | Rudy van der Linden

"Wat een oplossing alleen bemoeilijkt, is dat allerlei groeperingen nu hun politieke stokpaardjes verbinden aan dit dossier."

Inzet Bouwend Nederland

Definitie Er moet een definitie komen voor ‘structureel significante effecten’ waar-

Bouwend Nederland heeft zich, onder andere via de media, fel gekeerd tegen

over in de Habitat-richtlijn wordt gesproken. In de ons omringende landen

het gebrek aan regie en actie naar aanleiding van de uitspraak over PAS. Ook

zijn deze negatieve effecten geduid en heeft men daar een waarde aan

heeft een gesprek plaatsgevonden met het adviescollege Stikstofproblema-

gehangen. In Duitsland geldt een methode waarin effecten alleen in beschou-

tiek. De inzet van Bouwend Nederland was daarbij duidelijk:

wing worden genomen indien de depositie door het project meer dan 7,14 mol/ha/jaar is. Het Rijk doet er goed aan naar bewezen methodes te kijken

Duidelijkheid

uit de ons omringende landen.

Er moet zo snel mogelijk duidelijkheid komen voor overheden en opdrachtnemers. Het Rijk moet met een duidelijk stappenplan komen waaraan getoetst

Helpdesk

kan worden of projecten kunnen doorgaan. Daarin moet een lijst van

Er moet een helpdesk van het Rijk komen voor decentrale overheden en

bewezen maatregelen die de uitstof van stikstof doen dalen, worden opge-

opdrachtnemers. Deze door experts bemenste helpdesk, biedt snel zicht

nomen. Daarnaast is er grote behoefte aan vuistregels over stikstofdepositie

op de status van een project, adviseert welke stappen er genomen moeten

in relatie tot omvang van en afstand tot stikstofgevoelige Natura2000

worden in de vergunningverlening en biedt alle partijen het comfort dat ze

gebieden. Inmiddels geldt het wettelijke regime van voor de instelling van het

conform de geldende weten regelgeving handelen. Randvoorwaarde is dat

PAS in 2015, toen werd er ook gebouwd dus het Rijk kan op basis daarvan

deze helpdesk snel, flexibel en met gezag advies kan geven.

op korte termijn uitsluitsel geven over de juridische mogelijkheden. Piekontheffing Er moet een ontheffing komen voor een tijdelijke piek in stikstofuitstoot. Bij de bouw van woningen en aanleg van wegen ontstaat een, verklaarbare en logische, tijdelijke piek in de uitstoot van stikstof. Dit heeft het paradoxale effect dat ook projecten die juist een positief effect hebben op duurzaamheid en luchtkwaliteit, zoals de aanleg van windmolenparken en nul-op-de-meter-woningen, ook niet kunnen worden gebouwd. Door het geven van een ontheffing voor die tijdelijke piek, kunnen projecten weer sneller worden opgepakt en doorgang vinden.

Meer informatie Kijk op www.bouwendnederland.nl/stikstof Contactpersoon Anne-Marie Frissen Adviseur Beleid en Verenigingszaken am.frissen@bouwendnederland.nl

•

24 | BNL | Oktober 2019 |

INNOVATIE

Tekst | Marije Rispens

URBAN PASSWAY: ALS EEN

INNOVATIE | Oktober 2019 | BNL | 25

Foto's | Van Hattum en Blankevoort

RUPSJE ONDER DE GROND Binnenstedelijk tunnels bouwen met minimale verkeershinder. Het klonk Sipke Huitema van VolkerWessels Infra Competence Centre als muziek in de oren, toen hij en een collega de Japanse uitvinding in 2009 voor het eerst zagen tijdens een congres van de International Tunnel Association. Tien jaar later is de Urban Passway geperfectioneerd voor de Nederlandse bodem. De Urban Passway (URUP) is te vergelijken met een mol die geleidelijk naar beneden graaft en verderop weer boven komt. Dit maakt een starten ontvangstschacht bij de bouw overbodig. "De tunnelboormachine (TBM) zet je op het maaiveld in een startframe met een bepaalde hellingshoek. Daarna kruipt die als een rupsje zelf onder de grond en komt aan de andere kant - van bijvoorbeeld een spoorweg - weer boven. Het innovatieve concept is vooral geschikt voor fiets- en voetgangerstunnels tot 250 meter", legt Huitema uit. "Na de lezing op het ITA-congres hebben we met Van Hattum en Blankenvoort - waarvoor ik toen nog werkte - contact gezocht met Obayashi om te kijken hoe we de techniek voor Nederlandse grondcondities geschikt konden maken." Water en ballast Anders dan in Japan hebben we hier immers grondwater en dat vroeg om aanpassingen op het concept. Samen met de TU Delft deed Van Hattum en Blankenvoort onderzoek om tunnels te kunnen graven bij een beperkte grondwaterstand. Ze voegden ballast toe om de tunnel zwaarder te maken, zodat die niet kan opdrijven, en zorgden er aan de voorkant voor dat er geen water in de TBM kon stromen tijdens het graven. "Virtueel hebben we een aantal succesvolle pilots en praktijkcases gedaan." Beperkte overlast Helaas staat de Urban Passway in de praktijk nog in de coulissen. Hij is namelijk dertig procent duurder dan de traditionele methode. Huitema: "Voorlopig hebben we eerst meerdere projecten nodig om de investering van de TBM terug te verdienen. Daar staat een kortere realisatietijd en beperkte overlast voor de omgeving tegenover. Als je hinder in geld uitdrukt, ben je effectief goedkoper uit. In EMVI-scores wordt verkeershinder steeds vaker in euro's gewaardeerd. We staan te popelen om de Urban Passway in de praktijk te gebruiken!"

•

Meer informatie Kijk op www.vhbinfra.nl

Verzekeren doe je niet alleen voor jezelf

Werken in de bouw is niet geheel zonder risico’s. Bouwend Nederland heeft daarom samen met verzekeringsmakelaar Aon verzekeringen ontwikkeld die uniek zijn in de markt. Deze verzekeringen zijn namelijk volledig afgestemd op de behoeften en eisen van bouwen infrabedrijven. Met Bouwend Nederland Verzekeringen bieden wij niet alleen de verzekeringen zelf, maar ook een volledig advies over de verschillende risico’s die je in de bouw en infra loopt. Want goed verzekerd zijn is niet alleen belangrijk voor jezelf, maar ook voor je familie en je personeel. Bekijk onze website bouwendnederlandverzekeringen.nl voor meer informatie. Gratis adviesgesprek Wil je meer weten over de mogelijkheden van Bouwend Nederland Verzekeringen? Of wil je optimaal gebruik maken van de Bouwend Nederland verzekeringsmantels? Maak direct een afspraak voor een vrijblijvend adviesgesprek, via 020 - 43 05 180 of bnlverzekeringen@aon.nl. Bouwend Nederland Verzekeringen wordt uitgevoerd door Aon.

REGIO KATERN NOORD | Oktober 2019 | BNL | 27

REGIO NOORD

COLUMN

SLIMME OPLEIDING TOT ASSISTENT LANDMETER

Sinds zeven jaar duikt het op in aanbestedingsstukken: Social Return on Investment. De verplichting om mensen met afstand tot

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-NOORD

de arbeidsmarkt tijdelijk in te huren voor de duur van een project. Al met al vind ik het effect daarvan niet erg duurzaam. Het is te vluchtig. Wij geven er de voorkeur aan iemand een half jaar te laten meedraaien in het bedrijf en vervolgens diegene te helpen

Datum

een vakdiploma BBL te behalen.

OKTOBER 03-05 Meerdaagse excursie JBN Kern Friesland 09 Voorlichtingsbijeenkomst Wet Kwaliteitsborging 15 Werkgeversontbijt 1000-banenplan 16 Netwerkbijeenkomst afdeling Groningen 16 Overleg commissie Platform Infra Noord en Rijkswaterstaat Noord-Nederland 22 Praktisch personeelsbeleid: verbeter je P&O, 1 29 Bijenkomst JBN Regio Noord 31 Vergadering bestuur afdeling Drenthe 31 Overleg met noordelijke bestuurders

Dat idee koppelden wij onlangs aan een probleem waarmee de

NOVEMBER 05 Vergadering bestuur afdeling Friesland 05 Praktisch personeelsbeleid: verbeter je P&O, 2 en 3 06 Initiatiefcommissie 07 Contactgroep Personeel en Financiën 07-10 Ledenreis afdeling Groningen 08 Projectbezoek met Friese gedeputeerden 09 Culturele bijeenkomst Platform Infra Noord 14 Commissie Bouwbedrijf Noord-Nederland 14 Ledenbijeenkomst vakgroep Glas 19 Praktisch personeelsbeleid: verbeter je P&O, 2 en 3 21 Infra Innovatie Marktdag 22 Feestavond JBN Kern Friesland 26 Vergadering regiobestuur 26 Regiodag DECEMBER 03 Praktisch personeelsbeleid: verbeter je P&O, 4 04 Commissie Platform Infra 04 Contactbijeenkomst Platform Infra Noord 06 Regiobestuur met partners 12 Ledenbijeenkomst met partners afdeling Drenthe 13 Bestuur met partners afdeling Friesland

afdeling Geo-Info van ons bureau kampt: het tekort aan (assistent) landmeters. Een beroep dat zich ontwikkelde van handmatig vakwerk naar een technisch beroep met high-tech software. Het gebrek aan landmeteropleidingen leidt inmiddels tot een instroomtekort bij ons en in de hele branche. We hebben daarom het initiatief genomen een hedendaagse opleiding tot assistent landmeter speciaal voor werkzoekenden en zij-instromers op te zetten. Dit deden we met hulp van het UWV, het 1000-banenplan én samen met onze directe concurrenten. De Stichting Geo Innovatie (Fervent Opleidingen en MUG Ingenieursbureau b.v.) heeft een lesprogramma naar hedendaagse maatstaven ontwikkeld. De opleiding Assistent Landmeter - GEO Inwin Operator is een scholingstraject van een half jaar voor mbo'ers op niveau 2/3. Het SOMA in Harderwijk blaast ook de aansluitende opleiding Landmeter op mbo 4-niveau nieuw leven in. Wij gaan in november 2019 van start met tien leerlingen. MUG Ingenieursbureau kan zelf een paar van deze stageplekken aanbieden, maar niet alle tien. Hierbij een oproep voor de bouwen landmeetkundige bedrijven: meld je aan, word ook een stagebedrijf en investeer zo duurzaam in de landmeters van de toekomst!

RUUD DE WILDE HR-MANAGER DIJKSTRA GROEP, LEEK

28 | BNL | Oktober 2019 | REGIOKATERN NOORD

Tekst | Berber Bijma

LEERLIJN MBO-HBO VOLGEND JAAR DOORGETROKKEN NAAR TU DELFT

Studenten van het Alfa College en de Hanzeho-

afgelopen tien jaar hard gegroeid en begint nu

hogeschool en programmaleider bij BuildinG, het

geschool in Groningen zijn al een aantal jaren

leidend te worden.”

Groningse innovatiecentrum voor de bouw.

bezig digitalisering in de bouw. Dit studiejaar

“In de minor leren studenten hoe ze de informatie

is daar een minor BIM op de Hanzehogeschool

Nieuwe minor

uit BIM kunnen beheersen, bijvoorbeeld door via

aan toegevoegd, volgend jaar wordt de leerlijn

Op het Alfa College, een mbo-instelling, leren

de software een robot voor hen te laten werken”,

zelfs doorgetrokken naar de TU Delft. Voor

studenten om de systematiek van BIM in hoofd-

vertelt Huising. Pama: “Dat gebeurt bijvoorbeeld

mensen die al in de bouw werken, organiseren

lijnen te begrijpen en ermee te werken. Hbo-stu-

met programmeren op basis van Artificial Intel-

de onderwijsinstellingen samen met Bouwend

denten leren dat op de Hanzehogeschool in de

ligence. Stel dat je in een stadscentrum beperkte

Nederland regio Noord een doorlopende leerlijn

eerste twee jaren, waarbij ze net iets dieper op de

ruimte hebt voor nieuwbouw. Je kunt dan via BIM

met als startpunt de cursus ‘BIM in één dag’

materie ingaan. Nieuw is de minor die derdejaars

de randvoorwaarden ingeven, waarna het model

dat onderdeel is van het programma BuildinG

studenten van de Hanzehogeschool sinds dit jaar

de meest optimale indeling voor die nieuwbouw

Digital.

kunnen kiezen: Built Digital. Huising werkt daarbij

berekent. In de minor leren studenten ook om

samen met Jelle Pama, hogeschoolhoofddocent

BIM te koppelen aan sensortechniek. Zo kun je bij

Bouwkunde en Civiele Techniek aan de Hanze-

het renoveren van een gebouw dat energieneu-

Het digitale Bouw Informatie Model (BIM) heeft de toekomst; daar twijfelt niemand in de bouwwereld aan. Hoe zorg je ervoor dat net afgestudeerden én mensen die al in de bouw werken, BIM onder de knie krijgen? Met onderwijs dat op de praktijk gericht is en met praktische nascholingen, zegt Kees Huising. Hij is docent bouwkunde op het Groningse Alfa College en projectcoördinator van de minor Built Digital op de Hanzehogeschool Groningen. Een Bouw Informatie Model is in feite “een digitale vertaling van wat er in de bouwwereld gebeurt”, zegt Huising. “De hele levenscyclus van een gebouw – van vergunning tot sloop – kun je erin vastleggen en beheren. BIM maakt het mogelijk om dat samen met alle betrokken partijen te doen, van architect tot glasleverancier. BIM is de

Jelle Pama

Foto | Alwin Koops, Jan Buwalda

REGIO KATERN NOORD | Oktober 2019 | BNL |

Kees Huising

‘Als opdrachtgevers ons vragen met BIM te werken, wil ik er klaar voor zijn’

Peter Brander

traal moet worden, bijvoorbeeld meten waar de

Aanpoten

grootste energielekken zitten en bepalen hoe je

De doorlopende leerlijn die Bouwend Nederland,

die het best kunt aanpakken.

het Alfa College en de Hanzehogeschool nu al

Met BuildinG hebben we een prachtige ruimte om

hebben, wordt medio volgend jaar doorgezet op

te experimenteren met robotisering en automa-

universitair niveau, met een minor op de TU Delft

tisering.” In samenwerking met BuildinG wordt

die vergelijkbaar is met die op de Hanzehogeschool. Huising: “We zijn via fabrikant Autodesk

Voor werknemers in de bouw die meer

aan elkaar gekoppeld en door de steun van de

willen weten over werken met een Bouw

TU Delft kregen we de steun om de verdiepings-

Informatie Model, hebben het Alfa College

slag te maken. We waren van beide kanten erg

en Bouwend Nederland regio Noord samen

enthousiast en hebben zo een minor opgezet die

de cursus ‘BIM in één dag’ opgezet.

uniek is in Nederland en Europa.”

Peter Brander, calculator/werkvoorbereider

Voor onderwijsinstellingen is het van groot belang

bij bouwbedrijf Van Marrum in Franeker,

om BIM-ontwikkelingen op de voet te volgen,

volgde die cursus in september. “Wij doen

om studenten te kunnen afleveren die klaar zijn

als bouwbedrijf vrij veel klein onderhouds-

voor de praktijk van de moderne bouwwereld.

werk. Ik denk dat het voor kleine klussen

Huising: “De ontwikkelingen gaan steeds sneller.

nu nog wat te vroeg is om met BIM te

Het is voor ons aanpoten om die bij te houden. De

werken. Maar we zijn ook betrokken bij

grootste uitdaging voor het onderwijs is om digi-

utiliteitsbouw; daar zal het sneller gaan.

talisering in álle vakken te laten terugkomen, niet

Ik heb de cursus gevolgd omdat ik er

alleen bij een paar bevlogen vakspecialisten.”

klaar voor wil zijn als opdrachtgevers ons vragen om met BIM te werken. Dat is nu nog niet gebeurd, maar ik verwacht dat we over vijf tot tien jaar niet meer om BIM heen kunnen, ook voor kleinere klussen. Daarom wil ik graag op de hoogte blijven. Als opdrachtgevers erom vragen, duik ik er

een programma BuildinG Digital ontwikkeld over

dieper in.”

de digitale mogelijkheden binnen de bouw. De doorlopende leerlijn voor studenten en werkenden is onderdeel daarvan.

