KEºA§AIO 11Ô: EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
11.1. H ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙˆÓ Ï˘Ì¿ÙˆÓ 11.2. TÔ Úfi‚ÏËÌ· ÙˆÓ ÛÙÂÚÂÒÓ ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ 11.3. EȉÈΤ˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ Ú˘ÔÁfiÓˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ
238
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
KEºA§AIO 11Ô: EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™ B·ÛÈΤ˜ ¤ÓÓÔȘ ñ H BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ¤¯ÂÈ ˆ˜ ‚·ÛÈÎfi ÛÙfi¯Ô ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· Î·È ÙËÓ ·Ó·‚¿ıÌÈÛË ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜. ñ OÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Â˘Ú‡Ù·Ù· ÁÈ· ÙË ÌÂÙ·ÙÚÔ‹ ÙÔÍÈÎÒÓ ‹ Ú˘ÔÁfiÓˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ Û ¿ÏϘ Ô˘ Â›Ó·È ·Î›Ó‰˘Ó˜ ‹ ÊÈÏÈΤ˜ ÁÈ· ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. ñ
H
‚ÈÔÂ͢Á›·ÓÛË
·ÓÙȉڿÛÂȘ,
Ô˘
ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È
ÌÔÚ›
Ó·
ÛÂ
›ӷÈ
Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈΤ˜
̤ÚÔ˜
Ù˘
ÌÂÙ·‚ÔÏÈΤ˜
‚ÈÔ¯ËÌ›·˜
ÙˆÓ
ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, ‹ Û ÌÂÙ·‚ÔÏÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ Ô˘ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È ÌÂÙ¿ ·fi ÁÂÓÂÙÈ΋ ÙÚÔÔÔ›ËÛË.
EÎ·È‰Â˘ÙÈÎÔ› ÛÙfi¯ÔÈ ñ N· ηٷÓÔ‹ÛÔ˘Ì ÙȘ ·Ú¯¤˜ Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁÈ΋˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ ÙˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ. ñ N· ÂÚÈÁÚ¿ÊÔ˘Ì ٷ ÛÙ¿‰È· ‚ÈÔÏÔÁÈ΋˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ ‰È¿ÊÔÚˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ. ñ N· ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ٷ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È Î·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁÈ΋˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜. ñ N· ·ÓÙÈÏËÊıԇ̠ٷ ÔʤÏË Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ·fi ÙË ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ.
H Ú‡·ÓÛË Â›Ó·È ·fi Ù· ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚ· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÙÔ˘ Û‡Á¯ÚÔÓÔ˘ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡. ø˜ Ú‡·ÓÛË ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙Ô˘Ì ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ·ÏÏ·Á‹ ÛÙ· Ê˘ÛÈο, ¯ËÌÈο ‹ ‚ÈÔÏÔÁÈο ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜, Ô˘ ¤¯ÂÈ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ÂÍ·Ê¿ÓÈÛË ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, ÙËÓ ÂÍ¿ÓÙÏËÛË ÙˆÓ ıÚÂÙÈÎÒÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ ‹ ÁÂÓÈÎfiÙÂÚ· ÙËÓ ˘Ô‚¿ıÌÈÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÛÙÔ ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·. ŒÓ·˜ ÙÔ̤·˜ Ù˘ Û‡Á¯ÚÔÓ˘ BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜ Â›Ó·È Ë BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜, Ô˘ ¤¯ÂÈ ˆ˜ ‚·ÛÈÎfi ÛÙfi¯Ô ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· Î·È ÙËÓ ·Ó·‚¿ıÌÈÛË ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜. M¤Û· ·fi ÙËÓ Î·Ù·ÓfiËÛË ÙˆÓ ‚ÈÔÏÔÁÈÎÒÓ Ì˯·ÓÈÛÌÒÓ ÌÔÚ› Ó· ·Ó·Ù˘¯ı› Ë Î·Ù¿ÏÏËÏË Ù¯ÓÔÏÔÁ›· ÁÈ· ÙËÓ
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
239
·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË Î·È ÙÔÓ ÂÚÈÔÚÈÛÌfi Ù˘ ·ÓıÚˆÔÁÂÓÔ‡˜ Ú‡·ÓÛ˘. H Ú‡·ÓÛË ‰È·ÚÎÒ˜ ·˘Í¿ÓÂÙ·È fi¯È ÌfiÓÔ ÂÂȉ‹ Ô ·ÓıÚÒÈÓÔ˜ ÏËı˘ÛÌfi˜ ·˘Í¿ÓÂÈ Î·È Ô ˙ˆÙÈÎfi˜ ¯ÒÚÔ˜ ÌÂÈÒÓÂÙ·È, ·ÏÏ¿ Î·È ÂÂȉ‹ ÔÈ ··ÈÙ‹ÛÂȘ Ì·˜ ‰È·ÚÎÒ˜ ·˘Í¿ÓÔ˘Ó. OÈ Ú‡ÔÈ Â›Ó·È ˘ÔÏ›ÌÌ·Ù·, ·Ú·ÚÔ˚fiÓÙ· ‹ ˘ÔÚÔ˚fiÓÙ· ÙˆÓ ·ÓıÚÒÈÓˆÓ ‰Ú·ÛÙËÚÈÔًوÓ. H ‰È¿ÎÚÈÛË ÙˆÓ Ú˘ÔÁfiÓˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ ÌÔÚ› Ó· Á›ÓÂÈ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ Ì¤ÛÔ ÌÂÙ·ÊÔÚ¿˜ ÙÔ˘˜ ‹ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙËÓ ËÁ‹ ÚÔ¤ÏÂ˘Û‹˜ ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ‰È·ÎÚ›ÓÔ˘Ì ÛÙÂÚ¿ Î·È ˘ÁÚ¿ ·ÔÚÚ›ÌÌ·Ù·, ·¤ÚÈÔ˘˜ Ú‡Ô˘˜, ÔÈÎÈÛÙÈο Î·È ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο χ̷ٷ Î.¿. H ‰Ú¿ÛË Ù˘ BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ÂÛÙÈ¿˙ÂÙ·È Û ÙÚÂȘ ΢ڛˆ˜ ÙÔÌ›˜, ÙÔ ‚ÈÔÏÔÁÈÎfi ηı·ÚÈÛÌfi ÙˆÓ ˘‰¿ÙÈÓˆÓ Û˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ, ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘ ·¤Ú·. H Û‡Á¯ÚÔÓË BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· ÙˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ ¤¯ÂÈ ˆ˜ ‚·ÛÈÎÔ‡˜ ÛÙfi¯Ô˘˜ ÙË Ì›ˆÛË ÙˆÓ ¿ÌÂÛˆÓ Î·È ¤ÌÌÂÛˆÓ ÂÈÙÒÛÂÒÓ ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Î·È ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ, ·ÏÏ¿ Î·È ÙËÓ Â·Ó¿ÎÙËÛË ¯Ú‹ÛÈÌˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ Ô˘ ÂÚȤ¯ÔÓÙ·È Û ·˘Ù¿. °È· ÙËÓ ÂÎÏ‹ÚˆÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÛÙfi¯ˆÓ ··ÈÙÂ›Ù·È Ë Û˘ÓÂÚÁ·Û›· ÂÈÛÙËÌfiÓˆÓ ·fi ÔÏÏÔ‡˜ Î·È ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÙÔÌ›˜.
