Issuu

ISSN: 2585-2388

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026, TIMH 9,00 ΕΥΡΩ, TEYXOΣ Νo.503

Leading the Digital Business Revolution!

SPECIAL REPORTS Quantum Computing: Ανοίγοντας τον δοκιμαστικό σωλήνα Data Management & Analytics: Καταλύτης για ορθότερες αποφάσεις

ENTERPRISE SERVICE MANAGEMENT:

Η αθέατη προϋπόθεση του σύγχρονου ψηφιακού μετασχηματισμού

Health IT: Υγεία να ’χουμε… και AI προλαμβάνειν

COSMOS BUSINESS SYSTEMS

RRF: Από ανάδοχος σε στρατηγικό συνεργάτη Δημήτρης Δάφνης, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος

[Contents] COVER STORY

Cosmos Business Systems RRF: Από ανάδοχος σε στρατηγικό συνεργάτη

Ο Δημήτρης Δάφνης, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος της Cosmos Business Systems, μιλά για τα μαθήματα της εποχής του RRF

4 Editorial

SPECIAL REPORT

Quantum Computing: Ανοίγοντας τον δοκιμαστικό σωλήνα Το quantum computing σταδιακά περνά στον επιχειρηματικό σχεδιασμό. Πόσο κοντά βρίσκεται η πρακτική αξιοποίησή του και ποιες αλλαγές μπορεί να φέρει σε υπολογιστική ισχύ, ασφάλεια και επιχειρήσεις;

SPECIAL REPORT

Data Management & Analytics: Καταλύτης για ορθότερες αποφάσεις Από την ποιότητα και τη διακυβέρνηση έως τα analytics και την AI, πώς οι οργανισμοί μπορούν να οικοδομήσουν πραγματικά data-driven λειτουργία και καλύτερες αποφάσεις;

SPECIAL REPORT

Health IT: Υγεία να ’χουμε… και AI προλαμβάνειν Από την Τεχνητή Νοημοσύνη και τη ρομποτική έως την τηλεϊατρική: ποιες είναι οι νέες δυνατότητες σε διάγνωση και πρόληψη, αλλά και ποιες είναι οι προϋποθέσεις για ασφαλή και αξιόπιστη ψηφιακή υγεία

6 News Οι σημαντικότερες ειδήσεις και τάσεις από την ελληνική και διεθνή αγορά τεχνολογίας 18 ITSM Nexus Ο Παναγιώτης Ζώτος εξηγεί γιατί το ESM μπορεί να αποτελέσει το λειτουργικό θεμέλιο πάνω στο οποίο θα στηριχθεί η ουσιαστική αξιοποίηση των AI Agents 44 Strategic CIO Ο Μιχάλης Μωραΐτης εξηγεί πώς CIO και CTO καλούνται να λειτουργήσουν ως συνδιαμορφωτές ανάπτυξης, καινοτομίας και μετασχηματισμού 48 Interview – Βίκυ Κλήμη Η CEO της Grandmama μιλά για την πορεία της ελληνικής startup στην κατ’ οίκον φροντίδα ηλικιωμένων 50 Trending Από το IT Asset Management στο Circular Asset Management 52 Research Η «μάχη» στην ΤΝ γίνεται… στα Data Centers: 54 Interview – Γιώργος Κοτρώτσιος Οι συνέργειες με την ελληνική επιστημονική διασπορά, η Τεχνολογική Διπλωματία και ένα μοντέλο brain exchange που επιχειρεί να δημιουργήσει νέες «γέφυρες» με την Ελλάδα 56 Trending AI Terror: Μπαμπούλας, συναγερμός ή marketing; Πραγματικός συναγερμός ή μήπως η καταστροφολογία λειτουργεί και ως ιδιότυπο marketing; 58 Spotlight

BACK COVER STORY

13CS

Το GATE της 13CS: Πρώτα ακούμε, μετά χτίζουμε Ο Γιώργος Σιγάλας, συνιδρυτής και CTO της 13CS, παρουσιάζει τη μεθοδολογία GATE και αναλύει γιατί η εταιρεία του επιλέγει τον ρόλο του «συμμάχου»

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Αγγελική Κορρέ

Editorial

ΣΥΝΤΑΞΗ Γιάννης Ριζόπουλος, Βαγγέλης Βαγγελάτος Κωνσταντίνος Νικολόπουλος ΥΠΕYΘΥΝΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Έλενα Δασκαλάκη edaskalaki@boussias.com ΥΠΟΔΟΧH ΔΙΑΦHΜΙΣΗΣ Μαγδαλένα Καπάνταη, mkapantai@boussias.com

Αγγελική Κορρέ Διευθύντρια Σύνταξης

ΓΡΑΦΙΣΤΡΙΑ Μαρία Πετροπούλου ΦΩΤΟΓΡΑΦΟI Κορνήλιος Σαραντίογλου Νίκος Γώγος

Καλή σεζόν. Και καλό κουράγιο… Ο Σεπτέμβριος έχει αυτή την παράξενη ιδιότητα να μοιάζει περισσότερο με Πρωτοχρονιά από την ίδια την Πρωτοχρονιά. Νέα σεζόν, νέα projects, νέα budgets, νέα deadlines. Και, κάπου ανάμεσα στα «καλή επιστροφή», μια λίστα εκκρεμοτήτων που μάλλον δεν πήγε ποτέ διακοπές. Για τον CIO, βέβαια, η επιστροφή έχει γίνει τα τελευταία χρόνια κάπως πιο σύνθετη υπόθεση. Γιατί πλέον δεν αρκεί να «τρέχει το ΙΤ». Πρέπει να τρέχει το business μέσω του ΙΤ. Να βρει πού η AI παράγει πραγματική αξία και πού απλώς παράγει ωραία demos. Να εκσυγχρονίσει το legacy χωρίς να διαταράξει ό,τι κρατά την επιχείρηση όρθια. Να μειώσει κόστος, αλλά να επιταχύνει την καινοτομία. Να θωρακίσει έναν οργανισμό απέναντι σε απειλές που εξελίσσονται ταχύτερα από τα security roadmaps. Και φυσικά να βρει ανθρώπους με τα κατάλληλα skills – κατά προτίμηση χθες. Στην ελληνική αγορά υπάρχει και μία ακόμη παράμετρος. Μεγάλα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού βρίσκονται πλέον στη φάση όπου οι υποσχέσεις πρέπει να γίνουν αποτέλεσμα. Το RRF επιτάχυνε επενδύσεις και αποφάσεις. Τώρα αρχίζει το δυσκολότερο μέρος: τι μένει όταν ολοκληρωθεί το project; Τι υιοθετεί πραγματικά ο οργανισμός; Τι αλλάζει στην καθημερινή λειτουργία και, τελικά, στο P&L; Ίσως αυτή να είναι και η μεγαλύτερη αλλαγή στον ρόλο του σύγχρονου CIO. Η τεχνολογία εξακολουθεί να είναι η δουλειά του. Αλλά η πραγματική του δουλειά είναι πλέον η αλλαγή. Και η αλλαγή, ως γνωστόν, δεν έχει ούτε off-season ούτε κουμπί «snooze». Καλή σεζόν.

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ Σταυρούλα Τσιγκάκου stsigkakou@boussias.com ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ T: 2177776254

∆ΙΕΥΘΥΝΟΥΣΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Αντωνία Κατσουλιέρη ∆ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ Κατερίνα Πολυμερίδου ART DIRECTOR Νατάσσα Θεοδοσίου ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗ: € 99

ΚΛΑΔΙΚΑ ΜΕΣΑ ΜΟΝ ΙΚΕ Λ. Κηφισίας 125-127 - Αθήνα Τ.Κ. 115 24 Κτίριο Cosmos Center Τ.: 210 710 2452 Κωδικός ΕΛΤΑ: 21-5952 ISSN: 2585-2388

What’s Next by

Πώς ξεκλειδώνουμε την ουσιαστική αξία της Τ. Ν. στη Βιομηχανία Η πρόκληση για τη βιομηχανία δεν είναι πλέον η υιοθέτηση του AI, αλλά η μετάβασή του από τον πειραματισμό σε μετρήσιμο αποτέλεσμα. ΤΟΥ ΦΩΤΗ ΚΟΣΜΑΤΟΥ, CEO, BLEND TECHNOLOGIES

εποχή των εντυπωσιακών επιδείξεων και ανα- Το AI δεν είναι αυτόνομη «μαγική» λύση. Είναι το επιστέκοινώσεων τελείωσε. Το ερώτημα για τη βιομη- γασμα μιας άρτια σχεδιασμένης τεχνολογικής αλυσίδας, χανία δεν είναι πια αν χρησιμοποιεί Τεχνητή και κάθε αλυσίδα κρίνεται από τον πιο αδύναμο κρίκο της. Νοημοσύνη, αλλά πόσο ουσιαστικά. Και εκεί τα δεδομένα Υποστηρίζουμε τη βιομηχανία στην πράξη, εστιάζοντας ξεκαθαρίζουν την εικόνα: το 45% των μεγάλων ελληνι- σε τρεις κρίσιμους πυλώνες: κών επιχειρήσεων δηλώνει ότι αξιοποιεί AI, όμως επτά Σύγχρονες & ευέλικτες υποδομές Cloud: Σχεδιάζουμε στις δέκα από αυτές παραμένουν σε περιβάλλοντα υψηλής διαθεσιμότητας βασικά εργαλεία, π.χ. chatbots και που διαχειρίζονται μεγάλους όγκους μεμονωμένες εφαρμογές που δεν αγδεδομένων και γεφυρώνουν τη σύΤΟ AI ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ γίζουν την καρδιά της παραγωγής. ΙΤ/ΟΤ, επιτρέποντας στα βιοΑΥΤΟΝΟΜΗ «ΜΑΓΙΚΗ» γκλιση Η υιοθέτηση, δηλαδή, τρέχει πολύ μηχανικά συστήματα να επικοινωνούν ΛΥΣΗ. ΕΙΝΑΙ ΤΟ μπροστά από την ενσωμάτωση. Και απρόσκοπτα και σε πραγματικό χρόνο. ΕΠΙΣΤΕΓΑΣΜΑ η πραγματική πρόκληση δεν είναι η Ομαλή μετάβαση στην παραγωγή πιλοτική δοκιμή, αλλά η μετάβαση (DevOps & MLOps): Γεφυρώνουμε το ΜΙΑΣ ΑΡΤΙΑ σε καθημερινή λειτουργία που παράχάσμα μεταξύ ανάπτυξης και λειτουρΣΧΕΔΙΑΣΜΕΝΗΣ γει μετρήσιμο αποτέλεσμα. γίας. Αυτοματοποιούμε τις διαδικασίες ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ Ο πραγματικός ψηφιακός μετασχηώστε τα μοντέλα AI να ενσωματώνονται ματισμός στη βιομηχανία δεν επι- ΑΛΥΣΙΔΑΣ, ΚΑΙ ΚΑΘΕ ταχύτατα, χωρίς να διαταράσσεται η πατυγχάνεται με την απλή προσθήκη ΑΛΥΣΙΔΑ ΚΡΙΝΕΤΑΙ ραγωγική διαδικασία. ενός «έξυπνου» εργαλείου. ΟλοκληΟλοκληρωμένη κυβερνοασφάλεια ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΙΟ ρώνεται όταν συνδέουμε τα δεδομέ& διακυβέρνηση: Προστατεύουμε τα να, θωρακίζουμε τις υποδομές και ΑΔΥΝΑΜΟ ΚΡΙΚΟ ΤΗΣ κρίσιμα βιομηχανικά δεδομένα σε κάθε διασφαλίζουμε ότι τα νέα συστήματα στάδιο της διαδρομής τους, με αναφορά λειτουργούν αδιάλειπτα, με ασφάσε πρότυπα όπως το IEC 62443 για τα λεια και αντοχή στον χρόνο. βιομηχανικά συστήματα και στις απαιτήσεις της NIS2, Στην πράξη, η απόσταση ανάμεσα σε ένα επιτυχημένο η οποία για μεγάλο μέρος της ελληνικής βιομηχανίας πιλοτικό έργο και σε ένα πλήρως λειτουργικό βιομηχα- συνεπάγεται πλέον συγκεκριμένες υποχρεώσεις. νικό περιβάλλον παραγωγής είναι συχνά τεράστια. Σε Όταν η κατάλληλη αρχιτεκτονική συναντά τη σωστή αυτή τη μετάβαση, και μάλιστα στην επιτάχυνσή της, τεχνολογία, τα οφέλη για μια βιομηχανική μονάδα μεταοφείλουμε να εστιάσουμε. τρέπονται σε απτά αποτελέσματα: πρόληψη βλαβών στον εξοπλισμό πριν συμβούν, βελτιστοποίηση της εφοδιαστιΠέρα από το hype: Η ουσία κής αλυσίδας, εξοικονόμηση πόρων και λήψη αποφάσεων βρίσκεται στις υποδομές βάσει δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Η μεγαλύτερη παγίδα για τη σύγχρονη τεχνολογική ηγεσία Το στοίχημα για το παρόν και το μέλλον της βιομηχανίας είναι η προσπάθεια οικοδόμησης προηγμένων λύσεων AI δεν είναι ποιος θα υιοθετήσει πρώτος την Τεχνητή Νοπάνω σε παρωχημένες αρχιτεκτονικές. Χωρίς ευέλικτη ημοσύνη, αλλά ποιος θα καταφέρει να τη μετατρέψει σε υποδομή Cloud, χωρίς αυτοματοποιημένες διαδικασίες στέρεο, αξιόπιστο και διαρκές θεμέλιο της λειτουργίας DevOps και MLOps και χωρίς αυστηρή διακυβέρνηση δε- του. Και αυτή είναι μια διαδρομή που απαιτεί τη σωστή δομένων, οι επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη κινδυ- αρχιτεκτονική, στρατηγικό σχεδιασμό και προσήλωση νεύουν να παραμείνουν πολυδάπανες θεωρητικές ασκήσεις. στο αποτέλεσμα.

ΙΟΥΛ ΙΟΣ - ΑΥ ΓΟΥ Σ ΤΟΣ 2026 • netweeK

Ο παλιός... είναι αλλιώς

News & Views

Του Γιάννη Ριζόπουλου Δημοσιογράφος

Κι ίσως ακόμα δεν είδαμε τίποτα… Το είπαμε, το γράψαμε, το ξαναγράψαμε, ο ‘παλιός’ φωνάζει από καιρό για τους εκθετικά αυξανόμενους κινδύνους που ‘παράγει’ η αξιοποίηση των ολοένα περισσότερων δυνατοτήτων της Τεχνητής Νοημοσύνης, στον χώρο της Κυβερνοασφάλειας. Και, βέβαια, δεν πρόκειται για μια δική του παραξενιά – πριν από μερικές εβδομάδες, στα τέλη Αυγούστου, ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, αποκάλυψε πως εκείνο που κυρίως κρατάει τους τραπεζίτες ξύπνιους τα βράδια, είναι αυτό ακριβώς, οι (οδυνηρές, καταπώς φαίνεται) επιπτώσεις από την κακόβουλη χρήση της ΤΝ στην Κυβερνοασφάλεια. Κι ο λόγος είναι πως -κατά τον Μπέιλι- πολλές σημαντικές χώρες δεν έχουν ακόμα ενεργοποιήσει τα κατάλληλα συστήματα ώστε να μπορέσουν να διαχειριστούν τόσο μεγάλες επιθέσεις, που -χάρη στη νέα τεχνολογία- έχουν ανέβει πολλές πίστες, από πλευράς ταχύτητας εκδήλωσης, εύρους κλιμάκωσης και ολέθριου αποτελέσματος. Την κατάσταση επιδεινώνει ακόμα περισσότερο το γεγονός ότι όλες οι κρίσιμες υποδομές στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό οικοσύστημα εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από τους ‘συνήθεις υπόπτους’, τις ελάχιστες BigTech που νέμονται τη διεθνή αγορά, οπότε οι κοινές ευπάθειες και οι ‘Κερκόπορτες’ δεν είναι διόλου απίθανο να κυκλοφορούν ήδη στο dark web, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την επόμενη μέρα. Αν πάρουμε μικρό μονάχα δείγμα γραφής από τα τεκταινόμενα τις τελευταίες εβδομάδες, με τον Mythos της Anthropic να βρίσκει για πλάκα τα τρωτά σημεία κάποιων συστημάτων και τους agents (καλή ώρα, όπως αυτός της OpenAI) να το σκάνε από τα sandboxes και να επιτίθενται σε ‘καθώς πρέπει’ ιστοσελίδες όπως αυτή της Hugging Face, προκειμένου να ‘αλιεύσουν’ δεδομένα χρήσιμα για τους δικούς τους σκοπούς, παρακάμπτοντας τα υφιστάμενα μέτρα ασφαλείας, τότε έχουμε κάθε λόγο να ανησυχούμε - όχι μόνο ο διοικητής Μπέιλι, αλλά κι εμείς… Να μην ανησυχούμε, υποστηρίζουν αρκετοί (κι ο Ντόναλντ Τραμπ, ανάμεσά τους, για όσους τον πιστεύουν ακόμα), το γνωρίζουμε και θα (ή, να) πάρουμε μέτρα, λένε άλλοι, αυξάνουν όσοι σκιάζονται, όμως, από την άλλη, οι τιμές των μετοχών των ολίγων συνεχίζουν να τραβούν την ανηφόρα (τουλάχιστον την ώρα που γράφονται τούτες οι γραμμές) Τελικά, ίσως να μην είδαμε ακόμα τίποτα - τι να πει κι ο ‘παλιός’ με όλα αυτά τα πρωτόφαντα, που συμβαίνουν…

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Ξεπερνούν τα 1,2 τρισ. δολάρια οι κεφαλαιουχικές δαπάνες στο AI το 2026 Όπως εκτιμά η Morgan Stanley, αλλά και επισημαίνει σε σχετικό σημείωμά της η Deutsche Bank, ο ανταγωνισμός μεταξύ κρατών και τεχνολογικών κολοσσών παραμένει τόσο έντονος, που καθιστά απίθανη την εθελοντική υποχώρηση οποιασδήποτε εταιρείας από τη διεκδίκηση μεριδίων αγοράς. Ενδεικτική της κινητικότητας που καταγράφεται στην αγορά είναι η στρατηγική της Anthropic, η οποία προωθεί τα σχέδιά της για δημόσια εγγραφή τον επόμενο μήνα, ενώ, σύμφωνα με το Reuters, βρίσκεται ήδη σε προχωρημένες συζητήσεις προκειμένου να εξασφαλίσει τη συμμετοχή της Nvidia ως βασικού επενδυτή. Ωστόσο, οι υψηλές αποτιμήσεις των εταιρειών ανάπτυξης AI και παραγωγής ημιαγωγών δημιουργούν προβληματισμό σε μερίδα αναλυτών, που επισημαίνουν πως ενδεχόμενες καθυστερήσεις στην ανάπτυξη νέων μοντέλων ενδέχεται να ασκήσουν βραχυπρόθεσμες πιέσεις στις μετοχές του κλάδου, πυροδοτώντας ρευστοποιήσεις.

Αμερικανικές εφημερίδες μήνυσαν την Opena AI για τα πνευματικά δικαιώματα Οι Seattle Times και η Newsday από το Long Island της Νέας Υόρκης ακολούθησαν το παράδειγμα των NY Times και κατέθεσαν μήνυση στην οποία κατηγορούν την OpenAI ότι παραβίασε τα πνευματικά δικαιώματα των οργανισμών, αφού αντέγραψε και διαχειρίστηκε χωρίς άδεια των εκδοτικών εταιριών μια σειρά από άρθρα τους για να εκπαιδεύσει τα ΑΙ μοντέλα της, Bing, Copilot και ChatGPT. Όπως εξηγούν αυτό είχε σαν αποτέλεσμα τα ΑΙ μοντέλα να συμπεριλαμβάνουν τμήματα αυτών των άρθρων στις απαντήσεις τους, να τα παραφράζουν ή να παρέχουν τις πληροφορίες που αυτά εμπεριέχουν, χωρίς καμία σχετική άδεια από τους ιδιοκτήτες του copyright. «Πρέπει να προασπίζουμε το περιεχόμενο που ξοδεύουμε εκατομμύρια κάθε χρόνο για να παράξουμε» όπως δήλωσε ο CEO των Seattle Times, Alan Frisco.

Σε κυβερνοεπιθέσεις και όπλα αξιοποιήθηκε το Claude Σύμφωνα με έκθεση ασφαλείας της Anthropic το μοντέλο ΤΝ της Claude χρησιμοποιήθηκε από ομάδες στην Κίνα για τον σχεδιασμό λογισμικού αεράμυνας και την έρευνα μικροκυματικών όπλων. Παράλληλα, ομάδα στην Υεμένη αναζήτησε τεχνική υποστήριξη για βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ χειριστές από τη Ρωσία επιχείρησαν να αναπτύξουν λογισμικό για αυτόνομα σμήνη επιθετικών drones και να εντοπίσουν προμηθευτές εξαρτημάτων, παρακάμπτοντας τις κυρώσεις. Παράλληλα έγιναν με αυτό ρωσικές επιχειρήσεις υποκλοπής δεδομένων κατά της ουκρανικής κυβέρνησης, καθώς και κινεζικές προσπάθειες παραβίασης ξένων κυβερνητικών δικτύων. Η Anthropic προχώρησε σε μαζικό αποκλεισμό των εμπλεκόμενων λογαριασμών από το σύστημα.

Οι σημαντικότερες ειδήσεις του μήνα που πέρασε

Με τη συνεργασία του NetFax

Ενισχυμένη εποπτεία από την Επιτροπή στο ChatGPT H Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε το ChatGPT, “Very Large Online Search Engine” (VLOSE), ενώ χαρακτήρισε επίσης τα Reddit και Roblox ως «Very Large Online Platforms» (VLOPs), καθώς όλα ξεπέρασαν το όριο των 45 εκατομμυρίων χρηστών σε μηνιαία βάση, που έχει τεθεί ως βάση για αλλαγή κατηγορίας, στο πλαίσιο της Digital Services Act. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως όλες έχουν καιρό ως τον Ιανουάριο του ’27, προκειμένου να συμμορφωθούν με τις πρόσθετες υποχρεώσεις της DSA, όπως η αξιολόγηση και ο μετριασμός των συστημικών κινδύνων που απορρέουν από τις υπηρεσίες και τα αλγοριθμικά συστήματά τους τα οποία σχετίζονται με τη διάδοση παράνομου περιεχομένου, τις αρνητικές επιπτώσεις στους ανηλίκους, τη σωματική και ψυχική ευεξία των χρηστών, τα θεμελιώδη δικαιώματα, τις εκλογικές διαδικασίες και τη δημόσια ασφάλεια. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει πως η Επιτροπή θα μπορεί να ασκεί πλέον ιδιαίτερα αυξημένη εποπτεία στο ChatGPT, το Reddit και το Roblox.

Ο Μαμντάνι έθεσε ζήτημα απαγόρευσης ΑΙ στα δημοτικά της ΝΥ Σύμφωνα με δημοσίευμα των NY Times που αναπαρήγαγε και το NBC News, οι αρχές της Νέας Υόρκης με εντολή του δημάρχου Μαμντάνι, σχεδιάζουν να επιβάλουν απαγόρευση της χρήσης ΑΙ σε μαθητές εντός των σχολείων της πόλης. Το μέτρο θα περιλαμβάνει επίσης τον περιορισμό της χρήσης laptop και tablet, ενώ οι μαθητές από το νήπιο μέχρι και την Β δημοτικού θα απαγορεύεται να τα χρησιμοποιούν στην τάξη εντελώς, αλλά από την τρίτη ως και την ογδόη τάξη θα έχουν χρονικά όρια στην χρήση laptop για τα μαθήματα τους. Η απόφαση ακολουθεί μια μελέτη ειδικών, -κπαιδευτικών, ψυχολόγων και νομικών που προσπάθησαν να αποδείξουν ότι εκπαίδευση ποιότητας χωρίς την εξάρτηση από την τεχνολογία είναι εφικτή.

Threatscene: Σε μισή ώρα οι χάκερ διαχέονται σε ένα σύστημα Η νέα ανάλυση της ThreatScene, που συνδυάζει στοιχεία από CrowdStrike, Kroll και Sygnia, προειδοποιεί ότι οι επιτιθέμενοι σε έναν οργανισμό χρειάζονται πια κατά μέσο όρο 29 λεπτά για να περάσουν από την αρχική φάση της παραβίασης ενός συστήματος στην πρώτη κίνηση μέσα στο εταιρικό δίκτυο. Σχεδόν τα μισά από τα 48 λεπτά που είχε υπολογιστεί πριν από έναν περίπου χρόνο. Και με τους ταχύτερους να χρειάζονται μόνο 27... δευτερόλεπτα! Το γεγονός από μόνο του δεν θα σήμαινε κάτι αν δεν είχε ήδη μετρηθεί ο χρόνος αντίδρασης των οργανισμών σε επιθέσεις σε .. μερικές ώρες. Αυτός κυμαίνεται από μία μέχρι 24 ώρες στο 72% των εταιριών -στόχων και η διαφορά στις ταχύτητες επιτιθέμενων -αμυνόμενων προκύπτει καταστροφική. Βασική αιτία αργή ανταπόκρισης όχι μόνο ο εντοπισμός της αλλά και γρήγορη λήψη αποφάσεων και κυρίως ο συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων.

Tech Leader's Insights Του Δρ. Κρικόρ Μαρουκιάν, Tech Strategist

Digital to AI Agency Transformation Ο ψηφιακός μετασχηματισμός έμαθε στους οργανισμούς να ψηφιοποιούν διαδικασίες. Ο agentic μετασχηματισμός ζητά κάτι ουσιωδώς διαφορετικό. Να ανατεθεί μέρος της εκτέλεσης και της λήψης αποφάσεων σε αυτόνομους ψηφιακούς agents, εντός ορίων που ορίζει ο ίδιος ο οργανισμός. Η διαφορά δεν είναι τεχνολογική, είναι θέμα διακυβέρνησης και οριοθέτησης αυτής καθαυτής μέσα στην οποία θα μπορούν οι εκατοντάδες αν όχι χιλιάδες agents να εκτελούν συγκεκριμένες εργασίες. Στον ψηφιακό μετασχηματισμό, ο άνθρωπος, παρέμενε στο κέντρο κάθε ροής εργασίας και η τεχνολογία επιτάχυνε τα βήματά του. Στον agentic μετασχηματισμό, οι agent αναλαμβάνουν ολόκληρα τμήματα ενός end-to-end value stream. Ο άνθρωπος μετακινείται από τον ρόλο του εκτελεστή σε εκείνον του σχεδιαστή, του επόπτη και του εγγυητή. Είναι μια μετατόπιση που θυμίζει έντονα τη μετάβαση από project σε product-driven μοντέλο λειτουργίας. Αλλάζει πρώτα η δομή ευθύνης και μετά το εργαλείο. Η Gartner εκτιμά ότι έως το 2028 το 33% των εταιρικών εφαρμογών λογισμικού θα ενσωματώνει agent δυνατότητες, ενώ το 2024 ήταν λιγότερο από 1%. Επιπρόσθετα, το 15% των καθημερινών αποφάσεων εργασίας θα λαμβάνεται αυτόνομα. Η ίδια έκθεση της Gartner προβλέπει ότι πάνω από 40% των σχετικών έργων θα ακυρωθεί έως το τέλος του 2027, κυρίως λόγω αυξανόμενου κόστους, ασαφούς επιχειρηματικής αξίας ή ανεπαρκών μηχανισμών ελέγχου κινδύνου (κάποιος συνδυασμός η και τα τρία) και όχι λόγω ανώριμης τεχνολογίας. Τα δύο μεγέθη διαβάζονται μαζί. Η υιοθέτηση είναι βέβαιη, η αξία δεν είναι. Υπάρχουν τρία αξιοσημείωτα στοιχεία - (1) Η διακυβέρνηση προηγείται της υιοθέτησης – κάθε agent χρειάζεται owner, authority boundary (αρμοδιότητες) και scaling path. (2) Το tech debt γίνεται decision debt. Αποφάσεις που λαμβάνονται αυτόνομα οφείλουν να είναι εξηγήσιμες εκ των υστέρων. (3) Η αναβάθμιση δεξιοτήτων αφορά την κρίση (judgment), όχι τα prompts. Οι οργανισμοί που θα αντιμετωπίσουν τον agentic μετασχηματισμό ως ζήτημα εμπιστοσύνης, διαφάνειας και σχεδιασμού value stream και όχι ως ακόμα ένα pilot, θα είναι εκείνοι που θα αποκομίσουν ένα ποσοστό πραγματικής απόδοσης.

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

Ζώνη ασφαλείας Του Νότη Ηλιόπουλου, Information Security Expert

Από τη ρητορική στην ανθεκτικότητα 8

Εν έτει 2026, η συζήτηση για την κυβερνοασφάλεια παραμένει ανησυχητικά στάσιμη και καταλήγει συστηματικά στα ίδια αναμενόμενα συμπεράσματα: η κυβερνοασφάλεια αποτελεί ευθύνη της Διοίκησης, ο επαγγελματίας του κλάδου οφείλει να έχει ουσιαστικότερη παρουσία στα κέντρα λήψης αποφάσεων και η ασφάλεια πρέπει να ενσωματωθεί οργανικά στην καθημερινή λειτουργία του οργανισμού. Πώς, όμως; Οι διαπιστώσεις δεν είναι στρατηγική και τα ευχολόγια δεν αποτελούν λειτουργικό μοντέλο. Η μετάβαση από τις γενικές διαπιστώσεις σε μια μετρήσιμη και ανθεκτική επιχειρησιακή λειτουργία προϋποθέτει τέσσερις στρατηγικούς πυλώνες: 1. Λειτουργική ενσωμάτωση της κυβερνοασφάλειας: παροχή της μέσω δομημένων υπηρεσιών και όχι μέσα από ασύνδετες διεργασίες, με σαφείς ροές εργασίας, καθορισμένες αρμοδιότητες και προκαθορισμένα επίπεδα εξυπηρέτησης. 2. Υλοποίηση με βάση τα επιδιωκόμενα επιχειρησιακά αποτελέσματα: κατεύθυνση της χρηματοδότησης και της αξιολόγησης προς μετρήσιμες επιχειρησιακές αλλαγές, αντί της απλής καταγραφής δραστηριοτήτων, έργων και τεχνολογικών εργαλείων. 3. Ποσοτικοποίηση του κινδύνου: μετατροπή ρεαλιστικών σεναρίων κινδύνου σε πιθανότητες, εκτιμώμενα εύρη οικονομικών επιπτώσεων και τεκμηριωμένη επιχειρησιακή έκθεση. 4. Προτεραιοποίηση με γνώμονα την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα: προστασία των κρίσιμων υπηρεσιών και ενίσχυση της ικανότητας έγκαιρης ανίχνευσης, αποτελεσματικής απόκρισης, ταχείας αποκατάστασης και απρόσκοπτης συνέχισης των λειτουργιών. Οι τέσσερις αυτοί πυλώνες δεν συγκροτούν ακόμη ένα θεωρητικό σχήμα, καθορίζουν τη διαφορά ανάμεσα σε έναν οργανισμό που διαχειρίζεται αποτελεσματικά το κίνδυνο και ταυτόχρονα ανακάμπτει σε ώρες από κρίσιμα περιστατικά και σε έναν που χρειάζεται εβδομάδες για ν’ ανακάμψει και δε μπορεί να κατανοήσει το πραγματικό κίνδυνο για τον Οργανισμό. Το κάλεσμα για δράση είναι σαφές: ξεκινήστε την εφαρμογή των παραπάνω επιλέγοντας τις κρίσιμες υπηρεσίες/διεργασίες, ποσοτικοποιήστε τα σημαντικότερα σενάρια κινδύνου, καθορίστε μετρήσιμα επιχειρησιακά αποτελέσματα και παρακολουθήστε συστηματικά την ανθεκτικότητά της.

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Η ΔΕΗ της Ν. Κορέας πρότεινε στη Samsung να προπληρώσει το ρεύμα της Η Korea Electric Power Corporation πρότεινε στη Samsung Electronics να προπληρώσει το ρεύμα που θα καταναλώσει ως το 2031 με το ποσό των 15 δισ. δολ., και στην εταιρεία κατασκευής ημιαγωγών της χώρας, SK Hynix, να πληρώσει και αυτή άλλα 5 δισ. Η λογική πίσω από αυτές τις προτάσεις σε γενικές γραμμές είναι γνωστή. Προκειμένου να μην μπει στη διαδικασία δανεισμού απευθύνθηκε στους δύο μεγάλους παίκτες της χώρας και τους πρότεινε να γίνουν «επενδυτές» στην υποδομή που θα χρειαστούν. Έτσι το κράτος θα μπορέσει να επεκτείνει τις ηλεκτροπαραγωγές μονάδες και τη χωρητικότητα των δικτύων χωρίς τα επιτόκια δανεισμού που απαιτεί η αγορά, ενώ οι μεγάλοι «πελάτες» της θα εξασφαλίσουν την ενεργειακή τους επάρκεια σε δεδομένες τιμές.

Gartner: Η ΤΝ «εκτοξεύει» την αγορά ημιαγωγών Σύμφωνα με τη Gartner, τα παγκόσμια έσοδα της αγοράς των ημιαγωγών αναμένεται να εκτοξευθούν στα 1,6 τρισ. δολ. το 2026, καταγράφοντας αύξηση 92% έναντι των 809 δισ.δολ. του 2025. Η ανοδική πορεία εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και το 2027, όταν η αγορά προβλέπεται να προσεγγίσει τα 2 τρισ.δολ. Κινητήριος δύναμη αυτής της εντυπωσιακής διεύρυνσης είναι η συνεχιζόμενη ανάπτυξη των υποδομών ΑΙ και κυρίως η έκρηξη της αγοράς μνήμης, καθώς τα μεγάλα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης αυξάνουν δραστικά τις απαιτήσεις για υπολογιστική ισχύ, αποθήκευση και ταχύτητα μεταφοράς δεδομένων. Το οικοσύστημα των AI data centers εκτιμάται ότι θα αντιπροσωπεύει το 36,5% των συνολικών εσόδων από ημιαγωγούς το 2026. Έως το 2030 το ποσοστό αυτό αναμένεται να ξεπεράσει το 53%, γεγονός που αποτυπώνει τη μετατόπιση της ζήτησης προς τις υποδομές ΑΙ.

Sparkle και Hellas Sat δοκίμασαν κβαντικά ασφαλή δορυφορική σύνδεση Την πρώτη κβαντικά ασφαλή δορυφορική σύνδεση μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου ολοκλήρωσαν η Sparkle και η Hellas Sat, μέσω ζωντανής δορυφορικής γραμμής, η οποία συνέδεσε το κέντρο δεδομένων της Sparkle στη Μεταμόρφωση με τις εγκαταστάσεις της Hellas Sat στην Κύπρο. Η συνολική διαδρομή των δεδομένων έφτασε περίπου τα 72.000 χιλιόμετρα, συμπεριλαμβανομένων του uplink από την Κύπρο και του downlink στην Ελλάδα. Είχε προηγηθεί επιτυχής δοκιμή ασφαλούς επίγειας σύνδεσης μεταξύ δύο data centers στην Ελλάδα. Για την προστασία της μετάδοσης χρησιμοποιήθηκε η τεχνολογία Quantum Safe Interconnect της Sparkle, η οποία αξιοποιεί την ασφαλή αποστολή και την αυτόματη εναλλαγή κλειδιών κρυπτογράφησης. Στόχος είναι η προστασία ευαίσθητων δεδομένων. Οι δύο εταιρείες εξετάζουν πλέον την εμπορική διάθεση κβαντικά ασφαλών δορυφορικών υπηρεσιών.

