Ε Ι Δ Ι Κ Η
Ε Κ Δ Ο Σ Η
Π Έ ΡΙΈ ΧΟ ΜΈ ΝΑ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ
Κατερίνα Δρόσου kdrossou@boussias.com ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Γιώργος Πανταζόπουλος gpantazopoulos@boussias.com SENIOR EDITOR
Γιώργος Δημοσθένους gdimosthenous@boussias.com ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ
05
Η Ρένα Μπαρδάνη (ΈΛ.ΙΝ.Ύ.Α.Έ.) φωτίζει πώς η πρόληψη γίνεται κουλτούρα όταν το παράδειγμα ξεκινά από τους ηγέτες.
06
Η Κατερίνα Δασκαλάκη (ΣΈΒ) αναλύει πώς η τεχνολογία και το θεσμικό πλαίσιο διαμορφώνουν μια νέα εποχή πρόληψης.
Σοφία Ανδριτσοπούλου sandritsopoulou@boussias.com ΓΡΑΦΙΣΤΡΙΑ
Ελένη Μακρυκώστα ΥΠΟΔΟΧΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ
Μαγδαλενα Καπάνταη mkapantai@boussias.com ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΝΕΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ
Σταυρούλα Τσιγκάκου stsigkakou@boussias.com
08
09
Ο Αλέξανδρος Σοφιανόπουλος (GEP) εξετάζει πώς η ψηφιακή μετάβαση, οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι και η νέα κουλτούρα πρόληψης αναδιαμορφώνουν τον ρόλο του επαγγελματία ΥΑΕ.
10
Φωνές της Βιομηχανίας: Μανώλης Δάφτσης (Έλληνικός Χρυσός), Χριστίνα Αλεξανδροπούλου (PMI)
11
Φωνές της Βιομηχανίας: Σεραφείμ Ιωαννίδης (ΔΈΣΦΑ), Θύμιος Μαρκόπουλος (Αθηναϊκή Ζυθοποιία)
12
Φωνές της Βιομηχανίας: Φωτεινή Βέτσικα (ΔΈΛΤΑ Τρόφιμα), Γιάννης Τσουλφαΐδης (Alumil)
14
Η Τίνα Χαλόφτη (Excellence Management Consultants & Active Safety) μιλάει για την κουλτούρα ασφάλειας και τον ρόλο του ISO 45001:2018.
ΛΟΓΙΣΤHΡΙΟ
2177776254
ΔΙΕΥΘΥΝΟΥΣΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
Αντωνία Κατσουλιέρη
∆ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ
Κατερίνα Πολυμερίδου GROUP ΑDVERTISING DIRECTOR
Λήδα Πλατή
ΚΛΑΔΙΚΑ ΜΕΣΑ ΜΟΝ ΙΚΕ Λ. Κηφισίας 125-127 - Αθήνα Τ.Κ. 115 24 Κτίριο Cosmos Center Τ.: 210 710 2452
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
Φωνές της Βιομηχανίας: Σταμάτης Βέτσικας (Motor Oil), Κώστας Μιγιάκης (Metlen)
16
Φωνές της Βιομηχανίας: Έυτύχης Τσαλίκης (PepsiCo Hellas), Γιάννης Καλησπεράτης (DEMO)
17
Φωνές της Βιομηχανίας: Νικόλαος Μαζαράκης (Avramar), Νίκος Ρούσσος (Όμιλος Druckfarben)
18
Φωνές της Βιομηχανίας: Νικολέττα Αργυροπούλου (Enaon / Enaon EDA), Μιχάλης Παναγούλιας (Goldair Handling)
20
Προοπτικές από τον Κλάδο: Κωνσταντίνος Σίψας Μπούζας (ΈΚΤΈΡ), Fabrizio Bocchetti (Merck Group)
21
Ο Ιωάννης Μ. Δόκας (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης) ερμηνεύει πώς τα LLMs και η Generative AI μεταμορφώνουν την εκτίμηση κινδύνων και τη λήψη αποφάσεων στο πεδίο.
22
Φωνές της Βιομηχανίας: Αργυρώ Ξαγοράρη (Bayer Έλλάς)
23
Ο Μιχάλης Χάλαρης (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης) εξετάζει πώς η ανώτατη εκπαίδευση μετατρέπει τη γνώση σε πρόληψη.
24
Για το wellbeing, ο Δρ. Νικόλαος Δημητριάδης (EY Έλλάδος) αναλύει πώς η νευροεπιστήμη μετατρέπει τη φροντίδα των εργαζομένων σε μετρήσιμη διοικητική πρακτική.
26
Ο Ιωάννης Ζευγώλης (ΈΜΠ) αναλύει πώς η τεχνολογία, η εκπαίδευση και η εταιρική δέσμευση θωρακίζουν ένα από τα πιο επικίνδυνα πεδία παραγωγής.
27
Ο Χριστόφορος Νίκου (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) εξηγεί πώς τα δεδομένα και τα ευφυή συστήματα αλλάζουν ριζικά την ασφάλεια στην εργασία.
|3
E D I TO RI A L
Όταν η Ασφάλεια παύει να είναι διαδικασία
Η Γιώργος Πανταζόπουλος, Αρχισυντάκτης
4|
Υγεία & Ασφάλεια παραμένει ένας χώρος όπου οι επιχειρήσεις παλεύουν να ισορροπήσουν ανάμεσα σε δύο κόσμους: τον κόσμο των διαδικασιών και τον κόσμο των ανθρώπων. Και ακριβώς επειδή βρίσκεται σε αυτή τη «ενδιάμεση ζώνη», εξελίσσεται πιο γρήγορα από όσο τολμάμε να παραδεχτούμε. Τα τελευταία χρόνια, η ΥΑΕ έχει σταματήσει να είναι μηχανισμός συμμόρφωσης. Οι πιο ώριμες επιχειρήσεις, από βαριά βιομηχανία έως food & pharma, έχουν αρχίσει να τη μετράνε ως δείκτη κουλτούρας, όχι ως KPI. Το βλέπεις στα πεδία: οι εργαζόμενοι δεν καλούνται απλώς να διαβάσουν διαδικασίες, αλλά να μιλήσουν, να μοιραστούν «παρ’ ολίγον», να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση κανόνων, να αμφισβητήσουν, να προτείνουν. Είναι μια μετατόπιση που δεν θα γινόταν χωρίς τεχνολογία. Η ψηφιοποίηση έφερε ορατότητα σε πραγματικό χρόνο, η τεχνητή νοημοσύνη αποκάλυψε μοτίβα που δεν έβλεπε κανείς, τα EHS apps έδωσαν φωνή σε ανθρώπους που δεν είχαν ποτέ κανάλι να ακουστούν. Αλλά η τεχνολογία από μόνη της δεν άλλαξε τίποτα. Την αλλαγή την έκανε η κουλτούρα συμμετοχής. Στο πεδίο, η Ασφάλεια ωριμάζει με τον ρυθμό που ωριμάζουν οι συλλογικές συμπεριφορές. Αλλάζει όταν ο εργαζόμενος νιώσει πως η ασφάλειά του δεν είναι «μέρος του manual», αλλά μέρος της ταυτότητάς του στον οργανισμό. Εκεί αρχίζει η πραγματική μεταμόρφωση: όταν ο επαγγελματίας ΥΑΕ δεν είναι απλώς ο «φύλακας» της συμμόρφωσης αλλά ο συντονιστής κουλτούρας. Ένας ρόλος που απαιτεί ανάλυση, επικοινωνία, data literacy και ανθρώπινη ευφυΐα ταυτόχρονα. Οι επιχειρήσεις που ξεχωρίζουν σήμερα δεν είναι εκείνες που έχουν τους περισσότερους αισθητήρες, αλλά εκείνες που έχουν τους περισσότερους ανθρώπους πρόθυμους να μιλήσουν. Και δεν είναι τυχαίο ότι οι πιο επιδραστικές πρακτικές -από real-time monitoring στα μεταλλεία έως συμμετοχικά LMRA και εργαλεία “Speak Up for Safety”έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την εμπιστοσύνη. Η εμπιστοσύνη γεννάει αναφορά συμβάντων χωρίς φόβο, καλλιεργεί κουλτούρα «πρόληψης» αντί «αντίδρασης», μειώνει τα περιστατικά πριν γίνουν στατιστική. Αυτό είναι ίσως και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ΥΑΕ σήμερα: η ωρίμανσή της είναι περισσότερο πολιτισμική. Αν κάτι πρέπει να κρατήσουμε είναι το εξής: η Ασφάλεια θα συνεχίσει να εξελίσσεται όσο της επιτρέπουμε να παραμένει ανθρώπινη. Και αυτό είναι το σημείο όπου ο ρόλος των ηγεσιών γίνεται καθοριστικός. Η πραγματική κουλτούρα καλλιεργείται με συνέπεια, διαφάνεια και διάλογο. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ασφάλεια δεν είναι ώριμη ακόμη. Και ίσως γι’ αυτό βρίσκεται σήμερα στο πιο δημιουργικό στάδιο της ιστορίας της. Γιατί για πρώτη φορά δεν την αντιμετωπίζουμε ως «σύνολο κανόνων», αλλά ως συλλογικό project ενσυναίσθησης, τεχνολογίας και συν-ευθύνης. Ένα project που δεν τελειώνει ποτέ. Kαι αυτό ακριβώς το κάνει πολύτιμο.
ΝΟΈΜΒΡΙΟΣ 2025
ΧΑΙ ΡΈ ΤΙΣΜΟ Σ
Ρένα Μπαρδάνη
Πρόεδρος ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε.
Σ
Ο πολιτισμός της Ασφάλειας χτίζεται με παράδειγμα Η ασφάλεια δεν επιβάλλεται με κανόνες, αλλά εμπνέεται με παράδειγμα. Κάθε πράξη ηγεσίας που θέτει τον άνθρωπο στο επίκεντρο, μετατρέπει την πρόληψη σε κουλτούρα και την ευθύνη σε συλλογικό βίωμα.
ε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο εργασιακό περιβάλλον, η Υγεία και η Ασφάλεια στην εργασία αποτελούν θεμελιώδεις αξίες που συνδέονται άρρηκτα με τη βιωσιμότητα, την παραγωγικότητα και την ανθρώπινη ευημερία. Η ηγεσία στον τομέα αυτόν δεν περιορίζεται στη διαχείριση κινδύνων, αλλά εκφράζει μια βαθιά πολιτισμική στάση που θέτει τον άνθρωπο στο επίκεντρο κάθε επιχειρησιακής στρατηγικής. Η κουλτούρα πρόληψης και ασφάλειας χτίζεται μέσα από τη δέσμευση, το όραμα και την καθημερινή πρακτική των ηγετών που εμπνέουν και καθοδηγούν. Οι ηγέτες αυτοί δεν εφαρμόζουν απλώς πολιτικές – δημιουργούν συνθήκες εργασίας που σέβονται την ανθρώπινη ζωή, ενισχύουν την ψυχοκοινωνική ευημερία και προάγουν την υπευθυνότητα σε όλα τα επίπεδα του οργανισμού. Δίνουν οι ίδιοι το παράδειγμα, τηρώντας με συνέπεια τους κανόνες ασφαλείας, όπως αρμόζει σε ηγεσίες με πραγματικό ήθος, και ενθαρρύνουν τους εργαζόμενους να συμμετέχουν ενεργά στη δημιουργία ενός ασφαλούς και υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος — μιας μορφής συμμετοχικής ηγεσίας που αξίζει να υπογραμμιστεί— καλλιεργώντας κλίμα εμπιστοσύνης, ενσυναίσθησης και συνεργασίας, γεγονός που, στην πράξη, οδηγεί σε μεγαλύτερη δέσμευση και υπευθυνότητα. Θέτοντας την ασφάλεια ως προτεραιότητα, προωθούν την εκπαίδευση και τη συνεχή ενημέρωση, εξασφαλίζοντας τους απαραίτητους πόρους γι’ αυτό, όπως είναι φυσικό σε ώριμες επιχειρησιακές δομές, και προτρέπουν τους εργαζόμενους να αναφέρουν έγκαιρα και με υπευθυνότητα τις επικίνδυνες καταστάσεις και τα παρ’ ολίγον ατυχήματα. Με αυτόν τον τρόπο, καλλιεργούν ένα περιβάλλον όπου, αξίζει να υπογραμμιστεί, η πρόληψη αποτελεί τον κύριο και σταθερό στόχο.
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
Έπένδυση στον Άνθρωπο, στη γνώση και στην πρόληψη
Η ανάδειξη τέτοιων προσώπων δεν αποτελεί απλώς τιμητική αναγνώριση, αλλά στρατηγικό εργαλείο ενίσχυσης της επιχειρησιακής κουλτούρας και ουσιαστική επένδυση στην πρόληψη και την εξέλιξη του εργασιακού πολιτισμού. Η προβολή τους λειτουργεί ως πρότυπο, ενισχύοντας τη διάχυση καλών πρακτικών και κινητοποιώντας περισσότερους επαγγελματίες να ενσωματώσουν την Υγεία και την Ασφάλεια στον πυρήνα της ηγεσίας τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμβολή του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. ως θεσμικού φορέα αναφοράς είναι καθοριστική. Με τις πρωτοβουλίες, τις πολιτικές και τα προγράμματά του, το Ινστιτούτο αναδεικνύει τις προτεραιότητες και τις προοπτικές ενός σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος που προάγει την ασφάλεια, την πρόληψη και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η Υγεία και η Ασφάλεια στην εργασία δεν είναι απλώς δείκτες απόδοσης – είναι αξίες που καθορίζουν την ποιότητα της εργασίας και της ζωής. Ας συνεχίσουμε να επενδύουμε σε αυτές, με συνέπεια, συλλογική ευθύνη και ηγεσία με ανθρώπινο πρόσωπο.
Η κουλτούρα πρόληψης και ασφάλειας χτίζεται μέσα από τη δέσμευση, το όραμα και την καθημερινή πρακτική των ηγετών που εμπνέουν και καθοδηγούν |5
O PINION
Κατερίνα Δασκαλάκη Διευθύντρια Τομέα Εργασιακών Σχέσεων και Κοινωνικού Διαλόγου του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών - ΣΕΒ
Ζ
Η νέα εποχή της ασφάλειας στην εργασία: Όταν η τεχνολογία υπηρετεί τον άνθρωπο Η έννοια της υγείας και ασφάλειας στην εργασία αλλάζει ριζικά. Οι νέες τεχνολογίες, η κλιματική αλλαγή και η επιτάχυνση των μετασχηματισμών στην παραγωγή δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον για επιχειρήσεις και εργαζόμενους.
