Lerend Netwerk
Texel
In 2023 is het 3-jarige project ‘Lerend Netwerk Texel - Landbouw en Natuur’ van start gegaan. Het is een samenwerkingsproject tussen Stichting Wij.Land, Natuurmonumenten, ANLV De Lieuw Texel en Nationaal Park Duinen van Texel. Het project wordt medegefinancierd door provincie Noord-Holland. In dit lerende netwerk staat duurzame landbouw en natuur in een toekomstbestendig Texels landschap centraal. We werken aan praktijkoplossingen voor natuurinclusieve landbouw met boeren, natuurbeheerders en andere betrokkenen.
Onze ambitie is om een steeds groter wordend lerend netwerk van boeren, burgers, natuurorganisaties en ondernemers op te bouwen, waarin we kennis vergaren en uitwisselen over diverse onderwerpen. Door gezamenlijk praktijkervaring op te doen, bouwen we dit verder uit.
Het ‘Lerend Netwerk Texel’ biedt veel ontwikkelingsmogelijkheden, te beginnen bij de bodem. Een gezonde bodem vormt de basis voor elk agrarisch bedrijf en draagt bovendien bij aan een betere droogteresistentie en een grotere biodiversiteit, zowel bovengronds als ondergronds.
Het project duurt tenminste drie jaar. Er worden regelmatig excursies, veldbezoeken en thema-avonden georganiseerd over bodemgerelateerde onderwerpen. Uit deze activiteiten kunnen ook weer nieuwe ideeën ontstaan waarmee we in het lerend netwerk door middel van experimenten aan de slag kunnen gaan.
In het voorjaar van 2025 is binnen het lerend netwerk een vervolgroep gestart. 15 nieuwe deelnemers zijn begonnen met een 2-daagse bodemcursus en doen na
een bodemanalyse en advies op bedrijfsniveau mee met de lopende experimenten, lezingen en bedrijfsbezoeken om ervaring op te doen met goed bodembeheer.
Meer lezen? Klik hier.
Vlinderlezing van De Lieuw en Vlinderstichting
In 2024 heeft ANLV De Lieuw Texel een Vlindermonitoringsproject opgezet langs kruidenrijke akkerranden. Naar aanleiding van dit project organiseerden we in het najaar een Vlinderlezing door Kars Veling van de Vlinderstichting. Hij bleek een bijzonder inspirerende spreker, die zowel beginnende als ervaren vlinderkenners wist te boeien. Met zo’n 70 bezoekers was de opkomst uitstekend, en velen gaven aan op deze avond nieuwe inzichten te hebben opgedaan.
Het thema van de lezing was “Dagvlinders, wat hebben ze nodig?” Kars Veling ging dieper in op de ecologische behoeften van dagvlinders en de rol die kruidenrijke akkerranden kunnen spelen in hun voortbestaan.
Daarnaast werd het resultaat gepresenteerd van het eerste telseizoen van het ‘Vlindermonitoringsproject kruidenrijke akkerranden’ op Texel. Langs zeven akkerranden verspreid over het eiland waren teltrajecten van 300 meter uitgezet. Tussen april en september werden de teltrajecten 215 keer bezocht en zijn er in totaal 6.271 dagvlinders geteld. We zijn bijzonder trots op de inzet van onze vrijwilligers, die wekelijks met veel enthousiasme hun bijdrage hebben geleverd aan dit project.
Positieve resultaten van vlindermonitoring op Texel
Tijdens de monitoring langs de kruidenrijke akkerranden op Texel zijn maar liefst 18 verschillende soorten dagvlinders waargenomen. De aantallen die we hebben geteld, hebben ons positief verrast! Vooral de grote aanwezigheid van soorten zoals het bruin zandoogje, zwartsprietdikkopje en Icarusblauwtje viel op. Volgens Kars Veling, expert van de Vlinderstichting, springen deze waarnemingen er echt uit in vergelijking met andere telgebieden in Nederland.
Met dit project werden specifiek de dagvlinders in kaart gebracht, maar vanzelfsprekend profiteren veel meer insecten van de akkerranden, waaronder ook nuttige natuurlijke vijanden voor gewasplagen in de akkerbouw. Kevers, sluipwespen, sprinkhanen, lieveheersbeestjes, spinnen, zweefvliegen, bijen, hommels en nachtvlinders vinden hier een rijke voedselbron. Kevers, sprinkhanen, lieveheersbeestjes, spinnen, zweefvliegen, bijen, hommels en nachtvlinders vinden hier een rijke voedselbron. De insectenrijkdom die kan bestaan door de aanwezigheid van deze akkerranden biedt ook veel voordeel voor weide- en akkervogels, die afhankelijk zijn van deze dieren voor hun voedsel.
Nieuw voor 2025 is dat we in samenwerking met het Meetnet hommels van EIS Kenniscentrum Insecten ook de monitoring van hommels hebben opgepakt. Op de heenweg van de teltrajecten langs de akkerranden tellen we vlinders, op de terugweg hommels. De waarnemingen worden allemaal ingevoerd via het landelijk meetnet van de Vlinderstichting. Met de verzamelde gegevens van meerjarige monitoring leveren we via dit project een belangrijke bijdrage aan onderzoeksgegevens van de insectenstand in landelijk gebied.
Meer lezen? Klik hier.