11.1. H ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙˆÓ Ï˘Ì¿ÙˆÓ H ˘Ô‚¿ıÌÈÛË ÙˆÓ ˘‰¿ÙÈÓˆÓ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ ÔÊ›ÏÂÙ·È Î·Ù¿ ·ÚÈÔ ÏfiÁÔ ÛÙ· ÔÈÎÈÛÙÈο Î·È ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο ·fi‚ÏËÙ·. H ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙˆÓ ÔÈÎÈÛÙÈÎÒÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ ‰ÂÓ Â›Ó·È Û‡Á¯ÚÔÓÔ Úfi‚ÏËÌ·. ™ÙËÓ ·Ú¯·›· PÒÌË, ÙÔÓ 3Ô ·›ˆÓ· .X., ˘‹Ú¯·Ó ¤ÙÚÈÓÔÈ ·ÁˆÁÔ› ÁÈ· ÙËÓ ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙˆÓ ÔÈÎÈ·ÎÒÓ Ï˘Ì¿ÙˆÓ, ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡ ·fi Ù· ‰ËÌfiÛÈ· ÏÔ˘ÙÚ¿ Î·È ÙÔ˘ ‚Úfi¯ÈÓÔ˘ ÓÂÚÔ‡. TÔ Úfi‚ÏËÌ· Ù˘ Ú‡·ÓÛ˘ fï˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÁÈ·Ù› Ù· ˘ÏÈο ‹Ù·Ó ‚ÈÔ·ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÈÌ· Î·È ÔÈ ÔÛfiÙËÙ˜ ‹Ù·Ó Û¯ÂÙÈο ÌÈÎÚ¤˜. ŒÙÛÈ Ù· ˘‰¿ÙÈÓ· ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·Ù· Ô˘ ‰¤¯ÔÓÙ·Ó
·˘Ù¤˜ ÙȘ ÔÛfiÙËÙ˜ ›¯·Ó ÙË
‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÙȘ ‰È·Û¿ÛÔ˘Ó, ¯ˆÚ›˜ Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÂÈ‚¿Ú˘ÓÛ˘ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜. ™‹ÌÂÚ· fï˜ Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· Â›Ó·È ÙÂÏ›ˆ˜ ‰È·ÊÔÚÂÙÈο. OÈ ÔÛfiÙËÙ˜ ÙˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ Ô˘ ηٷϋÁÔ˘Ó ÛÙ· ˘‰¿ÙÈÓ· ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·Ù· Â›Ó·È ÙÂÚ¿ÛÙȘ Î·È ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi: ñ Ù· χ̷ٷ ÙˆÓ ÔÈÎÈÒÓ (¯·ÚÙÈ¿, ¯ËÌÈο, ·ÔÚÚ˘·ÓÙÈο, ˘ÔÏ›ÌÌ·Ù· ÙÚÔÊÒÓ, Ï¢ηÓÙÈο, Û·Ô‡ÓÈ·, Ï¿‰È·, ÎfiÚ·Ó·, Ô‡Ú·), ñ Ù· ÓÂÚ¿ Ù˘ ‚ÚÔ¯‹˜ Ô˘ ·Ú·Û‡ÚÔ˘Ó ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜ ÛÎÔ˘›‰È·, Ï¿‰È· Î·È ÁÚ¿Û· ·˘ÙÔÎÈÓ‹ÙˆÓ Î.¿., ñ
Ù·
‚ÈÔÌ˯·ÓÈο
χ̷ٷ
Ô˘
ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ ‚ÈÔÏÔÁÈ΋˜ ÚÔ¤Ï¢Û˘ Î·È ¯ËÌÈΤ˜ ÙÔÍÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜, fiˆ˜ ‚·Ú¤· ̤ٷÏÏ·, ñ Ù· ·fi‚ÏËÙ· ÙˆÓ ÓÔÛÔÎÔÌ›ˆÓ, ÙˆÓ ‚ÈÔ¯ËÌÈÎÒÓ Î·È ¯ËÌÈÎÒÓ ÂÚÁ·ÛÙËÚ›ˆÓ Î·È ÙˆÓ ÂÚ¢ÓËÙÈÎÒÓ Î¤ÓÙÚˆÓ. TÔ Úfi‚ÏËÌ· Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ÌÔÚ› Ó· Ï˘ı› EÈÎ. 11.1 ªÔÓ¿‰· ‚ÈÔÏÔÁÈÎÔ‡ ηı·ÚÈÛÌÔ‡ ÛÙËÓ æ˘Ù¿ÏÂÈ· (ËÁ‹ ∂À¢∞¶)
240
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
Ì Ù¯ÓÈΤ˜ Ê˘ÛÈÎÔ¯ËÌÈ΋˜ Î·È ‚ÈÔÏÔÁÈ΋˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ (EÈÎ. 11.1). OÈ Ù¯ÓÈΤ˜ ·˘Ù¤˜ ¤¯Ô˘Ó ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÌÂÙ·ÙÚ¤Ô˘Ó Ù· χ̷ٷ Û ηı·Úfi ÓÂÚfi, fiˆ˜ ÙÔ fiÛÈÌÔ. T· ‚·ÛÈο ÛÙ¿‰È· Î·È ÔÈ ·Ú¯¤˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÙˆÓ Û˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ Ï˘Ì¿ÙˆÓ Â›Ó·È:
1. ¶ÚˆÙÔÁÂÓ‹˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ¶ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙË Ê˘ÛÈÎÔ¯ËÌÈ΋ ηÙÂÚÁ·Û›· ÙˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ, Ô˘ ÚÔËÁÂ›Ù·È Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁÈ΋˜ ηÙÂÚÁ·Û›·˜. H Ê˘ÛÈÎÔ¯ËÌÈ΋ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· Â›Ó·È ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ Ê˘ÛÈÎÒÓ, ¯ËÌÈÎÒÓ ‹ Ê˘ÛÈÎÔ¯ËÌÈÎÒÓ ‰ÈÂÚÁ·ÛÈÒÓ Ì ÙȘ Ôԛ˜ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È Ô ‰È·¯ˆÚÈÛÌfi˜ Î·È Ë ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ Ô˘ ·ÔÈÎÔ‰ÔÌÔ‡ÓÙ·È Ì ‚ÈÔÏÔÁÈΤ˜ ‰È·‰Èηۛ˜. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ‰È¢ÎÔχÓÂÙ·È Ë Â·Ó¿ÎÙËÛË ¯Ú‹ÛÈÌˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ. M ÙȘ Ê˘ÛÈΤ˜ ÌÂıfi‰Ô˘˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ ÙˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ, ÙÔ ÔÛÔÛÙfi ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛ˘ ÙˆÓ Ú˘ÔÁfiÓˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ Î˘Ì·›ÓÂÙ·È ÌÂٷ͇ 5-40%. H ÚˆÙÔÁÂÓ‹˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· Â›Ó·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì˯·ÓÈ΋ ‰È·‰Èηۛ· Î·È Á›ÓÂÙ·È Û ‰‡Ô Ê¿ÛÂȘ.