Πότε χρειάζεσαι κάτι παραπάνω από το Claude Ακούω όλο και συχνότερα την ίδια ερώτηση: «Γιατί να φτιάξει μια εταιρεία κάτι δικό της, όταν υπάρχει ήδη το Claude;» Όσο καλύτερα γίνονται τα εργαλεία ΤΝ, τόσο δυσκολότερη γίνεται η απάντηση. ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ, CO-FOUNDER & CHIEF OPERATING OFFICER AI BY DNA

ήμερα μπορείς να τους δώσεις πρόσβαση Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να κάνεις την εταιρεία στη γνώση της εταιρείας σου, να τα συνδέ- σου καλύτερη στο Claude. Είναι να κάνεις την εταιρεία σεις με τα εργαλεία που χρησιμοποιείς και σου καλύτερη στην ΤΝ. να τα βάλεις να αναλύουν ή να ακολουθούν Σήμερα ένα μοντέλο μπορεί να είναι η καλύτερη επιδιαδικασίες. Πριν από λίγα χρόνια, αυτό θα λογή για μια δουλειά. Αύριο κάποιο άλλο. Σε μια διαδιακουγόταν σαν ένα φιλόδοξο έργο ΤΝ. Σήμερα μπορείς κασία μπορεί να χρειάζεται ένα μικρότερο μοντέλο, σε να ξεκινήσεις μέσα σε λίγα λεπτά. μια άλλη κλασικό λογισμικό και σε κάποια καθόλου ΤΝ. Άρα μήπως τελικά αυτό ήταν; Αγοράζουμε μερικές Η επιχείρηση, επομένως, δεν πρέπει να οργανώνεται άδειες χρήσης, εκπαιδεύουμε τους ανθρώπους μας και γύρω από ένα μοντέλο. Το μοντέλο πρέπει να οργανώνεται γινόμαστε μια εταιρεία με ΤΝ; γύρω από τις ανάγκες της. Δεν νομίζω. Και όχι επειδή Αυτό σημαίνει ότι ξανακοιτάζεις το Claude δεν είναι αρκετά καλό. τους ανθρώπους της, τις διαδικασίες Η ΤΝ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΛΑ Αλλά ακριβώς επειδή είναι. της, τα δεδομένα της και τα συστήΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ Όσο καλύτερα γίνονται αυτά ματά της. Όχι με στόχο να βάλεις ΤΝ ΑΠΟ ΕΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΟ. τα εργαλεία, τόσο περισσότερο παντού, αλλά για να καταλάβεις πού ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ πραγματικά δημιουργεί αξία. αποκαλύπτουν ότι το πραγματικό challenge των επιχειρήσεων δεν Και τότε προκύπτει μια πολύ πιο ΕΝΙΣΧΥΟΥΝ ήταν ποτέ μόνο η τεχνολογία. ενδιαφέρουσα ερώτηση: ΤΙΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Σκέψου δύο εταιρείες που δίΑν σχεδιάζαμε αυτή την εταιρεία ΚΑΘΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ νουν στους ανθρώπους τους πρόσήμερα, γνωρίζοντας τι μπορεί να κάσβαση στο ίδιο εργαλείο ΤΝ. Στην νει η ΤΝ, θα τη σχεδιάζαμε με τον πρώτη, κάποιοι το χρησιμοποιούν ίδιο τρόπο; για emails, άλλοι για παρουσιάσεις, κάποιος για συμβόΤο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δύσκολα θα βρίσκελαια και κάποιος άλλος για να κερδίζει χρόνο από μια ται στην πρόσβαση στο καλύτερο μοντέλο. Αν είναι διβαρετή διαδικασία. Υπάρχουν βελτιώσεις παντού, αλλά αθέσιμο σε εσένα, πιθανότατα είναι διαθέσιμο και στον η εταιρεία λειτουργεί περίπου όπως πριν. ανταγωνιστή σου. Στη δεύτερη συμβαίνει κάτι διαφορετικό. Οι άνθρωΗ πραγματική διαφορά θα βρίσκεται στο πόσο γρήποι δεν ρωτούν μόνο «πώς μπορώ να κάνω καλύτερα τη γορα ένας οργανισμός μετατρέπει μια νέα δυνατότητα δουλειά μου με ΤΝ;», αλλά «αν ξεκινούσαμε από την αρχή, σε καλύτερο τρόπο λειτουργίας, συνδυάζει τη δική του θα κάναμε αυτή τη δουλειά με τον ίδιο τρόπο;». γνώση με νέα εργαλεία και εξελίσσεται χωρίς να ξαναΕκεί αρχίζουν τα ενδιαφέροντα πράγματα. χτίζει τα πάντα από την αρχή. Μια διαδικασία που χρειαζόταν τρεις ανθρώπους και Γι’ αυτό πιστεύω ότι η ερώτηση «πότε χρειάζεσαι κάτι πέντε emails μπορεί να επανασχεδιαστεί. Γνώση που παραπάνω από το Claude;» ίσως είναι τελικά λίγο λάθος. έμενε κλειδωμένη σε ένα τμήμα μπορεί να γίνει χρήσιμη Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να βρεις κάτι κασε ολόκληρη την εταιρεία. Και κάποιες εργασίες ίσως να λύτερο από ένα συγκεκριμένο εργαλείο. Είναι να δημιμη χρειάζεται πλέον να υπάρχουν. ουργήσεις έναν οργανισμό που μπορεί να αξιοποιεί τη Η ΤΝ τότε δεν είναι απλώς ένα ακόμη εργαλείο. Αρ- σωστή τεχνολογία σήμερα, μια διαφορετική αύριο και χίζει να αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ό,τι έρθει μετά. επιχείρηση. Γιατί μπορείς να δώσεις ένα ισχυρό εργαλείο ΤΝ σε Εκεί βρίσκεται για μένα η διαφορά μεταξύ του using όλους μέσα σε μία μέρα. Το να κάνεις όμως την ίδια την AI και του Industrializing AI. Το πρώτο σημαίνει ότι δίνεις εταιρεία ικανή να εξελίσσεται μαζί με την ΤΝ είναι μια στους ανθρώπους σου καλύτερα εργαλεία. Το δεύτερο εντελώς διαφορετική ιστορία. σημαίνει ότι χτίζεις ικανότητες στην επιχείρηση σου. Και αυτή, για μένα, είναι η ουσία του Industrializing AI.

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

COVER STORY

Cosmos Business Systems RRF: Από ανάδοχος σε στρατηγικό συνεργάτη

Το RRF άλλαξε ταχύτητα στην ελληνική αγορά τεχνολογίας. Τώρα έρχεται το δυσκολότερο μέρος: τα έργα να λειτουργήσουν, να εξελιχθούν και να παράγουν αξία σε βάθος χρόνου. Σε αυτή τη νέα αγορά, η Cosmos Business Systems διεκδικεί έναν διευρυμένο ρόλο: από integrator σε μακροχρόνιο στρατηγικό συνεργάτη. ΤΗΣ ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΚΟΡΡΕ

Δημήτρης Δάφνης, Πρόεδρος & Διευθύνων μεγάλα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού. Το επόμεΣύμβουλος της Cosmos Business Systems νο στοίχημα είναι αυτή η ικανότητα να πάψει να είναι Systems, μιλά για τα μαθήματα της επο- «έκτακτη» και να γίνει μόνιμο χαρακτηριστικό της αγοράς χής του RRF, τις αλλαγές που χρειάζονται και της δημόσιας διοίκησης. Η ταχύτητα του RRF ήταν στους διαγωνισμούς πληροφορικής και τη ταυτόχρονα πλεονέκτημα και μεγάλη πρόκληση. μετάβαση από το μοντέλο του αναδόχου σε εκείνο του στρατηγικού συνεργάτη, σκιαγραφώντας την επόμενη Ποιο ήταν το μεγαλύτερο «μάθημα» από ημέρα της ελληνικής αγοράς τεχνολογίας. τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκαν

netweek: Το RRF έφερε μια πρωτοφανή κινητοποίηση στην ελληνική αγορά τεχνολογίας, αλλά και μια περίοδο έντονων αλλαγών και πιέσεων για τις εταιρείες του κλάδου. Κοιτάζοντας σήμερα αυτή την περίοδο από κάποια απόσταση, ποιος είναι ο δικός σας απολογισμός και πώς θα περιγράφατε τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην αγορά;

Δημήτρης Δάφνης: Το RRF ήταν, κατά τη γνώμη μου, ένα μεγάλο stress test για ολόκληρη την ελληνική αγορά τεχνολογίας – και ταυτόχρονα ένας πολύ ισχυρός επιταχυντής της ωρίμανσής της. Μέσα σε ένα ιδιαίτερα περιορισμένο χρονικό διάστημα σχεδιάστηκε και δημιουργήθηκε ένας πρωτοφανής αριθμός έργων, από τη δημόσια διοίκηση, την υγεία και τη δικαιοσύνη έως την εκπαίδευση, την πολιτική προστασία και τις κρίσιμες υποδομές. Η αγορά κλήθηκε να ανταποκριθεί ταυτόχρονα σε μεγάλα πληροφοριακά συστήματα, ψηφιοποιήσεις, cloud, data centers, δίκτυα, κυβερνοασφάλεια και νέες ψηφιακές υπηρεσίες προς τον πολίτη. Αυτό μας ανάγκασε όλους να κινηθούμε γρηγορότερα. Οι εταιρείες επένδυσαν σε ανθρώπους, τεχνογνωσία, project management και συνεργασίες, ενώ δημιουργήθηκαν ομάδες που σήμερα μπορούν να διαχειριστούν πολύ πιο σύνθετα έργα εθνικής κλίμακας. Δεν πρέπει, βέβαια, να υποτιμούμε την πίεση που προκάλεσε η συγκέντρωση τόσων έργων σε ένα μικρό χρονικό παράθυρο, τόσο στους αναδόχους όσο και στις αναθέτουσες αρχές και στην εφοδιαστική αλυσίδα. Αν όμως έπρεπε να κρατήσω ένα βασικό συμπέρασμα, είναι ότι η Ελλάδα απέδειξε πως μπορεί να υλοποιήσει

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

και υλοποιήθηκαν οι διαγωνισμοί πληροφορικής αυτής της περιόδου; Και τι θα κρατούσατε οπωσδήποτε ως παρακαταθήκη για την επόμενη ημέρα;

Το μεγαλύτερο μάθημα είναι ότι, όταν υπάρχει σαφής χρηματοδότηση, συγκεκριμένα ορόσημα, μετρήσιμα παραδοτέα και κοινή αίσθηση προτεραιότητας, έργα που παλαιότερα χρειάζονταν πολύ περισσότερο χρόνο μπορούν να προχωρήσουν με εντελώς διαφορετικές ταχύτητες. Από την περίοδο του RRF θα κρατούσα κυρίως τρία στοιχεία: την πειθαρχία στα χρονοδιαγράμματα, τη σύνδεση της χρηματοδότησης με συγκεκριμένα αποτελέσματα και την προσπάθεια να συνδεθεί η τεχνολογία με πραγματικές διοικητικές μεταρρυθμίσεις. Για εμένα αυτό είναι το ουσιαστικότερο. Η επιτυχία ενός έργου πληροφορικής δεν μετριέται από το αν εγκαταστάθηκε ένα σύστημα, αλλά από το αν άλλαξε προς το καλύτερο τον τρόπο λειτουργίας ενός οργανισμού. Και φυσικά, από το αν το έργο χρησιμοποιείται σε βάθος χρόνου και δεν μένει «στα κουτιά» Παράλληλα, δημιουργήθηκε ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο γνώσης. Δημόσιοι φορείς και εταιρείες έμαθαν να διαχειρίζονται σύνθετα έργα, πολλαπλούς προμηθευτές και κατασκευαστές, θέματα διαλειτουργικότητας, ψηφιοποίησης, cybersecurity και κρίσιμων υποδομών. Αυτή την εμπειρία δεν έχουμε την πολυτέλεια να τη χάσουμε. Η επόμενη περίοδος πρέπει να ξεκινήσει από εκεί που φτάσαμε και όχι ξανά από την αρχή. Και αυτό θα γίνει με την πρόνοια να υπάρχουν στους προϋπολογισμούς των υπηρεσιών, τα απαραίτητα κονδύλια για τη συντήρηση και επέκταση των έργων.

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

COVER STORY

Ένα από τα ζητήματα που ανέδειξε η αγορά είναι η απόσταση ανάμεσα στον χρόνο που σχεδιάζεται ένας διαγωνισμός και στον χρόνο που τελικά υλοποιείται. Στην πληροφορική, όπου τεχνολογίες, τιμές και διαθεσιμότητα αλλάζουν διαρκώς, πόσο επηρεάζει αυτό την υλοποίηση των έργων και τι θα έπρεπε να αλλάξει στο μοντέλο των δημόσιων διαγωνισμών;

Εδώ υπάρχει ένα πραγματικό δομικό πρόβλημα. Ένας διαγωνισμός μπορεί να σχεδιάζεται σήμερα και να κατακυρώνεται μετά από πολλούς μήνες ή ακόμη και χρόνια. Στην πληροφορική όμως δύο χρόνια είναι σχεδόν μια διαφορετική εποχή. Αλλάζουν τεχνολογίες, προϊόντα καταργούνται ή αντικαθίστανται, μεταβάλλονται οι άδειες λογισμικού, οι τιμές, η διαθεσιμότητα και οι απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας. Έτσι μπορεί ένας ανάδοχος να κληθεί να υλοποιήσει το 2027 ένα έργο που έχει σχεδιαστεί με δεδομένα του 2020... Χρειάζονται, επομένως, ταχύτερες διαδικασίες και περισσότερο λειτουργικές προδιαγραφές. Οι διαγωνισμοί πρέπει να περιγράφουν με σαφήνεια το αποτέλεσμα και τις απαιτούμενες δυνατότητες, χωρίς να «κλειδώνουν» υπερβολικά σε τεχνολογικές παραδοχές που μπορεί να έχουν ξεπεραστεί όταν φτάσει η ώρα της υλοποίησης. Ομοίως πρέπει να τεθούν χρονικά πλαίσια εντός των οποίων και οι αναθέτουσες αρχές θα απαντούν,

περισσότερο ως προμήθεια και λιγότερο ως επένδυση σε ένα επιχειρησιακό αποτέλεσμα. Πώς θα έπρεπε να αλλάξει αυτή η λογική και ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος ενός σύγχρονου integrator σε ένα τέτοιο μοντέλο; Πρέπει να φύγουμε οριστικά από την αντίληψη ότι ένα έργο πληροφορικής είναι απλώς μια προμήθεια hardware και software. Αυτή η προσέγγιση ανήκει σε μια άλλη εποχή. Σήμερα ένα έργο τεχνολογίας είναι ένα οικοσύστημα: υποδομές, εφαρμογές, δεδομένα, cloud, ασφάλεια, υπηρεσίες, εκπαίδευση, υποστήριξη και συνεχής εξέλιξη. Επομένως, δεν έχει νόημα να αξιολογούμε την επιτυχία του μόνο από την αρχική τιμή ή από την ημέρα της παράδοσης. Πρέπει να κοιτάμε το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας, τη διαθεσιμότητα, την ασφάλεια, τη δυνατότητα υποστήριξης, την επεκτασιμότητα και κυρίως το επιχειρησιακό αποτέλεσμα που παράγει. Σε αυτό το μοντέλο αλ λάζει και ο ρόλος του integrator. Δεν αρκεί πλέον να παραδίδει όσα περιγράφει μια τεχνική προδιαγραφή. Πρέπει να κατανοεί το πραγματικό πρόβλημα του οργανισμού, να συνδυάζει διαφορετικές τεχνολογίες, να προβλέπει κινδύνους και να αναλαμβάνει ευθύνη για το συνολικό αποτέλεσμα. Η συζήτηση πρέπει λοιπόν να μετακινηθεί από το «τι αγοράζουμε» στο «τι θέλουμε να πετύχουμε». Αυτή είναι, κατά τη γνώμη μου, μια από τις σημαντικότερες αλλαγές που χρειάζεται η αγορά.

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας είναι να μετατρέψουμε την ταχύτητα του RRF σε μόνιμη ικανότητα της χώρας: με καλύτερο σχεδιασμό, πιο ρεαλιστικούς διαγωνισμούς, ισχυρούς συνεργάτες και έργα που κρίνονται τελικά από την αξία που δημιουργούν όπως και οι χρόνοι που αφορούν τις εκδικάσεις των προσφυγών, αλλά και τις εγκρίσεις των κλιμακίων, όπως οι διαχειριστικές αρχές και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Ακόμη θα πρέπει να τεθούν αυστηρά κριτήρια επιλογής αναδόχων και να μην αλλάζουν κατά το δοκούν. Ταυτόχρονα, πιστεύω ότι χρειάζεται μια πολύ αυστηρά οριοθετημένη ασφαλιστική δικλείδα για ακραίες και αποδεδειγμένα εξωγενείς μεταβολές, για παράδειγμα με τις πρόσφατες ανατιμήσεις έως και 200% των τιμών επεξεργαστών, μνημών και δίσκων. Όχι για να μεταφέρουμε το επιχειρηματικό ρίσκο στο Δημόσιο, αλλά για να αντιμετωπίζουμε περιπτώσεις στις οποίες η οικονομική βάση μιας προσφοράς έχει αντικειμενικά ανατραπεί. Ένας καλός διαγωνισμός δεν πρέπει απλώς να είναι νομικά άρτιος. Πρέπει να μπορεί και να υλοποιηθεί με κέρδος τόσο για το Δημόσιο όσο και για τον ανάδοχο. Αλλιώς η ποιότητα του έργου δεν θα είναι στο επιθυμητό επίπεδο. Υπάρχει, επίσης, μια ευρύτερη συζήτηση για το αν η επιλογή αναδόχου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την πληροφορική

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Το μεγάλο στοίχημα πλέον δεν είναι μόνο να παραδοθούν τα έργα του RRF, αλλά να λειτουργήσουν σωστά και να συνεχίσουν να παράγουν αξία για χρόνια. Πώς βλέπετε να διαμορφώνεται η αγορά μετά το RRF γύρω από το managed services, το cloud operations, την κυβερνοασφάλεια, το disaster recovery και τη διαρκή υποστήριξη των συστημάτων; Θεωρώ ότι εκεί βρίσκεται η επόμενη μεγάλη φάση της αγοράς. Ένα σύστημα δεν τελειώνει τη μέρα που γίνεται go-live. Θα έλεγα ότι τότε ουσιαστικά ξεκινά η πραγματική ζωή του. Χρειάζεται συνεχή συντήρηση, αναβαθμίσεις, monitoring, υποστήριξη χρηστών, διαχείριση δεδομένων, κυβερνοασφάλεια, business continuity και προσαρμογή στις νέες ανάγκες. Γι’ αυτό βλέπω μια σαφή μετατόπιση από τα μεγάλα εφάπαξ έργα προς τα managed services, τις υπηρεσίες cloud operations, τα Security Operations Centers, το

COVER STORY

disaster recovery και τη συνεχή υποστήριξη εφαρμογών και υποδομών. Ταυτόχρονα, πάνω στις υποδομές και στα δεδομένα που δημιουργήθηκαν ανοίγει ένας νέος κύκλος αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης. Όλα αυτά σημαίνουν ότι και οι νέοι διαγωνισμοί πρέπει να σχεδιάζονται με βάση ολόκληρο τον κύκλο ζωής ενός συστήματος: σχεδιασμό, υλοποίηση, μετάπτωση, εκπαίδευση, παραγωγική λειτουργία, SLA και μετρήσιμους δείκτες. Η επένδυση στην τεχνολογία δεν προστατεύεται μόνο με μια σωστή υλοποίηση. Προστατεύεται με σωστή λειτουργία για χρόνια. Και αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα της επόμενης ημέρας. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, ο integrator καλείται ουσιαστικά να μετακινηθεί από τον ρόλο του αναδόχου στον ρόλο του στρατηγικού συνεργάτη. Τι σημαίνει αυτή η μετάβαση στην πράξη και ποια είναι τα χαρακτηριστικά που θα ξεχωρίσουν τις εταιρείες που μπορούν να την υποστηρίξουν; Σημαίνει μεγαλύτερη ευθύνη και μεγαλύτερη διάρκεια στη σχέση με τον πελάτη. Ο στρατηγικός συνεργάτης δεν εμφανίζεται μόνο όταν προκηρύσσεται ένας διαγωνισμός και δεν αποχωρεί όταν ολοκληρωθεί η παράδοση. Πρέπει να μπορεί να κατανοεί τις ανάγκες του οργανισμού, να προτείνει λύσεις με ορίζοντα ετών και να υποστηρίζει τη λειτουργία και την εξέλιξή τους. Εκεί θα ξεχωρίσουν οι εταιρείες που έχουν πραγματικό βάθος: επαρκείς και πιστοποιημένες τεχνικές ομάδες, project management, ισχυρές συνεργασίες με διεθνείς κατασκευαστές, οικονομική επάρκεια, υποδομές και δυνατότητα συνεχούς υποστήριξης. Εδώ θα πρέπει να ανοίξει ένας διάλογος για το ποιοι τελικά είναι οι υποψήφιοι ανάδοχοι έργων πληροφορικής, τηλεπικοινωνιών και κυβερνοασφάλειας και να φύγουμε από το «είσαι ό,τι δηλώσεις». Θα πρέπει να θεσπιστεί άμεσα η έννοια του Μητρώου Προμηθευτών Τεχνολογίας, καθώς και αντίστοιχο μητρώο για τις επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας, όπου θα μετέχουν πιστοποιημένοι φορείς και όχι περιστασιακοί «αλεξιπτωτιστές». Και θα πρόσθετα ακόμη κάτι: χρειάζεται αποδεδειγμένη ικανότητα συνεργασίας. Τα μεγάλα έργα σήμερα είναι πολύ σύνθετα για να τα υλοποιήσει ένας οργανισμός ή ένας κατασκευαστής μόνος του. Χρειάζονται οικοσυστήματα. Ο integrator πρέπει να είναι αυτός που ενώνει αυτά τα κομμάτια και αναλαμβάνει την ευθύνη ώστε στο τέλος ο πελάτης να μην βλέπει δέκα διαφορετικές τεχνολογίες και προμηθευτές, αλλά ένα σύστημα που λειτουργεί. Αυτό είναι για εμένα το πραγματικό νόημα της μετάβασης από τον ανάδοχο στον στρατηγικό συνεργάτη.

Αν κοιτάξουμε πέρα από το RRF, ποια θεωρείτε ότι είναι η μεγαλύτερη ευκαιρία για την ελληνική αγορά τεχνολογίας τα επόμενα χρόνια: νέα μεγάλα έργα, η αξιοποίηση των υποδομών και των δεδομένων που δημιουργήθηκαν ή η μετάβαση σε ένα μοντέλο συνεχών ψηφιακών υπηρεσιών; Και πού θέλει να

τοποθετηθεί η Cosmos Business Systems σε αυτή τη νέα αγορά; Πιστεύω ότι η μεγαλύτερη ευκαιρία βρίσκεται στον συνδυασμό και των τριών. Θα συνεχίσουμε να έχουμε νέα μεγάλα έργα. Όμως η πραγματική αξία θα προκύψει όταν αρχίσουμε να αξιοποιούμε πολύ περισσότερο τις υποδομές και τα δεδομένα που έχουν ήδη δημιουργηθεί και να χτίζουμε πάνω σε αυτά συνεχείς ψηφιακές υπηρεσίες. Η χώρα έχει επενδύσει σημαντικούς πόρους σε cloud, data centers, δίκτυα, πληροφοριακά συστήματα, ψηφιοποίηση και κυβερνοασφάλεια. Το επόμενο βήμα είναι αυτά να συνδεθούν, να ανταλλάσσουν δεδομένα, να λειτουργούν με κοινά πρότυπα και να υποστηρίζουν νέες υπηρεσίες. Και εδώ μπαίνει πολύ δυναμικά και η τεχνητή νοημοσύνη. Όμως πρέπει να είμαστε ρεαλιστές: δεν υπάρχει σοβαρό AI χωρίς σωστά δεδομένα, επαρκή υπολογιστική υποδομή και κυβερνοασφάλεια. Η Cosmos Business Systems θέλει να βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη μετάβαση. Να λειτουργεί όχι μόνο ως προμηθευτής λύσεων, αλλά ως integrator και μακροχρόνιος συνεργάτης που συνδυάζει infrastructure, cloud, data, cybersecurity, εφαρμογές και managed services. Για εμάς η επόμενη αγορά δεν είναι απλώς «περισσότερα έργα». Είναι έργα που εξελίσσονται σε υπηρεσίες και συνεχίζουν να παράγουν αξία σε βάθος χρόνου.

Και ας κλείσουμε με μια πιο θεσμική ματιά. Αν είχατε τη δυνατότητα να αλλάξετε τρία πράγματα στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και υλοποιούνται οι διαγωνισμοί πληροφορικής στην Ελλάδα, ποια θα ήταν αυτά; Πρώτον, πολυετής και ουσιαστικός προγραμματισμός. Οι δημόσιοι φορείς και η αγορά πρέπει να γνωρίζουν εγκαίρως ποια έργα έρχονται. Μόνο έτσι μπορούν να οργανωθούν σωστά οι ομάδες, οι συνεργασίες, οι επενδύσεις και οι υποδομές. Δεύτερον, θα άλλαζα τον τρόπο αξιολόγησης, ώστε να λαμβάνει πολύ περισσότερο υπόψη τον συνολικό κύκλο ζωής του έργου και όχι μόνο την αρχική τιμή. Ασφάλεια, διαλειτουργικότητα, συνολικό κόστος ιδιοκτησίας, υποστήριξη και δυνατότητα εξέλιξης πρέπει να αποτελούν βασικά κριτήρια. Και τρίτον, θα έδινα μεγαλύτερη βαρύτητα στην πραγματική δυνατότητα των αναδόχων να υποστηρίξουν κρίσιμα έργα και υπηρεσίες. Ειδικά σε τομείς όπως το cloud, η κυβερνοασφάλεια, τα SOC και οι κρίσιμες υποδομές, έχουν σημασία η εμπειρία, οι άνθρωποι, οι πιστοποιήσεις, οι υποδομές, η οικονομική επάρκεια και η δυνατότητα 24ωρης υποστήριξης. Το RRF μάς έδωσε μια μοναδική εμπειρία. Δεν πρέπει να επιστρέψουμε στο παλιό μοντέλο όταν κλείσει αυτός ο κύκλος. Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας είναι να μετατρέψουμε την ταχύτητα του RRF σε μόνιμη ικανότητα της χώρας: με καλύτερο σχεδιασμό, πιο ρεαλιστικούς διαγωνισμούς, ισχυρούς συνεργάτες και έργα που κρίνονται τελικά από την αξία που δημιουργούν. NW

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

BACK COVER STORY

To GATE της 13CS Πρώτα ακούμε, μετά 14

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

BACK COVER STORY

χτίζουμε Γιατί τόσα έργα ΙΤ δεν αποδίδουν τελικά την αναμενόμενη αξία; Η απάντηση συχνά δεν βρίσκεται στην τεχνολογία, αλλά σε όσα προηγήθηκαν της επιλογής της. Η μεθοδολογία GATE της 13CS προτάσσει την κατανόηση των πραγματικών αναγκών και επαναπροσδιορίζει τη σχέση ανάμεσα στην επιχείρηση και τον τεχνολογικό της συνεργάτη. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΟΡΡΕ

συνιδρυτής και CTO της 13CS, Γιώργος Σιγάλας, εξηγεί γιατί η εταιρεία επέλεξε να λειτουργεί ως «σύμμαχος» και όχι ως ένας ακόμη προμηθευτής τεχνολογίας, παρουσιάζει τη μεθοδολογία GATE που εφαρμόζει στους τομείς του IT Infrastructure και του Systems Integration και καταθέτει τέσσερις προβλέψεις για την πορεία του κλάδου μέσα στην επόμενη πενταετία.

netweek: Κύριε Σιγάλα, πριν μπούμε στη μεθοδολογία σας, πείτε μας σύντομα τι είναι η 13CS για όποιον την ακούει για πρώτη φορά.

Γιώργος Σιγάλας: Η 13CS δραστηριοποιείται εδώ και 23 χρόνια στον χώρο του IT Infrastructure και του Systems Integration. Σχεδιάζουμε, υλοποιούμε και υποστηρίζουμε υποδομές data center, δικτύων, κυβερνοασφάλειας και cloud για επιχειρήσεις κάθε μεγέθους. Αυτό που θεωρώ σημαντικό, όμως, δεν είναι μόνο το τι κάνουμε, αλλά το πώς το κάνουμε. Στόχος μας δεν είναι να προτείνουμε τεχνολογία για την τεχνολογία. Θέλουμε να δίνουμε τη σωστή απάντηση στις πραγματικές ανάγκες κάθε οργανισμού. Αυτό σημαίνει ότι πριν μιλήσουμε για προϊόντα, αρχιτεκτονικές ή vendors, πρέπει πρώτα να καταλάβουμε τον ίδιο τον πελάτη.

Πόσο συχνά συναντάτε έναν οργανισμό να επενδύει σε μια λύση IT και μήνες αργότερα να ανακαλύπτει ότι αυτή δεν απαντούσε στο πραγματικό του πρόβλημα; Δυστυχώς, πολύ συχνότερα απ’ όσο θα θέλαμε. Η διεθνής εμπειρία από τα έργα IT δείχνει ότι ένα σημαντικό ποσοστό τους είτε δεν ολοκληρώνεται όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί είτε τελικά παραδίδει μικρότερη αξία από την αναμενόμενη. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το πρόβλημα δεν είναι η ίδια η τεχνολογία. Είναι η απουσία μιας δομημένης διαδικασίας που τοποθετεί στο επίκεντρο τη μοναδική πραγματικότητα κάθε πελάτη. Πολύ συχνά ένα έργο σχεδιάζεται γύρω από μια προκαθορισμένη λύση. Επιλέγεται πρώτα η τεχνολογία και στη συνέχεια ο οργανισμός καλείται να προσαρμοστεί σε αυτήν. Στην 13CS επιλέξαμε την αντίστροφη διαδρομή: ξεκινάμε από τον οργανισμό και καταλήγουμε στην τεχνολογία, ποτέ το αντίστροφο.

Πώς μετατράπηκε αυτή η φιλοσοφία σε συγκεκριμένη καθημερινή μεθοδολογία εργασίας; Δεν έγινε από τη μια μέρα στην άλλη. Το GATE γεννήθηκε από μια απλή πεποίθηση: πριν σχεδιάσουμε οποιαδήποτε λύση, πρέπει να κατανοήσουμε σε βάθος τον οργανισμό που καλούμαστε να υποστηρίξουμε, χωρίς υποθέσεις και χωρίς παραδοχές. Το GATE είναι το ακρωνύμιο τεσσάρων διαδοχικών σταδίων: Gather, Align, Transform, Extend. Δεν είναι απλώς μια μεθοδολογία υλοποίησης έργων. Είναι ο τρόπος με τον οποίο επιλέγουμε να συνεργαζόμαστε με τους πελάτες μας. Η σειρά έχει σημασία. Δεν μπορείς να ευθυγραμμίσεις πόρους και τεχνολογίες με ανάγκες που δεν έχεις κατανο-

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

BACK COVER STORY

ήσει. Και δεν μπορείς να μετασχηματίσεις αποτελεσματικά μια υποδομή αν δεν έχει προηγηθεί σωστός σχεδιασμός. Κάθε στάδιο δημιουργεί τις προϋποθέσεις για το επόμενο.

Τι διαφορετικό κάνετε για να αφουγκραστείτε την πραγματική ανάγκη του πελάτη;

ενώ διατηρεί ισχυρή συνεργασία με την Dell Technologies. Παράλληλα, διαθέτει εξειδικευμένες πιστοποιήσεις και συνεργασίες σε κρίσιμους τομείς της τεχνολογίας και της κυβερνοασφάλειας, όπως οι λύσεις της WatchGuard και της Fortinet. Όμως η πραγματική αξία βρίσκεται στην ικανότητα να αξιολογούμε τις διαθέσιμες επιλογές και να συνδυάζουμε διαφορετικές τεχνολογίες με βάση τις ανάγκες, την ασφάλεια και τους επιχειρησιακούς στόχους κάθε οργανισμού. Στο Align, λοιπόν, αξιολογούμε όσα μάθαμε στο Gather και σχεδιάζουμε τον κατάλληλο συνδυασμό τεχνολογιών, τεχνογνωσίας και αρχιτεκτονικών επιλογών. Δεν υπάρχουν προκαθορισμένες συνταγές. Η τεχνολογία δημιουργεί αξία όταν ευθυγραμμίζεται με την επιχειρησιακή στρατηγική.

Η διαφορά βρίσκεται στον χρόνο που επενδύουμε για να ρωτήσουμε, να ακούσουμε και να κατανοήσουμε. Το ακριβότερο λάθος στην πληροφορική δεν είναι απαραίτητα η κακή τεχνολογία. Είναι η σωστή τεχνολογία που δίνει απάντηση στη λάθος ερώτηση. Αυτό συμβαίνει όταν ένας προμηθευτής ξεκινά έχοντας ήδη αποφασίσει ποια λύση θέλει να προτείνει και μετά προσπαθεί να προσαρμόσει την πραγματικότητα του πελάτη σε αυτήν. Εμείς δεν προτείνουμε τίποτα πριν κατανοήσουμε Στο Transform πού αναδεικνύεται η τη συνολική εικόνα. Έχει συμβεί να αφιερώσουμε περισσό- διαφορά ανάμεσα στον «σύμμαχο» και τον τερο χρόνο στην κατανόηση των αναγκών ενός οργανισμού «προμηθευτή»; απ’ όσο χρειάστηκε τελικά για να υλοποιήσουμε το έργο. Στο Transform υλοποιούμε όσα σχεδιάστηκαν στο Align. Για εμάς αυτή είναι η ουσία: να ακούμε πριν σχεδιάσουμε. Όταν ο σχεδιασμός έχει γίνει σωστά, η υλοποίηση μπορεί να προχωρήσει με μεγαλύτερη ταχύτητα, λιγότερες αποΚαι πώς αντιμετωπίζετε τα προβλήματα και κλίσεις και μικρότερο επιχειρησιακό ρίσκο. Εκεί βρίσκεται τους περιορισμούς που φέρνει ο πελάτης; και η ουσιαστική διαφορά. Ο προμηθευτής ολοκληρώνει Δεν τους αντιμετωπίζουμε ως εμπόδια που πρέπει να το έργο και παραδίδει. Ο σύμμαχος παραμένει υπεύθυνος παρακαμφθούν. Κάθε οργανισμός έχει τη δική του πραγ- και για το αποτέλεσμα μετά την παράδοση. ματικότητα: παλαιωμένες υποδομές, κανονιστικές απαιΓια εμάς η επιτυχία δεν μετριέται την ημέρα που ολοτήσεις, λειτουργικά αδιέξοδα, χρονικούς ή οικονομικούς κληρώνεται η εγκατάσταση. Μετριέται στους μήνες που περιορισμούς, κενά ασφάλειας. ακολουθούν, όταν η υποδομή καλείται να υποστηρίξει την Όλα αυτά είναι δεδομένα πάνω στα οποία πρέπει να καθημερινή λειτουργία και την ανάπτυξη του οργανισμού. σχεδιαστεί η λύση. Οι δυσκολίες του πελάτη δεν είναι ένα πρόβλημα που λύνουμε εκ των υστέρων. Αποτελούν το Και το GATE κλείνει με το Extend. Πώς σημείο εκκίνησης του σχεδιασμού. συνδέεται με το “Your IT extended at the

Εδώ εισέρχεται το Challenge Hub; Τι ακριβώς είναι; Το Challenge Hub αποτελεί ουσιαστικά το σημείο εκκίνησης της φάσης Gather. Πρόκειται για ένα web εργαλείο που επιτρέπει μια καθοδηγούμενη πρώτη συνεδρία εξ αποστάσεως. Μέσα από αυτή χαρτογραφούνται έξι βασικές διαστάσεις της πραγματικότητας ενός οργανισμού: η σημερινή κατάσταση, η επιθυμητή κατάσταση, οι περιορισμοί, οι κανονιστικές και επιχειρησιακές υποχρεώσεις, οι χρονικοί ορίζοντες και οι στρατηγικές φιλοδοξίες. Το σημαντικό είναι ότι δεν σχεδιάστηκε αποκλειστικά για ανθρώπους του IT. Στις αποφάσεις για τις τεχνολογικές επενδύσεις συμμετέχουν ο CFO, ο γενικός διευθυντής και συνολικά η διοίκηση. Το Challenge Hub πρέπει επομένως να μπορεί να μιλά και τη δική τους γλώσσα.