ητούμενο για τις επιχειρήσεις δεν είναι πλέον απλά η συμμόρφωση με τη νομοθεσία ή την πρόληψη του επαγγελματικού κινδύνου, τα οποία είναι αυτονόητα για τις σύγχρονες επιχειρήσεις, αλλά ο σχεδιασμός και η εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων. Η τεχνητή νοημοσύνη και τα ψηφιακά εργαλεία έχουν ήδη αρχίσει να μετασχηματίζουν τους χώρους εργασίας, καθιστώντας τους πιο «έξυπνους» και πιο ασφαλείς. Στην Ελλάδα, πολλές επιχειρήσεις δείχνουν στην πράξη πώς η επένδυση στην πρόληψη μέσω των τεχνολογικών λύσεων στην ουσία σημαίνει επένδυση στον ανθρώπινο παράγοντα. Μεγάλες βιομηχανίες εφαρμόζουν συστήματα έξυπνης παρακολούθησης και πλατφόρμες βιωματικής εκπαίδευσης προσωπικού μέσω εικονικής πραγματικότητας. Επιχειρήσεις του ενεργειακού και κατασκευαστικού τομέα έχουν εντάξει στην καθημερινή τους λειτουργία την ανάλυση δεδομένων από εκατοντάδες σημεία ελέγχου, επιτυγχάνοντας σημαντική μείωση ατυχημάτων. Στον κλάδο των logistics και των μεταφορών, οι εφαρμογές που αξιολογούν σε πραγματικό χρόνο την κόπωση των οδηγών ή τη συνθήκη του οχήματος συνεισφέρουν άμεσα στην πρόληψη ατυχημάτων. Η πρόοδος προϋποθέτει ταυτόχρονα και ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο. Ο πρόσφατος νόμος 5239/2025 περιλαμβάνει διατάξεις που έχουν ως στόχο να εκσυγχρονίσουν σχετικές ρυθμίσεις, ενσωματώνοντας, παράλληλα, ευρωπαϊκές και διεθνείς κατευθύνσεις. Στο πλαίσιο αυτό, κυρώνεται η διεθνής σύμβαση εργασίας 191 η οποία καθιερώνει την υγεία και ασφάλεια στην εργασία ως θεμελιώδες δικαίωμα. Ωστόσο, το θέμα έλλειψης ιατρών εργασίας, που απασχολεί τα τελευταία χρόνια πολλές επιχειρήσεις, δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς. Η λύση που θα δοθεί θα πρέπει να προσφέρει, αφενός, επαρκή και την καλύτερη δυνατή κάλυψη της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, και, αφετέρου, πλήρη κάλυψη των υποχρεώσεων των επιχειρήσεων. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο βρίσκονται σε εξέλιξη οι
6|
συζητήσεις για την αναθεώρηση της Οδηγίας για τους καρκινογόνους παράγοντες, η ενσωμάτωση της οδηγίας για τον άσβεστο, ενώ μεγάλη έμφαση δίνεται στην κλιματική αλλαγή και στην ψηφιακή μετάβαση. Σε διεθνές επίπεδο, είναι σημαντική η επερχόμενη ενδεχομένως ψήφιση μίας νέας διεθνούς σύμβασης εργασίας για τους βιολογικούς κινδύνους στην εργασία, η οποία θα οριστικοποιηθεί στη Διεθνή Συνδιάσκεψη Εργασίας του ILO τον Ιούνιο του 2026. Στον ΣΕΒ θεωρούμε ότι η οι σύγχρονες τεχνολογίες και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να συνδράμουν τις επιχειρήσεις στην πρόληψη και την αποτροπή του επαγγελματικού κινδύνου, στην παρακολούθηση των συνθηκών και στην έγκαιρη αντιμετώπιση των εργατικών ατυχημάτων. Από μόνη της, όμως, η τεχνολογία δεν μπορεί να διασφαλίσει την ασφάλεια. Χρειάζεται η δέσμευση της διοίκησης και μία ισχυρή κουλτούρα πρόληψης, με εκπαίδευση, συνεχή κατάρτιση και πιστοποίηση, οι οποίες μπορούν να καταστήσουν τους χώρους εργασίας ασφαλείς και ανθεκτικούς. Και προφανώς μόνο μέσω του κοινωνικού διαλόγου, της ανταλλαγής καλών πρακτικών, της συνεργασίας μεταξύ κράτους, εργοδοτών και εργαζομένων, μπορεί να επιτευχθεί η αποτελεσματική σύνδεση της τεχνολογίας με τον ανθρώπινο παράγοντα.
Μόνο μέσω του κοινωνικού διαλόγου, της συνεργασίας μεταξύ κράτους, εργοδοτών και εργαζομένων, μπορεί να επιτευχθεί η αποτελεσματική σύνδεση της τεχνολογίας με τον άνθρωπο ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
I NSIGH TS
ΣΤΑΜΆΤΗΣ ΒΈΤΣΙΚΑΣ
ΚΏΣΤΑΣ ΜΙΓΙΆΚΗΣ
Η Ασφάλεια ως τρόπος ζωής και πηγή υπερηφάνειας
Από την Ηγεσία ως το Πεδίo
Ο
Σ
QHSSE Manager, Motor Oil
ι εμπορικές εταιρείες του ομίλου Motor Oil δραστηριοποιούνται εκτός από την Ελλάδα και την Κύπρο, σε πολλές βαλκανικές χώρες. Τα προϊόντα που διακινούνται καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα. Για την αποθήκευσή τους απαιτούνται πρατήρια και εξειδικευμένες εγκαταστάσεις, ενώ για τη διανομή και τη μεταφορά τους χρησιμοποιούνται διάφορα μέσα, από βυτία και φορτηγά έως πλοία και τρένα. Συνεπώς, η Υγεία & Ασφάλεια στον Όμιλο αποτελεί τρόπο ζωής. Συντροφεύει την πρωινή αναχώρηση για την εργασία, ακολουθεί καθ’ όλη τη διάρκεια των ημερήσιων δραστηριοτήτων, μέχρι τη στιγμή της ασφαλούς επιστροφής στο σπίτι. Είναι ένα σύστημα διαχείρισης και διαδικασιών. Πολυδαίδαλο, καθώς είναι πολλά τα προϊόντα, τα μέσα που απαιτούνται και οι επιχειρησιακές λειτουργίες. Η Υ&Α απαιτεί γνώση, προσεκτική εφαρμογή, απόλυτη πειθαρχία και συνέπεια. Μας προτρέπει στη δημιουργία ομάδων και στη συνεργασία με τους συναδέλφους μας, ενώ παράλληλα διασφαλίζει βελτίωση παραγωγικότητας και αποτελεσματικότητας, ελαχιστοποιώντας τους κινδύνους. Η τεχνολογία αποτελεί απαραίτητο βοηθό και συνεργάτη στο κομμάτι του QHSSE. Διευκολύνει την καταγραφή καθημερινών ελέγχων, παρατηρήσεων, αξιολογήσεων και δυνητικών κινδύνων. Η στατιστική βοηθάει στην ανάλυση του μεγάλου όγκου των δεδομένων. Προλαμβάνει κινδύνους που μπορούν να εξελιχθούν σε ανεπιθύμητα προβλήματα και προτείνει βελτίωση των διαδικασιών. Η TN μπορεί να εντοπίσει έγκαιρα και με ακρίβεια πιθανές δυσλειτουργίες και να προτείνει τις απαιτούμενες διορθωτικές ενέργειες. Στον όμιλο αξιοποιούμε λοιπόν τα διαθέσιμα εργαλεία που μας προσφέρει η τεχνολογία, ενώ αναζητάμε συνεχώς και νέες λύσεις. Προγράμματα ενημέρωσης, διαλόγου και συμμετοχής οργανώνονται τακτικά και βοηθούν την ανάπτυξη της ομαδικότητας. Προγράμματα εκπαίδευσης ενημερώνουν για τις διαδικασίες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη βιωματική μάθηση καθώς η επιστήμη βεβαιώνει ότι Η Υ&Α εμπνέει το οδηγεί στην ουσιαστικότερη γνώση. σεβασμό στους Οι άνθρωποι βρίσκουν βήμα να μιγύρω μας, στην λήσουν, να μοιραστούν εμπειρίες και κοινωνία και στο να νιώσουν ότι η Υγεία & Ασφάλεια περιβάλλον είναι έννοιες που ενώνουν.
8|
Energy HSQ & Sustainability Senior Director, Metlen
την Metlen, η Υγεία και η Ασφάλεια των εργαζομένων αποτελούν στρατηγική προτεραιότητα και θεμελιώδη επιχειρησιακό στόχο, ενσωματωμένο σε κάθε πτυχή της δραστηριότητάς μας, με σαφείς δεσμεύσεις που ξεκινούν από την φιλοσοφία της Ηγεσίας έως τη δημιουργία κουλτούρας στον εργασιακό χώρο. Με παρουσία και δραστηριότητες σε πέντε ηπείρους, επιδιώκουμε να καλλιεργούμε ενιαία κουλτούρα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία (ΥΑΕ) που προάγει την ανοιχτή επικοινωνία με όλους τους εργαζομένους και την συνεχή εκπαίδευση του προσωπικού μας και του προσωπικού των εργολάβων μας. Με αίσθημα ευθύνης όλων σε όλα τα ιεραρχικά επίπεδα, επιδιώκουμε να διατηρούμε ασφαλείς συνθήκες εργασίας, υψηλού επιπέδου και να στοχεύουμε στη συ- Καλλιεργούμε νεχή τους βελτίωση. Όλοι οι τομείς ενιαία κουλτούρα δραστηριότητας μας λειτουργούν με Υ&Α που προάγει πιστοποιημένα συστήματα διαχείρισης την ανοιχτή της ΥΑΕ, προσανατολισμένα στη συνεεπικοινωνία χή βελτίωση των διαδικασιών μας και και τη συνεχή των συνθηκών εργασίας. Ενδεικτικά: • Συνεχή εκπαίδευση των εργαζομέ- εκπαίδευση νων και των συνεργατών μας για ενημέρωση στις πολιτικές και διαδικασίες ΥΑΕ, καθώς και τους εργασιακούς κινδύνους. • Καμπάνιες και δράσεις ευαισθητοποίησης σε θέματα ΥΑΕ. Έχουμε θεσπίσει το Ετήσιο Ημερολόγιο Ευαισθητοποίησης ΥΑΕ, με μηνιαίες δράσεις σε όλες μας τις εγκαταστάσεις παγκοσμίως. • Συστηματική παρακολούθηση δεικτών απόδοσης ΥΑΕ και επιβράβευση καλών πρακτικών από εργαζομένους ή ομάδες εργαζομένων. Παράλληλα, επενδύουμε σε καινοτόμες τεχνολογίες και ψηφιακές λύσεις. Είμαστε πρωτοπόροι στην εφαρμογή εκπαιδεύσεων ΥΑΕ με τεχνολογία εικονικής πραγματικότητας (Virtual Reality). Αναπτύσσουμε ψηφιακή πλατφόρμα για την ολιστική διαχείριση των θεμάτων ΥΑΕ και παρακολούθηση της επίδοσης σε άμεσο χρόνο για όλες τις δραστηριότητες παγκοσμίως. Τέλος, διερευνούμε εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για την αυτόματη ανίχνευση επικίνδυνων καταστάσεων και την ενίσχυση της προληπτικής ασφάλειας.
ΝΟΈΜΒΡΙΟΣ 2025
O PINIO N
Αλέξανδρος Σοφιανόπουλος General Manager, GEP
Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία: Από τη συμμόρφωση στη συνειδητή ευθύνη Η Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία εξελίσσεται σε πεδίο στρατηγικής σημασίας για κάθε οργανισμό. Η έμφαση μετατοπίζεται από τον έλεγχο στη γνώση, από τη συμμόρφωση στη συμμετοχή, με στόχο ένα περιβάλλον όπου η πρόληψη και η φροντίδα αποτελούν μέρος της επιχειρησιακής κουλτούρας.
Μ
ε πολυετή εμπειρία στη διαχείριση κινδύνων και στην ανάπτυξη ολοκληρωμένων στρατηγικών πρόληψης, η GEP μιλά για τις τάσεις που αναδιαμορφώνουν το πεδίο και για τον μεταβαλλόμενο ρόλο του επαγγελματία ΥΑΕ μέσα στις επιχειρήσεις.
Ποιες τάσεις ή καινοτομίες βλέπετε να επηρεάζουν περισσότερο τη διαχείριση κινδύνων σήμερα; Στη GEP, μέσα από τη μακρόχρονη συνεργασία μας με ένα ευρύ φάσμα οργανισμών του παραγωγικού κλάδου, έχουμε διαπιστώσει ότι η διαχείριση των επαγγελματικών κινδύνων βρίσκεται σε φάση βαθιάς μεταμόρφωσης, επηρεαζόμενη κυρίως από τρεις βασικές τάσεις. Πρώτον, η ψηφιακή μετάβαση επαναπροσδιορίζει τα συστήματα πρόληψης και παρακολούθησης, εισάγοντας νέες δυνατότητες και εργαλεία. Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και της ανάλυσης δεδομένων επιτρέπει την πρόβλεψη επαγγελματικών κινδύνων με βάση πρότυπα συμπεριφοράς και κρίσιμους επιχειρησιακούς δείκτες. Έτσι καθίσταται εφικτή η μετάβαση στην εποχή των προγνωστικών μοντέλων, όπου η λήψη αποφάσεων υποστηρίζεται από την επεξεργασία δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα και την ανθεκτικότητα των οργανισμών. Δεύτερον, οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι αναγνωρίζονται ως καθοριστικός παράγοντας βιωσιμότητας, ιδιαίτερα στη μετα-COVID εποχή. Ο σύγχρονος επαγγελματικός κόσμος απαιτεί περιβάλλοντα που ενισχύουν την ψυχολογική ασφάλεια, την ισορροπία και την ανθεκτικότητα των εργαζομένων, με την έγκαιρη διαχείριση να μειώνει την ανθρώπινη φθορά και να ενδυναμώνει την απόδοση. Τρίτον, η κουλτούρα πρόληψης επηρεάζει καθοριστικά τη διαχείριση κινδύνων, μετατρέποντας τη συμμόρφωση σε καθημερινή συνείδηση. Η σταθερή δέσμευση των διοικήσεων σε συνδυασμό με την ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου οι κίνδυνοι προβλέπονται, αναλύονται και αντιμετωπίζονται συλλογικά. Η πραγματική πρόοδος επιτυγχάνεται όταν η καινοτομία συνδέεται με τον άνθρωπο, μετατρέποντας τη συμμόρφωση σε συνειδητή ευθύνη.
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
Έτσι, η πρόληψη παύει να είναι απλώς υποχρέωση και γίνεται μέρος της κουλτούρας, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του οργανισμού.