º¿ÛË 1Ë — EÍÔ˘‰ÂÙ¤ÚˆÛË ·ÎÚ·›ˆÓ ÙÈÌÒÓ pH, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ·Ó¿ÏÔÁˆÓ ¯ËÌÈÎÒÓ ·ÓÙȉڷÛÙËÚ›ˆÓ. — ¢ÈÔ¯¤Ù¢ÛË ÙˆÓ Ï˘Ì¿ÙˆÓ Ì¤Û· ·fi Û¯¿Ú˜ ÁÈ· ÙËÓ ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙˆÓ ¿Û˘
ʇÛˆ˜
ÔÁΈ‰ÒÓ
·ÓÙÈÎÂÈÌ¤ÓˆÓ ÙˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ (η‰ÚfiÓÈ·, Ï·ÛÙÈο ‰Ô¯Â›·, ˘Ê¿ÛÌ·Ù·,
Ï·ÛÙÈο
ÂÚÈÙ˘Ï›ÁÌ·Ù·
Î.¿.)
ηÈ
Ù·
ÔÔ›· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ˘ÏÈο Ô˘ ‰ÂÓ ˘Ê›ÛÙ·ÓÙ·È
‚ÈÔÏÔÁÈ΋
‰È¿Û·ÛË (EÈÎ. 11.2). ™ËÌ›ˆÛË: BÈÔ·ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÈÌ· ˘ÏÈο ÌÂÁ¿Ï˘ ‰È·Ì¤ÙÚÔ˘ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ˘ÔÛÙÔ‡Ó Ì˯·ÓÈÎfi ÙÂÌ·¯ÈÛÌfi.
EÈÎ. 11.2 ¢ÈÔ¯¤Ù¢ÛË Ï˘Ì¿ÙˆÓ Ì¤Û· ·fi Û¯¿Ú˜
— AÌÌÔÛ˘ÏÏÔÁ‹ ÁÈ· ÙË Û˘ÁÎÚ¿ÙËÛË Ù˘ ¿ÌÌÔ˘ (Î·È ˘ÏÈÎÒÓ Ì ‰È¿ÌÂÙÚÔ ~0,2 mm), Ô˘ ÛÙ· ·ÛÙÈο χ̷ٷ ÂÚȤ¯ÂÙ·È Û ˘„ËÏ¿ ÔÛÔÛÙ¿, Î·È ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ› ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÛÙȘ ÂÁηٷÛÙ¿ÛÂȘ ‚ÈÔÏÔÁÈÎÔ‡ ηı·ÚÈÛÌÔ‡.
º¿ÛË 2Ë — MÂÙ·ÊÔÚ¿ ÛÙË ‰ÂÍ·ÌÂÓ‹ ·Ú¯È΋˜ ηı›˙ËÛ˘
(ÚˆÙÔÁÂÓÔ‡˜) (EÈÎ.
11.3).
χ̷ٷ
ÌÂٷʤÚÔÓÙ·È
ÌÂÁ¿Ï˜
ΈÓÈΤ˜
T· ÛÂ
‰ÂÍ·ÌÂÓ¤˜
fiÔ˘ ηıÈ˙¿ÓÔ˘Ó ·ÈˆÚÔ‡ÌÂÓ· EÈÎ. 11.3 ¢ÂÍ·ÌÂÓ¤˜ ηı›˙ËÛ˘
˘ÏÈο. H ÚÔ‹ Û ·˘Ù¤˜ ÙȘ
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
‰ÂÍ·ÌÂÓ¤˜ Â›Ó·È Ôχ ÌÈÎÚ‹ Î·È ÌÔÚ› Ó· ÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ·ÚÎÂÙ¤˜ ̤Ú˜. ™ÙË Ê¿ÛË ·˘Ù‹ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È: ·. ÏÈÔÛ˘ÏÏÔÁ‹ ÁÈ· ÙËÓ ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÏÈÒÓ Î·È ÂÏ·›ˆÓ Î·È ‚. ηٷÎÚ‹ÌÓÈÛË ‰È¿ÊÔÚˆÓ ÙÔÍÈÎÒÓ ‹ ÌË ÂÓÒÛˆÓ, Ô˘ ‰ÚÔ˘Ó ·ÚÂÌÔ‰ÈÛÙÈο ÛÙË ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ ‰È¿Û·ÛË. EȉÈο ÁÈ· ·ÛÙÈο χ̷ٷ Ô˘ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ˘„ËϤ˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂȘ ÂÓÒÛÂˆÓ ÊˆÛÊfiÚÔ˘, ÚÔËÁÂ›Ù·È ÙÔ˘ ‚ÈÔÏÔÁÈÎÔ‡ ÙÔ˘˜ ÛÙ·‰›Ô˘ Ë ¯ËÌÈ΋ ÚÔηÙÂÚÁ·Û›· Ì FeSO4. — TÔ ˘ÏÈÎfi ηı›˙ËÛ˘ ·ÔÙÂÏ› ÙËÓ ÚˆÙÔÁÂÓ‹ Ï¿ÛË. H ·Î·Ù¤ÚÁ·ÛÙË ·˘Ù‹ Ï¿ÛË ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÂÙ·È ÂÚÈÔ‰Èο ̤۷ ·fi ÙÔÓ ÎÂÓÙÚÈÎfi ۈϋӷ ·ÔÚÚÔ‹˜ Ô˘ ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙË ‚¿ÛË Ù˘ ‰ÂÍ·ÌÂÓ‹˜. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÌÂٷʤÚÂÙ·È
EÈÎ. 11.4 BÈÔÏÔÁÈ΋ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· Ï˘Ì¿ÙˆÓ
Û ‰ÂÍ·ÌÂÓ¤˜ fiÔ˘ ‰¤¯ÂÙ·È ÂÚ·ÈÙ¤Úˆ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· (¤„Ë Ï¿Û˘).