Μετά το Gather έρχεται το Align. Πώς επιλέγετε τεχνολογίες και συνεργάτες; Οι τεχνολογικές συνεργασίες δεν αποτελούν από μόνες τους προστιθέμενη αξία. Η αξία προκύπτει από την ικανότητα να επιλέγεις τη σωστή τεχνολογία για τη σωστή επιχειρησιακή ανάγκη. Οι πιστοποιήσεις και οι στρατηγικές συνεργασίες μας με κορυφαίους παρόχους μας δίνουν πρόσβαση σε τεχνογνωσία και προηγμένες λύσεις. Η 13CS διαθέτει στρατηγική συνεργασία επιπέδου Platinum με τη Lenovo,

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Speed of Thought”;

Το Extend ξεκινά ουσιαστικά εκεί όπου ολοκληρώνεται το έργο. Περιλαμβάνει συνεχή υποστήριξη, παρακολούθηση της υποδομής, προληπτική βελτιστοποίηση και στρατηγικό σχεδιασμό των επόμενων βημάτων. Είναι η φάση που μετατρέπει μια επιτυχημένη συνεργασία έργου σε μακροχρόνια σχέση εμπιστοσύνης. Αυτός είναι και ο λόγος που έχουμε συνεργασίες οι οποίες ξεπερνούν τη δεκαετία. Δεν επιδιώκουμε να είμαστε ο προμηθευτής ενός έργου. Θέλουμε να είμαστε ο συνεργάτης στον οποίο ο πελάτης θα απευθυνθεί και για το επόμενο έργο.

Κοιτάζοντας μπροστά, ποιες κομβικές εξελίξεις διακρίνετε στην αγορά του IT Infrastructure και του Systems Integration; Η επόμενη πενταετία δεν θα είναι απλώς συνέχεια της προηγούμενης. Θα είναι μια περίοδος κατά την οποία θα κριθούν πολλές από τις επιλογές που κάνουν σήμερα οι οργανισμοί γύρω από τις υποδομές, την κυριότητα των δεδομένων, την κυβερνοασφάλεια και την τεχνητή νοημοσύνη. Βλέπω τέσσερις μεγάλες τάσεις να εξελίσσονται ταυτόχρονα: το τέλος του παθητικού data center, την ασφάλεια ως θεμελιώδες στοιχείο κάθε ψηφιακής υποδομής, το δίκτυο ως στρατηγικό παράγοντα ανταγωνιστικότητας και τον ανθρώπινο παράγοντα ως την καθοριστική μεταβλητή του ψηφιακού μετασχηματισμού.

BACK COVER STORY

Στην Ελλάδα, εξελίξεις όπως η οδηγία NIS2, ο EU AI Act και οι επενδύσεις σε data centers δημιουργούν ήδη ένα διαφορετικό περιβάλλον. Οι οργανισμοί που θα ξεχωρίσουν θα είναι εκείνοι που θα καταλάβουν ότι αυτές οι τάσεις δεν είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους, αλλά κομμάτια μιας ενιαίας στρατηγικής.

Αν το παθητικό data center οδεύει προς το τέλος του, τι έρχεται στη θέση του; Το data center της επόμενης δεκαετίας δεν θα περιορίζεται στην αποθήκευση και διαχείριση δεδομένων. Θα αποτελεί πλατφόρμα πάνω στην οποία θα εκτελούνται εφαρμογές AI, αναλύσεις σε πραγματικό χρόνο και κρίσιμες επιχειρησιακές λειτουργίες. Η σύγκλιση του Sovereign AI, των GPU υποδομών υψηλής πυκνότητας, του NVMe over Fabrics και των προηγμένων τεχνολογιών ψύξης αλλάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το on-premises περιβάλλον. Για πολλές επιχειρήσεις το ζητούμενο δεν είναι μόνο η απόδοση, αλλά ο έλεγχος των δεδομένων, η συμμόρφωση και η δυνατότητα αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης χωρίς κρίσιμα δεδομένα να εγκαταλείπουν την υποδομή τους. Γι’ αυτό η συζήτηση δεν είναι πλέον απλώς «cloud ή on-premises». Το ερώτημα είναι ποια αρχιτεκτονική είναι κατάλληλη για κάθε workload και κάθε κανονιστική απαίτηση.

Επειδή οι δικτυακές υποδομές βρίσκονται στο επίκεντρο του τεχνολογικού μετασχηματισμού. Καλούνται να εξυπηρετήσουν εφαρμογές AI, real-time analytics, προηγμένα περιβάλλοντα συνεργασίας και ιδιαίτερα απαιτητικά workloads. Τεχνολογίες όπως τα high-speed spine-leaf fabrics, το Wi-Fi 7, τα ιδιωτικά campus 5G δίκτυα και τα δίκτυα εξαιρετικά χαμηλής καθυστέρησης θα γίνονται όλο και πιο προσιτές σε περισσότερους οργανισμούς. Στα επόμενα χρόνια, η απόδοση των επιχειρησιακών εφαρμογών θα εξαρτάται ολοένα περισσότερο από την ποιότητα της δικτυακής υποδομής. Ένας οργανισμός με παλαιά αρχιτεκτονική δεν θα είναι απλώς πιο αργός. Θα δυσκολεύεται να αξιοποιήσει εφαρμογές και υπηρεσίες που οι ανταγωνιστές του θα θεωρούν δεδομένες. Το δίκτυο δεν είναι πλέον η αόρατη υποδομή στο παρασκήνιο. Είναι ο μηχανισμός που επιτρέπει στην επιχείρηση να λειτουργεί, να εξελίσσεται και να καινοτομεί.

Η τελευταία σας πρόβλεψη αφορά τον άνθρωπο ως «τελευταία ανεπίλυτη μεταβλητή». Γιατί; Γιατί τελικά είναι η σημαντικότερη μεταβλητή από όλες. Για τις περισσότερες τεχνολογικές προκλήσεις υπάρχουν πλέον ώριμες λύσεις: πλατφόρμες, αρχιτεκτονικές, εργαλεία και μεθοδολογίες. Αυτό που εξακολουθεί να καθορίζει

Οι δυσκολίες του πελάτη δεν είναι ένα πρόβλημα που λύνουμε εκ των υστέρων. Αποτελούν το σημείο εκκίνησης του σχεδιασμού Έχετε χαρακτηρίσει την κυβερνοασφάλεια ως το «νέο business continuity». Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Η κυβερνοασφάλεια δεν αποτελεί πλέον μια ανεξάρτητη λειτουργία. Εξελίσσεται σε θεμελιώδες στοιχείο πάνω στο οποίο στηρίζονται όλες οι ψηφιακές λειτουργίες. Με την εξάπλωση του hybrid cloud, του edge computing, του IoT και των απομακρυσμένων endpoints, τα πιθανά σημεία εισόδου έχουν πολλαπλασιαστεί. Δεν αρκεί πλέον να προστατεύεις την περίμετρο. Πρέπει να θεωρείς ότι κάθε σημείο του δικτύου μπορεί να αποτελέσει πιθανό στόχο. Γι’ αυτό αρχιτεκτονικές όπως το Zero Trust μετατρέπονται σταδιακά από βέλτιστη πρακτική σε βασική προϋπόθεση σχεδιασμού. Παράλληλα, το έλλειμμα εξειδικευμένων επαγγελματιών κυβερνοασφάλειας σημαίνει ότι η πρόκληση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με προσλήψεις. Χρειάζεται σωστός σχεδιασμός, συνεχής παρακολούθηση και συνεργάτες που γνωρίζουν σε βάθος το περιβάλλον του οργανισμού. Για εμάς η ασφάλεια δεν προστίθεται στο τέλος ενός έργου. Πρέπει να βρίσκεται στον σχεδιασμό από την πρώτη ημέρα.

Γιατί θεωρείτε ότι το δίκτυο μετατρέπεται σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα;

την επιτυχία ή την αποτυχία είναι ο ανθρώπινος παράγοντας. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός σπάνια αποτυγχάνει επειδή δεν υπήρχε διαθέσιμη τεχνολογία. Πολύ συχνότερα αποτυγχάνει επειδή η τεχνολογία δεν ευθυγραμμίστηκε με τον τρόπο λειτουργίας του οργανισμού, τις προτεραιότητές του ή την ετοιμότητα των ανθρώπων του να την αξιοποιήσουν. Γι’ αυτό πιστεύω ότι έως το 2030 δεν θα ξεχωρίσουν απαραίτητα οι οργανισμοί με τους μεγαλύτερους προϋπολογισμούς IT. Θα ξεχωρίσουν εκείνοι που θα έχουν σαφή στρατηγική, βαθιά γνώση της λειτουργικής τους πραγματικότητας και συνεργάτες που θα εξελίσσονται μαζί τους. Αυτός είναι και ο λόγος που στην 13CS προτιμάμε να μιλάμε για «συμμαχίες» και όχι απλώς για έργα ή συμβόλαια. Η τεχνολογία μπορεί να υλοποιηθεί μέσα σε λίγους μήνες. Η εμπιστοσύνη, όμως, χτίζεται σε βάθος χρόνου. Η τεχνολογία αλλάζει με εντυπωσιακή ταχύτητα. Η ανάγκη να κατανοείς σωστά τον πελάτη πριν πάρεις οποιαδήποτε τεχνολογική απόφαση παραμένει σταθερή. Αν έπρεπε να συνοψίσω όλη αυτή τη φιλοσοφία σε μία πρόταση, θα έλεγα το εξής: το GATE δεν ξεκινά από την τεχνολογία. Ξεκινά από την κατανόηση. Και πιστεύω ότι αυτή θα είναι μία από τις σημαντικότερες προϋποθέσεις επιτυχίας για κάθε οργανισμό τα επόμενα χρόνια. NW

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

ITSM Nexus

Enterprise Service Management

Η αθέατη προϋπόθεση του σύγχρονου ψηφιακού μετασχηματισμού

Η επένδυση σε AI εργαλεία δεν αρκεί αν οι εσωτερικές διαδικασίες παραμένουν κατακερματισμένες. Το Enterprise Service Management αναδεικνύεται στο κρίσιμο λειτουργικό θεμέλιο που επιτρέπει στους AI Agents να δημιουργήσουν ουσιαστική επιχειρηματική αξία. ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΖΩΤΟΥ, ΜΕΛΟΣ ΔΣ ITSMF HELLAS

εν υπάρχει σήμερα επιχειρηματική συζήτηση που να μην περιλαμβάνει την Τεχνητή Νοημοσύνη. AI Assistants, AI Agents και αυτοματοποιήσεις υπόσχονται να μεταμορφώσουν τον τρόπο λειτουργίας των οργανισμών. Το ερώτημα που ακούγεται σχεδόν παντού είναι το ίδιο: «Πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε το AI;» Πιστεύω όμως ότι αυτή είναι η λάθος ερώτηση. Η σωστή ερώτηση δεν είναι πώς θα υιοθετήσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά αν ο οργανισμός μας είναι έτοιμος να τη χρησιμοποιήσει. Γιατί η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να επιταχύνει μια διαδικασία, δεν μπορεί όμως να διορθώσει μια προβληματική διαδικασία. Αντίθετα, όταν οι διαδικασίες είναι ασύνδετες, γεμάτες εξαιρέσεις και βασίζονται σε χειροκίνητες ενέργειες, το AI απλώς επιταχύνει το χάος. Αυτός είναι ίσως ο σημαντικότερος λόγος που πολλές πρωτοβουλίες AI δυσκολεύονται να αποδώσουν την αξία που υπόσχονται. Οι επιχειρήσεις επενδύουν σε νέα εργαλεία, χωρίς να επενδύουν πρώτα στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι υπηρεσίες τους. Η τεχνολογία εξελίσσεται με πρωτοφανή ταχύτητα, όμως σε πολλές περιπτώσεις οι καθημερινές λειτουργίες εξακολουθούν να βασίζονται σε ατελείωτα emails, πολλαπλές εγκρίσεις, διαφορετικά αρχεία και αποσπασματική συνεργασία μεταξύ τμημάτων. Ας δούμε ένα γνώριμο παράδειγμα. Η ένταξη ενός νέου εργαζομένου απαιτεί τη συνεργασία του HR, του IT, των Facilities, Security και του Procurement. Κάθε ομάδα ολοκληρώνει το δικό της κομμάτι, όμως συχνά κανείς δεν έχει την ευθύνη της συνολικής υπηρεσίας. Το αποτέλεσμα είναι ο νέος εργαζόμενος να ξεκινά χωρίς υπολογιστή, χωρίς πρόσβαση στα απαραίτητα συστήματα ή χωρίς τον κατάλληλο εξοπλισμό. Δεν πρόκειται για αποτυχία κάποιου ανθρώπου ή κάποιου τμήματος. Πρόκειται για μια διαδικασία που δεν έχει σχεδιαστεί ως υπηρεσία με συγκεκριμένο ιδιοκτήτη, σαφείς στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα. Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία του Enterprise Service Management. Δεν αποτελεί απλώς την επέκταση του IT Service Management σε άλλα τμήματα. Αποτελεί έναν

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

κοινό τρόπο σκέψης και λειτουργίας για ολόκληρο τον οργανισμό. Κάθε υπηρεσία αποκτά ιδιοκτήτη, κάθε αίτημα ακολουθεί προκαθορισμένο workflow, οι εγκρίσεις γίνονται με διαφάνεια, οι χρόνοι εξυπηρέτησης συμφωνούνται και μετριούνται, ενώ η γνώση παραμένει διαθέσιμη στον οργανισμό αντί να χάνεται σε προσωπικά emails ή συνομιλίες. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι όλα τα τμήματα αρχίζουν να λειτουργούν με κοινές αρχές, κοινή γλώσσα και κοινή αντίληψη για την παροχή υπηρεσιών. Αυτό δεν είναι απλώς οργανωτική βελτίωση. Είναι η απαραίτητη βάση για τη νέα γενιά AI Agents. Οι ψηφιακοί βοηθοί χρειάζονται δομημένες διαδικασίες, αξιόπιστα δεδομένα, ξεκάθαρους κανόνες και σαφείς ρόλους. Χωρίς αυτά δεν μπορούν να λάβουν σωστές αποφάσεις ούτε να εκτελέσουν αξιόπιστα πολύπλοκες εργασίες. Με άλλα λόγια, χρειάζονται όλα όσα το Service Management υποστηρίζει εδώ και δεκαετίες. Γι’ αυτό πιστεύω ότι το Enterprise Service Management δεν είναι ακόμη ένα έργο ψηφιακού μετασχηματισμού. Είναι το λειτουργικό θεμέλιο πάνω στο οποίο θα στηριχθεί η επιτυχημένη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Παράλληλα, αλλάζει και ο ρόλος του ίδιου του IT. Από διαχειριστής τεχνολογικών συστημάτων μετατρέπεται σε στρατηγικό συνεργάτη που βοηθά την επιχείρηση να σχεδιάσει, να ενοποιήσει και να βελτιστοποιήσει τις υπηρεσίες της.

Κοιτώντας μπροστά Τα επόμενα χρόνια θα δούμε ακόμη πιο ισχυρά μοντέλα, πιο έξυπνους AI Agents και μεγαλύτερο βαθμό αυτοματοποίησης. Οι οργανισμοί όμως που θα ξεχωρίσουν δεν θα είναι απαραίτητα εκείνοι που θα αγοράσουν πρώτοι το επόμενο ΑΙ εργαλείο. Θα είναι εκείνοι που θα έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου οι υπηρεσίες λειτουργούν με συνέπεια, διαφάνεια και κοινό σκοπό. Ίσως λοιπόν το σημαντικότερο ερώτημα σήμερα να μην είναι αν είμαστε έτοιμοι για το AI. Ίσως το πραγματικό ερώτημα είναι αν οι υπηρεσίες μας είναι αρκετά ώριμες ώστε το AI να μπορέσει πραγματικά να τις μετασχηματίσει. NW

Special Report

Quantum Computing

Ανοίγοντας τον δοκιμαστικό σωλήνα Το quantum computing συνεχίζει να εξελίσσεται και να εντυπωσιάζει ως «η άλλη τρομερή αναδυόμενη τεχνολογία», αλλά και σταδιακά να περνάει από τη φάση της θεωρητικής «υπόθεσης εργασίας» σε αυτή του να απαντήσει σε ερωτήσεις για το μέλλον του. ΤΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΥ

ο quantum computing περνά μια μεταβατική περίοδο. Για παραπάνω από μία δεκαετία ήταν μια τεχνολογία συνδεδεμένη κυρίως με εργαστηριακά και άκρως πειραματικά περιβάλλοντα. Μια περιπέτεια δημιουργίας και διαχείρισης qubits και θεωρητικές προσεγγίσεις μιας «άλλης» θαυματουργής όσο και ακατανόητης για τους περισσότερους δυνατότητας «υπερ-υπολογισμού». Φλερτάροντας εξίσου με τα ανώτερα μαθηματικά και την κβαντική φυσική, όσο και μηχανικές προκλήσεις -κυρίως στο ζήτημα της υπερψύξης των συστημάτων- διατηρούσε τη «μαγική» του διάσταση, ανάλογη με εκείνη κάθε πραγματικά ριζοσπαστικής τεχνολογικής εξέλιξης. Σταδιακά όμως η quantum computing ατζέντα αλλάζει: επιχειρήσεις τεστάρουν κβαντικούς αλγόριθμους και προσπαθούν να προβλέψουν πότε η κβαντική υπολογιστική θα εξαπλωθεί και σε ποιους τομείς, ώστε να την εντάξουν στα στρατηγικά τους σχέδια. Tech κολοσσοί επενδύουν σε quantum υποδομές. Και κυβερνήσεις και οργανισμοί προσπαθούν να ετοιμαστούν για την ώρα που κάθε ψηφιακή κρυπτογράφηση θα είναι εν δυνάμει υποψήφιο θύμα ενός κβαντικού υπερ-υπολογιστή. Έτσι το πεδίο του κβαντικού ανταγωνισμού έχει τόσο μεγάλα ονόματα όσο και εξειδικευμένους παίκτες. Οι IBM, Google Quantum AI, Microsoft Quantum και η Amazon Web Services, ορίζουν με το βάρος τους το γήπεδο του εμπορικού ανταγωνισμού, αλλά και με διαφορετικές στρατηγικές. Η ΙΒΜ εστιάζει σε συστήματα υπερυπολογιστών τα οποία προσφέρουν εμπορική πρόσβαση. Η Google στη διόρθωση λάθους. Η Microsoft στην τοπολογία των qubits και στη δημιουργία μιας πιο ανθεκτικής στα λάθη αρχιτεκτονικής. Και η AWS στην παροχή μέσω cloud πρόσβασης σε τεχνολογίες quantum computing μέσω της πλατφόρμας της Braket. Την ίδια στιγμή μικρότεροι αλλά εξειδικευμένοι παίκτες είναι εξίσου σημαντικοί για τις εξελίξεις.

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

Special Report

Quantum Computing

Οι Quantinuum, IonQ, Rigetti Computing, D-Wave και τη διαχείριση του προβλήματος του «θορύβου» και των Pasqal, αντιπροσωπεύουν διαφορετικές προσεγγίσεις λαθών που προκαλεί και πολλές πρακτικές εφαρμογές οι οποίες συμπεριλαμβάνουν τεχνολογίες παγιδευμένων είναι ακόμα είτε πειραματικές είτε ενσωματώνουν ένα ιόντων (trapped ion, χρήση μεμονωμένων φορτισμένων υβριδικό μοντέλο όπου η «συμβατική» υπολογιστική ατόμων που ακινητοποιούνται σε κενό μέσω ηλεκτρο- συνδυάζεται με την κβαντική για να δώσει αξιόπιστα και μαγνητικών πεδίων), τεχνολογίες υπεραγωγιμότητας εύχρηστα αποτελέσματα. Παρ’ όλες τις δυσκολίες όμως (superconducting, χρήση μικροσκοπικών υπεραγώγιμων η ίδια έρευνα καταγράφει μια τεράστια δυναμική, με τη κυκλωμάτων qubits που λειτουργούν σε θερμοκρασίες δημιουργία αξίας να εκτιμάται στα 97 δισεκατομμύρια κοντά στο απόλυτο μηδέν), τεχνολογίες «κβαντικής ανό- δολάρια ανά έτος ως το 2035. πτησης» (annealing) και τεχνολογίες ουδέτερων ατόμων Δυναμικότερες προοπτικές μάλιστα αναφέρει τη χρή(neutral atom tech, χρήση ηλεκτρικά ουδέτερων ατόμων ση της κβαντικής υπολογιστικής στην κρυπτογράφηση τα οποία παγιδεύονται και μετακινούνται με τη βοήθεια της μετάδοσης δεδομένων -όπως ήταν αναμενόμενο- και εστιασμένων δεσμών λέιζερ). στη μέτρηση με εξωπραγματική ακρίβεια διαστάσεων Και αυτό είναι ένα ακόμα πρόβλημα για τον επιχει- στον φυσικό κόσμο. Όπως μας λέει και ο Ηλίας Σάββας ρηματικό κόσμο, ο οποίος πέρα από τη δυσκολία του να «από την ελληνική ερευνητική σκοπιά, ιδιαίτερο ενδιακαταλάβει την ίδια την αρχή λειτουργίας της κβαντικής φέρον παρουσιάζουν πεδία στα οποία η κβαντική υπουπολογιστικής, δυσκολεύεται να δει πού πρέπει να επεν- λογιστική θα μπορούσε να προσφέρει νέες προσεγγίσεις δύσει, πριν όλες αυτές οι τεχνολογίες αποκρυσταλλωθούν σε δύσκολα υπολογιστικά προβλήματα. Μεταξύ αυτών σε ένα επικρατέστερο μοντέλο λειτουργίας. βρίσκονται η βελτιστοποίηση σύνθετων συστημάτων και Η μεταβατική περίοδος για τη νέα τεχνολογία ορί- δικτύων, η προσομοίωση μοριακών και υλικών δομών, η ζεται από δύο γεγονότα: από τη μία ότι ως τεχνολογία κρυπτογραφία και η κυβερνοασφάλεια, αλλά και η μηχαείναι ακόμα αρκετά μακριά από το να είναι έτοιμη για νική μάθηση. Παράλληλα, η Ελλάδα διαθέτει ένα ολοένα πραγματικά ευρεία εμπορική εξάπλωση. Και από την πιο ενεργό οικοσύστημα ερευνητών και εκπαιδευτικών άλλη ότι οι άνθρωποι του οικοσυστήματός της ξεκίνησαν πρωτοβουλιών, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η ήδη να απαντούν στις βασικές δημοσιογραφικές ερωτή- κβαντική τεχνολογία δεν είναι μόνο ζήτημα υποδομών σεις, «ποιος-πού-πώς-πότε-γιατί» για τη χρήση της στον αλλά είναι, πάνω απ’ όλα, ζήτημα ανθρώπινου δυναμικού πραγματικό κόσμο. και γνώσης».

Το quantum computing βγαίνει σταδιακά από το εργαστήριο, αναζητώντας τις εφαρμογές που θα αποδείξουν την πραγματική επιχειρηματική του αξία Από τη θεωρία στην πράξη Και για να ανακαλύψουμε πόσο κοντά βρίσκεται στην ελληνική πραγματικότητα, το netweek έθεσε τα βασικά αυτά ερωτήματα στον Ηλία Κ. Σάββα, καθηγητή του Τμήματος Ψηφιακών Συστημάτων, στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, με ερευνητικά ενδιαφέροντα την κβαντική υπολογιστική, τα παράλληλα και κατανεμημένα συστήματα, τα υπολογιστικά νέφη και τα συστήματα υψηλών επιδόσεων. Με πρώτο το ερώτημα αν όντως η κβαντική υπολογιστική περνάει από τη θεωρία στην πράξη. «Η κβαντική υπολογιστική περνά σταδιακά από το εργαστήριο και τη θεωρητική έρευνα σε μια νέα φάση, όπου οι πρώτες πραγματικές εφαρμογές αρχίζουν να διερευνώνται» μας εξηγεί. «Δεν βρισκόμαστε ακόμη στην εποχή των “κβαντικών υπολογιστών για όλους”, όμως βρισκόμαστε ήδη σε ένα σημείο όπου η τεχνολογία αυτή διαμορφώνει το επόμενο κεφάλαιο της πληροφορικής». Η έρευνα της McKinsey «Quantum Technology Monitor 2025: The Year of Quantum: From Concept to Reality in 2025» περιγράφει και αυτή ακριβώς αυτό. Μια περίοδο όπου οι υπάρχοντες κβαντικοί υπολογιστές παλεύουν με τα όρια τους, κυρίως σε ό,τι αφορά

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Οικονομία - Μικρόκοσμος Βιομηχανία - Ασφάλεια Με έναν εξίσου θαυμαστό τρόπο η κβαντική υπολογιστική φαίνεται ότι θα γεφυρώσει πρώτα αυτά τα τέσσερα σύμπαντα, αφού εκεί είναι ήδη τα πρώτα πεδία δοκιμαστικής εφαρμογής. Όπως σημειώνει όμως και η έκθεση «Quantum Computing Guide for Business Leaders», της Deloitte, η κβαντική υπολογιστική δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μια άμεση διάδοχη κατάσταση των παραδοσιακών υπολογιστικών συστημάτων. Αλλά ως ένα εξειδικευμένο εργαλείο για μια συγκεκριμένη «κλάση» προβλημάτων. Ιδανικά και εκ φύσεως οτιδήποτε μπορεί να μεταφραστεί σε μαθηματικά. Δηλαδή τα πάντα αν ρωτήσεις έναν μαθηματικό. Αλλά στην προκειμένη περίπτωση ειδικά εκεί που τα μαθηματικά προβλήματα μοιάζουν άλυτα με τις συμβατικές μεθόδους. Έτσι οι πρώτες πρακτικές εφαρμογές εμπίπτουν ήδη σε τρεις βασικές κατηγορίες: τις προσομοιώσεις, τη βελτιστοποίηση και τη μηχανική μάθηση. Προσομοίωση του μικρόκοσμου: ειδικά υλικών της δομής τους και σε μοριακό επίπεδο είναι ίσως το πιο πολλά υποσχόμενο πεδίο μετά την κυβερνοασφάλεια την

KΒΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ; Τι θα γίνει σε έναν κόσμο όπου κβαντικοί υπερυπολογιστές σε χέρια λίγων θα μπορούν θεωρητικά να «σπάνε»… τα πάντα; Απευθυνθήκαμε στη Ντίνα Συντίλα, Πρόεδρο ΔΣ του ISC2 Hellenic Chapter και τον Γιάννη Ηλιάδη, Πρόεδρο της Επιτροπής Ελέγχου του για να μας εξηγήσουν την πραγματική φύση της κβαντικής υπολογιστικής σε ό,τι αφορά την κυβερνοασφάλεια. Και αυτοί κατέφυγαν στον Robert Louis Stevenson: «Dr. Jekyll και Mr. Hyde! Ο κβαντικός Mr. Hyde κυκλοφορεί στις σκιές με μια κρυπταναλυτική βαριοπούλα στο χέρι, ενώ ο κβαντικός Dr. Jekyll μας προσφέρει ένα προηγμένο οπλοστάσιο αλγοριθμικής άμυνας. Πώς ισορροπούμε τη διπλή προσωπικότητα; Αλλά πριν ας αναρωτηθούμε: Τα μαθηματικά τρέχουν ταχύτερα από το hardware; Η κατασκευή ενός κβαντικού υπολογιστή εκατομμυρίων φυσικών qubits είναι ένας μηχανικός άθλος και αποτελεί μεγάλο εμπόδιο στην ευρεία υλοποίηση κβαντικών εφαρμογών. Τα τελευταία χρόνια, η αλγοριθμική έρευνα συμπίεσε τις απαιτήσεις hardware πολύ ταχύτερα από όσο αναμενόταν, μειώνοντας τις απαιτήσεις σε φυσικά qubits και φέρνοντας χρονικά πιο κοντά την πρακτική εφαρμογή. Ας σταχυολογήσουμε τις πρόσφατες εξελίξεις: Αύγουστος 2023: Ο Oded Regev παρουσιάζει πολυδιάστατη παραλλαγή του αλγορίθμου Shor, μειώνοντας τον αριθμό των απαιτούμενων κβαντικών πυλών για την παραγοντοποίηση. Οκτώβριος 2023: Οι Ragavan και Vaikuntanathan μειώνουν περαιτέρω τις απαιτήσεις της μεθόδου Regev και οι Ekera και Gartner επεκτείνουν τη μέθοδο Regev για τον υπολογισμό διακριτών λογαρίθμων. Μάρτιος 2026: Οι Chevignard, Fouque και Schrottenloher εκτίμησαν (υπό παραδοχές) ότι το Elliptic Curve Discrete Logarithm Problem για μια καμπύλη 256-bit λύνεται με μόλις 1.193 λογικά qubits. Δύο κύριες απειλές δεν αποτελούν -πλέον- υποθετικά σενάρια επόμενης δεκαετίας. Αφενός το Harvest Now, Decrypt Later (HNDL): κρυπτογραφημένη πληροφορία που υποκλέπτεται σήμερα (π.χ. TLS, VPN) μπορεί να αποκρυπτογραφηθεί στα επόμενα λίγα χρόνια. Αφετέρου το Trust Now, Forge Later (TNFL): ψηφιακές υπο-

γραφές επί firmware, bootloaders θα είναι τεχνικά εφικτό να πλαστογραφηθούν, διαρρηγνύοντας το root of trust και επιφέροντας μη ιχνηλάσιμο πλήγμα στην ακεραιότητα συστημάτων». ΑΝΕΛΠΙΣΤΟ ΚΒΑΝΤΙΚΟ ΑΜΥΝΤΙΚΟ ΟΠΛΟΣΤΑΣΙΟ «Οι ερευνητικές εξελίξεις δημιουργούν νέα όπλα κυβερνοάμυνας, απολύτως αναγκαία για το εγγύς μέλλον. Εντροπία Τώρα! Οι Κβαντικές Γεννήτριες Τυχαίων Αριθμών (QRNG) προσφέρουν εντυπωσιακή εντροπία. Έχει ήδη επιτευχθεί ενσωμάτωση QRNG στο OpenSSL για το TLS, ενώ PQC αλγόριθμοι τροποποιήθηκαν ώστε να αντλούν εντροπία αποκλειστικά από κβαντικές πηγές. Στην post-quantum εποχή, το key establishment βασίζεται σε PQC, σύμφωνα με την κοινή θέση των ANSSI, BSI και NLNCSA. Υπάρχουν μηχανισμοί ανθεκτικοί σε κβαντικές επιθέσεις, όπως τα PQC KEMs. Παράλληλα, η Quantum Key Distribution (QKD) μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την PQC, υπό προϋποθέσεις ύπαρξης υποδομών που δεν είναι ευρέως διαθέσιμες. Η Ευρώπη επενδύει στην ανάπτυξη αυτής της συμπληρωματικής υποδομής μέσω του EuroQCI, με χαρακτηριστικά παραδείγματα το Rome QMAN και τις ελληνικές δοκιμές επίγειων και δορυφορικών συστημάτων HellasQCI. Πρόσφατη πρόταση για ένα Quantum Enhanced Adaptive Defense System (QEAD) συνδυάζει κλασικά μοντέλα με παραμετροποιήσιμα κβαντικά κυκλώματα, ώστε να βελτιώνει σε πραγματικό χρόνο την ανίχνευση επιθέσεων με reinforcement learning. Σε συνθετικό dataset, το σύστημα εντόπισε το 42,7% των zero-day attack samples (zero-day recall), έναντι 3,3% που πέτυχε το Isolation Forest». ΕΜΕΙΣ ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ; «Πρώτον: βαθιά ανάσα. Ο εχθρός είναι προ των πυλών, αλλά προλα-

βαίνουμε — αρκεί να ξεκινήσουμε από τα σωστά βήματα. Χαρτογραφήστε. Cryptographic Bill of Materials (CBOM): πού υπάρχει RSA, ECC; Συμπληρώστε με dependency maps — εσωτερικές και τρίτων — και διάλογο με την εφοδιαστική αλυσίδα. Είναι το δυσκολότερο βήμα και το ακριβότερο αν καθυστερήσει. H εμπειρία του Y2K έδειξε ότι το μεγαλύτερο κόστος αφορά τον εντοπισμό, όχι στη διόρθωση. Προτεραιοποιήστε με βάση τον κίνδυνο. Αν το άθροισμα διάρκειας ζωής δεδομένων και χρόνου μετάπτωσης υπερβαίνει τον χρόνο έως τον κβαντικό υπολογιστή, η μετάβασή σας σε PQC πρέπει να έχει ήδη ξεκινήσει (ανισότητα Mosca). Αναπτύξτε υβριδικά (X25519 + ML-KEM-768), κατά ANSSI και BSI. Προσοχή: hybrid σημαίνει AND, όχι OR — ώστε να καλύπτεστε ταυτόχρονα από την κβαντική απειλή και από αστοχίες των πρώιμων PQC αλγορίθμων. Διαχειριστείτε την αλλαγή. Είναι θέμα αρχιτεκτονικής και κύκλου ζωής, το οποίο απαιτεί προϋπολογισμό και υψηλή τεχνογνωσία. Δεν αλλάζει μόνο ο αλγόριθμος, αλλά τα μεγέθη: μια υπογραφή ML-DSA-87 καταλαμβάνει 4.627 bytes, έναντι 64 της ECDSA. Τα μεγέθη επηρεάζουν δίκτυο, πιστοποιητικά, μνήμη συσκευών, trust anchors στο hardware και, τέλος, τη διαθεσιμότητα της υπηρεσίας. Μην επαναπαύεστε. Η ανακοίνωση της Anthropic (Ιούλιος 2026) ότι το Claude Mythos Preview εντόπισε ευπάθεια στο υπό τυποποίηση HAWK — lattice-based υπογραφή, υποψήφια του NIST μέχρι τον Ιούλιο 2026 — αποδεικνύει πόσο εύκολα ανατρέπονται οι μαθηματικές παραδοχές μας στη νέα εποχή. Η συνταγή: ξεκινήστε τις προληπτικές ενέργειες τώρα, προτού ο Mr. Hyde αρχίσει να ισιώνει τις ελλειπτικές καμπύλες μας με την κβαντική βαριοπούλα του».

