565
∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025
ΑΓΟΡΑ Τι αποκαλύπτουν τα οικονοµικά αποτελέσµατα της περυσινής χρήσης για τις 43 εταιρείες του κλάδου
ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ∆ΟΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ
σελ.22
ΕΣΕ: Έρχεται νέος κύκλος συγκέντρωσης – Τέσσερις έως έξι εταιρείες θα επιβιώσουν στην πενταετία από το Top10 σελ.28 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Χριστίνα Χαλκιαδάκη, Χαλκιαδάκης: Αντιµέτωποι µε φόρους και κανονιστικές πιέσεις σελ.34 ΑΦΙΕΡΩΜΑ NielsenIQ: Τα 100 κορυφαία προϊόντα στην ελληνική αγορά των σούπερ µάρκετ το 2025
σελ.44
ΘΕΜΑ Το οργανωµένο λιανεµπόριο στην εποχή της «ασηµένιας» οικονοµίας
σελ.50
ΡΕΠΟΡΤΑΖ Συνέδριο ΙΕΛΚΑ - Ctrl+Alt+Retail: Αλυσίδες, καταναλωτές και προµηθευτές σε αναζήτηση συλλογικής επανεκκίνησης σελ.54
ISSN 1105 - 4972
565
∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025
ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ∆ΟΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ
ISSN 1105 - 4972
Editorial
Τιμές χωρίς κοινό κανόνα
Σ
ε δύο διαφορετικά σημεία του παγκόσμιου χάρτη, δύο φαινομενικά ασύνδετες ειδήσεις θέτουν στο προσκήνιο το ίδιο θεμελιώδες ερώτημα για τον κλάδο των σούπερ μάρκετ: ποιος καθορίζει τελικά την τιμή και με ποιους κανόνες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, πρόσφατη έρευνα των οργανώσεων Consumer Reports και Groundwork Collaborative ανέδειξε πρακτικές αλγοριθμικής τιμολόγησης στην πλατφόρμα Instacart, η οποία συνεργάζεται με σούπερ μάρκετ προσφέροντας υπηρεσίες παραγγελίας και παράδοσης προϊόντων. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα ίδια προϊόντα εμφανίστηκαν να πωλούνται σε διαφορετικές τιμές σε διαφορετικούς χρήστες, την ίδια χρονική στιγμή και στο ίδιο κατάστημα. Οι αποκλίσεις έφτασαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, έως και το 23%. Ενδεικτικά, ένα βάζο φυστικοβούτυρου τιμολογήθηκε από 2,99 έως 3,59 δολάρια, χωρίς διαφοροποίηση στο προϊόν ή στο σημείο πώλησης.
4 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
Η ίδια η Instacart αναφέρει ότι πρόκειται για περιορισμένα «τεστ βελτίωσης της αντίληψης τιμών», απορρίπτοντας την κατηγορία συστηματικής διαφοροποίησης. Ωστόσο, η απουσία σαφούς ενημέρωσης προς τον καταναλωτή και ο αυξανόμενος ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης στη διαμόρφωση των τελικών τιμών επαναφέρουν στο τραπέζι ζητήματα διαφάνειας, λογοδοσίας και ίσης μεταχείρισης σε ένα ψηφιακό περιβάλλον όπου η τιμή παύει να είναι κοινή εμπειρία. Την ίδια στιγμή, στην Αυστραλία, η συζήτηση κινείται στον αντίποδα. Όχι στην εξατομίκευση, αλλά στον κρατικό περιορισμό. Ο υπουργός Οικονομικών, Jim Chalmers, ανακοίνωσε νέα νομοθεσία κατά της πρακτικής του «price gouging», με στόχο την αποτροπή υπερβολικών τιμολογήσεων πέραν του κόστους και ενός «δίκαιου» περιθωρίου κέρδους. Από την 1η Ιουλίου 2026, μεγάλα δίκτυα οργανωμένης λιανικής τροφίμων θα βρίσκονται αντιμέτωπα με βαριά πρόστιμα.
Οι αντιδράσεις της αγοράς είναι έντονες. Οι λιανέμποροι προειδοποιούν για στρεβλώσεις ανταγωνισμού και πιθανή μετακύλιση κόστους στους καταναλωτές, ενώ οι επικριτές επισημαίνουν τη δυσκολία τεκμηρίωσης της «υπερβολικής τιμής» σε αγορές με περιορισμένο αριθμό παικτών. Από τα αλγοριθμικά «τεστ» μέχρι τη νομοθετική παρέμβαση, το κοινό νήμα παραμένει: η τιμή δεν είναι πια απλώς αριθμός στο ράφι. Είναι αποτέλεσμα ισορροπιών, τεχνολογίας και κανόνων, και το ερώτημα ποιος τους θέτει γίνεται ολοένα και πιο κρίσιμο για το μέλλον του οργανωμένου λιανεμπορίου.
Φώτης Τσολάκος Αρχισυντάκτης ftsolakos@boussias.com
Περιεχόμενα
editorial
συνεντεύξεις
04 Τιμές χωρίς κοινό κανόνα
34 Χριστίνα Χαλκιαδάκη, Χαλκιαδάκης: Αντιμέτωποι με φόρους και κανονιστικές πιέσεις 38 Ιωάννης Καπετανάκης, Transcombi Express: Οι δυνατότητες που η Ελλάδα παραβλέπει 42 Katia Merten-Lentz, Food Law Science & Partners: Το λάθος στην επισήμανση κοστίζει
επικαιρότητα 08 Τα νέα της ελληνικής αγοράς
διεθνή 12 Διεθνείς εξελίξεις 13 Worldpanel By Numerator, Kantar: Βρετανικό λιανεμπόριο τροφίμων: Premium pl και e-grocery οδηγούν την ανάκαμψη
το βήμα της ΕΣΕ 14 Οι επενδύσεις που γίνονται σήμερα θα διαμορφώσουν την επόμενη μέρα του ελληνικού οικοσυστήματος logistics
αγορά 16 Πανόραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ 2025: Η εικόνα του κλάδου των σούπερ μάρκετ το 2024 21 DRS: Από το 2027 και «βλέπουμε» για το σύστημα DRS 22 Τι αποκαλύπτουν τα οικονομικά αποτελέσματα της περυσινής χρήσης για τις 43 εταιρείες του κλάδου 24 Πόσο πιθανό είναι για τα σούπερ μάρκετ να υπογράψουν ΣΣΕ; – Οι πρώτες αντιδράσεις και οι προθέσεις της αγοράς 26 Ανατιμήσεις: Η οργανωμένη λιανική υπό πίεση αυξήσεων – Οι κινήσεις του υπουργείου 28 ΕΣΕ: Έρχεται νέος κύκλος συγκέντρωσης – Τέσσερις έως έξι εταιρείες θα επιβιώσουν στην πενταετία από το Top-10 30 Πού θα κριθεί η ρύθμιση για την αναγραφή των τιμών παραγωγού 31 ΕΥΣ: Οι 18 μήνες που θα αλλάξουν την ΕΥΣ 32 Μασούτης: «Κλείδωσε» η εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός
6 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
αφιέρωμα 44 NielsenIQ: Τα 100 κορυφαία προϊόντα στην ελληνική αγορά των σούπερ μάρκετ το 2025
θέμα 50 Το οργανωμένο λιανεμπόριο στην εποχή της «ασημένιας» οικονομίας
ρεπορτάζ 54 Συνέδριο ΙΕΛΚΑ - Ctrl+Alt+Retail: Αλυσίδες, καταναλωτές και προμηθευτές σε αναζήτηση συλλογικής επανεκκίνησης 58 Κατεψυγμένα θαλασσινά: Η στροφή των καταναλωτών προς convenience προϊόντα οδηγεί την ανάπτυξη της αγοράς
θεσμικά
www.selfservice.gr ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΦΩΤΗΣ ΤΣΟΛΑΚΟΣ ftsolakos@boussias.com ΣΥΝΤΑΚΤΕΣ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΠΟΥΛΙΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΕΣΤΙΜΑΛΤΖΟΓΛΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΤΖΙΑΝΤΖΗ ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΔΙΕYΘΥΝΣΗ ΔΙΑΦHΜΙΣΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΠΟΥΣΜΠΟΥΚΕΑ kbousboukea@boussias.com ΓΡΑΦΙΣΤΕΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΤΟΥΛΑΣ YΠΟΔΟΧΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΓΙΩΤΑ ΚΟΥΚΟΥΤΕΓKΟΥ gkoukoutegou@boussias.com TMHMA ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΔΑΜΙΑΝΑΚΗ mdamianaki@boussias.com ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ ΝΙΚΟΣ ΓΩΓΟΣ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ 217 7776 254
ΔΙΕΥΘΥΝΟΥΣΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΤΣΟΥΛΙΕΡΗ
62 Η αγορά ανασχεδιάζεται – Ποιος έχει πάρει θέση;
ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΛΥΜΕΡΙΔΟΥ
οικονομία
ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗ: 99€
64 Περί δομικού ανασχηματισμού της αγοράς εργασίας
έρευνα 68 Οι δείκτες της αγοράς από την Circana 74
νέα προϊόντα
ΚΛΑΔΙΚΑ ΜΕΣΑ ΜΟΝ ΙΚΕ Λ. Κηφισίας 125-127 - Αθήνα Τ.Κ. 115 24 Κτίριο Cosmos Center Τ.: 210 710 2452 ΚΩΔΙΚOΣ ΕΛΤA: 21-1243 ISSN: 1105 - 4972
Περιεχόμενα
Τι αποκαλύπτουν τα οικονομικά αποτελέσματα του 2024
Χριστίνα Χαλκιαδάκη, Χαλκιαδάκης
Ιωάννης Καπετανάκης, Transcombi Express
Με έντονους διαγκωνισμούς για τα μερίδια αγοράς στο top-10 του κλάδου, πιέσεις στα κέρδη για σημαντικό τμήμα της αγοράς, υποχώρηση της απόδοσης ιδίων κεφαλαίων για την πλειονότητα των επιχειρήσεων, αλλά και αισθητή αύξηση των λειτουργικών δαπανών, ολοκληρώθηκε η χρήση του 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκδοσης «Πανόραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ».
Αντιμέτωποι με φόρους και κανονιστικές πιέσεις Η Χριστίνα Χαλκιαδάκη, CEO της Χαλκιαδάκης, μιλά για το πώς η εταιρεία αντιμετωπίζει τις αλλαγές και τις πιέσεις στην ελληνική αγορά λιανεμπορίου το 2025. Στη συνέντευξη αναλύει την πορεία του τζίρου και την κατανομή του ανά κατηγορίες προϊόντων, τη διαχείριση των περιθωρίων κέρδους σε περιβάλλον αυξημένου κόστους, καθώς και τον ρόλο των προγραμμάτων πιστότητας.
Οι δυνατότητες που η Ελλάδα παραβλέπει Ο Ιωάννης Καπετανάκης, διευθύνων σύμβουλος της Transcombi Express, στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλά για τον τρόπο που η εταιρεία διαφοροποιείται στην ελληνική αγορά logistics, τις βασικές βιομηχανίες και κλάδους που εξυπηρετεί σήμερα, καθώς και τις ανάγκες που προκύπτουν από μεγάλες αλυσίδες λιανικής και εταιρείες FMCG.
σελ. 16-20
σελ. 34-36
σελ. 38-40
NielsenIQ
Κατεψυγμένα αλιεύματα
Katia Merten-Lentz, Food Law Science & Partners Το λάθος στην επισήμανση κοστίζει Η Katia Merten-Lentz, νομική σύμβουλος στον τομέα τροφίμων και ζωοτροφών, αναλύει τις ρυθμιστικές προκλήσεις και τις εξελίξεις που διαμορφώνουν την ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά τροφίμων. Από την επισήμανση και τους ισχυρισμούς διατροφής έως την ασφάλεια προϊόντων, τη διαχείριση κρίσεων και τις τεχνολογίες καινοτομίας, παρέχει στρατηγικές κατευθύνσεις για πλήρη διαμόρφωση με το ρυθμιστικό πλαίσιο. σελ. 42-43
Τα 100 κορυφαία προϊόντα στην ελληνική αγορά των σούπερ μάρκετ το 2025 Η λίστα των 100 κορυφαίων branded προϊόντων, όπως καταγράφεται από τη NielsenIQ, αποτελεί έναν καθρέφτη των καταναλωτικών συνηθειών και των τάσεων, που διαμορφώνουν την ελληνική αγορά του λιανεμπορίου τροφίμων. Η ανάλυση των στοιχείων αναδεικνύει τους πρωταγωνιστές σε επίπεδο κατηγοριών, brands και προμηθευτών.
Η στροφή των καταναλωτών προς convenience προϊόντα οδηγεί την ανάπτυξη της αγοράς Η αγορά των κατεψυγμένων θαλασσινών στην Ελλάδα εξακολουθεί να κινείται σε ανοδική τροχιά το 2025, με διψήφια αύξηση σε αξία, καθοδηγούμενη από την ανάγκη των καταναλωτών για γρήγορα, εύκολα και οικονομικά γεύματα. Γαρίδες, φιλέτα ψαριών και έτοιμα γεύματα πρωταγωνιστούν στην ανάπτυξη, ενώ οι επενδύσεις εταιρειών ενισχύουν τη δυναμική της κατηγορίας.
σελ. 45-49
σελ. 58-60 Δεκέμβριος 2025 | σελφ σέρβις | 7
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
My market: Νέο κατάστημα στην Καλλιθέα Η αλυσίδα My market προχώρησε στη λειτουργία ενός νέου καταστήματος στην Καλλιθέα, επεκτείνοντας την παρουσία της σε μια περιοχή με ιδιαίτερα υψηλή πληθυσμιακή πυκνότητα και σημαντική εμπορική κίνηση. Το κατάστημα βρίσκεται στη συμβολή των οδών Δημοσθένους και Αγνώστου Στρατιώτη και έχει διαμορφωθεί ως ένα σύγχρονο σημείο λιανικής, με 958 τ.μ. χώρου πώλησης και 511 τ.μ. βοηθητικών χώρων. Η λειτουργία τριών συμβατικών και τεσσάρων αυτόματων ταμείων υποστηρίζει έναν ευέλικτο ρυθμό εξυπηρέτησης, μειώνοντας τον χρόνο αναμονής και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των καθημερινών αγορών. Στο νέο κατάστημα οι καταναλωτές βρίσκουν εκτεταμένη ποικιλία φρέσκων προϊόντων, επιλογές από το τμήμα Bake Off, καθώς και προτάσεις ευεξίας μέσω του My Ευεξία.
ΕΥΣ: Σε αναζήτηση νέου brand για την «Ελληνική Κουζίνα» Η Σκλαβενίτης βρίσκεται σε διαδικασία επιλογής νέου, ενιαίου brand που θα καλύπτει τη συνολική παραγωγή και διάθεση συσκευασμένων έτοιμων γευμάτων από το εργοστάσιό της, όπως δήλωσε ο εντεταλμένος σύμβουλος, Λάμπρος Παπακοσμάς. Όπως τόνισε, το 100% των εργαζομένων της «Ελληνικής Κουζίνας», έχει ήδη απορροφηθεί σε καταστήματα Σκλαβενίτης. Τα 27 retail σημεία παραμένουν μισθωμένα και θεωρούνται περιουσιακό στοιχείο της εταιρείας, με στόχο την αξιοποίησή τους μέσα στο 2026, ενώ η πρόθεση είναι να επεκταθούν τουλάχιστον σε 30 σημεία εντός του επόμενου έτους. Στα retail σημεία θα διατίθενται, εκτός από τα έτοιμα γεύματα του νέου brand, πιθανώς και άλλα συσκευασμένα ή επί ζυγίω τρόφιμα. Αποκλείστηκε το ενδεχόμενο το νέο brand να εμφανιστεί και στις live κουζίνες των υπερμάρκετ της ΕΥΣ.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΦΩΤΗΣ ΤΣΟΛΑΚΟΣ
ΙΕΛΚΑ: Ήπιες αυξήσεις στις τιμές των σούπερ μάρκετ τον Νοέμβριο Σταθεροποιημένες, με σαφείς εστίες ανατιμήσεων, παραμένουν οι τιμές στο οργανωμένο λιανεμπόριο, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του ΙΕΛΚΑ. Ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ τον Νοέμβριο 2025 διαμορφώθηκε στο 1,75% σε σχέση με πέρσι, ενώ σε σχέση με τον Οκτώβριο ο δείκτης παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητος (-0,05%). Μείωση τιμών καταγράφηκε σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά (-7,37%), απορρυπαντικά (-3,65%) και τρόφιμα παντοπωλείου (-3,60%), λόγω καλής παραγωγής και ομαλοποίησης της αγοράς. Αντίθετα, σημαντικές αυξήσεις σημειώθηκαν σε είδη πρωινού και ροφήματα (+13,12%), φρέσκα κρέατα (+12,72%) και γλυκά (+10,67%), επηρεαζόμενα από διεθνές ράλι κακάο και καφέ, υψηλές εισαγωγές και ασθένειες στο ζωικό κεφάλαιο. Το ΙΕΛΚΑ υπογραμμίζει ότι οι ανατιμήσεις στα κρέατα και τα γαλακτοκομικά επηρεάζουν άμεσα τον οικογενειακό προϋπολογισμό, διατηρώντας τον πληθωρισμό σε θετικό επίπεδο.
Lidl Ελλάς: Επενδυτικό πλάνο άνω των 200 εκατ. ευρώ Στην καθιερωμένη ετήσια δημοσιογραφική εκδήλωση της Lidl Ελλάς παρουσιάστηκε η στρατηγική ανάπτυξης της εταιρείας. Στο πλαίσιο της ανάπτυξης, ανακοινώθηκε ένα φιλόδοξο επενδυτικό πλάνο ύψους άνω των 200 εκατ. ευρώ για τα επόμενα δύο χρόνια. Συγκεκριμένα, σχεδιάζει την έναρξη πέντε νέων καταστημάτων εντός του επόμενου έτους, ενώ παράλληλα θα εκσυγχρονιστούν τα υπάρχοντα σημεία πώλησης. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις υποδομές logistics της εταιρείας. Το κέντρο διανομής στα Τρίκαλα θα αναβαθμιστεί εντός του 2026, ενώ η κατασκευή του νέου κέντρου logistics στην Ελευσίνα, έκτασης άνω των 62.000 τ.μ., προχωρά σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα και αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2029. Η επένδυση αυτή, άνω των 120 εκα. ευρώ με πράσινη πιστοποίηση, θα δημιουργήσει 150-200 νέες θέσεις εργασίας.