Contactpersoon Kees Vianen Adviseur Duurzaamheid en Onderwijs k.vianen@bouwendnederland.nl

•

30 | BNL | Maart 2019 |

Tekst | Eline Kemps

REGIOKATERN NOORD

Foto | Alwin Koops

VAN BOEREN TOT BOUWERS

HET 80-JARIG BESTAAN VAN BRANDS BOUW

De officiële inschrijving van de gebroeders

Frederik stelde zijn meester en ouders niet teleur.

1956 de eerste shovel van Nederland en was er

Brands bij de Kamer van Koophandel dateert

Hij behaalde zijn diploma en ging als jonge

het jarenlange project van de bijzondere glazen

van 1939. Het verhaal wat hieraan voorafgaat,

timmerman aan het werk. Met de opgedane

woontoren Boshof in Emmen.

is echter al het vermelden waard. Het verhaal

kennis en een goede portie ondernemerszin,

Ondertussen heeft ook Jan het stokje overge-

van een kansloze jongere uit een arm gezin die

liet het voorstel aan zijn broer Johan om samen

dragen aan een nieuwe generatie. Hoewel zijn

dankzij de hulp van zijn oude schoolmeester

een bouwbedrijf te beginnen niet lang op zich

naar de ambachtsschool kon. Een 22-jarige

wachten. De oude schoolmeester bood opnieuw

timmerman die samen met zijn broer dit bedrijf

zijn hulp aan. Hij was bereid de broers een lening

startte en liet groeien. Anno 2019 is dit fami-

te verstrekken, zodat zij het benodigde werkkapi-

liebedrijf uit Emmen één van de grootste in de

taal konden financieren om hun bedrijf te starten:

regio; actief in de drie noordelijke provincies en

Gebr. Brands Aannemingsbedrijf. De voorloper van

de kop van Overijssel.

wat we vandaag de dag Brands Bouw noemen.

Een bijzondere schoolmeester

Een zelfstandig familiebedrijf

Na generaties van keuterboeren en landbouwers

Anno 2019 is Brands Bouw een middelgroot,

kinderen wel werkzaam zijn in het bedrijf, is

was het ook voor de ouders van de gebroeders

maar toonaangevend familiebedrijf dat gespe-

de dagelijkse leiding nu in handen van Jasper

Brands noodzakelijk dat hun kinderen na de

cialiseerd is in meerdere marktsegmenten. “De

Scholtens en Marco Prins. Zelf stond Jan een

lagere school de kost mee verdienden op het land.

werkzaamheden beperken zich niet tot één speci-

aantal weken geleden, na 45 jaar, weer met de

Er was veel armoede. Verder leren kon eenvou-

alisme, maar richten zich op zowel woningbouw,

laarzen aan bij het betonstorten op een project.

digweg niet betaald worden.

utiliteitsbouw als onderhoud voor diverse klanten.

Ooit begon hij zelf als uitvoerder in de bouw en na

De schoolmeester van Frederik Brands, één van

Wie het kleine niet eert, is het grote niet weerd”,

vele jaren aan het roer, kijkt hij nu vol trots naar

de vijf zonen van het gezin, zag echter zoveel

aldus Jan Brands, zoon van oprichter Frederik

het familiebedrijf dat door zijn vader werd gestart:

potentie in de slimme Frederik dat hij een fiets en

Brands en voormalig directeur van het bouwbe-

“Zelfstandige familiebedrijven zie je steeds

nette kleding bekostigde, zodat Frederik naar de

drijf. Bijzondere verhalen of opvallende projecten

minder, maar wij zijn meegegroeid met de tijd en

ambachtsschool in Emmen kon.

heeft hij genoeg. Zo kocht zijn vader Frederik in

gebleven.”

“Zo kocht zijn vader Frederik in 1956 de eerste shovel van Nederland”

•

REGIOKATERN OOST | Oktober 2019 | BNL | 27

REGIO OOST

COLUMN

SAMEN OM TAFEL IN DE ACHTERHOEK

Overleggroepen, thematafels, economic boards: ze bestaan in alle soorten en maten. Maar bij ons in de Achterhoek hebben we een

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/OOST

vorm gevonden die nu al haar vruchten afwerpt. Ik heb het over de 8RHK-board (spreek uit als Achterhoek-board), die bestaat uit tien leden. Drie namens de ondernemers, drie namens maatschappelijke organisaties en drie wethouders van verschillende gemeenten. De

Datum

tiende zetel is voor de gedeputeerde van de provincie. Ik vertegenwoordig namens BNL de regionale mkb-belangen. Onder ons hangen

OKTOBER 10 COTAD 11 Praktisch Personeel Beleid - Academy 29 Wet Kwaliteitsborging informatiebijeenkomst 31 Regiobestuursvergadering 31 Bestuurdersoverleg (alle bestuurders Regio Oost) NOVEMBER 01 Excursie Ring Zuid Groningen IPO leden 1 en 2 november 01 Praktisch Personeel Beleid - Academy 04 ALV met UTA Afdeling ZW Veluwe 11 ALV Afdeling NO Overijssel 14-16 JBN excursie 14 Wet Kwaliteitsborging informatiebijeenkomst 15 Praktisch Personeel Beleid - Academy 19 Bestuursvergadering Afdeling Achterhoek 21 Regiobestuursvergadering 21 Bestuurdersoverleg (alle bestuurders Regio Oost) 22 IPO commissie vergadering 25 ALV Afdeling Achterhoek 27 ALV Afdeling Stedendriehoek/Salland

de thematafels over smart werken en innovatie, onderwijs en arbeidsmarkt, vastgoed en woningmarkt, mobiliteit en bereikbaarheid, circulaire economie en energietransitie en de gezondste regio. De board bewaakt de initiatieven van de tafels en koppelt verschillende projecten aan elkaar. Alle leden dragen ook in euro's bij. De belangrijkste opgave in de Achterhoek: het invullen van 27.000 nieuwe arbeidsplaatsen tot 2030. Die opgave heeft gigantische consequenties voor de woningbouwopgave. Een paar jaar geleden was het dreigende woningtekort nog onbespreekbaar met de overheid, die werkte met verouderde cijfers over wegloop en vergrijzing. Ondernemers waren ondertussen echter flink aan het lobbyen geslagen om werknemers naar de Achterhoek te halen. En die moeten allemaal ergens wonen. De board bestaat nu een jaar en we hebben bereikt dat de oude overheidsplannen van enkel woningen aanpassen van tafel zijn. We gaan nu volop woningen bijbouwen, die eventueel in de toekomst ook weer gemakkelijk afgebroken, aangepast of opgewaardeerd kunnen worden. Een mooi resultaat van een

DECEMBER 13 Strategische CPV01

samenwerking tussen ondernemers, maatschappelijk middenveld en politiek.

KOEN KNUFING DIRECTEUR MARKU BOUW B.V.

28 | BNL | Oktober 2019 | REGIOKATERN OOST

Tekst | Mayra Schoolen

HR-GROEP REGIO OOST

INTERESSANTE VRAAGSTUKKEN & MOOIE ONTMOETINGEN In Regio Oost hebben we een groep van 250 enthousiaste leden die zich bezighouden met HR-taken. Het maakt niet uit of dat dagelijks is, in de rol van HR-manager, administratief medewerker met HR-taken, of directeur. Iedereen loopt namelijk tegen dezelfde vragen en uitdagingen aan. Kom dus bij deze club en deel je ervaringen, vragen en kennis met elkaar! Vier keer per jaar worden in regio Oost bijeenkomsten over HR-vraagstukken georganiseerd. “We praten je bij op arbeidsjuridisch vlak, houden je op de hoogte van cao Bouw & Infra ontwikkelingen of pakken strategisch HR op”, vertelt Mayra Schoolen, adviseur sociale zaken regio Oost. “Een diverse groep met diverse onderwerpen, maar je bepaalt zelf wanneer je het programma interessant genoeg vindt om te komen. En natuurlijk is netwerken en je maatjes in de branche leren kennen net zo belangrijk!” In de bijeenkomst van september werden de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) en de gevolgen voor de bouwen infrasector besproken, kwam Volandis de aanwezigen bijpraten over het ECV-traject en gaf AABO gaf inzicht in de salarisstrook van 2020. De volgende HR-bijeenkomst in december zal in het teken staan van Duurzame Inzetbaarheid: hoe halen medewerkers gezond, fit en gelukkig hun pensioen? Simone Straatman is een actief lid binnen deze HR-groep: “Ik kom met veel interesse naar de HR-bijeenkomsten van Bouwend Nederland in regio Oost, omdat ik als luisterend oor van het bouwen onderhoudsbedrijf van mijn partner de ontwikkelingen voor hem bijhoudt en graag ervaringen deel met andere deelnemers. Naast de interessante onderwerpen die aangeboden worden, is er ook veel gelegenheid om collega bouwbedrijven en hun werkwijzen te leren kennen. Vaak kom je, door met elkaar over gemeenschappelijke vraagstukken te praten, tot interessante nieuwe inzichten. Ook is er ruimte om aan te geven waar behoefte ligt voor een volgende (strategische) sessie. Soms is er ook een praktische training, zoals bijvoorbeeld een snelcursus tips en tricks voor het monteren van foto’s en filmpjes die je kunt gebruiken op de diverse soorten social media. Het is leuk om te zien dat het steeds drukker wordt op de bijeenkomsten, zodat ze nóg waardevoller worden. Ik ga altijd bruisend van energie weer terug naar huis.”

•

Aanmelden Wil je een uitnodiging ontvangen voor de bijeenkomst in december of je aanmelden zodat je in 2020 ook niets mist? Mail naar m.schoolen@bouwendnederland.nl en je krijgt vier uitnodigingen per jaar. Deelname is kosteloos voor leden van Bouwend Nederland. Contactpersoon Mayra Schoolen Adviseur Sociale Zaken m.schoolen@bouwendnederland.nl

Tekst | Eva van Beveren Foto | René van den Burg

REGIOKATERN OOST

| Oktober 2019 | BNL | 29

HENK PLUIMERS:

“DELEN VERSTERKT ONZE BRANCHE” Wat is de toegevoegde waarde van Bouwend Nederland voor de grotere lidbedrijven? Met die vraag voegde Henk Pluimers van Dura Vermeer Bouw Hengelo zich zo’n jaar geleden bij het regiobestuur. Als directeur van een groot bouwbedrijf merkte hij dat er vanuit de branchevereniging te weinig werd gedaan voor de grotere leden. Niet snel daarna volgde de eerste ‘directiebijeenkomst’; een meeting speciaal voor directies van de grote en middelgrote bedrijven samen met Bouwend Nederland. Kleinere bouwen infrabedrijven hebben volgens Pluimers veel baat bij Bouwend Nederland. “Zij kunnen uiteenlopende informatie ophalen en diverse cursussen volgen speciaal gericht op een kleine organisatie. Dat is super. Grotere bedrijven hebben of halen dat vaak zelf in huis. Dan rijst natuurlijk de vraag ‘wat heb ik aan mijn lidmaatschap?’.” Pluimers vindt dat Bouwend Nederland te weinig zichtbaar is voor deze groep leden. “Vandaar dat met de grotere bedrijven het gesprek is aangegaan om te kijken wat hen nu boeit en waar men mee bezig is.” De onderwerpen die hieruit voortkomen, bepalen de agenda van een directiebijeenkomst, die eens per jaar plaatsvindt. Wat speelt er? Eind september kwamen de verschillende directies samen voor een tweede editie. “Grote bedrijven hebben vooral behoefte aan informatie en het delen van hun eigen ideeën en ervaringen over onderwerpen als digitalisering en innovatie”, benadrukt Pluimers. “Maar ook het gebrek aan instroom van jongeren is een belangrijk thema hoewel de toestroom in de regio Oost weer langzaamaan op gang komt. Dat zijn zaken die ons enorm boeien en waar wij ook gezamenlijk aan werken om er meer aandacht voor te krijgen.” Een vuist maken Uiteraard staan ook duurzaamheidskwesties hoog op de agenda, waarvan de meest urgente de stikstofproblematiek is. Pluimers: “Hoe gaan we daar als bedrijven mee om én hoe gaan we onze mening vormen en die vervolgens bij de overheid neerleggen?” Dit soort actuele kwesties passen volgens hem goed in dit overleg. Ook om te laten zien waar Bouwend Nederland mee bezig is en om de grote en middelgrote bedrijven hierin mee te laten praten. “Zo bieden we de groteren bedrijven een podium op regionaal niveau. Dat ontbreekt nu.” Andere aanpak Volgens Pluimers moet er binnen de regio veel breder worden gedacht. “Niet altijd maar dezelfde bijeenkomst met vaste agenda maar juist verschillende initiatieven ontwikkelen, om onze achterban beter aangehaakt te krijgen.” De afgelopen directiebijeenkomst is bij de grotere bedrijven in ieder geval weer goed ontvangen. “Ik geloof sterk in het delen binnen onze branche”, stelt Pluimers tot slot. “Het delen van technieken en mensen is de meerwaarde voor onze branche. Er zijn nog een aantal traditionele bedrijven die de poorten dichthouden maar de trend is dat zich meer en meer bedrijven hiervoor openstellen.”

•

De volgende directiebijeenkomst vindt plaats in 2020. Datum en locatie zijn nog niet bekend.

30 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Marije Rispens

REGIOKATERN OOST

Foto | René van den Burg

IN GESPREK MET:

TON PLEGT

VAN LEEG KANTOOR NAAR DUURZAME WONING

In de vorige BNL vroeg Edo Evers van Timmer-

cussie. Ik hoop dat de regeldruk de komende jaren

dan nieuwbouw. Nu blijkt het ook een goede

huis Groep aan Plegt Bouwgroep: "Hoe denk jij

minder wordt, dat zou de woningbouw een impuls

oplossing voor de huidige duurzaamheidsvraag."

dat het tekort aan woningen in Twente versneld

kunnen geven."

Naast transformaties werkt Plegt Bouw aan

opgelost kan worden?" Minder beperkingen

(energie neutrale) nieuwbouw van woningen en

vanuit de provincie zijn wenselijk, denkt direc-

Niets gesloopt

teur Ton Plegt, maar ook de markt zelf moet

Voor de markt ziet Plegt een rol weggelegd in

zich de woningopgave aantrekken. "De prijzen

goedkoper bouwen. "Deels zijn die hoge prijzen

Toekomst

lopen de spuigaten uit. We moeten innovatiever

ook te verklaren door wetgeving, zoals gasloos

Plegt Bouwgroep heeft haar wortels in

bouwen. Op het gebied van transformatie van

bouwen. Maar goedkoop en duurzaam kunnen

Ootmarsum en bestaat meer dan honderd jaar.

kantoren naar woningen is er bijvoorbeeld veel

hand in hand gaan. In Twentse steden staan

Sinds 2009 draagt het de naam van directeur

mogelijk in Twente."

bijvoorbeeld veel lege kantoren die uitermate

Ton Plegt en zit er ook een vestiging in Nunspeet

geschikt zijn om permanente of semi-permanente

op de Veluwe. "Door de woningopgave blijft er de

Overigens vraagt Plegt zich af of er wel in heel

(de wereld kan er over twintig jaar immers weer

komende jaren vraag naar ons werk. We zien de

Twente een woningtekort is. "In steden is dat wel

heel anders uitzien) woningen in te bouwen. Ik

toekomst dan ook met vertrouwen tegemoet."

het geval, maar volgens mij valt het in platte-

vind dat de ultieme vorm van duurzaamheid.

landsgemeentes mee. Maar de woningopgave

Er hoeft niets bijgebouwd en niets gesloopt te

van Nederland geldt natuurlijk ook voor Overijssel

worden."

bedrijfsruimten.