ANV Hollands Noorden ziet veel kansen voor samenwerking met bollenkwekers
ANV Hollands Noorden heeft voor 2025 extra budget ontvangen voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) en wil dit o.a. inzetten bij bollenkwekers in het noordelijk zandgebied. In dit gebied is nog weinig ANLb afgesloten. Daarom is er een campagne gestart om bollenkwekers in dit gebied te informeren en te werven.
Voordelen van agrarisch natuurbeheer
Deelname aan agrarisch natuurbeheer biedt verschillende voordelen, waaronder het bijdragen aan een positief imago van de bollensector, het bevorderen van de bodemgezondheid en het verbeteren van de biodiversiteit op het gehele terrein van het boerenbedrijf. In het Noordelijk Zandgebied komen nog relatief veel patrijzen en veldleeuweriken voor. Dit zijn boerenlandvogels die het moeilijk hebben, maar door het afsluiten van beheerpakketten kunnen er extra foerageer-, schuil- en broedmogelijkheden worden gecreëerd. Bollenkwekers ontvangen een passende beheervergoeding voor hun inzet.
Succesvolle informatieavond voor bollenkwekers
In het najaar van 2024 organiseerde ANV Hollands Noorden een succesvolle informatieavond over agrarisch natuurbeheer voor bollenkwekers. De bijeenkomst trok veel belangstelling; er waren ongeveer 50 aanwezigen. Tijdens de avond werd onder meer het belang van agrarisch natuurbeheer behandeld, in combinatie met andere regelingen en de werking van deze beheermaatregelen in de praktijk.
Nieuwe leden
Na de informatieavond hebben veel geïnteresseerde bollenkwekers contact opgenomen met ANV Hollands Noorden om de mogelijkheden voor de toepassing van ANLb-maatregelen in hun bedrijfsvoering te bespreken.
Het afgelopen jaar zijn er 30 nieuwe deelnemers bijgekomen, wat het totaal aantal deelnemers op 239 brengt. Deze deelnemers bestaan uit bollenkwekers, akkerbouwers, tuinbouwers en melkveehouders die deelnemen aan agrarisch natuurbeheer.
Meer weten over ons ANLb-aanbod? Klik hier.
Uitvoeringsprogramma
De gemeente Bergen zet zich in voor een toekomstbestendige Egmondermeer door het stimuleren van natuurinclusieve landbouw. Deze historische polder, één van de oudste van Nederland, wordt al generaties lang beheerd door veehouders. Met zijn kenmerkende landschap en rijke biodiversiteit is het een gebied met grote ecologische en culturele waarde.
Water, Land & Dijken heeft van de gemeente Bergen de opdracht gekregen een uitvoeringsprogramma op te stellen. Dit programma komt tot stand in nauwe samenwerking met de agrariërs in het gebied. Tijdens keukentafelgesprekken met agrariërs zijn wensen en zorgen besproken, evenals de mogelijkheden die Water, Land & Dijken kan bieden. Belangrijke thema’s waren onder andere toekomstbestendig boeren, natuurbeheer en klimaatbestendige landbouw.
Van plan naar praktijk
In 2025 gaat het project een nieuwe fase in: de uitvoering. De adviezen uit het gebiedsplan worden concreet toegepast in de praktijk. Dit betekent onder meer:
• Herstel en versterking van biodiversiteit, met extra aandacht voor weidevogels.
• Verbetering van de waterkwaliteit, door onder meer de aanleg van natuurvriendelijke oevers.
• Verlaging van stikstofuitstoot door slimmer bedrijfsmanagement.
Deze maatregelen versterken niet alleen de natuur, maar dragen ook bij aan een veerkrachtige agrarische sector, waarin landbouw en natuur hand in hand gaan.
Biodiversiteit op het Boerenerf
Het boerenerf speelt een belangrijke rol in het agrarisch landschap waar vogels nestelen, insecten schuilen en planten floreren. Daarom zet Water, Land & Dijken zich in om de biodiversiteit op erven te versterken met het project ‘Biodiversiteit op het boerenerf’. Dit initiatief geeft boeren de mogelijkheid om hun erf natuurvriendelijker in te richten, wat niet alleen ten goede komt aan de natuur, maar ook bijdraagt aan een gezond en duurzaam agrarisch landschap.
Samenwerken aan een groenere toekomst
De BUCH-gemeenten (Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo) en gemeente Purmerend zijn aangesloten bij dit project. Om maatwerk te bieden, bezoekt een veldcoördinator van Water, Land & Dijken deelnemende agrariërs voor een erfscan. Tijdens deze scan wordt onderzocht hoe het erf er op dat moment voor staat op het gebied van biodiversiteit. Op basis van de erfscan, krijgen boeren persoonlijk advies over hoe ze hun erf natuurvriendelijk kunnen maken. Dit kan variëren van kleine aanpassingen, zoals het ophangen van nestkasten en het planten van fruitbomen, tot grotere aanpassingen
zoals het aanleggen van houtwallen of bloemrijke akkerranden. Boeren kiezen vervolgens zelf welke maatregelen ze willen doorvoeren.
Een breder netwerk voor biodiversiteit
Ook buiten het werkgebied van Water, Land & Dijken wordt gewerkt aan biodiversiteit op erven. Zo werkt ANV Hollands Noorden samen met lokale gemeenten en Stichting Landzijde, en is Agarisch Collectief NoordHolland Zuid een samenwerking aangegaan met Trees for All om meer bomen en struiken op boerenerven te realiseren. Dankzij deze gezamenlijke inspanningen wordt de biodiversiteit steeds rijker.
Meer weten over biodiversiteit? Lees het op onze website.