Market In: Νέο κατάστημα στη Μύκονο Η αλυσίδα Market In επεκτείνει την παρουσία της στα νησιά, με τη λειτουργία ενός νέου καταστήματος στην Άνω Μερά της Μυκόνου, προσφέροντας στους καταναλωτές μια σύγχρονη αγοραστική εμπειρία με έμφαση στην ποιότητα, την εξυπηρέτηση και την ευελιξία. Το κατάστημα, συνολικής έκτασης 600 τ.μ. και διαμορφωμένο σε δύο επίπεδα, αποτελεί το πρώτο σημείο πώλησης της Market In στο νησί. Διαθέτει τρία ταμεία και απασχολεί 12 εργαζόμενους από την τοπική κοινότητα, συμβάλλοντας στην οικονομική δραστηριότητα και την απασχόληση της περιοχής. Οι καταναλωτές μπορούν να βρουν φρέσκα φρούτα και λαχανικά στο τμήμα μαναβικής, μεγάλη ποικιλία σε τυριά, αλλαντικά, αλλοιώσιμα, κατεψυγμένα και τυποποιημένα προϊόντα, καθώς και εκτεταμένη γκάμα προϊόντων κάβας. Επιπλέον, το κατάστημα παρέχει δυνατότητες επιπλέον οφελών για τους κατόχους της Daily Card.
8 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
ΕΛΣΤΑΤ: Μειωμένος ο τζίρος στο λιανεμπόριο τον Σεπτέμβριο 2025 Με αρνητικό πρόσημο έκλεισε ο Σεπτέμβριος 2025 για τον κλάδο του λιανεμπορίου, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Ο Γενικός Δείκτης Κύκλου Εργασιών σημείωσε πτώση 0,7% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο 2024 και υποχώρηση 5,3% σε σύγκριση με τον Αύγουστο 2025. Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στον Γενικό Δείκτη Όγκου, που παρουσίασε μείωση 1,7% σε ετήσια βάση και 8,1% σε μηνιαία σύγκριση. Τα εποχικά διορθωμένα δεδομένα επιβεβαιώνουν την κάμψη: ο Γενικός Δείκτης Κύκλου Εργασιών υποχώρησε 2,3% έναντι του Αυγούστου 2025, ενώ ο Δείκτης Όγκου κατέγραψε μείωση 1,9%. Ωστόσο, ο τομέας του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων εμφανίζει αντίθετη δυναμική. Σύμφωνα με στοιχεία της NielsenIQ, ο τζίρος στο εννεάμηνο του 2025 αυξήθηκε κατά 7,6% σε σχέση με το 2024, τάση που αναμένεται να συνεχιστεί στο τελευταίο τρίμηνο.
STORE OF THE MONTH
ΕΣΕ: Άνω των 16 δισ. ευρώ ο τζίρος των σούπερ μάρκετ το 2025 Ο συνολικός κύκλος εργασιών των 43 μεγαλύτερων αλυσίδων σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα αναμένεται να ξεπεράσει τα 16 δισ. ευρώ για το 2025, μαζί με ΦΠΑ, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της Ένωσης Supermarket Ελλάδος (ΕΣΕ), Απόστολο Πεταλά. Το 2024 είχε διαμορφωθεί στα 15,15 δισ. ευρώ, με λειτουργικό κόστος 3,29 δισ. ευρώ και 9,56 δισ. ευρώ προς προμηθευτές. Τα περιθώρια κέρδους παραμένουν περιορισμένα: τα κέρδη προ φόρων κατά μέσο όρο φτάνουν στο 1,65%, ή 1,4 ευρώ ανά καλάθι καταναλωτή αξίας 100 ευρώ. Παρά την πίεση στο κόστος λειτουργίας, αύξηση μισθωμάτων 20%-25%, υψηλότερο ενεργειακό κόστος και υπερδιπλασιασμένα δημοτικά τέλη, τα σούπερ μάρκετ παραμένουν το πιο αποτελεσματικό κανάλι αγορών, ενώ ο μέσος μισθός στο κλάδο αυξήθηκε από 1.219 ευρώ το 2023 σε 1.341 ευρώ το 2024. Το 2024, οι συνολικές επενδύσεις υποχώρησαν στα 400 εκατ. ευρώ από 592 εκατ. ευρώ το 2023, ενώ το κόστος σε προμήθειες καρτών αναμένεται να ξεπεράσει φέτος τα 80 εκατ. ευρώ, καθώς το 70% των πληρωμών πραγματοποιούνται με πλαστικό χρήμα.
Υπουργείο Ανάπτυξης: Νομοσχέδιο για οργανωμένες αγορές τοπικών προϊόντων Η δημιουργία και λειτουργία Οργανωμένων Αγορών Τοπικών Προϊόντων βρέθηκε στην ατζέντα της ηγεσίας του υπουργείου Ανάπτυξης, κατόπιν πρωτοβουλίας του δημάρχου Ζίτσας, Μιχάλη Πλιάκου. Στη συνάντηση συμμετείχαν ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Λάζαρος Τσαβδαρίδης, ο γενικός γραμματέας Εμπορίου, Σωτήρης Αναγνωστόπουλος, ο διευθυντής του γραφείου του υφυπουργού, Μιχάλης Κορρές, καθώς και οι αντιδήμαρχοι Ζίτσας Γιώργος Σιαφάκας και Αλκιβιάδης Βότσικας. Συζητήθηκαν προτεινόμενα μοντέλα λειτουργίας των αγορών, με έμφαση τις πηγές χρηματοδότησης και το απαιτούμενο νομοθετικό πλαίσιο. Η επεξεργασία του σχετικού νομοσχεδίου, που αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή, βρίσκεται σε εξέλιξη.
Lidl Ελλάς: Νέο κατάστημα στο Μαρούσι με επένδυση 13,7 εκατ. ευρώ
Η Lidl Ελλάς επεκτείνει το δίκτυό της με ένα νέο κατάστημα στο Μαρούσι Αττικής, στη Λεωφόρο Αμαρουσίου-Χαλανδρίου 69, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική της για ανάπτυξη σύγχρονων σημείων πώλησης με έμφαση στην ποιότητα, την άνεση των πελατών και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η επένδυση για το νέο κατάστημα ανέρχεται σε 13,7 εκατομμύρια ευρώ. Το κατάστημα διαθέτει 1.220 τ.μ. χώρου πώλησης, 4 παραδοσιακά ταμεία και 6 Self Check-Out, παρέχοντας ευελιξία και ταχύτητα στις αγορές. Επιπλέον, προσφέρει 90 θέσεις στάθμευσης και εγκατεστημένο φορτιστή ηλεκτρικών οχημάτων με 2 θέσεις, υποστηρίζοντας τις περιβαλλοντικά φιλικές επιλογές των καταναλωτών. Οι επισκέπτες μπορούν να βρουν ολόκληρη τη γκάμα προϊόντων της Lidl Ελλάς, με καθημερινή τροφοδοσία που διασφαλίζει φρεσκάδα, υψηλή ποιότητα και πλήρη διαθεσιμότητα. Το κατάστημα υποστηρίζεται από ομάδα 30 εργαζομένων, ενισχύοντας την τοπική αγορά εργασίας και προσφέροντας άμεση και επαγγελματική εξυπηρέτηση. Με τη νέα μονάδα, η Lidl Ελλάς συνεχίζει να ενισχύει το επιχειρησιακό της αποτύπωμα στην Αττική, συνδυάζοντας σύγχρονες υποδομές, καινοτόμες λύσεις και επενδύσεις στους ανθρώπους της.
Δεκέμβριος 2025 | σελφ σέρβις | 9
ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΕΣΕ
ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΊΤΗΣ ΚΟΥΤΣΟΠΟΎΛΟΥ
Οι επενδύσεις που γίνονται σήμερα θα διαμορφώσουν την επόμενη μέρα του ελληνικού οικοσυστήματος logistics Το οικοσύστημα της εφοδιαστικής αλυσίδας αποτελεί νευραλγικό παράγοντα για το λιανικό εμπόριο. Ο κλάδος καλείται να ενισχύσει την ανθεκτικότητά του και να εκσυγχρονίσει κρίσιμες λειτουργίες. Σε αυτό το περιβάλλον, η ψηφιοποίηση και η υιοθέτηση νέων μοντέλων λειτουργίας τίθεται ως στρατηγική αναγκαιότητα.
Τ
ην ίδια στιγμή, η πραγματικότητα αποδεικνύει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να κινείται με χαμηλότερη ταχύτητα σε σχέση με άλλες αγορές, όπου πραγματοποιούνται τεχνολογικά άλματα. Η ελλιπής ψηφιοποίηση διαδικασιών και οι παρωχημένες υποδομές δημιουργούν σημαντικά λειτουργικά εμπόδια. Χειροκίνητες διαδικασίες, αποσπασματικά συστήματα και έλλειψη αυτοματοποίησης επιβαρύνουν το κόστος και αυξάνουν τον χρόνο, υπονομεύοντας την ανταγωνιστικότητα του κλάδου. Απαιτούνται επομένως, θαρρετές στρατηγικές αποφάσεις και επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές της χώρας, ώστε να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Οι αλλαγές αυτές είναι πιο επιτακτικές από ποτέ. Αρκεί να αναλογιστούμε τη δυναμική ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου, τις αυξανόμενες απαιτήσεις στο last-mile, αλλά και τα νέα πρότυπα παράδοσης, με fast delivery και με δέσμευση χρόνου παράδοσης. Αν προσθέσουμε και τον έντονο εποχικό χαρακτήρα του ελληνικού λιανεμπορίου, γίνεται αντιληπτή η σημαντική πίεση που ασκείται σε δίκτυα και υποδομές. Χωρίς τεχνολογίες πρόβλεψης ζήτησης, realtime παρακολούθηση αποθεμάτων και δυναμική βελτιστοποίηση δρομολογίων αυτό το πλαίσιο δεν μπορεί να υποστηριχθεί αποτελεσματικά. Οι αυτοματισμοί και τα ρομποτικά συστήματα αποτελούν κρίσιμο κομμάτι της μετάβασης. Στα σύγχρονα κέντρα διανομής, ρομποτικά συστήματα picking, αυτοματοποιημένη διαλογή και νέα μηχανήματα μειώνουν τα λάθη, αυξάνουν την ταχύτητα και προσφέρουν βελτιστοποίηση λειτουργιών και κόστους. Ωστόσο, η
14 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
απόδοσης, την υιοθέτηση τεχνολογικών εργαλείων, καθώς και την προσωποποιημένη εξυπηρέτηση. Στον τομέα των μεταφορών, έχουμε ένα στόλο που αναπτύσσεται συνεχώς, φτάνοντας τα 767 οχήματα, εκ των οποίων 357 ιδιόκτητα και 410 3PL, ενώ η κεντρικοποίηση της διανομής αγγίζει το 87,3%. Πρόκειται για μια στρατηγική εν εξελίξει, αλλά τα στοιχεία δείχνουν ήδη αποτελέσματα τόσο στην ποιότητα των υπηρεσιών μας, όσο και στη μείωση του κόστους. Η Αφροδίτη Κουτσοπούλου, Vice President Supply Chain ΑΒ Βασιλόπουλος
τεχνολογία δεν αρκεί από μόνη της. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός απαιτεί στελέχη με τεχνογνωσία, επενδύσεις σε κατάρτιση και ικανότητα διασύνδεσης επιχειρησιακών και τεχνολογικών απαιτήσεων. Η έλλειψη προσωπικού και ειδικευμένων ρόλων στη χώρα μας παραμένει μια από τις βασικότερες προκλήσεις. Το ίδιο ισχύει και για το φυσικό σκέλος των μεταφορών. Η οδική μεταφορά παραμένει κυρίαρχη, αλλά ο στόλος στη χώρα είναι συχνά γηρασμένος και περιορισμένης χωρητικότητας. Οι σιδηροδρομικές υποδομές εξακολουθούν να υπολείπονται, περιορίζοντας τις δυνατότητες συνδυασμένων μεταφορών. Επιπλέον, η αύξηση του κόστους καυσίμων, ιδιαίτερα για τα νησιά και ο κατακερματισμός της αγοράς δυσχεραίνουν επενδύσεις μεγάλης κλίμακας. Όλα αυτά δεν είναι συμπεράσματα από θεωρίες επί χάρτου, αλλά προέρχονται από την εμπειρία μας στην ΑΒ Βασιλόπουλος. Προχωρώντας σε ένα τρίπτυχο στρατηγικού μετασχηματισμού, εξορθολογήσαμε ολόκληρο το δίκτυο διανομής μας μέσα από βιώσιμες πρακτικές ενεργειακής
Πέραν όμως της υιοθέτησης τεχνολογικών λύσεων, στην εξίσωση πρέπει να προστεθούν και νέοι παράγοντες κινδύνου. Η αυξημένη διασύνδεση συστημάτων επιφέρει μεγαλύτερη έκθεση σε κυβερνοεπιθέσεις, καθιστώντας την ασφάλεια πληροφοριών θεμελιώδη παράμετρο του επιχειρησιακού σχεδιασμού. Παράλληλα, οι απαιτήσεις για πράσινες πρακτικές και μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος μετατρέπουν την ψηφιοποίηση σε βασικό εργαλείο βιωσιμότητας: χωρίς ακριβή δεδομένα, δεν μπορούμε να βελτιστοποιήσουμε διαδρομές, να μειώσουμε εκπομπές ή να σχεδιάσουμε πιο αποδοτικές υποδομές. Ο εξορθολογισμός στα ελληνικά logistics μπορεί να εξελιχθεί σε πραγματική ευκαιρία για όλους, εφόσον αντιμετωπιστεί με ρεαλισμό και συνέπεια. Προϋποθέτει συνεργασία κράτους, επιχειρήσεων και τεχνολογικών φορέων, αλλά και κουλτούρα συνεχούς μάθησης. Το διακύβευμα είναι σαφές: είτε θα αξιοποιήσουμε τη συγκυρία για να χτίσουμε ένα πιο αποδοτικό βιώσιμο και ανταγωνιστικό οικοσύστημα logistics, είτε θα βρεθούμε να κυνηγάμε τις εξελίξεις. Η επιλογή είναι μπροστά μας και ο χρόνος δεν είναι απεριόριστος.
Τ Ο Υ Λ Ε Υ Τ Ε Ρ Η ΚΙΟΣΕ
1•11118Μ1111'8ΙΜ
1
.....,,....
,Ι
,
- - - - - -
Δεκέμβριος 2025 Ι σ c λ φ σ i ρ pι ς Ι 17
ΑΓΟΡΑ
Τι αποκαλύπτουν τα οικονομικά αποτελέσματα της περυσινής χρήσης για τις 43 εταιρείες του κλάδου Με έντονους διαγκωνισμούς για τα μερίδια αγοράς στο top-10 του κλάδου, ισχυρή αμυντική στάση των μικρομεσαίων έναντι των μεγάλων παικτών, πιέσεις στα κέρδη για σημαντικό τμήμα της αγοράς, υποχώρηση της απόδοσης ιδίων κεφαλαίων για την πλειονότητα των επιχειρήσεων, αλλά και αισθητή αύξηση των λειτουργικών δαπανών στο μεγαλύτερο μέρος του κλάδου, ολοκληρώθηκε η χρήση του 2024 για την οργανωμένη λιανική, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε και ανέλυσε η φετινή ετήσια έκδοση Πανόραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ. Παρά ταύτα, αρκετές εταιρείες ενίσχυσαν τη κεφαλαιακή τους βάση, στοιχείο που διαφοροποιεί εν μέρει την εικόνα.
A
πό τα στοιχεία που παρουσιάζονται στη συνέχεια προκύπτει με σαφήνεια ότι η προσοχή στρέφεται πρωτίστως στο top-10 της αγοράς, όπου η μάχη για τα μερίδια υπήρξε ιδιαίτερα σφοδρή. Καθίσταται πλέον εμφανές ποιες επιχειρήσεις έχουν διασφαλίσει ρυθμό ανάπτυξης ικανό να τις κρατήσει ακλόνητες στην πρώτη γραμμή, αλλά και ποιες αλυσίδες εμφανίζουν αδυναμίες που οφείλουν να αντιμετωπίσουν άμεσα ώστε να περιορίσουν τον κίνδυνο περαιτέρω επιδείνωσης. Αντίστοιχες διαπιστώσεις ισχύουν και για τη ζώνη των μικρομεσαίων εταιρειών. Παρότι κατάφεραν να διατηρήσουν τα μερίδιά τους, μια πιο εις βάθος αξιολόγηση των συνολικών επιδόσεών τους αποκαλύπτει ότι αρκετές εξ αυτών διαθέτουν περιορισμένη ικανότητα να αντέξουν την κλιμάκωση του ανταγωνισμού. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι αργά ή γρήγορα θα χρειαστεί να αποφασίσουν αν θα εξέλθουν αναγκαστικά από την αγορά ή αν θα κινηθούν έγκαιρα προς εξαγορά από ανταγωνιστές. Σε κάθε περίπτωση, για τους ισχυρούς του κλάδου τα δεδομένα μεταβάλλονται ουσιωδώς ως προς τα μερίδια, ιδίως εφόσον ληφθεί υπόψη ότι στη χρήση του 2026 η Διαμαντής Μασούτης θα ενσωματώσει στα οικονομικά της στοιχεία την ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, απορροφώντας επιπλέον ετήσια έσοδα περίπου
22 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
800 εκατ. ευρώ. Υπό αυτό το πρίσμα, στη λίστα των δέκα μεγαλύτερων αφενός θα προστεθεί ένας ακόμη παίκτης, αφετέρου η κατάταξη θα αναδιαμορφωθεί, με τη Διαμαντής Μασούτης να ανεβαίνει στην τρίτη θέση, δημιουργώντας μάλιστα αισθητή απόσταση από τον τέταρτο παίκτη της αγοράς.
ΤΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΤΟΥ 2024
η Εγνατία με 8,53% και η Σκλαβενίτης με 7,81%. Ο όμιλος Σκλαβενίτης πάντως ήταν εκείνος που δημιούργησε τη μεγαλύτερη διαφορά, προσθέτοντας περίπου 400 εκατ. ευρώ στον τζίρο του και αυξάνοντας τα συνολικά του έσοδα στα 5,6 δισ. ευρώ, επίδοση αντίστοιχη με μία ακόμη μεγάλη εξαγορά. ● Από τις 43 αλυσίδες, οι 16 εμφάνισαν πτώ-
Ας κωδικοποιήσουμε τα βασικότερα συμπεράσματα από τα αποτελέσματα χρήσης των 43 αλυσίδων, όπως καταγράφονται στη φετινή ετήσια έκδοση Πανοραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ. Ορισμένες από τις διαπιστώσεις είναι ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσες και αποκαλυπτικές.