2. ¢Â˘ÙÂÚÔÁÂÓ‹˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ¶ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙË ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· Ì ÛÎÔfi ÙË ‰È¿Û·ÛË ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÎÒÓ ÂÓÒÛÂˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ·Ú·Ì›ÓÂÈ ·fi ÙÔ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ ÛÙ¿‰ÈÔ. ¢È·ÎÚ›ÓÔ˘Ì ‰‡Ô Ê¿ÛÂȘ, ÙËÓ ·ÂÚfi‚È· Î·È ÙËÓ ·Ó·ÂÚfi‚È·. AÂÚfi‚È· Ê¿ÛË: H ·ÂÚfi‚È· ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ
ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ‚·Û›˙ÂÙ·È
ÛÙË
“ÌÂÙ·ÊÔÚ¿” Ù˘ ‰È·‰Èηۛ·˜ ÙÔ˘ Ê˘ÛÈÎÔ‡ ·˘ÙÔηı·ÚÈÛÌÔ‡ ÛÂ
Ù¯ÓÈο
ÂÏÂÁ¯fiÌÂÓ˜
Û˘Óı‹Î˜ Î·È ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È ÛÙË ÌÂÙ·‚ÔÏÈ΋
‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·
ÙˆÓ
·ÂÚfi‚ȈÓ
ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. TÔ “ÓÂÚfi” Ù˘ ÚˆÙÔÁÂÓÔ‡˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ ÌÂٷʤÚÂÙ·È Û ‰ÂÍ·ÌÂÓ¤˜ (EÈÎ. 11.5), fiÔ˘ ÚÔÛÙ›ıÂÙ·È Î·Ù¿ÏÏËψÓ
Ì›ÁÌ· ÌÈÎÚÔ‚›ˆÓ
ηÈ
‰ÈÔ¯ÂÙ‡ÂÙ·È ·¤Ú·˜ Ì ›ÂÛË Ì¤Û· ·fi ÂȉÈÎfi Ì˯·ÓÈÛÌfi. °È· ÙËÓ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙˆÓ ·ÛÙÈÎÒÓ Ï˘Ì¿ÙˆÓ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Ù·
EÈÎ. 11.5 ¢ÂÍ·ÌÂÓ¤˜ ·ÂÚfi‚È·˜ ‰È¿Û·Û˘.
241
242
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
‚·ÎÙ‹ÚÈ· ·fi Ù· Á¤ÓË Pseudomonas, Nitrosomonas Î·È Nitrobacter Î·È ÔÈ Ì‡ÎËÙ˜ ·fi Ù· Á¤ÓË Aspergillus Î·È Penicillium. OÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÙÔÔıÂÙË̤ÓÔÈ Â›Ù ¿Óˆ Û ÛÙ·ıÂÚ¤˜ ÂÈÊ¿ÓÂȘ (‚ÈÔÏÔÁÈÎÔ› ËıÌÔ› - ‰›ÛÎÔÈ) ›Ù ӷ ·ÈˆÚÔ‡ÓÙ·È Ì¤Û· ÛÙȘ ‰ÂÍ·ÌÂÓ¤˜ Ì ÌÔÚÊ‹ Û˘ÛÛˆÌ·ÙˆÌ¿ÙˆÓ (∂ÈÎ. 11.5). T· ÙÂÏÈο ÚÔ˚fiÓÙ· ‰È¿Û·Û˘ Â›Ó·È Î˘Ú›ˆ˜ CO2 Î·È H2O ·ÏÏ¿ Î·È ÓÈÙÚÈο ÈfiÓÙ· (NO3-). TÔ “ÓÂÚfi”, ÌÂÙ¿ ·fi ÙË ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·,
Ô˘
ÂÚȤ¯ÂÈ
Ï‹ıÔ˜
ÌÈÎÚÔ‚›ˆÓ Î·È ÔÛfiÙËÙ˜ ÔÚÁ·ÓÈÎÔ‡ ˘ÏÈÎÔ‡, ‰ÈÔ¯ÂÙ‡ÂÙ·È
ÛÂ
‰ÂÍ·ÌÂÓ¤˜
ÙÂÏÈ΋˜
ηı›˙ËÛ˘ (EÈÎ. 11.7). EΛ Á›ÓÂÙ·È: — ηı›˙ËÛË Î·È Â·Ó·¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË Ì¤ÚÔ˘˜ EÈÎ. 11.6 ¢ÂÍ·ÌÂÓ¤˜ ·ÂÚfi‚È·˜ ‰È¿Û·Û˘
Ù˘
˘¿Ú¯Ô˘Û·˜
ÌÈÎÚԂȷ΋˜
‚ÈÔÌ¿˙·˜,
— Û˘ÁÎÚ¿ÙËÛË Î·È Â·Ó·¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË ÙˆÓ ÂÈÏÂfiÓÙˆÓ ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ê˘ÛÈÎÒÓ ‹ Û˘ÓıÂÙÈÎÒÓ ËıÌÒÓ. H Ï¿ÛË ·fi ÙËÓ ÙÂÏÈ΋ ηı›˙ËÛË ·ÔÙÂÏ› ÙË ‰Â˘ÙÂÚÔÁÂÓ‹ Ï¿ÛË.
EÈÎ. 11.7 K˘ÎÏÈΤ˜ ‰ÂÍ·ÌÂÓ¤˜ ηı›˙ËÛ˘
¢ÂÍ·ÌÂÓ¤˜ ÔÍ›‰ˆÛ˘ AÔÙÂÏÔ‡Ó ÙËÓ ·ÏÔ‡ÛÙÂÚË Î·È ÔÈÎÔÓÔÌÈÎfiÙÂÚË Ì¤ıÔ‰Ô ‚ÈÔÏÔÁÈ΋˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ Î·È ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û ÌË ·ÂÚÈ˙fiÌÂÓ˜ Î·È ·ÂÚÈ˙fiÌÂÓ˜ Ì ÌÂÚÈÎfi ‹ Ï‹ÚË ·ÂÚÈÛÌfi. ™ÙȘ ÌË ·ÂÚÈ˙fiÌÂÓ˜, Ô˘ Â›Ó·È ·ÓÔÈÎÙ¤˜, ÙÂÙÚ¿ÁˆÓ˜ ‰ÂÍ·ÌÂÓ¤˜, ‚¿ıÔ˘˜ 1-5 m, Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È ·ÂÚfi‚È· Î·È ·Ó·ÂÚfi‚È· ‰È¿Û·ÛË. ™ÙÔ Â¿Óˆ ̤ÚÔ˜ Ù˘ ‰ÂÍ·ÌÂÓ‹˜, fiÔ˘ ˘¿Ú¯ÂÈ ‰È·Ï˘Ì¤ÓÔ O2, ¤¯Ô˘Ì ·ÂÚfi‚È· ‰È¿Û·ÛË. ™ÙÔ Î¿Ùˆ ̤ÚÔ˜ Ù˘ ‰ÂÍ·ÌÂÓ‹˜ ¤¯Ô˘Ì ·Ó·ÂÚfi‚È· ‰È¿Û·ÛË Î·È ·ÔÈÎÔ‰fiÌËÛË Ù˘ ·‰È¿Ï˘Ù˘ ÔÚÁ·ÓÈ΋˜ ‡Ï˘.
