AI-geletterdheid Hoofdstuk 5 AI-geletterdheid uit: Chatten met Napoleon 3.0, 3e druk (2026, Last & Sprakel, 9789024474622)
De term ‘AI-geletterdheid’ duikt steeds vaker op in onderwijsdiscussies, beleidsnotities en wetenschappelijke publicaties. Maar wat betekent het eigenlijk om AI-geletterd te zijn? En is het iets wezenlijk anders dan de digitale geletterdheid waar we al jaren over spreken? In dit hoofdstuk verkennen we wat AI-geletterdheid inhoudt, zowel voor leerlingen en studenten als aan de docentkant, hoe het zich verhoudt tot bredere geletterdheden, en vooral: wat dit betekent voor jouw onderwijspraktijk. Het gaat hier over de invalshoek ‘onderwijs OVER AI’. Uiteindelijk gaat het niet om het afvinken van competenties, maar om het ontwikkelen van kritische, bewuste en handelingsbekwame leerlingen, studenten én docenten in een wereld waarin AI alomtegenwoordig is.
5.1
Wat is AI-geletterdheid?
Met de razendsnelle opkomst van (generatieve) AI is er een nieuwe term in het onderwijslandschap opgedoken: AI-geletterdheid. Overheden, onderwijsinstellingen en beleidsmakers gebruiken de term te pas en te onpas, alsof het een volledig nieuw fenomeen betreft dat om een geheel nieuwe aanpak vraagt. Is dat wel zo? Om deze vraag te beantwoorden, is het nuttig om even terug te blikken. De afgelopen decennia zijn er talloze ‘geletterdheden’ gedefinieerd in reactie op technologische ontwikkelingen: computergeletterdheid, internetgeletterdheid, informatiegeletterdheid, mediawijsheid, en natuurlijk digitale geletterdheid. Elk van deze concepten ontstond als reactie op nieuwe technologieën en de vaardigheden die nodig waren om daarmee om te gaan. Nu voegen we daar massaal AI-geletterdheid aan toe, niet op de laatste plaats vanwege de Europese AI-verordening, die van elke organisatie die iets met AI doet vereist dat deze ervoor zorgt dat haar werknemers AI-geletterd zijn. De vraag is of AI-geletterdheid werkelijk verschilt van deze eerdere geletterdheden, of dat het vooral een actualisering betreft van bestaande concepten. Wanneer je de definities naast elkaar legt, valt op hoeveel overlap er is. Digitale geletterdheid omvat reeds het kritisch omgaan met digitale informatie, het begrijpen van hoe technologie werkt, het bewust omgaan met data en privacy,
© B. Last & T. Sprakel | Boom
Chatten met Napoleon 3.0 ISBN 9789024474622
5