Πώς αλλάζει ο ρόλος του επαγγελματία ΎΑΈ και ποια είναι τα νέα skills που χρειάζεται να αναπτύξει; Τα τελευταία χρόνια, oι οργανισμοί αντιλαμβάνονται ότι η προστασία των εργαζομένων δεν αποτελεί μια μονοδιάστατα ηθική ή νομική υποχρέωση, αλλά κρίσιμο παράγοντα αξιοπιστίας, φήμης και ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος του επαγγελματία ΥΑΕ μετασχηματίζεται ουσιαστικά. Από «ελεγκτής» ή «διαχειριστής συμβατότητας» αναδεικνύεται σε στρατηγικό συνεργάτη της διοίκησης, ικανό να συνδέει την επαγγελματική ασφάλεια με την απόδοση, την καινοτομία και τη βιωσιμότητα. Καλείται δηλαδή να ερμηνεύει δεδομένα, να αξιοποιεί ψηφιακά εργαλεία και να καλλιεργεί δεξιότητες επικοινωνίας και ηγεσίας που επηρεάζουν τη συμπεριφορά του ανθρώπινου δυναμικού σε όλα τα επίπεδα και βαθμίδες ιεραρχίας ενός οργανισμού. Τα νέα απαιτούμενα skills περιλαμβάνουν ανάλυση δεδομένων, κατανόηση του ψηφιακού μετασχηματισμού, ανθεκτική ηγεσία, συστημική και κριτική σκέψη και ικανότητα διαχείρισης αλλαγής. Ο σύγχρονος επαγγελματίας Υγείας και Ασφάλειας χρειάζεται να συνδυάζει τεχνική επάρκεια με επιχειρησιακή διορατικότητα και ανθρώπινη ενσυναίσθηση, λειτουργώντας ως καταλύτης στη διαδικασία μετατροπής δεδομένων σε στρατηγικές αποφάσεις. H επαγγελματική ασφάλεια δεν αποτελεί πλέον ζήτημα συμμόρφωσης,· είναι θέμα κουλτούρας, αξιών και ηγεσίας. Όταν ο επαγγελματίας ΥΑΕ ενσαρκώνει αυτή τη νοοτροπία, συμβάλλει ουσιαστικά στη βιώσιμη επιτυχία του οργανισμού. Σε αυτήν την πορεία, η GEP, κορυφαία εταιρεία ολοκληρωμένων υπηρεσιών Υγείας & Ασφάλειας στην Εργασία, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση βέλτιστων πρακτικών για την ελληνική αγορά, μετατρέποντας την επαγγελματική ασφάλεια σε στρατηγικό πλεονέκτημα.
|9
I NSIGH TS
ΜΑΝΏΛΗΣ ΔΆΦΤΣΗΣ
ΧΡΙΣΤΊΝΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΎΛΟΥ
Η Υ&Α ως θεμέλιο εμπιστοσύνης και προόδου
Η ψυχοκοινωνική ευημερία ως προϋπόθεση συμμετοχής
Σ
Ό
Διευθυντής Εκπαίδευσης, Ελληνικός Χρυσός
την Ελληνικός Χρυσός, η Υγεία και η Ασφάλεια δεν αποτελούν απλώς υποχρέωση ή τυπική συμμόρφωση, αλλά θεμέλιο της εταιρικής κουλτούρας. Η φροντίδα για τον άνθρωπο είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον τρόπο που η εταιρεία λειτουργεί και εξελίσσεται. Κάθε δραστηριότητα, από τα εργοτάξια έως τα γραφεία, σχεδιάζεται με βάση την πρόληψη, την υπευθυνότητα και τη διαρκή εκπαίδευση, καλλιεργώντας ένα πλαίσιο αξιών όπου η ασφάλεια είναι καθημερινή στάση, όχι οδηγία. Σε αυτό το πλαίσιο, η τεχνολογία λειτουργεί ως ουσιαστικός σύμμαχος σε αυτή την πορεία. Στα Μεταλλεία Κασσάνδρας αξιοποιούμε ατομικές συσκευές εντοπισμού, real-time παρακολούθηση αερίων, τηλεχειρισμό μηχανημάτων και ιδιωτικό δίκτυο 4G σε μεγάλο βάθος, εξασφαλίζοντας συνεχή ενημέρωση και άμεση αντίδραση σε κάθε πιθανή συνθήκη. Παράλληλα, η εκπαίδευση με προσομοιωτές VR/AR, οι ασκήσεις ετοιμότητας και η συνεργασία διαφορετικών ομάδων, ενισχύουν την ετοιμότητα και την εμπιστοσύνη των εργαζομένων. Αξίζει επίσης να τονιστεί ότι η Υγεία και η Ασφάλεια δεν εξαντλούνται στη φυσική προστασία των ανθρώπων μας. Περιλαμβάνουν και την ψυχοκοινωνική ευημερία, τη συμμετοχή, αλλά και τη φωνή κάθε εργαζομένου. Με πρωτοβουλίες όπως δράσεις διαλόγου, ομάδες υποστήριξης και προγράμματα ευεξίας, επιδιώκεται η δημιουργία ενός εργασιακού περιβάλλοντος όπου όλοι αισθάνονται ασφαλείς, ενεργοί και ουσιαστικά σημαντικοί. Η πρόληψη, επομένως, δεν περιΗ Υγεία και ορίζεται στα μέτρα ασφαλείας, Ασφάλεια δεν αλλά εκτείνεται στην ενδυνάμωση εξαντλούνται στη της ανθρώπινης εμπειρίας. φυσική προστασία Για την Ελληνικός Χρυσός, η των ανθρώπων ασφάλεια δεν είναι μόνο προτεμας, αλλά ραιότητα, αλλά θεμελιώδης αξία περιλαμβάνουν που μας ενώνει, μας καθοδηγεί και την και μας οδηγεί με συνέπεια προς ψυχοκοινωνική ένα πιο υπεύθυνο, ανθρώπινο και ευημερία βιώσιμο μέλλον.
10 |
Security & Market Safety Cluster Manager, PMI, ISRM Chapter Co Chair
ταν ξεκίνησα την πορεία μου στον χώρο της ασφάλειας, ο στόχος ήταν σαφής: να προστατεύσουμε ανθρώπους, υποδομές και επιχειρήσεις. Με τα χρόνια όμως κατάλαβα ότι η πραγματική ασφάλεια δεν είναι μόνο φυσική ή τεχνική - είναι ανθρώπινη. Ξεκινά από το πώς νιώθει ο εργαζόμενος στον χώρο του: ασφαλής, σεβαστός, και μέρος μιας ομάδας που τον ακούει. Σήμερα, ο διάλογος γύρω από την ασφάλεια περιλαμβάνει ολοένα και περισσότερο την ψυχοκοινωνική ευημερία και την ενεργή συμμετοχή. Πρωτοβουλίες που “πιάνουν τόπο” είναι εκείνες που δίνουν φωνή στους ανθρώπους - όπως ανοιχτές συζητήσεις με ομάδες εργασίας, mentoring μεταξύ συναδέλφων, και προγράμματα υποστήριξης ψυχικής ανθεκτικότητας. Όταν η ασφάλεια μετατρέπεται από υποχρέωση σε κοινό σκοπό, τότε ενι- Ο διάλογος έχει σχύεται η εμπιστοσύνη, η υπευθυ- μετατοπιστεί νότητα και τελικά η ανθεκτικότητα από το «πώς προστατεύουμε του οργανισμού. τους εργαζόμενους» Τα τελευταία χρόνια, ο διάλογος έχει μετατοπιστεί από το «πώς στο «πώς προστατεύουμε τους εργαζόμε- καλλιεργούμε νους» στο «πώς καλλιεργούμε ψυχοκοινωνική ψυχοκοινωνική ευημερία και συμ- ευημερία και μετοχή». Οι πιο αποτελεσματικές συμμετοχή» πρωτοβουλίες είναι εκείνες που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή αντί να επιβάλλουν συμμόρφωση. Στο πλαίσιο του Overseas Security Advisory Council (OSAC), όπου έχω την τιμή να υπηρετώ από το 2018 και φέτος ως Private Sector Chair για την Ελλάδα, βλέπω καθημερινά πώς οι ηγέτες μπορούν να προωθήσουν αυτή τη νέα κουλτούρα: μια κουλτούρα όπου η ασφάλεια δεν περιορίζεται στους κανονισμούς, αλλά αγγίζει την καρδιά της εταιρικής ευημερίας. Γιατί τελικά, η ασφάλεια του μέλλοντος δεν θα βασίζεται μόνο στην επιτήρηση, αλλά στην ενσυναίσθηση, τη συμμετοχή και τη φροντίδα.
ΝΟΈΜΒΡΙΟΣ 2025
ΣΕΡΑΦΕΊΜ ΙΩΑΝΝΊΔΗΣ
ΘΎΜΙΟΣ ΜΑΡΚΌΠΟΥΛΟΣ
Από την Ασφάλεια στον τρόπο ζωής
Ασφάλεια που εμπνέει και ενώνει
Division Director of H.S.S.E.Q., ΔΕΣΦΑ
Η
ασφάλεια για μας στον ΔΕΣΦΑ είναι τρόπος ζωής και πράξη φροντίδας. Επιδιώκουμε να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, κοινή στάση ευθύνης, εμπιστοσύνης και συμμετοχής. Φροντίζουμε να γνωρίζουμε τους ανθρώπους μας. Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας πραγματοποιήσαμε εργονομική και φυσιολογική μελέτη που μας βοήθησε να κατανοήσουμε τι σημαίνει ευεξία στην πράξη και να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον που στηρίζει τη σωματική και ψυχική ισορροπία. Η εκπαίδευση έχει εξελιχθεί σε επάρκεια και εμπειρία. Μέσα από role-playing προγράμματα, οι εργαζόμενοί μας μαθαίνουν να αναγνωρίζουν κινδύνους και να λειτουργούν με υπευθυνότητα και συνεργατικότητα. Η ψηφιακή μας πλατφόρμα και το δικό μας HSE app δίνει φωνή σε όλους . Η συνεργασία μας με τα ενδιαφερόμενα μέρη και το ΕΛΙΝΥΑΕ αναδεικνύει τη σημασία των «παρ’ ολίγον» ατυχημάτων ως εργαλείο μάθησης για την κοινωνία. Το ειδικό πλαίσιο προαξιολόγησης προμηθευτών και οι τακτικές συναντήσεις συνεργασίας καλλιεργούν την κοινή γλώσσα ασφάλειας σε όλη την εφοδιαστική μας αλυσίδα. Καθώς η δραστηριότητά μας επεκτείνεται πέρα από τα ελληνικά σύνορα, ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις: τη συνύπαρξη διαφορετικών κουλτουρών και εργασιακών προτύπων. Ωστόσο, η εμπειρία μας από το έργο συντήρησης του τερματικού σταθμού στο Κουβέιτ απέδειξε έμπρακτα πως η ασφάλεια αποτελεί παγκόσμια γλώσσα. Η διεθνής διάκρισή μας με το πρώτο βραβείο HSE Excellence του American Society of Safety Professionals επιβεβαίωσε την προσήλωσή μας σε αυτή τη φιλοσοφία και τη δύναμη της συνεργασίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Τελικά, η ασφάλεια για τον ΔΕΣΦΑ είναι ο τρόπος που δουλεύουμε, που συνεργαζόμαστε, που σεβόμαστε. Η ασφάλεια Είναι η ενέργεια που ξεκινά είναι ο τρόπος που πάντα από τον άνθρωπο και δουλεύουμε, διαμορφώνει το ήθος, την που συνεργαζόμαστε, υπευθυνότητα και το μέλπου σεβόμαστε λον μας.
ΝΟΈΜΒΡΙΟΣ 2025
Υπεύθυνος Ασφάλειας & Υγείας, Αθηναϊκή Ζυθοποιία
Σ
την Αθηναϊκή Ζυθοποιία, η Υγεία και η Ασφάλεια είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής μας κουλτούρας και πηγή έμπνευσης για όλα τα μέλη του ανθρώπινου δυναμικού της εταιρείας. Κάθε εργαζόμενος συμμετέχει σε εκπαιδευτικά προγράμματα από την έναρξη της πρόσληψής του και καθ’ όλη τη διάρκεια της εργασιακής του ζωής. Η πρόληψη κινδύνων υποστηρίζεται από εκτεταμένα μέτρα προστασίας που βασίζονται σε λεπτομερή ανάλυση του ρίσκου σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων μας. Τα μέτρα προστασίας αφορούν τόσο τους εργαζομένους μας όσο και τους εργαζομένους των συνεργατών μας. Ο δε εξοπλισμός των εγκαταστάσεων μας διαθέτει σύγχρονες αυτοματοποιημένες διατάξεις ασφαλείας, ώστε να εξασφαλίζεται η ασφαλή χρήση του. Η τεχνολογία στην Αθηναϊκή Ζυθοποιία διαδραματίζει πρωταρχικό ρόλο στη διαχείριση κινδύνων: από φορητές συσκευές και Η ασφάλεια, ψηφιακές εφαρμογές παρακολούθη- η τεχνολογία και σης ασφάλειας, έως και συστήματα η ψυχοκοινωνική εντοπισμού πεζών και ακινητοποίησης ευημερία οχημάτων σε χώρους διασταύρωσής συνδυάζονται τους. Η ψηφιακή θωράκιση ενισχύαρμονικά στην ει την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα, εταιρεία την ασφαλή και ομαλή λειτουργία των παραγωγικών μας εγκαταστάσεων, ενώ προστατεύει προσωπικά δεδομένα και διασφαλίζει τη συνέχεια της παραγωγής, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των εργαζομένων και των συνεργατών μας. Παράλληλα, η ψυχοκοινωνική ευημερία των ανθρώπων μας αποτελεί βασικό άξονα της εταιρικής μας κουλτούρας. Μέσα από ανοιχτή επικοινωνία και πολλαπλούς διαύλους αναζήτησης υποστήριξης, όλοι οι εργαζόμενοι νιώθουμε ασφαλείς να εκφραζόμαστε και να συμμετέχουμε στις δραστηριότητες της εταιρίας μας. Η οδική ασφάλεια και η υπεύθυνη κατανάλωση βρίσκονται πάντα στο επίκεντρο με σύνθημα «Πρώτα η Ασφάλεια – γιατί νιΑΖωμαι για όλους». Η ασφάλεια, η τεχνολογία και η ψυχοκοινωνική ευημερία συνδυάζονται αρμονικά, καθιστώντας τη δέσμευσή μας προς τους ανθρώπους μας όχι μόνο θεμέλιο της λειτουργίας μας, αλλά και πηγή δημιουργικότητας, εμπιστοσύνης και βιώσιμης ανάπτυξης.
| 11
I NSIGH TS
ΦΩΤΕΙΝΉ ΒΈΤΣΙΚΑ
Chief People & Culture Officer, ΔΕΛΤΑ Τρόφιμα
ΓΙΆΝΝΗΣ ΤΣΟΥΛΦΑΐΔΗΣ
Corporate Production & Safety Director, Alumil
Μετατρέποντας την Ασφάλεια Ασφάλεια με ευθύνη σε πηγή έμπνευσης και συνεργασία
Σ
τη ΔΕΛΤΑ Τρόφιμα, δεν μιλάμε για «συμμόρφωση» με την Υγεία & Ασφάλεια αλλά για κουλτούρα φροντίδας, σεβασμού και συμμετοχής. Το σημείο καμπής για εμάς ήταν όταν συνειδητοποιήσαμε ότι η Ασφάλεια δεν «επιβάλλεται», αλλά εμπνέεται. Για να γίνει κομμάτι της καθημερινότητας, έπρεπε πρώτα να γίνει κομμάτι της καρδιάς των ανθρώπων μας. Ξεκινήσαμε με τη δημιουργία ενός πλαισίου διαλόγου και συμμετοχής, όπου κάθε εργαζόμενος έχει φωνή και ρόλο στη βελτίωση των συνθηκών του. Mια πορεία αλλαγής κουλτούρας που βασίστηκε στον άνθρωπο. Οι ομάδες Υγείας & Ασφάλειας σε κάθε εγκατάσταση λειτουργούν ως πρεσβευτές της κουλτούρας αυτής, μεταφέροντας μηνύματα, ιδέες και καλές πρακτικές. Δώσαμε φωνή στους ίδιους τους εργαζόμενους να προτείνουν λύσεις, να μοιράζονται εμπειρίες και να γίνονται φορείς θετικής αλλαγής. Η εκπαίδευση έπαψε να είναι θεωρητική. Οι βιωματικές εκπαιδεύσεις, όπως η μεγάλη Άσκηση Ετοιμότητας με τον 6ο Πυροσβεστικό Σταθμό Αθηνών, καλλιεργούν αυτοπεποίθηση και ομαδικότητα. Όταν ο εργαζόμενος ζει στην πράξη τη σημασία της πρόληψης, η Ασφάλεια παύει να είναι υποχρέωση και γίνεται πηγή έμπνευσης. Παράλληλα, εφαρμόζουμε ανθρωποκεντρικές παρεμβάσεις – όπως εργονομικές λύσεις, έξυπνες σημάνσεις LED και προγράμματα Οδικής Ασφάλειας και Κυκλοφοριακής Αγωγής (AVENUE) για τους επαγγελματίες οδηγούς μας. Όλα στοχεύουν στο ίδιο αποτέλεσμα: να νιώθουν οι άνθρωποί μας ότι η εταιρεία τους φροντίζει, εμπιστεύεται και τους θέλει ενεργούς συμμέτοχους. Η κουλτούρα Ασφάλειας δεν χτίζεται με διαδικασίες· χτίζεται με Η κουλτούρα έμπνευση, συνέπεια και ανθρώΑσφάλειας πινη σύνδεση. δεν χτίζεται με Για εμάς στη ΔΕΛΤΑ, όταν η φροδιαδικασίες αλλά ντίδα γίνεται κουλτούρα, η ασφάμε έμπνευση, λεια γίνεται τρόπος ζωής! συνέπεια και Και δεν ξεχνάμε οτι: «An ounce ανθρώπινη of prevention is worth a pound of σύνδεση cure», Benjamin Franklin.