AÓ·ÂÚfi‚È· Ê¿ÛË: H ·Ó·ÂÚfi‚È· ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·, ·ÔÙÂÏ› ÙËÓ ·Ï·ÈfiÙÂÚË Ì¤ıÔ‰Ô ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ. ™ÙËÓ ·Ó·ÂÚfi‚È· Ê¿ÛË Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁÈ΋˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ Á›ÓÂÙ·È Ë Î·ÙÂÚÁ·Û›· Ù˘ ÚˆÙÔÁÂÓÔ‡˜ Î·È ‰Â˘ÙÂÚÔÁÂÓÔ‡˜ Ï¿Û˘. H Ï¿ÛË ·˘Ù‹ ÌÂٷʤÚÂÙ·È Û ÎÏÂÈÛÙ¤˜ ‰ÂÍ·ÌÂÓ¤˜, fiÔ˘ Á›ÓÂÙ·È ·Ó·ÂÚfi‚È· ·ÔÈÎÔ‰fiÌËÛË. AÓ·ÂÚfi‚ÈÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ‰È·ÛÔ‡Ó ÙȘ ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ, Ô˘
243
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
ÂÚȤ¯ÔÓÙ·È ÛÙ· ·fi‚ÏËÙ·, Ì ÙÂÏÈÎfi ÚÔ˚fiÓ ÙÔ ‚È·¤ÚÈÔ (CH4, CO2, H2S, NH3, ·ÎÂÙÈÎfi Ô͇ Î·È H2 Î.¿.). OÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ÂÈÙÂÏÔ‡Ó ÙËÓ ·Ó·ÂÚfi‚È· ·˘Ù‹ ‰È¿Û·ÛË Â›Ó·È Î˘Ú›ˆ˜ Ù· ‚·ÎÙ‹ÚÈ· ·fi Ù· Á¤ÓË Clostridium, Streptococcus, Micrococcus, Bacillus, Methanococcus, Methanobacterium Î.¿. H Ï¿ÛË Ô˘ ̤ÓÂÈ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó·ÂÚfi‚È· Ê¿ÛË (3-4 ‚‰ÔÌ¿‰Â˜) ÂÚȤ¯ÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ ÌÈÎÚfi‚È· Î·È ÔÚÁ·ÓÈÎfi ˘ÏÈÎfi Ô˘ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ‰È·Û·ÛÙ› (∂ÈÎ. 11.8). AÔÛÙÚ·ÁÁ›˙ÂÙ·È Î·È, ÂÊfiÛÔÓ ‰ÂÓ ÂÚȤ¯ÂÈ ÙÔÍÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ (‚·Ú¤· ̤ٷÏÏ· Î.¿.), ÌÔÚ› Ó· ˆÏËı› ˆ˜ ‚ÂÏÙȈÙÈÎfi ‰¿ÊÔ˘˜ (Ï›·ÛÌ·) Û ÁˆÚÁÈΤ˜ ηÏÏȤÚÁÂȘ
EÈÎ. 11.8 §¿ÛË ·Ó·ÂÚfi‚È·˜ Ê¿Û˘
(ÍËÚ‹ Ï¿ÛË).
3. TÚÈÙÔÁÂÓ‹˜ (ÙÂÏÈ΋) ÂÂÍÂÚÁ·Û›· TÔ “ÓÂÚfi” Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ·fi ÙËÓ ·ÂÚfi‚È· Î·È ·Ó·ÂÚfi‚È· Ê¿ÛË Ù˘ ‰Â˘ÙÂÚÔÁÂÓÔ‡˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ ˘Ô‚¿ÏÏÂÙ·È Û ÙÂÏÈ΋ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÌÂ Ê˘ÛÈΤ˜, ¯ËÌÈΤ˜ Î·È ‚ÈÔÏÔÁÈΤ˜ ÌÂıfi‰Ô˘˜ Ô˘ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó: — XÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË ËıÌÒÓ (Ê›ÏÙÚˆÓ) ÂÓÂÚÁÔ‡ ¿Óıڷη, ÁÈ· ÙË ÚÔÛÚfiÊËÛË Î·È ÙËÓ ÂÏ¿ÙÙˆÛË ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÎÔ‡ ˘ÏÈÎÔ‡. — XψڛˆÛË ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡ ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ Ù˘¯fiÓ ·ıÔÁfiÓˆÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. — AÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÓÈÙÚÈÎÒÓ Î·È ÊˆÛÊÔÚÈÎÒÓ ·Ï¿ÙˆÓ, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ë ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ Û ÎÏÂÈÛÙ¿ ˘‰¿ÙÈÓ· ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·Ù· ÌÔÚ› Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ ¤ÓÙÔÓ· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ¢ÙÚÔÊÈÛÌÔ‡. H ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙˆÓ ÓÈÙÚÈÎÒÓ ·Ï¿ÙˆÓ ÌÔÚ› Ó· Á›ÓÂÈ Ì ÙË ¯Ú‹ÛË ÂȉÈÎÒÓ ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ Ô˘ ÌÂÙ·ÙÚ¤Ô˘Ó Ù· ÓÈÙÚÈο
EY¢A¶ EÈÎ. 11.9 µÈÔÏÔÁÈÎfi˜ ηı·ÚÈÛÌfi˜ Ï˘Ì¿ÙˆÓ
244