ση τζίρου και συνεπακόλουθα απώλεια μεριδίων αγοράς, σημειώνοντας σοβαρή υποχώρηση της δυναμικής τους έναντι του ανταγωνισμού. Με άλλα λόγια, περίπου μία στις τρεις κατέγραψε αρνητική μεταβολή στα έσοδά της.
ι μικρές και μικρομεσαίες αλυσίδες σούπερ Ο μάρκετ κατόρθωσαν το 2024 να διατηρήσουν αλώβητη τη θέση τους. Δεν έχασαν μερίδιο αγοράς, καθώς ο συνολικός ρυθμός ανάπτυξης της αγοράς διαμορφώθηκε στο 4,38%, δηλαδή στο ίδιο επίπεδο με τον ρυθμό αύξησης των εσόδων του top-10 του κλάδου.
κόμη 12 εταιρείες παρουσίασαν ρυθμό ανάΑ πτυξης χαμηλότερο του μέσου επιπέδου της αγοράς. Συνεκτιμώντας τις αλυσίδες με αρνητικό τζίρο και εκείνες με ανάπτυξη κατώτερη του μέσου όρου, προκύπτει ότι 28 από τις 43 αλυσίδες έχασαν το 2024 μερίδιο αγοράς, ενώ 15 ενίσχυσαν τη συμμετοχή τους στο σύνολο των πωλήσεων.
● Στο εσωτερικό του top-10, ωστόσο, υπήρ-
● Καμία αλυσίδα της οργανωμένης λιανικής
ξαν μεταβολές στα μερίδια. Σκλαβενίτης, Δ. Μασούτης, ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός και Εγνατία πέτυχαν ρυθμούς ανόδου υψηλότερους του 4,38%. Η ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός σημείωσε την κορυφαία επίδοση με 10,78%, ακολούθησε
δεν κατέγραψε αρνητικό καθαρό αποτέλεσμα στη χρήση του 2024. Ωστόσο, 12 εταιρείες εμφάνισαν μειωμένα καθαρά αποτελέσματα, με απώλειες που κυμάνθηκαν από -0,35% έως -29,70%. Στο top-10, τρεις
● ●
TOY EIΔΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ
ΕΥΣ, Δ. Μασούτης, ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός και Εγνατία πέτυχαν ρυθμούς ανόδου υψηλότερους του 4,38%. Η ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός σημείωσε την κορυφαία επίδοση με 10,78%, ακολούθησε η Εγνατία με 8,53% και η Σκλαβενίτης με 7,81%
αλυσίδες σημείωσαν μείωση κερδοφορίας, ενώ οι υπόλοιπες επτά πέτυχαν αύξηση. ● Πέραν αυτών, ακόμη 10 αλυσίδες είχαν ρυθ-
μό αύξησης κερδών χαμηλότερο από τον μέσο όρο της αγοράς, ο οποίος για το 2024 ανήλθε στο 4,45% σε σχέση με το 2023. Σε επίπεδο top-10, η μέση μεταβολή των καθαρών αποτελεσμάτων κινήθηκε σε ευθυγράμμιση με το σύνολο της αγοράς: οι ισχυροί παίκτες αύξησαν τα κέρδη τους κατά 4,45%, ενώ η συνολική αγορά κατά 4,63%. ● Σ ε ό,τι αφορά την απόδοση των ιδίων κε-
φαλαίων, μόλις 15 εταιρείες κατέγραψαν βελτίωση το 2024, ενώ οι υπόλοιπες 28 παρουσίασαν υποχώρηση. Στο πεδίο των λειτουργικών δαπανών, μόνο 7 από τις 43 αλυσίδες πέτυχαν να τις περιορίσουν. Οι υπόλοιπες 36 παρουσίασαν αύξηση, με ορισμένες να υπερβαίνουν ακόμη και το 20%. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι μεταβολές έφτασαν το 61,32% ή το 56,85%, αν και τα ποσοστά αυτά αντιστοιχούν σε μικρές απόλυτες αξίες. Παρ’ όλα αυτά, για 22 εταιρείες οι αυξήσεις κυμάνθηκαν μεταξύ 5% και 25%,
●
επίπεδα αρκετά υψηλά. Οι βασικότεροι παράγοντες που οδήγησαν στην αύξηση των δαπανών ήταν το ενεργειακό κόστος, το μισθολογικό, καθώς και τα κόστη επισκευών, συντήρησης και ανάπτυξης ακινήτων.
ποσοστό σχεδόν όμοιο με εκείνο του top10, στο οποίο η μεταβολή διαμορφώθηκε στο 6,69%. ● Δεκατρείς εταιρείες εμφάνισαν το 2024 μεί-
το top-10, μόλις μία εταιρεία πέτυχε μείωση Σ λειτουργικών δαπανών, ενώ οι υπόλοιπες εννέα σημείωσαν αξιοσημείωτη αύξηση, με μεταβολές από 3,03% έως 17,06% έναντι του 2023. Στο σύνολο της αγοράς, οι συνολικές δαπάνες του 2024 αυξήθηκαν κατά 6,84%,
ωση ιδίων κεφαλαίων, ενώ οι υπόλοιπες 30 παρουσίασαν αύξηση σε σχέση με το 2023. Στο top-10, τέσσερις αλυσίδες κατέγραψαν μειωμένα ίδια κεφάλαια και έξι αυξημένα. Συνολικά, η αγορά ενίσχυσε τα ίδια κεφάλαιά της κατά 4,05%, ενώ στο top-10 η αντίστοιχη αύξηση ανήλθε σε 3,40%.
Δεκέμβριος 2025 | σελφ σέρβις | 23
ΑΓΟΡΑ
ΕΣΕ
Έρχεται νέος κύκλος συγκέντρωσης – 4 έως 6 εταιρείες θα επιβιώσουν στην πενταετία από το Top-10 Ανώτατα στελέχη της διοίκησης της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος επισήμαναν, στην καθιερωμένη ετήσια συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν προημέρων στους δημοσιογράφους, τις συνεχώς αυξανόμενες επενδύσεις, τις εντεινόμενες τάσεις συγκέντρωσης της αγοράς, το ζήτημα της ακρίβειας και τη μη συμμετοχή σε αυτή των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, τα υψηλά λειτουργικά κόστη, καθώς και τη διατήρηση των περιθωρίων κέρδους σε σταθερά επίπεδα για περισσότερο από 15 χρόνια.
E
ιδικότερα, τα στελέχη υπερασπίστηκαν τη θέση ότι ο κλάδος δεν αποτελεί την κύρια αιτία των συνεχών ανατιμήσεων, επισημαίνοντας ότι οι τιμές στην οργανωμένη λιανική ουσιαστικά ακολουθούν την εξέλιξη των τιμών χονδρικής. Παράλληλα, τόνισαν ότι τα λειτουργικά κόστη παραμένουν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, εμφανώς χαμηλότερα από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο.
ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
Ο πρόεδρος της ΕΣΕ, κ. Αριστοτέλης Παντελιάδης, υπογράμμισε την επιμονή των αλυσίδων να επενδύουν ταυτόχρονα στην τεχνολογία, σε νέα κέντρα διανομής και σε σύγχρονα καταστήματα, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες αυτές απαραίτητες για την αύξηση της παραγωγικότητας. Όπως σημείωσε, οι υψηλού κόστους επενδύσεις πραγματοποιούνται παρά το γεγονός ότι τα λειτουργικά κόστη των εταιρειών επιβαρύνονται σημαντικά από την ακριβή ενέργεια, τις υπέρογκες αυξήσεις ενοικίων, τον διπλασιασμό των δημοτικών τελών και το μισθολογικό κόστος. Πρόσθεσε ότι αυτά τα βάρη καταλήγουν στον καταναλωτή, υπογραμμίζοντας όμως ότι η απαξίωση του οικογενειακού εισοδήματος δεν οφείλεται μόνο στις συνεχείς ανατιμήσεις, αλλά και στη μερική καθυστέρηση της αύξησης των μισθών σε σχέση με τον ρυθμό των τιμών. Σχετικά με το ζήτημα των μισθωμάτων, εξήγησε ότι οι μέσες αυξήσεις φτάνουν περίπου
28 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
το 20%, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις οι μεταβολές φτάνουν το 170% και, σε ορισμένες, ξεπερνούν ακόμη και το 260%.
ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ 3,5 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ
Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ, πρόσθεσε, παρά τις έντονες αυξήσεις στα λειτουργικά τους κόστη και λειτουργώντας με καθαρά περιθώρια κέρδους μόλις 1,65%, δεν διστάζουν να προχωρούν σε σημαντικές επενδύσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας πενταετίας, το συνολικό ύψος τους ανήλθε στα 3,5 δισ.
ευρώ. Ειδικότερα, για την περσινή χρήση, τα επενδυτικά κεφάλαια ανήλθαν σε 400 εκατ. ευρώ, εμφανίζοντας μείωση σε σχέση με το 2023, όταν το αντίστοιχο ποσό είχε φτάσει τα 592 εκατ. ε υρώ. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι ο κλάδος αναπτύσσεται σε υγιή βάση, ωστόσο υπάρχουν μικρές και μικρομεσαίες εταιρείες που δέχονται σημαντικές πιέσεις στα καθαρά τους αποτελέσματα, κυρίως λόγω του έντονου ανταγωνισμού και των υψηλών λειτουργικών εξόδων, όπως το ενεργειακό κόστος, τα μισθώματα και οι δημοτικές επιβαρύνσεις.
TOY EIΔΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ
ΕΡΧΕΤΑΙ ΝΕΟ ΚΥΜΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ
Συνέπεια του σφοδρού ανταγωνισμού, όπως εξήγησε ο αντιπρόεδρος της ΕΣΕ, κ. Ιωάννης Μασούτης, είναι ότι το οργανωμένο λιανεμπόριο αναμένεται να οδηγηθεί, τα επόμενα χρόνια, σε μεγαλύτερη συγκέντρωση. Μάλιστα, προανήγγειλε ότι και το 2026 αναμένονται νέες συμφωνίες εξαγορών, ενώ στο μέλλον ο αριθμός των ισχυρών δικτύων πιθανότατα θα περιοριστεί σε τέσσερα έως έξι μεγάλα εταιρικά σχήματα. Η τάση αυτή αναμένεται να είναι πιο έντονη σε εταιρείες με ετήσιο τζίρο άνω των 80 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι εκτός από τους εμφανώς ισχυρούς παίκτες, στην οργανωμένη λιανική θα συνεχίσουν να διατηρούν σημαντικούς όγκους και οι εταιρείες που επιλέγουν να διαφοροποιηθούν μέσω της ανάπτυξης δραστηριοτήτων με ιδιαίτερο χαρακτήρα και διαφοροποιημένα καταστήματα, προσφέροντας έτσι πιο στοχευμένες υπηρεσίες και προϊόντα στους καταναλωτές.
Συνέπεια του σφοδρού ανταγωνισμού, όπως εξήγησε ο αντιπρόεδρος της ΕΣΕ, κ. Ιωάννης Μασούτης, είναι ότι το οργανωμένο λιανεμπόριο αναμένεται να οδηγηθεί, τα επόμενα χρόνια, σε μεγαλύτερη συγκέντρωση
…ΑΛΛΟΥ ΟΙ ΤΙΜΕΣ, ΑΛΛΟΥ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ, κ. Απόστολος Πεταλάς, επικέντρωσε ιδιαίτερα στο ζήτημα της απαξίωσης του οικογενειακού εισοδήματος. Επισήμανε ότι, ενώ στην Ευρώπη τα εισοδήματα την περίοδο 2009-2024 αυξήθηκαν κατά 55% και ο πληθωρισμός κατά 59%, στην Ελλάδα η αύξηση των εισοδημάτων περιορίστηκε μόλις στο 5%, ενώ ο πληθωρισμός κατέγραψε συνολική άνοδο 42%. Ο κ. Πεταλάς αναγνώρισε ότι για τα νοικοκυριά το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα είναι σήμερα η ακρίβεια, η οποία, όπως τόνισε χαρακτηριστικά, «προφανώς και δεν αποτελεί ψευδαίσθηση». Παράλληλα, υπογράμμισε με έμφαση ότι ο κλάδος των αλυσίδων σούπερ μάρκετ συμμετείχε ελάχιστα στη διαμόρφωση των έντονων ανατιμητικών τάσεων των τελευταίων ετών στη χώρα.
ΠΏΣ ΜΟΙΡΆΖΟΝΤΑΙ ΤΑ 100 ΕΥΡΏ
Για να τεκμηριώσει τη θέση του, ανέφερε ότι για κάθε 100 ευρώ που δαπανά ο καταναλωτής, τα 13,8 ευρώ αφορούν στο Φ.Π.Α., τα 63,1 ευρώ καταβάλλονται στους προμηθευτές, τα 23,7 ευρώ καλύπτουν τα λειτουργικά κόστη της οργανωμένης λιανικής και μόλις 1,4% αντιστοιχεί στα κέρδη προ φόρων του κλάδου. Σημείωσε ότι τα τελευταία οικονομικά στοιχεία για το 2024 καταδεικνύουν ότι το οργανωμένο λιανεμπόριο παρουσίασε συνολικά έσοδα 15,150 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα καθαρά προ φόρων κέρδη περιορίστηκαν σε μόλις 215 εκατ. ευρώ. Όπως επεσήμανε, τα περιθώρια κέρδους της
αγοράς, που κυμαίνονται γύρω στο 1,65%, παραμένουν σταθερά από το 2008, όταν το αντίστοιχο ποσοστό βρισκόταν οριακά κάτω από το 2%. Μάλιστα, λόγω της αρνητικής οικονομικής κατάστασης της χώρας το 2015, το μέσο περιθώριο κέρδους της οργανωμένης λιανικής ήταν αρνητικό κατά 3,5%. Το 2016 σημείωσε αύξηση άνω του 3% και το 2024 επανήλθε σε επίπεδα χαμηλότερα του 2%. Σχετικά με το λειτουργικό κόστος της οργανωμένης λιανικής κατανέμεται ως εξής: 62,6% στο μισθολογικό κόστος, 6,4% στα ενοίκια, 6,8% στην ενέργεια, 5,7% στις μεταφορές και τα logistics, ενώ τα υπόλοιπα 18,5% καλύπτουν λοιπά έξοδα.
Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΤΕΛΑΚΙΑ ΤΙΜΩΝ
Στο πλαίσιο της συνέντευξης, τα ανώτατα στελέχη της ΕΣΕ σχολίασαν επίσης την πρόσφατη απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, για την αναγραφή των τιμών παραγωγού στα καρτελάκια των σούπερ μάρκετ, κυρίως για τα νωπά προϊόντα. Υπογράμμισαν ότι, εφόσον εφαρμοστεί, το μέτρο ενδέχεται να αυξήσει επικίνδυνα τη διαφάνεια, υποχρεώνοντας τις αλυσίδες να δημοσιοποιήσουν απόρρητα εταιρικά στοιχεία, με ενδεχόμενο κίνδυνο για την επιβίωση μικρότερων επιχειρήσεων, ιδιαίτερα στον πρωτογενή τομέα. Όσον αφορά τα οπωροκηπευτικά, επισήμαναν ότι το κόστος προμήθειας για τα σούπερ μάρκετ είναι εξαιρετικά δύσκολο έως αδύνατο να υπολογίζεται με ακρίβεια σε καθημερινή βάση και να αποτυπώνεται στα καρτελάκια των καταστημάτων, λόγω των έντονων διακυμάνσεων και της εποχικότητας.
Δεκέμβριος 2025 | σελφ σέρβις | 29
ΑΓΟΡΑ
ΜΑΣΟΥΤΗΣ
«Κλείδωσε» η εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός Μπροστά σε μία χρονιά που προμηνύεται καθοριστική για την περαιτέρω πορεία της στην οργανωμένη λιανική βρίσκεται η αλυσίδα Μασούτης, καθώς έχει πλέον καταθέσει τη δεσμευτική προσφορά για την εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την έναρξη μιας περιόδου εκτεταμένων αναδιαρθρώσεων στο δίκτυο πωλήσεων, αλλά και αναβάθμισης των συμφωνιών της με τους προμηθευτές.
Μ
ετά από μια πολύμηνη διαδικασία ενδελεχούς αξιολόγησης και οικονομικής αποτίμησης της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, η Μασούτης προχώρησε στο καθοριστικό βήμα, «κλειδώνοντας» τη συμφωνία. Η ολοκλήρωσή της αναμένεται να εκτοξεύσει τον τζίρο της εταιρείας σε επίπεδα που προσεγγίζουν τα 2 δισ. ευρώ, ενισχύοντας ουσιαστικά τη θέση της έναντι του συνόλου της οργανωμένης λιανικής. Λαμβάνοντας υπόψη και την τρέχουσα χρήση, όπου η αύξηση των εσόδων εκτιμάται στο 5,5%, ο ενοποιημένος κύκλος εργασιών της αλυσίδας προβλέπεται να κινηθεί λίγο κάτω από τα 2 δισ. ευρώ. Τα εταιρικά έσοδα της Μασούτης αναμένεται να διαμορφωθούν στο 1,2 δισ. ευρώ για το 2025, έναντι 1,15 δισ. το 2024 και 1,08 δισ. το 2023, χρονιές-ορόσημα, καθώς τότε η εταιρεία ξεπέρασε για πρώτη φορά το φράγμα του 1 δισ. ευρώ. Η ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, από την άλλη, εκτιμάται ότι θα κλείσει τη φετινή χρονιά με τζίρο περίπου 800 εκατ. ευρώ. Η διατήρηση και ενίσχυση αυτού του κύκλου εργασιών αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη Μασούτης, καθώς μεγάλο τμήμα των εσόδων της υπό εξαγορά εταιρείας προέρχεται από συνεργασίες franchise και χονδρεμπορικές συμφωνίες, μοντέλα με υψηλότερο βαθμό μεταβλητότητας. Στις επιδόσεις της Μασούτης δεν συνυπολογίζονται τα 180 εκατ. ευρώ πωλήσεων της ΣΥΝΚΑ Κρήτης, στο μετοχικό κεφάλαιο της οποίας η εταιρεία συμμετέχει με ποσοστό 50%.