12 |
Γ
ια την Alumil, τα θέματα Υγείας και Ασφάλειας αποτελούν προτεραιότητα και αναπόσπαστο μέρος της εταιρικής μας κουλτούρας. Στην Alumil επιδιώκουμε την τελειότητα κάθε μέρα, όχι μόνο μέσα από την ποιότητα των προϊόντων μας, αλλά και μέσα από τη φροντίδα για τους ανθρώπους μας. Η Υγεία και η Ασφάλεια δεν αντιμετωπίζονται ως κανονιστικό πλαίσιο, αλλά ως καθημερινή στάση ευθύνης και συνεργασίας. Ενθαρρύνουμε τη συμμετοχή όλων των εργαζομένων μέσα από συνεχή εκπαίδευση, διάλογο και αμοιβαία δέσμευση στην πρόληψη. Η τεχνολογία αποτελεί πολύτιμο σύμμαχο σε αυτή την προσπάθεια. Πιο συγκεκριμένα, η ανάπτυξη και χρήση λογισμικού καταγραφής και παρακολούθησης δεικτών HSE μάς επέτρεψε να ενσωματώσουμε την ασφάλεια στην καθημερινή λειτουργία Καταφέραε να της Διεύθυνσης Operations, να πετύχουμε μείωση επεκτείνουμε τη χρήση του και των συνολικών στους πυλώνες της Ποιότητας συμβάντων και της Περιβαλλοντικής Διακατά 46% μέσα χείρισης, και να πετύχουμε μείσε έναν χρόνο ωση των συνολικών συμβάντων μέσω ψηφιακής κατά 46% το 2024 σε σχέση με παρακολούθησης το 2023. Παράλληλα, μέσα από ανοιχτή δεικτών HSE επικοινωνία και συνεχή αναγνώριση της συμβολής κάθε εργαζομένου, ενισχύουμε το αίσθημα συμμετοχής και ψυχοκοινωνικής ασφάλειας, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η προστασία, η πρόοδος και η συνεργασία συμβαδίζουν. Η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν ενισχύει μόνο την απόδοση, αλλά και την κουλτούρα φροντίδας που διατρέχει ολόκληρο τον οργανισμό. Με πάνω από 35 χρόνια εμπειρίας και παρουσία σε πάνω από 60 χώρες, η Alumil συνεχίζει να επενδύει σε καινοτόμες και βιώσιμες πρακτικές που διασφαλίζουν ένα ασφαλές μέλλον για όλους, επιβεβαιώνοντας ότι η ασφάλεια δεν είναι στόχος, αλλά διαρκής δέσμευση.
ΝΟΈΜΒΡΙΟΣ 2025
O PINION
Τίνα Χαλόφτη
Managing Director των εταιρειών Excellence Management Consultants και Εξ.Υ.Π.Π. Active Safety
Χτίζοντας Ισχυρή Κουλτούρα Ασφάλειας με το ISO 45001:2018 Πώς το διεθνές πρότυπο βοηθά τις επιχειρήσεις να ενσωματώσουν την ασφάλεια στη δομή, την ηγεσία και την καθημερινή τους λειτουργία, ως Αξία.
Η
ασφάλεια της εργασίας είναι κάτι πολύ περισσότερο από κανονισμούς και λίστες συμμόρφωσης. Αποτελεί θεμέλιο για την ευημερία των εργαζομένων και αναπόσπαστο στοιχείο μιας υγιούς οργανωσιακής κουλτούρας. Το ISO 45001:2018 προσφέρει ένα σύγχρονο και σαφές πλαίσιο που μπορεί να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να ενσωματώσουν ουσιαστικά την ασφάλεια στην καθημερινή λειτουργία τους, αρκεί να αξιοποιηθεί ως εργαλείο διοίκησης και όχι ως μια ακόμη «τυπική πιστοποίηση».
Η Κουλτούρα Ασφάλειας
Η κουλτούρα ασφάλειας αποτελεί μέρος της συνολικής κουλτούρας ενός οργανισμού και αντανακλά τις αξίες, τις στάσεις και τις συμπεριφορές των εργαζομένων σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια. Εκφράζει το πόσο βαθιά είναι ενσωματωμένη η ασφάλεια στη νοοτροπία και στις καθημερινές επιλογές μιας επιχείρησης.
Τα οφέλη μιας ισχυρής κουλτούρας ασφάλειας
Μελέτη του 2024 σε 829 ευρωπαϊκές εταιρείες από 29 χώρες έδειξε ότι η ισχυρή κουλτούρα ασφάλειας σχετίζεται άμεσα με τη μείωση των εργατικών ατυχημάτων. Επιπλέον, η βελτίωση στην απόδοση ασφάλειας συνδέεται με καλύτερη χρηματοοικονομική επίδοση: λιγότερα ατυχήματα, λιγότερες διακοπές εργασίας, αυξημένη παραγωγικότητα και μείωση του κόστους που σχετίζεται με θέματα υγείας, αποζημιώσεων, νομικών διενέξεων και επισκευών. Η θετική επίδραση είναι επίσης έντονη στο ανθρώπινο κομμάτι. Σε ένα ασφαλές περιβάλλον, το ηθικό των εργαζομένων ενισχύεται, η εμπιστοσύνη τους προς τον οργανισμό αυξάνεται και η ικανοποίηση και αφοσίωσή τους βελτιώνονται. Όλα αυτά συμβάλλουν στη δημιουργία ισχυρής εταιρικής φήμης, ενισχύοντας τις σχέσεις με πελάτες, συνεργάτες και διευκολύνοντας την προσέλκυση ταλέντων. Τέλος, η κουλτούρα ασφάλειας συνδέεται άμεσα με τα κριτήρια ESG και συμβάλλει στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, ενισχύοντας τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης.
14 |
Το ISO 45001:2018 ως εργαλείο διοίκησης
Το ISO 45001 διακρίνεται για την προληπτική και ολιστική προσέγγισή του στη διαχείριση κινδύνων, την προστασία τόσο της σωματικής όσο και της ψυχολογικής υγείας και τη δημιουργία ασφαλών χώρων εργασίας. Εφαρμόζεται σε κάθε οργανισμό, ανεξάρτητα από μέγεθος ή κλάδο, και βασίζεται σε τρεις πυλώνες: Ηγεσία και συμμετοχή εργαζομένων, Risk-based thinking και Συνεχής βελτίωση. Σύμφωνα με έρευνα του 2023, επιχειρήσεις με πιστοποίηση ISO 45001:2018 κατέγραψαν μείωση ατυχημάτων κατά 32% μέσα σε δύο χρόνια από την εφαρμογή του προτύπου. Την ίδια περίοδο, οι ενεργές πιστοποιήσεις αυξήθηκαν παγκοσμίως κατά 700% (2019–2021), γεγονός που αντικατοπτρίζει την ανάγκη για ουσιαστική οργανωσιακή προστασία.
Οικοδόμηση μιας Κουλτούρας Ασφάλειας Πέρα από τη Συμμόρφωση με το πρότυπο
Για να μετατραπεί το ISO 45001:2018 σε ζωντανό κομμάτι της εταιρικής κουλτούρας, απαιτούνται συγκεκριμένες στρατηγικές, όπως: 1. Υιοθέτηση του προτύπου ως εργαλείο διοίκησης, όχι ως απλή πιστοποίηση. 2. Εκπαίδευση εργαζομένων σχετικά με το πρότυπο και τις πρακτικές ασφαλείας. 3. Δέσμευση της ηγεσίας, με έμπρακτο παράδειγμα ασφαλούς συμπεριφοράς. 4. Συνεχής αξιολόγηση και βελτίωση διαδικασιών ασφάλειας. 5. Ανοιχτή επικοινωνία και άμεση αναφορά από το προσωπικό ανησυχιών και περιστατικών.
Το επόμενο επίπεδο
Η κουλτούρα ασφάλειας είναι ο στόχος, το ISO 45001:2018 είναι το μέσο. Η πραγματική προστασία επιτυγχάνεται όταν το σύστημα διαχείρισης παύει να είναι γραπτή διαδικασία και γίνεται νοοτροπία, συμμετοχή και κοινή ευθύνη όλων στον οργανισμό.
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
I NSIGH TS
ΕΥΤΎΧΗΣ ΤΣΑΛΊΚΗΣ
ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΑΛΗΣΠΕΡΆΤΗΣ
Ασφαλές περιβάλλον, ενεργοί άνθρωποι
Ασφάλεια με Ευθύνη, Τεχνολογία και Συμμετοχή
Country EHS & Fleet Manager, PepsiCo Hellas
Η
Υγεία και η Ασφάλεια στο χώρο εργασίας αποτελούν για την PepsiCo Hellas ένα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής μας κουλτούρας για την εγγύηση των βέλτιστων συνθηκών εργασίας με τη μέγιστη ασφάλεια για την υγεία των ανθρώπων μας. Παράλληλα, για να το πετύχουμε αυτό επενδύουμε στη συστηματική εκπαίδευση των εργαζομένων μας, ώστε η ασφάλεια να αποτελεί την πρώτη σκέψη σε ό,τι κάνουν, λειτουργώντας προληπτικά. Μέσα από καθημερινά Safety Walks, με την ομάδα διοίκησης του εργοστασίου, εντοπίζουμε ευκαιρίες βελτίωσης, ακούμε τις προτάσεις των εργαζομένων και βρίσκουμε λύσεις, ώστε η ασφάλεια να γίνει τρόπος σκέψης και δράσης. Ταυτόχρονα, έχοντας ως «συμμάχους» την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούμε ένα ασφαλές περιβάλλον εργασίας με τη χρήση εργαλείων πρόληψης ατυχημάτων, όπως τα σύγχρονα συστήματα αποφυγής συγκρούσεων (Collision Avoidance Systems) στους χώρους της αποθήκης με τη χρήση τεχνολογίας ΑΙ, αλλά και τη χρήση της εικονικής πραγματικότητας (VR) που επιτρέπει στους εργαζομένους να εξοικειωθούν με πραγματικά σενάρια εργασίας μέσα σε ένα απολύτως ασφαλές περιβάλλον. Στην PepsiCo Hellas θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντική και την ψυχοκοινωνική ευημερία αλλά και τη συμμετοχή των εργαζομένων. Δίνουμε, λοιπόν, ιδιαίτερη βαρύτητα στην ενεργό συμμετοχή των εργαζομένων και στη συνεργασία μέσα από πρωτοβουλίες, όπως τα «Βραβεία Ασφάλειας» και την «Εβδομάδα Ασφάλειας», όπου πραγματοποιούνται εκπαιδεύσεις, συζητήσεις και δράσεις με τη συμμετοχή όλων των τμημάτων, δίνοντας χώρο σε κάθε εργαζόμενο να ακουστεί και να προτείνει βελτιώσεις. Όταν η ασφάλεια αποτελεί κοινό γνώμονα και κίνητρο για Δίνουμε ιδιαίτερη όλους τους εργαζομένους ανεβαρύτητα στην ξαρτήτως θέσης, ρόλου ή τμήενεργό συμμετοχή ματος, τότε μπορούμε να πούμε των εργαζομένων με βεβαιότητα ότι δημιουργούμε και στη συνεργασία ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης, μέσα από συμμετοχής και διαρκούς βελπρωτοβουλίες τίωσης.
16 |
Projects Quality & Training & HSE Manager, DEMO
Σ
τη Demo η Υγεία, η Ασφάλεια και το Περιβάλλον δεν αποτελούν απλές διαδικασίες. Είναι κομμάτι της καθημερινότητάς μας και βασική αξία της εταιρικής μας κουλτούρας. Το Τμήμα Υγείας, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος βρίσκεται δίπλα σε κάθε εργαζόμενο, με στόχο να διασφαλίζει ότι η εργασία γίνεται με τον πιο ασφαλή και υπεύθυνο τρόπο. Η τεχνολογία έχει μεταμορφώσει τον τρόπο που λειτουργούμε. Μέσα από την εφαρμογή Speak Up for Safety, κάθε εργαζόμενος αναφέρει άμεσα επικίνδυνες καταστάσεις και καταθέτει προτάσεις βελτίωσης, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη συμμετοχή. Παράλληλα, πολλές διαδικασίες ελέγχου εξοπλισμού έχουν ψηφιοποιηθεί, κάνοντας τη διαχείριση αποτελεσματικότερη και ασφαλή. Από την πρώτη κιόλας μέρα, καλλιεργούμε την κουλτούρα ασφάλειας μέσα από ολοκληρωμένη εισαγωγική εκπαίδευση με παραδείγματα, εκπαιδευτικά team Η ασφάλεια building activities και ξενάγηση στο και η βιώσιμη βιομηχανικό περιβάλλον. Στόχος είναι ανάπτυξη είναι οι νέοι συνάδελφοι να εγκλιματιστούν μια καθημερινή ομαλά και να κατανοήσουν τη σημασία δέσμευση της πρόληψης. Ξεχωριστή στιγμή αποτελεί η παρουσίαση πραγματικών περιστατικών, τα οποία έχουν μετατραπεί σε εκπαιδευτικά βίντεο. Οι συμμετέχοντες βλέπουν τα αίτια, τις συνέπειες και πώς το περιστατικό θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Η εικόνα και το συναίσθημα μένουν στη μνήμη, μετατρέποντας μια εμπειρία σε μάθημα ζωής. Παράλληλα, υλοποιούμε τακτικές εκπαιδεύσεις και εκστρατείες ενημέρωσης με στόχο την υπενθύμιση της ασφάλειας στο προσωπικό. Φροντίζουμε επίσης την υγεία και την ευεξία με προληπτικές εξετάσεις, εργονομικές παρεμβάσεις και υποστήριξη ψυχικής υγείας. Ταυτόχρονα, προωθούμε δράσεις ανακύκλωσης και συνεργαζόμαστε με φορείς για τη συνεχή εκπαίδευση των ομάδων πυρασφάλειας και πρώτων βοηθειών. Η ασφάλεια και η βιώσιμη ανάπτυξη δεν είναι στόχοι που επιτυγχάνονται μια φορά. Είναι μια καθημερινή δέσμευση. Στη DEMO πιστεύουμε ότι με συνεργασία, υπευθυνότητα και συνεχή βελτίωση, μπορούμε να δημιουργούμε ένα ασφαλές και υγιές μέλλον για όλους μας.