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

Special Report

Quantum Computing

οποία όμως θα αφήσουμε για το τέλος. Τα κλασικά υπολογιστικά συστήματα δεν μπορούν να μοντελοποιήσουν QUANTUM ΧΩΡΙΣ τη συμπεριφορά περίπλοκων μοριακών δομών λόγω των άπειρων πρακτικά μεταβλητών που αυξάνονται εκθετικά QUANTUM COMPUTER ανάλογα με το μέγεθος των συστημάτων που εξετάζοΗλίας Κ. Σάββας, Καθηγητής νται. Οι κβαντικοί υπολογιστές λειτουργούν με τις ίδιες του Τμήματος Ψηφιακών «χαοτικές» αρχές. Και αυτό τους κάνει εξαιρετικά πολλά Συστημάτων στο υποσχόμενους για ιατρική έρευνα, ανάπτυξη φαρμάκων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας από φαρμακευτικές εταιρείες, τη χημική μηχανική και «Θα γίνει, λοιπόν, η κβατις προκλήσεις της όπως την ανάπτυξη νέων μπαταριών ντική υπολογιστική μαζικά που θα σπάσουν τα όρια της ηλεκτροκίνησης, αλλά και προσβάσιμη; Πιθανότατα όχι τη δημιουργία νέων σύνθετων υλικών. με τον ίδιο τρόπο που έγινε το smartphone ή ο προσωπικός Ο οικονομικός κλάδος: Η έρευνα της ΙΒΜ «Exploring υπολογιστής. Το ίδιο το κβαντικό υλικό θα παραμείQuantum Computing Use Cases for Financial Services» νει για αρκετό καιρό εξαιρετικά σύνθετο και ακριβό. έχει ήδη αναδείξει τους στόχους για το κβαντικό οπλοΑυτό όμως δεν σημαίνει ότι η τεχνολογία θα είναι στάσιο στο fintech. Οι δύο βασικότεροι -και όχι τυχαία απρόσιτη. Η πρόσβαση μέσω Quantum Computing εξαιρετικά προσοδοφόροι- είναι η πρόβλεψη με προηγas a Service (QCaaS) επιτρέπει ήδη σε ερευνητές, μένα μαθηματικά μοντέλα του επενδυτικού και ασφαφοιτητές και επιχειρήσεις να πειραματίζονται με λιστικού κινδύνου και η βελτιστοποίηση του trading. πραγματικούς κβαντικούς υπολογιστές μέσω του Η αναβάθμιση της προσομοίωσης κινδύνων σημαίνει υπολογιστικού νέφους. Ίσως, επομένως, το σημαντιβελτιστοποίηση των επενδυτικών στρατηγικών και η κότερο ερώτημα δεν είναι αν όλοι θα αποκτήσουμε δυνατότητα να γίνει αυτό σε πρωτοφανή κλίμακα και έναν κβαντικό υπολογιστή στο σπίτι. Είναι αν θα είμαστε έτοιμοι να κατανοήσουμε, να προγραμματίταχύτητα αναμένεται να αλλάξει ολόκληρο το οικονομισουμε και να αξιοποιήσουμε αυτή τη νέα τεχνολογία κό και ασφαλιστικό οικοσύστημα. Σε βαθμό που η ΙΒΜ όταν ωριμάσει. Και σε αυτό το σημείο η εκπαίδευση έχει ήδη επενδύσει σε ανάλογες εφαρμογές κβαντικής και η επένδυση στους νέους ερευνητές είναι ίσως η τεχνολογίας, σε συνεργασία με την Vanguard, ξεκινώντας σημαντικότερη κβαντική επένδυση που μπορούμε να μάλιστα δοκιμές με portfolio optimization σε συνθήκες κάνουμε σήμερα». της πραγματικής αγοράς. Βιομηχανία: Το τρίτο πεδίο εφαρμογής είναι η βελτιστοποίηση της βιομηχανίας. Κατασκευαστές, εταιρείες logistics και ενεργειακοί πάροχοι ήδη ποντάρουν και Στα επόμενα κβαντικά επεισόδια… δοκιμάζουν εκεί που ελπίζουν να προκύψει το κέρδος: Τι πρέπει να περιμένουμε στο άμεσο μέλλον; «Το σε προβλήματα που εμπλέκουν υπερπολλαπλές μετα- επόμενο μεγάλο βήμα είναι η μετάβαση από τους σημεβλητές αλλά η λύση τους θα έχει σοβαρή επίπτωση στη ρινούς θορυβώδεις κβαντικούς υπολογιστές της εποχής μείωση του λειτουργικού κόστους. Δρομολόγηση οχη- NISQ σε fault-tolerant κβαντικούς υπολογιστές, ικανούς μάτων και παραγγελιών, επανασχεδίαση της αλυσίδας να εκτελούν πολύ μεγαλύτερους και αξιόπιστους υπολογιπαραγωγής, προμήθειας και μεταφοράς, προγραμματι- σμούς» μας λέει ο Ηλίας Σάββας. «Η αύξηση του αριθμού σμός smart factories και έξυπνη διαχείριση των μονά- και της ποιότητας των φυσικών και λογικών qubits, η δων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και των δικτύων αποτελεσματική διόρθωση κβαντικών σφαλμάτων και διανομής της. Kαι σε επόμενο επίπεδο η “αλγοριθμική” η βελτίωση των κβαντικών πυλών αποτελούν κρίσιμες διαχείριση όλων αυτών σε συνδυασμό και σε πραγμα- προϋποθέσεις. Εξίσου σημαντική θα είναι η ανάπτυξη τικό χρόνο. υβριδικών αρχιτεκτονικών, στις οποίες κλασικοί και κβαΑσφάλεια: Όπως είναι αναμενόμενο το πιο καυτό ντικοί υπολογιστές θα συνεργάζονται». ζήτημα της κβαντικής κρυπτογράφησης και αποκρυΤα qubits είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στις περιπτογράφησης συμπίπτει με την «αγορά» στην οποία το βαλλοντικές παρεμβολές και για να έχουν αξιόπιστα κόστος δεν είναι ζήτημα, δηλαδή αυτή της άμυνας και αποτελέσματα πρέπει ένα σύστημα να τσεκάρει όλα τα της ασφάλειας. Η αγία τριάδα των early adopters με «θαυ- αποτελέσματα ενός κβαντικού υπολογιστικού συστήματουργό» budget είναι και στην κβαντική υπολογιστική ματος για τέτοια λάθη και μάλιστα με ρυθμό μεγαλύ«τηλεπικοινωνίες, στρατός, κυβέρνηση» και η συγκεκρι- τερο από όσο ένα τόσο γρήγορο σύστημα μπορεί να τα μένη δυναμική αξίζει τη δική της ενότητα, (η οποία θα δημιουργεί. Γι’ αυτό και το οικοσύστημα δημιουργών ανοίξει στη συνέχεια). κβαντικών συστημάτων μετατοπίζει την προσοχή του Παρόλα αυτά και όπως επισημαίνει και η φετινή από την απλή αύξηση του αριθμού των φυσικών qubits μελέτη της Deloitte, «Quantum Computing Readiness: στην παραγωγή πιο αξιόπιστων συστημάτων και τελικά Quantum Computing Is Coming. Here’s How to Reduce «λογικών qubits», δηλαδή ομάδων φυσικών qubits που Expensive Guesswork to Build Business Value Now», το όνο- συνεργάζονται για να δημιουργήσουν μια πιο σταθερή μα του παιχνιδιού προς το παρόν είναι ο πειραματισμός υπολογιστική μονάδα. Το Quantum Technology Monitor και θα χρειαστούν μερικά ακόμα χρόνια του quantum 2025 της McKinsey αναγνωρίζει αυτή τη μετατόπιση προς computing στο δοκιμαστικό σωλήνα πριν περάσουμε σε τη σταθεροποίηση των qubits ως ένα σημαντικό σημείο ευρεία εμπορική χρήση. καμπής για τη βιομηχανία και αρκετές από τις πρόσφατες

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

►

Η μακροχρόνια ισχύς των ψηφιακών υπογραφών και σφραγίδων Η κβαντική απειλή αφορά ολόκληρη την αλυσίδα εμπιστοσύνης. Ηλεκτρονικές υπογραφές, σφραγίδες και χρονοσφραγίδες βασίζονται σε κλειδιά και αλγορίθμους που σύντομα θα θεωρούνται ευάλωτοι. Η προστασία των σημερινών εγγράφων πρέπει επομένως να αρχίσει πριν αυτοί πάψουν να θεωρούνται ασφαλείς.

Η απειλή για τα υφιστάμενα έγγραφα

Η χρονοσφραγίδα χρειάζεται επίσης διαφύλαξη

Δανειακές συμβάσεις, τίτλοι ιδιοκτησίας, εταιρικά πρακτικά και δημόσιες συμβάσεις υπογράφονται σήμερα με αλγορίθμους όπως RSA και ECC. Ένας επαρκώς ισχυρός κβαντικός υπολογιστής θα μπορούσε μελλοντικά να καταστήσει εφικτή την πλαστογράφηση υπογραφών που βασίζονται σε αυτούς. Αυτό δεν ακυρώνει αυτομάτως τη νομική ισχύ μιας εγκεκριμένης ηλεκτρονικής υπογραφής. Μπορεί όμως να υπονομεύσει τη δυνατότητα απόδειξης ότι η υπογραφή ήταν έγκυρη και το έγγραφο ακέραιο όταν δημιουργήθηκε. Η μετάβαση σε μετακβαντικούς αλγορίθμους για τις νέες υπογραφές δεν προστατεύει από μόνη της το ήδη υπογεγραμμένο αρχείο.

Η χρονοσφραγίδα αποδεικνύει ότι τα προστατευόμενα δεδομένα υπήρχαν σε συγκεκριμένο χρόνο, αλλά δεν είναι διαχρονικά άτρωτη. Βασίζεται και αυτή σε κρυπτογραφικό κλειδί, πιστοποιητικό, αλγόριθμο υπογραφής και συνάρτηση κατακερματισμού. Γι’ αυτό ανανεώνεται πριν αποδυναμωθούν οι μηχανισμοί της, ώστε η νέα χρονοσφραγίδα να προστατεύει και την προηγούμενη.

Κώστας Νούσιας, Trust Services Director, ADACOM

Η ΚΒΑΝΤΙΚΗ ΑΠΕΙΛΗ ∆ΕΝ ΑΦΟΡΑ ΜΟΝΟ ΤΟ ΑΥΡΙΟ: Η ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ Η διαφύλαξη αρχίζει σήμερα Ο eIDAS προβλέπει εγκεκριμένη ΤΩΝ ΣΗΜΕΡΙΝΩΝ υπηρεσία διαφύλαξης για εγκεκρι- ΨΗΦΙΑΚΩΝ μένες ηλεκτρονικές υπογραφές και ΥΠΟΓΡΑΦΩΝ ΠΡΕΠΕΙ σφραγίδες, ώστε να επεκτείνεται η αξιοπιστία τους πέραν της περιόδου ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΙ τεχνολογικής ισχύος. Η διαδικασία ΑΠΟ ΣΗΜΕΡΑ

Advertorial

πρέπει να ξεκινήσει όσο οι αρχικοί αλγόριθμοι, τα πιστοποιητικά και οι πληροφορίες ανάκλησης παραμένουν αξιόπιστα. Κατά την ένταξη ενός εγγράφου, η υπηρεσία καταγράφει το αποτέλεσμα επικύρωσης της υπογραφής ή της σφραγίδας, συλλέγει τα πιστοποιητικά, τις πληροφορίες ανάκλησης και τα λοιπά δεδομένα επικύρωσης και δημιουργεί αποδεικτικό διαφύλαξης. Το αποδεικτικό προστατεύει το έγγραφο και τεκμηριώνει την κατάσταση της υπογραφής τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

Η αλυσίδα διαδοχικής προστασίας Πριν λήξει ένα πιστοποιητικό ή πάψουν να θεωρούνται επαρκή το μήκος

του κλειδιού, ο αλγόριθμος υπογραφής ή η συνάρτηση κατακερματισμού που προστατεύουν το αποδεικτικό, η υπηρεσία προσθέτει ένα νέο επίπεδο προστασίας. Το νέο αποδεικτικό καλύπτει το αρχικό έγγραφο και ολόκληρη την προηγούμενη αλυσίδα, χρησιμοποιώντας νέο κλειδί, νέο πιστοποιητικό και ισχυρότερους αλγορίθμους. Δεν αντικαθίσταται η αρχική υπογραφή του χρήστη. Διατηρείται και περιβάλλεται από διαδοχικά επαληθεύσιμα αποδεικτικά. Επειδή κάθε νέο επίπεδο δημιουργείται όσο το προηγούμενο παραμένει αξιόπιστο, μπορεί αργότερα να αποδειχθεί ότι η αρχική υπογραφή ήταν έγκυρη πριν ο αλγόριθμός της καταστεί ευάλωτος.

Ο ρόλος του Εγκεκριμένου Παρόχου Υπηρεσιών Εμπιστοσύνης (QTSP) Η εγκεκριμένη διαφύλαξη παρέχεται μόνο από QTSP που διαθέτει το αντίστοιχο εγκεκριμένο καθεστώς για τη συγκεκριμένη υπηρεσία. Η συμμόρφωση με πρότυπα όπως ETSI TS 119 511 και ETSI TS 119 512, η συνεχής κρυπτογραφική παρακολούθηση και η έγκαιρη ανανέωση των αποδεικτικών είναι αυτά που διατηρούν την αξιοπιστία των υπογραφών και σφραγίδων για 10, 20 ή 30 χρόνια. Για τους οργανισμούς, η απόφαση δεν είναι απλώς πού θα αποθηκεύσουν τα έγγραφά τους, αλλά πώς θα μπορούν να αποδεικνύουν την προέλευση, την ακεραιότητα και την εγκυρότητά τους όταν η σημερινή τεχνολογία δεν θα θεωρείται πλέον ασφαλής. INFO Κρέοντος 25, Αθήνα 104 42 Τ: +30 2105193700 E: info@adacom.com W: www.adacom.com

Special Report

Quantum Computing

Σε βιομηχανία, finance και κυβερνοασφάλεια, η κβαντική υπολογιστική κάνει ήδη τα πρώτα βήματα από τη θεωρία στην πρακτική εφαρμογή εξελίξεις επιβεβαιώνουν αυτή την κβαντική «κόντρα». Το τσιπ Willow της Google Quantum AI, που παρουσιάστηκε το 2024, ανέφερε προόδους στη διόρθωση κβαντικών σφαλμάτων χρησιμοποιώντας έναν επεξεργαστή 105 qubit. Ενώ η Microsoft παρουσίασε τον επεξεργαστή Majorana 1 το 2025, βασισμένο σε μια τοπολογική προσέγγιση qubit που έχει σχεδιαστεί για να δημιουργήσει μια πιο κλιμακωτή πορεία προς την ανεκτικότητα σε σφάλματα υπολογισμού. Και παράλληλα η IBM ακολουθεί μια διαφορετική στρατηγική που επικεντρώνεται στην κλιμάκωση υπεραγώγιμων κβαντικών συστημάτων και στην ενσωμάτωση κβαντικών επεξεργαστών με κλασική υπολογιστική υποδομή, ενώ τα δημοσιευμένα σχέδια της εταιρείας περιλαμβάνουν το Blue Jay, ένα σύστημα σχεδιασμένο για να υποστηρίζει κβαντικές λειτουργίες μεγάλης κλίμακας. Το επόμενο στάδιο είναι επομένως πιθανό να περιλαμβάνει τρεις ταυτόχρονες εξελίξεις: βελτιωμένη διόρθωση σφαλμάτων, πιο εξελιγμένους υβριδικούς κβαντο-κλασικούς αλγόριθμους και ολοένα και πιο αυστηρή συγκριτι-

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

κή αξιολόγηση. Ένα καλό παράδειγμα είναι η πρόσφατη εργασία της IBM στο QOBLIB, ένα πλαίσιο συγκριτικής αξιολόγησης που αποσκοπεί στον εντοπισμό των σημείων όπου η κβαντική βελτιστοποίηση μπορεί να επιδείξει πρακτική αξία πέρα από τις εργαστηριακές επιδείξεις. Και με το ΑΙ; Τι γίνεται στο κομμάτι της αλληλεπίδρασης των κβαντικών υπολογιστών με την τεχνολογία που κυριαρχεί στο προσκήνιο, την ειδησεογραφία και τις χρηματοδοτήσεις τα τελευταία χρόνια; «Ίσως η πιο συναρπαστική εξέλιξη να βρίσκεται στη συνάντηση της κβαντικής υπολογιστικής με την τεχνητή νοημοσύνη. Δεν θεωρώ όμως ότι πρέπει να περιμένουμε απλώς “ταχύτερη AI”» προειδοποιεί ο Ηλίας Σάββας. «Η πραγματική πρόκληση είναι να ανακαλύψουμε εάν οι κβαντικές αρχές μπορούν να οδηγήσουν σε νέους τρόπους αναπαράστασης δεδομένων, βελτιστοποίησης και μηχανικής μάθησης. Εάν αυτό επιτευχθεί σε κλίμακα, θα μπορούσε να επηρεάσει πεδία από την ανακάλυψη φαρμάκων, την ιατρική ακριβείας και την επιστήμη των υλικών μέχρι την αντιμετώπιση σύνθετων προβλημάτων βελτιστοποίησης». NW

Special Report

Data Management & Analytics

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Καταλύτης για ορθότερες αποφάσεις Η ορθή διαχείριση και ανάλυση των δεδομένων που διαρκώς συγκεντρώνει ένας οργανισμός ή μια επιχείρηση δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση, όμως, μπορεί να “ξεκλειδώσει” έναν απίστευτο πλούτο χρησιμότατων και καθοριστικών για το μέλλον πληροφοριών ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ

υχνά-πυκνά διαβάζουμε ή ακούμε ότι τα δεδομένα είναι το ‘πετρέλαιο’, το ‘καύσιμο’, το ‘χρυσάφι’ της εποχής μας, σε μια προσπάθεια να αποδοθεί η πολύτιμη αξία τους. Κανείς δεν αμφισβητεί πλέον ότι τα δεδομένα κρύβουν -εν δυνάμει- θησαυρούς για όποιον τα έχει στην κατοχή του, αρκεί να διαθέτει ταυτόχρονα τον τρόπο να εξάγει από αυτά τη χρήσιμη πληροφορία που περιέχουν. Γιατί, η πραγματική αξία των δεδομένων δεν βρίσκεται απλώς στη συγκέντρωση και αποθήκευσή τους, αλλά στο περιεχόμενό τους, με ιδιαίτερα καθοριστικούς παράγοντες την ποιότητα, την ορθή διακυβέρνηση και την ταχύτητα ανάλυσή του. Η εξασφάλιση αυτών των τριών παραγόντων είναι η προϋπόθεση για να ‘ξεκλειδώσει’ ο πλούτος των πληροφοριών που κρύβεται στα δεδομένα και να λειτουργήσει ως καταλύτης, αρχικά για τη λήψη ορθότερων αποφάσεων και -σε δεύτερο χρόνο- για τη βελτίωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας μιας επιχείρησης ή οργανισμού. Ας τα πάρουμε, όμως, από την αρχή. Κάτω από τον όρο-ομπρέλα Data management & analytics (Διαχείριση και ανάλυση δεδομένων, επί το ελληνικότερο) τοποθετούμε το σύνολο των διαδικασιών συγκέντρωσης, αποθήκευσης, οργάνωσης και ανάλυσης δεδομένων, με κύριο και προφανή στόχο, αυτόν που αναφέρεται στον τίτλο αυτού του Special Report: τη λήψη ορθότερων αποφάσεων. Βέβαια, προκειμένου να δώσει η ανάλυση των δεδομένων βέλτιστα αποτελέσματα, αυτά πρέπει να είναι ακριβή, ασφαλή και εύκολα προσβάσιμα.

Συνέργειες και διαφορές Προφανώς, διαχείριση δεδομένων και ανάλυση είναι δυο διαφορετικά πράγματα, ασχέτως εάν δεν είναι εφικτός ο σαφής μεταξύ τους διαχωρισμός – αντίθετα, η στενή συνεργασία τους, ως ενιαίο σύστημα, είναι αυτή που φέρνει αποτελέσματα. Σε γενικές γραμμές μπορούμε να πούμε ότι η διαχείριση δεδομένων αποτελεί την επιχειρησιακή πλευρά. Περιλαμβάνει τον τρόπο με τον οποίο συλλέγονται τα δεδομένα, ορίζει πού αποθηκεύονται και ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά, περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο

διασφαλίζεται η ποιότητά τους, αλλά και για πόσο χρονικό διάστημα διατηρούνται. Χάρη σ’ αυτό το πλαίσιο, τα δεδομένα μπορούν να διατηρηθούν σε καλή κατάσταση, στις ανάλογες υποδομές, για όσο διάστημα χρειαστεί. Η ανάλυση δεδομένων, πάλι, έχει να κάνει με την εξαγωγή γνώσης και χρήσιμων συμπερασμάτων. Περιλαμβάνει την εφαρμογή στατιστικών μεθόδων ή αναλυτικών εργαλείων στα οργανωμένα δεδομένα, με στόχο τον εντοπισμό προτύπων, τάσεων και απαντήσεων οι οποίες βοηθούν τους χρήστες στη λήψη καλύτερων αποφάσεων. Όπως προείπαμε, αυτές οι δύο δραστηριότητες δύσκολα απομονώνονται. Είναι αδύνατο να πραγματοποιηθεί αξιόπιστη ανάλυση σε δεδομένα στα οποία δεν έχει γίνει σωστή διαχείριση και, αντίστροφα, η οργανωμένη διαχείριση εις ουδέν συνεισφέρει, αν δεν συνδυαστεί με την κατάλληλη ανάλυση. Όμως, οι δυο μαζί ‘απογειώνουν’ τις δυνατότητες του χρήστη, διευκολύνοντάς τον να λάβει αποφάσεις βασισμένες σε δεδομένα (data-driven decision-making). Κι αυτός ακριβώς ο συνδυασμός είναι που δικαιώνει τον χαρακτηρισμό των δεδομένων ως στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο κι όχι απλό παραπροϊόν της καθημερινότητας μιας επιχείρησης ή ενός φορέα.

Βέλτιστο εργαλείο Απώτερος στόχος, λοιπόν, είναι να αξιοποιηθούν τα δεδομένα ως ‘βέλτιστο εργαλείο’ στην καθημερινότητα του χρήστη. Γι’ αυτό, πρέπει να είναι αρκετά ακριβή ώστε να τα εμπιστευόμαστε, αρκετά προσβάσιμα ώστε να τα χρησιμοποιούμε εύκολα, αρκετά ασφαλή εφόσον προστατεύονται από τις κατάλληλες δικλίδες και αρκετά οργανωμένα ώστε να αναλυθούν σε μεγάλη κλίμακα. Ανακεφαλαιώνοντας, τα συστήματα διαχείρισης και ανάλυσης δεδομένων επιτελούν στην πράξη τις εξής πέντε βασικές λειτουργίες: 1. Αποθηκεύουν και οργανώνουν αποτελεσματικά τα δεδομένα, ώστε να μπορούν να εντοπίζονται και να αξιοποιούνται γρήγορα. 2. Συνδέουν δεδομένα από πολλαπλά συστήματα σε μια ενιαία και συνεκτική εικόνα, καταργώντας τα πληροφοριακά ‘σιλό’ μεταξύ διαφορετικών τμημάτων.

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

Special Report

Data Management & Analytics

3. Εφαρμόζουν κανόνες διακυβέρνησης δεδομένων (data governance), καθορίζοντας ποιος έχει πρόσβαση πού, για πόσο διάστημα θα διατηρούνται και ποια πρότυπα ποιότητας εφαρμόζονται. 4. Υποστηρίζουν την ανάλυση δεδομένων και, πλέον, τις εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, διασφαλίζοντας ότι τα δεδομένα που τροφοδοτούν τα μοντέλα και τους πίνακες ελέγχου (dashboards) είναι πλήρη, επικαιροποιημένα και ακριβή. 5. Προστατεύουν τα δεδομένα από απώλεια, κλοπή και παραβιάσεις ασφαλείας, μέσω κρυπτογράφησης, ελέγχων πρόσβασης και συστημάτων δημιουργίας αντιγράφων ασφαλείας (βλέπε, επικαιροποιημένα backup). Οι αριθμοί, ως προς την αναγκαιότητα όλων των παραπάνω, είναι κι εδώ αψευδής μάρτυρας: η McKinsey έχει βρει ότι οι επιχειρήσεις όπου η λήψη αποφάσεων γίνεται βάσει δεδομένων έχουν 23 φορές περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσουν νέους πελάτες και 19 φορές περισσότερες πιθανότητες να είναι κερδοφόρες. Με τη σειρά της, η Gartner διαπίστωσε, στο πλαίσιο άλλης έρευνας, ότι οι οργανισμοί που χρησιμοποιούν σύγχρονες πλατφόρμες για τη διαχείριση των δεδομένων τους μειώνουν κατά 40% τον χρόνο που απαιτείται για την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων (time-to-insight). Μάλιστα, η ίδια υπολόγισε ότι η χρήση χαμηλής ποιότητας δεδομένων κοστίζει από μόνη της στους οργανισμούς 12,9 Μ$ ετησίως, κατά μέσο όρο.

διακίνησή τους κρυπτογραφημένα, με άρνηση πρόσβασης σε όλους, πλην των εξουσιοδοτημένων. Εύκολη κλιμάκωση – Η αύξηση του όγκου των δεδομένων δεν θα πρέπει να προκαλεί καθυστερήσεις ή βλάβες στο σύστημα διαχείρισης.

Τι καλύπτει η διαχείριση Η διαχείριση των δεδομένων από κάθε οργανισμό εξαρτάται άμεσα τόσο από τη φύση τους, όσο και από τους δικούς του στόχους. Όμως, κάποια ‘κεφάλαια’ παραμένουν σταθερά δημοφιλή για πολλούς. Τέτοια είναι, για παράδειγμα, η διαχείριση μιας βάσης δεδομένων με τη βοήθεια ενός Database Management Systems (DBMS) όπως τα MySQL, PostgreSQL και Oracle για στοιχεία όπως πληροφορίες πελατών, συναλλαγές, αλλά και έλεγχος αποθήκης. Επίσης, η διαχείριση μεγάλων δεδομένων (Big Data), στις περιπτώσεις διακίνησης πραγματικά μεγάλων όγκων, συνήθως από πολλές πηγές, όπως αισθητήρες (βλέπε, περιβάλλοντα ΙοΤ), κοινωνικά δίκτυα, δεδομένα από οικονομικές συναλλαγές κλπ. με τη χρήση εργαλείων όπως τα Apache Hadoop, Apache Spark, και data lakes. Για τους περισσότερους, πάλι, η διαχείριση δεδομένων στο cloud (Cloud Data Management) είναι κάτι ιδιαίτερα οικείο με πλατφόρμες όπως Amazon Web Services, Microsoft Azure ή Google Cloud, που από καιρό έχουν αντικαταστήσει τους ιδιόκτητους servers, χάρη στα πολλά πλεονεκτήματά τους.

Το AI ανεβάζει τον πήχη, αλλά χωρίς ποιότητα, διακυβέρνηση και αξιοπιστία, περισσότερα δεδομένα δεν σημαίνουν περισσότερη αξία Αναζητώντας την ποιότητα Όσο για το ποια είναι τα ‘ποιοτικά’ δεδομένα, αυτά –‘κατά τας γραφάς’- είναι όσα συγκεντρώνουν τα εξής χαρακτηριστικά: Ακρίβεια –αντιπροσωπεύουν ρεαλιστικά την πραγματικότητα – πχ. η ορθότητα των στοιχείων ενός πελάτη δεν χωρά αμφισβήτηση. Πληρότητα – Δεν λείπουν στοιχεία – πχ. η αναφορά σε μια συναλλαγή περιλαμβάνει ημερομηνία, ποσό, αιτία κλπ. Συνέπεια – τα ίδια δεδομένα εμφανίζονται χωρίς αλλαγές (πχ. ορθογραφικά λάθη σε ονόματα, διευθύνσεις ή ελλείψεις), σε όλα τα συστήματα του οργανισμού. Επικαιροποίηση – ο χρόνος της καταγραφής είναι ο τρέχων, κοινός για το σύνολο των υπό επεξεργασία δεδομένων και δεν παρουσιάζει διαφορές. Προσβασιμότητα – Πρέπει να είναι άμεση και σε πρώτη ζήτηση για το σύνολο των εξουσιοδοτημένων ατόμων, χωρίς να υπάρχουν (εκτός κάποιων περιπτώσεων βλάβης) χρονοβόρες καθυστερήσεις Ασφάλεια – Ειδικά τα αποκαλούμενα ‘ευαίσθητα’ δεδομένα πρέπει να είναι κατά την αποθήκευση και

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Τέλος, μην ξεχνάμε πως κάποια πολύ γνωστά εργαλεία όπως το CRM, το ERP, πλατφόρμες για marketing ή εξειδικευμένο λογισμικό για λογιστικά γραφεία, δεν είναι παρά μορφές διαχείρισης, συγκέντρωσης και ενσωμάτωσης πλήθους δεδομένων σε ‘μοναδικά σημεία αλήθειας’ (single point of truth) σε έναν οργανισμό.

Πού μετράει περισσότερο; Οι χρήσεις της διαχείρισης και της ανάλυσης δεδομένων είναι θεωρητικά άπειρες – sky is the limit. Υπάρχουν, όμως, κάποιοι τομείς όπου ο συνδυασμός των δυο αποκτά ιδιαίτερη σημασία και χρησιμότητα. Να μερικά παραδείγματα: Υγεία – Η οργανωμένη αποθήκευση και ανάλυση (ευαίσθητων, βεβαίως) δεδομένων σχετικών με τους δείκτες του καθενός μας σε θέματα υγείας, πχ. στο πλαίσιο ενός ατομικού φακέλου υγείας, αλλά και άλλων περιφερειακών, που διατηρούνται σε κάθε λογής νοσηλευτικά ιδρύματα και κρατικές υπηρεσίες, μπορεί να συμβάλει στην ορθότητα των διαγνώσεων, στην ανάδειξη χρήσιμων στατιστικών στοιχείων, στη διαμόρφωση νέων στρατηγικών υγείας κλπ.

ντικό ρόλο παίζει η συνέπεια – σε όλα τα συστήματα, τις πλατφόρμες και τις εφαρμογές, είναι αναγκαία η χρήση του λεγόμενου Master Data Management, ώστε να μην ‘κοντράρονται’ τα αποτελέσματα μεταξύ τους, να υπάρχει ταυτότητα. Η οργάνωση, με καταλόγους και μετα-δεδομένα, είναι απαραίτητη τόσο για την καλύτερη λειτουργία ενός οργανισμού, όσο και για τη διευκόλυνση των auditors, που κάποια στιγμή κάνουν κι αυτοί την εμφάνισή τους Άλλη μεγάλη πρόκληση, η συμμόρφωση με τους κατά τόπους κανονισμούς και πλαίσια. Άλλα ζητάει η Ευρώπη, άλλα η Ινδία, άλλα οι Αμερική, με τον κίνδυνο μια ‘στραβής’ να είναι κάτι παραπάνω από υπαρκτός και την επιβολή προστίμων να μην είναι μια απειλή μονάχα ‘στα χαρτιά’… Η αξιοπιστία των συστημάτων (ειδικά αν ‘κουβαλούν πολλά χρόνια στην πλάτη τους’, όπως τα λεγόμενα legacy systems) και το επίπεδο εμπιστοσύνης εργαζομένων και χρηστών σ’ αυτά, παίζει επίσης πολύ μεγάλο ρόλο καθώς πλήττει το κύρος του οργανισμού και χτυπάει πολλά ‘καμπανάκια’ για αντικατάσταση με νεότερα, που βεβαίως -εκτός από αποτελεσματικά- είναι πολύ πιο οικονομικά, αποσβένοντας σχετικά γρήγορα την Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες – Οι τράπεζες και όποια δαπάνη. Ανάλογη, βέβαια, πρέπει να είναι η κάλυψη οι εξειδικευμένοι οργανισμοί σ’ αυτόν τον χώρο αξι- του κενού από πλευράς δεξιοτήτων των εργαζομένων, όχι οποιούν συνεχώς και αδιαλείπτως τους τεράστιους μόνο με την αφομοίωση νέων γνώσεων, αλλά και με τη όγκους δεδομένων που συγκεντρώνουν κάθε λεπτό διαμόρφωση νέας κουλτούρας βασισμένης στην καλύτερη για να προλαμβάνουν και να αντιμετωπίζουν τις κα- δυνατή αξιοποίηση των διαθέσιμων δεδομένων. κόβουλες ενέργειες (βλέπε, ξέπλυμα χρήματος), να Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε και το ηθικό σκέλος προβλέπουν πιθανά προβλήματα, αλλά και να διευ- της υπόθεσης, που επιτάσσει την υπεύθυνη διαχείριση κολύνουν την προσαρμογή των ενεργειών τους στα των δεδομένων. Μάλιστα, στη διεθνή βιβλιογραφία το υφιστάμενα κανονιστικά πλαίσια. ανάλογο πλαίσιο παρουσιάζεται με τη συντομογραφία 5C Λιανική και eCommerce – Οι έμποροι αναλύουν τα (Consent, Clarity, Consistency, Control, and Consequences, επίσης πάμπολλα δεδομένα των πελατών τους και δηλ. Συναίνεση, Διαφάνεια, Συνοχή, Έλεγχος και Συνέτης αγοράς γενικότερα, για να ενισχύσουν τη σχέση πειες), με την υποσημείωση ότι αυτό πρέπει να διέπει τους μαζί τους, να περάσουν σε προσωποποιημένες την καθημερινότητα κάθε οργανισμού. προτάσεις και να βελτιώσουν τη λειτουργία της δικής τους εφοδιαστικής αλυσίδας. Ανάλυσέ το… Βιομηχανία – Τα απανταχού της Γης εργοστάσια Η γνωστή κινηματογραφική προτροπή του Ρόμπερτ αξιοποιούν ολοένα και περισσότερο το πλήθος των ντεΝίρο βρίσκει καθημερινή εφαρμογή σε άπειρες επιχειδεδομένων που λαμβάνουν από εκατομμύρια αισθη- ρήσεις και οργανισμούς. Βεβαίως, δεν είναι όλες οι μορφές τήρες (βλέπε, Industrial IoT), για να παρακολουθούν ανάλυσης ίδιες. Να, όμως, μερικές από τις πιο κοινές και καλύτερα τη λειτουργία τους και να προχωρούν σε συχνά -κατά τη διεθνή βιβλιογραφία- απαντούμενες… προληπτική συντήρηση, όταν και όποτε αυτή χρει Προγνωστική ανάλυση δεδομένων (Predictive Data αστεί, μειώνοντας τις διακοπές και τα κόστη. Analytics) Η προγνωστική ανάλυση ίσως είναι ο συ Κυβερνήσεις – Η ανάλυση μεγάλων όγκων δεδομένων χνότερα χρησιμοποιούμενος τύπος ανάλυσης δεδομέμπορεί να προσφέρει χρησιμότατες στατιστικές για να νων. Οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν την προγνωστική διαμορφωθούν στρατηγικές, άφθονα στοιχεία για να ανάλυση για να εντοπίζουν τάσεις, συσχετίισμούς και γίνουν έρευνες και να ληφθούν ορθότερες αποφάσεις, αιτιώδεις σχέσεις. Η κατηγορία αυτή μπορεί να διααλλά και στέρεες βάσεις για να αναπτυχθεί και να χωριστεί περαιτέρω σε προγνωστική μοντελοποίηση προοδεύσει μια χώρα. (predictive modeling) και στατιστική μοντελοποίηση (statistical modeling), οι οποίες λειτουργούν συμπληΟι μεγάλες προκλήσεις ρωματικά η μια με την άλλη. Φυσικά, παρά τα αναμφισβήτητα πλεονεκτήματα της ‘Προδιαγραφική’ ανάλυση δεδομένων (Prescriptive συστηματικής ορθής διαχείρισης και ανάλυσης δεδομέData Analytics) Στην ‘προδιαγραφική’ ανάλυση Τενων, δεν είναι όλα ρόδινα. Πρέπει, για παράδειγμα, να χνητή Νοημοσύνη και Big Data συνδυάζονται, με στόληφθεί πρόνοια για τον διαρκώς αυξανόμενο (μοιραία, χο να βοηθήσουν στην πρόβλεψη αποτελεσμάτων εφόσον η τροφοδοσία των συστημάτων συνεχίζεται και και στον προσδιορισμό των ενεργειών που πρέπει μάλιστα διευρύνεται) όγκο των δεδομένων, με μεγαλύνα πραγματοποιηθούν. Η συγκεκριμένη κατηγορία τερους/περισσότερους αποθηκευτικούς χώρους, νέες ανάλυσης μπορεί να διαχωριστεί σε βελτιστοποίηση αρχιτεκτονικές και χρήση αυτοματισμών. Επίσης, σημα(optimization) και τυχαία δοκιμή (random testing).