ΑΝΟΙΓΕΙ ΤΟ GRAND ΜΑΣΟΥΤΗΣ ΣΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΓΕΦΥΡΕΣ
Παράλληλα, με το έργο ενσωμάτωσης της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, η Μασούτης στρέφει το
32 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
βλέμμα της στην ενίσχυση της παρουσίας της στην Αττική, μία αγορά στην οποία επιδιώκει ισχυρότερη διείσδυση το 2026. Η εταιρεία εστιάζει τόσο στη δημιουργία νέων σημείων πώλησης όσο και στην ολοκλήρωση του εμβληματικού έργου στις Τρεις Γέφυρες, που περιλαμβάνει την ανέγερση μεγάλου πολυλειτουργικού κτιριακού συγκροτήματος και τη λειτουργία ενός ακόμη καταστήματος Grand Μασούτης. Η συνολική επένδυση αναμένεται να φτάσει τα 40 εκατ. ευρώ. Αυτή την περίοδο, η εταιρεία επιδιώκει να ολοκληρώσει τις εξωτερικές όψεις του νέου κτιρίου, προκειμένου να τεθεί σε λειτουργία το υπερκατάστημα που θα καταλαμβάνει το ισόγειο. Το Grand Μασούτης προγραμματίζεται να ανοίξει τις πόρτες του στο πρώτο τρίμηνο του 2026. Την ίδια στιγμή, η αλυσίδα σχεδιάζει νέες αναπτύξεις εντός του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας, καθώς και εκτεταμένες ανακαινίσεις παλαιότερων καταστημάτων ανά την Ελλάδα, με συνολικές επενδύσεις που εκτιμάται ότι θα αγγίξουν ή και θα υπερβούν τα 25 εκατ. ευρώ.
ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ PL ΠΡΟΪΟΝΤΑ
Η στρατηγική της Μασούτης για τη νέα περίοδο περιλαμβάνει σημαντικές επενδύσεις σε τεχνολογικές λύσεις με βάση την τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο την περαιτέρω βελτίωση της αποδοτικότητας των λειτουργιών και την ενίσχυση της κερδοφορίας. Παράλληλα, η εταιρεία θα συνεχίσει να αναπτύσσει τη γκάμα των ιδιωτικής ετικέτας προϊόντων με το σήμα «Μασούτης από τον τόπο μας», ενισχύοντας τόσο το προϊοντικό της μίγμα όσο και την εγχώρια παραγωγή που υποστηρίζει μέσω των συγκεκριμένων συνεργασιών.
Η Μασούτης σχεδιάζει νέες αναπτύξεις εντός του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας, καθώς και εκτεταμένες ανακαινίσεις παλαιότερων καταστημάτων ανά την Ελλάδα, με συνολικές επενδύσεις που εκτιμάται ότι θα αγγίξουν ή και θα υπερβούν τα 25 εκατ. ευρώ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗ, ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗΣ
Αντιμέτωποι με φόρους και κανονιστικές πιέσεις Η Χριστίνα Χαλκιαδάκη, CEO της Χαλκιαδάκης, μιλά για το πώς η εταιρεία αντιμετωπίζει τις αλλαγές και τις πιέσεις στην ελληνική αγορά λιανεμπορίου το 2025. Στη συνέντευξη αναλύει την πορεία του τζίρου και την κατανομή του ανά κατηγορίες προϊόντων, τη διαχείριση των περιθωρίων κέρδους σε περιβάλλον αυξημένου κόστους, καθώς και τον ρόλο των προγραμμάτων πιστότητας. Σχολιάζει, επίσης, τις προκλήσεις από τις ρυθμίσεις για διαφάνεια τιμών και την υψηλή φορολόγηση, και πώς αυτά επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία των καταστημάτων.
H
Χριστίνα Χαλκιαδάκη ανοίγει τη συζήτηση αποτιμώντας την εικόνα της εταιρείας για το 2025. Όπως επισημαίνει, η πορεία του κύκλου εργασιών εμφανίζει ανοδική τάση και εκτιμά ότι η χρονιά θα κλείσει με οριακά διψήφιο ποσοστό αύξησης σε σχέση με το 2024, με την κερδοφορία να παραμένει σταθερή. Αποδίδει την ανάπτυξη τόσο στη συστηματική ενίσχυση και αναβάθμιση του δικτύου των καταστημάτων όσο και στη σημαντική συμβολή του τουρισμού, ο οποίος λειτουργεί ως μοχλός ζήτησης για την Κρήτη. Παράλληλα, όμως, δεν παραλείπει να αναφερθεί και στις προκλήσεις που διαγράφονται για τους επόμενους μήνες, καθώς ο πρωτογενής τομέας αντιμετωπίζει σοβαρές πιέσεις, με πιθανές συνέπειες για την τοπική οικονομία.
ΑΥΞΗΣΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ, ΑΛΛΑ ΤΑ ΚΕΡΔΗ ΣΤΑΘΕΡΑ σελφ σέρβις: Ποιες κατηγορίες προϊόντων παρουσίασαν τη μεγαλύτερη ανάπτυξη κατά το 2024 και πώς κατανέμεται ποσοστιαία ο τζίρος σας ανάμεσα στις κύριες κατηγορίες: τρόφιμα, είδη προσωπικής φροντίδας και είδη οικιακής χρήσης; Αντίστοιχα στοιχεία για το δεκάμηνο 2025 έχετε; Χριστίνα Χαλκιαδάκη: Η κατηγορία food συνεχίζει να αυξάνεται έναντι του non-food με τη σχέση τους να φτάνει σε επίπεδα ρεκόρ υπέρ της κατηγορίας του τρόφιμου, ξεπερνώντας το 80% των πωλήσεων. Οι τιμές στα μη τρόφιμα FMCG υποχωρούν, ενώ παράλληλα αναπτύσσονται οι κατηγορίες των ζυγιζόμενων (μανάβικο, κρεοπωλείο) καθώς και οι ζεστές γωνιές και τα έτοιμα γεύματα.
34 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
λειτουργία ενός σύγχρονου δικτύου λιανικής συνεπάγεται ολοένα περισσότερες ανάγκες: από τη στελέχωση και τη συνεχή εκπαίδευση των εργαζομένων μας μέχρι την κάλυψη πλήθους διαχειριστικών και τεχνικών υποχρεώσεων. Ταυτόχρονα, η επίμονη γραφειοκρατία στις πολεοδομίες του νησιού επιβραδύνει σημαντικά τα αναπτυξιακά μας σχέδια, οδηγώντας σε συσσώρευση κόστους και μελετών που δεν είναι παραγωγικές. Πρόσθετη πρόκληση αποτελεί και η συνταξιοδότηση ενός μεγάλου αριθμού έμπειρων συνεργατών, η οποία δημιουργεί την ανάγκη για ένταξη νέων, λιγότερο έμπειρων εργαζομένων, αποτέλεσμα που αναπόφευκτα επηρεάζει την παραγωγικότητα, την ίδια στιγμή που καταβάλλουμε συστηματική προσπάθεια για την ουσιαστική στήριξη των εισοδημάτων του ανθρώπινου δυναμικού μας. Χριστίνα Χαλκιαδάκη, CEO της Χαλκιαδάκης
σ.σ.: Πώς εξελίσσονται τα περιθώρια κέρδους μέσα στο 2025 και ποιες στρατηγικές έχετε εφαρμόσει για να διατηρηθεί η κερδοφορία σε ένα περιβάλλον με αυξημένα κόστη; Χ.Χ.: Το 2025 εξελίσσεται σε μια ιδιαίτερα απαιτητική χρονιά από πλευράς κόστους για ολόκληρο τον κλάδο, και φυσικά αυτό αντανακλάται και στη δική μας λειτουργία. Όπως ανέφερα, παρά την αύξηση του τζίρου, η κερδοφορία παραμένει στα ίδια επίπεδα, καθώς το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά και ευμετάβλητα επίπεδα, ενώ η
Οι αυξήσεις δεν ξεκινούν από εμάς. Εμείς βρισκόμαστε στο τελευταίο στάδιο πριν τον καταναλωτή και συχνά στο πρώτο σημείο όπου εκδηλώνονται οι προβληματισμοί του
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
Tetra Pak®: Τα λειτουργικά ροφήματα αποτελούν την επόμενη μεγάλη ευκαιρία στη βιομηχανία τροφίμων Οι νέες απαιτήσεις της αγοράς και πώς η τεχνολογία υποστηρίζει την ανάπτυξη λειτουργικών ροφημάτων
O
ι καταναλωτές στρέφονται ολοένα και περισσότερο σε τρόφιμα και ροφήματα που ενισχύουν την υγεία και την ευεξία, αναζητώντας παράλληλα ευκολία και σταθερή ποιότητα. Η αγορά των λειτουργικών προϊόντων – από πρωτεϊνικά και φυτικά ροφήματα έως εμπλουτισμένα τρόφιμα – αναπτύσσεται ταχύτερα από ποτέ, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για τους παραγωγούς. Πρόκειται για μια τάση που ξεκίνησε στον χώρο της αθλητικής διατροφής αλλά πλέον αφορά ένα πολύ ευρύτερο κοινό: ανθρώπους με έντονους ρυθμούς ζωής, μεγαλύτερες ηλικίες με αυξημένη κατανάλωση σε προϊόντα με διατροφικά οφέλη, αλλά και όσους ενδιαφέρονται για άμεσες, πρακτικές λύσεις ευεξίας.
Η ΠΡΩΤΕΪΝΗ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ Για τις επιχειρήσεις, αυτή η αλλαγή σηματοδοτεί υψηλότερες προσδοκίες, προκειμένου να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των καταναλωτών. Τα προϊόντα πρέπει να είναι έτοιμα προς κατανάλωση, με καθαρή ετικέτα, σταθερή δοσολογία και συγκεκριμένα οφέλη. Η πρωτεΐνη αποτελεί πλέον κεντρικό στοιχείο αυτής της κατηγορίας – όχι μόνο για όσους αθλούνται, αλλά και για το ευρύ κοινό που επιδιώκει να βελτιώσει την καθημερινότητά του. Και εδώ είναι που οι παραγωγοί μπορούν να ξεκλειδώσουν νέες ευκαιρίες για το χαρτοφυλάκιό τους.
ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ TETRA PAK ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΤΑΓΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Σε αυτό το περιβάλλον, η Tetra Pak στηρίζει τους παραγωγούς σε όλα τα στάδια ανάπτυξης
ενός λειτουργικού προϊόντος. Ξεκινώντας από τη διαμόρφωση της συνταγής, παρέχει πρόσβαση σε ειδικούς και σε Κέντρα Ανάπτυξης Προϊόντων, όπου οι επιχειρήσεις μπορούν να δοκιμάσουν ιδέες, να εξελίξουν τις συνταγές τους και να αξιολογήσουν πώς αποδίδουν σε βιομηχανική κλίμακα. Η τεχνογνωσία της Tetra Pak στη διαμόρφωση και σταθεροποίηση συνταγών βοηθά τους παραγωγούς να πετύχουν την ποιότητα, την υφή και τη γεύση που απαιτεί η κατηγορία, διασφαλίζοντας ότι το προϊόν αποδίδει το ίδιο σε κάθε παρτίδα.
Μάθετε περισσότερα
Η ασφάλεια των προϊόντων παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο. Με την τεχνολογία UHT και τις ασηπτικές χάρτινες συσκευασίες, η Tetra Pak εξασφαλίζει προϊόντα που παραμένουν αναλλοίωτα χωρίς την ανάγκη ψύξης ή συντηρητικών, διατηρούν τη θρεπτική τους αξία και περιορίζουν την σπατάλη. Η ευκολία αποθήκευσης και μεταφοράς επιτρέπει τη διάθεση σε μεγαλύτερη γεωγραφική κλίμακα, χωρίς ειδικές απαιτήσεις στη διαχείριση.
ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΓΙΑ “ON-THE-GO” ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ & ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΡΑΦΙ Οι χάρτινες λύσεις της Tetra Pak προσφέρουν παράλληλα πρακτικότητα και ευκολία για κατανάλωση εν κινήσει, ανταποκρινόμενες στην εικόνα που έχουν οι καταναλωτές για πιο υπεύθυνες και σύγχρονες επιλογές. Παράλληλα, το ευρύ χαρτοφυλάκιο μεγεθών και σχημάτων επιτρέπει διαφοροποίηση στο ράφι και προσαρμογή στις ανάγκες κάθε αγοράς. Για παραγωγούς που θέλουν να εισέλθουν γρήγορα στην κατηγορία FSN, η δυνατότητα αξιοποίησης υφιστάμενων γραμμών ή συνεργασίας με
εξωτερικούς συνεργάτες συσκευασίας μειώνει σημαντικά το αρχικό ρίσκο και επιταχύνει τον χρόνο λανσαρίσματος. Καθώς η ζήτηση για λειτουργικά προϊόντα συνεχίζει να αυξάνεται, η Tetra Pak προσφέρει την τεχνογνωσία, την τεχνολογία και την ολοκληρωμένη υποστήριξη που χρειάζονται οι παραγωγοί για να ανταποκριθούν σε μια κατηγορία που εξελίσσεται γρήγορα και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ευκαιρίες της σύγχρονης αγοράς τροφίμων και ποτών.
Δεκέμβριος 2025 | σελφ σέρβις | 37
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
ΙΩ Α ΝΝΗΣ Κ ΑΠΕ ΤΑ Ν Α Κ ΗΣ , T R A N SCO M BI E X PRE SS
Οι δυνατότητες που η Ελλάδα παραβλέπει Ο Ιωάννης Καπετανάκης, διευθύνων σύμβουλος της Transcombi Express, στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλά για τον τρόπο που η εταιρεία διαφοροποιείται στην ελληνική αγορά logistics, τις βασικές βιομηχανίες και κλάδους που εξυπηρετεί σήμερα, καθώς και τις ανάγκες που προκύπτουν από μεγάλες αλυσίδες λιανικής και εταιρείες FMCG. Αναφέρεται στις στρατηγικές επενδύσεις και στα σχέδια ανάπτυξης για την επόμενη πενταετία, τη διασφάλιση της ποιότητας και της συνέπειας των υπηρεσιών σε μια αγορά με διακυμάνσεις, αλλά και στις ανεκμετάλλευτες δυνατότητες του κλάδου. Παράλληλα, σχολιάζει την επίδραση των νέων τεχνολογιών στη λειτουργία της Transcombi, την κατανομή των εσόδων μεταξύ υφιστάμενων και νέων συνεργασιών, όπως και τις προοπτικές για τον κύκλο εργασιών τα επόμενα χρόνια. εισαγωγή νέων τεχνολογιών έχει μεταβάλει σημαντικά τη λειτουργία της Transcombi Express, όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος Ιωάννης Καπετανάκης. Στον πυρήνα των αλλαγών βρίσκονται η αυτοματοποίηση και η ρομποτική, που έχουν βελτιώσει την αποδοτικότητα, την ακρίβεια και την ταχύτητα των διαδικασιών, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται για την πρόβλεψη της ζήτησης, τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης αποθεμάτων και τον σχεδιασμό των διαδρομών διανομής. Παράλληλα, η ψηφιοποίηση των διαδικασιών και τα προηγμένα συστήματα πληροφόρησης παρέχουν εικόνα σε πραγματικό χρόνο για κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας, επιτρέποντας άμεση ανταπόκριση σε αυξήσεις ζήτησης ή απρόβλεπτες καταστάσεις και διασφαλίζοντας συνέπεια και ποιότητα στις υπηρεσίες. Σύμφωνα με τον Καπετανάκη, ο στόχος είναι η λειτουργία της εταιρείας να γίνεται σταδιακά πιο ευέλικτη, γρήγορη και ακριβής, χωρίς να χάνεται η ανθρώπινη διάσταση στη χρήση της τεχνολογίας.
Η
σελφ σέρβις: Ποιες είναι οι βασικές βιομηχανίες/ κλάδοι που εξυπηρετείτε σήμερα και πώς διαμορφώνεται η ζήτηση; Ιωάννης Καπετανάκης: Εξυπηρετούμε ένα ευρύ φάσμα κλάδων, από τη μεταποίηση και τη βαριά βιομηχανία έως το λιανεμπό-
38 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
ριο (retail), τα φαρμακευτικά προϊόντα και το υγειονομικό υλικό, καθώς και τα βιομηχανικά ανταλλακτικά και γενικότερα τα B2B logistics. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει για εμάς ο κλάδος της βιομηχανίας και οι παραγωγικές επιχειρήσεις, όπου παρατηρείται σταθερά αυξανόμενη ανάγκη για αποτελεσματική διαχείριση αποθεμάτων και έγκαιρη τροφοδοσία πρώτων υλών και ανταλλακτικών. Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό του κύκλου εργασιών μας προέρχεται από την τροφοδοσία των σούπερ μάρκετ, η οποία απαιτεί υψηλό επίπεδο ακρίβειας και συνέπειας.