ΝΟΈΜΒΡΙΟΣ 2025
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ
ΝΙΚΟΣ ΡΟΎΣΣΟΣ
Ασφάλεια ως κουλτούρα, όχι ως υποχρέωση
Ασφάλεια με καινοτομία και Άνθρωπο στο επίκεντρο
Σ
Η
Head of Health & Safety dpt, Avramar
την Avramar αντιμετωπίζουμε την Υγεία & Ασφάλεια όχι ως
τυπική υποχρέωση, αλλά ως θεμελιώδες στοιχείο της εταιρικής μας κουλτούρας και της καθημερινής λειτουργίας μας. Στόχος μας είναι κάθε εργαζόμενος – από τη διοίκηση έως το πεδίο – να αισθάνεται ότι η ασφάλεια αποτελεί προσωπική του ευθύνη
και συλλογική μας δέσμευση. Στον ιδιαίτερα απαιτητικό κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας, με εγκαταστάσεις που έχουν διασπορά αλλά και μεγάλη ποικιλία κινδύνων (όντας χαρακτηρισμένος ως ένας από τους πιο επικίνδυνους κλάδους διεθνώς), αναπτύξαμε ένα Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Υγείας & Ασφάλειας, που εφαρμόζεται σε όλες τις δραστηριότητες. Μέσα από προληπτική αξιολόγηση κινδύνων, συστηματικές επιθεωρήσεις, αναφορές συμβάντων, στοχευμένη εκπαίδευση και ανάλυση μαθημάτων από εμπειρίες (Lessons Learnt), καλλιεργούμε κουλτούρα συνεχούς βελτίωσης και πρόληψης. Η τεχνολογία αποτελεί πολύτιμο σύμμαχο: αξιοποιούμε ψηφιακά εργαλεία αναφοράς κινδύνων και αυτοματοποιημένα dashboards παρακολούθησης δεικτών ασφάλειας και ανάλυσης δεδομένων, που επιτρέπουν την έγκαιρη ανίχνευση τάσεων και πιθανών κινδύνων. Όλα τα παραπάνω εργαλεία, συντελούν σε μεγάλο βαθμό στην πρόβλεψη και αποτροπή περιστατικών, μετατρέποντας τα δεδομένα σε χρήσιμη δράση. Παράλληλα, επενδύουμε στην εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των ανθρώπων μας. Μέσα από προγράμματα εκπαίδευσης,
Η Υγεία & Ασφάλεια είναι δείκτης σεβασμού, υπευθυνότητας και βιώσιμης ανάπτυξης ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
συμμετοχής και ανοιχτής επικοινωνίας, ενισχύουμε την εμπιστοσύνη, την επίγνωση και την ενεργό εμπλοκή όλων. Η Υγεία & Ασφάλεια δεν είναι δείκτης συμμόρφωσης - είναι δείκτης σεβασμού, υπευθυνότητας και βιώσιμης ανάπτυξης.
Head of Engineering, Όμιλος Druckfarben
Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία (ΥΑΕ) αποτελεί έναν θεμελιώδη πυλώνα για τον Όμιλο Druckfarben, διασυνδεδεμένο άρρηκτα με τη στρατηγική βιωσιμότητας του οργανισμού. Δεν αντιμετωπίζεται ως απλή συμμόρφωση με κανονιστικές απαιτήσεις, αλλά ως εργαλείο ενδυνάμωσης της καθημερινής λειτουργίας και κουλτούρας. Η ενσωμάτωση της ΥΑΕ στον οργανισμό μας επιτυγχάνεται μέσα από συνεχή εκπαίδευση, διάχυση καλών πρακτικών και ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων στη διαχείριση και αναγνώριση κινδύνων. Η ενθάρρυνση του ανθρώπινου δυναμικού να αναγνωρίζει και να κοινοποιεί πιθανά σημεία κινδύνου ενδυναμώνει την κουλτούρα πρόληψης και ενισχύει τη συλλογική υπευθυνότητα. Με αυτόν τον τρόπο, η ΥΑΕ μετατρέπεται σε πηγή έμπνευσης, καινοτομίας και προσωπικής δέσμευσης, με τους ανθρώπους μας να αποτελούν ενεργούς φορείς θετικής αλλαγής, Η ψυχοκοινωνική αναγνωριζόμενοι και επιβραβευό- ευημερία αποτελεί μενοι για τη συμβολή τους. θεμέλιο για τη Η τεχνολογία αναδιαμορφώνει διατήρηση ενός ριζικά το πεδίο της πρόληψης ασφαλούς και και διαχείρισης κινδύνων, επιτρέανθρωποκεντρικού ποντας τη μετάβαση από αντιεργασιακού δραστικά μοντέλα σε δυναμικές, προληπτικές προσεγγίσεις. Ορι- περιβάλλοντος σμένα από τα πλέον επιδραστικά εργαλεία που υιοθετούνται στον τομέα ΥΑΕ είναι: Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) & Μηχανική Μάθηση (ML), Smart PPE & Real-Time Monitoring, Ψηφιακές Πλατφόρμες EHS, Lean Μεθοδολογίες & Task Automation. Στον Όμιλο DRUCKFARBEN αναγνωρίζουμε ότι η ψυχοκοινωνική ευημερία αποτελεί θεμέλιο για τη διατήρηση ενός ασφαλούς, λειτουργικού και ανθρωποκεντρικού εργασιακού περιβάλλοντος. Η ενδυνάμωση των εργαζομένων επιτυγχάνεται μέσω ορθού σχεδιασμού παραγωγικών διεργασιών που μειώνουν το άγχος και την πίεση, ενίσχυσης της αυτονομίας και της ενεργής συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων, συνεχούς επένδυσης σε εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις ενίσχυσης της ομαδικότητας και καλλιέργειας κουλτούρας ανοιχτής επικοινωνίας και αξιοποίησης δεξιοτήτων.
| 17
I NSIGH TS
ΝΙΚΟΛΈΤΤΑ ΑΡΓΎΡΟΠΟΎΛΟΎ
ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΝΑΓΟΎΛΙΑΣ
Ασφαλώς Νοιαζόμαστε: Μαζί για μια κουλτούρα πρόληψης
Το πλαίσιο που μεταμορφώνει την Ασφάλεια στην πράξη
Σ
Σ
Head of H&S Unit / Enaon, Head of HSE Division / Enaon EDA
τον Όμιλο ΕΝΑΟΝ, το «Ασφαλώς νοιαζόμαστε» σημαίνει συμμετοχή, φροντίδα και καθημερινή ευθύνη για όλους. Από την αρχή της επαγγελματικής μου πορείας πίστευα ότι η Υγεία και η Ασφάλεια δεν είναι μια υποχρέωση, αλλά μια στάση ζωής που πηγάζει από το γνήσιο ενδιαφέρον για τους ανθρώπους. Μια προσωπική εμπειρία, μου θυμίζει καθημερινά πόσο λεπτή είναι η γραμμή ανάμεσα στην καθημερινότητα και στο απρόοπτο - και γι’ αυτό πιστεύω βαθιά πως η πρόληψη δεν είναι διαδικασία, αλλά ευθύνη και φροντίδα. Αυτή η πεποίθηση βρήκε απόλυτη έκφραση στη φιλοσοφία του Ομίλου Italgas, του οποίου η Enaon αποτελεί μέρος, όπου η Υγεία και Ασφάλεια δεν αποτελούν απλώς πεδίο κανονιστικής συμμόρφωσης, αλλά στρατηγική προτεραιότητα και δέσμευση της διοίκησης και μια ζωντανή κουλτούρα όπου η συμμετοχή και η εμπιστοσύνη έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι κάθε φωνή έχει ρόλο: οι εργαζόμενοι συμμετέχουν στη διαβούλευση για την εκτίμηση κινδύνου, συνδιαμορφώνουν την επιλογή των Μέσων Ατομικής Προστασίας και, μέσα από το LMRA, εκτίμηση κινδύνου τελευταίας στιγμής, ενισχύουν την εγρήγορση και την προσωπική ευθύνη πριν από κάθε εργασία. Η συμμετοχή τους υποστηρίζεται από συνεχή, στοχευμένη εκπαίδευση και ενημέρωση, ώστε η γνώση και οι δεξιότητες να είναι πάντα σύμφωνες με τις ανάγκες και τις εξελίξεις της εργασίας. Παράλληλα, σχεδιάζουμε μια πρωτοποριακή ηλεκτρονική πλατφόρμα που θα δώσει σε κάθε εργαζόμενο, σε κάθε σημείο της ηπειρωτικής Ελλάδας -σε έργα, εγκαταστάσεις ή γραφεία- τη δυνατότητα να μοιράζεται άμεσα όποια ανασφαλή κατάσταση ή παρ’ ολίγον συμβάν παρατηρήσει. Έτσι, η φροντίδα για την ασφάλεια γίνεται συλλογική υπόθεση - γιατί κάθε φωνή μπορεί να κάνει τη διαφορά. Η δέσμευσή μας επεκτείνεται και στους εργολάβους - με κοινές αξίες, στόχους και το Supplier Safety Convention, το οποίο καθιερώθηκε πρόσφατα ως εκδήλωση και θα πραγματοποιείται τουλάχιστον μία Η φροντίδα για φορά το χρόνο, όπου για πρώτη την ασφάλεια φορά ενωθήκαμε γύρω από μια γίνεται συλλογική κοινή υπόσχεση: να επιστρέφουμε υπόθεση κάθε μέρα όπως ήρθαμε - ασφαλείς.
18 |
Safety & Occupational Health Manager, Emergency Director, Goldair Handling
τον χώρο της επίγειας εξυπηρέτησης αεροδρομίων, η Υγεία & Ασφάλεια δεν μπορεί να περιορίζεται σε τυπικούς κανόνες. Στη δική μας επιχείρηση επιδιώκουμε να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας μας, μέσα από συνεχή εκπαίδευση, συμμετοχή των εργαζομένων και ανοικτή αναφορά περιστατικών χωρίς φόβο υιοθετώντας το ‘Just Culture”. Όταν οι άνθρωποι νιώθουν ότι η ασφάλεια προστατεύει εμάς και τους συναδέλφους μας, σταματά να είναι υποχρέωση και μετατρέπεται σε αξία και επαγγελματική υπερηφάνεια. Η τεχνολογία αποτελεί σήμερα καθοριστικό σύμμαχο στην πρόληψη. Χρησιμοποιούμε ψηφιακές πλατφόρμες αναφοράς συμβάντων και εργαλεία ανάλυσης δεδο- Όταν οι άνθρωποι μένων για την έγκαιρη νιώθουν ότι αναγνώριση κινδύνων. Η η ασφάλεια τεχνητή νοημοσύνη ενι- προστατεύει εμάς και σχύει την πρόβλεψη και τους συναδέλφους τη διαχείριση κινδύνων, μας, σταματά να χωρίς να αντικαθιστά ποτέ είναι υποχρέωση και την κρίση του ανθρώπου. μετατρέπεται σε αξία Οι εργαζόμενοί μας μποκαι επαγγελματική ρούν να αναφέρουν υπερηφάνεια άμεσα περιστατικά μέσω QR Code και κινητών συσκευών, επισυνάπτοντας φωτογραφίες ή βίντεο για να τεκμηριώσουν επικίνδυνες συνθήκες, εξοπλισμό ή συμβάντα, δίνοντάς μας τη δυνατότητα να παρεμβαίνουμε γρήγορα και στοχευμένα. Ταυτόχρονα, η ψυχοκοινωνική ευημερία και η ενεργή συμμετοχή είναι κρίσιμες. Προγράμματα υποστήριξης, δράσεις ευαισθητοποίησης για στρες και κόπωση, και η ενεργός συμμετοχή των εργαζομένων στη βελτίωση διαδικασιών ενισχύουν την αίσθηση ασφάλειας και εμπιστοσύνης.
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙ
Ο ανεξάρτητος Μεσίτης των μεγαλύτερων εμπορικών και βιομηχανικών επιχειρήσεων της Ελλάδας Με μισό αιώνα εμπειρίας στον χώρο της επιχειρηματικής ασφάλισης η οικογένεια Κροκιδά και η PENCO A.E. αποτελεί τον πλέον εξειδικευμένο μεσίτη εταιρικών ασφαλίσεων. Οι μεγαλύτερες βιομηχανίες πλαστικών, τροφίμων, ανανεώσιμων και μη πηγών ενέργειας, τουρισμού, αλυσίδες λιανικής επιλέγουν την PENCO για την οργάνωση, την καινοτομία και την άρτια τεχνογνωσία που διαθέτουν πάνω από 30 στελέχη με πολυετή εμπειρία στον χώρο. Η ανεξαρτησία μας από χρηματοπιστωτικά
ιδρύματα και πολυεθνικούς οργανισμούς αποτελεί στρατηγική επιλογή της εταιρείας, κρατώντας μας αδέσμευτους στις επιλογές και τη διαχείριση του ρίσκου των πελατών μας. Έχοντας διαχειριστεί άνω του 12% των αποζημιώσεων της θεομηνίας Daniel, αποτελούμε την κορυφαία επιλογή για το επιστέγασμα ενός σωστά σχεδιασμένου ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Η ομάδα μας είναι έτοιμη να δώσει λύσεις και προστιθέμενη αξία στη διαχείριση του κινδύνου της εταιρείας σας.
Στοιχεία επικοινωνίας: PENCO A.E. Σύμβουλοι/Μεσίτες Ασφαλίσεων Κονίτσης 5, 151 25 Μαρούσι Τηλ.: 210 6140292 e-mail: info@penco.gr Web site: www.penco.gr
I NSIGH TS
ΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΟΣ ΣΊΨΑΣ ΜΠΟΎΖΑΣ
FABRIZIO BOCCHETTI
Χτίζοντας μια κουλτούρα ευθύνης και εμπιστοσύνης
Πρωτοπορία στην εργασιακή ευεξία
Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ, ΕΚΤΕΡ
Η
υγεία και η ασφάλεια για εμάς δεν αποτελούν ζήτημα συμμόρφωσης σε ένα κανονιστικό πλαίσιο, αλλά μια καθημερινή συνειδητή πράξη φροντίδας για τους ανθρώπους μας. Βλέπετε, στα έργα μας η ασφάλεια δεν είναι απλώς προτεραιότητα, αλλά τρόπος σκέψης και δράσης. Γι αυτό και καλλιεργούμε καθημερινά μια κουλτούρα όπου κάθε άνθρωπος νιώθει σιγουριά, ασφάλεια και εμπιστοσύνη. Ξεκινώντας από τη διοίκηση και φτάνοντας σε κάθε μέλος της ομάδας, είτε αφορά στο πεδίο, είτε στα γραφεία μας, η ασφάλεια είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ποιότητας, της ευημερίας και της κοινής μας επιτυχίας. Η τεχνολογία αποτελεί σύμμαχό μας σε αυτή την προσπάθεια. Με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων παρακολούθησης έργων, εφαρμογών για αναφορά συμβάντων σε πραγματικό χρόνο και αισθητήρων ελέγχου επί τόπου, έχουμε καταστήσει δυνατή την πρόληψη κινδύνων στο μέγιστο βαθμό. Ταυτόχρονα, παρέχουμε εκπαίδευση και ασκήσεις προσομοίωσης ασφαλείας ώστε όλοι να είναι σε ετοιμότητα να αντιμετωπίσουν άμεσα και υπεύθυνα οποιαδήποτε κατάσταση. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η ανοιχτή επικοινωνία, η ενθάρρυνση για αναφορά προβλημάτων χωρίς φόβο και η συνεχιζόμενη επιβράβευση ασφαλών συμπεριφορών έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου η ασφάλεια είναι υπόθεση όλων, διαμορφώνοντας μια κουλτούρα πραγματικής συμμετοχής. Έτσι, η υγεία και η ασφάλεια δεν αποτελούν ένα “κουτί” Η ανοιχτή που πρέπει να συμπληρωθεί, επικοινωνία αλλά μέρος του DNA μας, ένα και η αναφορά ενεργό, εξελισσόμενο σύστημα προβλημάτων αξιών που διασφαλίζει ότι χωρίς φόβο κάθε άνθρωπος επιστρέφει δημιουργούν στο τέλος της ημέρας υγιής, περιβάλλον όπου σωματικά και ψυχικά, κάτι που η ασφάλεια είναι για εμάς παραμένει αδιαπραγυπόθεση όλων μάτευτη δέσμευση.