De volgende 'In gesprek met ...'

en Twente. Een probleem dat overheid en de markt zich moeten aantrekken, ieder voor zich én

Tak van sport

gezamenlijk." Het overheidsdeel is volgens Plegt te

De ontwikkelende bouwer is zelf zeer actief in

Voor de volgende BNL vraagt Ton Plegt aan

bureaucratisch en hij noemt vooral de rol van de

transformatie in de steden Almelo, Hengelo

Albert ten Brinke van Ten Brinke Group:

provincie veel te groot. "De contingenten van de

en Enschede. Ze bouwen met name kleinere

provincie zijn achterhaald en zouden los gelaten

eenheden woningen en zorgwoningen. Op dit

moeten worden. Rijk en gemeenten zijn goed in

moment realiseren ze in het oude UWV-kantoor in

wat leren van de Duitse als het gaat om de

staat samen de woningopgave op te lossen. Al

Hengelo bijvoorbeeld 32 appartementen. "Die tak

woningbouwopgave?“

belemmert het Rijk zichzelf ook weer met ruimte-

van sport is bij ons tijdens de crisis ontstaan. Prijs

lijke ordening-procedures in de huidige stikstofdis-

was toen belangrijk en transformatie is goedkoper

“Kan de Nederlandse markt en overheid

•

REGIOKATERN RANDSTAD NOORD | Oktober 2019 | BNL | 27

REGIO RANDSTAD NOORD

COLUMN

BOUWLAB R&DO

‘De bouwsector staat voor een enorme opgave’. Deze veel gehoorde uitspraak geldt nog steeds. Sterker nog, de opgaven worden steeds

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-RANDSTAD-NOORD

groter. Ik was al bekend met de PAS en maakte me oprecht zorgen over wat de gevolgen zouden zijn voor de bouwproductie. Maar toen ik terugkwam van vakantie werd ik ook geconfronteerd met de PFAS, PFOS en PFOA. Bouwprojecten worden vertraagd, bouwkosten lopen

Datum

op en in Noord-Holland en Utrecht staan in de bouw 15.000 huizen op de tocht.

OKTOBER 5 Voorlichting WKB Utrecht 10 Marktdag Utrecht 11 Uitje met partners Afdeling Veenendaal 12 P&O overleg Noord Holland Noord 17 Kennisavond JBN WF 19 COP (P&O) overleg Amsterdam 21 Ledenvergadering Afdeling Midden Holland 24 Ledenvergadering Afdeling IJmond Kennemerland 26 Startbijeenkomst Klimaatakkoord 26-28 Themabijeenkomst Afdeling Amsterdam

Goed dat Bouwend Nederland hier bovenop zit en zowel landelijk als regionaal meedenkt over oplossingen en benadrukt dat als de bouw verder gehinderd wordt, de woningnood en de verkeerscongestie alleen maar toenemen. De plannen van het kabinet voor 2020 zoals op Prinsjesdag gepresenteerd, hebben de (woning)bouw het nodige te bieden. Maar het ontbreekt ook aan continuïteit en langjarig stabiel beleid. De druk die de bouwsector voelt om te leveren, maakt het nood-

NOVEMBER 12 Najaarsledenvergadering 14 Clustervergadering Afdeling Amersfoort, N-W Utrecht, Utrecht, Gooi, Veenendaal 15 Jaarvergadering JBN Duinstreek 15 Excursie JBN WF 20 Excursie Infraplatform 21 Themabijeenkomst Afdeling Midden Holland 27 Ledenvergadering Afdeling Amsterdam DECEMBER 12 Korte reguliere vergadering en diner Afdeling Veenendaal

zakelijk een innovatieve slag te maken. Daarom juich ik de komst van BouwLab R&Do in Haarlem toe; een regionale innovatiehub die nieuwe bouwtechnologieën toegankelijk maakt voor bedrijven, overheidsorganisaties en onderwijsinstellingen. In dit BouwLab werken diverse organisaties uit de keten samen aan opgaven als circulaire bouw, digitalisering, ketenintegratie en uiteindelijk versnelde innovatie binnen de bouw. 3D printen, robots, slimme sensoren, duurzame materialen en digitalisering moeten beschikbaar zijn voor alle bouwbedrijven. Door samen te werken tussen branches, met onderwijs- en overheidsinstellingen wordt het mogelijk nieuwe innovatieve concepten en producten te realiseren. Op 30 oktober lanceert Bouwend Nederland samen met de 3D Makers Zone de start van het BouwLab. Noteer het in uw agenda!

ARJAN PUTTER VOORZITTER REGIO RANDSTAD NOORD

28 | BNL | Oktober 2019 | REGIOKATERN RANDSTAD NOORD

Tekst | Brenda van Olphen

INFRAPLATFORM: “DIEPGANG NAAST DAGELIJKSE PRAKTIJK”

De bureau flipover is door het Infraplatform

Zandvoort en de zeesluis bij IJmuiden om van de

en aan iedere tafel zit iemand die veel kennis

van Bouwend Nederland omgetoverd tot een

aanpak bij die grote werken te leren. Daarnaast

heeft van het onderwerp om het gesprek te

waardevol document. Door de leden regelmatig

vinden er om de zoveel tijd werksessies plaats.

begeleiden. Alle belangrijke informatie wordt

met elkaar in gesprek te laten gaan, ontstaat

Door met elkaar om tafel te zitten en te discus-

gebundeld tot een presentatie. Van de belang-

een boekwerk waarmee opdrachtgevers precies

siëren over verschillende onderwerpen, komen

rijkste punten wordt door Bouwend Nederland

weten wat zij kunnen verwachten en vice versa.

de leden tot conclusies die Bouwend Nederland

de bureau flipover samengesteld, ook weer in

aan provincies, waterschappen en gemeenten

samenspraak met de leden. “Dat document

Frenk Clemens, directeur van Sturm BV en Jan

kan presenteren. Clemens: “Wij kunnen zo met

sturen we alle leden toe”, vertelt Jorna. “Ook alle

Jorna, regiodirecteur bij Dura Vermeer, hebben

z’n allen één geluid laten horen. We behartigen

infrabedrijven in Noord-Holland en Utrecht krijgen

samen het duovoorzitterschap van het Infraplat-

de belangen van de leden bij deze opdrachtge-

dit document met een begeleidende brief. Zo

form op zich genomen. Beiden geloven in samen-

vende partijen.” Bouwend Nederland zit naast de

wordt iedereen betrokken bij de boodschap die de

werking in de infrawereld. “De leden komen uit de

Waterschappen en de Provincies met zo’n vijftig

infrabedrijven zelf hebben opgesteld.”

grond-, wegen waterbouw”, zegt Jorna. “Tijdens

gemeentes aan tafel in Noord-Holland en Utrecht

bijeenkomsten van het Infraplatform leren ze van

en bij elk bouwen infraoverleg wordt de bureau

RESULTAAT

elkaar en van de werken die we bezoeken. De

flipover meegenomen. “Wij zijn druk bezig om

In 2005 is Bouwend Nederland, regio Randstad

inhoudelijke bijeenkomsten geven diepgang naast

de boodschap die onze leden hebben gemaakt,

Noord, gestart met het Infraplatform. Inmiddels

onze dagelijkse praktijk.”

verder te verspreiden bij de opdrachtgevers. Wij

zijn er flinke stappen gemaakt in het gebied. Zo

krijgen hier veel positieve geluiden op. Zij vinden

wordt het aanbestedingsbeleid in het noorden van

het fijn dat wij dit doen.”

Noord-Holland nu bijvoorbeeld gelijkgetrokken.

SPREAD THE WORD

“We proberen toe te groeien naar een situatie

Van de honderd infrabedrijven met een lidmaatschap, doen een vijftigtal regelmatig mee met

EIGEN FLIPOVER

waar de laagste prijs minder belangrijk wordt

de activiteiten. Zo worden er excursies gehouden

Het idee van de flipover kan eigenlijk niet simpeler.

maar de kwaliteit van de plannen des te meer”,

naar grote projecten. Het Infraplatform is

Aan vier of vijf tafels wordt over een evenveel

licht Jorna toe. “Dat is een groot verschil waar de

bijvoorbeeld op excursie geweest naar het Circuit

aantal onderwerpen gesproken. De leden rouleren

leden blij mee zijn.”

“Wij zijn druk bezig om de boodschap die onze leden hebben gemaakt, verder te verspreiden bij de opdrachtgevers." - Frenk Clemens

REGIOKATERN RANDSTAD NOORD | Oktober 2019 | BNL | 29

ACTIEVE LEDEN Naast de voorzitters, bestaat het platform uit een commissie van leden. In overleg met hen worden de onderwerpen van gesprek en de excursies bepaald. Die ideeën komen dus echt vanuit de leden zelf’’, licht Jorna toe. “Dat is ook het hele idee achter de werksessie. Alle informatie die wij ophalen komt bij de leden vandaan. Dat wij als Bouwend Nederland hier zo min mogelijk de hand in hebben, is alleen maar goed.”

- Jan Jorna

VERDIEPING De komende tijd willen de voorzitters zich meer gaan richten op de inhoud. Clemens: “Wij willen onder andere de werksessies verder uitdiepen. Daarbij willen wij tijdens de excursies nog meer het aangename met het informatieve gaan verbinden. Dat betekent meer nadruk leggen op de actuele onderwerpen zoals de stikstofkwestie. Ontwikkelingen als deze zijn van groot belang voor onze leden. Door voorlichting te geven op deze thema’s en met elkaar van gedachten te wisselen over oplossingen, kunnen wij als infrawereld veel beter samenwerken en nog meer van elkaar leren.” Dat samenwerken geldt voor de kleine en de grote bedrijven. Clemens: “Het helpt bijvoorbeeld als specialistische bouwers hun ervaringen uitwisselen. We leren van elkaar.” Jorna: “Het belangrijkste vinden wij dat wij opdrachtgevers kunnen laten zien dat wat wij vragen en verwachten, net zo belangrijk is als wat wij kunnen geven. Dan heb je al een paar stappen voorwaarts gezet. Dat is de grootste winst die wij hebben geboekt in dit traject.”

•

Meer informatie Bent u een ondernemer in de grond- weg- en waterbouw en wilt u meedenken over de koers van Bouwend Nederland in de belangenbehartiging, of bent u geïnteresseerd in een van de excursies, neem dan contact op met Joost Swaan. Contactpersoon Joost Swaan Verenigingsmanager Infraplatform Randstad Noord j.swaan@bouwendnederland.nl

“We proberen toe te groeien naar een situatie waar de laagste prijs minder belangrijk wordt maar de kwaliteit van de plannen des te meer."

30 | BNL | Oktober 2019 | REGIOKATERN RANDSTAD NOORD

Tekst | Marije Rispens

Foto | Josine Voogt

WALTHER PLOOS VAN AMSTEL:

"STRAKS KOMT ER GEEN DIESEL MEER DE WOONWIJK IN" Het klimaatakkoord dwingt ons CO2-uitstoot

Bouwhubs

keten tot een realistisch masterplan voor zwaar

flink te verminderen, steden willen schonere

Ploos van Amstel adviseert om goed na te denken

verkeer komen. Een innovatieve actieagenda van

lucht én bouwverkeer in woonwijken stuit op

over je bedrijfsvoering. "Heb je die bestelauto echt

Bouwend Nederland, producenten, leveranciers

steeds meer weerstand. Drie goede redenen om

nodig? Kun je samenwerken met bouwhubs? Of

en groothandels voor 2030. Zet de binnenvaart-

nu al na te denken over mobiliteit en de bouwlo-

juist met bouwgroothandels, die meestal aan het

schippers om tafel, leg contact met bouwhubs en

gistiek van de toekomst, zegt Walther Ploos van

water liggen, waardoor vervoer per binnenvaart-

denk ook aan het delen van data en planningsge-

Amstel, lector Citylogistics aan de Hogeschool

schip een optie wordt? Hebben je leveranciers

gevens met producenten. De bouwsector is een

van Amsterdam. "Het is onverstandig om nog

wellicht slimme logistieke oplossingen?"

unieke sector met hoge transportkosten. Als we

een diesel bestelauto te kopen. Over vijf jaar

geen antwoord formuleren op de zero emissie-

bestaat er geen tweedehands markt meer voor

Dure rijstijl

vraag zal bouwen in Nederland veel duurder

en je komt de stad of woonwijk niet meer in."

"Kies waar mogelijk een kleinere elektrische

worden en kunnen we de broodnodige woningen

bestelwagen. Iets vaker opschonen, maar de

en infrastructuur niet bouwen."

De bouw is de grootste vervoerende sector van

kosten voor dagelijks gebruik liggen nu al lager

Nederland. In steden is één op de drie bestel- en

dan bij diesels", adviseert de lector. "De actieradius

vrachtwagens nu nog bouwverkeer, maar dat

is niet groot, dus zorg dat je niet verder dan 150

gaat veranderen. Vanaf 2025 komt er bij zo'n

kilometer hoeft te rijden én voor een goede chauf-

veertig Nederlandse gemeenten - Amsterdam

feur met de juiste rijstijl. Formuleer daarnaast een

voorop - geen diesel meer in. "Voor bouwbedrijven

slimme laadstrategie. Een snellaadpomp is veel

is elektrisch rijden de oplossing, maar schaf nu

duurder dan laden op de bouwplaats. Er valt nog

niet klakkeloos elektrische voertuigen aan. Zelfs

veel winst te behalen bij het inkopen van energie.

daarmee is straks niet iedere bouwplaats bereik-

Misschien kan Bouwend Nederland wel energie-

baar", aldus Ploos van Amstel. "Je kunt beter eerst

contracten voor leden afsluiten."

nadenken over slim vervoer naar de werkplaats.

•

Meer informatie Bouwend Nederland Academy geeft op 9 oktober

Bouwplaatsmedewerkers kunnen met het open-

Zwaar verkeer

een Masterclass Bouwlogistiek in één dag.

baar vervoer komen. Aan de rand van steden vind

Vrachtwagens vormen een tweede probleem.

www.bouwendnedeland.nl/academy

je steeds meer bouwhubs, een soort Park & Rides

Elektrische vrachtwagens rollen pas in 2022

voor personen en materiaal. Door materiaal daar

seriematig van de band. "Het is dus niet realistisch

te verzamelen, kan het vervolgens in één keer

om te denken dat zware vrachtwagens al in

naar de bouwplaats gebracht worden."

2025 elektrisch rijden. We moeten met de hele

Contactpersoon Jan Overtoom Regiomanager j.overtoom@bouwendnederland.nl

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID | Oktober 2019 | BNL | 27

REGIO RANDSTAD ZUID

COLUMN

SAMEN OP SPEURTOCHT

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/RANDSTADZUID Datum

OKTOBER 08 Timemanagement Jong Bouwend Nederland 09 Wet Kwaliteitsborging afdeling Duin- en Rijnstreek 10 Wet Kwaliteitsborging afdeling Midden Zuid-Holland 14 Gemeentelijk Bouw- en Infraoverleg Katwijk 14 Bestuursvergadering afdeling Duin- en Rijnstreek 15 Wet Kwaliteitsborging afdeling Drechtwaard 17 Gemeentelijk Bouw- en Infraoverleg Leiden 17 Infraplatform 24 Bestuursvergadering afdeling Drechtwaard 28 Gemeentelijk Bouw- en Infraoverleg Gouda 28 Bestuursvergadering Regiobestuur 29 BNL inspireert 30 Strategische sessie Rotterdam / Dordrecht NOVEMBER 04 Bestuursvergadering Bouwend Rijnmond 07 Algemene ledenvergadering afdeling Drechtwaard 11 Bestuursvergadering afdeling Duin- en Rijnstreek 14 Bestuursvergadering afdeling Drechtwaard 14 Strategische sessie Den Haag / Rijswijk 19 Algemene ledenvergadering afdeling Midden Zuid-Holland 26 BN Café Bouwend Rijnmond

Ik spreek regelmatig met u over duurzame inzetbaarheid en het is duidelijk dat u dan vooral uw oudere werknemer met lichamelijke klachten voor zich ziet. Vaak is de vraag wat u met “dat” potje uit de cao kunt. Mijn antwoord is een teleurstelling en dan voel ik uw machteloosheid en soms zelfs uw boosheid. Er is nog steeds veel onduidelijkheid rond het thema duurzame inzetbaarheid. Over de inhoud van dit containerbegrip, maar ook over uw eigen rol en die van de werknemer. Ergernis over de instelling en het gebrek aan motivatie, zijn veel gehoorde klachten. U bent dus niet de enige die met dit probleem worstelt. Ik zie dit bij meerdere bedrijven, klein en groot, terug. Het blijkt lastig om werknemers in beweging te brengen. Nu ga ik even in de schoenen van de bouwplaatsmedewerker

DECEMBER 05 Bestuursvergadering Afdeling Drechtwaard 09 Bestuursvergadering Regiobestuur

staan, die al jaren bij u werkt. Er wordt mij gevraagd na te denken over een opleiding. Bij opleiding denk ik aan leren, school en waarschijnlijk heb ik daar niet een al te positieve herinnering aan. Bovendien voel ik de noodzaak van die opleiding niet, dus wat doe ik? Juist niets! Hier zie ik mijn uitdaging voor het komend jaar. Ik wil samen met u op zoek naar een aanpak waarmee u uw werknemers weet de verleiden zelf verantwoording voor hun eigen inzetbaarheid te nemen. Ik zie het als een speurtocht waarin we samen op zoek gaan naar de sleutel. De sleutel die toegang geeft tot invulling van het containerbegrip duurzame inzetbaarheid.