ΤΙ ΑΝΑΖΗΤΟΥΝ ΟΙ ΠΕΛΑΤΕΣ σ.σ.: Τι ποσοστό του συνολικού σας τζίρου προέρχεται από συνεργασίες με αλυσίδες σούπερ μάρκετ και εταιρείες FMCG; Πώς προβλέπετε να εξελιχθούν αυτά τα ποσοστά τα επόμενα χρόνια; Ι.Κ.: Οι συνεργασίες μας με αλυσίδες σούπερ μάρκετ και εταιρείες FMCG αποτελούν σήμερα ένα ιδιαίτερα σημαντικό τμήμα του συνολικού μας τζίρου. Παρότι δεν θα ήθελα να αναφερθώ σε συγκεκριμένα απόλυτα νούμερα, μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι οι συγκεκριμένοι κλάδοι αντιπροσωπεύουν ένα από τα πιο δυναμικά και ταχέως αναπτυσσόμενα ποσοστά της δραστηριότητάς μας, με σταθερή ανοδική τάση τα τελευταία χρόνια. Η εκτίμησή μας είναι ότι το ποσοστό αυτό θα συνεχίσει να ενισχύεται ακόμη περισσότερο. Αυτό οφείλεται σε δύο βασικούς παράγοντες. Πρώτον, οι πελάτες των κλάδων retail και
FMCG επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους, ενισχύουν τα δίκτυά τους και αναζητούν πιο ολοκληρωμένες, τεχνολογικά προηγμένες λύσεις logistics. Δεύτερον, οι δικές μας επενδύσεις σε υποδομές, αυτοματοποίηση και συστήματα μάς επιτρέπουν πλέον να διαχειριζόμαστε μεγαλύτερους όγκους, αυξημένη πολυπλοκότητα και υψηλότερες απαιτήσεις υπηρεσιών. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, εκτιμούμε ότι μέσα στην επόμενη τριετία έως πενταετία η συμμετοχή των σούπερ μάρκετ και των FMCG στον συνολικό τζίρο μας θα αυξηθεί σημαντικά. Πρόκειται για έναν από τους βασικότερους μοχλούς ανάπτυξης της εταιρείας μας και έναν τομέα στον οποίο επενδύουμε στρατηγικά για το μέλλον. σ.σ.: Ποιες υπηρεσίες ή λύσεις ζητούν πλέον πιο έντονα οι μεγάλες αλυσίδες λιανικής και η βιομηχανία FMCG; Ι.Κ.: Σήμερα, όταν μια μεγάλη αλυσίδα λιανικής ή μια εταιρεία FMCG συνεργάζεται μαζί μας, αναζητά πολύ περισσότερα από τις βασικές υπηρεσίες αποθήκευσης και μεταφοράς. Προτεραιότητα έχουν η ευελιξία, η ταχύτητα, η ασφάλεια, η προβλεψιμότητα και η δυνατότητα άμεσης ανταπόκρισης σε αιχμές ζήτησης, σε περιόδους προωθητικών ενεργειών ή απρόβλεπτες συνθήκες. Οι ανάγκες αυτές δεν καλύπτονται από μία και μόνο υπηρεσία, αλλά απαιτούν ολοκληρωμένες λύσεις: σύγχρονη αποθήκευση, αποτελεσματική διαχείριση αποθεμάτων, αυτοματοποιημένη
ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ!
Τα στοιχεία των ισολογισμών των σούπερ μάρκετ και το δίκτυο των καταστημάτων τους περιλαμβάνονται και σε USB, που διατίθεται μαζί με την έντυπη έκδοση.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Κατερίνα Μπουσμπουκέα, T: 217 7776 128, Μ: 6973 696 198, E: kbousboukea@boussias.com
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ K ATIA M ERTEN - LENT Z , FOOD L AW SCIENCE & PARTN ERS
Το λάθος στην επισήμανση κοστίζει Η Katia Merten-Lentz, νομική σύμβουλος στον τομέα τροφίμων και ζωοτροφών, αναλύει τις ρυθμιστικές προκλήσεις και τις εξελίξεις που διαμορφώνουν την ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά τροφίμων. Από την επισήμανση και τους ισχυρισμούς διατροφής έως την ασφάλεια προϊόντων, τη διαχείριση κρίσεων και τις τεχνολογίες καινοτομίας, παρέχει στρατηγικές κατευθύνσεις για πλήρη διαμόρφωση με το ρυθμιστικό πλαίσιο και τη διασφάλιση της ασφαλούς κυκλοφορίας προϊόντων.
H
Katia Merten-Lentz είναι ιδρύτρια και CEO της δικηγορικής εταιρείας Food Law Science & Partners, με εξειδίκευση στον τομέα των τροφίμων και των ζωοτροφών. Η 20ετής της συνεργασία στις Βρυξέλλες με πρώην αξιωματούχο της Κομισιόν για το FEOGA της προσέφερε πολύτιμη εμπειρία στα ρυθμιστικά θέματα του κλάδου. Σταδιακά, η εστίασή της μετατοπίστηκε από τη γενική γεωργία σε πιο εξειδικευμένα ζητήματα τροφίμων και ζωοτροφών, με έμφαση στην ασφάλεια, την καινοτομία και τη συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις. Σήμερα, συνδυάζει νομική ανάλυση και επιστημονική γνώση, εξασφαλίζοντας ότι κάθε προϊόν πληροί πλήρως τις απαιτήσεις της αγοράς πριν φτάσει στον καταναλωτή. σελφ σέρβις: Θα θέλατε να μας παρουσιάσετε συνοπτικά την επαγγελματική σας πορεία και να μας εξηγήσετε τι σας οδήγησε να ειδικευτείτε στο ευρωπαϊκό δίκαιο τροφίμων και ζωοτροφών; Katia Merten-Lentz: Σπούδασα στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου στη Γαλλία και στο King’s College London, όπου εξειδικεύτηκα στο ευρωπαϊκό δίκαιο ανταγωνισμού και στο εταιρικό δίκαιο. Μετά από μερικά χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας στο Στρασβούργο, εργαζόμενη σε ζητήματα που αφορούσαν την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, μετακόμισα στα τέλη της δεκαετίας του 1990 στις Βρυξέλλες για να ενταχθώ στη δικηγορική εταιρεία Gide. Εκείνη την περίοδο ξεκίνησα να εστιάζω στον αγροδιατροφικό τομέα, συνεργαζόμενη επί είκοσι χρόνια με έναν πρώην αξιωματούχο της Ευρωπαικής Επιτροπής αρμόδιο για το FEOGA, τον προκάτοχο του σημερινού FEAGA (Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων). Μαζί αναπτύξαμε την αγροδιατροφική πρακτική της
42 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
Katia Merten-Lentz, Food Law Science & Partners
Gide, η οποία για την εποχή υπήρξε ιδιαίτερα πρωτοποριακή. Με την πάροδο των χρόνων και καθώς ο κλάδος εξελισσόταν, η δραστηριότητά μου μετατοπίστηκε σταδιακά από το ευρύτερο πεδίο της «γεωργίας» σε έναν πιο εξειδεικευμένο τομέα, το ευρωπαϊκό δίκαιο «τροφίμων και ζωοτροφών». Την τελευταία δεκαετία, έχω επικεντρωθεί κυρίως στην καινοτομία στον συγκεκριμένο χώρο, παρακολουθώντας τον δυναμικό μετασχηματισμό του τομέα και την αυξανόμενη σημασία της βιωσιμότητας, της τεχνολογίας και της ασφάλειας των καταναλωτών.
ΛΑΘΗ ΠΟΥ ΚΟΣΤΙΖΟΥΝ ΑΚΡΙΒΑ σ.σ.: Η επισήμανση τροφίμων και οι ισχυρισμοί διατροφής υπόκεινται σε πολύ αυστηρούς κανονισμούς στην Ε.Ε. Τι πρέπει να προσέχουν οι ελληνικές επιχειρήσεις ώστε να αποφύγουν πρόστιμα ή υποχρεωτικές ανακλήσεις προϊόντων;
Κ.Μ.: Στην πράξη, οι ανακλήσεις προϊόντων λόγω μη συμμόρφωσης της επισήμανσης ή των ισχυρισμών είναι σχετικά σπάνιες. Συνήθως επιβάλλονται μόνο όταν τίθενται ζητήματα ασφάλειας, τα οποία σχετίζονται με τη σύνθεση και το νομικό καθεστώς ενός προϊόντος. Ωστόσο, τα πρόστιμα και οι επίσημες εντολές συμμόρφωσης μέσα σε πολύ στενά χρονικά περιθώρια είναι συνηθισμένα όταν εντοπίζονται παρατυπίες στην επισήμανση ή στους διατροφικούς ισχυρισμούς. Για τον λόγο αυτό, οι επιχειρήσεις τροφίμων οφείλουν να διαθέτουν άριστη γνώση του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου και σαφή επίγνωση των σημείων που μπορεί να οδηγήσουν σε μη συμμόρφωση. Είναι κρίσιμο να πραγματοποιείται πάντοτε ένας πλήρης έλεγχος συμμόρφωσης της επισήμανσης πριν από τη διάθεση οποιουδήποτε προϊόντος στην αγορά. Το περιθώριο λάθους είναι ουσιαστικά μηδενικό, επομένως, η βαθιά κατανόηση των κανονισμών και της ερμηνείας τους αποτελεί την καλύτερη άμυνα απέναντι σε δαπανηρές κυρώσεις. σ.σ.: Ποιον ρόλο διαδραματίζει ένας νομικός σύμβουλος κατά την αξιολόγηση των ισχυρισμών διατροφής και υγείας που αναγράφονται σε ένα προϊόν; Κ.Μ.: Ένας νομικός σύμβουλος οφείλει να διαθέτει σε βάθος κατανόηση τόσο της εθνικής όσο και της ενωσιακής νομοθεσίας, αλλά και να γνωρίζει τα περιθώρια ερμηνείας που μπορούν να εφαρμοστούν σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. Ο ρόλος μας δεν περιορίζεται στη νομική αξιολόγηση των ισχυρισμών. Περιλαμβάνει και τη στρατηγική διαμόρφωση της επισήμανσης και των στοιχείων μάρκετινγκ των προϊόντων, ώστε να επιτυγχάνεται η βέλτιστη ισορροπία μεταξύ εμπορικής αποτελεσματικότητας και νομικής συμμόρφωσης. Η εταιρεία μας ακολουθεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση. Δεν πραγμα-
ΣΤΗΝ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΠΟΥΛΙΟΥ
Tα πρόστιμα και οι επίσημες εντολές συμμόρφωσης μέσα σε πολύ στενά χρονικά περιθώρια είναι συνηθισμένα όταν εντοπίζονται παρατυπίες στην επισήμανση ή στους διατροφικούς ισχυρισμούς
τοποιούμε απλώς έναν τυπικό έλεγχο ισχυρισμών. Εξετάζουμε κάθε στάδιο της «ζωής» του προϊόντος, από τον σχεδιασμό έως τη διάθεσή του στην αγορά, συνδυάζοντας ρυθμιστική και επιστημονική αξιολόγηση. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζουμε ότι το προϊόν συμμορφώνεται πλήρως με το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Η ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗΣ σ.σ.: Η επισήμανση, οι ισχυρισμοί διατροφής και υγείας, καθώς και η συμμόρφωση με τους νέους κανονισμούς, αποτελούν σημαντικές προκλήσεις για τις επιχειρήσεις τροφίμων. Ποια είναι τα σημεία στα οποία συχνά εμφανίζονται λάθη; K.M.: Δυστυχώς, πολλές εταιρείες δεν ζητούν νομική συμβουλή αρκετά νωρίς. Ιδανικά αυτό θα έπρεπε να γίνεται πριν ακόμη κυκλοφορήσει ένα προϊόν στην αγορά. Μία κοινή παγίδα είναι η υπερβολική αυτοπεποίθηση στην κατανόηση των κανονισμών. Διαβάζουν τα νομικά κείμενα χωρίς να αντιλαμβάνονται πλήρως το εύρος ή τις συνέπειές τους. Πολύ συχνά, οι εταιρείες απευθύνονται σε νομικούς εμπειρογνώμονες μόνο σε προχωρημένο στάδιο, όταν η στρατηγική μάρκετινγκ έχει ήδη καθοριστεί, κι τότε οι σημαντικές διορθώσεις μπορεί να είναι δύσκολες ή αδύνατες. Για παράδειγμα, θυμάμαι μια εταιρεία που ζήτησε έναν απλό έλεγχο ετικέτας. Κατά την αξιολόγηση, ανακαλύψαμε ότι ένα συστατικό του προϊόντος ταξινομείτο ως Νέο Τρόφιμο (Novel Food), με αποτέλεσμα το προϊόν να μην μπορεί νόμιμα να κυκλοφορήσει στην αγορά. σ.σ.: Πώς μπορεί η έγκαιρη νομική παρέμβαση να περιορίσει τις επιπτώσεις μιας κρίσης στη φήμη και τις πωλήσεις ενός brand; Κ.Μ.: Μια κρίση μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τη φήμη και τις πωλήσεις μιας μάρκας. Γι’ αυτό η νομική παρέμβαση πρέ-
πει να πραγματοποιηθεί το ταχύτερο δυνατό, ιδανικά μόλις εντοπιστεί το ζήτημα, ώστε να περιοριστεί η ζημιά. Είναι κρίσιμο να συγκροτηθεί άμεσα μια ομάδα διαχείρισης κρίσης, η οποία θα αναλάβει ταυτόχρονα πολλαπλές ενέργειες. Θα πρέπει να εντοπίσει με ακρίβεια την πηγή του προβλήματος, να εφαρμόσει διορθωτικά μέτρα για την άμεση επίλυσή του και την αποτροπή επανάληψής του και να συντονίσει την επικοινωνία με τις εθνικές αρχές, τους πελάτες και τους τελικούς καταναλωτές. σ.σ.: Τι συμβουλή θα δίνατε σε εταιρείες που επιδιώκουν να επεκταθούν σε ευρωπαϊκές αγορές με διαφοροποιήσεις στις εθνικές νομοθεσίες; Κ.Μ.: Στον τομέα των τροφίμων και των ζωοτροφών, πολλοί κανονισμοί είναι εναρμονισμένοι σε επίπεδο ΕΕ, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν διαφοροποιήσεις στις εθνικές νομοθεσίες. Για τον λόγο αυτό, κάθε εταιρεία που σκοπεύει να επεκταθεί εντός της Ευρωπα-
ϊκής Ένωσης πρέπει να συνεργάζεται με έναν έμπειρο νομικό σύμβουλο, ικανό να συνδυάζει τη γνώση του ενωσιακού πλαισίου με πρακτική εμπειρία σε επίπεδο κρατών-μελών. Αυτή η διπλή κατανόηση είναι κρίσιμη για την ομαλή είσοδο στην αγορά και τη διασφάλιση πλήρους συμμόρφωσης σε κάθε χώρα.
ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΠΟΥ ΕΡΧΟΝΤΑΙ σ.σ.: Πώς βλέπετε το μέλλον του τομέα τροφίμων με βάση τις επερχόμενες ρυθμιστικές τάσεις και ποιες τάσεις πιστεύετε ότι θα διαμορφώσουν το μέλλον της βιομηχανίας; K.M.: Το μέλλον θα είναι απαιτητικό και συνεχώς μεταβαλλόμενο, με την ανάγκη για εξειδικευμένη καθοδήγηση να αυξάνεται, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στο πολύπλοκο ρυθμιστικό πλαίσιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να καθορίζει το παγκόσμιο «χρυσό πρότυπο» για την ασφάλεια τροφίμων, ενισχύοντας τη φήμη της ως μία από τις πιο αξιόπιστες και απαιτητικές αγορές στον κόσμο. Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να προσαρμόζονται συνεχώς στις ρυθμιστικές εξελίξεις για να παραμείνουν ανταγωνιστικές και πλήρως συμμορφωμένες. Όσον αφορά τα trends, μία από τις πιο σημαντικές τάσεις είναι η αυξανόμενη χρήση εναλλακτικών πηγών πρωτεΐνης αντί για κρέας. Παράλληλα, η καινοτομία στις διαδικασίες παραγωγής, όπως η ακριβής ζύμωση (precision fermentation) και οι τεχνολογίες καλλιεργημένων (lab-grown) προϊόντων, διαμορφώνουν το μέλλον του κλάδου. σ.σ.: Ποιο θεωρείτε ως το σημαντικότερο επίτευγμά σας στον τομέα του δικαίου τροφίμων; K.M.: Το μεγαλύτερο επίτευγμά μου ήταν η δημιουργία μιας εξειδικευμένης δικηγορικής εταιρείας στον τομέα της καινοτομίας, της Food Law Science & Partners, που αφορά τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές, η οποία συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πολύ λίγες που μπορούν να υποβάλουν πλήρη ρυθμιστικά αρχεία, όπως για νέα τρόφιμα ή ισχυρισμούς υγείας, παρέχοντας ολοκληρωμένη και εξατομικευμένη υποστήριξη. Λόγω της επιστημονικής πολυπλοκότητας του τομέα, η ομάδα μας περιλαμβάνει επίσης επιστήμονες που συνεργάζονται στενά με τους νομικούς εμπειρογνώμονες, διασφαλίζοντας ότι κάθε έργο διαχειρίζεται με απόλυτη ρυθμιστική ακρίβεια και τεχνική κατανόηση.
Δεκέμβριος 2025 | σελφ σέρβις | 43
ΑΦΙΕΡΩΜΑ
NIELSENIQ
Τα 100 κορυφαία προϊόντα στην ελληνική αγορά των σούπερ μάρκετ το 2025 Η λίστα* των 100 κορυφαίων branded προϊόντων, όπως καταγράφεται από τη NielsenIQ, αποτελεί έναν καθρέφτη των καταναλωτικών συνηθειών και των τάσεων, που διαμορφώνουν την ελληνική αγορά του λιανεμπορίου τροφίμων. Η ανάλυση των στοιχείων αναδεικνύει τους πρωταγωνιστές σε επίπεδο κατηγοριών, brands και προμηθευτών, ενώ προσφέρει και πολύτιμες ενδείξεις για τις προτιμήσεις και την καταναλωτική κουλτούρα των Ελλήνων.
Α
ναλύοντας τα δεδομένα και ξεκινώντας από τη συνολική εικόνα, προκύπτει ότι τα 100 πρώτα σε πωλήσεις αξίας επώνυμα προϊόντα (branded) παράγουν το 9,0% του συνολικού τζίρου των FMCGs. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο τους στην κατανάλωση, καθώς τα προϊόντα αυτά εμφανίζουν υψηλή διείσδυση στα ελληνικά νοικοκυριά, αυξημένη συχνότητα χρήσης και υψηλό βαθμό πιστότητας. Η συντριπτική πλειονότητά τους, σε ποσοστό 95,8%, ανήκει στην υπερ-κατηγορία των Τροφίμων και Ποτών, ενώ τα Είδη Οικιακής Χρήσης και τα Προϊόντα Προσωπικής Υγιεινής & Ομορφιάς συμμετέχουν σε πολύ μικρότερα ποσοστά, 2,6% και 1,6% αντίστοιχα. Προχωρώντας σε μεγαλύτερη εις βάθος ανάλυση συναντάμε στην κορυφή των πωλήσεων τις ακόλουθες προϊοντικές κατηγορίες: ● Α ναψυκτικά: Η κατηγορία των αναψυκτικών ● Κ αφές: Ο ελληνικός καφές και ο στιγμιαίος
καφές συμμετέχουν δυναμικά στη λίστα με 4 κωδικούς έκαστος, ενώ συναντάμε και 1 κωδικό καφέ φίλτρου, με την κατηγορία του καφέ συνολικά να πραγματοποιεί το 16,8% του τζίρου του καλαθιού, που περιλαμβάνει τα Top 100 προϊόντα της αγοράς. Οι μάρκες που επικρατούν είναι ο Λουμίδης Παπαγάλος και ο Nescafe. ● Γ άλα: Το γάλα, τόσο το φρέσκο όσο και το
εβαπορέ, παραμένει βασικό προϊόν στο καλάθι του καταναλωτή, με ισχυρή παρουσία με 11 κωδικούς στη λίστα και μια συνεισφορά στις πωλήσεις της τάξης του 12,8%, ενώ κυρίαρχες μάρκες είναι το Νουνού και το MMMilk.