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÛÙËÓ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙˆÓ Ï˘Ì¿ÙˆÓ ñ TÔÍÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ (ÂÙڤϷÈÔ - Ï¿‰È) ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ηٷÛÙÚ¤„Ô˘Ó ÙÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ñ H ¯·ÌËÏ‹ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÌÔÚ› Ó· ÂËÚ¿ÛÂÈ ÙËÓ ·ÔÈÎÔ‰fiÌËÛË. ñ H ÂÍ¿ÓÙÏËÛË ÙˆÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÛÙÔ ‚ÈÔÏÔÁÈÎfi ÛÙ¿‰ÈÔ ÌÔÚ› Ó· ÌÂÈÒÛÂÈ ÛËÌ·ÓÙÈο ÙÔ Ú˘ıÌfi ·ÔÈÎÔ‰fiÌËÛ˘. ñ §‡Ì·Ù· ·fi ‚ÈÔÌ˯·Ó›Â˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ˘ÔÛÙÔ‡Ó ÙËÓ ›‰È· ÂÂÍÂÚÁ·Û›· Ì ٷ ˘fiÏÔÈ· ·ÛÙÈο χ̷ٷ. O ‰È·¯ˆÚÈÛÌfi˜ Ú¤ÂÈ Ó· Á›ÓÂÈ ÔˆÛ‰‹ÔÙÂ, ÁÈ·Ù› Ù· ¯ËÌÈο Ô˘ ÂÚȤ¯ÔÓÙ·È ÛÙ· ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο χ̷ٷ (‰È˘ÏÈÛÙ‹ÚÈ·, ‚ÈÔÌ˯·Ó›Â˜ ¯ÚˆÌ¿ÙˆÓ, Ê·ÚÌ¿ÎˆÓ ÎÙÏ.) Â›Ó·È ÙÔÍÈο ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁÈ΋˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜. ñ §‡Ì·Ù· ÓÔÛÔÎÔÌ›ˆÓ Î·È ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎÒÓ ÂÚÁ·ÛÙËÚ›ˆÓ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó ·Ó¿ÏÔÁ· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·. T· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο ‹ ¿ÏÏ· Ê¿Ú̷η Ô˘ ·ÔÚÚ›ÙÔÓÙ·È ·fi Ù· ÓÔÛÔÎÔÌ›· ÌÔÚ› Ó· ÛÎÔÙÒÛÔ˘Ó Ù· ÌÈÎÚfi‚È·. EÈ‚¿ÏÏÂÙ·È Û οı ÌÔÓ¿‰· Ô˘ ÛÙ· ·fi‚ÏËÙ¿ Ù˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó Ù¤ÙÔȘ ÂÓÒÛÂȘ Ó· ÂÁηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÂȉÈÎfi Û‡ÛÙËÌ· ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜, Ô˘ ¿Ï·Ù· Û ÌÔÚÈ·Îfi ·¤ÚÈÔ ¿˙ˆÙÔ (N2).
°È· Ó· ÂϤÁÍÔ˘Ì ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ Ì·˜ ñ ¶ÔȘ ηÙËÁÔڛ˜ Ï˘Ì¿ÙˆÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ‰È·ÎÚ›ÓÔ˘ÌÂ; ñ
¶ÔÈ·
ÛÙ¿‰È·
ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ
Ë
‰Â˘ÙÂÚÔÁÂÓ‹˜
ÂÂÍÂÚÁ·Û›·
·Ô‚Ï‹ÙˆÓ;
11.2. TÔ Úfi‚ÏËÌ· ÙˆÓ ÛÙÂÚÂÒÓ ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ H ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÛÙÂÚÂÒÓ ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ Â›Ó·È Û¯ÂÙÈο ÚfiÛÊ·ÙÔ Úfi‚ÏËÌ·. ¶·Ï·ÈfiÙÂÚ· ÛÙȘ ·ÁÚÔÙÈΤ˜ ÎÔÈӈӛ˜, Ù· ÛÙÂÚ¿ ·ÔÚÚ›ÌÌ·Ù· ÙˆÓ ÛÈÙÈÒÓ ‹Ù·Ó ÂÏ¿¯ÈÛÙ·. T· ·ÔÚÚÈÌÌ·ÙÔÊfiÚ· ‹Ù·Ó ¿ÁÓˆÛÙ·. ŒÓ· ÌÔ˘Î¿ÏÈ ‹ ¤Ó· ‰Ô¯Â›Ô ı· ‹Ù·Ó “ÁÈ· ¤Ù·Ì·” ÌfiÓÔ ·Ó ‹Ù·Ó Û·Ṳ̂ÓÔ ‹ ·Î·Ù¿ÏÏËÏÔ ÁÈ· ¯Ú‹ÛË. T· ˘ÔÏ›ÌÌ·Ù· ÙˆÓ ÙÚÔÊÒÓ ‹ οÔȘ ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ
·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó
ÙÚÔÊ‹
ÁÈ·
ÙÔ˘˜
·Ú·‰ÔÛÈ·ÎÔ‡˜
“·ÔÚÚÈÌÌ·ÙÔ¯ˆÓÂ˘Ù¤˜”, Ù· ηÙÔÈΛ‰È· ˙Ò·. MÂÚÈο ·fi ·˘Ù¿ Ù· ˙Ò· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·Ó ˆ˜ ÙÚÔÊ‹ (·Ó·Î‡ÎψÛË ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ). O
ÛËÌÂÚÈÓfi˜
ηٷӷψً˜
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›
ÙÂÚ¿ÛÙȘ
ÔÛfiÙËÙ˜
·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ¯·ÚÙ›, ˘ÔÏ›ÌÌ·Ù· ÙÚÔÊÒÓ, Ï·ÛÙÈο, Á˘¿ÏÈÓ· Î·È ÌÂÙ·ÏÏÈο ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, ÔÏÏ¿ ·fi Ù· ÔÔ›· Â›Ó·È ·Ó·Î˘ÎÏÒÛÈÌ·. ™ÙÔ Û‡Á¯ÚÔÓÔ ÎfiÛÌÔ ˘ÔÏÔÁ›˙ÂÙ·È fiÙÈ Î¿ı ¿ÙÔÌÔ “·Ú¿ÁÂÈ”
245
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi Ù¤ÛÛÂÚ· ÎÈÏ¿ ÛÙÂÚ¿ ·ÔÚÚ›ÌÌ·Ù· ÙËÓ Ë̤ڷ. M¤¯ÚÈ ÚfiÛÊ·Ù·, Ë Ï‡ÛË ÛÙÔ Úfi‚ÏËÌ· ‹Ù·Ó Ë ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ Î·È ÂÓ·fiıÂÛË ÙˆÓ ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ Û ÁÂÈÙÔÓÈΤ˜ ı¤ÛÂȘ (“·ÓÔÈÎÙÔ› ÛÎÔ˘È‰fiÙÔÔÈ”). H χÛË ·˘Ù‹ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Û ÛÔ‚·ÚÔ‡˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ ÁÈ· ÙË ‰ËÌfiÛÈ· ˘Á›·. OÈ Û‡Á¯ÚÔÓÔÈ ÙÚfiÔÈ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ ÙˆÓ ÛÙÂÚÂÒÓ ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ Â›Ó·È Ë ˘ÁÈÂÈÓÔÌÈ΋ Ù·Ê‹ Î·È Ë Î·‡ÛË (·ÔÙ¤ÊÚˆÛË). YÁÂÈÔÓÔÌÈ΋ ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ.