YVONNE HIDDINK BEDRIJFSADVISEUR SOCIALE ZAKEN REGIO RANDSTAD ZUID

28 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Marije Rispens

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID

Foto | Jos Kottman

100 JAAR VORM HOLDING: "WE MOETEN BUITEN ONS EIGEN KRINGETJE DENKEN" Bouwer, projectontwikkelaar en belegger VORM

voelen zich betrokken en zijn vaste maatjes met

moeten de komende jaren een tsunami aan

Holding bestaat honderd jaar. Met 6DWonen,

de onderaannemers." Van der Vorm vult aan: "Het

betaalbare woningen bouwen tegen lage kosten.

Homeblocks en VORM 2050 wordt de ene na de

innovatieve zit hier vooral in het voorkomen van

Ik vermoed dat de hele sector daarvoor overstag

andere innovatie geïntroduceerd. Want VORM

faalkosten. Alle partners zijn op elkaar ingespeeld,

moet. Soms doen mensen al honderd jaar, zoals

wil vooruit. Daan van der Vorm: "Zelf vinden we

waardoor kwaliteit en snelheid toenemen. We

wij, hetzelfde kunstje. We moeten buiten ons

het allemaal niet snel genoeg gaan."

hebben onlangs de duizendste 6D-woning opge-

eigen kringetje zoeken. Onder de nieuwe directeur,

leverd, die door ervaring en slimme trucjes alweer

John de Geus, gaat VORM2050 nadenken over

zoveel efficiënter is dan de eerste."

andere verdienmodellen, circulariteit en productie-

In 1919 begon uitvoerder Van der Vorm zijn eigen

methodes uit bijvoorbeeld Japan." Van der Vorm:

bouwbedrijf. Twee van zijn zonen zetten dat voort en waren in de jaren zestig naast bouwers al

BADKAMERFABRIEK

"Na een startontwerp zoeken we in VORM2050

projectontwikkelaars avant la lettre. In 2003 werd

Een andere innovatie is Homeblocks, een samen-

meteen partijen erbij om het te bouwen. Onze

Daan van der Vorm directeur-eigenaar van het

werking met Giesbers Holding. Homeblocks is

ambitie is om woningen weer betaalbaar te

bouwen aannemersbedrijf, zijn tante en nichten

een fabriek voor prefab badkamers en technische

maken."

namen het vastgoedbeleggingsbedrijf over. Tege-

ruimtes van appartementencomplexen. "De

lijkertijd trad ook Hans Meurs toe tot de directie

effectiviteit van medewerkers in een fabriek is

als algemeen directeur. "Vrij snel daarna hebben

vele malen groter dan op de bouwplaats en het

we een zelfstandige ontwikkeltak opgetuigd.

is prettiger om onder goede omstandigheden

Nu zijn we één van de grootste ontwikkelaars in

alles in elkaar te sleutelen", aldus Meurs. Van der

Amsterdam en Den Haag", zegt Meurs.

Vorm: "We zijn niet de enige bouwers die dit doen,

•

De bouw in 2030

maar wel één van de weinige bouwers die hierin

Ook Bouwend Nederland wil vooruit-

VASTE MAATJES

optrekken met de installateur. Door het systema-

kijken: wat zijn de grote thema’s voor de

Tijdens de crisis ontwikkelde VORM een manier

tiseren van het werk kunnen we ook mensen met

sector in 2030 en wat is de impact? In de

om sneller en goedkoper eengezinswoningen te

een niet-loodgietersachtergrond beter inzetten."

toekomstverkenning ‘De Bouw in 2030’

maken: 6D Wonen. "We werken conceptwoningen

worden diverse experts van binnen en

uit in een volledig BIM-model met vaste partijen

OVERSTAG

buiten de vereniging betrokken bij het

erbij. Bij aanpassingen hoeft een ontwerp niet

Met het oog op de toekomst heeft VORM dit jaar

bepalen en uitdiepen van deze thema’s. Op

opnieuw langs alle partners", legt Meurs uit. "Het

buiten de bestaande organisatie een volledig

pagina 12 van deze BNL leest u meer over

lukte ons daardoor om een vaste kostprijsverla-

nieuw bedrijf opgericht: VORM2050. "Je moet

de toekomstvisie voor 2030.

ging door te voeren. Bijkomend voordeel is een

soms out-of-the-box denken om deze conser-

leukere bouwplaats. Bouwplaatsmedewerkers

vatieve sector los te trekken", vindt Meurs. "We

Tekst | Hans Smit

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID | Oktober 2019 | BNL | 29

Foto | René van den Burg

HEEMBOUW VERDIEPT HET CIRCULAIR BOUWEN MET EIGEN KANTOORPAND

“ONZE NIEUWBOUW BESTAAT UIT ‘OUDE’ MATERIALEN” Wat is over 30 jaar de restwaarde van je glazen

MATERIALEN ZOEKEN

bij de remontage van gebruikte materialen reke-

balustrade? Tegen zulke vragen loopt Heem-

Hij vertelt enthousiast verder: “Het is niet: ‘We

ning mee houden dat er meer aanpassingen nodig

bouw Kantoren aan terwijl het nieuwe kantoor

hebben een ontwerp en dat gaan we bouwen’.

zijn. De plafondpanelen voor de toiletten zoeken

in Berkel en Rodenrijs nog niet betrokken is.

Maar circulair betekent: ‘we hebben materialen

we nog. Het is echt heel anders werken. Omdat

Rare vraag? Nee, want Heembouw stelt zichzelf

en hoe gaan we die hergebruiken’. We stripten een

we ontwerpend bouwen kunnen we hier flexibel

dit soort vragen regelmatig en bouwt zijn

kantoorpand en oogstten daar veel hoogwaardige

mee om gaan.”

eigen kantoor circulair. Dat vergt 180 graden

materialen die we voor ons eigen nieuwe kantoor

omdenken, zegt directeur Arjan Hogenboom:

konden gebruiken. Voor de rest van de materialen

POSITIEVE VERRASSINGEN

“Het is zó onwijs leuk en spannend.”

moeten we goed zoeken. Er bestaat geen maga-

Circulair bouwen is ketendenken en dat levert

zijn met herbruikbare materialen.”

positieve verrassingen op. Zo bleek het niet mogelijk om gebruikte funderingspalen of liften

Om met die restwaarde te beginnen. Hogenboom: “Geen idee, want er bestaat nog geen prijslijst

FREEMENT

te vinden. “Het mooie is dat die leveranciers daar

van hergebruikte glazen balustrades. We bouwen

Kernpunt van circulair bouwen is dat je zo min

nu serieus mee aan de slag gaan. Dat zijn toch

het casco voor 100 jaar en alle elementen in het

mogelijk (nieuwe) grondstoffen gebruikt. “Dus

mooie processen die je met z’n allen in gang zet.”

gebouw kunnen zonder serieus kwaliteitsverlies

hebben we geen plafonds in het nieuwe gebouw.

Heembouw Kantoren betrekt het circulaire pand

opnieuw gebruikt worden.”

En voor de akoestiek spuiten we gerecycled kran-

in het eerste kwartaal 2020.

•

tenpapier op. We gebruiken oud beton dat volledig STRATEGISCH

wordt terug gescheiden in zand, grind en cement.

Heembouw maakte in 2004 de slag naar

Dit zogenoemde freement scheelt ons 50 procent

‘lean-management’ en dat betekende afscheid

van onze CO2-uitstoot! Verder wordt alles zonder

van het klassieke bouwbedrijf. De waarde van de

natte knopen gemonteerd zodat het straks zonder

eindgebruiker stond nu centraal en dankzij het

kwaliteitsverlies gedemonteerd kan worden.”

eigen architectenbureau kreeg die waarde steeds meer gewicht. Nu staat circulair bouwen als

UNIEKE PROBLEMEN

kernwaarde in het strategisch plan. Hogenboom:

De nieuwe bouwvorm levert bijzondere uitda-

“Ik heb zelf in Afrika gewerkt en dan zet onze

gingen op. Hogenboom somt ze lachend op: “We

overvloed en verspilling je wel aan het denken.

moesten op de bouwplaats ons eigen beton met

Voor onze jonge medewerkers is klimaatdenken

freement mixen omdat het niet lukte om dit aan

Meer informatie

heel normaal.”

een betoncentrale uit te besteden. We moeten er

Kijk op www.bouwendnederland.nl/freement

30 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Marije Rispens

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID

Foto | René van den Burg

IN GESPREK MET:

DENNIS VAN DER WERFF

VAKER OM TAFEL MET COLLEGABEDRIJVEN Voor in de agenda De volgende bijeenkomst van het InfraplatDe nieuwe rubriek 'In gesprek met...' laat

ander perspectief op de zaak de aanwezigen

form Randstad Zuid is op donderdag

bouwers in regio Randstad Zuid aan het woord

een spiegel voor en de middag eindigt met een

17 oktober bij het Theemwegtracé

over hun projecten, ideeën en hun bedrijf. Iedere

discussie. Van der Werff: "De vorige keer waren

(Theemsweg 60) in Rotterdam. Thema

editie geeft de geïnterviewde het stokje door

we te gast bij de Rijnlandroute. Als spreker

is BIM en legolisering van de bouw met

aan een ander lidbedrijf. Dennis van der Werff

vertelde de opdrachtgever vervolgens over de

praktijkvoorbeelden uit het Rotterdamse

van de Van der Werff Groep in Alphen aan de

samenwerking bij zo'n complex proces."

havengebied. Hennis de Ridder, gepen-

Rijn en tevens voorzitter van het Regionaal Infraplatform Randstad Zuid bijt het spits af.

sioneerd hoogleraar van de TU Delft en Bouwteams

schrijver van het boek 'Legolisering van de

Tussendoor is er tijdens zo'n bijeenkomst gele-

bouw', is gastspreker.

Het Regionaal Infraplatform bestaat sinds

genheid om bij te praten. "Wat speelt er bij jou?

oktober 2018 en heeft zestig leden onder infrabe-

Wat kunnen we verbeteren? Met wie kunnen we

drijven in Zuid-Holland. De laatste jaren is het

samenwerken?", somt Van der Werff op. "Het

proces van aannemen veranderd en wordt er

loont om zulke gesprekken te voeren op neutraal

meer klantgerichtheid van aannemers gevraagd.

terrein, zonder de spanning van het project

Best leuk om dan eens met collega's om tafel te

en financiële consequenties. Volgende stap is

zitten over hoe je dat kunt bereiken, vindt Dennis

opdrachtgevers uit te nodigen om te sparren. Van

van der Werff. "De hele situatie in 2003, met de

der Werff Groep werkt vaak in bouwteams in de

Voor de volgende editie van de BNL vraagt

bouwenquête en bouwfraude, heeft ertoe geleid

particuliere sector, we leggen bijvoorbeeld alle

Dennis van der Werff aan Frans Paarde-

dat we niet zo vaak meer met elkaar praatten.

stations voor Fastned aan. Waarom werken we

kooper van Vermeulen Groep:

Daarna was het tijdens de crisisjaren ook ieder

niet overal op deze manier? De overheid zit met

voor zich. Nu de vraag toeneemt en we te maken

de aanbestedingswet, maar ik denk dat je daar

“Jullie groeien als een gek en zijn heel actief

krijgen met onderbezetting, zal er een innovatie in

toch aan moet durven sleutelen als je prettiger

in het werven van personeel. Hoe verzorgen

het hele veld moeten plaatsvinden. En daarvoor

wilt samenwerken."

•

De volgende 'In gesprek met ...'

jullie die instroom precies?“

moet je elkaar weer leren kennen. Om die reden is het platform opgetuigd." Spiegel Drie keer per jaar komen de leden daarom op een projectlocatie bij elkaar. Ter inspiratie vertelt de opdrachtnemer over het desbetreffende project. Daarnaast houdt een externe spreker met een

Contactpersoon Hessel Heins-Wunderle Regiomanager Randstad Zuid h.heins@bouwendnederland.nl

REGIOKATERN ZUID | Oktober 2019 | BNL | 27

REGIO ZUID

COLUMN

VERTROUWEN

BIJEENKOMSTEN BOUWENDNEDERLAND.NL/ZUID Datum

OKTOBER 08 Bouw en Infra Award 10 Bijeenkomst Wet Kwaliteitsborging (locatie Eindhoven) 22 Talent Toolbox 24 Innovatie bijeenkomst Infra en Overheid 30 Bijeenkomst Wet Kwaliteitsborging (locatie Breda) 30 Samenwerking aanbestedingen infra-projecten

Vanuit zowel de bouwsector als de overheid bestaat de behoefte om de samenwerking rondom aanbestedingen te verbeteren. De

NOVEMBER 08 Marktdag Waterschap Scheldestroom 10 Bouwcafé 22 Ledenvergadering West Brabant 24 Wegwijs in de cao Bouw & Infra 30 Bestuurdersuitje incl. partners (Limburg) 30 Bouwcafé 21 Keukentafelgesprek 25 Bijeenkomst Infraplatform Zeeland 25 Ledenvergadering West Brabant 25 ALV Bouwend Zeeland

bouwsector geeft aan dat er weinig ruimte is voor een aannemer

DECEMBER 03 Klankbordengroep 03 Talent Toolbox

Op dit moment loopt er een pilot waarbij bestekken worden

om eigen kennis aan de opdracht toe te voegen. Gemeenten vinden dat de markt zich te weinig verdiept in de politieke achtergrond. Daarom organiseerden Bizob en Bouwend Nederland begin juli een bijeenkomst voor bestuurders van gemeenten en directies vanuit de bouwsector. Het doel: het laten toenemen van onderling vertrouwen en begrip creëren voor elkaars positie. In een dynamische dialoog kwam een flink aantal verbeterpunten aan bod, waarvan ik er eentje in het bijzonder graag wil uitlichten.

tegengelezen door een adviserende marktpartij (die zelf niet inschrijft op de aanbesteding). Het beoogde resultaat is het beter laten aansluiten van het theoretisch onderbouwde bestek op de realisatie in de praktijk waardoor de vraag vanuit de overheid efficiënter en effectiever wordt ingevuld. Bij het testen van deze aanpak blijken zowel de bouwsector als gemeenten positief. Goed om te zien dat diverse aanwezige bouwbedrijven tijdens de bijeenkomst zeer bereid waren om een bijdrage te leveren aan de verdere ontwikkeling van deze pilot, zodat deze methode binnenkort breed inzetbaar zal zijn. Vanwege het succes van deze dialoog worden er door Bizob nog eens acht dialogen georganiseerd tussen het mkb en de gemeenten. Zo komen bouw en overheid steeds dichter bij elkaar! Een mooie ontwikkeling in het kader van de landelijke actieagenda ‘Beter Aanbesteden’.