20 |
Managing Director, Greece & Cyprus, Merck Group
Η
πρόσφατη βράβευσή μας με το Χρυσό βραβείο στην κατηγορία «Πρωτοβουλίες για την Ευεξία των Εργαζομένων» στα Βραβεία Υγείας και Ασφάλειας 2025 που διοργανώθηκαν από την Boussias Events, επιβεβαιώνει ότι η επένδυση στην ευεξία των εργαζομένων αποδίδει. Η Merck, αφουγκράστηκε τις ανάγκες των εργαζομένων της και αξιοποίησε τα συμπεράσματα από συζητήσεις με νέους της γενιάς Z και millennials, αναλαμβάνοντας καινοτόμες και σημαντικές πρωτοβουλίες. Το πρόγραμμα «Future Ways of Working» προσφέρει ευέλικτες μορφές απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένης της τηλεργασίας, που επιτρέπουν σε όλους τους εργαζόμενους να εξισορροπούν επαγγελματική και προσωπική ζωή. Επιπλέον, η Merck προσφέρει το «Fertility Benefit», μια παροχή που απευθύνεται ειδικά σε όσους σχεδιάζουν οικογένεια. Το πρόγραμμα είναι διαθέσιμο σε εργα- Ευεξία, φροντίδα, ζόμενους και συντρόφους τους, ισορροπία και ανεξάρτητα από οικογενειακή υποστήριξη κατάσταση και σεξουαλικό προσανατολισμό, καλύπτοντας υπηρεσίες όπως τεστ γονιμότητας, θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης και ορμονικές θεραπείες. Στην ίδια φιλοσοφία, το πρόγραμμα «Moments that Matter» προσφέρει οφέλη που εξυπηρετούν διαφορετικές ανάγκες. Παρέχει ειδική άδεια για υιοθεσία ή αναδοχή, στηρίζοντας εναλλακτικούς τρόπους δημιουργίας οικογένειας, ενώ παράλληλα προσφέρει άδεια φροντιστή 10 ημερών, πλήρως αμειβόμενη, σε όλους τους εργαζόμενους που χρειάζεται να φροντίσουν αγαπημένα πρόσωπα. Τέλος, το πρόγραμμα «BeHealthy» συμβάλλει στη βελτίωση της σωματικής, συναισθηματικής και κοινωνικής υγείας των εργαζομένων μας. Η Merck τοποθετεί τους ανθρώπους της στο κέντρο του στρατηγικού της οράματος. Επενδύοντας στην ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, στην υποστήριξη σε κάθε σημαντική στιγμή της ζωής τους και στη συναισθηματική τους ασφάλεια, δημιουργεί ένα εργασιακό περιβάλλον, όπου κάθε άτομο μπορεί να αποδίδει επαγγελματικά, αλλά και να ευδοκιμεί σε όλες τις πτυχές της ζωής του. Αυτή η προσέγγιση αποτελεί την ουσία της φιλοσοφίας μας που εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα και την καινοτομία στο μέλλον.
ΝΟΈΜΒΡΙΟΣ 2025
O P INIO N
Ιωάννης Μ. Δόκας
Καθηγητής Ασφάλειας Συστημάτων Μηχανικού Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Τμήμα Π. Μηχανικών
Η
GenAI - LLMs και η προνοητική διάσταση της Ασφάλειας στα εργοτάξια Φανταστείτε τα εργοτάξια σαν ποτάμια, το καθένα με τα δικά του χαρακτηριστικά. Νερά που η ροή τους αλλάζει δυναμικά, πέτρες που μεταφέρονται από τα ανάντη, διαταραχές όπως ξαφνικές καταιγίδες που αλλάζουν την πορεία της κοίτης του ποταμού.
ασφάλεια σε αυτά τα σύνθετα και ιδιαιτέρως δυναμικά κοινωνικοτεχνικά συστήματα που ονομάζονται εργοτάξια, δεν είναι απλώς ένας κανόνας σε χαρτί, αλλά μια ιδιότητα που αναδύεται από τις αλληλεπιδράσεις ανθρώπων, μηχανημάτων, καιρικών συνθηκών και απροσδόκητων διαταραχών. Στον κόσμο αυτό, η ασφάλεια είναι όπως η αναπνοή – αόρατη μέχρι να σου λείψει – και η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) ένας ακόμα σύντροφος στο να προσλαμβάνουμε καθαρό αέρα. Τεχνολογίες βασιζόμενες σε AI χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια για την ασφάλεια συστημάτων. Μπορούν να εντοπίζουν για παράδειγμα αξιόπιστα ακραίες θερμοκρασίες, διαρροές αερίων ή χημικές απειλές πριν προκύψει κάποιο συμβάν. Η πιο πρόσφατη και άκρως επεμβατική εξέλιξη όμως είναι η έλευση της Γενετικής AI (Generative AI). Ειδικότερα, τα Large Language Models (LLMs), σαν ακούραστοι αναλυτές ενισχύουν την κατανόηση και την ανάλυση κειμένων και δεδομένων. Το τελευταίο διάστημα επιδεικνύουμε παραδείγματα ως προς το πώς τα LLMs παράγουν εκτιμήσεις κινδύνων, αναλύουν αρχεία ατυχημάτων και πρωτόκολλα εκπαίδευσης, ελευθερώνοντας χρόνο από τη γραφειοκρατία. Επιπλέον, δημιουργούν πολλαπλές εκδοχές σχεδίων ασφάλειας υγείας, ενσωματώνοντας εικόνες από τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας του εργοταξίου για να εκτιμήσουν εν δυνάμει κινδύνους. Είναι γεγονός ότι η εξέλιξη των επιδόσεων των LLMs στο χρόνο εκτοξεύεται εκθετικά σε επίσημα benchmarks. Αλλά, όπως σε κάθε δραστηριότητα, υπάρχουν παγίδες. Η αστάθεια των LLMs, όπου στο ίδιο ερώτημα το ίδιο μοντέλο δίνει διαφορετικές απαντήσεις, απαιτεί ειδικά benchmarks σε θέματα ασφάλειας κρίσιμων
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
συστημάτων. Πράγματι, πιλοτικές δοκιμές που έχουμε κάνει στο εργαστήριό μας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης δείχνουν σημαντικές διακυμάνσεις στα αποτελέσματα ανάλυσης και εκτίμησης κινδύνων, υπενθυμίζοντας ότι η AI δεν ελέγχει αυτή τη στιγμή, αλλά μαθαίνει μαζί μας. Επιπλέον, προκλήσεις όπως η ιδιωτικότητα δεδομένων ή η προβλεπόμενη από πολλούς επίδραση των νέων ΑΙ τεχνολογιών στις θέσεις εργασίας είναι ζητήματα που πρέπει να αναλυθούν με πολύ προσοχή, με πολύ πιθανή την μετεξέλιξη του μοντέλου εκπαίδευσης, έχοντας την ηθική ως ακλόνητο θεμέλιο. Το ποτάμι της κατασκευής διαρκώς αλλάζει. Μπορούμε όμως να το διαχειριστούμε με όραμα. Πολλοί εκτιμούν ότι μέχρι το 2030, τα LLMs θα εκτελούν σε ώρες εργασίες που απαιτούν σήμερα μήνες, μετατρέποντας την ασφάλεια σε προνοητική κουλτούρα. Ανοίγονται άρα σημαντικοί ορίζοντες ενίσχυσης της ασφάλειας. Σήμερα όμως πειραματιζόμαστε, δοκιμάζοντας βήμα-βήμα πώς αυτά να ενσωματωθούν αρμονικά στην καθημερινή ροή της εργασίας, ώστε να μη γίνουν φράγματα, αλλά γέφυρες προς ένα ασφαλέστερο αύριο.
Μέχρι το 2030, τα LLMs θα ολοκληρώνουν σε ώρες εργασίες που σήμερα απαιτούν μήνες, μετατρέποντας την ασφάλεια σε προνοητική κουλτούρα | 21
I NSIGH TS
ΑΡΓΎΡΏ ΞΑΓΟΡΑΡΗ, HSE Lead, Bayer Ελλάς
Ασφάλεια, Ευημερία, Συμμετοχή
Η
Υγεία & Ασφάλεια των εργαζοφάσεις. Οι παραπάνω πρωτοβουλίες – σε συνδυασμό με ευέλικτες μένων αποτελεί προτεραιότητα συνθήκες εργασίας και τη διαρκή ενδυνάμωση των ομάδων μας για την Bayer Ελλάς. Στόχος μας είναι – ενισχύουν ουσιαστικά την αίσθηση ασφάλειας, συμμετοχής και οι εργαζόμενοι μας να βιώνουν την καευημερίας των ανθρώπων μας και διαμορφώνουν μια σύγχρονη, θημερινότητά τους σε ένα περιβάλλον υποστηρικτική και ανθεκτική κουλτούρα. ασφάλειας. Για να το πετύχουμε αυτό Στην Bayer, η προσέγγισή μας στην ευημερία των εργαζομένων φροντίζουμε τόσο ο εργασιακός μας είναι ολιστική και πολυεπίπεδη, καθώς η ψυχοκοινωνική υγεία και χώρος όσο και ο εταιρικός στόλος να η ενεργή συμμετοχή αποτελούν βασικούς πυλώνες ενός ασφαλούς διαθέτουν τις ύψιστες προσδιαγραφές και συμπεριληπτικού εργασιακού περιβάλλοντος. ασφάλειας. Το πρόγραμμα BeWell@Bayer αποτελεί κεντρική μας πρωτοβουλία Με γνώμονα αυτό προσφέρουμε στους εργαζομένους τη δυνατότητα εδώ και χρόνια, προσφέροντας εργαλεία που στηρίζουν την ψυχική, συμμετοχής σε εκπαιδεύσεις Α’ βοηθειών καθώς και σε βιωματικές σωματική, κοινωνική και οικονομική υγεία των εργαζομένων μας — δράσεις οδικής ασφάλειας εξοπλίζοντας τους με την απαραίτητη τόσο εντός όσο και εκτός εργασίας. γνώση σε θέματα ασφάλειας. Στοχεύουμε σε συνεχή βελτίωση των Πρωτοβουλίες που έχουν πραγματικά αναγνωριστεί από τους ίδιους διαδικασιών μας σε συνεργασία με εξειδικευμένους συμβούλους, τους εργαζόμενους ως ουσιαστικές, περιλαμβάνουν: όπως ο Τεχνικός Ασφαλείας και ο Ιατρός εργασίας. •Το πρόγραμμα EAP, που προσφέρει άμεση ψυχολογική υποστήριξη Με αυτές τις στρατηγικές, η Υγεία & Ασφάλεια μπορεί να γίνει όχι και συμβουλευτική 24/7, συμβάλλοντας στη διαχείριση στρες και μόνο υποχρέωση, αλλά και πηγή έμπνευσης και καινοτομίας για τους προσωπικών ή επαγγελματικών προκλήσεων. εργαζόμενους. • Έργαλεία και σεμινάρια αυτογνωσίας, επαγγελματικού προσανατοΗ τεχνολογία σήμερα αποτελεί καταλυτικό παράγοντα για την ενίλισμού και καθοδήγησης, που υποστηρίζουν τόσο τους ίδιους τους σχυση της πρόληψης και της διαχείρισης κινδύνων στο εργασιακό εργαζόμενους όσο και τις οικογένειές τους. περιβάλλον. Στηρίζοντας τη φιλοσοφία της ανοιχτής και άμεσης • Ένημερωτικά webinars, βιωματικά workshops (π.χ. equine therapy) επικοινωνίας, αξιοποιούμε σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, όπως το και παρουσιάσεις από inspirational speakers, που αποδομούν το εξειδικευμένο κανάλι στο MS Teams BeWell, μέσω του οποίου οι στίγμα γύρω από την ψυχική υγεία και ενισχύουν την προσωπική εργαζόμενοι ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο, λαμβάνουν εκπαιενδυνάμωση. δευτικό υλικό και έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες •Το νέο Wellbeing Manual, που συγκεντρώνει όλες τις υποστήριξης ψυχικής και σωματικής υγείας. παροχές της εταιρείας με στόχο τη συνολική ενίσχυση Παράλληλα, εφαρμόζουμε σύστημα συλλογής και της επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. ανάλυσης δεδομένων με στόχο τον έγκαιρο εντο• Έυέλικτα μοντέλα εργασίας, που σέβονται την πολυπλοΗ ψυχική υγεία πισμό πιθανών κινδύνων και την ενίσχυση των κότητα του σύγχρονου εργαζομένου και υποστηρίζουν και η συμμετοχή στρατηγικών πρόληψης. Η δυνατότητα άντλησης την ισορροπία μεταξύ ζωής και δουλειάς. δεν είναι μόνο γνώσης από στατιστικά στοιχεία, ερωτηματολόΠιστεύουμε βαθιά ότι η ψυχική υγεία και η συμμετοχή θέμα φροντίδας, δεν είναι μόνο θέμα φροντίδας, αλλά στρατηγική προτεγια ευημερίας και pulse surveys μας επιτρέπει αλλά στρατηγική ραιότητα - για ένα εργασιακό περιβάλλον που εμπνέει, να αναγνωρίζουμε τάσεις, να παρεμβαίνουμε προτεραιότητα έγκαιρα και να λαμβάνουμε τεκμηριωμένες αποεξελίσσει και στηρίζει κάθε εργαζόμενο.
22 |
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
O P INIO N
Όταν η γνώση γίνεται πρόληψη: Ο ρόλος της Εκπαίδευσης στη νέα κουλτούρα Ασφάλειας Μιχάλης Χάλαρης
Αναπληρωτής Καθηγητής, Διευθυντής του ΠΜΣ «Χημική Βιομηχανία: Διαχείριση Ποιότητας, Περιβάλλοντος, Υγείας και Ασφάλειας», Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
H
Η ασφάλεια δεν διδάσκεται μόνο - καλλιεργείται. Εκεί όπου η γνώση συναντά την πράξη, η ανώτατη εκπαίδευση μετατρέπεται σε φορέα πρόληψης, ευθύνης και συνεργασίας. Μέσα από σύγχρονα προγράμματα, διατομεακές προσεγγίσεις και συνεχή αξιολόγηση, διαμορφώνει μια ανθρωποκεντρική κουλτούρα που αντέχει στον χρόνο και στηρίζει τη βιωσιμότητα της εργασίας.