44 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
κυριαρχεί στην λίστα, όσον αφορά στον αριθμό των κωδικών, που συμπεριλαμβάνονται σε αυτή, καθώς 15 αναψυκτικά βρίσκονται μεταξύ των 100 κορυφαίων επώνυμων προϊόντων του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων, συνεισφέροντας κατά 12,5% στον συνολικό τζίρο τους. Εντυπωσιακό είναι ότι όλοι αυτοί οι κωδικοί αναψυκτικών έχουν την επωνυμία της μάρκας Coca Cola, γεγονός που καταδεικνύει και την σημαντικότητα του εν λόγω brand στο καλάθι του Έλληνα καταναλωτή. ● Ν ερό: Τα εμφιαλωμένα νερά έχουν παρουσία
στη λίστα με 6 κωδικούς και ειδικότερα κωδικοί που ανήκουν στις μάρκες Βίκος, Ζαγόρι & Θεόνη καταγράφουν σημαντικές πωλήσεις,
συνεισφέροντας με 7,6% στις πωλήσεις των Top 100, κάτι που προφανώς αντανακλά την αυξανόμενη ζήτηση για ποιοτικό νερό. ● Μπύρα & Αλκοολούχα: Εντυπωσιακή είναι
η παρουσία της κατηγορίας της μπύρας στην λίστα, με συνεισφορά στο 7,1% των πωλήσεων αυτής, και 7 κωδικούς. Οι μάρκες που έχουν παρουσία, με σειρά σημαντικότητας είναι οι Άλφα, Amstel, Fix & Mythos. Στα αλκοολούχα ποτά, το κυρίαρχο στα σούπερ μάρκετ είναι το ουίσκι (παρουσία στη λίστα με 5 κωδικούς), ενώ ακολουθεί η βότκα (2 κωδικοί) και τέλος το τζιν (1 κωδικός). Η παρουσία τους στη λίστα δεν συνδέεται τόσο πολύ με τη συχνότητα κατανάλωσης, όσο με το “out
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
Από την καρδιά της φύσης στην κορυφή του κόσμου Με το νερό που ξεχωρίζει στην Ελλάδα και στον κόσμο!
Η
ΘΕΟΝΗ δεν σταματά να εξελίσσεται, προσφέροντας ένα φυσικό μεταλλικό νερό που έχει πλέον ταυτιστεί με την αγνότητα και την εξαιρετική ποιότητα. Το 2025 βρίσκει τη ΘΕΟΝΗ πιο αναγνωρισμένη από ποτέ, με δύο κωδικούς της να ξεχωρίζουν στα Top 100 προϊόντα των σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα, επιβεβαιώνοντας την αγάπη και την εμπιστοσύνη του καταναλωτικού κοινού: Φυσικό Μεταλλικο Νερό ΘΕΟΝΗ • 6x1500ml – θέση 22 Φυσικό Μεταλλικο Νερό ΘΕΟΝΗ • 12x500ml – θέση 69 Πρόκειται για μια σημαντική διάκριση που αντικατοπτρίζει τη σταθερή προτίμηση των Ελλήνων καταναλωτών, αλλά και την αδιάκοπη πορεία ανάπτυξης του brand στην αγορά.
Η ΚΟΡΥΦΉ ΈΧΕΙ ΌΝΟΜΑ... ΚΑΙ ΕΊΝΑΙ ΘΕΟΝΗ Το 2025, το Φυσικό Μεταλλικό Νερό ΘΕΟΝΗ κατέκτησε ξανά την 1η θέση παγκοσμίως στα Berkeley Springs International Water Tasting, τον πιο έγκριτο και μακροβιότερο θεσμό γευσιγνωσίας νερού στον κόσμο. Για δεύτερη φορά, μετά το 2016, η ΘΕΟΝΗ αναδείχθηκε “Το καλύτερο εμφιαλωμένο νερό στον κόσμο”, επιβεβαιώνοντας ότι η κορυφαία ποιότητα δεν είναι στόχος, αλλά καθημερινή πραγματικότητα. Ανάμεσα σε συμμετοχές από όλο τον κόσμο, κάτω από τα πιο αυστηρά κριτήρια γευσιγνωσίας : διαύγεια, αίσθηση, καθαρότητα, ισορροπία, φυσική μεταλλική σύνθεση, το Φυσικό Μεταλλικό Νερό ΘΕΟΝΗ ξεχώρισε για τη μοναδική του γεύση και την απόλυτη καθαρότητά του. Με πάνω από 100 διεθνή βραβεία στην κατοχή του, το ΘΕΟΝΗ είναι σήμερα το πιο πολυβραβευμένο ελληνικό φυσικό μεταλλικό νερό, και ένα από τα κορυφαία εμφιαλωμένα νερά διεθνώς.
46 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
Με αυτόν τον τρόπο, η ΘΕΟΝΗ γίνεται το πρώτο ελληνικό νερό που δίνει στις ευαίσθητες ομάδες τη δυνατότητα να αναγνωρίζουν το προϊόν μέσω της αφής , μια πρωτοβουλία που ενσωματώνει την αξία της συμπερίληψης στον πυρήνα του brand.
ΜΙΑ ΕΤΑΙΡΕΊΑ ΠΟΥ ΜΕΓΑΛΏΝΕΙ ΜΕ ΑΞΊΕΣ
ΑΠΌ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΆ ΤΩΝ ΑΓΡΆΦΩΝ ΣΤΟ ΤΡΑΠΈΖΙ ΚΆΘΕ ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΑΣ Η αυθεντική υπεροχή του Φυσικού Μεταλικού Νερού ΘΕΟΝΗ γεννιέται στην οροσειρά των Αγράφων, σε υψόμετρο 1.100 μέτρων, σε ένα περιβάλλον απόλυτης φυσικής καθαρότητας. Εκεί, μέσα στους γεωλογικούς σχηματισμούς των Αγράφων, το νερό φιλτράρεται φυσικά για δεκαετίες, αποκτώντας το αλκαλικό pH 8, τη χαμηλή σκληρότητα και τη μεταλλική ισορροπία που το κάνουν να ξεχωρίζει. Εμφιαλώνεται απευθείας στην πηγή, σε μια υπερσύγχρονη μονάδα στη Βατσουνιά Καρδίτσας, χωρίς καμία πρόσμιξη ή επεξεργασία έτσι ώστε κάθε σταγόνα να φτάνει στον καταναλωτή όπως ακριβώς προσφέρεται από τη φύση.
ΚΑΙΝΟΤΟΜΊΑ ΠΟΥ ΚΆΝΕΙ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΆ Το Φυσικό Μεταλλικό Νερό ΘΕΟΝΗ “Προϊόν της Χρονιάς 2025”. Δεν είναι μόνο η γεύση που κάνει τη ΘΕΟΝΗ να ξεχωρίζει. Είναι και η κοινωνική της ευαισθησία. Οι PET συσκευασίες της ΘΕΟΝΗ, με τη λέξη «νερό» σε γραφή Braille στο χαρακτηριστικό πράσινο καπάκι, κέρδισαν τη διάκριση “Προϊόν της Χρονιάς 2025”, αποδεικνύοντας πως η πραγματική καινοτομία δεν αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά και την προσβασιμότητα για όλους.
Η ΘΕΟΝΗ Α.Ε. εδραιώθηκε στην αγορά το 2013, επενδύοντας σε μια σύγχρονη μονάδα εμφιάλωσης και σε μια φιλοσοφία που έχει τρία σταθερά θεμέλια: • σεβασμός στον άνθρωπο, • σεβασμός στη φύση, • δέσμευση για αειφορία. Οι συνεχείς επενδύσεις έχουν αυξήσει σημαντικά την παραγωγική δυνατότητα της εταιρείας, εξασφαλίζοντας άμεση ανταπόκριση στην αυξανόμενη ζήτηση, ενώ δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας και νέες προοπτικές για το μέλλον.
ΜΙΑ ΕΠΙΤΥΧΊΑ ΠΟΥ ΞΕΚΙΝΆ ΑΠΌ ΤΗ ΦΎΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΊΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΡΆΦΙ Οι δύο κορυφαίοι κωδικοί της ΘΕΟΝΗ που διακρίθηκαν στα Top 100 προέκυψαν μέσα από: την υψηλή εμπιστοσύνη των καταναλωτών, τη δυναμική παρουσία στα σούπερ μάρκετ, την ενισχυμένη trade στρατηγική, τη συνέπεια στη διανομή, και τη στενή συνεργασία με το λιανεμπόριο. Η αγορά αναγνωρίζει την αξία ενός προϊόντος που συνδυάζει γεύση, φυσικότητα, ποιότητα και καινοτομία και η ΘΕΟΝΗ συνεχίζει να πρωταγωνιστεί.
Η ΘΕΟΝΗ ΔΕΝ ΑΚΟΛΟΥΘΕΊ ΤΑ STANDARDS, ΤΑ ΔΙΑΜΟΡΦΏΝΕΙ Από την κορυφή των παγκόσμιων βραβείων μέχρι το καλάθι του Έλληνα καταναλωτή, η ΘΕΟΝΗ αποτελεί σήμερα σημείο αναφοράς για το τι σημαίνει φυσικό μεταλλικό νερό υψηλής ποιότητας.
ΘΕΜΑ
Το οργανωμένο λιανεμπόριο στην εποχή της «ασημένιας οικονομίας» Οι αλλαγές στο δημογραφικό, η γήρανση του πληθυσμού και η μείωση των γεννήσεων, πρωταγωνιστούν στον δημόσιο διάλογο ως το κατεξοχήν υπαρξιακό ζήτημα της χώρας μας. Η Ελλάδα είναι μία από τις πιο «γερασμένες» χώρες της Ευρώπης, με τον έναν στους τρεις κατοίκους να είναι άνω των 65 ετών.
Η
δημογραφική αλλαγή είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο, που θέτει πρωτόγνωρες προκλήσεις στις κοινωνίες. Η αγορά εργασίας, το ασφαλιστικό σύστημα, η συνταξιοδότηση, αναθεωρούνται ριζικά, ανατρέποντας παγιωμένες πρακτικές και αντιλήψεις που καθόρισαν το «κοινωνικό συμβόλαιο» όπως το γνώρισαν οι πρώτες μεταπολεμικές γενιές, οι σημερινοί baby boomers. Παράλληλα, αναδύεται μια νέα αγορά, η αποκαλούμενη «ασημένια οικονομία», silver economy. Προϊόντα, υπηρεσίες, δραστηριότητες, υποδομές που προσανατολίζονται στην κάλυψη των αναγκών και των ενδιαφερόντων ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας, συνθέτουν ένα οικοσύστημα που συνεχώς αναπτύσσεται. Στην
50 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
«ασημένια οικονομία» το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων μπορεί να παίξει σημαίνοντα ρόλο.
ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ
Στις γηράσκουσες κοινωνίες δεν αλλάζει μόνο η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού. Αλλάζουν τα καταναλωτικά πρότυπα και οι συνήθειες, η ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών, ακόμα και η σύσταση του καλαθιού των νοικοκυριών. Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ και οι προμηθευτές, δεν αρκεί να ακολουθούν απλώς τις αλλαγές και να προσαρμόζονται σε αυτές. Οφείλουν να βρίσκονται ένα βήμα μπροστά, να αφουγκράζονται τις τάσεις της επόμενης ημέρας, να σχεδιάζουν τη στρατηγική της επόμενης χρονιάς, πενταετίας και δεκαετίας. Το σελφ σέρβις χαρτογραφεί τις επιπτώσεις των δημογραφικών αλλαγών στο οργανωμένο
λιανεμπόριο, με βάση τα τελευταία δεδομένα, από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Παρουσιάζει συνοπτικά μελέτες, συμπεράσματα και προτάσεις από διεθνείς αλυσίδες και δεξαμενές σκέψης. Τέλος, συνομιλεί με τον διευθυντή του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) Βύρωνα Κοτζαμάνη, για το πώς το «γκριζάρισμα» του ελληνικού πληθυσμού επηρεάζει την αγορά και πώς οφείλουν να προσαρμοστούν οι επιχειρήσεις.
ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΠΡΟΪΟΝΤΙΚΟ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟ
Η δημογραφική μετατόπιση προς έναν γηραιότερο πληθυσμό αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα σούπερ μάρκετ και οι εταιρείες καταναλωτικών προϊόντων, τόσο παγκο-
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
16Ο Σ Υ Ν Έ Δ Ρ Ι Ο Ι Ε Λ Κ Α
Αλυσίδες, καταναλωτές και προμηθευτές σε αναζήτηση συλλογικής επανεκκίνησης Το φετινό 16ο Συνέδριο του ΙΕΛΚΑ λειτούργησε ως μεγεθυντικός φακός, όλων των μεγάλων μεταβάσεων, προκλήσεων αλλά και των διλημμάτων που διαπερνούν σήμερα το ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων. Ο τίτλος του συνεδρίου «Rebooting Together: Retailers, Suppliers and Shoppers» δίνει συμπυκνωμένα το διακύβευμα της εποχής μας: Ζητείται μια νέα συλλογική επανεκκίνηση, που απαιτεί τη συνεργασία όλων.
A
λ υ σίδες, προμηθευ τές και κατανα λωτές δεν είναι αν ταγων ισ τές, α λ λά σύμμαχοι, στην πορεία για ένα «νέο κοινωνικό συμβόλαιο», από την πρωτογενή παραγωγή, τη μεταποίηση, τα logistics, ως το ράφι. Η διοργάνωση της Boussias Events απέδειξε άλλη μια χρονιά ότι το Retail Conference του ΙΕΛΚΑ δεν είναι μια εθιμοτυπική ημερίδα, αλλά η πλέον επιδραστική εκδήλωση στον κλάδο του οργανωμένου λιανεμπορίου. Θεσμικοί φορείς, εκπρόσωποι των μεγαλύτερων αλυσίδων σούπερ μάρκετ, στελέχη της βιομηχανίας τροφίμων, σύμβουλοι, ερευνητές και άνθρωποι της αγοράς έβαλαν κάτω τα δεδομένα: την ακριβή καθημερινότητα των καταναλωτών, τα περιθώρια κέρδους που πιέζονται, την τεχνολογία που αλλάζει τα πάντα, τη βιωσιμότητα που πλέον δεν είναι απλώς κάτι «ωραίο να υπάρχει», αλλά ρυθμιστική υποχρέωση και στρατηγικό ζητούμενο. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τέσσερις μεγάλες θεματικές: η αγοραστική δύναμη και η συμπεριφορά του καταναλωτή μετά από χρόνια ακρίβειας και κρίσεων, ο μετασχηματισμός των επιχειρηματικών μοντέλων των λιανεμπόρων, ο ρόλος της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης σε όλη την αλυσίδα αξίας και, τέλος, η βιωσιμότητα και η κοινωνική ευθύνη ως αναπόσπαστα στοιχεία στρατηγικής. Οι συντάκτες του σελφ σέβις ήταν εκεί, μεταφέροντας το «απόσταγμα» των τοποθετήσεων.
54 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ ΣΕ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΚΑΜΠΗ
Ανοίγοντας την εκδήλωση ο γενικός διευθυντής του ΙΕΛΚΑ Λευτέρης Κιοσσές, εξήγησε το σκεπτικό πίσω από το τρίπτυχο Ctl +Alt + Retail, το φετινό μότο του συνεδρίου. «Να ελέγξουμε ότι μπορούμε, να αλλάξουμε ότι πρέπει να αλλάξει, αλλά να μην κάνουμε delete. Να μη σβήσουμε αλλά να χτίσουμε το μέλλον του λιανεμπορίου». Ο Απόστολος Πεταλάς, γενικός διευθυντής της Ένωσης Σουπερμάρκετ Ελλάδας υπογράμμισε τον κρίσιμο ρόλο του λιανεμπορίου τα τελευταία 15 χρόνια, ιδιαίτερα στις δύσκολες περιόδους που πέρασε η χώρα. Σημείωσε
ότι ο κλάδος έχει γίνει «σάκος του μποξ» και έχει φτάσει να κατηγορείται για προβλήματα που δεν του αναλογούν, από την κλιματική κρίση ως τις γεωπολιτικές εντάσεις.Το λιανεμπόριο αποτελεί το σημείο σύνδεσης κοινωνίας και επιχειρηματικότητας, με μεγάλη ευθύνη να αποδείξει στην πράξη, όχι μόνο λόγια, τη θετική συμβολή του στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών, παρά τις αυξημένες προκλήσεις και την αβεβαιότητα του διεθνούς περιβάλλοντος. Ο Γιάν νης Δου κίδης, διευθυ ν τής του ΙΕΛΚΑ, τόνισε την επιτακτική ανάγκη για «θετική ατζέντα» και παρουσίασε μια ολοκληρωμένη εικόνα του κλάδου.
ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΊΤΗΣ ΤΖΙΑΝΤΖΉ
Τα σουπερμάρκετ απασχολούν πάνω από 120.000 εργαζομένους με μοναδικά χαρακτηριστικά: δύο τρίτα γυναίκες, πάνω από ένα τρίτο άνω των 50 ετών και 40% εκτός Αττικής. Οι μισθοί αυξήθηκαν σημαντικά (2023-2025), με τον κατώτατο μισθό να υπερβαίνει τον εθνικό μέσο όρο. Ο κλάδος λειτουργεί ως «ταμείο του δημοσίου», συνεισφέροντας 2,5 δισ. ευρώ από ΦΠΑ και 500 εκατ. από εργοδοτικές εισφορές. Οι επενδύσεις των τελευταίων δέκα ετών ξεπέρασαν τα 3,5 δισ. ευρώ, με το 50% σε τεχνολογία και εξοπλισμό. Συνεργάζεται με πάνω από 17.000 προμηθευτές (9 στους 10 ελ ληνικές εταιρείες), ενώ οι προωθητικές συνέργειες αποφέρουν όφελος 1,8 δισ. ευρώ στους καταναλωτές. Από την άλλη, ο αποπληθωρισμένος κύκλος εργασιών παραμένει στάσιμος εδώ και 20 χρόνια, οι όγκοι πωλήσεων είναι στα επίπεδα του 2002-2003. Το μέσο καθαρό περιθώριο κέρδους είναι μόλις 1,24%, έναντι 3,5% σε μεγάλες αλυσίδες όπως Walmart και Tesco. Ο πληθωρισμός παραμένει μόνιμη πρόκληση, παρότι ο κλάδος αντέδρασε με διαφάνεια μέσω μηνιαίας αυτορρύθμισης, μια πρακτική που δεν συναντάται ούτε σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης. O διευθυντής του ΙΕΛΚΑ επιχείρησε να καταρρίψει τη μόνιμη κριτική ότι «τα σούπερ μάρκετ φταίνε για την ακρίβεια».