Ù·Ê‹ MÈ·
ÙˆÓ
˘ÁÂÈÔÓÔÌÈ΋
¯ˆÌ·ÙÂÚ‹ Â›Ó·È ÌÈ· ¯ÂÚÛ·›· ÂÚÈÔ¯‹ ·fiıÂÛ˘ ÛÎÔ˘È‰ÈÒÓ Û ÛÙÚÒÌ·Ù·. T· ÛÎÔ˘›‰È·
ÔÌÔÁÂÓÔÔÈÔ‡ÓÙ·È
ηÈ
ηχÙÔÓÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ÊÚ¤ÛÎÔ ÛÙÚÒÌ· ·ÚÁ›ÏÔ˘ ηıËÌÂÚÈÓ¿ (EÈÎ. 11.10). ™ÙȘ ˘ÁÂÈÔÓÔÌÈΤ˜ ¯ˆÌ·ÙÂÚ¤˜ Ù· ÙÚˆÎÙÈο, ÔÈ ÁÏ¿ÚÔÈ Î·È Ù· ¤ÓÙÔÌ·, Ô˘ Â›Ó·È ÌfiÓÈÌÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ÙˆÓ ·ÓÔÈÎÙÒÓ ÛÎÔ˘È‰fiÙÔˆÓ, ‰ÂÓ
“¢ËÌÂÚÔ‡Ó”,
ÂÓÒ
‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È
Û¿ÓÈ·
Úfi‚ÏËÌ·Ù·
‰˘Û¿ÚÂÛÙˆÓ ÔÛÌÒÓ. EÈÎ.11.10 ÀÁÂÈÔÓÔÌÈ΋ Ù·Ê‹ ÛÎÔ˘È‰ÈÒÓ
H ˘fiÁÂÈ· ·Ó·ÂÚfi‚È· ‰È¿Û·ÛË ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÎÒÓ ˘ÏÈÎÒÓ ÛÙȘ ¯ˆÌ·ÙÂÚ¤˜ ¤¯ÂÈ ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÌÂı·Ó›Ô˘ Î·È ˘‰ÚfiıÂÈÔ˘
(‚ÈÔ·ÂÚ›Ô˘),
Ô˘
‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó
ÛËÌ·ÓÙÈο
ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·
Ú‡·ÓÛ˘. EÊԉȿ˙ÔÓÙ·˜ ÙȘ ¯ˆÌ·ÙÂÚ¤˜ Ì ۈϋÓ˜ ÂÍ·ÂÚÈÛÌÔ‡, Â›Ó·È ‰˘Ó·Ù‹ Ë Û˘ÏÏÔÁ‹ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ·ÂÚ›ˆÓ Î·È Ë ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ‹ ÙÔ˘˜ ˆ˜ η‡ÛÈÌ·. K·‡ÛË: ™Â ÔÏϤ˜ ¯ÒÚ˜, ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ Î·È ÛÙË ¯ÒÚ· Ì·˜, ÔÈ ÙÔÈΤ˜ ·Ú¯¤˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ÙËÓ Î·‡ÛË ÁÈ· Ó· ··ÏÏ·ÁÔ‡Ó ·fi ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ fiÁÎÔ ÙˆÓ ÛÎÔ˘È‰ÈÒÓ. OÈ ˘·›ıÚÈÔÈ ÛÎÔ˘È‰fiÙÔÔÈ Ô˘ η›ÁÔÓÙ·È (∂ÈÎ. 11.11) ·ÂÈÏÔ‡Ó ¿ÌÂÛ· Ù· ÁÂÈÙÔÓÈο ‰·ÛÈο ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·Ù·. T· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ·, ÔÏϤ˜ ʈÙȤ˜ Û ‰·ÛÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÛÙËÓ EÏÏ¿‰· ¤¯Ô˘Ó ÍÂÎÈÓ‹ÛÂÈ ·fi ÙÔ˘˜ ÛÎÔ˘È‰fiÙÔÔ˘˜. H η‡ÛË ÙˆÓ ÛÙÂÚÂÒÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ Û ·ÔÙÂÊÚˆÙ‹Ú˜
ηٷÛÙÚ¤ÊÂÈ
ÙÔ˘˜
ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ô˘ ÌÂÙ·‰›‰Ô˘Ó ·Ûı¤ÓÂȘ Î·È ÌÂÈÒÓÂÈ Ù· ÔÛ¿ ÙˆÓ ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ Ô˘ Ô‰ËÁÔ‡ÓÙ·È
ÛÙȘ
¯ˆÌ·ÙÂÚ¤˜.