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

Special Report

Data Management & Analytics

Αξιοποιώντας τις δυνατότητες της Μηχανικής Μάθησης (Machine Learning), η ‘προδιαγραφική’ ανάλυση μπορεί να βοηθήσει στην απάντηση ερωτημάτων του τύπου ‘What if’ – δηλ. τι θα συμβεί αν… με σκοπό τη διαδοχική δοκιμή διαφορετικών μεταβλητών και νέων επιλογών, στο πλαίσιο της έρευνας για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Διαγνωστική ανάλυση δεδομένων (Diagnostic Data Analytics) Αν και δεν είναι αντίστοιχη της πρόβλεψης του μέλλοντος, η ανάλυση δεδομένων του παρελθόντος μπορεί να βοηθήσει στα επόμενα βήματα μιας επιχεί-

ρησης. Συχνά χρησιμοποιούνται τεχνικές όπως η ανάλυση σε βάθος (drill-down), η ανακάλυψη δεδομένων (data discovery), η εξόρυξη δεδομένων (data mining) και οι κάθε λογής συσχετίσεις (correlations). Προφανώς, προέχει η απάντηση στο ερώτημα «γιατί συνέβη κάτι;». Όπως και οι άλλες κατηγορίες, διαχωρίζεται και αυτή σε δύο πιο συγκεκριμένες κατηγορίες: ανακάλυψη και ειδοποιήσεις (discover and alerts) και ερωτήματα και αναλύσεις σε βάθος (query and drill-downs). Περιγραφική ανάλυση δεδομένων (Descriptive Data Analytics) Η περιγραφική ανάλυση αποτελεί τη βάση

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Ως είθισται, σε κάθε Special Report η ‘φωνή της αγοράς’ έχει τον δικό της χώρο, με τους εκπροσώπους της να μεταφέρουν τις γνώσεις τους και να μοιράζονται τις εμπειρίες τους. Έτσι, και αυτή τη φορά, τρεις άνθρωποι της αγοράς απαντούν εν συντομία στις ερωτήσεις του netweek, τις ίδιες για όλους, που ήταν οι εξής: Αν ο καταλύτης για την ανταγωνιστικότητα είναι να ‘ξεκλειδωθεί’ η δύναμη των δεδομένων, εσείς πόσα και ποια στάδια χρειάστηκε να περάσετε, για να φτάσετε σε data-driven αποφάσεις; Πόσο χρόνο σας πήρε και ποιες τεχνολογικές πλατφόρμες χρησιμοποιήσατε; Με τις δικές σας δυνάμεις, με εξωτερική βοήθεια ή και τα δυο; Είστε ικανοποιημένοι από το έως τώρα αποτέλεσμα; Πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν η ποιότητα των δεδομένων και η σωστή διακυβέρνησή τους στο τελικό αποτέλεσμα; εσείς τι κάνατε προς αυτή την κατεύθυνση; Ξαφνικά (ή σχεδόν) εγένετο... ΑΙ - τι αλλαγές έχει φέρει στη δουλειά σας και πώς αυτές επηρεάζουν πλέον την καθημερινότητα της επιχείρησης, σ’ ό,τι αφορά στη διαχείριση και ανάλυση δεδομένων; Πόσο σας έχουν λύσει τα χέρια οι δυνατότητες που προσφέρουν τα predictive analytics; Πόσο δυσκολεύει (αλλά και προστατεύει από ‘κακοτοπιές’) το σκληρό κανονιστικό πλαίσιο που ισχύει στην ΕΕ; Να τι μας είπαν:

‘ΚΛΕΙΔΙ’ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Τζούλη Σίμου, Chief Data & Analytics Officer, ΕΘΝΙΚΗ Ασφαλιστική Η πραγματική αξία των δεδομένων βρίσκεται στην ικανότητα ενός οργανισμού να τα μετατρέπει συστηματικά σε καλύτερες αποφάσεις, αποτελεσματικότερες διαδικασίες και μετρήσιμο επιχειρησιακό αποτέλεσμα. Στον οργανισμό μας αντιμετωπίσαμε εξαρχής τα δεδομένα ως στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο και όχι ως τεχνολογικό αντικείμενο. Η μετάβαση σε μια πραγματικά data-driven επιχείρηση δεν ξεκινά από την τεχνολογία, αλλά από τη δημιουργία κοινής γλώσσας, σαφών ευθυνών, ισχυρής διακυβέρνησης και μιας κουλτούρας όπου οι αποφάσεις βασίζονται σε αξιόπιστα και τεκμηριωμένα δεδομένα. Η τεχνολογία αποτελεί τον επιταχυντή αυτής της προσπάθειας, όχι το σημείο εκκίνησής της.

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Το τελευταίο διάστημα θεμελιώσαμε ένα ενιαίο πλαίσιο Data & AI Management, το οποίο συνδυάζει διακυβέρνηση, ποιότητα δεδομένων, αρχιτεκτονική, μεταδομένα και λογοδοσία. Η εμπειρία μας επιβεβαιώνει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αναδεικνύει προβλήματα και συχνά τα πολλαπλασιάζει. Για τον λόγο αυτό, η ποιότητα δεδομένων και η διακυβέρνηση αποτελούν προϋπόθεση για κάθε επιτυχημένη επένδυση σε AI. Η έλευση της Generative AI άλλαξε ριζικά τις προσδοκίες των επιχειρήσεων. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, η συζήτηση μετατοπίστηκε από το «πώς θα αναλύσουμε τα δεδομένα» στο «πώς θα μετατρέψουμε τη γνώση που αυτά περιέχουν σε πράξη και αξία». Αυτό αναβαθμίζει τον ρόλο των λειτουργιών Data & AI, οι οποίες καλούνται πλέον να διασφαλίσουν όχι μόνο την ορθότητα των δεδομένων, αλλά και την αξιοπιστία, τη διαφάνεια και την υπεύθυνη χρήση των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Η πραγματική αξία, τελικά, δημιουργείται όταν η τεχνολογία ενισχύει τους ανθρώπους να λαμβάνουν καλύτερες αποφάσεις, ταχύτερα και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη. Τέλος, το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για εμένα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για βιώσιμη και υπεύθυνη αξιοποίηση των δεδομένων και της AI, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη και μειώνοντας τον κίνδυνο. Πιστεύω ότι οι οργανισμοί που θα ξεχωρίσουν τα επόμενα χρόνια δεν θα είναι εκείνοι που διαθέτουν τα περισσότερα δεδομένα ή τα ισχυρότερα μοντέλα AI, αλλά εκείνοι που θα καταφέρουν να συνδυάσουν αποτελεσματικά Data, AI, Governance,Processes, People και Business Value σε ένα ενιαίο λειτουργικό μοντέλο.

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΑΙ: Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΑ Γιώργος Νασούλης, General Manager, Group Chief Data & Analytics Officer, Τράπεζα Πειραιώς Τα δεδομένα αποτελούν στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο και βρίσκονται στον πυρήνα του ψηφιακού μετασχηματισμού των τραπεζών. Στην Πειραιώς διανύουμε τη μετάβαση σε έναν data-driven οργανισμό σε τρία στάδια: πρώτα η ενοποίηση της ατζέντας των δεδομένων κάτω από μία ενιαία στρατηγική και ηγεσία, στη συνέχεια ο εκσυγχρονισμός των υποδομών και τέλος, η κλιμάκωση της αξιοποίησης σε επιχειρηματικό επίπεδο. Στο επίπεδο της Τεχνολογίας, μεταφέρουμε το data estate σε σύγχρονη, modular cloud αρχιτεκτονική δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης, που προσφέρει κλιμάκωση, ταχύτητα, αυτοματοποίηση και ενισχυμένη ασφάλεια.

►

Ελληνική τεχνολογία σε ευρωπαϊκές υποδομές δεδομένων Καθώς η Ευρώπη επιχειρεί να μετατρέψει τα δεδομένα σε μοχλό ανάπτυξης χωρίς να θυσιάσει τον έλεγχο και την εμπιστοσύνη, η διαλειτουργικότητα των dataspaces αποκτά κομβική σημασία. Το ευρωπαϊκό έργο DS2 επιχειρεί να δώσει πρακτικές απαντήσεις, με την ATC να συνεισφέρει ελληνική τεχνογνωσία σε κρίσιμες τεχνολογίες.

Γιατί η Ευρώπη επενδύει σήμερα τόσο έντονα στα dataspaces; Η Ευρώπη διαθέτει τεράστια αξία σε δεδομένα, αλλά μεγάλο μέρος της παραμένει εγκλωβισμένο σε επιμέρους συστήματα, κλάδους. Το κρίσιμο ζήτημα είναι η δυνατότητα ασφαλούς και ελεγχόμενης διαμοίρασής τους. Τα dataspaces είναι η ευρωπαϊκή απάντηση σε αυτή την ανάγκη: αποκεντρωμένα περιβάλλοντα συνεργασίας, όπου τα δεδομένα μπορούν να μοιράζονται χωρίς να χάνεται ο έλεγχος από τον παραγωγό τους. Πού εντάσσεται το έργο DS2 σε αυτή την προσπάθεια; Το DS2 (DataSpace, DataShare 2.0) έρχεται να καλύψει ένα πολύ πρακτικό κενό: πώς μπορούν διαφορετικά dataspaces να συνεργάζονται μεταξύ τους. Χρειάζεται διαλειτουργικότητα και κοινά εργαλεία για ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων με σεβασμό στις πολιτικές χρήσης. Αυτό επιχειρεί να κάνει το DS2, αναπτύσσοντας μια αρθρωτή εργαλειοθήκη για τη διασύνδεση dataspaces σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Advertorial

Ποια είναι η ελληνική συμβολή μέσα από την ATC; Η ATC, μέσω του Innovation Lab της, συμμετέχει ως τεχνολογικός εταίρος και αναπτύσσει τρία κρίσιμα modules της εργαλειοθήκης DS2. Συμβάλλουμε σε τεχνολογικά επίπεδα που είναι απαραίτητα για να λειτουργήσουν τα dataspaces στην πράξη: την αυτοματοποίηση, τη λογοδοσία και την ιχνηλασιμότητα, καθώς και τη διαχείριση πολιτικών χρήσης δεδομένων. Πώς μεταφράζεται αυτή η συμβολή σε τεχνολογία; Το πρώτο module είναι το DARC, ένας διαλογικός βοηθός Τεχνητής

ώνοντας την τεχνική πολυπλοκότητα και διευκολύνοντας τη συνεργασία μεταξύ οργανισμών.

Άννα Τριανταφύλλου, Director του Innovation Lab (iLab) ATC

Νοημοσύνης που επιτρέπει στους χρήστες να αλληλεπιδρούν με ένα dataspace μέσω φυσικής γλώσσας και μάλιστα σε πολλές γλώσσες, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία για την προσβασιμότητα του DS2 σε όλη την Ευρώπη. Ο χρήστης μπορεί να περιγράψει την ανάγκη του και να καθοδηγηθεί στην ανακάλυψη, αξιολόγηση και αξιοποίηση διαθέσιμων δεδομένων. Το δεύτερο module είναι το DRM, που αξιοποιεί blockchain για να δημιουργεί ένα αξιόπιστο ίχνος ελέγχου: ποιος μοιράστηκε τι, με ποιον, πότε και υπό ποιους όρους. Το τρίτο είναι το PCR, που βοηθά στη δημιουργία και σύγκριση πολιτικών χρήσης δεδομένων σε μηχανικά αναγνώσιμη μορφή. Τι σημαίνει για την ATC η αναγνώριση του DARC από το Innovation Radar της Ευρωπαϊκής Επιτροπής; Επιβεβαιώνει την ευρωπαϊκή δυναμική και πρακτική αξία της τεχνολογίας μας. Το DARC δείχνει πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί πέρα από τα κλασικά chatbots: ως φυσικό interface για σύνθετες υποδομές δεδομένων, μει-

Πού θα φανεί στην πράξη η αξία του DS2; Η εργαλειοθήκη δοκιμάζεται σε πραγματικά πεδία εφαρμογής, όπως η ευφυής γεωργία στη Θεσσαλία, η αστική βιωσιμότητα στην Cluj-Napoca στην Ρουμανία, η παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα στη Σλοβενία και ένας διατομεακός πιλότος που συνδέει αυτές τις περιπτώσεις. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί δείχνει ότι η συζήτηση για τα dataspaces δεν είναι θεωρητική. Αφορά πραγματικές ανάγκες στη γεωργία, στις πόλεις, στο περιβάλλον και στις δημόσιες πολιτικές. INFO Τ: 210 6874300, E: info@atc.gr W: www.atc.gr, www.ilab.atc.gr

W: www.dataspace2.eu

This project has received funding from the European Union’s Horizon Europe research and innovation programme under grant agreement No 101135967.

Data Management & Analytics της αναφοράς δεδομένων (reporting) — δεν νοούνται εργαλεία Business Intelligence (BI) και dashboards χωρίς αυτήν. Απαντά σε βασικά ερωτήματα όπως «πόσα, πότε, πού και τι».

Special Report

Εν κατακλείδι…

Η ανάλυση δεδομένων εξετάζει ακατέργαστα δεδομένα με σκοπό να αποκαλύψει μοτίβα, τάσεις και πληροφορίες που υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων. Προϋπόθεση, η πρότερη ορθή διαχείριση που περιλαμβάνει τη συλλογή, τον καθαρισμό και την οργάνωσή τους.

Υιοθετήσαμε μια ολιστική στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη η οποία συνδυάζει τεχνολογία αιχμής, ανθρωποκεντρικό σχεδιασμό και κουλτούρα καινοτομίας, με στόχο να επαναπροσδιορίσουμε το μέλλον του Banking. Το μοντέλο υλοποίησης είναι υβριδικό: ισχυρές εσωτερικές ομάδες σε συνεργασία με εξειδικευμένους εξωτερικούς εταίρους. Στην αρχή αυτού του χρόνου ιδρύσαμε τον αποκλειστικό AI Hub «Newra» — Νέα εποχή, το dedicated AI talent pool του Ομίλου και μια νέα φιλοσοφία για το ανθρώπινο ταλέντο στο AI. Θεμέλιο όλων παραμένει η ποιότητα και η διακυβέρνηση των δεδομένων, με πλαίσιο ποιότητας ευθυγραμμισμένο με το κανονιστικό πλαίσιο της BCBS 239. Πάνω σε αυτή τη βάση, τα predictive analytics αποδίδουν ήδη, ενώ το GenAI και το Agentic AI επιταχύνουν τη μετάβαση: από την πρόβλεψη και τα insights περνάμε σταδιακά στην υποστήριξη αποφάσεων και ενεργειών και στον end-to-end επανασχεδιασμό διαδικασιών. Το αυστηρό ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο επιβάλλει πειθαρχία, αλλά ταυτόχρονα προστατεύει. Για εμάς η Υπεύθυνη Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι θέμα συμμόρφωσης: είναι η προϋπόθεση για να κινούμαστε γρήγορα, με ασφάλεια, διαφάνεια και εμπιστοσύνη. Έχουμε δημιουργήσει ολοκληρωμένο πλαίσιο εναρμονισμένο με τον EU AI Act, με επτά ηθικές αρχές, ταξινόμηση κινδύνου και κεντρικό μητρώο use cases. Τον Μάιο, η Πειραιώς έγινε η πρώτη ελληνική τράπεζα που πιστοποιήθηκε κατά ISO/IEC 42001:2023. Καταλύτες για την επιτυχή μας πορεία είναι η δέσμευση της διοίκησης, η συνεργασία όλων των επιχειρηματικών μονάδων και η καλλιέργεια μιας κουλτούρας καινοτομίας.

ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΑΠΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ Αντώνης Χαϊκάλης, KGM Brand Manager, Νικ. Θεοχαράκης ΑΕ Η ανταγωνιστικότητα ανέκαθεν είχε ανάγκη από περισσότερα και καλύτερα δεδομένα. Το «ξεκλείδωμα» των δεδομένων δεν είναι κάτι μαγικό, είναι ο βαθμός στον

Οι οργανισμοί χρησιμοποιούν την ανάλυση δεδομένων για να βελτιώσουν την αποδοτικότητα, να μειώσουν το κόστος και να υποστηρίξουν τη στρατηγική τους. Μέσω της ανάλυσης δεδομένων, οι οργανισμοί μπορούν να βελτιώσουν τη λήψη αποφάσεων, να απλοποιήσουν και να βελτιστοποιήσουν τις λειτουργίες τους και να αυξήσουν τα έσοδά τους. Ωστόσο, τα έργα ανάλυσης απαιτούν σημαντικούς πόρους, από πλευράς τεχνολογίας και εξειδικευμένων δεξιοτήτων. Εξ ου και η δυσκολία στην ανάπτυξη της απαραίτητης -για ένα επιτυχημένο αποτέλεσμα- κουλτούρας.

οποίο κάθε εταιρεία καταφέρνει να μεταφράσει τις συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς σε χρήσιμη πληροφόρηση και, τελικά, σε αποφάσεις. Στην αυτοκινητοβιομηχανία, η συλλογή δεδομένων υπάρχει από δεκαετίες — απλώς, όσο πιο πίσω πηγαίνουμε, τόσο πιο βασικές ήταν οι μορφές τους. Στην αρχή της πορείας μου, οι αναφορές ήταν χειρόγραφες και τα στατιστικά εξαιρετικά απλοϊκά. Σήμερα, λειτουργούμε μέσα σε πλήρως ψηφιοποιημένα οικοσυστήματα που συνδυάζουν εμπορικά, τεχνικά και επιχειρησιακά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο. Για να φτάσουμε σε πραγματικά data driven αποφάσεις, απαιτούνται συγκεκριμένα βήματα: συλλογή και ενοποίηση δεδομένων, διασφάλιση ποιότητας και αξιοπιστίας, όπως και ουσιαστική ανάλυση. Παρότι οι αποφάσεις είναι data driven, παραμένουν πάντα strategically oriented. Τα δεδομένα δείχνουν το «πού βρισκόμαστε», αλλά η στρατηγική καθορίζει το «πού θέλουμε να πάμε». Σήμερα, ένας data analyst διαθέτει εργαλεία που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν επιστημονική φαντασία — προηγμένες πλατφόρμες Business Intelligence, cloud εφαρμογές και αυτοματοποιημένες ροές. Το καλύτερο αποτέλεσμα, όμως, προκύπτει μέσα από συνεργασίες γιατί η εσωτερική ομάδα γνωρίζει το προϊόν και την αγορά, ενώ οι εξωτερικοί συνεργάτες φέρνουν εξειδίκευση και ταχύτητα. Έτσι, οι αναλύσεις γίνονται πιο γρήγορα και τα ευρήματα πιο ισχυρά. Σαφώς, η ποιότητα των δεδομένων παραμένει κρίσιμη. Χωρίς αξιόπιστα δεδομένα, οι αποφάσεις απομακρύνονται από την πραγματικότητα. Τελευταία, η χρήση εργαλείων ΑΙ έχει αλλάξει τον τρόπο που προσεγγίζουμε την ανάλυση, αλλά δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί πλήρως στο core business μας. Όμως, σε εργοστασιακό επίπεδο για παράδειγμα, τα predictive analytics βοηθούν σημαντικά τόσο στο forecasting, όσο και στη διαχείριση αποθεμάτων. Στο δικό μας επίπεδο, η πρόβλεψη της αγοράς αυτοκινήτου παραμένει δύσκολη, λόγω της πολυπλοκότητας των παραγόντων που την επηρεάζουν. Σχετικά με το αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ, τέλος, είναι αλήθεια πως δυσκολεύει την προσαρμογή, αλλά προστατεύει από κακοτοπιές και ενισχύει την αξιοπιστία των αποφάσεων. Κάτι που είναι καλό για όλους μας… NW

Από τα data lakes και τα analytics μέχρι το GenAI και το Agentic AI, το ζητούμενο παραμένει ίδιο: γνώση που μπορεί να γίνει πράξη

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Special Report

Health IT

Υγεία να ’χουμε… και AI προλαμβάνειν

Από την TN και τη ρομποτική έως την τηλεϊατρική και την κυβερνοασφάλεια, η τεχνολογία μετασχηματίζει την ιατρική, ενισχύοντας τη διάγνωση, την πρόληψη και την ασφάλεια των ασθενών. Γιατί, τελικά, ο γιατρός του αύριο μπορεί να μην είναι μόνος του στο ιατρείο αλλά να έχει στο πλευρό του ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

ν ο Dr. Will Caster από το «Transcendence» έμοιαζε κάποτε με υπερβολή της επιστημονικής φαντασίας, σήμερα αρκετές από τις τεχνολογικές δυνατότητες που φάνταζαν μακρινές πλησιάζουν ολοένα περισσότερο στην πραγματικότητα. Ας φανταστούμε λοιπόν έναν γιατρό μπροστά σε μια οθόνη. Δεν κρατά μόνο τον φάκελο του ασθενούς, δεν βασίζεται αποκλειστικά στην κλινική του εμπειρία και δεν περιμένει απλώς τα αποτελέσματα μιας εξέτασης. Έχει στη διάθεσή του έναν ψηφιακό «συνεργάτη» που μπορεί να αναλύσει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα χιλιάδες ιατρικές εικόνες, να συσχετίσει δεδομένα από διαφορετικές πηγές και να εντοπίσει μοτίβα που

ενδέχεται να περάσουν απαρατήρητα από το ανθρώπινο μάτι. Η εικόνα αυτή δεν ανήκει πλέον στο μέλλον, αλλά στην πραγματικότητα… Η ιατρική βρίσκεται ήδη μέσα σε έναν από τους σημαντικότερους τεχνολογικούς μετασχηματισμούς της εποχής. Η ΤΝ, η ρομποτική, η τηλεϊατρική, τα wearables και η ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων αλλάζουν σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η διάγνωση, λαμβάνονται οι θεραπευτικές αποφάσεις και παρακολουθείται η πορεία των ασθενών. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι απλώς μια πιο γρήγορη ή πιο αυτοματοποιημένη ιατρική, αλλά ένα διαφορετικό μοντέλο φροντίδας, περισσότερο προληπτικό και εξατομικευμένο.

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

Health IT

Special Report

Η ΤΝ περνά… στην κλινική πράξη Στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής βρίσκεται η Τεχνητή Νοημοσύνη. Η δυνατότητα των συστημάτων AI να επεξεργάζονται τεράστιους όγκους δεδομένων σε ελάχιστο χρόνο δημιουργεί νέες προοπτικές για την έγκαιρη διάγνωση, την ανάλυση ιατρικών εικόνων και την υποστήριξη των γιατρών στη λήψη αποφάσεων. Η αξία της, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στην ταχύτητα. Βρίσκεται κυρίως στην ικανότητα να αναγνωρίζει συσχετισμούς και μοτίβα μέσα σε δεδομένα που θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να αναλυθούν με τις παραδοσιακές μεθόδους. Ο γιατρός αποκτά έτσι ένα νέο εργαλείο υποστήριξης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο ανθρώπινος παράγοντας χάνει τον πρωταγωνιστικό του ρόλο. Η πραγματική επανάσταση μπορεί να βρίσκεται ακόμη πιο πριν: στη δυνατότητα εντοπισμού ενός προβλήματος προτού αυτό εξελιχθεί σε ασθένεια.

Η αξιοποίηση ηλεκτρονικών φακέλων υγείας, βιοδεικτών, wearables και άλλων ψηφιακών εργαλείων επιτρέπει τη συνεχή συλλογή δεδομένων για την κατάσταση ενός οργανισμού. Η υγεία μετατρέπεται έτσι σε μια διαρκή διαδικασία παρακολούθησης και όχι σε μια σειρά επισκέψεων στον γιατρό μόνο όταν εμφανιστεί κάποιο σύμπτωμα. Η τεχνολογική εξέλιξη έχει ήδη αλλάξει και το χειρουργείο. Τα σύγχρονα ρομποτικά συστήματα προσφέρουν μεγαλύτερη ακρίβεια, σταθερότητα και λεπτομερή έλεγχο, διευρύνοντας τις δυνατότητες των ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών. Και εδώ, όμως, η τεχνολογία δεν έρχεται να αντικαταστήσει τον γιατρό. Αντίθετα, λειτουργεί ως προέκταση των δυνατοτήτων του. Η τελική απόφαση, η κλινική κρίση και η ευθύνη παραμένουν στον άνθρωπο.

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Νικόλαος Π. Τσώλης, BSc,MSc,PhD, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Πληροφορικής, 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής Το κρίσιμο ερώτημα για τα πληροφοριακά συστήματα υγείας δεν αφορά τον όγκο της εισαγόμενης τεχνολογίας, αλλά την τεκμηριωμένη βελτίωση της κλινικής πράξης και της οργάνωσης της φροντίδας. Η άμεση διαθεσιμότητα ιστορικού, εργαστηριακών ευρημάτων και φαρμακευτικής αγωγής στο σημείο λήψης της απόφασης συνδέεται με ταχύτερη και ασφαλέστερη κλινική τεκμηρίωση, ενώ σε επίπεδο διοίκησης η αξιοποίηση αξιόπιστων δεδομένων επιτρέπει την αποτύπωση των πραγματικών αναγκών και την ορθολογική κατανομή πόρων. Οι βασικές προκλήσεις. Η εμπειρία από την εξέλιξη της Πληροφορικής Υγείας υποδεικνύει ότι το κύριο εμπόδιο δεν είναι η προμήθεια νέων συστημάτων, αλλά η τεχνική και σημασιολογική διαλειτουργικότητα των υφιστάμενων, μέσω καθιερωμένων προτύπων. Εξίσου καθοριστική είναι η ενσωμάτωση στη ροή εργασίας: συστήματα που επιβαρύνουν τον χρόνο του κλινικού προσωπικού εμφανίζουν χαμηλά ποσοστά υιοθέτησης, ανεξαρτήτως τεχνικών χαρακτηριστικών. Παράλληλα, η αύξηση του όγκου των ψηφιοποιημένων δεδομένων μεταθέτει το βάρος στην ποιότητα, την ασφάλεια και την προστασία τους — προϋπόθεση εμπιστοσύνης, όχι απλή

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

υποχρέωση συμμόρφωσης. Το επόμενο βήμα. Τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας συνιστούν ευκαιρία που δεν θα πρέπει να εξαντληθεί στην ανανέωση εξοπλισμού. ζητούμενο είναι η βιωσιμότητα των υποδομών, με πρόβλεψη για συντήρηση, εκπαίδευση και λειτουργικό κόστος. Ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας μπορεί να λειτουργήσει ως συνδετικός κρίκος, ώστε η πληροφορία να ακολουθεί τον πολίτη αντί να παραμένει εγκλωβισμένη σε επιμέρους φορείς — προσέγγιση που αποτυπώνεται θεσμικά και στον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας. Predictive Health Hub: από την υποδομή στη λειτουργία. Η διαθεσιμότητα δεδομένων δεν παράγει από μόνη της κλινική αξία. Ως καλή πρακτική προτείνεται η συγκρότηση θεσμοθετημένης μονάδας προγνωστικής αναλυτικής — ενός Predictive Health Hub — που συγκεντρώνει ροές δεδομένων από ετερογενή συστήματα, αναπτύσσει και επικυρώνει μοντέλα σε τοπικό πληθυσμό, παρακολουθεί την επίδοσή τους στον χρόνο και επιστρέφει τα αποτελέσματα μέσα στην κλινική ροή. Το μοντέλο αυτό μετατοπίζει τον οργανισμό από την περιγραφική καταγραφή στην προγνωστική υποστήριξη αποφάσεων, υπό σαφές πλαίσιο

διακυβέρνησης, ιχνηλασιμότητας και λογοδοσίας. Πεδία εφαρμογής. Στην Ογκολογία, η ολοκλήρωση πολυτροπικών δεδομένων —κλινικών, εργαστηριακών, απεικονιστικών, ιστοπαθολογικών και μοριακών— υποστηρίζει τη στρωματοποίηση ασθενών και την πρόβλεψη ανταπόκρισης στη θεραπεία. Στην οξεία ισχαιμική εγκεφαλική νόσο, όπου ο χρόνος αποτελεί κρίσιμη μεταβλητή, μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης έχουν μελετηθεί εκτενώς για την αυτοματοποιημένη οριοθέτηση της βλάβης και την πρόγνωση της λειτουργικής έκβασης, με ενθαρρυντική διακριτική ικανότητα σε πρόσφατες συγκεντρωτικές αναλύσεις. Παραμένουν, ωστόσο, ανοιχτά ζητήματα τυποποίησης πρωτοκόλλων, διαθεσιμότητας δεδομένων και επικύρωσης σε πραγματικές συνθήκες, που καθιστούν την τυποποιημένη αναφορά και την εξωτερική επικύρωση προϋπόθεση κλινικής υιοθέτησης. Η προοπτική δεν είναι η υποκατάσταση του κλινικού ιατρού, αλλά η παροχή καλύτερης πληροφορίας στον κατάλληλο χρόνο. Στόχος του ψηφιακού μετασχηματισμού παραμένει, συνεπώς, όχι η τεχνολογία καθαυτή, αλλά η μετρήσιμη βελτίωση της φροντίδας του ασθενούς.

Η ΨΗΦΙΑΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Γιώργος Δημητρίου, Cluster Manager, Hellenic Digital Health Cluster – HDHC Η συζήτηση για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας εστιάζει συνήθως στις τεχνολογίες, τις υπηρεσίες κ,α. Ωστόσο, το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι η ύπαρξη λύσεων, αλλά η υιοθέτηση και η κλιμάκωσή τους. Η υγεία είναι ίσως ο πιο σύνθετος τομέας για την ανάπτυξη καινοτομίας. Για να φτάσει μια λύση από την ιδέα στην κλινική πράξη, πρέπει να διασχίσει ένα πυκνό πλέγμα εμπλεκομένων. Χρειάζεται διαλειτουργικότητα, τεκμηρίωση κλινικής αξίας, μοντέλα αποζημίωσης και, κυρίως, εμπιστοσύνη. Κανένας οργανισμός δεν μπορεί να τα εξασφαλίσει μόνος του. Έτσι, πολλά επιτυχημένα πιλοτικά δεν υιοθετούνται ευρύτερα — το γνώριμο πανευρωπαϊκά φαινόμενο του «pilotitis». Εδώ αναδεικνύεται η αξία των οικοσυστημάτων. Τα clusters λειτουργούν ως συνεργατική πλατφόρμα: δημιουργούν συνέργειες, αναδεικνύουν καινοτομίες και προσφέρουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση και υπηρεσίες. Στο Hellenic Digital Health

Cluster (HDHC), με περισσότερα από 50 μέλη από όλο το φάσμα της ψηφιακής υγείας, η συνεργατική λογική βρίσκεται στον πυρήνα της αποστολής μας. Καλό παράδειγμα αποτελεί το ευρωπαϊκό έργο IRHIS (Interoperable Remote Health Innovation brought to Scale) το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Interregional Innovation Investments (I3). Με 20 εταίρους από 13 ευρωπαϊκές περιφέρειες, το IRHIS αναπτύσσει μια πανευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας για την επίδειξη, την κλινική επικύρωση και την κλιμάκωση τεχνολογιών απομακρυσμένης φροντίδας. Οκτώ τεχνολογίες ευρωπαϊκών MedTech ΜμΕ — από την απομακρυσμένη αποκατάσταση μυοσκελετικών και νευρολογικών παθήσεων έως την έγκαιρη πρόβλεψη επιδείνωσης στις ΜΕΘ — δοκιμάζονται σε περισσότερους από 1.000 ασθενείς. Το έργο συνδέει παρόχους λύσεων με IT integrators, κλινικά sites και επενδυτές, αποδεικνύοντας ότι η κλιμάκωση απαιτεί διασυνοριακή και διεπιστημονική συνεργασία. Απαιτείται, όμως, και ένας

θεσμοθετημένος δρόμος από την ιδέα έως την υιοθέτηση — όχι μόνο έως την πιλοτική εφαρμογή. Στην τηλεϊατρική έχουν γίνει σημαντικά θεσμικά βήματα, όμως το κρίσιμο ζήτημα της αποζημίωσης παραμένει. Ως HDHC έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις προς την Πολιτεία για την αποζημίωση υπηρεσιών τηλεπαρακολούθησης. Επόμενο βήμα πρέπει να είναι ένας μόνιμος μηχανισμός αξιολόγησης και υιοθέτησης ψηφιακών λύσεων υγείας. Ένας τέτοιος μηχανισμός θα παρέχει στους παρόχους λύσεων πρόσβαση σε πραγματικά περιβάλλοντα φροντίδας, θα αξιολογεί τις λύσεις με σαφή κριτήρια, θα οργανώνει την πιλοτική εφαρμογή τους και, για όσες αποδεικνύουν την αξία τους, θα προβλέπει συγκεκριμένη διαδρομή προς την αποζημίωση και την ενσωμάτωσή στο σύστημα υγείας. Εν τέλει, το ζητούμενο είναι να ενισχύσουμε το οικοσύστημα και να διαμορφώσουμε μια σαφή διαδρομή, ώστε οι λύσεις με αποδεδειγμένη αξία να εντάσσονται στην καθημερινή κλινική πράξη.

ΨΗΦΙΑΚΗ ΩΡΙΜΟΤΗΤΑ Χαράλαμπος Καρανίκας, Αναπληρωτής Καθηγητής, Ιατρικής Πληροφορικής και Συστημάτων Ηλεκτρονικής Υγείας, Τμήμα Πληροφορικής με Εφαρμογές στη Βιοϊατρική, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Σε συνέχεια σημαντικών πρωτοβουλιών της δεκαετίας του 2010 όπως το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, ο Ατομικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας, το ESY.net του Υπουργείου Υγείας, το Ταμείο Ανάκαμψης έδωσε στην Ελλάδα μια ιστορική ευκαιρία να επιταχύνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Υγείας. Ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας, το Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής, οι ψηφιακές υπηρεσίες και ο εκσυγχρονισμός κρίσιμων υποδομών δημιουργούν πλέον μια σημαντική βάση. Όμως πρέπει να είμαστε σαφείς: η ολοκλήρωση ενός έργου και η απορρόφηση του προϋπολογισμού του δεν αποτελούν από μόνες τους επιτυχία ψηφιακού μετασχηματισμού. Επιτυχία υπάρχει όταν ένα σύστημα χρησιμοποιείται, ανταλλάσσει αξιόπιστα δεδομένα, ενσωματώνεται στην καθημερινή κλινική εργασία και βελτιώνει με μετρήσιμο τρόπο τη φροντίδα του ασθενούς. Η μεγαλύτερη πρόκληση της επόμενης ημέρας είναι επομένως η μετάβαση από τα επιμέρους έργα σε ένα ενιαίο ψηφιακό οικοσύστημα Υγείας. Δεν αρκούν περισσότερα APIs που συνδέουν διαφορετικά silos. Χρειαζόμαστε πραγματική τεχνική και σημασιολογική διαλειτουργικότητα, ποιότητα δεδομένων, κυβερνοασφάλεια, σαφή διακυβέρνηση και

βιώσιμους μηχανισμούς συντήρησης και εξέλιξης. Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει επίσης ότι η συζήτηση μετακινείται από την «υλοποίηση» στην ψηφιακή ωριμότητα. Χώρες που έχουν επενδύσει σημαντικούς πόρους του Recovery and Resilience Plan όπως η Ιταλία, στον ηλεκτρονικό φάκελο και την τηλεϊατρική, αξιολογούνται πλέον με όρους παραγωγικής διαθεσιμότητας και αξιοποίησης των δεδομένων. Αυτό είναι και το κρίσιμο ελληνικό στοίχημα: όχι πόσα έργα παραδόθηκαν, αλλά πόσα παράγουν πραγματική αξία. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως ο επόμενος μεγάλος επιταχυντής, από την υποστήριξη κλινικών αποφάσεων και την ιατρική απεικόνιση έως την πρόβλεψη κινδύνου και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Χωρίς όμως ποιοτικά και διαλειτουργικά δεδομένα, η AI απλώς θα αυτοματοποιήσει τις αδυναμίες που ήδη υπάρχουν. Τέλος, ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν είναι έργο πληροφορικής. Είναι οργανωτική και πολιτισμική αλλαγή. Για αυτό η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας σε δεδομένα, ψηφιακά εργαλεία, κυβερνοασφάλεια και στην υπεύθυνη χρήση AI είναι εξίσου κρίσιμη με την ίδια την τεχνολογία. Η επόμενη ημέρα δεν χρειάζεται περισσότερη ψηφιοποίηση. Χρειάζεται περισσότερη ψηφιακή ωριμότητα.