Σύμφωνα με έρευνα του ΙΕΛΚΑ, το 43% έχει αναζητήσει προϊόντα μέσω τεχνητής νοημοσύνης, ενώ το 41% σχεδιάζει να το κάνει σύντομα. Το 14% συνέκρινε καταστήματα με AI, με το 47% να δείχνει ενδιαφέρον
BΆΙΟΣ ΔΗΜΟΡΆΓΚΑΣ, Διευθύνων Σύμβουλος Nielsen ΙQ Οι κερδισμένοι του 2026 «Ο όγκος και η κατανάλωση θα παραμείνουν καθοριστικοί παράγοντες επιτυχίας και τη νέα χρονιά. Οι μάρκες που προσφέρουν ουσιαστικές λύσεις στην καθημερινότητα, επιλέγουν τη σωστή τιμή (όχι απαραίτητα τη χαμηλότερη), τηρούν τις υποσχέσεις τους και χτίζουν σχέσεις εμπιστοσύνης, θα είναι σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσουν το 2026 με θετικά αποτελέσματα».
ΠΑΝΑΓΙΏΤΗΣ ΜΠΟΡΈΤΟΣ, Διευθύνων Σύμβουλος Circana Το σουπερμάρκετ θέλει κέφι «Η καταναλωτική συμπεριφορά αλλάζει. Ο σύγχρονος καταναλωτής αναζητά προϊόντα που κάνουν καλό σε αυτόν. Η επίσκεψη στα σούπερ μάρκετ, όμως, έχει γίνει συχνά μια αγχωτική εμπειρία. Πρέπει να την επαναφέρουμε σε κάτι ευχάριστο, ώστε οι καταναλωτές να μπαίνουν χωρίς φόβο και να φεύγουν με θετικά συναισθήματα, απαλλαγμένοι από τις ανησυχίες που συχνά κουβαλούν στο μυαλό τους».
Eίπε ότι η Ελλάδα κατέχει τη δεύτερη καλύτερη θέση στην ΕΕ-27 όσον αφορά τον πληθωρισμό στα τρόφιμα (2025). Δεύτερον, τα σούπερ μάρκετ αντιπροσωπεύουν μόλις το 60% του συνολικού τζίρου λιανεμπορίου τροφίμων, έναντι 88-93% σε Γερμανία και Μεγάλη Βρετανία, μια διαφορά που παραβλέπεται συστηματικά. Τρίτον, σχετικά με τη διαδρομή «από το χωράφι στο ράφι», σημείωσε ότι κατά μέσο όρο το 43% πηγαίνει στον παραγωγό, 21% στο χονδρέμπορο, 24% στο λιανέμπορο και 12% σε ΦΠΑ. Τα κέρδη των τριών εμπλεκόμενων (παραγωγός-χονδρέμπορος-λιανέμπορος) αντιπροσωπεύουν μόλις το 11% της τελικής τιμής.
ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΑΠΟ ΤΗ CIRCANA ΚΑΙ ΤΗ ΝIELSEN
Αποκαλυπτικές ήταν οι εισηγήσεις των επικεφαλής της Circana και της Νielsen, Παναγιώτου Μπορέτου και Βάιου Δημοράγκα. Ένα κύριο συμπέρασμα ήταν ότι ο καταναλωτής δεν είναι απλώς «ευαίσθητος στην τιμή», αλλά εξαιρετικά εξοικειωμένος με τα εργαλεία σύγκρισης τιμών, τις εφαρμογές, τις κάρτες πιστότητας και τα ψηφιακά φυλλάδια. Οι ομιλητές στάθηκαν στην «κόπωση»
του καταναλωτή και την αίσθηση ότι «πρέπει να είναι συνεχώς σε εγρήγορση» για να μην αδικηθεί. Στα θετικά είναι ότι το οργανωμένο λιανεμπόριο, διαθέτει αξιοσημείωτη αντοχή. Σύμφωνα με τα δεδομένα, έως τις 9 Νοεμβρίου, το οργανωμένο λιανεμπόριο εμφάνισε ανάπτυξη 6%, με την κατανάλωση να συνεισφέρει 4,6%. Μια επίδοση που συγκρίνεται μόνο με το 2020, όταν το σοκ της πανδημίας είχε εκτοξεύσει την κατανάλωση στο 9,2%. Την ίδια στιγμή, το 60% των Ελλήνων δηλώνει ότι δεν μπορεί να ξοδέψει περισσότερα, ενώ η εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας, όπως σημείωσε, ο κ. Μπορέτος «δημιούργησε ένα επιπλέον περιβάλλον έντασης γύρω από τις τιμές».
Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩΝ
Τις θέσεις των προμηθευτών εκπροσώπησε ο αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων Γρηγόρης Αντωνιάδης. Εξήγησε πως οι παραγωγικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα αυξημένα κόστη πρώτων υλών, ενέργειας, μεταφορών και χρηματοδότησης. Ανέλυσε ότι η μεταφορά αυτής της πίεσης στις τελικές τιμές δεν είναι ούτε γραμμική ούτε
Δεκέμβριος 2025 | σελφ σέρβις | 55
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Κ ΑΤΕΨΥΓΜΈΝΑ ΨΑΡΙΑ Κ ΑΙ ΘΑ Λ Α Σ ΣΙΝΑ
Η στροφή των καταναλωτών προς convenience προϊόντα οδηγεί την ανάπτυξη της αγοράς Η αγορά των κατεψυγμένων αλιευμάτων στην Ελλάδα εξακολουθεί να κινείται σε ανοδική τροχιά το 2025, με διψήφια αύξηση σε αξία, καθοδηγούμενη από την ανάγκη των καταναλωτών για γρήγορα, εύκολα και οικονομικά γεύματα. Γαρίδες, φιλέτα ψαριών και έτοιμα γεύματα πρωταγωνιστούν στην ανάπτυξη, ενώ οι επενδύσεις εταιρειών ενισχύουν τη δυναμική της κατηγορίας.
Ο
ι πωλήσεις των κατεψυγμένων αλιευμάτων στην Ελλάδα το 2025 παρουσιάζουν θετική πορεία, ενισχυόμενες από τη στροφή των καταναλωτών προς πιο βολικές και οικονομικές λύσεις διατροφής. Τα δύο τελευταία έτη παρατηρείται ιδιαίτερα σημαντική ανάπτυξη αυτής της κατηγορίας στην αγορά. Συγκεκριμένα, η εν λόγω αγορά το 2024 ανήλθε σε 95 εκατ. ευρώ από 90,5 εκατ. ευρώ το 2023, καταγράφοντας αύξηση 4,8%, σύμφωνα με δεδομένα της Circana. Τη φετινή χρονιά, έως και τον Αύγουστο του 2025, η κατηγορία καταγράφει αύξηση 11,2% σε αξία - από 68 εκατ. ευρώ σε 75,6 εκατ. ευρώ - καθώς και άνοδο 8,5% σε όγκο. Διψήφια ποσοστά ανάπτυξης στην κατηγορία κατέγραψε και η ΑΒ, υπεραποδίδοντας όχι μόνο έναντι της αγοράς κατεψυγμένων τροφίμων, αλλά και του οργανωμένου λιανεμπορίου συνολικά, όπως επισημαίνει στέλεχος της εταιρείας. Παρατηρείται μια σαφής τάση των καταναλωτών να στρέφονται από τα φρέσκα στα κατεψυγμένα και κονσερβοποιημένα τρόφιμα, καθώς ο πληθωρισμός επηρεάζει τη αγοραστική τους δύναμη. Τα κατεψυγμένα θαλασσινά θεωρούνται μια πιο οικονομική και με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής εναλλακτική. Ο Γιώργος Μελιόπουλος, Head of Fresh & Frozen Products στην Πίτσιας, επισημαίνει ότι τα προϊόντα έτοιμα για γεύμα και προστιθέμενης αξίας (π.χ., παναρισμένες γαρίδες, φιλέτα IQF - individually quick frozen) αναμένεται να έχουν τον ταχύτερο ρυθμό ανάπτυξης στην κατηγορία των επεξεργασμένων θαλασσινών
58 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
ενώ τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας αυξάνουν το μερίδιό τους στην αγορά, επηρεάζοντας θετικά και τις πωλήσεις των κατεψυγμένων θαλασσινών, καθώς προσφέρουν ελκυστική σχέση ποιότητας-τιμής.
ΤΙ ΑΝΑΖΗΤΑΝΕ ΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ
Η αγορά των κατεψυγμένων θαλασσινών και ψαριών είναι μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική αγορά. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Circana (Αύγουστος 2025) στην κατηγορία των κατεψυγμένων ψαριών και θαλασσινών, παρατηρούμε ότι τη μεγαλύτερη ανάπτυξη σε αξία έχουν οι γαρίδες με αύξηση 14,7% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024, που αποτελούν και τη μεγαλύτερη υποκατηγορία. Στο χταπόδι παρατηρείται αύξηση 15,4% και στο μπακαλιάρο 5,9%. Αξίζει να αναφέρουμε τέλος ότι η υποκατηγορία του σολομού εμφανίζει σημαντική δυναμική τα τελευταία χρόνια και συνεχίζει να αναπτύσσεται με αύξηση 27,9%. Σταθερά και διαχρονικά αναπτυσσόμενες υποκατηγορίες είναι τα φιλέτα ψαριών και τα πανέ προϊόντα, χάρη στην υψηλή ζήτηση και τη
γενικότερη τάση για λύσεις convenience. Οι γαρίδες αποτελούν μία από τις πιο δημοφιλείς κατηγορίες, με υψηλή ζήτηση τόσο για τις απλές (ακέφαλες, αποφλοιωμένες) όσο και για τις έτοιμες προς χρήση (π.χ., προβρασμένες). Τα καλαμάρια και τα θράψαλα, είτε ολόκληρα είτε σε ροδέλες, είναι επίσης πολύ δημοφιλή, ιδιαίτερα τα παναρισμένα (π.χ. «α λα ρομάνα»), λόγω της ευκολίας στο μαγείρεμα. Τα φιλέτα ψαριών, όπως ο μπακαλιάρος και η πέρκα, παρουσιάζουν σημαντική ζήτηση, καθώς προσφέρουν ευκολία στην προετοιμασία, χωρίς κόκαλα και δέρμα, ευθυγραμμίζοντας τη χρήση τους με τη γενικότερη τάση για γεύματα που απαιτούν λιγότερο χρόνο προετοιμασίας.
ΤΙ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ, ΤΙ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΣΤΑΘΕΡΟ ΚΑΙ ΤΙ ΠΕΦΤΕΙ
Η δυναμική της αγοράς των κατεψυγμένων θαλασσινών και ψαριών δεν καθορίζεται μόνο από τις μεγαλύτερες υποκατηγορίες, αλλά και από τον τρόπο που οι καταναλωτές αλλάζουν τις προτιμήσεις τους προς προϊόντα που προσφέρουν ευκολία, ποιότητα και δια-
Η στρατηγική επιλογή στην ενημέρωση Το ημερήσιο newsletter FOODReporter της BOUSSIAS είναι ένα πολύτιμο στρατηγικό εργαλείο για τους επαγγελματίες του κλάδου Τροφίμων και Ποτών και του Οργανωμένου Λιανεμπορίου. Καθημερινά στο Inbox σας, όλες οι ειδήσεις για τον εν λόγω κλάδο, διεθνείς τάσεις, νέες συνεργασίες, θεσμικές εξελίξεις κ.α. παρέχουν ένα μοναδικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στους decision makers της αγοράς.
Σκανάρετε και εγγραφείτε
ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Υπεύθυνη Νέας Συνδρομής: Μαριλένα Δαμιανάκη, Τ: 217 7776 308, Ε: mdamianaki@boussias.com Υπεύθυνη Διαφήμισης: Κατερίνα Μπουσμπουκέα, Τ: 217 7776 128, Ε: kbousboukea@boussias.com
ΘΕΣΜΙΚΑ
Η αγορά ανασχεδιάζεται – Ποιος έχει πάρει θέση; Το τέλος του 2025, βρίσκει την ελληνική αγορά τροφίμων και λιανεμπορίου, όχι απλώς σε φάση αλλαγής, αλλά ήδη ριζικά ανασχεδιασμένη όπως επισημάνθηκε στο διαδραστικό workshop που διοργάνωσε, πρόσφατα, η εταιρεία συμβούλων Netrino με τη συμμετοχή άνω των 100 στελεχών από Ελλάδα και Κύπρο.
ι εξελίξεις των τελευταίων ετών, από την πανδημία και την πληθωριστική κρίση μέχρι τις νέες νομοθετικές ρυθμίσεις και την εκθετική ανάπτυξη της τεχνολογίας, έχουν δημιουργήσει ένα εντελώς νέο πεδίο μάχης. Το Route to Market, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο τα προϊόντα φτάνουν από τον παραγωγό στον τελικό καταναλωτή, έχει μετατραπεί από λειτουργική διαδικασία σε κεντρική στρατηγική επιβίωσης. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της εκδήλωσης, καθώς οι ισορροπίες δυνάμεων έχουν αλλάξει δραματικά, απαιτείται εγρήγορση: οι μεγάλες αλυσίδες και οι πλατφόρμες «νέας γενιάς» έχουν προσαρμοστεί γρήγορα, ενώ οι μικρότεροι παίκτες – τοπικές επιχειρήσεις λιανεμπορίου και μεσαίοι/μικροί προμηθευτές – αντιμετωπίζουν πρωτοφανείς δυσκολίες προσαρμογής, συχνά οδηγούμενοι σε περιθωριοποίηση ή εξαγορά.
Ο
ΟΙ ΡΙΖΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ
Η αλλαγή ξεκίνησε από τον ίδιο τον καταναλωτή, ο οποίος έχει υποστεί μια βαθιά και δομική μετατόπιση. Μετά την έντονη valueseeking φάση του 2022-2024, όπου η τιμή ήταν σχεδόν το μοναδικό κριτήριο λόγω του πληθωρισμού, το 2025 παρατηρείται μια σταθεροποίηση σε μια νέα κανονικότητα. Στην Ευρώπη, περίπου το 25% των καταναλωτών συνεχίζει να ψάχνει φθηνότερες εναλλακτικές (trading down), ενώ ένα αντίστοιχο 25% επενδύει σε premium προϊόντα υγείας, βιωσιμότητας και εμπειριών (trading up). Η τιμή παραμένει το βασικό «εισιτήριο εισόδου» – πάνω από το 70% εξακολουθεί να αναζητά προσφορές, private label και συνδεδεμένες πωλήσεις – αλλά δεν είναι πλέον αποκλειστική. Η αξία για τον καταναλωτή ορίζεται πια ως συν-
62 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
δυασμός ποιότητας, ποσότητας, εξυπηρέτησης και αποδείξεων βιωσιμότητας στην καλύτερη δυνατή τιμή. Το omnichannel μοντέλο έχει γίνει κυρίαρχο, με το 77% των Ευρωπαίων να αγοράζει online σε σχέση με μόλις 59% το 2014, ενώ οι δαπάνες σε εμπειρίες όπως ταξίδια και φαγητό έξω ξεπερνούν πλέον αυτές σε αγαθά για το 59% των καταναλωτών. Στην Ελλάδα, η εικόνα είναι παρόμοια αλλά με ιδιαιτερότητες. Η ιστορική ευαισθησία στην τιμή λόγω των προηγούμενων κρίσεων διατηρεί υψηλότερα ποσοστά αναζήτησης αξίας σε σχέση με χώρες όπως η Γερμανία ή η Σκανδιναβία, αλλά ο τουρισμός έχει επιταχύνει την ανάκαμψη των πωλήσεων στη διατροφή και στο wellness. Το φαινόμενο του Homing – η προτίμηση για κατανάλωση στο σπίτι – δεν ήταν παροδικό. Έχει γίνει μόνιμη συνήθεια, ενισχύοντας κατηγορίες όπως γεύματα έτοιμα για κατανάλωση (ready-to-eat) ή για θέρμανση (ready-to-heat), μονές (single-serve) συσκευασίες, premium σνακ και λειτουργικά τρόφιμα. Αντίθετα, κατηγορίες αυθόρμητης αγοράς στο ταμείο ή μεγάλες οικογενειακές συσκευασίες χάνουν έδαφος, καθώς ο καταναλωτής απαιτεί ασφάλεια, ευκολία και εμπειρία. Αυτή η μετατόπιση δημιουργεί νέες εμπορικές ευκαιρίες σε
σημεία πώλησης με εγγύτητα, εξυπηρέτηση και quick commerce, ενώ πιέζει παραδοσιακά κανάλια να επανεφεύρουν τον εαυτό τους. Οι πρόσφατες κανονιστικές ρυθμίσεις, εντείνουν αυτήν την πολυπλοκότητα, επιβάλλοντας απόλυτη διαφάνεια για την προστασία του καταναλωτή. Ο νέος Κώδικας Δεοντολογίας, απαιτεί αναγραφή πραγματικής προηγούμενης τιμής για τουλάχιστον 30 ημέρες πριν από προσφορές, απαγορεύει παραπλανητικά stickers όπως «-50%» αν δεν αντικατοπτρίζουν πραγματική μείωση, και προβλέπει αυστηρούς ελέγχους με εξοντωτικά πρόστιμα. Η υποχρεωτική τιμή παραγωγού σε νωπά προϊόντα – φρούτα, λαχανικά, κρέας, ψάρια – καλείται να αποκαλύψει την πορεία από το χωράφι στο ράφι απαιτώντας real-time αιτιολόγηση των περιθωρίων κέρδους. Το Καλάθι του Νοικοκυριού, αντικαταστάθηκε από στοχευμένες μειώσεις σε επιλεγμένους κωδικούς, ενώ η νέα Ανεξάρτητη Αρχή Εποπτείας Αγοράς αναμένεται να ενισχύσει τους ελέγχους. Αυτά τα μέτρα, δημιουργούν παράλληλα, ένα τεράστιο λειτουργικό βάρος: χρειάζονται προηγμένα IT συστήματα, ομάδες κανονιστικής συμμόρφωσης και ανάλυσης δεδομένων για να αποφευχθούν πρόστιμα εκατομμυρίων.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Περί δομικού ανασχηματισμού της αγοράς εργασίας Η συμβολή της αγοράς εργασίας στην οικονομική ανάπτυξη ήταν ένα από τα βασικά ζητήματα που απασχόλησαν το πρόσφατο συνέδριο της εφημερίδας «Ναυτεμπορική» για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Στο πλαίσιό του, η υπουργός Εργασίας, κ. Νίκη Κεραμέως, συνέδεσε την ανάκτηση διεθνώς της αξιοπιστίας της χώρας –μετά την περίοδο των μνημονίων– με τον δομικό μετασχηματισμό της αγοράς εργασίας. Ωστόσο, τη θέρμη της αμφισβητεί έως και η Eurostat...