MARCEL STUIJTS DIRECTEUR BIZOB

28 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Jan Willem Kommer

REGIOKATERN ZUID

PROVINCIE EN BOUWBEDRIJVEN OM DE TAFEL

EERSTE WOONLUNCH SMAAKT

Harde noten werden er 4 juli niet gekraakt

“We hebben aangegeven dat ook de dorpen niet

“Ik denk dat deze Woonlunch de drempel verlaagt

tijdens de eerste Woonlunch, maar dat was ook

vergeten moeten worden. Daar is onvoldoende

om elkaar feedback te geven op het verschil

niet de insteek. Gedeputeerde Erik van Merrien-

aanbod voor starters. Die moeten daardoor wel

tussen beleidswensen en voornemens en hoe dat

boer en vijf bouwers schoven aan om elkaar

naar de stad toe en dat zorgt daar voor extra

in de praktijk uitpakt. Het wordt makkelijker om

te leren kennen en om te kijken of ze elkaar

druk. Bij dorpen ontkom je haast niet aan bouwen

te praten over wat er staat tussen plannen en

kunnen helpen bij de aanpak van de woning-

in het groen. Dan heb je de provincie nodig om

realisatie en over hoe we elkaar kunnen helpen

bouwopgave die er in Noord-Brabant ligt.

te bespreken wat wel en niet mogelijk is. Ook

om die obstakels weg te nemen. Zo liet de sector

daarom al was deze bijeenkomst belangrijk,

weten zich zorgen te maken of bij gemeenten wel

Een verbindende bijeenkomst

daarna wordt zo’n gesprek aan het loket toch een

voldoende capaciteit is voor een versnelling van

“Een prima initiatief van Bouwend Nederland”,

stuk gemakkelijker. Maar de winst was vooral dat

de bouw. Voor veel plannen is een wijziging in

blikt Jeroen de Bekker van Hurks Bouw & Vastgoedontwikkeling terug op de sessie die regio Zuid organiseerde. “Er ligt een provinciaal bestuursakkoord 2019-2023 dat verder uitgewerkt moet gaan worden. Het is een goede zaak als marktpartijen daar bij betrokken worden. We hebben de

“Je proefde de bereidwilligheid om beter met elkaar te gaan samenwerken”

gedeputeerde gevraagd om die omgevingsvisie toe te lichten. Zo ontstond een dialoog over onder

we van beide kanten hebben uitgesproken dat het

een bestemmingsplan nodig en de markt vreest

meer bouwen in de steden; nogal wat binnenste-

woningvraagstuk iets is dat we samen moeten

dat sommige gemeenten daar onvoldoende

delijke bouwlocaties zitten immers op slot. Als je

aanpakken en waar we elkaar bij kunnen helpen.

menskracht voor hebben. Als provincie kunnen

die vlot kunt trekken dan kun je bouwen in het

Dat werkt verbindend.”

we daar iets mee. Het gesprek met zo’n gemeente aangaan bijvoorbeeld en hen zo nodig onder-

groen uitstellen, en dat is een goede zaak. Een voorbeeld waar we het over hebben gehad is KVL

Drempels verlaagd

steunen. Of in regionaal verband een expertteam

in Oisterwijk; daar is dat de provincie uitstekend

“Het is belangrijk dat overheid en bouwsector

Wonen ernaar laten kijken.”

gelukt. Dat kan in andere gemeenten ook. De

met elkaar praten over de ontwikkelingen op

provincie zei daarvoor actiever in overleg te willen

de woningmarkt”, vindt Erik van Merrienboer,

“Wat snelheid van transformatieprojecten

met de gemeentes.”

gedeputeerde Ruimte & Wonen in Noord-Brabant.

aangaat heb ik aangegeven dat het volgens mij

REGIOKATERN ZUID | Oktober 2019 | BNL | 29

Foto | Wim Roefs, John Sondeyker

NAAR MEER

kan helpen als ontwikkelaars niet vooral proberen

proefde de bereidwilligheid om beter met elkaar

de buurt te overtuigen van hún plannen, maar de

te gaan samenwerken, om samen te praten over

woonconsument zelf aan het stuur zetten. Het

waar problemen zitten en met elkaar en voor

kan veel tijd schelen als je draagvlak organiseert

elkaar oplossingen te zoeken.”

door bouwen in eigen beheer. Ik geloof oprecht

Deelnemers aan de Woonlunch Namens de provincie Noord-Brabant:

in het mobiliseren van de woonconsument. Door

“De handicap van zo’n overleg met meerdere

Erik van Merrienboer (gedeputeerde), Niek

dat tijdens zo’n woonlunch te bespreken, kunnen

partijen is wel dat het moeilijk is om dingen

Bargeman (adviseur wonen), Renate Werk-

marktpartijen aangeven hoe zij daarnaar kijken.

concreet te maken. Elke specifieke situatie heeft

hoven (beleidsadviseur)

En wat voorwaarden zijn om het te kunnen laten

nu eenmaal zijn eigen problematiek en dynamiek.

werken. Dat is zinvol. Het liefst praat je dan ook

Maar ook zonder dat meteen voor individuele

Namens de branche:

regelmatig met elkaar. En wellicht is het inte-

cases oplossingen zijn bedacht, zijn er zeker

Hans Geertman - VB Groep (regiovoorzitter

ressant om ook andere relevante partijen aan te laten sluiten. Grote steden bijvoorbeeld.” Open en constructief “Marktpartijen, provincie en gemeenten zouden

Zuid Bouwend Nederland), Bart de Kok -

“Het liefst praat je dan ook regelmatig met elkaar”

veel beter met elkaar kunnen samenwerken,

De Kok bouwgroep (bestuurslid regio Zuid), Toon van Laarhoven - VolkerWessels Bouw & Vastgoedontwikkeling Zuid, Jeroen de Bekker - Hurks Bouw & Vastgoedontwikkeling, Clemie van Wanrooij - Van Wanrooij

moeten samenwerken”, vindt Clemie van Wanrooij

nuttige zaken naar voren gekomen. En er is een

Bouw & Vastgoedontwikkeling en René

van Van Wanrooij bouw & vastgoedontwikke-

vervolg gepland waarin we willen kijken of we een

Meyboom (regiomanager Zuid Bouwend

ling. “Maar om goed gebruik te kunnen maken

verdiepingsslag kunnen maken. Dus ja, een heel

Nederland)

van elkaars knowhow moet je van elkaar op

zinvolle, constructieve en serieuze bijeenkomst; en

aan kunnen. Dat is niet altijd even gemakkelijk

absoluut niet slechts voor de bühne!”

•

als eens in de vier jaar colleges van samenstelling veranderen. Om als marktpartijen risico’s te kunnen en durven nemen, moet je kunnen vertrouwen op consistentie in beleid en relaties. Een overleg als deze Woonlunch is heel zinvol om aan dat vertrouwen en die relatie te bouwen. Je

Contactpersoon René Meyboom Regiomanager r.meyboom@bouwendnederland.nl

30 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Martine van der Linden

REGIOKATERN ZUID

MINDER VERZUIM DOOR SPORTEN TIJDENS WERKTIJD INSPIRERENDE SESSIES OVER DUURZAME INZETBAARHEID

Duurzame inzetbaarheid is een actueel

deze sessie. Naast algemene informatie over

onderwerp binnen de bouwsector. Deze zomer

het onderwerp, gaan de aanwezigen met elkaar

hebben in Noord-Brabant de eerste inspiratie-

in gesprek. “Ze praten over waar ze binnen hun

sessies over dit onderwerp plaatsgehad. Karin

organisatie mogelijkheden en kansen zien. Dit

Oomen, adviseur onderwijs & arbeidsmarkt bij

wordt vervolgens plenair teruggekoppeld. Het

Bouwend Nederland: “Er zijn meer aspecten

gaat erom dat mensen inzicht krijgen hoe ze met

aan verbonden dan je soms denkt.”

bepaalde uitdagingen kunnen omgaan.”

Duurzame inzetbaarheid, wat houdt dat in? Het

Samenhang

eerste wat bij veel mensen opkomt, is volgens

Vertegenwoordigers van bedrijven die al bezig zijn

Oomen gezondheid. Daar valt volgens haar

met duurzame inzetbaarheid, geven tijdens de

geen speld tussen te krijgen: fit en vitaal zijn is

sessie voorbeelden. “Eén van onze gastsprekers

altijd een goed streven. Maar eigenlijk heeft elk

vertelde dat alle medewerkers anderhalf uur per

Tina Verhaard van TotaalBouwMade kwam

antwoord op uitdagingen als de krappe arbeids-

week mogen sporten tijdens werktijd. Dit heeft

er dankzij de sessie achter dat zij meer doen

markt, ontgroening, vergrijzing en de verhoogde

onder andere het verzuim omlaag gebracht. Het

op het gebied van duurzame inzetbaarheid

pensioenleeftijd met duurzame inzetbaarheid te

gaat soms niet om heel veel maatregelen. Belang-

dan ze dacht. “We kijken al hoe we mensen

maken.

rijk is wel dat wat je doet, goed doet.”

het best kunnen inzetten en of extra scholing

Mogelijkheden en kansen

Oomen weet dat veel bedrijven al aandacht

aan.” Het verhaal van de gastsprekers, en

“Dit is wat we directie en hr-medewerkers willen

hebben voor instroom, het verder opleiden van

wat zij doen op het gebied van duurzame

meegeven tijdens de sessie duurzame inzetbaar-

medewerkers en de oudere medewerkers. “Alleen

inzetbaarheid, vond Verhaard ook waar-

heid van Bouwend Nederland”, zegt Karin Oomen.

wordt dit nog niet altijd gekoppeld aan duurzame

devol: “Je steekt er altijd iets van op. Ik vond

“We gaan in op vragen als: hoe zorg je voor een

inzetbaarheid. Omdat alles met elkaar samen-

het daarnaast ook interessant om te horen

goede in-, door- en uitstroom? Of hoe zorg je

hangt, is het wel belangrijk om te weten wat

over de verschillen tussen generaties. Ik heb

ervoor dat iemand die tegen de zestig loopt, het

onder duurzame inzetbaarheid valt, en wat je

hierdoor het idee dat ik millennials beter

tot zijn pensioen volhoudt? En dat iemand bijblijft

op dat vlak al doet. Het is belangrijk om te kijken

begrijp.”

met alle technische ontwikkelingen binnen zijn

naar waar eventuele problemen liggen, of waar in

vakgebied? Dit valt allemaal onder duurzame

de toekomst problemen kunnen ontstaan, en wat

inzetbaarheid.”

een mogelijk antwoord hierop is. We willen tijdens

“Een echte eyeopener”

interessant is, maar gaven daar geen naam

de sessies, die ook in andere delen van het land Het is belangrijk dat bedrijven aandacht schenken aan dit onderwerp, juist vanwege de actuele ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Vandaar

zullen plaatsvinden, vooral inspireren.”

•

Contactpersoon Karin Oomen Adviseur Onderwijs en Arbeidsmarkt k.oomen@bouwendnederland.nl

Ontdek nu het trainingsaanbod van de BNL Academy!

Wist je dat de Bouwend Nederland Academy praktische trainingen organiseert die jouw bedrijfsvoering en persoonlijke ontwikkeling ondersteunen? Bekijk nu een greep uit ons aanbod! Actuele thema’s in de bouwen infrasector • Contracteren & Aanbesteden: bv. UAV, AVA en aanbestedingen • Sociale zaken & HRM: bv. ziekteverzuim, cao en personeelsbeleid • Bedrijfsvoering & Vaardigheden: bv. BIM en virtueel bouwen • Veiligheid: bv. RI&E analyse en veiligheid op de bouwplaats • Duurzaamheid: bv. blijven bouwen met BENG en MPG

Waarom kies je voor de BNL Academy? • Alle docenten zijn specialisten uit de bouwen infrasector • Kennis direct toepasbaar in de prakijk • In groepsverband ervaringen delen uit de sector.

Kijk voor meer infomatie op bnlacademy.nl of neem vrijblijvend contact op! 079 - 325 21 66 - academy@bouwendnederland.nl - www.bnlacademy.nl -

@BNL_Academy

32 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst I Jan Willem Kommer

MARKTVISIE

ZAANSTAD EN MARKT WERKEN SAMEN AAN MINDER GEDOE Het liep niet lekker, de samenwerking tussen de gemeente Zaanstad

Niets mis met open deuren

en de bouwen infrabedrijven; te vaak gingen partijen ‘rollend over de

Maar eerst was er een gezamenlijke startup. Alle twaalf aannemers en de

straat’. Dat moest anders, vond de gemeente. In de lijn van Marktvisie

vertegenwoordigers van de gemeente zetten daar op papier wat er mis gaat

is het traject ‘Samenwerken en Vertrouwen’ opgezet. Onder begeleiding

bij projecten. Dat ongewenste gedrag is ritueel verbrand. Vervolgens schreef

van raadgevend ingenieurs Tauw en Bouwmeesters werken markt en

iedereen op hoe ze wél zouden willen samenwerken, en zette daar een

gemeente daarin aan de relatie.

handtekening onder. “Zo zijn de samenwerkingsspelregels ontstaan”, zegt De Bakker. “Naar elkaar luisteren, open houding, begrip hebben voor belang

“Zaanstad organiseert ieder jaar een Marktconsultatie waar gemeente en

van de ander enzovoorts. Allemaal open deuren, maar wel écht gemeend en

aannemers bij elkaar komen. In de Marktconsultatie van 2018 hebben we

zelf naar voren gebracht. Want daar zit hem de crux. Als het uit mensen zelf

de partijen gevraagd wat er nou nodig is voor een betere samenwerking”,

komt, als ze erover hebben nagedacht en het op papier hebben gezet, dan

schetst procesmanager Annet de Bakker van Tauw. “Waar lopen jullie

vinden ze het écht belangrijk en staan ze erachter. Dan gaat het leven, wordt

tegenaan? Wat zou beter moeten?” De inventarisatie leverde een aantal

er wat mee gedaan en groeien ze naar elkaar toe. Dat is de kracht van dit

zaken op, zoals de markt eerder betrekken, leren van ervaringen, betere

traject, de rode draad die ik als procesmanager zie.”

samenwerking, risicobeheersing en -(ver)deling, (duurzame) oplossingsvrijheid en gunnen op kwaliteit. Met het traject ‘Samenwerken en Vertrouwen’

Zoveel zielen zoveel wensen

kijken gemeente en markt met elkaar hoe je die zaken in de praktijk kunt

Ondanks een eenduidig doel – komen tot minder gedoe – en identieke spel-

brengen. Daar zijn drie pilotprojecten voor geselecteerd. Bij elk pilotproject

regels, is de aanpak bij elk van de drie pilotprojecten behoorlijk verschillend.

hakken vier aannemers - die door loting meedoen - en een projectteam van

“Bij de Jan de Wittestraat gaat alles in een heel open sfeer”, zegt projectleider

de gemeente gezamenlijk knopen door over de complete aanpak; van voor-

Marcel Strating van het ingenieursbureau van de gemeente Zaanstad. “Zo

bereiding, contractvorm en ontwerp tot aanbesteding, gunning en uitvoering.

hebben we in het pilotteam bij de aanbesteding gezegd ‘laten we allemaal een raming maken, die op tafel leggen en bekijken waar de verschillen zitten en waarom’.” Het gunningscriterium is nog niet besproken maar volgens de projectleider zou het zomaar op strootjes trekken kunnen aankomen.

MARKTVISIE | Oktober 2019 | BNL | 33

Opvallend bij dit rioleringsproject is ook dat de aannemers met allerlei ideeën

beter te willen samenwerken, zijn ze zich daar ook eigenaar van gaan

kwamen om meteen de inrichting aan te pakken en de straat klimaatbesten-

voelen.” Daarnaast is het belangrijk dat die verandering zich moet zich

diger te maken. “Hadden we dit op traditionele wijze aangepakt, dan zou het

gaan uitspreiden als een olievlek; zowel in de markt als bij de gemeente.

echt alleen maar over de riolering zijn gegaan en verder niet”, zegt Strating.

“Gemeentes moeten hun afdelingen bereid krijgen naar meer oplossingsvrijheid voor de aannemers te gaan.” Vertegenwoordigers van de markt moeten

Wantrouwen gaat, begrip komt

binnen hun bedrijven duidelijk maken dat er een omslag plaatsvindt in de

Bij het pilotproject herinrichting van de Joke Smitsingel is gekozen om eerder

manier waarop gemeente en aannemer met elkaar omgaan. “Doordat bij de

de aanbesteding in te gaan en met één aannemer een formeel bouwteam

gemeente de olievlek al uitdijt, hebben ook de bedrijven straks een andere

te vormen. Wie dat wordt, vindt Vincent van Vliet, projectleider bij infra-aan-

basis waarop ze kunnen inschrijven”, aldus De Bakker. “Daarnaast kan ook

nemer Sturm BV uit Zaandam, van ondergeschikt belang. “Ik zie dat de markt

in die projecten coaching plaatsvinden door Tauw of Bouwmeesters, om te

bol staat van wantrouwen en daardoor veel dingen fout gaan. Zo zit ik niet

blijven investeren in de samenwerking.”

•

in elkaar. Ik ben ervan overtuigd dat we door beter samenwerken en meer vertrouwen in elkaar, betere kwaliteit kunnen leveren en werken goedkoper worden. Daarom doe ik hieraan mee, niet om dit werk binnen te halen.” Hij ziet dat in de praktijk gebeuren. “Bij onze pilot zit iemand van de gemeente waar ik in een ander project ook mee werk. Die samenwerking is sinds het begin van de pilot sterk verbeterd. Ik zie wantrouwen veranderen in begrip.”