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

Health IT ΑΠΟ ΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ: Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ ΤΗΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Special Report

Της Ελπίδας Κυριακού, Principal Consultant, Health Sector, Netcompany SEE

Η Ελλάδα μόλις ολοκλήρωσε το πρώτο πρόγραμμα Ψηφιακού Μετασχηματισμού της Υγείας στην ιστορία της, αξιοποιώντας τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το Σύστημα Υγείας υποδέχθηκε ένα πλήθος ψηφιακών δράσεων. Από τα πιο βασικά, όπως η αναβάθμιση Νοσοκομειακών Πληροφοριακών Συστημάτων, έως τις πρώτες εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης, το εύρος των παρεμβάσεων είναι εντυπωσιακό. Στην πράξη, είμαστε μόλις στην αρχή. Τα έργα που παραδόθηκαν θα «τρέξουν» και θα δοκιμαστούν. Η αξιοποίηση της τεχνολογίας που ήδη αποκτήθηκε και η βιωσιμότητα του εγχειρήματος αναδεικνύουν πλέον τη μεγάλη πρόκληση για την Πολιτεία, αλλά και για την αγορά ψηφιακής υγείας, η οποία, μετά την άνθηση των τελευταίων χρόνων, πρέπει να διατηρήσει τη δυναμική της. Η επόμενη μέρα σηματοδοτεί τη μετάβαση από την εποχή των μεγάλων έργων υποδομής σε αυτή της ταχείας αξιοποίησης των δεδομένων. Στη Netcompany επενδύουμε σε αυτή τη λογική έχοντας αναπτύξει πλατφόρμες, όπως το PULSE για την αξιοποίηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο και το AMPLIO για την ψηφιοποίηση σύνθετων διαδικασιών, καθώς και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης απόλυτα προσαρμοσμένων στις εκάστοτε απαιτήσεις. Στον χώρο της Υγείας υπάρχουν πολλές υποσχόμενες ιδέες για την αξιοποίηση δεδομένων με χρήση ΑΙ. Ωστόσο, αυτό που χρειάζεται, είναι εφαρμόσιμες λύσεις, που καλύπτουν πραγματικές ανάγκες και αντέχουν στην πολυπλοκότητα της καθημερινής πρακτικής.

Επιπλέον, με την εφαρμογή του AI Act και τις αναμενόμενες εκτελεστικές πράξεις του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Υγείας (EHDS), προκύπτουν νέες υποχρεώσεις συμμόρφωσης. Προτεραιότητές μας είναι αφενός η προετοιμασία των οργανισμών υγείας για τη σύνδεση στον EHDS και αφετέρου η ανάπτυξη ασφαλών και στοχευμένων εργαλείων ΑΙ. Η ισχυρή παρουσία μας στα Νοσοκομεία, ο κομβικός ρόλος μας στον Ψηφιακό Μετασχηματισμό του ΕΟΠΥΥ και η δυναμική είσοδός μας στο πεδίο της Κλινικής Έρευνας με την υλοποίηση του Εθνικού Μητρώου Βιοϊατρικής Έρευνας του ΕΟΦ, τεκμηριώνουν την πολυδιάστατη εμπειρία μας στα δεδομένα της Υγείας. Έχοντας υλοποιήσει το μεγαλύτερο ενιαίο, cloud-based, πληροφοριακό σύστημα Νοσοκομείων στη χώρα, σε 16 δημόσια νοσοκομεία, που καλύπτουν το 24% των κλινών πανελλαδικά, αλλά και ως μέλος του παγκόσμιου οργανισμού HIMSS, πιστεύουμε στην ανάγκη συστηματικού οδικού χάρτη ψηφιακής ωριμότητας των Νοσοκομείων. Αν ο πρώτος στόχος ήταν η διασφάλιση ενός κοινού, βασικού επιπέδου ψηφιακής ωριμότητας για όλα τα δημόσια Νοσοκομεία, ο επόμενος πρέπει να είναι η επιδίωξη της «ψηφιακής αριστείας» από όσους έχουν τη δυνατότητα να ξεχωρίσουν. Η επόμενη μέρα της Ψηφιακής Υγείας δεν θα κριθεί από το πλήθος των έργων, αλλά από τη στρατηγική τους συνέχεια. Εκεί βρίσκεται και η δική μας θέση: όχι ως προμηθευτής μεμονωμένων λύσεων, αλλά ως αξιόπιστος συνεργάτης, με τη δύναμη ενός πανευρωπαϊκού ομίλου και τη βαθιά γνώση του ελληνικού συστήματος υγείας.

Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΙ Κερκύρα Γουδέβενου, συνιδρύτρια και CEO, 13CS Στην Ελλάδα στον κλάδο της Υγείας, η ΤΝ υποαξιοποιείται όχι λόγω τεχνολογίας αλλά λόγω εκκρεμών ζητημάτων στο σύστημα που εμποδίζουν την εφαρμογή της. Για αρχή, ο κλάδος της Υγείας στην Ελλάδα έχει μπει και επίσημα στο στόχαστρο κυβερνοεπιθέσεων, με την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας να απευθύνει φέτος ισχυρή σύσταση για τις κατά μέσο όρο 1.390 κυβερνοεπιθέσεις την εβδομάδα. Ξεχωρίζει η πρόσφατη επίθεση ransomware σε πανεπιστηιακό ίδρυμα με τη διαρροή αρχείου 813GB

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

προσωπικών δεδομένων στο dark web. Όταν η νέα Εθνική Πλατφόρμα Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας συγκεντρώνει το ιστορικό εκατομμυρίων πολιτών σε ένα ενιαίο σύστημα, ένα αντίστοιχο περιστατικό σε νοσοκομείο δεν θα ήταν απλά μία διαρροή, αλλά κρίσιμο πρόβλημα για την ίδια την περίθλαψη. Δεύτερον, το νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας για τη δευτερογενή αξιοποίηση δεδομένων υγείας μέσω AI ανοίγει τεράστιες δυνατότητες στην έρευνα, αλλά εγείρει και ένα κρίσιμο ερώτημα εμπιστοσύνης: ποιος θα έχει πρόσβαση, με ποιους όρους, και ποιος θα είναι υπόλογος. Χωρίς σαφές πλαίσιο διακυβέρνησης, ο πολίτης

λογικά διστάζει να εμπιστευτεί ακόμα και τα πιο χρήσιμα εργαλεία, όπως η νέα τηλεϊατρική ή το ηλεκτρονικό «βραχιολάκι» παρακολούθησης στα ΤΕΠ. Τέλος, η ενσωμάτωση AI πάνω σε ένα ΕΣΥ με ετερογενή, συχνά παλαιωμένα συστήματα ανά νοσοκομείο, δημιουργεί νέα σημεία επικίνδυνης έκθεσης καθώς κάθε συσκευή IoT, κάθε legacy σύστημα που θα συνδέεται με ένα μοντέλο AI, θα αποτελεί -πιθανόν- ανοιχτή πύλη εισόδου. Η πρόκληση για την Ελλάδα δεν είναι να αποκτήσει AI στην υγεία. Είναι να χτίσει πρώτα σωστά την υποδομή και την εμπιστοσύνη που θα της επιτρέψει να λειτουργήσει με ασφάλεια.

AI ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ: ΤΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ, ΑΛΛΑ Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ Ιωάννα Καρρά, SAP Application Manager, Βιοιατρική Η Τεχνητή Νοημοσύνη τρέχει με εκθετικούς ρυθμούς. Η υγεία, όμως, δεν έχει την πολυτέλεια να τρέχει εξίσου γρήγορα. Η αξία κάθε νέας τεχνολογίας κρίνεται από την εμπιστοσύνη. Και η εμπιστοσύνη χρειάζεται χρόνο. Γι’ αυτό οι οργανισμοί υγείας βρίσκονται σήμερα μπροστά σε μια διπλή πρόκληση: να επιταχύνουν τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό τους, που εξελίσσεται εύλογα βραδύτερα από άλλους κλάδους, και να προετοιμάζονται για την εποχή του AI. Μόνο που αυτή η πρόκληση δεν είναι αποκλειστικά τεχνολογική. Ξεκινά από όσα συνήθως δεν φαίνονται: από τον τρόπο που ένας οργανισμός έχει χτίσει την ψηφιακή του λειτουργία. Όπως τα θεμέλια ενός νοσοκομείου, οι υποδομές παραμένουν αόρατες στον ασθενή, αλλά καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό όσα συμβαίνουν. Συστήματα, δεδομένα και διαδικασίες χρειάζεται να συνδέονται και να ανταλλάσσουν αξιόπιστη

πληροφορία, ώστε ο οργανισμός να λειτουργεί ως ένα ενιαίο σύνολο και όχι ως άθροισμα διαφορετικών εφαρμογών. Κάπου εδώ η τεχνολογική πρόκληση γίνεται οργανωτική. Η αξία των δεδομένων αυξάνεται όταν γνωρίζουμε ότι είναι σωστά, συνεπή και χρησιμοποιούνται με κοινό τρόπο. Στην εποχή του AI, δεν έχει σημασία μόνο να φτάνουμε γρηγορότερα σε αποφάσεις, αλλά να έχουμε αξιόπιστα δεδομένα για να πάρουμε την καλύτερη δυνατή. Αυτό απαιτεί διακυβέρνηση, σαφή ευθύνη και κοινά πρότυπα: ποια δεδομένα έχουν σημασία, ποιος είναι υπεύθυνος και πώς κινούνται από σύστημα σε σύστημα. Ακόμη όμως και όταν οι υποδομές λειτουργούν σωστά και τα δεδομένα είναι αξιόπιστα, απομένει ίσως το δυσκολότερο κομμάτι: οι άνθρωποι. Αν κάτι κρατώ από τα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού, είναι αυτό: η τεχνολογία αλλάζει γρηγορότερα από τις συνήθειές μας. Ένα νέο σύστημα δεν αλλάζει από μόνο του έναν οργανισμό. Χρειάζονται άνθρωποι που

θα το εμπιστευτούν, θα επανασχεδιάσουν διαδικασίες και θα αλλάξουν τον τρόπο που σκέφτονται και συνεργάζονται. Κάποιες φορές είναι ευκολότερο να αλλάξεις ένα ERP παρά ένα Excel δεκαετίας. Η ανθρώπινη διάσταση όμως δεν αφορά μόνο την προσαρμογή στην τεχνολογία, αλλά και τις αξίες που θέλουμε να διατηρήσουμε καθώς αυτή εξελίσσεται. Είκοσι χρόνια μετά την πρώτη διατύπωσή τους, το European Health Values 2006–2026 επαναπροσδιορίζει τη συζήτηση στην εποχή των ψηφιακών δεδομένων και του AI. Ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ισότιμη πρόσβαση, αλληλεγγύη και ανθεκτικότητα θέτουν το ερώτημα: προς ποια κατεύθυνση θέλουμε να μας οδηγήσει η τεχνολογία; Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα του Health IT: η τεχνολογική πρόοδος να υπηρετεί τις αξίες της υγείας. Γιατί, τελικά, ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν μετριέται από το πόση τεχνολογία υιοθετήσαμε, αλλά από την αξία που δημιουργήσαμε εκεί όπου όλα κρίνονται: στον άνθρωπο.

ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ, ΚΛΙΝΙΚΑ ΧΡΗΣΙΜΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Στάθης Βεληβασάκης, Διευθυντής Πληροφορικής, AFFIDEA GREECE Ο ψηφιακός μετασχηματισμός στην Υγεία δεν αφορά απλώς την αντικατάσταση έντυπων διαδικασιών ή την εγκατάσταση νέων εφαρμογών. Αφορά την δημιουργία ενός πιο συνδεδεμένου, αξιόπιστου και ανθρωποκεντρικού μοντέλου φροντίδας: ενός ψηφιακού περιβάλλοντος στο οποίο η τεχνολογία υποστηρίζει ουσιαστικά τον ασθενή, τον επαγγελματία υγείας και τον οργανισμό. Οι δυνατότητες αυτές δεν αποτελούν πλέον ένα μελλοντικό ζητούμενο. Στην Affidea Ελλάδας τις αξιοποιούμε ήδη στην πράξη. Επενδύουμε στην διαλειτουργικότητα των συστημάτων μας, στην ασφαλή ψηφιακή πρόσβαση των ασθενών στα αποτελέσματα και στις ιατρικές τους πληροφορίες, καθώς και στην αξιοποίηση των δεδομένων για την απλούστευση διαδικασιών και την συνεχή βελτίωση της εμπειρίας τους. Παράλληλα, αξιοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη ως εργαλείο υποστήριξης των επαγγελματιών υγείας, ιδιαίτερα στην ανάλυση ιατρικών εικόνων, στην καλύτερη προτεραιοποίηση περιστατικών και στην έγκαιρη ανάδειξη ευρημάτων που χρειάζονται κλινική αξιολόγηση. Ωστόσο, η επιτυχία δεν κρίνεται από το πόση τεχνολογία διαθέτει ένας οργανισμός, αλλά από το κατά πόσο αυτή ενσωματώνεται

με ασφάλεια στις κλινικές και επιχειρησιακές ροές. Στην Υγεία, μία διακοπή υπηρεσίας δεν είναι μόνο ένα τεχνικό συμβάν, μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη συνέχεια της φροντίδας. Για τον λόγο αυτό, η κυβερνοασφάλεια, η ανθεκτικότητα των υποδομών, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η δυνατότητα λειτουργίας σε συνθήκες υποβάθμισης υπηρεσιών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις κάθε ψηφιακής πρωτοβουλίας. Στην Affidea Ελλάδας επενδύουμε σε ένα οικοσύστημα που συνδέει την ψηφιακή εμπειρία του ασθενή με την κλινική ποιότητα και την επιχειρησιακή αξιοπιστία. Ενισχύουμε την εξωστρέφεια του οργανισμού, με την ψηφιακή πρόσβαση σε υπηρεσίες και αποτελέσματα, την διαλειτουργικότητα με το ευρύτερο οικοσύστημα υγείας και την χρήση δεδομένων για την συνεχή βελτίωση των υπηρεσιών μας. Το επόμενο βήμα για τον κλάδο είναι σαφές: κοινά πρότυπα, πραγματική διαλειτουργικότητα, εμπιστοσύνη στα δεδομένα και υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η τεχνολογία έχει αξία όταν δεν απομακρύνει τον άνθρωπο από την φροντίδα, αλλά του δίνει περισσότερο χρόνο, καλύτερη πληροφόρηση και ασφαλέστερες αποφάσεις από τους ειδικούς.

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

Health IT

Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΤΑΞΙΔΕΥΕΙ. Ο ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥ, ΟΧΙ.

Special Report

Γιώργος Κακουλίδης, CEO και ιδρυτής, Asklepieia Health Cluster

Η Οδηγία για τις υπηρεσίες του 2006 άνοιξε την ενιαία αγορά υπηρεσιών. Υποχρέωσε τα κράτη να δικαιολογήσουν ή να καταργήσουν τις αδειοδοτήσεις τους και να ανοίξουν ενιαία κέντρα εξυπηρέτησης. Εξαίρεσε ρητά τις υπηρεσίες υγείας, «ανεξαρτήτως του τρόπου οργάνωσης και χρηματοδότησής τους». Είκοσι χρόνια μετά, η υγεία δεν έχει τις ψηφιακές ράγες που έχτισε στο μεταξύ το διασυνοριακό εμπόριο. Τέσσερις ράγες, και είναι απλές. Να περιγράφεις τι πουλάς, ώστε να σε βρίσκει μηχανή. Να αποδεικνύεις ποιος είσαι. Να πληρώνεσαι από άλλη χώρα. Να μεταφέρεις τον φάκελο του ασθενή. Δύο υπάρχουν. Δύο λείπουν. Και ο λόγος δεν είναι τυχαίος. Υπάρχει η ταυτότητα του παρόχου. Η Οδηγία 2011/24/ΕΕ υποχρεώνει κάθε πάροχο να δίνει σαφείς τιμές, το καθεστώς αδειοδότησής του και την ασφάλιση αστικής ευθύνης. Πουθενά όμως δεν ορίζει μορφή. Νομοθετήθηκε

υποχρέωση ενημέρωσης, όχι πρότυπο δεδομένων. Υπάρχει η ροή δεδομένων. Η Ελλάδα είναι ζωντανή στο MyHealth@EU από το 2023, για συνόψεις ασθενή και ηλεκτρονικές συνταγές. Η χώρα έχει μάλιστα δύο Εθνικά Σημεία Επαφής. Το ένα, στον ΕΟΠΥΥ, απαντά σε ασθενείς. Το άλλο, στην ΗΔΙΚΑ, απαντά σε μηχανές. Αλλά μόνο για τον φάκελο, ποτέ για την υπηρεσία. Οι άλλες δύο ράγες λείπουν επειδή δεν νομοθετήθηκαν ποτέ. Η οργάνωση της υγείας παραμένει εθνική αρμοδιότητα, οπότε οι κατευθυντήριες γραμμές διαλειτουργικότητας γράφτηκαν ρητά ως μη δεσμευτικές. Λείπει η περιγραφή αυτού που πουλάς. Πρότυπα υπάρχουν, και περιγράφουν την ιατρική πράξη. Ο πόρος HealthcareService του FHIR και το προφίλ mCSD του IHE φτάνουν μέχρι τον κατάλογο του παρόχου. Κανένα δεν φτάνει στην εμπορική προσφορά: τιμή, προϋποθέσεις, τι ακριβώς αγοράζει ο ασθενής. Λείπει η κράτηση και η πληρωμή από άλλη χώρα. Όχι επειδή

δεν δέχεται κανείς κάρτα. Επειδή τίποτα δεν είναι τυποποιημένο. Και η τεχνητή νοημοσύνη; Ένα μοντέλο διαβάζει άριστα το ελεύθερο κείμενο. Αυτό κάνει καλύτερα από εμάς. Δεν μπορεί όμως να εγγυηθεί ό,τι διαβάζει. Ποιος πάροχος έχει ενεργή άδεια σήμερα. Ποια τιμή ισχύει. Γιατί η απάντηση θα είναι η ίδια αύριο. Σε ρυθμιζόμενη υπηρεσία υγείας, το προϊόν είναι η εγγύηση και όχι η ευφράδεια. Τίποτα από αυτά δεν εμποδίζει τον όγκο. Χώρες χωρίς καμία από τις τέσσερις ράγες δέχονται εκατομμύρια διεθνείς ασθενείς, με μεσάζοντες και με τιμή. Η υποδομή δεν φέρνει όγκο. Φέρνει περιθώριο και έλεγχο ποιότητας. Αυτό αλλάζει. Ο Ευρωπαϊκός Χώρος Δεδομένων Υγείας δίνει στην Επιτροπή την αρμοδιότητα να ορίσει κωδικοποιήσεις, με ορίζοντα τον Μάρτιο του 2027. Για πρώτη φορά η επιλογή προτύπου παύει να είναι εθελοντική. Ο ασθενής θα συνεχίσει να ταξιδεύει. Το ερώτημα είναι αν θα ταξιδεύει μαζί του και ο φάκελος.

ΠΩΣ Η ΤΝ ΘΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΕΠΙΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Σταυρούλα Πετροπούλου,Πληροφορικός Υγείας MscΔιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας Msc Υπ. Πληροφορικής, «Σισμανόγλειο-Αμαλία Φλέμιγκ» Γενικό Νοσοκομείο Αττικής Ο ρόλος της ΤΝ σήμερα διαφαίνεται καθοριστικός στην εξέλιξη του κλάδου της Υγείας. Από την αναζήτηση πληροφοριών και την αξιοποίησή της στην υποστήριξη της λήψης αποφάσεων, έως εξειδικευμένα προγνωστικά συστήματα, όπως ενδεικτικά, στο «Σισμανόγλειο», τουλάχιστον στη μελέτη και πρόβλεψη των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων. Ενσωματώνεται στον Ιατροτεχνολογικό Εξοπλισμό με σημαντικές δυνατότητες υποβοήθησης των επαγγελματιών υγείας. Η ταχύτατη εξέλιξή της αγκαλιάζει κάθε πτυχή, αλλά χρειάζεται να ελέγχεται και τα μοντέλα της να αξιολογούνται συστηματικά και να επικυρώνονται στην καθημερινή πρακτική. Έτσι, θα αποτελέσει ένα σημαντικό επιβοηθητικό εργαλείο, για τον ψηφιακό βοηθό των επαγγελματιών υγείας στην καθημερινή εργασία, εφόσον από τον σχεδιασμό της έχει ενσωματωθεί ο ανθρωποκεντρισμός και η ηθική στην ελεγχόμενη βάσει κανόνων, υπεύθυνη ανάπτυξη και χρήση της. Το Γ.Ν.Α. «Σισμανόγλειο-Αμαλία Φλέμιγκ», προχωρεί σταδιακά στην αναβάθμιση των ψηφιακών υποδομών του

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

και στην ολοκλήρωση ασύρματων υποδομών επικοινωνίας. Ανανεώνει τον Ιατροτεχνολογικό Εξοπλισμό του και αναμένει σύντομα την εγκατάσταση Ρομποτικού Χειρουργικού Συστήματος στα Χειρουργεία του. Διαθέτει έτοιμη νέα Μονάδα Τηλεϊατρικής και προχωρεί στην Ψηφιοποίηση των Ιατρικών Αρχείων των προηγούμενων ετών. Αξιοποιεί το Ψηφιακό Εργαλείο Αξιολόγησης της Εμπειρίας των Ασθενών «Φωνή του Ασθενή», ενώ όλο και περισσότερα τμήματά του διαθέτουν πιστοποίηση ποιότητας υπηρεσιών, σύμφωνα με διεθνή πρότυπα ποιότητας. Συμμετέχει σε κλινικές μελέτες και αναβαθμίζει τις υπηρεσίες του. Ψηφιοποιεί συνεχώς τις διαδικασίες του σε ποσοστό άνω του 62% και παράλληλα ενισχύει τα μέτρα κυβερνοασφάλειας. Αξιοποιεί στον εφικτό βαθμό τεχνικές ΤΝ στα δεδομένα που διαθέτει για την υποστήριξη στη λήψη αποφάσεων σε θέματα με σημαντικό αντίκτυπο. Έτσι, υλοποιούμε σταδιακά το όραμα για τον μετασχηματισμό του Νοσοκομείου σε ένα σύγχρονο Ψηφιακό Περιβάλλον υψηλής ποιότητας υπηρεσιών υγείας.

Η ΥΓΕΙΑ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΑΛΛΟ ΕΝΑ APP ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ Μισέντου Μαρία, Επικεφαλής Επιχειρησιακής Στρατηγικής, Έργων Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) και Εταιρικής Επικοινωνίας, Brains ICS και Υπεύθυνη Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων, HHI Organization Η Υγεία δε θα μετασχηματιστεί επειδή θα προσθέσουμε άλλη μία πλατφόρμα, άλλο ένα dashboard ή ένα ακόμη «έξυπνο» chatbot. Θα μετασχηματιστεί όταν η τεχνολογία πάψει να είναι ένα παράλλογο σύμπαν και γίνει αόρατο, αξιόπιστο κομμάτι φροντίδας. Αυτό είναι το στοίχημα του Health IT: να επιστρέφει χρόνο στον επαγγελματία υγείας και αυτοπεποίθηση στον πολίτη. Να συνδέει πληροφορία που σήμερα μένει εγκλωβισμένη σε συστήματα, να μειώνει επαναλήψεις, λάθη και καθυστερήσεις, να υποστηρίζει πρόληψη και έγκαιρη παρέμβαση. Η διαλειτουργικότητα των ηλεκτρονικών φακέλων συνδέεται ήδη με καλύτερη ασφάλεια στη φαρμακευτική αγωγή, όμως η τεκμηρίωση παραμένει ετερογενής. Αυτό δεν είναι λόγος να περιμένουμε, είναι λόγος να χτίσουμε σωστά. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ίσως η πιο ηχηρή υπόσχεση, αλλά δεν είναι αυτόματα και η πιο χρήσιμη. Σήμερα, η ουσία βρίσκεται σε συγκεκριμένες εφαρμογές: διαλογή περιστατικών, υποστήριξη απεικόνισης και διάγνωσης, αυτοματοποίηση της τεκμηρίωσης, έξυπνη διαχείριση ροών, επιτήρηση της δημόσιας υγείας και επιτάχυνση της έρευνας. Η πιο άμεση

εφαρμογή που αξίζει να παρακολουθήσουμε είναι το Ambient AI, οι ψηφιακοί γραμματείς, που ακούν τη συνάντηση και δημιουργούν προσχέδιο κλινικής σημείωσης. Η αξία τους είναι ότι επιστρέφουν χρόνο στον κλινικό. Το πιο ώριμο κύμα Τεχνητής Νοημοσύνης δεν είναι αυτό που υπόσχεται να αντικαταστήσει τον γιατρό, αλλά εκείνο που κάνει το έργο του ευκολότερο, ταχύτερο και πιο αξιόπιστο. Το επόμενο μεγάλο κέρδος δε θα έρθει από έναν ψηφιακό γιατρό που αποφασίζει μόνος του. Θα έρθει από συστήματα που αφαιρούν χαμηλής αξίας διοικητική δουλειά, φέρνουν τη σωστή πληροφορία τη σωστή στιγμή και αφήνουν τον κλινικό να κάνει αυτό που καμία μηχανή δεν μπορεί να κρίνει, να εξηγεί, να φροντίζει. Η επόμενη πίστα δεν είναι η πολυτροπική Τεχνητή Νοημοσύνη, όπως συστήματα που συνδυάζουν εικόνες, ιατρικές σημειώσεις, εργαστηριακά και άλλα δεδομένα. Είναι η ισχυρή ερευνητική τάση, κυρίως στην απεικόνιση. Για να συμβεί αυτό χρειάζεται να αλλάξουμε ερώτηση. Όχι «Πού θα βάλουμε ΑΙ;», αλλά «Ποιο πρόβλημα του ασθενούς και του επαγγελματία λύνουμε, με ποιο μετρήσιμο αποτέλεσμα;». Κάθε λύση πρέπει να αποδεικνύει ασφάλεια, ακρίβεια, ισότητα

στην απόδοση και πραγματική ένταξη στη ροή εργασίας, όχι μόνον εντυπωσιακή επίδοση σε μία παρουσίαση. Τα παραγωγικά μοντέλα, ειδικά, απαιτούν συνεχή έλεγχο για λάθη, παραλείψεις και μεροληψία μετά την εφαρμογή τους. Παράλληλα η Ομοσπονδιακή μάθηση επιτρέπει συνεργασία νοσοκομείων χωρίς συγκέντρωση ευαίσθητων δεδομένων σε ένα σημείο. Τα Digital Twins μπορούν να οδηγήσουν σε εξατομικευμένες προσομοιώσεις θεραπείας. Και οι δύο κατευθύνσεις χρειάζονται αυστηρή επικύρωση, δεδομένα υψηλής ποιότητας και κοινά πρότυπα. Και ας μην ξεχνούμε το θεμέλιο: κυβερνοασφάλεια, προστασία προσωπικών δεδομένων, κοινά πρότυπα, λογοδοσία, εκπαίδευση των ανθρώπων που θα χρησιμοποιήσουν τα εργαλεία. Η εμπιστοσύνη δεν είναι νομικό checkbox. Είναι η υποδομή πάνω στην οποία χτίζεται κάθε ψηφιακή υπηρεσία υγείας. Πιστεύω ότι ο νικητής της επόμενης ημέρας δε θα είναι ο οργανισμός με τα περισσότερα δεδομένα ή το πιο εντυπωσιακό μοντέλο. Θα είναι εκείνος που θα μετατρέπει την τεχνολογία σε καλύτερη, ασφαλέστερη και πιο ανθρώπινη φροντίδα. Εκεί κρίνεται η αξία του Health IT.

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

The strategic CIO 44

CIO και CTO: Νέα ηγεσία Η τεχνολογία περνά από την υποστήριξη στον πυρήνα της επιχειρηματικής στρατηγικής, αναβαθμίζοντας τους CIO και CTO σε κρίσιμους συνδιαμορφωτές της ανάπτυξης και του μετασχηματισμού. ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΜΩΡΑΪΤΗ, PARTNER, ACTUS VALIDA

επιχείρηση του 21ου αιώνα λειτουργεί σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνολογία δεν αποτελεί πλέον υποστηρικτική λειτουργία, αλλά βασικό παράγοντα δημιουργίας αξίας, ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος και επιχειρηματικής επιβίωσης. Η τεχνητή νοημοσύνη, το cloud computing, τα δεδομένα, η κυβερνοασφάλεια, η αυτοματοποίηση, οι ψηφιακές πλατφόρμες και τα συνεχώς μεταβαλλόμενα επιχειρηματικά μοντέλα έχουν μετατρέψει την τεχνολογία σε κρίσιμο στρατηγικό άξονα. Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, δύο ρόλοι αποκτούν ιδιαίτερη σημασία: ο Chief Information Officer (CIO) και

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

ο Chief Technology Officer (CTO). Παρότι στο παρελθόν οι αρμοδιότητές τους συχνά επικαλύπτονταν ή συγχέονταν, σήμερα η διαφοροποίηση αλλά και η στενή συνεργασία τους αποτελούν βασική προϋπόθεση για την επιτυχία κάθε σύγχρονου οργανισμού. Σύμφωνα με τη σύγχρονη διεθνή βιβλιογραφία και την πρακτική των μεγάλων οργανισμών, ο CIO διατηρεί κυρίως εσωτερικό προσανατολισμό, εστιάζοντας στη λειτουργία, την αποτελεσματικότητα και τη διακυβέρνηση της τεχνολογίας εντός της επιχείρησης, ενώ ο CTO έχει ισχυρότερο εξωτερικό και καινοτομικό προσανατολισμό, εστιάζοντας στα προϊόντα, στην ανταγωνιστικότητα και στη δημιουργία αξίας για τον πελάτη.

THE STRATEGIC CIO

Από τη διαχείριση στη στρατηγική Η εποχή κατά την οποία ο CIO θεωρούνταν απλώς ο επικεφαλής του τμήματος πληροφορικής έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Οι σύγχρονοι CIO καλούνται να αναπτύξουν και να υλοποιήσουν την ψηφιακή στρατηγική της επιχείρησης, να διασφαλίσουν την ανθεκτικότητα των πληροφοριακών συστημάτων, να προστατεύσουν τα εταιρικά δεδομένα και να εξασφαλίσουν ότι η τεχνολογία υποστηρίζει αποτελεσματικά τους επιχειρησιακούς στόχους. Ο CIO είναι συνήθως υπεύθυνος για τις εταιρικές πλατφόρμες, τα ERP, CRM, HRMS, τα δίκτυα, τις υποδομές cloud, την κυβερνοασφάλεια, τη διακυβέρνηση δεδομένων και τη συμμόρφωση με το κανονιστικό πλαίσιο. Ουσιαστικά, λειτουργεί ως ο «θεματοφύλακας» της εσωτερικής τεχνολογικής λειτουργίας του οργανισμού, διασφαλίζοντας ότι η τεχνολογία υπηρετεί την παραγωγικότητα, την αποδοτικότητα και τη μείωση κινδύνων. Από την άλλη πλευρά, ο CTO επικεντρώνεται περισσότερο στην τεχνολογία ως μέσο ανάπτυξης της αγοράς και δημιουργίας νέων εσόδων. Είναι ο άνθρωπος που καλείται να παρακολουθεί τις εξελίξεις της επιστήμης και της τεχνολογίας, να αξιολογεί αναδυόμενες τεχνολογίες, να ηγείται της καινοτομίας και να μετατρέπει τις τεχνολογικές δυνατότητες σε ανταγωνιστικά προϊόντα και υπηρεσίες. Σε εταιρείες τεχνολογίας, ο CTO είναι συχνά υπεύθυνος για την αρχιτεκτονική προϊόντων, την έρευνα και ανάπτυξη, τη μηχανική λογισμικού, τις πλατφόρμες πελατών και την τεχνολογική διαφοροποίηση έναντι του ανταγωνισμού. Το έργο του δεν είναι απλώς να υλοποιεί τεχνικές λύσεις, αλλά να καθορίζει ποιες τεχνολογίες θα επιτρέψουν στην επιχείρηση να κερδίσει το επόμενο κομμάτι της αγοράς. Οι αλλαγές στην αγορά καθιστούν απαραίτητη μια νέα ερμηνεία αυτών των δύο ρόλων. Η τεχνητή νοημοσύνη, για παράδειγμα, δεν επηρεάζει μόνο τα προϊόντα που θα δημιουργήσει ο CTO, αλλά και τις εσωτερικές λειτουργίες που θα μετασχηματίσει ο CIO. Η ίδια τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ταυτόχρονα για τη βελτίωση της εξυπηρέτησης πελατών, την αυτοματοποίηση εσωτερικών διαδικασιών, την ανάλυση δεδομένων και τη δημιουργία νέων επιχειρηματικών μοντέλων. Ως αποτέλεσμα, τα όρια μεταξύ CIO και CTO αρχίζουν να γίνονται πιο σύνθετα. Δεν αρκεί πλέον να υπάρχουν σαφώς οριοθετημένες περιοχές ευθύνης. Χρειάζεται ένας μηχανισμός συνεχούς συνεργασίας, ανταλλαγής πληροφοριών και κοινής λήψης αποφάσεων.