Υγεία και Ασφάλεια στην εργασία είναι δείκτης πολιτισμού, ποιότητας και σεβασμού στον άνθρωπο. Είναι στρατηγική επιλογή και ταυτόχρονα θεμέλιο βιωσιμότητας. Σε αυτ΄το πλαίσιο, η ανώτατη εκπαίδευση καλείται να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο, να μη μεταδίδει απλώς γνώση, αλλά να τη μετουσιώνει σε πράξη, οικοδομώντας μια νέα κουλτούρα πρόληψης – ανθρωποκεντρική, διατομεακή και ανθεκτική στον χρόνο. Η εμπειρία μας στο Εργαστήριο Ήφαιστος του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης επιβεβαιώνει ότι η αποτελεσματική εκπαίδευση στον τομέα της ΥΑΕ δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη. Αντιθέτως, απαιτεί γεφυρώσεις: μεταξύ επαγγελματικής κατάρτισης και ακαδημαϊκής εξειδίκευσης, εμπειρικής γνώσης και επιστημονικής τεκμηρίωσης, στρατηγικής διοίκησης και καθημερινής εφαρμογής. Οι «γέφυρες» αυτές χτίζονται μέσα από εξατομικευμένες διαδρομές μάθησης: αναγνώριση πρότερης εμπειρίας, χαρτογράφηση δεξιοτήτων, στοχευμένες ενότητες ενίσχυσης και ανάπτυξης. Δεν επαναλαμβάνουμε απλώς τη γνώση – τη διευρύνουμε, την επικαιροποιούμε και τη συνδέουμε με πραγματικές συνθήκες εργασίας και λήψης αποφάσεων βάσει κινδύνου. Στο επίκεντρο αυτής της προσέγγισης βρίσκονται προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών όπως το «Χημική Βιομηχανία: Διαχείριση Ποιότητας, Περιβάλλοντος, Υγείας και Ασφάλειας (HSSQE) », όπου συναντιούνται η τεχνολογική καινοτομία, η επιστημονική γνώση και οι ανάγκες της παραγωγής. Μέσα από στοχευμένες θεματικές (εργονομία, λειτουργική ασφάλεια, περιβαλλοντική συμμόρφωση, ανάλυση κινδύνου, συστήματα ποιότητας) και με τη συνδρομή του Virtual Crisis Control Room (VCCR), το πρόγραμμα αυτό εκπαιδεύει στελέχη που μπορούν να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στη μετάβαση προς μια ασφαλέστερη και βιώσιμη εργασία.
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
Παράλληλα, ευρωπαϊκά έργα όπως τα SETOFF, GROWTH και IT4EST μάς προσφέρουν τη δυνατότητα να μεταφέρουμε βέλτιστες πρακτικές και να ενσωματώσουμε την έννοια της διαρκούς βελτίωσης και της αξιολόγησης. Μέσα από μελέτες περίπτωσης και διαδραστικά σενάρια, οι φοιτητές και οι επαγγελματίες αποκτούν ουσιαστική κατανόηση των σύγχρονων προκλήσεων: τεχνητή νοημοσύνη, κλιματική κρίση, κυβερνοασφάλεια, ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι. Η εκπαίδευση, λοιπόν, δεν είναι απλώς εργαλείο μετάδοσης, αλλά μοχλός αλλαγής. Εξελίσσεται σε πλαίσιο καλλιέργειας μιας καθημερινής ικανότητας πρόληψης, συνεργασίας και ευθύνης. Ενώνει τον εργαζόμενο με τον σχεδιαστή πολιτικής, τον τεχνικό με τον ερευνητή, τον φοιτητή με την κοινωνία. Και όταν η ανώτατη εκπαίδευση αναγνωρίζει την αξία κάθε εμπειρίας και τη μετατρέπει σε συστηματική μάθηση, τότε η Υγεία και Ασφάλεια γίνεται συνείδηση – όχι υποχρέωση.
Η εκπαίδευση δεν είναι απλώς μετάδοση γνώσης, αλλά μοχλός αλλαγής. Όταν ενώνει εμπειρία, επιστήμη και πράξη, η Υγεία και Ασφάλεια μετατρέπεται σε κουλτούρα ευθύνης, συνεργασίας και διαρκούς βελτίωσης | 23
O PINION
Δρ. Νικόλαος Δημητριάδης
Director, Επικεφαλής του Applied Neuroscience Lab της EY Ελλάδος
Η
Πώς η νευροεπιστήμη μπορεί να αυξήσει το wellbeing στις επιχειρήσεις Η νευροεπιστήμη μεταφέρει τη συζήτηση για το wellbeing από τις καλές προθέσεις στα μετρήσιμα δεδομένα. Δείχνει πώς η ακρίβεια στις μετρήσεις, ο ανασχεδιασμός της εργασίας και η ωριμότερη ηγεσία μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά την καθημερινότητα στους οργανισμούς.
υγιής νοητική, συναισθηματική και φυσική κατάσταση των εργαζομένων έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια ως προτεραιότητα για τις διοικήσεις των εταιρειών παγκοσμίως. Το λεγόμενο “employee wellbeing” απασχολεί συχνά τα κοινωνικά δίκτυα, όπως και τις συζητήσεις στελεχών σε συνέδρια, και πολλά βιβλία έχουν γραφτεί και νέες εξειδικευμένες υπηρεσίες έχουν δημιουργηθεί, για να βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση και βελτίωση της καθημερινής ζωής των εργαζομένων στις επιχειρήσεις. Φαίνεται πως υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι που ωθούν τις εταιρείες να επικεντρωθούν στο wellbeing των εργαζομένων τους. Ο πρώτος έχει να κάνει με τη γενικότερη ευθύνη τους ως κοινωνικές οντότητες, να προσφέρουν έναν χώρο λειτουργίας που να προστατεύει και, κυρίως, να μην χειροτερεύει τη νοητική και σωματική υγεία των μελών τους. Όπως τα σχολεία, οι οικογένειες, τα αθλητικά σωματεία και άλλες κοινωνικές οντότητες που έχουν υπό την ευθύνη τους την υγιή υπόσταση των μελών τους, έτσι και οι επιχειρήσεις πρέπει να προσφέρουν έναν χώρο εργασίας ο οποίος να προωθεί τη συνεργασία, την αλληλοκατανόηση, την ανάπτυξη, την ευεξία και την ευημερία των ανθρώπων τους. Οι εταιρείες έχουν ηθική, κοινωνική αλλά και νομική πια ευθύνη να προσέχουν και να προωθούν την καλή συναισθηματική και φυσική υγεία των εργαζομένων, ειδικά όταν ο μέσος ενήλικας ξοδεύει το ένα τρίτο της ζωής του δουλεύοντας (γύρω στις 90.000 ώρες εργασίας σε όλη του τη ζωή). Ο δεύτερος λόγος είναι στρατηγικός: η επικέντρωση στο wellbeing είναι επικερδής για την επιχείρηση. Έρευνες έχουν δείξει ότι μία αύξηση 3% στο wellbeing των εργαζομένων οδηγεί σε 1% αύξηση της ικανοποίησης και διατήρησης πελατών, και μία αύξηση 4% στο wellbeing οδηγεί σε 1% αύξηση στα εταιρικά κέρδη. Επίσης, το wellbeing βοηθά στην προσέλκυση και διακράτηση καλύτερων
24 |
ταλέντων στην αγορά, μιας και σχεδόν το 60% των εργαζομένων με υψηλό wellbeing δεν θα αναζητήσουν εργασία σε άλλη εταιρεία τους επόμενους 12 μήνες. Από την άλλη, περίπου €300 δισ. σε κύκλο εργασιών χάνονται ετησίως εξαιτίας του burnout, και 12 δισεκατομμύρια μέρες εργασίας χάνονται λόγω χαμηλής νοητικής υγείας στις επιχειρήσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ανακηρύξει το burnout, την κατάθλιψη και το άγχος ως συμπτώματα προκαλούμενα πια και στην εργασία, εξαιτίας χαμηλού wellbeing.
Τα όρια του σημερινού Wellbeing
Δυστυχώς όμως, όσο σημαντικό και να είναι το wellbeing για τις εταιρείες, δεν φαίνεται να τα πάνε όσο καλά θα περιμέναμε. Το ποσοστό των εργαζομένων που πιστεύουν ότι ο οργανισμός τους φροντίζει για την ψυχική υγεία και ευεξία τους μειώθηκε κατά 24 ποσοστιαίες μονάδες από το 2021 στο 2025. Αν συνυπολογίσουμε και το γεγονός ότι, σε πολλές περιπτώσεις, υπάρχει ένα χάσμα μεταξύ του πώς αισθάνονται οι εργαζόμενοι πραγματικά και του τι πιστεύει η διοίκηση (έρευνα σε 4 χώρες στον κόσμο βρήκε ότι μόλις το 20% των εργαζομένων θεωρούσαν τα προγράμματα wellbeing ως αποτελεσματικά, σε αντίθεση με το 76% των HR Directors), τότε υπάρχει ένα δικαιολογούμενο αίσθημα ανησυχίας. Μπορεί η πανδημία του COVID να ώθησε το wellbeing υψηλά στην ατζέντα των επιχειρήσεων, ωστόσο δεν οδήγησε σε βαθιά και ουσιαστική βελτίωσή του στον χώρο εργασίας. Η πιο πρόσφατη έρευνα της EY Ελλάδος, της Hellas EAP και του Εργαστήριου Πειραματικής Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ, που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2025, ανέδειξε τις προκλήσεις ψυχικής υγείας και ευεξίας που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα. Παρά
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
το γεγονός πως 79% των εργαζόμενων δηλώνουν ότι η ψυχική τους υγεία αποτελεί βασική προτεραιότητα, μόλις 48% δηλώνουν ότι μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα επίπεδα στρες (από 52% το 2023). Ακόμη, το 80% αισθάνονται εκνευρισμό, 32% έχουν ξεσπάσματα θυμού που δεν μπορούν να ελέγξουν, 14% έχουν επιθυμία να βλάψουν κάποιον, ενώ το 61% δηλώνουν ότι ξεκινούν την ημέρα τους κουρασμένοι (όλα αυξημένα σε σχέση με το 2023). Σημαντικότερα, όμως, μόλις 21% πιστεύουν ότι ο οργανισμός στον οποίο εργάζονται φροντίζει για την ψυχική υγεία και ευεξία τους. Τα αποτελέσματα αυτά, αποκάλυπταν ένα χάσμα ανάμεσα στις ανάγκες των εργαζόμενων, και στις υφιστάμενες συνθήκες στους χώρους εργασίας και στη χώρα μας.
Η Νευροεπιστήμη ως εργαλείο εργασιακής ευεξίας
Η νευροεπιστήμη έρχεται να δώσει ουσιαστικές λύσεις σε αυτό το πρόβλημα, μέσω των παρακάτω τριών βασικών σημείων: • Καλύτερες Μετρήσεις: Το σώμα μας ξέρει τι μας συμβαίνει πιο πολύ από εμάς τους ίδιους. Και δεν ψεύδεται ποτέ. Τα συμπτώματα του burnout και του άγχους μπορεί να κάνουν μήνες να γίνουν αντιληπτά και έτσι να χάσουμε πολύτιμο χρόνο για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους. Δηλαδή, μπορεί να έχουμε μπει σε κατάσταση burnout και ακόμα να μην το γνωρίζουμε! Και όταν το καταλάβουμε να είναι πολύ πιο δύσκολο και χρονοβόρο να αναρρώσουμε. Όσο και να προσπαθούν οι εταιρείες να κατανοήσουν την κατάσταση των εργαζομένων τους μέσα από ετήσια ερωτηματολόγια, δεν φτάνει. Μετρήσεις που στηρίζονται σε σύγχρονες νευροεπιστημονικές μεθόδους και τεχνολογίες, όπως ο εγκεφαλογράφος και κάποια wearables, μπορούν να καταγράψουν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια και ακρίβεια την κατάσταση του εγκεφάλου μας και του νευρικού συστήματός μας. Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ), που έχει εκπαιδευτεί σε μοντέλα νοητικών και συναισθηματικών διαδικασιών από τη νευροεπιστήμη, θα βοηθήσει επίσης προς αυτήν την κατεύθυνση, παρατηρώντας μοτίβα συμπεριφοράς και επικοινωνίας σε πραγματικό χρόνο. Φυσικά, η χρήση όλων αυτών των εργαλείων πρέπει πάντα να γίνεται με βάση τη γνώση και τη συγκατάθεση των εργαζομένων, όπως αυτή προβλέπεται από τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς, όπως το GDPR. • Καλύτερη Εργασία: Ο τρόπος με τον οποίο εργαζόμαστε δεν είναι πάντα σχεδιασμένος με βάση τις ανάγκες του εγκεφάλου για τη βέλτιστη λειτουργία του. Αντιθέτως, πολλά από τα συστήματα διοίκησης που εφαρμόζουν οι επιχειρήσεις είναι παρωχημένα και στηρίζονται σε νοοτροπίες ελέγχου και χειρισμού συμπεριφοράς, που ταιριάζουν πιο πολύ σε εργοστάσια της βιομηχανικής επανάστασης παρά σε επιχειρήσεις του σήμερα. Ανθρωποκεντρικές διοικητικές προσεγγίσεις που προωθούν πρακτικά και αυθεντικά ένα πιο φιλικό προς τον εγκέφαλο εργασιακό περιβάλλον επικεντρώνονται στη συνεργασία, την εμπιστοσύνη, την ενδυνάμωση, τη σχετική αυτονομία, την ανάπτυξη και την ανάγκη του ανθρώπου να δώσει νόημα και αξία στη δουλειά του. Επίσης, ο χώρος εργασίας
ΝΟΈΜΒΡΙΟΣ 2025
επηρεάζει άμεσα την απόδοση του εγκεφάλου. Έρευνες έχουν δείξει ότι όταν οι εργαζόμενοι συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση του χώρου εργασίας τους, και κυρίως όταν μπορούν και βάζουν την προσωπική τους ιδιαίτερη πινελιά, αυξάνεται κατακόρυφα η δημιουργικότητα, η αφοσίωση και η διαδραστικότητά τους στην εργασία, και φυσικά το wellbeing τους. Αντιθέτως, τα περισσότερα κλασικά περιβάλλοντα εργασίας, ακόμα και τα πιο «μοντέρνα», έχει βρεθεί ότι ωθούν τον εγκέφαλο να φερθεί πιο ατομικιστικά και κλειστά. Η πρόσληψη νέου ανθρώπινου κεφαλαίου, η αξιολόγηση εργαζομένων, η οργάνωση και η επίβλεψη της καθημερινής εργασίας, ο σχεδιασμός στρατηγικής, ακόμη και τα benefits και οι ανταμοιβές πρέπει να ανασχεδιαστούν με βάση την επίδρασή τους στον εγκέφαλο και στο wellbeing. • Καλύτερη Ηγεσία: Μια πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι η ψυχική υγεία των εργαζόμενων εξαρτάται από τους manager τους κατά 69% (όσο δηλαδή και από τους/τις συζύγους τους), και 51% και 41% από τους γιατρούς και τους ψυχολόγους/ψυχοθεραπευτές τους, αντιστοίχως. Επίσης, με βάση την έρευνα της EY Ελλάδος, της Hellas EAP και του Εργαστήριου Πειραματικής Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ, για το 2025, το 48% των ερωτηθέντων θεωρούν πώς χρειάζεται καταλληλότερη επιλογή managers, ενώ 47% επιζητούν εκπαιδεύσεις των στελεχών στη φροντίδα της ψυχικής υγείας των ομάδων τους. Η νευροεπιστήμη, μέσω της κατανόησης βασικών ανθρωπίνων διαδικασιών, όπως η λήψη αποφάσεων, η υποκίνηση, ο ρόλος των συναισθημάτων και η αλλαγή συμπεριφοράς, δίνει συγκεκριμένες κατευθύνσεις για το πώς η ηγεσία μπορεί να βελτιώσει το wellbeing και την απόδοση μέσα στις εταιρείες. Οι ηγέτες σήμερα, σε όποια θέση στην ιεραρχία και αν βρίσκονται, πρέπει να ικανοποιούν τις τέσσερις βασικές πτυχές του ανθρωπίνου εγκεφάλου: τι γνωρίζω, τι αισθάνομαι, τι προτίθεμαι να κάνω και πώς σχετίζομαι με άλλους (cognition, emotion, intentionality και relations, στα Αγγλικά). Η ολιστική προσέγγιση της σύγχρονης ηγεσίας απαιτεί την προσεκτική μελέτη και των τεσσάρων αυτών πτυχών και τη χρήση τους σε δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι το προσωπικό, δηλαδή πώς οι ηγέτες αναγνωρίζουν και βελτιώνουν αυτές τις πτυχές στον εαυτό τους. Το δεύτερο είναι το ομαδικό, δηλαδή πώς οι ηγέτες αναγνωρίζουν, στηρίζουν και βελτιώνουν τις πτυχές αυτές στα μέλη των ομάδων τους. Το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Νευροεπιστήμης της EY Ελλάδος καινοτομεί στην ελληνική αλλά και στην παγκόσμια αγορά, εφαρμόζοντας αποδεδειγμένες νευροεπιστημονικές μεθόδους και τεχνολογίες για την καλύτερη λήψη αποφάσεων στις επιχειρήσεις.