Meer informatie Kijk op www.bouwendnederland.nl/marktvisie

Olievlekken en nazorg Positieve geluiden dus, uit Zaanstad. Maar hoe vallen opdrachtgever en

Contactpersoon

markt straks niet terug in hun oude vertrouwde stellingen? Procesmanager

Harry Wisse

De Bakker: “Iedereen weet dat het veranderen van houding en gedrag tijd kost. Maar doordat iedereen in de Marktconsultatie heeft aangegeven

Accountmanager Bouw & Infra Groot h.wisse@bouwendnederland.nl

Voordelig bellen met Bouwend Nederland Ledenvoordeel Zakelijk mobiel bellen: 15% korting Geen overstapkosten Gratis nummerbehoud

Ga naar helpdesktelefonie.nl

Tekst | Eva van Beveren

BEDRIJFSVOERING | Oktober 2019 | BNL | 35

Foto | Niels Westra

Het beste advies ooit gekregen

MANAGEMENTVRAGEN AAN ALBERT ADEMA

De belangrijkste ontwikkeling voor de toekomst

Dertien jaar geleden zei mijn vrouw: ‘Als je voor

van de bouw

jezelf wilt beginnen, doe dat dan nu.’ En ze had

Investeren in opleiding en instroom want zonder

gelijk. Waarom zou je wachten?

goede mensen maak je niets Bouwbedrijf De Vries uit Leeuwarden is een allround bouwbedrijf dat voornamelijk actief is in Noord-Nederland. Met Albert Adema

Het onderscheidend vermogen van mijn bedrijf

aan het hoofd telt deze Friese bouwer

We zijn eigenzinnig, trekken graag ons eigen plan.

57 medewerkers aangevuld met zo’n 16

Vrijheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid

Zijn wars van trends of dingen die ‘zo horen’.

zzp’ers. De speciale afdeling Service en

geven. Ik geloof in mijn mensen en weet wat ze in

Blind met de meute meelopen, dat doen we niet.

Onderhoud voert jaarlijks meer dan 3.500

hun mars hebben. Als ik zie dat iemand méér kan, krijgt hij of zij daarvoor volop kansen.

We hebben een no nonsense mentaliteit en zijn

klussen uit. Naast het bedienen van de vaste

nuchter. Bovendien houden we de lijntjes kort en

opdrachtgevers - zakelijk én particulier - is

vinden we persoonlijk contact belangrijk.

projectontwikkeling een nieuwe tak binnen

het bedrijf. De transformatie van het voormalig Fries Museum tot 23 appartementen is daar een voorbeeld van.

Medewerkers motiveren is een kwestie van…

Mooiste project ooit bij betrokken De uitvoering van het ‘masterplan’ van een lokale

Mijn grootste angst als manager/directeur

ouderenhuisvester. Als hoofdaannemer hebben we

Dat één van mijn mensen iets overkomt. Tijdens

hier in vijf jaar tijd bijna 60.000 timmermansuren

het werk, maar ook daarbuiten. Na de bouwvak

in gestoken, verdeeld over diverse fases. In de loop

ben ik altijd opgelucht als iedereen weer gezond

van 2020 gaan we het werk definitief opleveren.

op het werk verschijnt.

Ik kijk met veel trots naar de metamorfose die de

De belangrijkste eigenschappen voor succes als manager/directeur in de bouw

diverse gebouwen al hebben ondergaan.

Het lastigste aan management in de bouw

Dat je durft te vertrouwen op je eigen visie én dat

Bouwen doe je met veel partijen samen. De grote

je die visie deelt met anderen. Zo worden je ideeën

uitdaging is dan ook om alle neuzen dezelfde kant

breed gedragen binnen het bedrijf en draagt

op te krijgen én houden. Ook het samenstellen

uiteindelijk iedereen bij aan het succes.

van een goed bouwteam vergt aandacht. Ik

vergelijk het altijd met het samenstellen van een voetbalteam: je hebt aanvallers, verdedigers en een keeper nodig. Want met elf Van Bastens in

Het meest trots op tot nu toe

één team wordt het niks. Vind je echter de juiste

Hoe ik door anticyclisch denken Bouwbedrijf

combinatie, dán ga je wedstrijden winnen.

de Vries Leeuwarden in het diepste dal van de recessie sterker heb kunnen maken. Middenin de economische crisis, in 2012, ben ik begonnen met

projectontwikkeling. Het was een gunstige tijd

Mijn managementstijl kwalificeer ik als…

om te investeren in onroerend goed. De overheid

Mijn medewerkers krijgen volop vrijheid. Daar

subsidieerde transformaties van monumentale

staat tegenover dat ik veel van hen verwacht en

panden tot woningen en materialen en onder-

dat spreek ik ook duidelijk uit. Voldoet iemand

aanneming kon tegen een scherpe prijs worden

niet aan die verwachtingen, dan volgt er altijd

ingekocht. Bovendien was er een grote vraag naar

een evaluatie. Streng? Misschien, maar op deze

goede huurwoningen. Door in dat gat te springen,

manier weet ook iedereen waar hij of zij aan toe

hebben wij ons juist tijdens de crisis kunnen

is. En dat vind ik erg belangrijk.

ontwikkelen

36 | BNL | Oktober 2019 |

TROTS

Tekst | Barbara Hoogsteden

“Trots ben ik op onze mensen”

EGBERT-JAN ROTS, DIRECTEUR ROTS BOUW

“STORMEN ZORGEN VOOR UITDAGING”

TROTS | Oktober 2019 | BNL | 37

Foto | René van den Burg

“Iemand zei eens tegen me, het lijkt wel of jullie bedrijf bestaat uit allemaal kleine aannemers”

In 1877 schreef Derk Aalbert Rots zich in bij het Handelsregister als

UITDAGING

metselaar. Hiermee was Rots Bouw een feit. Met Egbert-Jan leidt

Op 2 januari 2004 is hij eigenaar van Rots Bouw. Zijn vader blijft nog

inmiddels de vijfde generatie het bouwbedrijf. En met succes. Toch ging

drie jaar aan als directeur, maar bouwt langzaam af. Egbert-Jan bouwt

hij niet over één nacht ijs toen zijn vader hem vroeg het stokje over te

ondertussen lekker door. Tussen 2007 en 2009 neemt hij twee andere

nemen. Anderhalf jaar nam hij de tijd om te onderzoeken of dit wel iets

bouwbedrijven in Zevenaar over en op een gegeven moment telt het bedrijf

voor hem was. Hij draaide één dag in de week mee in de organisatie,

tachtig personeelsleden. En toen kreeg ook Rots Bouw in 2012 last van

schreef een businessplan en voerde diverse familiegesprekken om

de crisis. Egbert-Jan is er eerlijk over: “Dat was echt een dramatisch jaar.

uiteindelijk Rots Bouw over te nemen. Daar heeft hij geen seconde spijt

We moesten meteen hard ingrijpen. We hebben meer dan dertig mensen

van.

moeten ontslaan. Vanaf 2013 gingen we weer zwarte cijfers schrijven. En in 2015 hebben we een aantal ontslagen werknemers weer in dienst

Is Rots Bouw anno 2019 gespecialiseerd in woningen utiliteitsbouw, tot

genomen. Een schip over een kalme zee varen is niet zo moeilijk, maar die

in de zeventiger jaren was het voornamelijk een metselaarsbedrijf. “Mijn

stormen, die zorgen voor de uitdaging. Het was een heftige, maar toch ook

overgrootvader, mijn opa, maar ook mijn vader waren in de basis metse-

enerverende tijd. Achteraf bezien hebben we het goed aangepakt. Gelukkig.”

laars. Een metselaar in die tijd is overigens niet te vergelijken met een metselaar vandaag de dag. Toen deed een metselaar vrijwel alles. Onder

Inmiddels is Rots Bouw naast woningbouw, vooral actief in de utiliteits-

aansturing van mijn vader is Rots Bouw gegroeid tot een meer algemeen

bouw, zoals scholen, fabrieken en bedrijfspanden. Als bijzonder project

bouwbedrijf.”

noemt hij het nieuwe Park Paviljoen in het Nationaal Park op de Hoge Veluwe. In het paviljoen zijn een informatiecentrum, ontvangst- en

PROJECTONTWIKKELAAR

educatieruimte en de Parkwinkel gevestigd. “De bouw van het museum in

Egbert-Jan heeft de bouw altijd leuk gevonden. Zijn stage loopt hij bij

Arnhem is ook zo’n parel. We gaan een zwevende vleugel aanbouwen. Het

J.P. Van Eesteren. Na het behalen van zijn hts-diploma in Tilburg gaat

wordt vooral technisch gezien een interessant project. We werken samen

hij aan de slag bij Voormolen Bouw (onderdeel van de TBI Bouwgroep)

met mensen uit de civiele techniek. Het leuke is dat ik nu weer contact heb

in Rotterdam. Een mooi bedrijf waar hij graag wilde werken. “Ik was er

met collega’s uit de tijd van de TBI Bouwgroep.”

werkvoorbereider bij de bouw van een kantoorgebouw in het gebied De Resident in Den Haag. Dat was technisch gezien een leuke en interessante

KLANTEN

opdracht. Vervolgens kreeg ik bij Slavenburg Bouw een meer commerciële

“We groeien vrij hard. We trekken niet zozeer meer projecten aan, maar

functie als projectontwikkelaar.“

ze worden groter en complexer. Ondernemingsplannen met doelen om bijvoorbeeld tien procent meer te groeien, maak ik niet meer. Welke kansen

“Ik denk het niet”, was zijn eerste reactie, toen zijn vader vroeg of hij Rots

doen zich voor, en hoe kan ik deze optimaal benutten? Zorgen dat ik werk

Bouw wilde overnemen. “Ik had het erg naar mijn zin in Rotterdam, deed

binnenhaal waar mijn collega’s gelukkig van worden, zodat iedereen flui-

uitdagende projecten. En woningbouwprojecten in de Achterhoek, waar

tend naar zijn werk gaat. Maar ook de zorg voor klanten is belangrijk. We

Rots Bouw was gevestigd? Eerlijk gezegd klonk het niet echt spannend.”

hebben een vaste relatie die nog stamt uit de tijd van mijn vader."

Toch gaat Egbert-Jan serieus op onderzoek. Met zijn huidige baas regelt hij dat hij één dag in de week bij Rots Bouw meeloopt. Hij spreekt er verschil-

“Trots ben ik op onze mensen. Ze zijn een belangrijk onderdeel van de orga-

lende mensen, maar ook met de familie wordt gepraat. “Ik heb twee broers,

nisatie, denken na over de risico’s en kansen binnen een project en werken

beiden werkzaam in de bouw. Iedereen heeft hiermee te maken en ik wil

naar eigen inzicht.” Lachend: “Iemand zei eens tegen me, het lijkt wel of

dat we allemaal op één lijn liggen. Ondertussen werd het mij duidelijk dat

jullie bedrijf bestaat uit allemaal kleine aannemers. Over acht jaar bestaan

ondernemer zijn iets heel moois is. En bouwprojecten in de Achterhoek? Ik

we 150 jaar. Ik zou het toch wel heel mooi vinden als we het predicaat

had meteen plannen.”

Koninklijk binnenhalen. Voor de Rotsbouwers, mijn familie en natuurlijk ook voor mijzelf. We doen het tenslotte met elkaar.”

•

Bouwend Nederland Advies Eén loket voor al uw vragen

U kunt bij ons terecht voor vragen over: • Cao-zaken • Sociale zekerheid • Ketenaansprakelijkheid • Arbeidsrecht • Geschillen met opdrachtgever, leverancier of onderaannemer • Algemene voorwaarden

U kunt uw vraag ook per e-mail stellen, dan krijgt u in de meeste gevallen uiterlijk op de volgende werkdag een reactie.

lo n 079 op s -3 25 252 0

• Oplevering • Verborgen gebreken • Meer- en minderwerk • Advies en klachten over aanbestedingen • Procedures Raad van Arbitrages

Tweedelijns dossierbehandeling à € 110,- per uur na schriftelijk akkoord.

Uw collega’s beoordelen onze juridische ondersteuning met een 8!

Onze adviseurs en juristen staan klaar om u met raad en daad te ondersteunen. 079 - 3 252 250 op werkdagen van 9:00 - 12:30 en van 13:15 - 17:00 uur advies@bouwendnederland.nl - www.bouwendnederland.nl/advies

ADVIES | Oktober 2019 | BNL | 39

Tekst | Chi-Ling Chu

VERLOFREGELINGEN Bouwend Nederland Advies krijgt op dit moment veel vragen over verlofregelingen bij gebeurtenissen in de familiesfeer. Denk hierbij aan verlof in geval van geboorte, rouw- en stervensbegeleiding en ziekte. Daarom vindt u hier de antwoorden op de meest gestelde vragen Rouwverlof

Zorgverlof

Bevallings- en geboorteverlof

Voor welke familieleden kan een werknemer

Een werknemer moet plotseling naar huis

Hoeveel dagen verlof heeft een werknemer rond

stervensbegeleidings- en/of rouwverlof

omdat zijn kind een ongelukje heeft gehad op

de geboorte van zijn kind?

opnemen?

school. Is dit betaald of onbetaald verlof?

Een medewerker heeft recht op 5 dagen wettelijk

Een werknemer kan voor de volgende familieleden

Dit valt onder kort verzuim, de werknemer moet

geboorteverlof. Daarnaast heeft hij recht op 1 dag

stervensbegeleiding- en/of rouwverlof opnemen:

hiervoor geld opnemen uit zijn Individueel Budget.

bevallingsverlof. Alle dagen worden doorbetaald

echtgenoot, geregistreerd partner, (pleeg)kinderen,

De werkgever hoeft voor dit verlof het loon niet

door de werkgever.

schoonkinderen, (stief)ouders, schoonouders en

door te betalen. Een werknemer is vader geworden op een

broers of zussen.

ingeplande roostervrije dag. Heeft hij nog recht Op hoeveel dagen stervensbegeleidings- en

Wat is het verschil tussen kortdurend en lang-

op bevallingsverlof?

rouwverlof heeft de werknemer recht?

durend zorgverlof?

Ja, hij heeft recht op bevallingsverlof. De rooster-

Een fulltime werknemer heeft recht op maximaal

De werknemer krijgt tijdens het kortdurend

vrije dag mag hij op een ander tijdstip opnemen.

10 dagen stervensbegeleidingsverlof en 10 dagen

zorgverlof 70% van zijn loon doorbetaald en duurt

rouwverlof. De werkgever betaalt het loon door bij

maximaal 2 werkweken. Bij langdurig zorgverlo-

dit verlof.

heeft de werknemer geen recht op loondoorbetaling en duurt maximaal 6 werkweken.

Social Support

op voor het overlijden van een familielid en

Een kind van een werknemer is ziek. Heeft hij

Social Support biedt werknemers niet

wanneer heeft hij recht op rouwverlof?

nu recht op zorgverlof?

alleen een luisterend oor, maar staat vooral

De werknemer heeft recht op stervensbegelei-

Als er sprake is van noodzakelijke zorg en er is

bij met raad en daad. Waar nodig wordt

dingsverlof als hij niet kan werken omdat hij bij

niemand anders in de omgeving van de werk-

doorverwezen naar relevante

het stervende familielid wil zijn, omdat hij rouwt

nemer die deze zorg op zich kan nemen, heeft de

hulpinstanties.

of omdat hij de begrafenis moet regelen.

werknemer recht op kortdurend zorgverlof.

Kijk op www.bouwendnederland.nl/

Wanneer neemt een werknemer kort verzuim

socialsupport De partner van onze werknemer ligt in het ziekenhuis. Hij moet nu vrij nemen om zijn kinderen naar school te brengen en te verzorgen. Kan hij hiervoor zorgverlof opnemen? Nee, hij kan hiervoor geen zorgverlof opnemen.

BNL Academy

Kinderen naar school brengen omdat de partner

Schrijf je nu in voor een training over ‘praktisch

ziek is, valt niet onder de bepalingen van kortdu-

personeelsbeleid’ of ‘wegwijs in de cao Bouw &

rend zorgverlof.