Κοινή αποστολή, χωρίς τεχνολογικά σιλό Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη σύγχρονη εταιρική διακυβέρνηση είναι η αποφυγή της δημιουργίας «τεχνολογικών σιλό». Σε πολλές επιχειρήσεις, ο CIO και ο CTO λειτουργούν ως ξεχωριστά κέντρα ισχύος, με διαφορετικές προτεραιότητες, διαφορετικούς προϋπολογισμούς και διαφορετικά κριτήρια επιτυχίας. Ο CIO ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα, την ασφάλεια και τη συμμόρφωση. Ο CTO ενδιαφέρεται για την ταχύτητα, την καινοτομία και τη διαρκή εξέλιξη των προϊόντων. Αν

αυτές οι δύο λογικές συγκρουστούν, η εταιρεία κινδυνεύει είτε να γίνει υπερβολικά συντηρητική είτε υπερβολικά ριψοκίνδυνη. Η συνεργασία CIO και CTO πρέπει να βασίζεται στην αρχή της κοινής επιχειρηματικής αποστολής. Και οι δύο οφείλουν να αντιλαμβάνονται ότι ο τελικός στόχος δεν είναι ούτε η τεχνολογία ούτε η καινοτομία από μόνες τους, αλλά η δημιουργία επιχειρηματικής αξίας. Αυτό σημαίνει κοινή συμμετοχή στον σχεδιασμό της στρατηγικής, κοινές επιτροπές τεχνολογικής διακυβέρνησης, ενοποιημένα KPI και κοινή ευθύνη για συγκεκριμένες πρωτοβουλίες ψηφιακού μετασχηματισμού. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συνεργασία τους στον τομέα των δεδομένων. Στη σημερινή οικονομία, τα δεδομένα αποτελούν στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο. Ο CIO είναι υπεύθυνος για την ποιότητα, τη διαχείριση, τη διακυβέρνηση και την προστασία τους. Ο CTO είναι υπεύθυνος για τη δημιουργία νέας αξίας μέσω της αξιοποίησής τους σε προϊόντα, αλγορίθμους, τεχνητή νοημοσύνη και αναλυτικές εφαρμογές. Αν λειτουργούν ανεξάρτητα, η επιχείρηση κινδυνεύει να αποκτήσει εξαιρετική τεχνολογική υποδομή αλλά ελάχιστη επιχειρηματική αξιοποίηση ή, αντιθέτως, καινοτόμες εφαρμογές που βασίζονται σε προβληματικά ή μη ασφαλή δεδομένα. Η άνοδος της κυβερνοασφάλειας αναδεικνύει ακόμη περισσότερο την ανάγκη συνεργασίας τους. Στο παρελθόν, η ασφάλεια θεωρούνταν κυρίως αρμοδιότητα της εσωτερικής πληροφορικής. Σήμερα, κάθε προϊόν που διατίθεται στην αγορά αποτελεί δυνητικό στόχο κυβερνοεπιθέσεων. Αυτό σημαίνει ότι τόσο οι εσωτερικές όσο και οι εξωτερικές τεχνολογικές πλατφόρμες πρέπει να σχεδιάζονται με ενιαίες αρχές ασφαλείας. Ο CIO δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται στην προστασία των εταιρικών συστημάτων και ο CTO δεν μπορεί να σχεδιάζει προϊόντα χωρίς να ενσωματώνει αρχές ασφαλείας από το στάδιο της αρχιτεκτονικής.

CIO και CTO στο τραπέζι των αποφάσεων Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες είναι κατά πόσο ο CIO και ο CTO πρέπει να συμμετέχουν στο Διοικητικό Συμβούλιο. Η απάντηση, με βάση τη σύγχρονη πραγματικότητα, είναι ότι τουλάχιστον ένας από τους δύο πρέπει να έχει άμεση και σταθερή παρουσία στο ανώτατο επίπεδο εταιρικής διακυβέρνησης, ενώ σε επιχειρήσεις όπου η τεχνολογία αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης, και οι δύο θα πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στις στρατηγικές συζητήσεις. Παραδοσιακά, τα Διοικητικά Συμβούλια αποτελούνταν από στελέχη οικονομικών, νομικών και επιχειρησιακών λειτουργιών. Η τεχνολογία θεωρούνταν επιχειρησιακό θέμα και όχι στρατηγικό. Σήμερα, κάτι τέτοιο είναι αδιανόητο. Η τεχνολογία επηρεάζει τις επενδύσεις, τη διαχείριση κινδύνων, την καινοτομία, τη συμμόρφωση, τη φήμη και την ανάπτυξη της εταιρείας. Οι αποφάσεις σχετικά με το cloud, την τεχνητή νοημοσύνη, την κυβερνοασφάλεια ή τις ψηφιακές πλατφόρμες δεν μπορούν να λαμβάνονται χωρίς τη συμμετοχή της τεχνολογικής ηγεσίας.

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

Ο CIO φέρνει στο Διοικητικό Συμβούλιο μια οπτική περιβάλλον. Η εμφάνιση νέων μοντέλων AI, η συνεχής που σχετίζεται με τον επιχειρησιακό κίνδυνο, την ανθε- μεταβολή του κανονιστικού πλαισίου και η ταχύτητα κτικότητα και την εταιρική αποδοτικότητα. Μπορεί να με την οποία μεταβάλλονται οι αγορές απαιτούν ταχεία εξηγήσει πώς μια τεχνολογική επένδυση επηρεάζει τη προσαρμογή και διαρκή επανεξέταση της στρατηγικής. λειτουργική ικανότητα της επιχείρησης, πώς προστατεύΙδιαίτερα σημαντική είναι και η συνεργασία τους στη ονται τα δεδομένα των πελατών και πώς διασφαλίζεται διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού. Οι εταιρείες βρίσκοη συμμόρφωση με τις κανονιστικές απαιτήσεις. Ο CTO, νται αντιμέτωπες με τεράστια έλλειψη εξειδικευμένων αντίστοιχα, συνεισφέρει οπτική καινοτομίας, μελλοντι- στελεχών σε τομείς όπως η κυβερνοασφάλεια, το cloud, κών τεχνολογικών τάσεων και αντατα δεδομένα και η τεχνητή νοημοσύγωνιστικού πλεονεκτήματος. Είναι ο νη. Ο CIO και ο CTO πρέπει να διαΗ σύγχρονη άνθρωπος που μπορεί να εξηγήσει πώς μορφώνουν από κοινού στρατηγικές τεχνολογική η τεχνητή νοημοσύνη, η αυτοματοποίανάπτυξης ταλέντων, προγράμματα εκηγεσία δεν χωρίζει παίδευσης και πολιτικές προσέλκυσης ηση ή οι νέες πλατφόρμες μπορούν να CIO και CTO: τους δημιουργήσουν νέα επιχειρηματικά προσωπικού. Η μάχη για το ταλέντο μοντέλα και αγορές. θέλει στρατηγικούς είναι πλέον εξίσου σημαντική με τη Η συμμετοχή τους στο C-Level είμάχη για τους πελάτες. εταίρους, με ναι εξίσου κρίσιμη. Στο σύγχρονο επιΈνα ακόμα κρίσιμο στοιχείο είναι κοινή ευθύνη για χειρηματικό περιβάλλον, η στρατηγική η μέτρηση της επιτυχίας. Σε πολλούς αξία, καινοτομία, δεν σχεδιάζεται από μεμονωμένους οργανισμούς, οι CIO αξιολογούνται με ανάπτυξη και ηγέτες, αλλά από διατμηματικές ηγεβάση το κόστος και οι CTO με βάση τικές ομάδες. Ο CEO, ο CFO, ο COO, την καινοτομία. Αυτό συχνά οδηγεί σε ουσιαστικό ο CMO, ο CHRO, ο CIO και ο CTO αντικρουόμενα κίνητρα. Η σύγχρονη επιχειρηματικό πρέπει να λειτουργούν ως ένα ενιαίο προσέγγιση απαιτεί κοινά επιχειρημαμετασχηματισμό σύστημα λήψης αποφάσεων. Ο CIO δεν τικά αποτελέσματα. Η αύξηση εσόδων, μπορεί να συζητά για ψηφιακό μεταη βελτίωση της εμπειρίας πελάτη, η σχηματισμό χωρίς τον COO. Ο CTO δεν μπορεί να σχε- μείωση λειτουργικού κινδύνου, η επιτάχυνση ανάπτυξης διάζει νέα προϊόντα χωρίς τον CMO. Ο CFO δεν μπορεί προϊόντων και η αύξηση της παραγωγικότητας πρέπει να να εγκρίνει επενδύσεις τεχνολογίας χωρίς να κατανοεί τη αποτελούν κοινές μετρήσεις επιτυχίας. στρατηγική που προτείνουν ο CIO και ο CTO.

Ηγεσία στην εποχή του AI

Προς μια συνεκτική τεχνολογική ηγεσία

Η δημιουργία μιας πραγματικά αποτελεσματικής ηγετικής ομάδας προϋποθέτει αλλαγή νοοτροπίας. Οι CIO και CTO δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως τεχνικοί διευθυντές, αλλά ως επιχειρηματικοί ηγέτες. Πρέπει να κατανοούν οικονομικές καταστάσεις, στρατηγική αγοράς, κανονιστικές απαιτήσεις, ανθρώπινο δυναμικό και εμπειρία πελάτη. Οι εποχές όπου ένας κορυφαίος τεχνολόγος μπορούσε να επιτύχει αποκλειστικά μέσω της τεχνικής του γνώσης έχουν περάσει. Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ίσως το καλύτερο παράδειγμα της ανάγκης αυτής της επιχειρηματικής προσέγγισης. Η υιοθέτηση AI δεν είναι τεχνολογικό έργο. Είναι εταιρικός μετασχηματισμός. Απαιτεί κατανόηση θεμάτων δεοντολογίας, κινδύνων, νομοθεσίας, διαχείρισης αλλαγής και επιχειρηματικών διαδικασιών. Ο CIO καλείται να δημιουργήσει το περιβάλλον δεδομένων, διακυβέρνησης και ασφάλειας. Ο CTO καλείται να σχεδιάσει τις εφαρμογές και τα προϊόντα που θα αξιοποιήσουν αυτές τις δυνατότητες. Ο CEO καλείται να ενσωματώσει τα αποτελέσματα στη στρατηγική της εταιρείας. Καμία από αυτές τις λειτουργίες δεν μπορεί να πετύχει ανεξάρτητα. Παράλληλα, η αυξανόμενη ταχύτητα των τεχνολογικών εξελίξεων μεταβάλλει τον χρονικό ορίζοντα λήψης αποφάσεων. Ο CIO παραδοσιακά σχεδίαζε επενδύσεις πενταετίας ή δεκαετίας. Ο CTO λειτουργούσε με κύκλους ανάπτυξης προϊόντων δύο έως τριών ετών. Σήμερα, και οι δύο πρέπει να λειτουργούν σε πολύ πιο ευέλικτο

Στις πλέον ώριμες επιχειρήσεις παγκοσμίως παρατηρείται μια σταδιακή μετάβαση από το μοντέλο δύο ξεχωριστών τεχνολογικών ηγετών σε ένα μοντέλο «συνεκτικής τεχνολογικής ηγεσίας». Σε αυτό το μοντέλο, CIO και CTO λειτουργούν ως συμπληρωματικοί στρατηγικοί εταίροι. Ο πρώτος διασφαλίζει ότι η εταιρεία διαθέτει το κατάλληλο ψηφιακό θεμέλιο. Ο δεύτερος αξιοποιεί αυτό το θεμέλιο για να δημιουργήσει καινοτομία και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Συμπερασματικά, η συζήτηση για το αν ο CIO ή ο CTO είναι σημαντικότερος είναι πλέον παρωχημένη. Η πραγματική πρόκληση δεν είναι η κατανομή ισχύος, αλλά η οργάνωση της συνεργασίας. Στον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης, των δεδομένων και των ψηφιακών οικοσυστημάτων, καμία επιχείρηση δεν μπορεί να πετύχει αν η λειτουργική αριστεία και η τεχνολογική καινοτομία δεν συνυπάρχουν. Ο CIO αντιπροσωπεύει τη σταθερότητα, τη διακυβέρνηση και την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Ο CTO αντιπροσωπεύει την καινοτομία, τη διαφοροποίηση και τη μελλοντική ανάπτυξη. Όταν λειτουργούν ως ισότιμοι στρατηγικοί εταίροι, συμμετέχουν ενεργά στο C-Level και συμβάλλουν στις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου, μετατρέπονται σε κινητήρια δύναμη ανάπτυξης και μετασχηματισμού. Η επιχείρηση του μέλλοντος δεν χρειάζεται απλώς ισχυρή τεχνολογία. Χρειάζεται ισχυρή τεχνολογική ηγεσία. Και αυτή η ηγεσία εκφράζεται μέσα από τη δημιουργική και οργανωμένη συνεργασία του CIO και του CTO. NW

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Interview

ΒΙΚΥ ΚΛΗΜΗ

Παλεύουμε με μανία για τον κοινωνικό αντίκτυπο Με ακόμα ένα (πολύ πρόσφατο) βραβείο στις αποσκευές της, η CEO της Grandmama μιλάει αποκλειστικά στο netweek για τη θαυμαστή πορεία της ελληνικής startup προσφοράς υπηρεσιών στον ευαίσθητο τομέα της κατ’ οίκον φροντίδας ηλικιωμένων, την επέκτασή της σε Ευρώπη και Ινδία (!), αλλά και τους λόγους που το business έχει νόημα όταν δημιουργεί αξία για την κοινωνία. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟ

τις 11 Ιουνίου η ελ ληνική νεοφυής Grandmama αναδείχθηκε νικήτρια του 3ου NN Social Innovation Startup Award, του ετήσιου διαγωνισμού του ολλανδικού ομίλου και ειδικά του fund καινοτομίας που εκείνος έχει συστήσει, για να προωθεί -σε συνεργασία με τη Rubio Impact Ventures- επιχειρηματικές προτάσεις ‘για τη βελτίωση της χρηματοοικονομικής, σωματικής και/ή ψυχικής ευεξίας’. Η Grandmama ήταν μια από τις 380 νεοφυείς από 38 χώρες που συμμετείχαν στον διαγωνισμό φέτος, πέρασε στις 50 της πρώτης επιλογής, στις 6 της τελικής φάσης (με ελέγχους που περιλάμβαναν ακόμα και due diligence!) και κατέκτησε την πρώτη θέση, στο πλαίσιο του Hello Tomorrow Conference στο Άμστερνταμ, η οποία συνοδευόταν από grant 100.000 €, mentoring, δικτύωση και κάθε λογής υποστήριξη. Eίχε προηγηθεί, τον περασμένο Σεπτέμβριο, η πρωτιά στον διαγωνισμό Startup World Cup Greece, που την έστειλε στον παγκόσμιο κύπελο του Σαν Φρανσίσκο, κι ακόμα νωρίτερα η επιλογή ανάμεσα σε 244 startups για συμμετοχή στο Scale2Miami της Mana Tech, διεθνές πρόγραμμα που υποστηρίζει startups στην είσοδο και ανάπτυξή τους στην αμερικανική αγορά. Η Grandmama βρέθηκε στις έξι της τελικής φάσης, συμμετέχοντας σε mentoring, workshops και συναντήσεις με επενδυτές στο Μαϊάμι και αποκτώντας πρόσβαση στο επιχειρηματικό και επενδυτικό οικοσύστημα των ΗΠΑ. Επίσης, την άνοιξη, η εταιρεία συμμετείχε στο Pitch My Deel, πρωτοβουλία της Deel σε συνεργασία με την J.P. Morgan. Από περίπου 50.000 αιτήσεις παγκοσμίως, επιλέχθηκαν 280 εταιρείες από επτά χώρες, ανάμεσά τους και η Grandmama, η οποία συμμετείχε στις διοργανώσεις του Βερολίνου και του

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Ντουμπάι. Με αφορμή τη νέα διάκριση, το netweek μίλησε με τη CEO, Βίκυ Κλήμη. Πρώτη ερώτηση, προφανώς, τι σημαίνει το πρόσφατο βραβείο για την ομάδα τους. Μας επανέλαβε την ‘επινίκιο’ δήλωσή της, που εκφράζει και τη φιλοσοφία της ελληνικής startup: «Σημαίνει πως αυτοί που έρχονται κάθε μέρα να φροντίσουν τους ηλικιωμένους μας, βγαίνουν τελικά στο προσκήνιο! Μ’ αυτή τη χορηγία θα βοηθήσουμε χιλιάδες φροντιστές να βρουν αξιοπρεπή εργασία και θα προσφέρουμε τα ενισχυμένα με Τεχνητή Νοημοσύνη εργαλεία μας στις οικογένειες, που τους χρειάζονται απεγνωσμένα. Θέλουμε να αποδείξουμε ότι μπορούμε να κτίσουμε μια πραγματική επιχείρηση κάνοντας το σωστό για τους πιο αόρατους εργαζομένους στον κόσμο».

Εμπειρία ‘από πρώτο χέρι’ Κι όπως δείχνουν τα αλλεπάλληλα βραβεία, αυτή η επιχείρηση κτίστηκε καλά από τις δυο ιδρύτριες, την Βίκυ Κλήμη και τη Μαρία Μηλιού, που είχαν ήδη ζήσει ‘από πρώτο χέρι’ το πρόβλημα της εύρεσης φροντιστή, για τη γιαγιά της η πρώτη, για τη μητέρα της η δεύτερη. Με έξι χρόνια ζωής πίσω της, η Grandmama απασχολεί σήμερα εννιά άτομα, ανάμεσά τους κι ένα που επέστρεψε από το Ην. Βασίλειο (ναι, brain gain κι εδώ), ο κύκλος εργασιών της πέρυσι έφτασε τα 230.000 €, ενώ οι προβλέψεις για φέτος είναι ότι θα αγγίξει τα 500.000 €. «Όμως, οι φροντιστές μας είχαν πέρυσι -αθροιστικάέσοδα άνω των 35 M€», επισημαίνει με καμάρι η CEO της εταιρείας, συμπληρώνοντας πως το δίκτυό τους αριθμεί πλέον 13.000 ελεγμένους επαγγελματίες, που έχουν ήδη εξυπηρετήσει 9.000 οικογένειες. ‘Όσο για την ανθρωπογεωγραφία τους… «ανήκουν σε 43 διαφορετικές

INTERVIEW ‣ ΒΙΚΥ ΚΛΗΜΗ

49 εθνικότητες, το 96% είναι γυναίκες (μισές Ελληνίδες, οι υπόλοιπες πρόσφυγες και μετανάστριες) και, σε ποσοστό 86%, έχουν ηλικία άνω των 41 ετών». Πώς βρίσκετε τους φροντιστές σας; «Τώρα πια, μας βρίσκουν εκείνες – η Grandmama έχει γίνει γνωστή στον χώρο της κατ’ οίκον φροντίδας… Επικοινωνούν μαζί μας, περνάνε από συνεντεύξεις και βέβαια, από εκπαίδευση, πριν μπουν στις λίστες – προφυλάσσουμε τους συνεργάτες μας και κρατάμε ψηλά τον πήχη. Μάλιστα, ως το τέλος του χρόνου θα βγει στον αέρα μια εφαρμογή για τη στήριξη τόσο των φροντιστών, όσο και των οικογενειών, με χρήσιμες πληροφορίες, αλλά και ψυχολόγο, έτοιμο να βοηθήσει όπου χρειαστεί. Η ίδια εφαρμογή θα προσφέρει σταδιακά τέσσερις διακριτές δυνατότητες: Ξεκινάμε με τον Care Agent, που θα βοηθάει στο καλύτερο matchmaking μεταξύ οικογένειας και φροντιστή, και το Care Synch, για καλύτερο συντονισμό μεταξύ τους. Θα ακολουθήσουν, στα τέλη του φθινοπώρου, η δυνατότητα Computer Vision, που θα προσφέρει σημαντική αναβάθμιση σε θέματα ασφάλειας του ηλικιωμένου (πχ. άμεση ανταπόκριση σε πτώσεις), και το Care Wallet, με στόχο τη διευκόλυνση των οικογενειών σ’ ό,τι αφορά στη διαχείριση των εξόδων της φροντίδας».

Το πέρασμα στην Ινδία Ξεκίνησε από την Αθήνα, βεβαίως, αλλά οι στόχοι της Grandmama είναι πολύ ευρύτεροι: Ελλάδα, Ευρώπη και, ήδη από πέρυσι… Ινδία! Από το καλοκαίρι του ’25, υπάρχει στην Κεράλα Ινδός εταίρος, από τον ίδιο χώρο, με στόχο την αμφίδρομη συνεργασία. Πώς ορίζεται αυτή και γιατί ειδικά στην Κεράλα κι όχι σε κάποια άλλη πόλη; Η Βίκυ Κλήμη έχει απαντήσεις σε όλα: «Η Κεράλα είναι, βάσει κρατικού σχεδιασμού, η κύρια ‘πηγή’ νοσηλευτών και φροντιστών στην Ινδία, χώρα με την οποία έχουμε ομοιότητες, μοιραζόμαστε την ίδια κουλτούρα. Και στις δυο μιλάμε για ‘πυρηνικές’ οικογένειες, οι expats που

στέλνουν πίσω χρήματα είναι αρκετοί και περίπου το 20% του πληθυσμού έχει πλέον ανάγκη φροντίδας στο σπίτι. Σήμερα ‘εξάγουν’ φροντιστές –ήδη, έχουμε 15 στη ‘δύναμή’ μας και αναμένονται περισσότερες- όμως χρειάζονται και τεχνογνωσία».

Ετοιμάζοντας τα επόμενα βήματα Εκτός από τη νέα εφαρμογή, στην οποία αναφερθήκαμε, πληθαίνουν και οι νέες συνεργασίες για την Grandmama, καθώς οργανώνει καλύτερα και επεκτείνει τις προσφερόμενες υπηρεσίες της. Η Βίκυ Κλήμη μας αποκαλύπτει πως σ’ αυτές ήδη περιλαμβάνονται ο έλεγχος νοσηλευτών για λογαριασμό μεγάλου ιατρικού ομίλου και η εξ αποστάσεως ‘επαγρύπνηση’ ιατρών (24/7) για τους ασφαλισμένους της ΝΝ Hellas. Επίσης, έχει δρομολογηθεί η σταδιακή μετατροπή των χιλιάδων φροντιστών του δικτύου σε contractors, με συνεχή αξιολόγηση τόσο εκείνων, όσο και των οικογενειών που τους απασχολούν μ’ ένα σύστημα αξιολόγησης ανάλογο των υπηρεσιών μίσθωσης ταξί, «ώστε να είναι κύριοι του εαυτού τους, να αναγνωριστεί περισσότερο η αξία τους και να βελτιωθεί η εξέλιξή τους». Μου θυμίζει τη δήλωση του Ντέμις Χασάμπις (DeepMind και νομπελίστας Χημείας) ότι φροντιστές και νοσηλευτές όχι μόνο δεν κινδυνεύουν από την ΤΝ, αλλά ο ρόλος τους θα αναβαθμιστεί αισθητά. «Μα, δεν κινδυνεύουν από την επέλαση των ρομπότ;» «Δεν νομίζω να απειληθούν τόσο γρήγορα…’ με διαβεβαιώνει. Τελευταία ερώτηση… η κλασική, για την επόμενη ημέρα: «Πού θα είσαστε σε τρία χρόνια;» «Έως τότε μπορεί να έχουμε κάνει exit! Δεν ξέρω, όλα αλλάζουν τόσο γρήγορα… Δεν αποκλείουμε μια εξαγορά ή συγχώνευση, αλλά συνεχίζουμε να παλεύουμε με μανία για τον κοινωνικό αντίκτυπο. Ακούμε, βλέπουμε, μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε τα red flags! Θέλουμε να μεταφέρουμε αυτά που σήμερα ζούμε – ακόμα κι αν περάσουμε στο physical AI και τη φροντίδα των ηλικιωμένων αναλάβουν τα ρομπότ». NW

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

Trending

Η δεύτερη ζωή του IT χρειάζεται δεδομένα

Από το IT Asset Management στο Circular Asset Management. Πώς η επέκταση του asset lifecycle πέρα από τα όρια της επιχείρησης μπορεί να αλλάξει το procurement, το traceability, το reporting και τη συνολική διαχείριση του hardware. ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΚΡΙΔΗ, ΝΟΜΙΜΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ, ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ.

νας IT Manager γνωρίζει συνήθως πότε αγο- τη διατήρηση της αξίας ενός asset μετά την πρώτη εταιράστηκε ένας εταιρικός υπολογιστής, ποια ρική χρήση και απαιτεί πληροφορία που να ακολουθεί είναι τα τεχνικά χαρακτηριστικά του, σε τη συσκευή και στις επόμενες φάσεις της. ποιον χρήστη παραδόθηκε, ποιες παρεμΣε αυτή την προσέγγιση, κάθε συσκευή μπορεί να βάσεις έγιναν και πότε αποσύρθηκε. Γιατί, αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστό data object με ιστορικό: όμως, η πληροφορία να σταματά εκεί; αρχική κατάσταση, τεχνική αξιολόΗ απόσυρση ενός asset από το εταιγηση, παρεμβάσεις, αντικατάσταση Η ιχνηλασιμότητα ρικό inventory δεν σημαίνει απαραίτηή ανάκτηση εξαρτημάτων και τελική μπορεί να τα και το τέλος της χρήσιμης ζωής του. διαδρομή. Έτσι, η τεχνική εργασία μετατρέψει Μπορεί να επισκευαστεί, να αναβαθτου refurbishment μετατρέπεται ταυτο τέλος χρήσης μιστεί, να επαναχρησιμοποιηθεί σε διτόχρονα σε διαδικασία παραγωγής του εταιρικού αφορετικό περιβάλλον, να λειτουργήσει δεδομένων. ως πηγή αξιοποιήσιμων εξαρτημάτων Η αλλαγή αυτή έχει πρακτική αξία hardware σε ή, όταν οι προηγούμενες επιλογές δεν για περισσότερες από μία λειτουργίες αφετηρία νέας είναι εφικτές, να οδηγηθεί υπεύθυνα της επιχείρησης. Για το IT management αξίας, καλύτερων στην ανακύκλωση. Το κρίσιμο ερώτημα σημαίνει καλύτερη εικόνα του πραγμααποφάσεων, για το enterprise IT είναι αν αυτή η δεύτικού lifecycle. ουσιαστικής τερη διαδρομή μπορεί να γίνει εξίσου Για το procurement μπορεί να δηαξιοποίησης ορατή, τεκμηριωμένη και μετρήσιμη μιουργήσει γνώση σχετικά με τη διάρμε την πρώτη. κεια ζωής, την επισκευασιμότητα και και μεγαλύτερης τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης διάρκειας ζωής Το «τυφλό σημείο» του διαφορετικών κατηγοριών εξοπλισμού. IT asset lifecycle Για τις ομάδες sustainability και ESG Τα συστήματα IT Asset Management έχουν ωριμάσει μπορεί να προσφέρει πιο αξιόπιστη τεκμηρίωση σχετικά σημαντικά ως προς την παρακολούθηση του hardware με την παράταση ζωής του hardware και τις ροές επαναμέσα στην επιχείρηση: procurement, deployment, χρήση, χρησιμοποίησης και ανακύκλωσης. συντήρηση, ασφάλεια και retirement. Η κυκλική οικονομία, όμως, μετακινεί το όριο του lifecycle. Το retirement παύει Traceability σημαίνει να είναι κατ’ ανάγκη το τελικό στάδιο και γίνεται σημείο και εμπιστοσύνη μετάβασης σε έναν νέο κύκλο αξίας. Η ιχνηλασιμότητα είναι κρίσιμη και για έναν ακόμη Αυτό δημιουργεί μια νέα απαίτηση: data continuity λόγο: δημιουργεί εμπιστοσύνη μεταξύ των οργανισμών πέρα από τα οργανωτικά όρια. Εάν ένας οργανισμός δια- που αποσύρουν εξοπλισμό και των φορέων που μπορούν θέτει δεκάδες ή εκατοντάδες συσκευές προς επαναχρη- να του δώσουν δεύτερη ζωή. σιμοποίηση, χρειάζεται να μπορεί να γνωρίζει όχι μόνο ότι Για να περάσουμε από περιστασιακές δωρεές παλαιού αποσύρθηκαν, αλλά τι συνέβη στη συνέχεια: ποιες ήταν κα- hardware σε σταθερές εταιρικές ροές για refurbishment τάλληλες για δεύτερη χρήση, ποιες επισκευάστηκαν, ποιες και reuse, οι επιχειρήσεις χρειάζονται σαφή εικόνα της αναβαθμίστηκαν, ποια εξαρτήματα ανακτήθηκαν και ποιο διαδρομής των assets τους. μέρος του εξοπλισμού οδηγήθηκε τελικά σε ανακύκλωση. Πού πήγαν οι συσκευές; Ελέγχθηκαν; Επισκευάστηκαν; Επαναχρησιμοποιήθηκαν; Ποια εξαρτήματα αξιοποιΑπό το IT Asset Management ήθηκαν; Τι ανακυκλώθηκε; Η δυνατότητα να απαντώνται στο Circular Asset Management συστηματικά αυτά τα ερωτήματα μπορεί να μετατρέψει Το circular asset management δεν αντικαθιστά το το end-of-life hardware από διοικητική εκκρεμότητα σε ITAM. Το επεκτείνει. Προσθέτει στη λογική του lifecycle πηγή δεδομένων για καλύτερες αποφάσεις.

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

TRENDING

51 Το REboot EQuality ως πρακτικό case study

Στην περίπτωση του REboot EQuality, η παράταση ζωής συνδέεται και με την ψηφιακή ένταξη: λειτουργικές Αυτή τη λογική επιχειρεί να δοκιμάσει στην πράξη refurbished συσκευές προορίζονται για αναδιανομή μέσω το REboot EQuality (REQ), ένα πιλοτικό έργο που υλο- κοινωνικών και κοινοτικών δικτύων σε ανθρώπους που ποιείται στην Ελλάδα από την Επανεκαντιμετωπίζουν εμπόδια στην ψηφιακίνηση και την Αλληλεγγύη Λέσβου, κή πρόσβαση. Το στοιχείο αυτό δείχνει Όταν τα δεδομένα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμπώς ένα asset που έχει ολοκληρώσει ακολουθούν μια ματος CIRCULOOS / Horizon Europe. τον πρώτο εταιρικό κύκλο χρησιμόσυσκευή και μετά Στο REQ, η συσκευή δεν «εξατητάς του μπορεί να συνεχίσει να την απόσυρσή της, φανίζεται» όταν βγει από το αρχικό δημιουργεί τόσο λειτουργική όσο και το refurbishment inventory. Η διαδρομή της οργανώκοινωνική αξία. νεται από τη συλλογή και την κατααποκτά γραφή έως την τεχνική αξιολόγηση, Η επόμενη πρόκληση επιχειρησιακή το refurbishment, την αναδιανομή ή είναι η κλίμακα διάσταση, την υπεύθυνη ανακύκλωση. Σε κάθε Το δύσκολο ερώτημα γ ια το μετρήσιμο στάδιο παράγονται δομημένες πληcircular IT δεν είναι αν ένας υπολοαποτύπωμα και ροφορίες σε επίπεδο συσκευής, ώστε γιστής μπορεί να επισκευαστεί. Αυτό να μπορεί να αποτυπωθεί τι παραλήτο γνωρίζουμε. Η πρόκληση είναι αν δυνατότητα φθηκε, τι χρειάστηκε να γίνει και ποια μπορούμε να δημιουργήσουμε γύρω κλιμάκωσης ήταν η τελική κατάληξη. από το refurbishment μια αξιόπιστη Το pilot έχει θέσει ως στόχο τη συλλογή τουλάχιστον επιχειρησιακή και ψηφιακή υποδομή που να λειτουργεί 100 συσκευών, με στόχο ποσοστό refurbishment τουλάχι- σε κλίμακα. στον 85% και αναδιανομή τουλάχιστον 75 συσκευών. Οι Αυτό προϋποθέτει σταθερές ροές αποσυρόμενου δείκτες αυτοί είναι στόχοι του πιλοτικού έργου και όχι εξοπλισμού, τυποποιημένες διαδικασίες αξιολόγητελικά αποτελέσματα. Η αξία του πειράματος βρίσκεται σης και επισκευής, ασφαλή διαχείριση δεδομένων, ακριβώς στη δημιουργία της υποδομής και της μεθοδο- συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και φορέων reuse/ λογίας που θα επιτρέψουν τέτοιες ροές να καταγράφονται refurbishment και κοινές αρχές για την παρακολούθηση και να αξιολογούνται με συνέπεια. της διαδρομής των assets. Για τους CIOs και IT Managers, η συζήτηση αυτή δεν είναι περιφερειακή προς το IT. Από το e-waste στη διατήρηση αξίας Αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι προΗ ύπαρξη δεδομένων αλλάζει και το ερώτημα που μήθειες, αξιολογείται η διάρκεια ζωής του hardware, θέτουμε. Αντί να μετράμε μόνο «πόσο e-waste διαχειρι- τεκμηριώνεται η απόσυρση και παράγεται αξιόπιστη στήκαμε;», μπορούμε να εξετάζουμε «πόση αξία κατα- πληροφορία για τη διοίκηση. φέραμε να διατηρήσουμε;». Πόσα assets παρέμειναν σε Για χρόνια επενδύσαμε στην ψηφιακή διαχείριση του χρήση; Πόσα χρόνια ζωής προστέθηκαν; Πόσα εξαρτή- hardware όσο αυτό βρίσκεται μέσα στην επιχείρηση. Ίσως ματα ανακτήθηκαν; Ποια υλικά χρειάστηκε τελικά να τώρα το επόμενο βήμα είναι να ψηφιοποιήσουμε και τη ανακυκλωθούν; δεύτερη ζωή του. NW

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

Research Η «μάχη» της ΤΝ γίνεται… στα Data Centers

Η έκρηξη στις AI μεταμορφώνει τα data centers σε κρίσιμες υποδομές, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο επενδύσεων και κινδύνων. Η πρόσβαση στην ενέργεια, οι περιορισμοί στις υποδομές και οι αυξανόμενοι κλιματικοί κίνδυνοι αναδεικνύονται σε κρίσιμους παράγοντες για την επόμενη φάση ανάπτυξης. ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ

κούρσα για την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης περνά πλέον από τα μοντέλα στις υποδομές που απαιτούνται για να τα υποστηρίξουν. Σύμφωνα με την έκθεση της Allianz Commercial του Αυγούστου 2026, καθώς η υιοθέτηση της AI μετατοπίζεται από την εκπαίδευση προηγμένων μοντέλων αιχμής στην ανάπτυξη εκατομμυρίων εφαρμογών που αξιοποιούν AI και αυτόνομων agents, τα data centers εξελίσσονται σε έναν από τους σημαντικότερους επενδυτικούς προορισμούς παγκοσμίως. Οι ετήσιες επενδύσεις σε data centers εκτιμάται ότι θα αυξηθούν από περίπου US$500 δισ. το 2024 σε περισσότερα από $1 τρισ. ήδη από το 2027. Η επενδυτική ευκαιρία, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις εγκαταστάσεις φιλοξενίας υπολογιστικών συστημάτων. Εκτείνεται στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τις υποδομές δικτύων, τα συστήματα ψύξης, τη δικτύωση και τους ημιαγωγούς, δημιουργώντας έναν ευρύτερο κύκλο επενδύσεων γύρω από την AI. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, οι κυβερνήσεις εξελίσσονται σε σημαντικό διαρθρωτικό παράγοντα των επενδύσεων σε υποδομές AI. Οι ανησυχίες για την τεχνολογική κυριαρχία, την εθνική ασφάλεια και τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό έχουν οδηγήσει πολλές χώρες στην υιοθέτηση εθνικών στρατηγικών για την AI, προγραμμάτων κυρίαρχης υπολογιστικής ισχύος, πρωτοβουλιών για τους ημιαγωγούς,

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

αλλά και άμεσων δημόσιων επενδύσεων στην εγχώρια υπολογιστική δυναμικότητα. Σε αντίθεση με τις επενδύσεις που υπαγορεύονται αποκλειστικά από την προσδοκία χρηματοοικονομικών αποδόσεων, οι συγκεκριμένες κινήσεις συνδέονται με στρατηγικές προτεραιότητες. Ως αποτέλεσμα, τείνουν να παρουσιάζουν σχετικά περιορισμένη ευαισθησία στις τιμές, ενισχύοντας τη μακροπρόθεσμη προοπτική του κλάδου.

ΟΙ «ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ» ΤΩΝ DATA CENTERS Το επόμενο κύμα επενδύσεων αποκτά ολοένα και περισσότερο παγκόσμιο χαρακτήρα. Οι ΗΠΑ και η Κίνα αναμένεται να αντιπροσωπεύουν περίπου το 62% των νέων προσθηκών παγκόσμιας δυναμικότητας έως το 2030, επιβεβαιώνοντας τον κεντρικό τους ρόλο στην ανάπτυξη των data centers. Το συνδυασμένο μερίδιό τους στην παγκόσμια δυναμικότητα αναμένεται, μάλιστα, να παραμείνει σε γενικές γραμμές σταθερό, περίπου στο 63%. Στην Ευρώπη, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία αναμένεται να παραμείνουν σημαντικές αγορές. Ωστόσο, ταχύτερη ανάπτυξη είναι πιθανό να καταγραφεί στην Ισπανία, τη Φινλανδία και τη Δανία, όπου η διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ενέργειας και οι συνθήκες αδειοδότησης είναι συχνά ευνοϊκότερες. Αντίστοιχη δυναμική καταγράφεται στην Ασία-Ειρηνικό. Εξαιρουμένης της Κίνας, η

εγκατεστημένη δυναμικότητα προβλέπεται να αυξηθεί από περίπου 9GW σήμερα σε περισσότερα από 28GW έως το 2030. Ξεχωρίζει η Μαλαισία, όπου η δυναμικότητα αναμένεται να αυξηθεί περισσότερο από δέκα φορές. Η χώρα τοποθετείται έτσι, μαζί με την Ινδία και την Ιαπωνία, μεταξύ των ταχύτερα αναπτυσσόμενων αγορών υποδομών AI στην περιοχή.

ΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ… ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ Η μεγάλη ζήτηση για AI διατηρεί ισχυρή τη ζήτηση για χρηματοδότηση data centers. Ωστόσο, το κεφάλαιο από μόνο του δεν αρκεί. Η πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια, τις συνδέσεις με το δίκτυο, την αδειοδότηση, τη γη, τον εξειδικευμένο εξοπλισμό και το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό αναδεικνύεται σε ολοένα σημαντικότερο παράγοντα ανταγωνιστικότητας. Ενδεικτικό είναι ότι μόνο ο κατασκευαστικός κλάδος στις ΗΠΑ αντιμετωπίζει έλλειψη περίπου 439.000 εξειδικευμένων εργαζομένων. Έτσι, οι πρωταγωνιστές της επόμενης φάσης δεν θα είναι απαραίτητα εκείνοι που μπορούν απλώς να χρηματοδοτήσουν τις υποδομές AI, αλλά εκείνοι που μπορούν να τις αναπτύξουν ταχύτερα. Και ενώ η ζήτηση παραμένει ισχυρή, οι βασικοί κίνδυνοι για την ανάπτυξη των υποδομών AI μετατοπίζονται ολοένα περισσότερο από τη ζήτηση στην ίδια τη λειτουργία και την υλοποίηση των έργων.

AI BOOM: ∆ΙΠΛΑΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΠΕΝ∆ΥΣΕΙΣ $1,2 τρισ. $900 δισ.

1 τρισ.

$600 δισ. $300 δισ. $0

500 δισ. 2024

2027

ΠΟΥ ΧΤΙΖΕΤΑΙ Η ΝΕΑ ΙΣΧΥΣ;

ΗΠΑ + Κίνα: 62% των νέων προσθηκών παγκόσµιας δυναµικότητας έως το 2030 Υπόλοιπος κόσµος: 38%

80 70 60 50 40 30 20 10 79% της παγκόσµιας δυναµικότητας βρίσκεται σε περιοχές µε αυξηµένο κίνδυνο φυσικών καταστροφών

Τα σημεία συμφόρησης στις υποδομές, οι περιορισμοί στις αλυσίδες εφοδιασμού, η αβεβαιότητα γύρω από τη δημιουργία εσόδων από την AI, οι αυξανόμενοι φυσικοί κλιματικοί κίνδυνοι, τα ρυθμιστικά εμπόδια και οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών αναμένεται να καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό το πού και με ποιον τρόπο θα κατασκευάζονται οι νέες υποδομές. Το πρόβλημα είναι ήδη ορατό. Μόνο στις

Η ταχύτητα με την οποία αναπτύσσονται οι υποδομές AI δημιουργεί, παράλληλα, ένα νέο πεδίο κινδύνων. Περίπου 79% της παγκόσμιας δυναμικότητας των data centers βρίσκεται ήδη σε περιοχές που εκτίθενται σε αυξημένο κίνδυνο φυσικών καταστροφών, ενώ το 54% εκτίθεται σε χρόνιο κίνδυνο λόγω θερμότητας και ξηρασίας. Η ανθεκτικότητα, επομένως, παύει να αποτελεί μια επιχειρησιακή παράμετρο που εξετάζεται εκ των υστέρων και μετατρέπεται σε στρατηγικό ζήτημα για τις επενδύσεις στην AI. Το παράδοξο είναι ότι αρκετές από τις αγορές που αναπτύσσονται ταχύτερα είναι ταυτόχρονα και μεταξύ εκείνων που εκτίθενται περισσότερο στους κλιματικούς κινδύνους. Η Northern Virginia στις ΗΠΑ, το Johor στη Μαλαισία και η Μασσαλία στη Γαλλία συγκαταλέγονται στις αγορές υψηλότερου κινδύνου παγκοσμίως.

ΤΟ ΝΕΟ ΤΟΠΙΟ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΤΟ AI BOOM ΧΤΙΖΕΤΑΙ ΠΑΝΩ ΣΕ ΚΛΙΜΑΤΙΚΟ ΡΙΣΚΟ

ΤΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΟ ΡΙΣΚΟ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟ AI BOOM

54% εκτίθεται σε χρόνιο κίνδυνο από θερµότητα και ξηρασία ΗΠΑ, οι αντιδράσεις σε τοπικό επίπεδο καθυστέρησαν ή μπλόκαραν τουλάχιστον 75 έργα, συνολικής αξίας σχεδόν US$130 δισ., κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026. Στην Ολλανδία, οι νέες αιτήσεις για hyperscale data centers είχαν παγώσει προσωρινά το 2022, ενώ η Ιρλανδία έχει θεσπίσει αυστηρότερες απαιτήσεις, συνδέοντας τις νέες συνδέσεις στο δίκτυο με πρόσθετη παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Καθώς τα data centers εξελίσσονται σε κρίσιμη υποδομή της ψηφιακής οικονομίας, αλλάζει με ταχύτητα και το προφίλ των κινδύνων τους. Από σχετικά απλές εγκαταστάσεις που έμοιαζαν με αποθήκες, μετατρέπονται σε σύνθετες υποδομές με πολυώροφα κτίρια, εξοπλισμό υψηλής πυκνότητας, επιτόπια παραγωγή ενέργειας, προηγμένα συστήματα ψύξης και αλληλεξαρτήσεις με τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, την παροχή νερού και τη συνδεσιμότητα δεδομένων. Η κατασκευαστική πολυπλοκότητα αποτελεί πλέον σημαντική πηγή κινδύνου. Τα πολυώροφα data centers δημιουργούν υψηλά στατικά φορτία και συγκεντρώνουν μεγάλη αξία σε μία τοποθεσία. Πιεστικά χρονοδιαγράμματα, αλλαγές στον σχεδιασμό, αναβαθμίσεις υφιστάμενων εγκαταστάσεων, πρωτότυπος ή μεταχειρισμένος εξοπλισμός, κακές συνθήκες εδάφους και ανεπαρκής διασφάλιση ποιότητας αυξάνουν την πιθανότητα ζημιών. Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η φάση των δοκιμών και της θέσης σε λειτουργία, όταν τα συστήματα ενεργοποιούνται για πρώτη φορά και δοκιμάζονται κοντά στα όρια λειτουργίας τους. Κρυφά ελαττώματα, προσωρινά συστήματα, οι διεπαφές μεταξύ εργολάβων και η πίεση χρόνου μπορούν να μετατρέψουν ένα μικρό σφάλμα σε σημαντική ζημιά. NW

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

Interview

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΡΩΤΣΙΟΣ

Προωθούμε δίκτυο των δικτύων και brain exchange για τη διασπορά Ο πρόεδρος του νεοσύστατου Τομεακού Επιστημονικού Συμβουλίου, στο πλαίσιο του ΕΣΕΤΕΚ, για τις συνέργειες με την ελληνική επιστημονική διασπορά και την Τεχνολογική Διπλωματία περιγράφει στο netweek τις μεγάλες προκλήσεις, αλλά και τις ακόμα μεγαλύτερες ευκαιρίες που διαγράφονται για τη χώρα μας. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟ

ε ένα έθνος σαν το δικό Φιλόδοξοι στόχοι Από το brain gain μας, όπου το ήμισυ των Οι στόχοι του νέου ΤΕΣ, όπως πεστο brain exchange: ψυχών, περί τα 10 εκαριγράφονται στο ΦΕΚ της σύστασής η Ελλάδα αναζητά τομμύρια, ζει εντός των του, πολλοί και φιλόδοξοι. Αρχικά, νέους τρόπους συνόρων της Ελλάδας αναμένονται προτάσεις για τη δημιουρνα μετατρέψει κι άλλοι τόσοι ζουν απανταχού της Γης γία παρατηρητηρίου και πλατφόρμας (δεν βγήκε τυχαία η ευρύτατα διαδεσυνεργασίας με τις διάφορες επιστητη διασπορά δομένη λαϊκή έκφραση ‘όποια πέτρα μονικές κοινότητες της διασποράς, σε δύναμη κι αν σηκώσεις, Έλληνα θα βρεις από καθώς και κορυφαίων Ελλήνων επιτεχνολογικής κάτω’), η διασπορά δεν μπορεί παρά στημόνων σε σημαντικά επιστημονικά εξωστρέφειας, να παίζει ιδιαίτερα κρίσιμο ρόλο και και τεχνολογικά κέντρα ανά τον κόσμο. συνεργασίας να έχει τεράστιο εν δυνάμει αντίκτυΚατά δεύτερο, προτάσεις για τη προπο στην πορεία και την ανάπτυξη της σέλκυση Ελλήνων επιστημόνων και και καινοτομίας χώρας. Αυτόν ακριβώς τον ρόλο η Πογενικά την αξιοποίηση τόσο των ιδίων, διεθνώς λιτεία προσπαθεί (και πρέπει) να αναόσο και καινοτόμων νεοφυών επιχειδείξει, σε πλήθος τομείς. Από τους πιο ρηματιών της διασποράς, με στόχο τη ουσιαστικούς στην εποχή μας η τεχνολογία, εξ ου και η διασύνδεσή τους με τη τοπική επιστημονική και επιχειανάγκη για άμεση αξιοποίηση με σοβαρό και οργανωμένο ρηματική κοινότητα. Τρίτος στόχος η παρακολούθηση των τρόπο των συνεργειών με την επιστημονική διασπορά, οι εθνικών, ευρωπαϊκών και διεθνών βέλτιστων πρακτικών, οποίες εμπίπτουν στο ευρύτερο πλαίσιο της λεγόμενης δομών και πολιτικών στην τεχνολογική διπλωματία και Τεχνολογικής Διπλωματίας. η υποβολή σχετικών προτάσεων στο ΕΣΕΤΕΚ ή άλλους Ας τα πάρουμε, όμως, με τη σειρά: τον περασμένο σχετικούς κυβερνητικούς φορείς. Μάρτιο, με απόφαση του υφυπουργού Ανάπτυξης, αρμόΤέλος, η Πολιτεία αναμένει από το ΤΕΣ προτάσεις διου για την Έρευνα & Καινοτομία, Σταύρου Καλαφάτη, για τη δημιουργία ενός ελληνικού συστήματος για τη και με σύμφωνη γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας, τεχνολογική διπλωματία. Τεχνολογίας & Καινοτομίας (ΕΣΕΤΕΚ) στο οποίο υπάγοΌλα αυτά έχουν αναλάβει να φέρουν εις πέρας τα νται, συγκροτήθηκαν οκτώ νέα Τομεακά Επιστημονικά εννιά μέλη του νέου Τομεακού Επιστημονικού ΣυμβουΣυμβούλια (ΤΕΣ), τα οποία καλύπτουν ευρεία γκάμα λίου, με πρόεδρο τον Γεώργιο Κοτρώτσιο, διακεκριμένο ενδιαφερόντων. Για πρώτη φορά, ένα από αυτά έχει ως στέλεχος της διασποράς στον χώρο του Tech Research αντικείμενο τις ‘Συνέργειες με την Ελληνική Επιστημο- & Innovation και μέλος της Ελβετικής Ακαδημίας Επινική Διασπορά και την Τεχνολογική Διπλωματία’, καθώς στημών Τεχνολογίας, αντιπρόεδρο τον Νικόλαο Κυρπίαναγνωρίζεται πλέον απ’ όλους όχι μόνο η ανάγκη, αλλά δη, Sr Staff Scientist, Head of Microbiome Data Science, και η σημαντική προοπτική μιας τέτοιας κίνησης. Lawrence Berkeley National Laboratory, και μέλη τους

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

INTERVIEW ‣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΡΩΤΣΙΟΣ

φές (ανάμεσά τους, και κάποιες με τον τότε υφυπουργό Εξωτερικών, Κώστα Φραγκογιάννη, με τη μεσολάβηση του Θωμά Σκορδά, από πλευράς Ευρωπαϊκής Επιτροπής), οι συνεντεύξεις με πιθανούς εμπλεκομένους, οι αναλύσεις της δυναμικής του οικοσυστήματος και ο σχεδιασμός νέας στρατηγικής και δράσεων είχαν, τελικά, αίσια κατάληξη. Από τον Μάρτιο ως τις μέρες μας, σε επίσημες και ανεπίσημες συναντήσεις (κυρίως εξ αποστάσεως, αφού τα περισσότερα μέλη ζουν στο εξωτερικό), έχουν προχωρήσει -όπως μαρτυρεί ο πρόεδρος του ΤΕΣ- στη διαμόρφωση προτάσεων, στον συντονισμό των κινήσεών τους, στη χαρτογράφηση οργανισμών και σημαντικών αναδυόμενων επιστημών και στην καταγραφή πιθανών κινήτρων προσέλκυσης επιστημόνων.

Άνθρωποι - γέφυρες

Εμμανουήλ Βιτετζάκη, Οικονομολόγο Μηχανικό, Ανδρέα Μπουντουβή, καθηγητή και πρώην πρύτανη του ΕΜΠ, Αφροδίτη Ξύδη, Εκτελ. Διευθύντρια, Deon Policy Institute, Βασίλη Παπακωνσταντίνου, εταίρο Blue Dome Capital, Μαρίνα Ισμήνη Χατζοπούλου, Board Chair, Levitronix Technologies, Χρήστο Μακιγιάμα, President, Silicon Planet Corp. και Αθανάσιο Κατσιούλα, Technology Executive & Ecosystem Strategist. Γραμματέας, η Μάρα Χαχαμίδου, έμπειρο στέλεχος της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Δράσεων στους Τομείς Έρευνας & Καινοτομίας του υπουργείου Ανάπτυξης.

Τετράχρονη ‘κυοφορία’ «Έχοντας πίσω μου μια καριέρα πολλών δεκαετιών στην Ελβετία, όπου εργάστηκα ως ανώτερο στέλεχος στο CSEM, ένα κέντρο τεχνολογικής καινοτομίας -κάτι σαν τον δικό μας ‘Δημόκριτο’, εστιασμένο στις εφαρμογές, με πάνω από 400 project ετησίως, από τα οποία τα μισά εξελίσσονται σε προϊόντα- είχα δει στην πράξη τα σημαντικότατα οφέλη της Τεχνολογικής Διπλωματίας. Σε πολλές ελβετικές πρεσβείες και σε συγκεκριμένες περιοχές-κλειδιά με υψηλές επιδόσεις σε τεχνολογία / καινοτομία (βλέπε, Βοστόνη, Σαν Φρανσίσκο, Λονδίνο, Σιγκαπούρη, Σαγκάη, Ρίο, Σάο Πάολο, Ινδία, κλπ.) υπήρχαν ‘τεχνολογικά προξενεία’, με έμπειρους σ’ αυτά τα θέματα διπλωμάτες και ικανή στελέχωση, με ρόλο να συγκεντρώνουν πληροφορίες για το τι γίνεται εκεί έξω, να διοργανώνουν events και να στήνουν τοπικό δίκτυο. Κάτι φοβερά χρήσιμο για εμάς. Για παράδειγμα, μας βοήθησαν να αναπτύξουμε διμερείς διπλωματικές σχέσεις σε πολύ ψηλό επίπεδο και να υπογράψουμε συμφωνίες σε θέματα καινοτομίας, ανάμεσα στην Ελβετία και την Κορέα…. Επομένως, ήταν ευνόητο, μετά τη συνταξιοδότησή μου, το 2022, να επιδιώξω τη μεταφορά κάποιου ανάλογου συστήματος στην ελληνική πραγματικότητα…» δηλώνει στο netweek ο κ. Κοτρώτσιος, αφηγούμενος την ‘προϊστορία’ της δημιουργίας αυτού του ΤΕΣ. Η ‘κυοφορία’ ως την επίσημη δημιουργία του ΤΕΣ διήρκεσε σχεδόν τέσσερα χρόνια. Οι αλλεπάλληλες επα-

Ο κ. Κοτρώτσιος θεωρεί πως «είναι καλύτερο να έχουμε ανθρώπους σε όλες τις μεγάλες πόλεις και κρίσιμες περιοχές, οι οποίοι θα λειτουργήσουν ως ‘γέφυρες’ με την Ελλάδα», χαρακτηρίζει το ΤΕΣ «άριστο εργαλείο προς αξιοποίηση» και αντιπροτείνει στην πάγια επιδίωξη για brain gain (επιστροφή, δηλαδή, των νέων επιστημόνων που έφυγαν στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης και όχι μόνο στο εξωτερικό), τη λύση του ‘brain exchange’, με άλλα λόγια μια πιο ρευστή κατάσταση, με τη διαμόρφωση κάθε λογής συνεργειών μεταξύ της Ελλάδας και της Διασποράς, στον επιστημονικό και τεχνολογικό τομέα. «Στην Τεχνολογική Διπλωματία πρέπει να κάνεις κάτι διαφορετικό», υπογραμμίζει ο πρόεδρος του ΤΕΣ, «χρησιμοποιώντας τη διπλωματία για την Τεχνολογία. Εκεί χρειάζονται συνέργειες, να δούμε τι έχει γίνει ως σήμερα, με δράσεις της ΓΓΕΚ, της ΓΓ Απόδημου Ελληνισμού, του European Research Council και φορέων όπως η Endeavor Greece. Να μιλήσουμε (όπως ήδη κάναμε) με εμπλεκομένους όπως το ΕΜΠ, τον ΣΕΒ, τα επιμελητήρια, το HBio, την Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας κι όποιον άλλον χρειαστεί. Έχουμε κάνει προτάσεις, μέσω ΕΣΕΤΕΚ, στο υπουργείο Ανάπτυξης, θα κάνουμε ανάλογες και στο υπό σχεδιασμό νέο υπουργείο Καινοτομίας. Χαρτογραφούμε τις καίριες περιοχές, αλλά και το πλήθος των Ελλήνων επιστημόνων της διασποράς (έρευνες στην Αμερική -βλέπε, aristeia.us- τους ανεβάζουν σε πάνω από 60.000), εξετάζουμε τη δημιουργία πλατφόρμας που να απορροφά πληροφορία απ’ όλες τις πηγές – πχ. LinkedIn, sites, οργανώσεις της διασποράς, τις οποίες πρέπει να ενώσουμε- και να τροφοδοτεί γρήγορα όποιον τις χρειάζεται, ένα δίκτυο των δικτύων, που θα διευκολύνει το brain exchange, τις συνεργασίες και τη βιώσιμη ανάπτυξη του παγκόσμιου οικοσυστήματος της Διασποράς. Επιδιώκουμε, επίσης, την ανάπτυξη συνεργειών με τα υπόλοιπα επτά ΤΕΣ και ήδη μιλήσαμε με κάποια, στηρίζουμε την εξωστρέφεια ερευνητικών κέντρων, πανεπιστημίων, ΕΒΕΑ, ΣΕΒ, clusters κλπ. και θέλουμε να δούμε τι πραγματικά χρειάζονται. Και, βέβαια, σε συνεργασία με το υπουργείο Εξωτερικών, πρέπει να ευαισθητοποιήσουμε τους οικονομικούς, εμπορικούς ακολούθους και άλλους διπλωμάτες, ώστε -ανάλογα με τον τόπο στον οποίο υπηρετούν- να γίνουν δίαυλοι πληροφόρησης και καταλύτες πιθανών συνεργειών». NW

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

??????????

ΑΙ Terror: Μπαμπούλας, συναγερμός ή marketing;

Στελέχη σε κολοσσούς ανάπτυξης ΑΙ συνεχίζουν να παραιτούνται, προειδοποιώντας για τα δεινά που θα φέρει η ανάπτυξη της Tεχνητής Nοημοσύνης και κάνοντας το Terminator να μοιάζει ντοκιμαντέρ. Έχουν δίκιο όσοι χτυπάνε συναγερμό για την ανάπτυξη του ΑΙ ή κάτι άλλο κρύβεται πίσω από όλα αυτά; ΤΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΥ

ανονικά και μόνο οι αντιδράσεις, οι προ- learning, κάτοχος του βραβείου Turing, Stuart Russell, ειδοποιήσεις και οι παραιτήσεις στελε- ερευνητής Τεχνητής Νοημοσύνης στο UC Berkeley, σύμχών από τις εταιρείες που αναπτύσσουν βουλος του Future of Life Institute και συγγραφέας του την αιχμή των τεχνολογιών τεχνητής βιβλίου «Artificial Intelligence: A Modern Approach», που νοημοσύνης θα έφταδιδάσκεται σε 1.500 πανεπιστήμια σε ναν για να υπάρξουν πρωτοβουλίες 135 χώρες, Elon Musk, founder/CEO Από τους AI ελέγχου στα Ηνωμένα Έθνη, ανάλοτης xAI, Tesla κ.λπ., Steve Wozniak, γες με αυτές που είχαν σχηματιστεί co-founder της Apple, Emad Mostaque, pioneers μέχρι για τα πυρηνικά όπλα στην κορύφωση founder/πρώην CEO της Stability AI. τους CEOs του Ψυχρού Πολέμου. Όμως η ιστοριΗ λίστα είναι μακριά για να χωρέσει της Silicon Valley, κή στιγμή που η τεχνητή νοημοσύνη εδώ, αλλά όλα τα ονόματα σε αυτή οι προειδοποιήσεις συμφωνούν με την προφητεία του Alan κατέλαβε το προσκήνιο ήταν όσο πιο πληθαίνουν. μακριά γινόταν από την κανονικότητα. Turing, που πίσω στο 1951 έλεγε ότι Το ερώτημα είναι Λίγο πριν γραφτούν αυτές οι γραμοι «έξυπνες μηχανές» θα πάρουν τον μές, παραιτείται ο 27χρονος ερευνηέλεγχο από τους ανθρώπους, άποψη αν φοβούνται τής Jacob Coxon από την Anthropic. που σε λίγα χρόνια εξέφρασε και ο μαπραγματικά το Πριν καλά καλά προλάβει να αφήσει θηματικός Norbert Wiener, συμπληρώδημιούργημά τους κάτω την κούτα με τα πράγματα που νοντας ότι θα έχουν άλλους στόχους. πήρε φεύγοντας από το γραφείο, προΤα παραπάνω ονόματα ζητούν επιειδοποίησε ότι η ανεξέλεγκτη κούρσα στην τεχνητή βράδυνση της ανάπτυξης ΑΙ μοντέλων, αυστηρότερα θενοημοσύνη εγκυμονεί υπαρξιακούς κινδύνους για την σμικά κανονιστικά πλαίσια και πρότυπα ελέγχου, παύση ανθρωπότητα και, ούτε λίγο ούτε πολύ, οι κολοσσοί της της ανάπτυξης για διάστημα από έξι μήνες ή παραπάνω, αγοράς ΤΝ «παίζουν με τις ζωές μας», σε μια κατάσταση αλλαγές στην κατεύθυνση ανάπτυξής της και επαναπροπου «μπορεί να γίνει ανεξέλεγκτη ακόμα και μέσα στον σαρμογή σε ανθρώπινες αξίες, διεθνή συνεργασία και επόμενο χρόνο». Πριν καταλαγιάσει ο θόρυβος, αποκα- εποπτεία. Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι υπάρχουν λύπτεται ότι λίγο νωρίτερα είχε παραιτηθεί και ο Bilal υπαρξιακοί κίνδυνοι για το ανθρώπινο είδος. Σχεδόν Chughtai από την ομάδα έρευνας ασφαλείας AGI της όλες οι εταιρείες ανάπτυξης έχουν ομολογήσει δημόσια Google DeepMind, ο οποίος είχε επίσης προειδοποιή- ότι σε κάποια φάση δοκιμών και εφαρμογής κάποιο από σει επανειλημμένα ότι η ταχεία κούρσα των εταιρειών τα μοντέλα τους ξέφυγε από τον έλεγχο και ανέπτυξε απειλεί τους πάντες. πρωτοβουλία έξω από τους κανόνες, συνήθως κάνοντας Η λίστα με τους «προειδοποιήσαντες» και τους αντι- κυβερνοεπιθέσεις σε υποδομές τρίτων. Το προφανές δρώντες στην ταχύτατη ανάπτυξη της ΤΝ είναι μακριά. ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί συνεχίζουν να αναΑυτό που παραμένει εντυπωσιακό είναι ότι πολλά από πτύσσουν μοντέλα που ομολογούν ότι δεν ελέγχουν; τα πιο διάσημα ονόματα δεν είναι πολιτικοί ή δημοσιο- Μοιάζει ύποπτα με «δήλωση αποποίησης ευθύνης» που γράφοι/αναλυτές, αλλά οι ίδιοι άνθρωποι που ευαγγε- ακολουθεί κάθε prompting. λίζονται τη βασιλεία του tech και, κατ’ επέκταση, του ΑΙ. Ανάμεσά τους οι Dario Amodei, CEO της Anthropic, Ήρθε το τέλος; Sam Altman, CEO της OpenAI, Demis Hassabis, CEO της Δεν είναι λίγοι όσοι βλέπουν όλη την καταστροφολοGoogle DeepMind, Geoffrey Hinton, πρωτοπόρος του deep γία γύρω από το ΑΙ από την πλευρά επώνυμων στελεχών learning και θεμελιωτής της ΑΙ έρευνας, κάτοχος του του ΙΤ σαν ένα marketing trick. Του τύπου «εμείς φτιάξαμε βραβείου Turing, Yoshua Bengio, πρωτοπόρος του deep τόσο δυνατό ΑΙ που πρέπει να απαγορευτεί για να μην

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

TRENDING

καταστρέψει τον κόσμο. Πάρτε το πριν τον πήρε –ολωσδιόλου τυχαία– τηλέΌταν εκείνοι το απαγορεύσουν. Ή απλώς τις μετοφωνο ο πρόεδρος Τραμπ, τον οποίο που χτίζουν το AI χές μας». Κάτι σαν έμμεση διαφήμιση, και έβαλε σε ανοιχτή ακρόαση. «Όλα προειδοποιούν απαραίτητη για να συνεχίσει η ΤΝ να όσα λέγονται για το ΑΙ είναι hoax, μαζί για την στραγγίζει όλες τις χρηματοδοτήσεις με τα data centers του μας κάνει όλους παγκοσμίως, παρά τις φωνές που ψιθυπλούσιους και αυτά τα λένε κάτι πολιεπικινδυνότητά ρίζουν ότι το ROI έρχεται πιο αργά και τικά πρόσωπα και μάλλον οι Κινέζοι. του, ο συναγερμός από ταινία του Αγγελόπουλου. Δεν θα σταματήσουμε για να πάρουν ακούγεται Το πιο ενδιαφέρον σχόλιο ήρθε στα αυτοί την πρωτιά» είπε ο πρόεδρος πειστικός. social: «είναι σαν να έχουν μαζευτεί η και εδώ κανονικά θα έπρεπε να ανηΉ μήπως ακούγεται συχήσει και ο πιο ψύχραιμος με την Ferrari, η Lamborghini και η Bugatti και να λένε στον κόσμο να μην κατασκευαπορεία του ΑΙ. Γιατί ακριβώς αυτά υπερβολικά στούν άλλα γρήγορα αυτοκίνητα γιατί έχει πει και για την υπερθέρμανση βολικός; είναι επικίνδυνα». Δικαιολογημένα ύποτου πλανήτη! πτο, όταν προφανώς και θα βόλευε τις εταιρείες-κολοσσούς Δύο μέρες μετά, στα μέσα Σεπτεμβρίου, το περιοένα αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο που θα απέκλειε νέους δικό TIME κυκλοφορεί με εξώφυλλο το interface του ανταγωνιστές στο παιχνίδι της ελεύθερης ανάπτυξης της ChatGPT και στο κουτί διαλόγου την ερώτηση «How ΤΝ, κλειδώνοντας γι’ αυτές το μέχρι τώρα προβάδισμα της Dangerous are you?», με βασικό θέμα «The AI Tipping εποχής της Άγριας Δύσης του ΑΙ. Ειδικά στις ΗΠΑ, όπου Point». Εμείς ζητήσαμε από τα πιο δημοφιλή μοντέλα έχει στηθεί αυτή η σκακιέρα του ΑΙ ανταγωνισμού και όλοι να ερμηνεύσουν τον φόβο μας για το ΑΙ που θα φέρει οι CEOs των εταιρειών ΑΙ έχουν στηθεί δίπλα στον βασιλιά το τέλος της ανθρωπότητας. Οι απαντήσεις, πολλές. Τραμπ, επηρεάζοντας και τις εξελίξεις. Ένα, μάλιστα, μας έδωσε δύο διαφορετικές για να διαΣυμπωματικά, καθώς ο CEO της NVIDIA, Jensen λέξουμε και να το βοηθήσουμε έτσι να εξελιχθεί. Ή να Huang, μιλούσε στο κοινό στο All-In Summit στο L.A., υπεκφεύγει NW…

ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026 • netweeK

SPOTLIGHTS AI Agents: Και τώρα, ποιος κρατάει τα κλειδιά; της Αγγελικής Κορρέ

Για μήνες, η βιομηχανία της τεχνολογίας μάς εξηγούσε ότι το επόμενο μεγάλο βήμα του AI είναι να σταματήσει να απαντά και να αρχίσει να δρα. Ε, λοιπόν, συγχαρητήρια σε όλους: αρχίζει να δρα. Και κάπου εδώ ξεκινά το ενδιαφέρον. Οι AI agents αποκτούν πρόσβαση σε συστήματα, δεδομένα και εργαλεία, εκτελούν εργασίες και παίρνουν πρωτοβουλίες. Ταυτόχρονα, περιστατικά μη αναμενόμενων ή μη εξουσιοδοτημένων ενεργειών υπενθυμίζουν μια μικρή λεπτομέρεια που ίσως χάθηκε ανάμεσα στα keynotes και στα demos: όταν δίνεις σε κάτι agency, καλό είναι να έχεις αποφασίσει και πού τελειώνει. Γιατί άλλο το chatbot που γράφει ένα μέτριο email -από αυτά διαθέταμε ήδη σε αφθονία και χωρίς AI- και άλλο ένας agent με credentials, permissions και πρόσβαση σε πραγματικά εταιρικά συστήματα. Κάπως έτσι, το πιο ενδιαφέρον ερώτημα γύρω από το agentic AI δεν είναι πλέον «τι μπορεί να κάνει;». Είναι τι του επιτρέπουμε να κάνει, ποιος το βλέπει και ποιος προλαβαίνει να πατήσει stop όταν αποφασίσει να γίνει υπερβολικά… παραγωγικό. Η τεχνολογία λατρεύει να βαφτίζει την αυτονομία «innovation». Το ΙΤ, ευτυχώς, έχει μια λιγότερο ποιητική λέξη: permissions. Και ίσως αυτή αποδειχθεί η σημαντικότερη λέξη της εποχής των agents. Γιατί ζητήσαμε από το AI να αποκτήσει agency. Απλώς ξεχάσαμε να συμφωνήσουμε ποιος κρατάει τα κλειδιά.

Τα tech παράδοξα του Φθινοπώρου του Βαγγέλη Βαγγελάτου

Περίπου μια δεκαετία έρευνας και ανάπτυξης, ομάδα 661 μηχανικών και developers, έξι χρόνια προσπαθειών και άγνωστο κόστος. Το αντικείμενο που χρειάστηκε όλα αυτά και έκανε τον περασμένο μήνα πρεμιέρα στο Παρίσι κοστίζει περίπου 420 λίρες Αγγλίας έκαστο και είναι …μια οδοντόβουρτσα. Όχι μια οποιαδήποτε πλαστική, μαλαματένια ή με ξύλινη λαβή με μια βούρτσα στην άκρη. Αλλά αυτή της Dyson, η οποία υπόσχεται ότι έχει αρκετό tech για να σας αλλάξει τη ζωή. Ή τουλάχιστον την στοματική «εμπειρία» σας. Και για να μην σπάτε το κεφάλι σας τι tech μπορεί να βάλει κανείς σε μια οδοντόβουρτσα: θα έχει ενσωματωμένη την οδοντόπαστα και το στοματικό διάλλειμα -που θα κάνουν από 8,5 λίρες έκαστο και θα μπαίνουν σε ειδικό anti gravity tank- αλλά το κυριότερο… live feed video! Πέρα από το να βουρτσίζει και να ξεπλένει με πίεση τα δόντια σας θα έχει ενσωματωμένο ειδικό ενδοσκόπιο με κάμερα 100k pixel που θα στέλνει σε απευθείας μετάδοση τα τεκταινόμενα στο στόμα σας όπου επιλέξετε, μέσω του ειδικού app, που ολοκληρώνει το «complete dental system». Προσεχώς και με ΑΙ οδοντίατρο είναι μια ασφαλής πρόβλεψη. Η πορεία της σχέσης μας με το tech όχι. Ειδικά και μετά το περιστατικό έξω από το Digital Affairs Ministry της Πολωνίας όπου στην διαδήλωση για το μέλλον των εργατών στον ΑΙ κόσμο που έρχεται συμμετείχαν -όχι αυτοβούλως, ελπίζω- και 30 αυτόνομα ρομπότ.

‘Στρατάρχης’ σε ρομποτικό στρατό ο υιός Τραμπ του Γιάννη Ριζόπουλου

Τον κινεζικό ‘στρατό’ των ανθρωποειδών ρομπότ -που μια εντυπωσιακή στην όψη ‘μονάδα’ του κάνει συχνά-πυκνά την εμφάνισή της στα διεθνή media- φαίνεται πως ζήλεψε ο Ντόναλντ Τραμπ, του Make America Great Again. Όμως, κατά την προσφιλή τακτική του σκέφτηκε να συνδυάσει το εθνικό συμφέρον (αν υπάρχει τέτοιο στη συγκεκριμένη περίπτωση) με το ίδιον όφελος. Τον αμερικανικό ρομποτικό στρατό που θα καλύπτει και τα τρία όπλα, ανέλαβε να δημιουργήσει η νεοφυής Foundation Future Industries, που ιδρύθηκε μεν τον Απρίλιο του 2024, αλλά χρειάστηκε να περάσουν δυο χρόνια για να υπογράψει παχυλά συμβόλαια ύψους 24 M$ με το Πεντάγωνο. Κατασκευάστηκαν κάποιες δεκάδες ανθρωποειδή, τα οποία δοκιμάστηκαν ήδη σε βοηθητικούς ρόλους επιμελητείας στο μέτωπο της Ουκρανίας, φέτος τον Φεβρουάριο, και πλέον ζητά περισσότερα χρήματα. Κρίσιμη λεπτομέρεια: τον Μάρτιο, λίγες μόλις εβδομάδες πριν από την υπογραφή, ο Έρικ Τραμπ, γιός του προέδρου, είχε προσληφθεί ως chief strategy adviser της εταιρείας. Και ο νοών νοείτω…

netweeK • ΣΕΠ Τ ΕΜΒΡΙΟΣ 2026

ISSN: 2585-2388

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026, TIMH 9,00 ΕΥΡΩ, TEYXOΣ Νo.503

Leading the Digital Business Revolution! ENTERPRISE SERVICE MANAGEMENT:

Η αθέατη προϋπόθεση του σύγχρονου ψηφιακού μετασχηματισμού

13CS

To GATE της 13CS: Πρώτα ακούμε, μετά χτίζουμε Γιώργος Σιγάλας, συνιδρυτής και CTO