Η σύγχρονη ηγεσία απαιτεί βαθιά κατανόηση του πώς σκέφτεται, αισθάνεται και λειτουργεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος | 25
O PINION
Στην καρδιά του κινδύνου: Πώς ο Μεταλλευτικός κλάδος θωρακίζει την Ασφάλεια Ιωάννης Ζευγώλης
Αν. Καθηγητής, Σχολή Μεταλλειολόγων – Μεταλλουργών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
Ο
Ο μεταλλευτικός κλάδος παραμένει ένας από τους πιο απαιτητικούς και επικίνδυνους τομείς της παραγωγής. Ωστόσο, η πορεία του τα τελευταία χρόνια δείχνει μια σαφή μετατόπιση: από την ανοχή στον κίνδυνο προς τη συστηματική πρόληψη. Με τη συνδρομή της τεχνολογίας, της εκπαίδευσης και της εταιρικής υπευθυνότητας, η ασφάλεια εξελίσσεται σε στρατηγική προτεραιότητα και δείκτη πολιτισμού.
μεταλλευτικός – και γενικότερα ο εξορυκτικός – κλάδος περιλαμβάνει δραστηριότητες υψηλής επικινδυνότητας ως προς την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, λόγω της ιδιαίτερης φύσης των εργασιών και του περιβάλλοντος εργασίας. Για τον λόγο αυτό συγκαταλέγεται διεθνώς στους πλέον αυστηρά ρυθμιζόμενους κλάδους, με αποτέλεσμα τις τελευταίες δεκαετίες να έχει διανύσει μεγάλη απόσταση σε θέματα ασφάλειας και υγείας. Ενδεικτικά, την τρέχουσα δεκαετία, ο δείκτης θνησιμότητας (θανατηφόρα ατυχήματα ανά 100.000 εργαζόμενους) στις ΗΠΑ κυμαίνεται ετησίως από 11,8 έως 16,2, ενώ τη δεκαετία του 1990 κυμαινόταν μεταξύ 26,4 και 36,3. Ωστόσο, απομένουν ακόμη πολλά να γίνουν. Σύμφωνα με δεδομένα της Eurostat, την τελευταία δεκαετία ο δείκτης θνησιμότητας του κλάδου ορυχείων – μεταλλείων στην ΕΕ υπολογίζεται κατά μέσο όρο σε 10,0, όταν αντίστοιχος δείκτης θνησιμότητας για όλους τους κλάδους συνολικά είναι γύρω στο 1,8. Επιπλέον, ενώ ο κλάδος αντιπροσωπεύει το 0,2% του εργατικού δυναμικού της ΕΕ, ευθύνεται για το 1,4% των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων (δεδομένα 2022). Δηλαδή, ο κλάδος έχει δυσανάλογα μεγάλο φορτίο θανατηφόρων ατυχημάτων συγκριτικά με το μέγεθός του. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ, την πενταετία 2019-2023 ο δείκτης θνησιμότητας στον κλάδο (άθροισμα θανατηφόρων / άθροισμα εργαζομένων × 100.000) ήταν 18,9 θάνατοι ανά 100.000 εργαζόμενους, σχεδόν διπλάσιος από τον συνήθη ευρωπαϊκό μέσο όρο. Την ίδια περίοδο, ο αντίστοιχος δείκτης για το σύνολο των κλάδων της οικονομίας ήταν περίπου 1,0. Δηλαδή, ο κίνδυνος θανατηφόρου εργατικού ατυχήματος στον κλάδο είναι σχεδόν 20 φορές μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο κίνδυνο στο σύνολο των κλάδων. Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου, λόγω ελλιπών οργανωτικών δομών, περιορισμένων πόρων, έλλειψης ισχυρής κουλτούρας ασφάλειας και υγείας, και απουσίας επαρκών προληπτικών ελέγχων, μεταξύ άλλων εξαιτίας της υποστελέχωσης των αρμόδιων Τμημάτων
26 |
Επιθεώρησης Μεταλλείων. Αντίθετα, στις μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου το πλαίσιο πρόληψης και διαχείρισης κινδύνων είναι γενικά πιο ώριμο, με συστηματικές διαδικασίες και εμπεδωμένη κουλτούρα ασφάλειας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω βελτίωσης. Είναι ενδεικτικό ότι με βάση τις ετήσιες εκθέσεις του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ), στις εταιρείες-μέλη του, κατά την ίδια περίοδο αναφοράς (2019–2023), ο δείκτης θνησιμότητας υπολογίσθηκε σε 10,7 θανατηφόρα ατυχήματα ανά 100.000 εργαζόμενους, δηλαδή περίπου στο μισό του αντίστοιχου δείκτη της ΕΛΣΤΑΤ που αφορά το σύνολο του κλάδου. Επιπλέον, σε ορισμένα έτη της εξεταζόμενης περιόδου επιτεύχθηκε ο στόχος μηδενικών θανατηφόρων ατυχημάτων. Η εξέλιξη της Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (ΑΥΕ) στον μεταλλευτικό κλάδο αποτυπώνει μια σταδιακή μετάβαση από την ανοχή σε υψηλά επίπεδα κινδύνου στην οργανωμένη πρόληψη, με σημαντική βελτίωση των σχετικών δεικτών χάρη στον συνδυασμό αυστηρών πρωτοκόλλων, συστηματικής εκπαίδευσης, αξιοποίησης τεχνολογίας και ισχυρής εταιρικής δέσμευσης για την εμπέδωση κουλτούρας ασφάλειας. Ωστόσο, οι σημερινές πρακτικές, όσο κρίσιμες κι αν είναι, δεν επαρκούν για να οδηγήσουν στον μηδενισμό των θανατηφόρων ατυχημάτων, καθώς διεθνώς οι δείκτες θνησιμότητας τείνουν να σταθεροποιούνται. Το μέλλον της ΑΥΕ βρίσκεται στην περαιτέρω ενίσχυση της πρόληψης – ιδίως στην Ελλάδα και με έμφαση στις μικρές επιχειρήσεις του κλάδου – και στην αξιοποίηση νέων τεχνολογιών. Σε αυτές περιλαμβάνονται προηγμένοι αυτοματισμοί και ρομποτικά και αυτόνομα συστήματα, drones και δίκτυα αισθητήρων για απομακρυσμένη παρακολούθηση, καθώς και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και Internet of Things (IoT) για ανίχνευση κινδύνων σε πραγματικό χρόνο και απομάκρυνση εργαζομένων από εργασίες υψηλού κινδύνου. Ο συνδυασμός αυτών των εργαλείων μπορεί να φέρει τον μεταλλευτικό κλάδο ακόμη πιο κοντά στον στόχο του μηδενισμού των θανατηφόρων ατυχημάτων.
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
O PINIO N
Χριστόφορος Νίκου
Καθηγητής, Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Η
Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ασφάλεια στον Χώρο Εργασίας - Η Νέα Εποχή Στους χώρους εργασίας του μέλλοντος, οι μηχανές δεν θα αντικαθιστούν τον άνθρωπο, αλλά θα τον προστατεύουν. Η ευφυΐα μετατρέπεται σε ασπίδα πρόληψης, προβλέποντας κινδύνους πριν εμφανιστούν και κάνοντας την ασφάλεια πράξη φροντίδας και επίγνωσης.
Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) αποτελεί έναν από τους πιο ραγδαία εξελισσόμενους και ταυτόχρονα πιο καθοριστικούς κλάδους της επιστήμης των υπολογιστών. Πρόκειται για την τεχνολογία που επιτρέπει στα συστήματα να «μαθαίνουν» από δεδομένα, να προσαρμόζονται σε νέα ερεθίσματα και να λαμβάνουν αποφάσεις που βελτιστοποιούν το αποτέλεσμα. Από τα πρώτα νευρωνικά δίκτυα έως τα σύγχρονα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs), η ΤΝ αλλάζει ριζικά τη σχέση του ανθρώπου με την εργασία, μετατρέποντάς την σε ένα πεδίο όπου η ευφυΐα των μηχανών ενισχύει την κρίση, την πρόβλεψη και την ασφάλεια του ανθρώπου. Δεν πρόκειται μόνο για ένα τεχνολογικό άλμα, αλλά για μια νέα φιλοσοφία πρόληψης, όπου η γνώση, τα δεδομένα και η καινοτομία συνεργάζονται για τη δημιουργία ασφαλέστερων και πιο βιώσιμων χώρων εργασίας. Στον τομέα της υγείας και ασφάλειας στην εργασία, η συμβολή της ΤΝ είναι πολυεπίπεδη. Μέσω της ανάλυσης τεράστιων ποσοτήτων δεδομένων και της χρήσης αλγορίθμων πρόβλεψης, καθίσταται δυνατός ο εντοπισμός επικίνδυνων προτύπων πριν αυτά οδηγήσουν σε ατύχημα. Συστήματα υπολογιστικής όρασης αναγνωρίζουν επικίνδυνες στάσεις σώματος, λανθασμένη χρήση εξοπλισμού ή παραμονή εργαζομένων σε απαγορευμένες ζώνες. Παράλληλα, αισθητήρες συνδεδεμένοι μέσω του διαδικτύου των πραγμάτων (Internet of Things ή IoT) συλλέγουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για θερμοκρασία, θόρυβο, υγρασία ή συγκέντρωση ρύπων, προειδοποιώντας εγκαίρως για πιθανές απειλές. Έτσι, η πρόληψη παύει να είναι στατική διαδικασία και γίνεται δυναμική, προσαρμοζόμενη και συνεχής. Η ΤΝ διαδραματίζει επίσης κρίσιμο ρόλο στη συντήρηση εξοπλισμού μέσω της προγνωστικής συντήρησης (predictive maintenance). Αντί να περιμένουμε μια βλάβη να συμβεί, τα ευφυή συστήματα αναλύουν δεδομένα λειτουργίας και προβλέπουν πότε ένα μηχάνημα πρόκειται να παρουσιάσει πρόβλημα. Η μετάβαση από τη «διορθωτική» στη προγνωστική (προληπτική) συντήρηση εξοικονομεί πόρους, μειώνει
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
τους κινδύνους ατυχημάτων και ενισχύει τη συνολική αξιοπιστία των συστημάτων. Επιπλέον, η επεξεργασία φυσικής γλώσσας επιτρέπει την αυτόματη ανάλυση αναφορών συμβάντων, επιταχύνοντας τη λήψη αποφάσεων και τη διάχυση της εμπειρίας σε ολόκληρο τον οργανισμό. Πέρα από τη φυσική ασφάλεια, η ΤΝ συμβάλλει και στην ψυχολογική ευημερία των εργαζομένων. Μέσω της ανάλυσης δεικτών συμπεριφοράς και παραγωγικότητας, μπορεί να εντοπίζει σημάδια κόπωσης, στρες ή επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout), προτείνοντας προληπτικά μέτρα ή παρεμβάσεις. Ο εργαζόμενος μετατρέπεται έτσι σε ένα «συνδεδεμένο» μέλος (connected worker) ενός έξυπνου οικοσυστήματος που παρακολουθεί, προστατεύει και ενδυναμώνει την ανθρώπινη παρουσία στον χώρο εργασίας. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά τον άνθρωπο· τον συμπληρώνει και τον ενισχύει. Δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια νέα κουλτούρα ασφάλειας, όπου ο άνθρωπος, η τεχνολογία και τα δεδομένα συνεργάζονται για τη λήψη καλύτερων και ταχύτερων αποφάσεων. Με υπεύθυνη εποπτεία, ηθική χρήση και διαφάνεια, η ΤΝ μπορεί να αποτελέσει τη βάση ενός ψηφιακά ώριμου, βιώσιμου και ανθρωποκεντρικού εργασιακού περιβάλλοντος, όπου η καινοτομία λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας και η τεχνολογία υπηρετεί το ύψιστο αγαθό: την ανθρώπινη ζωή, ασφάλεια και ευημερία.
Η ΤΝ δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια νέα κουλτούρα ασφάλειας, όπου ο άνθρωπος, η τεχνολογία και τα δεδομένα συνεργάζονται για τη λήψη καλύτερων αποφάσεων | 27
Η κουλτούρα ασφάλειας δεν χτίζεται με διαδικασίες αλλά με έμπνευση, συνέπεια και ανθρώπινη σύνδεση. Τα συμπτώματα burnout μπορεί να εμφανιστούν μήνες πριν τα αντιληφθούμε συνειδητά. Η Υγεία και Ασφάλεια δεν εξαντλούνται στη φυσική προστασία, αλλά περιλαμβάνουν και την ψυχοκοινωνική ευημερία.
28 |
HEALTH & SAFETY QUOTES
Μέσα από role-playing προγράμματα, οι εργαζόμενοι μαθαίνουν να αναγνωρίζουν κινδύνους και να λειτουργούν με υπευθυνότητα.
Η Υγεία και Ασφάλεια αποτελεί τρόπο ζωής που συνοδεύει κάθε καθημερινή δραστηριότητα.
Η ψηφιακή θωράκιση ενισχύει την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα και τη συνέχεια της παραγωγής σε κάθε συνθήκη.
Όταν η ασφάλεια μετατρέπεται από υποχρέωση σε κοινό σκοπό, ενισχύεται η εμπιστοσύνη και η υπευθυνότητα του οργανισμού.
Αληθινή κουλτούρα πρόληψης σημαίνει κάθε εργαζόμενος να έχει φωνή, ρόλο και προσωπική ευθύνη.
Η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύουν την πρόβλεψη και την προληπτική διαχείριση κινδύνων.
Η ενθάρρυνση της κοινοποίησης κινδύνων ενδυναμώνει την κουλτούρα πρόληψης και ενισχύει τη συλλογική υπευθυνότητα.
Η ψυχοκοινωνική ευημερία και η ενεργή συμμετοχή αποτελούν κρίσιμες συνιστώσες της ασφάλειας.
Η ασφάλεια είναι η ενέργεια που ξεκινά πάντα από τον άνθρωπο και διαμορφώνει τον τρόπο που συνεργαζόμαστε. ΝΟΈΜΒΡΙΟΣ 2025