Infra’. Kijk op www.bouwendnederland.nl/academy Contactpersoon Bouwend Nederland Advies 079-325 2250 advies@bouwendnederland.nl

Renault PRO+

Tien jaar partnership met Bouwend Nederland

Renault KANGOO

Nieuwe Renault TRAFIC

Nieuwe Renault MASTER

Nu vanaf € 14.099,-1

Nu vanaf € 20.065,-1

Nu vanaf € 23.390,-1

1. De genoemde vanafprijzen zijn adviesprijzen excl. btw en onvermijdbare kosten, nodig voor aﬂevering van de auto aan de klant. Bedragen zijn afgerond op hele euro’s. Bij aanschaf van een Renault TRAFIC of een Renault MASTER) voor een orderperiode van 1-10-2019 t/m 31-12-2019, met een uiterste registratiedatum van 31-5-2020. Getoonde modellen kunnen afwijken van standaarduitvoering, verkrijgbaar tegen meerprijs. Op elke nieuwe Renault Bedrijfswagen geldt een fabrieksgarantie van 2 jaar zonder kilometerbeperking en 12 jaar plaatwerkgarantie (op Renault MASTER 6 jaar). Drukfouten, prijs- en speciﬁcatiewijzigingen voorbehouden. Voor meer informatie bel gratis 0800-0303 of kijk op www.renault.nl/verkoopvoorwaarden.

renault.nl

VAKGROEPEN | Oktober 2019 | BNL | 41

Tekst | Hans Smit

VAKGROEP GLAS ONDERSCHRIJFT TNO-STUDIE BEGLAZINGSPOTENTIE:

"RENOVATIE NIEUW HR-GLAS MOET TWEE KEER SNELLER"

De samenwerkende Europese glasproducenten

dat je het best energie bespaart door het niet te

Dat is Europees gezien een prima cijfer, maar

willen het tempo waarin de beglazing van

gebruiken. Hou door goede isolatie de tempera-

het moet naar vier procent om de besparingen

woningen en gebouwen wordt gerenoveerd

tuur in een gebouw op peil en je hebt de eerste

2030 te halen. We wachten eigenlijk op concrete

verdubbelen. Dit kan door eigenaren fiscaal te

grote slag geslagen. Modern HR-glas speelt

invulling van onze nieuwe klimaatwet. Gaan

stimuleren om in nieuw HR-glas te investeren.

hierin een grote rol.” Het rapport stelt dat de

we het lege subsidiepotje voor vervanging van

De beloning is een besparing van dertig à

meerderheid van de bestaande gebouwen in

HR-glas weer vullen of gaat de overheid eisen

veertig procent op energieverbruik en CO2-uit-

Europa (veel) beter geïsoleerd kan worden.

dat woningen, net als gebouwen, aan strengere

stoot. Dit blijkt uit een TNO-rapport dat door de

energielabels moeten voldoen? Wij kiezen voor

Vakgroep Glas van Bouwend Nederland wordt

Drie keer beter

een fiscale stimulans, omdat dit zowel corpo-

onderschreven.

De gemiddelde energieprestatie van gebouwen

raties, eigenaren en private verhuurders zal

in de EU zit op een glas-isolatiewaarde van

aanspreken. Maar dan moeten we nu wel aan

De TNO-studie naar de potentiële besparingen

3,4 terwijl het laatste driedubbele HR-glas een

de slag.”

op energie en CO2-uitstoot door de laatste

gemiddelde u-waarde van 0,9 heeft. Dat is een

generatie ‘high performance’ glas gebeurde in

ruim drie keer hogere prestatie in het binnen of

opdracht de groep Glass for Europe, waarin

buiten houden van warmte en kou. Door deze

de Europese glasindustrie samenwerkt. “De

verouderde beglazing de komende tien jaar te

techniek is er klaar voor. De prestaties van het

vervangen zijn in 2030 en 2050 (twee belang-

laatste hoog rendement glas zijn verdrievoudigd

rijke klimaatmijlpalen van de Europese Unie)

ten opzichte van het isolerende glas dat nu

besparingen van respectievelijk ruim dertig en

in veel woningen en gebouwen zit,” zegt Niels

ruim veertig procent mogelijk op energiegebruik

Schreuder. Hij is voorzitter van de Vakgroep Glas

en CO2-uitstoot.

•

en vertegenwoordigt de internationale glasproducent AGC. Het doel van het rapport is te tonen

Fiscaal stimuleren

wat er mogelijk is en dat er haast gemaakt moet

De techniek is er, de cijfers zijn er; wordt het dan

Meer informatie

worden.

geen tijd de handen uit de mouwen te steken?

Kijk op www.bouwendnederland.nl/glas

Zeker als Nederland, maar eigenlijk geheel Isolatie is eerste slag

Europa, de klimaatdoelstellingen wil halen.

Schreuder: “Er wordt veel geïnvesteerd in het

Schreuder: “Het tempo van bouwrenovatie ligt in

schoon opwekken van energie, maar wij zeggen

Nederland momenteel op twee procent per jaar.

Contactpersoon Cor Wittekoek Secretaris Vakgroep Glas c.wittekoek@bouwendnederland.nl

Een incompany training op maat voor jouw bedrijf!

Wil je graag een incompany training organiseren met een groep medewerkers bij jou op kantoor? Vraag dan een offerte aan bij de Bouwend Nederland Academy! Wat kun je verwachten? • Een op maat gemaakte training op basis van jouw behoeften en wensen. • Voor elke incompany training heb je contact met de trainer om het programma samen af te stemmen. Je krijgt zo de mogelijkheid om eigen casussen in te brengen en dus direct de theorie te vertalen naar de praktijk. • Bouwend Nederland Academy verzorgt de volledige organisatie van de incompanytraining bij jou op locatie, inclusief lesmateriaal. • Bovendien kunnen collega’s vrijuit hun ervaringen met elkaar delen in een vertrouwde omgeving. • En dit voor een scherp tarief!

Kijk voor meer infomatie op bnlacademy.nl of neem vrijblijvend contact op! 079 - 325 21 66 - academy@bouwendnederland.nl - www.bnlacademy.nl -

@BNL_Academy

EXTERNE COLUMN | Oktober 2019 | BNL | 43

Foto | Christiaan Krouwels

EROP EN EROVER

Het is een bekende wieleruitdrukking. Erop en

2050 een circulaire economie te hebben. Nog een

erover. De renners die probeerden te vluchten uit

zwaarder verzet erop. Goed samenwerken als

het peloton heb je bijgehaald en je gaat er meteen

ploeg. In je eentje maak je nooit het benodigde

overheen in jacht op een overwinning. Dat beeld

tempo. Bouwbedrijven die dit in hun koersstra-

zet zich bij mij vast als ik aan de bouwsector denk.

tegie hebben, worden de winnaars. Want als

De sector staat aan de meet voor twee belang-

we bijvoorbeeld al het isolatiemateriaal waar

rijke opgaves in 2050. Namelijk de energietran-

we nu die duizend gebouwen per dag mee gaan

sitie en de ombouw naar een circulaire economie.

verduurzamen meteen circulair maken, sprinten we vooruit. En ook die warmtepompen die we

In de wedstrijd voor duurzaamheid hangen we

installeren en de warmtenetten die we aanleggen,

als Nederland nog wel achteraan in het peloton.

zouden eigenlijk nu meteen circulair moeten zijn.

Alleen Malta en Luxemburg zitten nog achter ons. Ook de bouwsector zal nog stevig op de pedalen

Zo’n aanpak waarbij je beide transities combineert

moeten en flink moeten koersen om verder naar

leidt tot een koppositie.

voren te komen. Het Klimaatakkoord kan als

Met het commitment aan het Klimaatakkoord

legale doping dienen voor de broodnodige versnel-

toont de bouwsector de ambitie op kop te willen

ling. Duizend gebouwen per dag verduurzamen,

rijden. Het moet kunnen. Erop en dan erover zou

zoals in de Bouwagenda staat, betekent echt

ik zeggen.

•

een of twee tandjes bijzetten met z’n allen. Met goed ploegenwerk in de RES-en, veel innovatie en

Ed Nijpels

ondernemerschap moet het lukken.

Voorzitter Klimaatberaad

Maar dan er overheen. Het wordt weleens vergeten, maar Nederland heeft ook als doel in

44 | BNL | Oktober 2019 |

Tekst | Frank de Groot

BOUW TOTAAL

STOFVRIJ WERKEN?

KIES VOOR STOFZUIGERS TNO adviseert het gebruik van stofzuigers om blootstelling aan kankerver-

Stofzuigers

wekkende stoffen op de werkplek te minimaliseren. Zo zijn er tot 1.400

Het gebruik van stofzuigers moet volgens TNO worden verplicht voor alle

keer minder blootstellingen aan houtbewerkingsstoffen en tot 8.000 keer

werkzaamheden in de bouw en houtindustrie. Dit is de enige manier om

minder blootstellingen aan beton-kalkzandsteenstoffen mogelijk. Om het

de blootstellingen aan de kankerverwekkende stoffen respirabel kwarts en

gebruik te bevorderen heeft TNO een pictogram stofzuiger en een keuzet-

hardhout te minimaliseren tot een aanvaardbaar niveau. TNO heeft een

abel stofzuigers ontwikkeld.

pictogram stofzuiger ontwikkeld. Dit pictogram staat voor het verplicht gebruik van stofzuigers op de werkplek in de bouw, net zoals gehoorbe-

Bij het (handmatig) bewerken van steenachtige materialen worden we

scherming, helmen en veiligheidsschoenen dat zijn. TNO gaat dit pictogram

blootgesteld aan de kankerverwekkende stof respirabel kwarts. TNO heeft

stofzuiger verspreiden via stickers naar producenten gereedschappen-stof-

hier onderzoek naar gedaan in een zogenoemde ‘Worst Case Room’. In de

zuigers, aannemers en alle andere belangstellenden.

testruimte werd bij een tiental bewerkingen, zoals boren, slijpen, zagen en hakken, de wettelijke grenswaarde van respirabel kwarts overschreden

Welke stofzuiger?

met een factor variërend van 15 tot 4.600. Dit was zonder het treffen van

Er zijn vele stofzuigers op de markt, ieder met eigen specificaties, voordelen,

maatregelen. Bij gebruik van innovatieve technologische oplossingen en het

nadelen en prijzen. Dat maakt kiezen niet makkelijk. Op www.stofvrijwerken.

juiste gebruik van gereedschap nam die blootstelling af met een factor 50 tot

tno.nl wordt u via ‘Stofzuigers’ vanuit diverse invalshoeken geholpen bij de

8.000. Stofvrije gereedschappen en werkwijzen zijn echter alleen effectief bij

keuze. Hier vindt u ook de nieuwe TNO keuzetabel stofzuigers. In deze tabel

correct gebruik en voldoende handhaving.

worden specificaties vermeld en ‘gewogen’. De meest belangrijke factor voor een effectieve stofafzuiging is de operationele capaciteit van de stofzuiger.

Hardhoutstof

Een automatische filterreiniging is een goede keus. Handmatige reiniging is

Ook bij het gebruik van (hand)gereedschappen om houtachtige materialen

ook effectief (drietrapsfiltersystemen), maar vraagt extra aandacht en disci-

te bewerken is de blootstelling aan het kankerverwekkende hardhoutstof te

pline van de werknemer. Uiteraard bepaalt uw gebruik de keuze.

hoog. Gemeten in de Worst Case Room onder ongunstige omstandigheden

Drietrapsfiltersystemen zijn geschikter bij veel

zonder maatregelen was de overschrijding van de wettelijke grenswaarde

stof (slijpen, zagen, grinden, et cetera). Accusys-

van hardhout een factor 15 tot 140. Als de testen vervolgens werden

temen voldoen bij kortdurend gebruik en bij

herhaald met gebruik van de innovatieve technologische oplossingen nam die

werkzaamheden zoals boren. Daarnaast spelen

blootstelling sterk af, net als bij het juiste gebruik van gereedschap.

hanteerbaarheid, gewicht en prijs een rol bij de keuze voor een stofzuiger.

•

BOUW TOTAAL | Oktober 2019 | BNL | 45

Tekst | Frank de Groot

ONMISBAAR … VOOR ONDERNEMERS EN MANAGERS IN DE BOUW OEREND HARD NAAR HET WERK

COMPACT ENERGIEOPSLAGSYSTEEM

Elektrisch rijden is voor veel ondernemers nog steeds niet

Met al die zonnepanelen op onze daken en weilanden wordt het wel erg druk op de

stoer genoeg. Dan maar liever een dikke benzine slurpende

kabels in Nederland. Zo druk dat er soms geen ruimte meer is om nog meer energie te

SUV. Maar op deze stoere elektrische brommer wilt u toch

verplaatsen. Aan de andere kant vormen al die elektrische auto’s van onder meer uw

wel gezien worden! Een team van ontwikkelaars presen-

personeel ook een opgave voor datzelfde netwerk. Voor dit soort uitdagingen heeft

teerde dit hebbeding in september bij innovatiecentrum

ATEPS een compact energieopslagsysteem

CIVON in het Achterhoekse Ulft: de Brekr. De elektrische

ontwikkeld, om op een later tijdstip zelf

brommer is vanaf begin volgend jaar online te koop

energie te verbruiken of, als er weer ruimte

voor 4.199 euro. De levering start in Nederland, België

is op het netwerk, deze energie alsnog terug

en Duitsland. De Brekr model B heeft ruimte voor twee

te leveren. Zo kunt u uw groene ambities

uitneembare accu’s. Een accu heeft een vermogen van 1,9

zonder problemen blijven uitbreiden. Het

kWh waarmee u 50 tot 80 km rijdt. Of 100 tot 160 km

ATEPS-systeem wordt geheel modulair

met twee accu’s. Het ding gaat maximaal 45 km/hr. Niet

opgebouwd uit 19” kasten en start bij 32,5

echt oerend hard, maar toch…

•

kWh opslagcapaciteit en 30 kW vermogen. Het systeem kan eenvoudig uitgebreid worden in stappen van 32,5 kW en 30 kW tot 120 kW en praktisch oneindige opslagcapaciteit.

•

ISOLEREN MET ZEEWIER Doe eens gek en isoleer met zeewier! Wist u dat zeewier al meer dan 150 jaar wordt gebruikt als bouwen isolatiemateriaal? De isolatiewaarde is vergelijkbaar met die van minerale wol en daarnaast is zeewier een

LAAGHANGEND FRUIT

hernieuwbare grondstof. Het kan zonder moeite gekweekt worden in

U ben een milieubewuste ondernemer, dus u wilt een

nemen namelijk CO2 op en maken zo de lucht schoner. Ook is zeewier zeer

warmtepomp om de kantoorruimten te verwarmen. Maar

brandveilig. Een mooi voorbeeld is een houten vakantiehuis op het Deense

ja, wat doe je dan met al die radiatoren, die eigenlijk niet

eiland Læsø, ontwikkeld door architectenbureau Vandkunsten. Het huis is

geschikt zijn voor lage temperatuur verwarming. Speed-

volledig geïsoleerd met zeewier. Op het eiland zijn tevens oude zeewierhuizen

Comfort biedt de oplossing: deze slimme radiatorventilator

gerestaureerd. Ook in Noorwegen wordt veel geëxperimenteerd met zeewier

haalt meer vermogen uit de aanwezige radiatoren of

als isolatiemateriaal. Wat houdt u nog tegen?

zee en zeewier heeft een zogenaamde negatieve voetafdruk. De plantjes

convectoren. U kunt ze in bijna alle bouwmarkten krijgen en de radiatorventilator is in een handomdraai te plaatsen. De ventilatoren maken nauwelijks geluid, dus u hoeft ze niet uit te zetten tijdens een telefoongesprek of vergadering.

•

BEL 020-3018627 www.bouwendnederland.nl/graafschade

1e lijns ondersteuning Uw vraagbaak voor al uw vragen over WIBON en CROW richtlijn Uitleg over interpretatie van WIBON verplichtingen Uitleg over gedrag en verantwoordelijkheid van ketenpartners

2e lijns ondersteuning Advies en verweer bij principiële kabel- en leidingschade

3e lijns ondersteuning Selecteren van kansrijke rechtszaken om te komen tot voor leden gunstige jurisprudentie

De Bouwend Nederland WIBON Helpdesk wordt uitgevoerd door Aon.

VERENIGING | Oktober 2019 | BNL | 47

FRIES HEINIS OP BEZOEK BIJ …..

BUILDING IN GRONINGEN

Kort na de zomer mocht ik aanwezig zijn bij het eerste werkbezoek van Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken aan het Groningse aardbevingsgebied. In haar ronde bezocht zij met een grote ambtelijke delegatie ook het – mede door Bouwend Nederland geïnitieerde - innovatiecentrum BuildinG op de Zernike Campus.