H
κ. υπουργός παρουσίασε τις βασικές κυβερνητικές
πρωτοβουλίες και επιτυχίες την τελευταία εξαετία, που συνοψίζονται στη μείωση της ανεργίας από 17,8% το 2019 σε 8,1% φέτος, τη δημιουργία 500 χιλ. θέσεων εργασίας, την αύξηση του κατώτατου και μέσου μισθού και την αύξηση της πλήρους απασχόλησης από 69,2% σε 76,41%. Όπως επισήμανε, η ψηφιακή κάρτα εργασίας εξασφάλισε ακριβή καταγραφή ωραρίων και πληρωμή υπερωριών, έτσι ώστε το πρώτο επτάμηνο του 2025 οι υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 80% συγκριτικά με το 2024, με εντυπωσιακές επιδόσεις στους κλάδους του τουρισμού, της εστίασης, του λιανεμπορίου και της βιομηχανίας, ενώ ενισχύθηκαν κατά 8% οι έλεγχοι της επιθεώρησης εργασίας και τα πρόστιμα απέφεραν περισσότερα από 50 εκατ. ευρώ το 2024. Εξάλλου, σημαντική ήταν, όπως τόνισε, η μείωση του μη μισθολογικού κόστους, καθώς επιτεύχθηκε συνολική μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 5,4 μονάδες έναντι του 2019 και καταργήθηκαν οι προσαυξήσεις στις εισφορές για υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινά και αργίες, έτσι ώστε το πρώτο πεντάμηνο εφαρμογής των σχετικών μέτρων (Μάρτιος-Ιούλιος 2025) οι αποδοχές των εργαζομένων από υπερεργασία και υπερωρία αυξήθηκαν έως 47% και, αντίστοιχα, τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων κατά 33%. Όπως τόνισε η κ. υπουργός, προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι η κατάρτιση εργαζομένων σε νέες δεξιότητες. Στο πλαίσιο αυτό, όπως σημείωσε, περί τα 252.000 άτομα ήδη ωφελήθηκαν από τα προγράμματα της ΔΥΠΑ κυρίως σε ψηφιακές και “πράσινες” δεξιότητες, ενώ
64 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
παράλληλα η εξοικείωση με την τεχνητή νοημοσύνη προβάλλει ως αναγκαία – έρευνα της Manpower δείχνει ότι οι νέοι εργαζόμενοι θεωρούν την τεχνολογία βασικό εργαλείο εξέλιξης, ενώ αρκετοί εργοδότες αναμένουν αλλαγές σε παραγωγικούς ρόλους. Στη χώρα μας, το 22% των εργοδοτών σχεδιάζει προσλήψεις λόγω τεχνολογικών αλλαγών και το 14% προβλέπει μείωση προσωπικού για τον ίδιο λόγο. Εξάλλου, η κ. Κεραμέως, αναγνωρίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται πολύ χαμηλά συγκριτικά με το μέσο όρο της ΕΕ ως προς την κάλυψη των εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (16%-19% φέτος έναντι 49% μέσου όρου των ευρωπαϊκών χωρών που μετείχαν σε σχετική έρευνα, και στόχου 80% κατά την Οδηγία 2022/2041), ανέφερε ότι το Υπουργείο Εργασίας συνυπέγραψε με τους κοινωνικούς εταίρους Σχέδιο Δράσης, αποκαλούμενο ως «Κοινωνική Συμφωνία» - σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία αποτελεί υποχρέωση προσπάθειας όχι αποτελέσματος (το 80%) και προβλέπει συγκεκριμένες προϋποθέσεις επέκτασης της υποχρεωτικότητας των συμβάσεων, την επιστροφή στη μονομερή προσφυγή στη διαιτησία με νομικούς περιορισμούς, την παράταση της μετενέργειας και την αναθεώρηση του ορίου 50%+1.
ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ
Σημειώνουμε ότι η ΕΕ διαμορφώνει ενιαίο
πλαίσιο εργασιακών όρων με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, συχνά παραβλέποντας εθνικές ιδιαιτερότητες. Η «Λευκή Βίβλος για την Απασχόληση» (1993) προώθησε την ευελιξία στον χρόνο και την οργάνωση της εργασίας, τη μείωση του κόστους και τη
σύνδεση μισθών–παραγωγικότητας. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η Οδηγία 2003/88/ΕΚ, που επιτρέπει έως 13 ώρες ημερήσιας και 78 ώρες εβδομαδιαίας εργασίας, 12 συνεχόμενες ημέρες απασχόλησης και μη προσμέτρηση διαλειμμάτων, εντατικοποιώντας την εργασία. Σε αυτό το πνεύμα, η Κομισιόν, στην πρόσφατη έκθεσή της για την ελληνική αγορά εργασίας, ζήτησε από την Ελλάδα: α) περαιτέρω μείωση της ανεργίας (με έμφαση στη γυναικεία απασχόληση), β) επίτευξη 71,1% απασχόλησης στις ηλικίες 20–64, γ) συμμετοχή του 40% των ενηλίκων σε κατάρτιση (από 15,1% το 2022) και δ) μείωση κατά 7,3% του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή αποκλεισμού έως το 2030.
ΜΕ ΤΗΝ ΠΛΑΤΗ ΣΤΟΝ ΤΟΙΧΟ
Φυσικά η μείωση της φτώχειας προϋποθέτει
την ουσιαστική αύξηση των μισθών. Σχετικά, η Κομισιόν προβλέπει μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 3,6% για φέτος, ενώ σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του 2025, ο προσδιορισμός της ετήσιας αύξησης είναι 3,7% έναντι 5,8% το 2024. Το 2026, σύμφωνα με την κυβέρνηση, ο κατώτατος μισθός θα αυξηθεί από τα 880 ευρώ στα 915 ευρώ. Βεβαίως, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ (Greece in Numbers), το 2024 οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα, σε σταθερές τιμές 2020, είναι χαμηλότεροι κατά 22,56% συγκριτικά με το 2009. Επιπλέον, έρευνα της Eurostat δείχνει ότι την περίοδο 2004-2024 όλες οι ευρωπαϊκές χώρες εμφάνισαν μέση αύξηση των κατά κεφαλήν εισοδημάτων κατά 22% (και μέγιστη έως 134%!), με μόνες δυσάρεστες εξαιρέσεις την Ελλάδα (-5%) και την Ιταλία (-4%). Σε ό,τι αφορά τη φτώχεια, ενώ το 2024 το 21% του πληθυσμού της ΕΕ βρι-
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΠΕ-χουμε από την αναμενόμενη ανάπτυξη Από το 2000 έως το 2024 η Ελλάδα αύξησε την παραγωγή ρεύματος από ΑΠΕ από 8% σε 50,5%, μειώνοντας την εξάρτηση από λιγνίτη και φυσικό αέριο, με στόχο το 80% έως το 2030. Παράλληλα, εντείνονται οι αντιδράσεις για το ότι η ευρωπαϊκή “πράσινη” μετάβαση έφερε ενεργειακή φτώχεια, ακριβότερο ρεύμα και απώλειες θέσεων εργασίας, ενόσω συνδέεται και με την αποβιομηχάνιση της Ευρώπης. Πρόσφατα δε, αποφασίστηκε η παραχώρηση στην Ουκρανία μηχανολογικού εξοπλισμού παλαιών λιγνιτικών μονάδων της Δυτικής Μακεδονίας... Η απανθρακοποίηση δεν απέδωσε ακόμα τα αναμενόμενα. ΑΠΕχουμε, άραγε, πολύ;
Πηγή: ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ
Λιγότερη σοκολάτα, καφές και κρέας τον Οκτώβριο Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, από
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ
τη σύγκριση του Γενικού Δείκτη Καταναλωτή του Οκτωβρίου φέτος με τον αντίστοιχο δείκτη του Οκτωβρίου πέρυσι προκύπτει αύξηση 2% έναντι αύξησης 2,4% κατά την αντίστοιχη σύγκριση του μήνα αυτού του 2024 με του 2023. Ο μέσος ΔΤΚ του δωδεκαμήνου Νοέμβριος 2024-Οκτώβριος 2025 σε σύγκριση με το σχετικό δείκτη του αντίστοιχου δωδεκαμήνου 2023-2024 παρουσίασε αύξηση 2,5%. Πρωταθλητές της ακρίβειας αναδείχτηκαν η σοκολάτα με ανατιμήσεις 21,1%, ο καφές με 19,3%, τα κρέατα με 10,6% και τα ενοίκια με 8,9%. Τα νοικοκυριά αγκομαχούν.
Ακόμα μια δεύτερη θέση από τον πάτο! Το 2024 το υψηλότερο επίπεδο
προσαρμοσμένου κατά κεφαλήν ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών (σε μονάδες αγοραστικής δύναμης) διαπιστώθηκε κατά σειρά στο Λουξεμβούργο (40% υψηλότερα του μέσου όρου της ΕΕ), στη Γερμανία (25%), στην Αυστρία (16%) και στις Κάτω Χώρες (15,9%). Αντίθετα, σε οκτώ χώρες της ΕΕ –σε Λετονία, Ελλάδα, Εσθονία, Σλοβακία, Ρουμανία, Κροατία, Ουγγαρία και Πολωνία– το μέσο επίπεδο του προσαρμοσμένου κατά κεφαλήν ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών ήταν χαμηλότερο του μέσου όρου της ΕΕ κατά 20%. Όταν συγκρίνονται τα εθνικά “καλάθια” αγορών σε αξία, καλό είναι να λαμβάνονται υπόψιν τα εισοδήματα... 66 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
Πηγή: Eurostat
ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΕΣΤΙΜΑΛΤΖΟΓΛΟΥ
Η καταναλωτική εμπιστοσύνη πέφτει, η ανησυχία αυξάνει
Πηγή: ΙΟΒΕ
Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης υποχώρησε ελαφρώς και τον Οκτώβριο. Η απαισιοδοξία των νοικοκυριών, τόσο για τα οικονομικά τους όσο και για την οικονομία της χώρας, έχει ενταθεί αισθητά. Οι εκτιμήσεις τους για τη σχετική κατάσταση το τελευταίο δωδεκάμηνο παραμένουν αρνητικές, η πρόθεσή τους για αποταμίευση ακυρώνεται, προβλέπουν νέες ανατιμήσεις, αύξηση της ανεργίας και ότι δεν θα αυξηθούν σημαντικά οι δαπάνες τους στο ορατό μέλλον. Οι δυσμενείς προβλέψεις για την εγχώρια ζήτηση δεν απηχούν ασφαλώς ψυχοπαθολογικές τάσεις των καταναλωτών, αλλά την επιδείνωση της καθημερινότητάς τους.
Μειωμένη φορολογία με αύξηση φόρων! Σύμφωνα με τον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό 2026-2029 του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα καθαρά έσοδα του προϋπολογισμού –σε δημοσιονομική βάση– εκτιμάται ότι φέτος θα ανέλθουν στα 77 δισ. ευρώ, αυξανόμενα σταδιακά μέχρι το 2029 ως τα 83 δισ. ευρώ. Οι εισπράξεις από φόρους αναμένεται ότι θα αυξηθούν από 71,15 δισ. ευρώ φέτος (έναντι 68,3 δισ. το 2024) σε 73,65 δισ. το 2026, σε 75,46 δισ. το 2027, σε 78,88 δισ. το 2028 και σε 81,88 δισ. ευρώ το 2029. Φτάνει, όχι άλλη φοροελάφρυνση…!
Πηγή: Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Παγίδα η χαμηλή παραγωγικότητα Η αύξηση της παραγωγικότητας προέρχεται
Πηγή: Greece in Numbers
από την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων (εργασία, κεφάλαιο, γη, πρώτες ύλες κ.ά). Η χαμηλή παραγωγικότητα στην Ελλάδα συγκριτικά με την Ευρώπη σχετίζεται κυρίως με τις αναλογικά μικρότερες επενδύσεις των εγχώριων επιχειρήσεων σε μηχανολογικούς αυτοματισμούς κυρίως εξαιτίας του συγκριτικά μικρότερου μεγέθους τους, που δεν επιτρέπει ούτε μεγάλες επενδύσεις ούτε αναδιαρθρώσεις μεγάλης κλίμακας. Όχι τυχαία κλάδοι χαμηλής μηχανοποίησης (τουρισμός, επισιτισμός, ενέργεια, κατασκευές) έχουν χαμηλή παραγωγικότητα. Παραγωγική ανασυγκρότηση, αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, καλύτεροι μισθοί και συστηματική εκπαίδευση προσωπικού μπορούν ν’ αλλάξουν το τοπίο. Δεκέμβριος 2025 | σελφ σέρβις | 67
ΕΡΕΥΝΑ
Αποκλειστικό: οι δείκτες της αγοράς
T
o «σέλφ σέρβις» σε συνεργασία με την Circana παρουσιάζει πολύτιμα στοιχεία, στα οποία αποτυπώνονται οι πλέον πρόσφατες εξελίξεις και τάσεις της αγοράς των προϊόντων ευρείας κατανάλωσης, που διακινούνται μέσω των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, στην ηπειρωτική Ελλάδα και την Κρήτη. Συγκεκριμένα, οι πίνακες και τα διαγράμματα που ακολουθούν καταγράφουν την ποσοστιαία μεταβολή πωλήσεων -σε αξία και σε όγκο- σε 27 σημαντικές κατηγορίες καταναλωτικών προϊόντων, το μερίδιο πωλήσεων των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας (PL) στις αντίστοιχες κατηγορίες, τις πωλήσεις που πραγματοποιήθηκαν μέσω εκπτωτικής ενέργειας, τη διακύμανση των τιμών λιανικής πώλησης των κωδικών μιας κατηγορίας (ανώτατη, μέση, κατώτατη τιμή), καθώς και τους 20 top κωδικούς σε πωλήσεις, σε όγκο και αξία.
68 | σελφ σέρβις | Δεκέμβριος 2025
Πίνακας 1: Ποσοστιαία μεταβολή πωλήσεων, Οκτώβριος 2025 / Οκτώβριος 2024 (%) Σε αξία
Σε τεμάχια
ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΑ
-3,4
-5,3
ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΟΥ ΡΟΥΧΩΝ
8,8
7,9
ΑΦΡΟΛΟΥΤΡΑ
-2,8
1,9
ΓΑΛΑ ΕΒΑΠΟΡΕ
0,9
-4,0
ΓΙΑΟΥΡΤΙ
10,6
6,2
ΜΠΑΡΕΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΩΝ
0,9
-3,5
-25,3
2,7
2,3
-4,0
ΚΑΤΕΨΥΓΜΕΝΑ ΛΑΧΑΝΙΚΑ
6,8
3,9
ΚΑΤΕΨΥΓΜΕΝΑ ΕΤΟΙΜΑ ΓΕΥΜΑΤΑ
20,6
2,6
ΚΑΦΕΣ ΦΙΛΤΡΟΥ
46,5
28,4
ΚΡΟΥΑΣΑΝ
6,4
2,7
ΜΑΛΑΚΤΙΚΑ ΡΟΥΧΩΝ
2,5
3,9
ΜΑΡΓΑΡΙΝΕΣ
-3,7
-4,8
ΜΠΥΡΑ
-10,3
-9,4
ΟΔΟΝΤΟΚΡΕΜΕΣ
5,9
0,6
ΟΥΙΣΚΙ
0,1
-1,7
ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΠΑΝΕΣ
0,1
-10,0
ΠΡΟΪΟΝΤΑ STYLING
-0,9
6,5
ΣΑΜΠΟΥΑΝ
-0,7
2,9
ΣΠΟΡΕΛΑΙΑ
-7,7
-6,9
ΥΓΡΑ ΠΛΥΣΙΜΑΤΟΣ ΠΙΑΤΩΝ
0,5
1,0
ΦΡΕΣΚΟ ΓΑΛΑ
5,6
4,1
ΧΥΜΟΙ
-8,5
-8,4
ΖΥΜΑΡΙΚΑ
1,9
3,1
ΡΥΖΙ
4,6
5,0
ΚΑΤΕΨΥΓΜΕΝΗ ΠΙΤΣΑ
11,3
12,2
ΕΛΑΙΟΛΑΔΑ ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΟ ΝΕΡΟ
Πηγή: Circana FMCG October, 2025
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 1. Η έρευνα πραγματοποιείται σε εβδομαδιαία βάση από την Circana, στο σύνολο των τυποποιημένων καταναλωτικών προϊόντων που πωλούνται μέσω των σούπερ μάρκετ σε ηπειρωτική Ελλάδα και Κρήτη. Από αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.650 καταστημάτων προερχόμενο από 35 και πλέον λιανεμπορικές αλυσίδες, λαμβάνονται στοιχεία πωλήσεων scanners που με την κατάλληλη στατιστική προβολή, καλύπτουν όλη την αγορά των σούπερ μάρκετ. 2. Οι πίνακες περιέχουν στοιχεία σημαντικών, από πλευράς πωλήσεων, κατηγοριών. Τα στοιχεία αυτά παραχωρούνται κατ’ αποκλειστικότητα στο περιοδικό μας από την Circana ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση των ανωτέρω χωρίς την έγγραφη άδεια της Circana, της οποίας αποτελούν ιδιοκτησία.
Δεκέμβριος 2025 | σελφ σέρβις | 69
ΞΕΚΛΕΙΔΏΣΤΕ ολόκληρο το περιεχόμενο! Εξασφαλίστε πλήρη πρόσβαση σε πολύτιμα insights, απόψεις και νέα γύρω από οργανωμένο λιανεμπόριο (supermarkets & suppliers).
ΑΠΟΚΤΉΣΤΕ
ΣΥΝΔΡΟΜΉ