73,1% OPENBARE AANBESTEDINGEN 2018 ZONDER DUURZAME GUNNINGSCRITERIA.

Belangrijk onderdeel van haar werkbezoek vormde een rondetafelgesprek

Het Aanbestedingsinstituut heeft alle openbare aanbestedingen uit

met bouwondernemers. De minister had ons noordelijke regiokantoor

2018 geanalyseerd. Ondanks de hoge ambities blijkt uit de analyse

gevraagd om dit bij BuildinG te organiseren. Ondanks de bouwvakvakantie

dat duurzaamheid een beperkte rol speelt in aanbestedingen.

schoof een zestal bouwondernemers aan, namens grote en kleine bedrijven, allen actief en vaak ook gevestigd in het bevingsgebied.

Zo werd in 2018 slechts in

Wat mij vooral opviel in het gesprek was de optimistische houding van de

26,9%

ondernemers. En dit terwijl de operatie tot nu toe nauwelijks van de grond is

van de openbare aanbestedingen gewerkt met

gekomen. Ondanks alle goede bedoelingen. De houding bleek deels te danken

duurzame gunningscriteria.

aan de recente positieve ervaringen van deze ondernemers. Ze zijn aan het werk en ze weten ook dat vroeg of laat meer werk hun kant op zal komen. In een zeer openhartig gesprek konden de bouwers hun zorgen en aanbevelingen kwijt. Benadrukt werd dat een helder kader en mandaat noodzakelijk is. En dat was tot dusver niet vanzelfsprekend. Regiomanager Sander Wubbolts gebruikte het moment om de minister een document met de inzet van Bouwend Nederland op dit punt overhandigen. Zij gaf aan oog te hebben

En als er werd gegund op duurzaamheid telde dat in

58,4%

van de gevallen voor

15%

of minder mee in de gunning.

voor de zorgen en zei ook begrip te hebben voor de nodige scepsis. Met de NAM op afstand en met meer regie op de aanpak, is zij met de aanwezige ondernemers en Bouwend Nederland optimistisch over het vervolg.

•

De grote lijn: de markt wordt nog onvoldoende beloond voor duurzame innovaties. Hierdoor wordt de innovatiekracht van de markt nog steeds onvoldoende benut. Meer weten? Download de analyse via www.bouwendnederland.nl/analyse of bekijk meer feiten en cijfers op www.bouwendnederland.nl/bouwactueel.

Onze visie van dè werkomgeving in de toekomst Selecta Nederland introduceert haar onbemande cateringconcept, de FOODIE’S MicroMarket. Met honderd MicroMarkets door Europa is het nu ook tijd voor de Nederlandse markt. De basis van de FOODIE’S MicroMarket bestaat uit een kassa, retail shelvingsysteem met verschillende producten en een gekoeld gedeelte. De indeling en het assortiment is in te delen zoals de klant het wil. Met een breed aanbod aan gezonde en heerlijke dranken, sandwiches en snacks laat u uw medewerkers niet alleen genieten tijdens de lunch, maar de gehele dag door. De FOODIE’S MicroMarket wordt standaard aangeboden met volledige ontzorging. Dat betekent dat Selecta het voorraadbeheer en merchandising van de markt volledig in eigen handen neemt met speciaal getrainde FOODIE’S Merchandisers. Kwaliteit van de service is hier van uiterst belang. Afhankelijk van de wensen en aantal medewerkers kan het concept modulair worden uitgebreid met de Soup Server en een koffieconcept zoals Starbucks on the Go Workplace, Lavazza en Pelican Rouge.

Geen gedoe - wij regelen alles! Als u zorgt voor ruimte en faciliteiten zoals water en elektra, dan regelt Selecta de rest; Merchandisers zorgen voor de dagelijkse verzorging - de FOODIE’S MicroMarket staat er altijd netjes, schoon en gevuld bij; Het kassasysteem is altijd up-to-date - afrekenen kan contactloos of met vingerafdruk; De beveiliging is geregeld door middel van discreet geplaatste veiligheidsmaatregelen.

Graag uw medewerkers blij maken met een FOODIE’S MicroMarket? Neem dan vandaag nog contact met ons op! Wij zijn bereikbaar op: +31 786 544 544 Bezoek onze website: www.selectavending.nl

VERENIGING | Oktober 2019 | BNL | 49

COLUMN

WIJ ZIJN UW NETWERK!

NIEUWE LEDEN Bouwend Nederland heet onderstaande leden van harte welkom bij de vereniging. Organisatie

Vestigingsplaats

Sectie

Saambouw B.V.

WEHL

bouw klein

Van Riswick B.V.

WEESP

bouw klein

Verkley B.V.

DRACHTEN

infra midden

BD Nieuwbouw B.V.

AMSTERDAM

bouw klein

Noord Hollandse Bouw Groep

BROEK OP LANGEDIJK

bouw klein

Aannemingsbedrijf Wouters Schijndel B.V. SCHIJNDEL

bouw midden

Plegt-Vos Bouwgroep B.V.

HENGELO OV

bouw/infra groot

Installatie & Loodgietersbedrijf Sand

SPIJKENISSE

bouw klein

Staalmeesters Projects BV

LOSSER

bouw klein

The Modular Building Company

BERGEN OP ZOOM

bouw klein

J. van der heiden Kozijnen

BARENDRECHT

bouw klein

Rozenbrand Timmerwerken B.V.

KAATSHEUVEL

bouw klein

MET Bouw B.V.

DIEMEN

bouw klein

Graag willen wij ons even voorstellen: wij zijn 2.000.000 kilometer

Alexbouw B.V.

ZWOLLE

bouw klein

lang. U ziet, hoort en ruikt ons niet, maar we zijn er altijd. We brengen

Heerschap aannemersbedrijf

AMSTERDAM

bouw klein

water, energie, warmte, communicatie en voeren wat u minder

Noppen Bouw B.V.

AMSTERDAM

bouw klein

Jac. Ruijters Beheer B.V.

ECHT

bouw midden

Aannemingsbedrijf Kouwe-Müller

RILLAND

bouw klein

Bouwbedrijf de Zeewering

URK

bouw klein

SYTO Dakopbouwen B.V.

MUIDEN

bouw klein

Ooit startten we als bescheiden gemeentelijke nutsvoorzieningen.

Lips Aannemersbedrijf B.V.

GROESSEN

bouw klein

De komende jaren worden we de spil van de energietransitie en

Kwakman Afbouwgroep B.V.

VOLENDAM

bouw midden

5G-communicatie. Alleen al ons elektriciteitsnetwerk moet worden

T. Klein B.V.

VIJFHUIZEN

bouw klein

verzwaard en voorzien van laadpalen en aansluitingen op al die

Bouwbedrijf W. Nijhuis

BORCULO

bouw klein

nieuwe zonnepanelen en warmtepompen. We worden ook SMART:

sander evenwel aannemer

S-GRAVENHAGE

bouw klein

we bedenken zelf waar te veel of te weinig stroom is en krijgen er

Aannemersbedrijf Sikma

OENTSJERK

bouw klein

opslagcapaciteit bij.

GOLDBECK Nederland B.V.

ARNHEM

bouw middelgroot

Emergo Hout & Bouw B.V.

STADSKANAAL

bouw klein

Nuts-Infra

OPMEER

infra klein

H. van Wijk infra B.V.

AALSMEER

infra klein

Polet Bouw en Onderhoud

ALBLASSERDAM

bouw klein

bevalt ook weer af. Meestal hoeft u niet over ons na te denken. Onze betrouwbaarheid is namelijk meer dan 99,96 procent. Hooguit een dagdeel per jaar liggen wij eruit. Maar de komende jaren vragen we uw aandacht, want we gaan een grote verbouwing tegemoet.

Dit betekent dat u meer met ons te maken krijgt bij het maken van (bouw)plannen, ontwerpen, betaalbaar aanleggen of verwijderen van leidingen en bij graven in de grond. Kijk eerst goed waar we liggen, voordat u ons beschadigt. De komende jaren zult u als bouwer ongetwijfeld meer van ons horen en hopen wij precies te doen wat u nodig heeft.

NIEUWE WEBSITE ÉN UITROL MIJN BOUWEND NEDERLAND

Speciaal voor de beleidsmakers: wist u dat er geen helder beleid of ministeriële verantwoordelijkheid is voor de ondergrondse netwerken? Er is een aanzet gedaan in de Nationale Omgevingsvisie, maar verder ligt het bij gemeenten. Terwijl we bestuurlijke aandacht de komende

De afgelopen maanden heeft Bouwend Nederland gewerkt aan een compleet vernieuwde

tijd hard nodig hebben.

website en – als onderdeel daarvan – een nieuw portaal voor leden: Mijn Bouwend Nederland. Vanaf nu heb je 24/7 zelf regie over welke informatie je wilt ontvangen,

Wij zijn het ondergrondse netwerk.

snel inzicht in welke bijeenkomsten voor jou interessant zijn maar ook toegang tot de

Om u te dienen – als u een beetje rekening met ons houdt.

vertrouwde dienstverlening zoals de uitgebreide weermodule en kant-en-klare modelcontracten. Let op, het ledenportaal wordt de komende tijd gefaseerd uitgerold. Neem een kijkje op www.bouwendnederland.nl of mijn.bouwendnederland.nl

HAROLD LEVER Voorzitter en secretaris Vakgroep Ondergrondse Netwerken en Grondwaterbeheer

VERENIGING | Oktober 2019 | BNL | 51

KORT NIEUWS BOUWEND NEDERLAND SPREEKT COMMITMENT UIT VOOR KLIMAATAKKOORD GEBOUWDE OMGEVING Begin september sprak Bouwend Nederland aan de heer Ed Nijpels (SER) haar commitment uit voor de afspraken die in het Klimaatakkoord gemaakt zijn voor de Gebouwde Omgeving. Bouwend Nederland nam deel aan deze sectortafel en is blij dat de afspraken opschaling stimuleren. Voor Bouwend Nederland is de energietransitie al jaren een belangrijk thema. Wij werken dan ook actief aan de acties en afspraken in het Klimaatakkoord, of gerelateerd aan de doelen in het Klimaatakkoord. De uitdagingen in de uitvoering blijven desondanks groot.

•

Meer weten? Kijk op www.bouwendnederland.nl/ klimaatakkoord

FRANS VAN DEN HEUVEL VERSTERKT ALGEMEEN BESTUUR

JUBILEA

Bouwend Nederland heet Frans van den Heuvel (Bouwbedrijf Van den Heuvel) van harte welkom in het Algemeen Bestuur. Van den Heuvel is directeur van een eeuwenoud bouwbedrijf in Helmond dat altijd over is gegaan van vader op zoon.

Bouwend Nederland feliciteert de volgende leden met de viering van hun jubileum:

In het bestuur wil Van den Heuvel zich graag richten op de bouwopleidingen. "Ik zet me graag in voor meer jonge aanwas in de bouw. Ook hoop ik middenbedrijven te helpen met de communicatie met bouwopleidingen.” Van den Heuvel was 25 jaar voorzitter van Bouwend Nederland afdeling Helmond en zit al 32 jaar in het bestuur van bouwopleiding Bouw Inframensen Mierlo, een tweejarige bouwopleiding.

•

60 Jaar Groothuis Bouwgroep (Genemuiden)

IN MEMORIAM Bouwend Nederland condoleert de vrienden en familie van:

40 Jaar P. van Leeuwen aannemersbedrijf (Meerkerk)

Herdi Vos (45 jaar) directeur Vosbouw Vroomshoop 4 mei 1974 - 8 augustus 2019

Gesloopt door privéproblemen?

met Social Support Hulp of advies nodig? Neem contact op met onze adviseurs Social Support Fred

Tonny

06 53 15 30 75

06 53 15 29 67

Meer informatie op bouwendnederland.nl/socialsupport

BNL IN DE MEDIA

BNL IN DE MEDIA 29 juli

16 september

22 augustus

13 september

28 augustus 17 september

13 september

29 augustus

13 september 19 september 7 september

| Oktober 2019 | BNL | 53

pas BP

pas ESSO

pas TOTAL

pas Q8/TANGO

VERENIGING | Oktober 2019 | BNL | 55

5 BNL verschijnt vier tot zeven keer per jaar in een oplage van 5.000 exemplaren. De pdf van verschenen edities is te vinden op www.bouwendnederland.nl. Naast BNL ontvangen de leden tweewekelijks de digitale nieuwsbrief met actuele informatie uit de vereniging, de markt en informatie die van belang is voor hun bedrijfsvoering. HOOFDREDACTIE

VOORDELEN

VAN UW LIDMAATSCHAP 1

VAN

Alex Nieuwenhuis COÖRDINATIE EN EINDREDACTIE

Bouwend N ederland ke nt uw sect is dus hét or als geen adres voor ander en al uw prak vragen of tische vrag een aanbes en. Heeft teding? Of u personeels wilt u wat beleid? Of weten over heef t u ee opdrachtge n kwestie m ver? Bouw et een end Neder raad en da land staat ad. u bij met

BOUWEND

Havana Orange REDACTIONELE BIJDRAGEN

Vragen e n dienstverl advies ening

NEDERLAND

Eva van Beveren, Berber Bijma, Chi-Ling Chu, Jolien van de Griendt, Frank de Groot, Barbara Hoogsteden, Eline Kemps, Jan Willem Kommer, Petrick de Koning, Martine van der Linden, Brenda van Olphen, Marije Rispens, Mayra Schoolen, Hans Smit, Rick van de Weg

Informati e brancheon tw

ikkeling

Bouwend Nederland geef t voor waar u wat lichting en aan heef t cursussen en tilt zo uw naar een ho bedrijf en ger plan. V de sector ia de website ledennieuw en via de sbrieven bl digitale ijf t u goed ontwikkelin op de hoog gen in de te van alle markt.

BASISONTWERP

René Hofman OPMAAK

Joey Sanistam FOTOGRAFIE

Anke Bot, René van den Burg, Jan Buwalda, iStock, Alwin Koops, Jos Kottman, Christiaan Krouwels, Rudy van der Linden, Sanne van der Most, Bram van Risp, Wim John Sondeyker, Josine Voogt, Niels Westra DRUK

Vellendrukkerij bdu bv, Barneveld REDACTIEADRES

Bouwend Nederland T.a.v. redactie BNL Postbus 340, 2700 AH Zoetermeer redactie@bouwendnederland.nl www.bouwendnederland.nl @BouwendNL ISSN

Belangen behartigin lobby g

Bouwend N ederland ko mt op voor praten we uw belang met minis en. Daarom ters, gemee schappen nten, scho etc. Kortom len, water , m et u kunt doen úw opdrac htgevers. waar u go Zodat ed in bent : bouwen!

Financiee l voordelen voordeel collectief

Door slim gebruik va n onze ﬁna kunt u uw nciële lede lidmaatsch nvoordelen apskosten , zelfs meer terugverdi dan dat! enen. Of

2214-7438 AANSPRAKELIJKHEID

Bij het samenstellen van de inhoud van deze publicatie streeft Bouwend Nederland naar de grootst mogelijke zorgvuldigheid. Bouwend Nederland sluit iedere aansprakelijkheid uit voor onjuistheden, onvolledigheden en eventuele gevolgen van het handelen op grond van informatie die door deze publicatie beschikbaar is. COPYRIGHT

De informatie in deze publicatie kan worden gekopieerd voor persoonlijk gebruik, met uitsluiting van elke verdere verveelvoudiging, distributie, commercialiteit of exploitatie onder derden, tenzij voorafgaande toestemming van de auteur en/of Bouwend Nederland. ADRESWIJZIGINGEN

Adreswijzigingen kunt u mailen naar:

Elkaar on tmoeten netwerken

Via Bouwen d Nederla nd ontmoe uit uw buur t u collega t of uw mar -bedrijven kt. Ook ku opdrachtge nt u ketenp vers ontm ar tner s en oeten op de vele bijeen komsten. Meer red enen ontd ekken om lid te zijn? Ga n aar: bouwend nederlan d.nl/ word-lid om u onli ne in te schrijv e n of b e l na aa arr:: 079 - 325 2 158/59 voor persoonlij k contact .

Voordeelpartners Voordeelpartners Voordeelpartners Voordeelpartners

Jong Bouwend Nederland Masterclass