AÓ
ηÈ
˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÙ·È fiÙÈ Ë ·ÔÙ¤ÊÚˆÛË ÌÂÈÒÓÂÈ ÙÔÓ fiÁÎÔ ÙˆÓ ÛÙÂÚÂÒÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ Î·Ù¿ 90%, ÔÈ ÌÂÙÚ‹ÛÂȘ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó fiÙÈ Ë Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ Ì›ˆÛË Â›Ó·È ÂÚ›Ô˘ ÛÙÔ 60%. OÈ ˘ÔÛÙËÚÈÎÙ¤˜ Ù˘ η‡Û˘ ıˆÚÔ‡Ó fiÙÈ Ì ·˘Ù‹ ÙË ‰È·‰Èηۛ· ÌÂÈÒÓÔÓÙ·È ÛËÌ·ÓÙÈο Ù· ÛÙÂÚ¿ ·fi‚ÏËÙ·. ™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· fï˜ ÌÂÙ·ÙÚ¤ÂÙ·È ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ Û ·¤ÚÈÔ˘˜ Ú‡Ô˘˜ Î·È ·ÈˆÚÔ‡ÌÂÓË Ù¤ÊÚ·, ÂÓÒ ·Ú¿ÁÂÙ·È Î·È ÙÔÍÈ΋ Ù¤ÊÚ· Ô˘ Ú¤ÂÈ
Ó·
ı·ÊÙ›
ÛÂ
¯ˆÌ·ÙÂÚ¤˜
ÌÂ
EÈÎ. 11.11 ™ÎÔ˘È‰fiÙÔÔ˜ Ô˘ η›ÁÂÙ·È Û ÓËÛ› ÙˆÓ ∫˘ÎÏ¿‰ˆÓ
246
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
H BIOE•Y°IAN™H TOY E¢AºOY™ ∂›Ó·È ÌÈ· ̤ıÔ‰Ô˜ Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÂÈÙ·¯‡ÓÂÙ·È Ô Ê˘ÛÈÎfi˜ ·˘ÙÔηı·ÚÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜, Û ÌÈ· ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÂÈ‚·Ú˘Óı› Ì ÔÚÁ·ÓÈÎÔ‡˜ Ú‡Ô˘˜, Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ô˘ Â›Ó·È Û ı¤ÛË Ó· ‰ÂÛÌÂ‡Ô˘Ó ÙȘ ·ÓÂÈı‡ÌËÙ˜ Ô˘Û›Â˜. H ̤ıÔ‰Ô˜ ·˘Ù‹ ‚·Û›˙ÂÙ·È ÛÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ù· ‚·ÎÙ‹ÚÈ· Î·È ÔÈ Ì‡ÎËÙ˜ ¤¯Ô˘Ó ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÎÔ‡˜ Ú‡Ô˘˜ ˆ˜ ËÁ‹ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Î·È ıÚÂÙÈÎÒÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ ÁÈ· ÙÔ ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi ÙÔ˘˜, Ì ٷ˘Ùfi¯ÚÔÓË ÌÂÙ·ÙÚÔ‹ ÙÔ˘ Ú‡Ô˘ Û ·‚Ï·‚‹ ÙÂÏÈο ÚÔ˚fiÓÙ·, οو ·fi ÂÏÂÁ¯fiÌÂÓ˜ Û˘Óı‹Î˜. K·Ù¿ ÙË ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ Â͢Á›·ÓÛË ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜ ·˘Í¿ÓÂÙ·È ‰Ú·ÛÙÈο Ë ·ÔÈÎÔ‰ÔÌËÙÈ΋ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù¯ÓÈÎÒÓ ÌÂıfi‰ˆÓ. ŒÓ·˜ ÙÚfiÔ˜ Â›Ó·È Ë ‚ÂÏÙ›ˆÛË Ù˘ ¯ÔÚ‹ÁËÛ˘ Ô͢ÁfiÓÔ˘. A˘Ùfi ηÙÔÚıÒÓÂÙ·È .¯. Ì ÂÓÙ·ÙÈ΋ ¯·Ï¿ÚˆÛË ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜, Ì ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÛÙÔÒÓ ·ÚÔ¯‹˜ ·¤Ú· ‹ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· “¯ÔÚËÁÒÓ” Ô͢ÁfiÓÔ˘ (O3, H2O2). ÕÏÏÔ˜ ÙÚfiÔ˜ Â›Ó·È Ë ÚÔÛı‹ÎË Î·Ù¿ÏÏËÏÔ˘ ıÚÂÙÈÎÔ‡ ̤ÛÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙˆÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ™ÙËÓ È‰·ÓÈ΋, ÂÚ›ÙˆÛË Ë ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙˆÓ Ú‡ˆÓ ÌÔÚ› Ó· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı› ÂÈÙfiÔ˘. ™Â ¿ÏϘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÙÔ ÂÈ‚·ÚË̤ÓÔ ¤‰·ÊÔ˜ ÌÂٷʤÚÂÙ·È ÁÈ· ÂÂÍÂÚÁ·Û›· Û ·Ó¿ÏÔÁ· ‰È·ÌÔÚʈ̤Ó˜ ÂÁηٷÛÙ¿ÛÂȘ. H ̤ıÔ‰Ô˜ ÂÊ·ÚÌfi˙ÂÙ·È Û ÂÚÈÙÒÛÂȘ ‰È·ÛÔÚ¿˜ ·Ú·ÁÒÁˆÓ ÂÙÚÂÏ·›Ô˘ ‹ ¿ÏÏˆÓ Ú‡ˆÓ.
ÚԉȷÁڷʤ˜ ‰È·¯Â›ÚÈÛ˘ ÂÈΛӉ˘ÓˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ.
°È· Ó· ÂϤÁÍÔ˘Ì ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ Ì·˜ ñ ∆È ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ˘ÁÂÈÔÓÔÌÈ΋ Ù·Ê‹ ÙˆÓ ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ;
247
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
11.3. EȉÈΤ˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ Ú˘ÔÁfiÓˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ ¢
È
¿
Û
·
ÂÙÚÂÏ·ÈÔÎËÏ›‰ˆÓ.
Û
Ë °ÓˆÚ›˙ÂȘ fiÙÈ Ô AÙÏ·ÓÙÈÎfi˜ ˆÎ·Ófi˜ ‰¤¯ÂÙ·È 190.000-760.000 ÙfiÓÔ˘˜ ÂÙÚÂÏ·›Ô˘, ÙÔ ¯ÚfiÓÔ, ÂÓÒ Ë MÂÛfiÁÂÈÔ˜ ‰¤¯ÂÙ·È 5,3 x 105-2,1x106 ÙfiÓÔ˘;. ™ÙËÓ EÏÏ¿‰·, Î·È Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ÛÙËÓ ¶‡ÏÔ ÙÔ 1980, ÙÔ ‰ÂÍ·ÌÂÓfiÏÔÈÔ Irene Serenate ÚÔοÏÂÛ Ì 40.000 ÙfiÓÔ˘˜ ÂÙÚÂÏ·ÈÔÂȉ‹, Ô˘ ¯‡ıËÎ·Ó ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·, ÌÂÁ¿ÏË ÔÈÎÔÏÔÁÈ΋ ηٷÛÙÚÔÊ‹. XÚÂÈ¿ÛÙËÎ·Ó 10 ¯ÚfiÓÈ· ÁÈ·
E›Ó·È
ÁÓˆÛÙfi fiÙÈ Ë ¿ÓÙÏËÛË, Ë ÂÂÍÂÚÁ·Û›· Î·È Ë ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ ÙÔ˘ ÂÙÚÂÏ·›Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ› ÙÂÚ¿ÛÙÈ·
ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·
Ú‡·ÓÛ˘. H ˘Ô‚¿ıÌÈÛË ÙˆÓ ı·Ï¿ÛÛÈˆÓ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ ·fi
·Ù˘¯‹Ì·Ù·
ÂÙÚÂÏ·ÈÔÊfiÚ·
›ӷÈ
Ì Ôχ
Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· (∂ÈÎ. 11.12). TÔ ÂÙڤϷÈÔ Î·È Ù· ·Ú¿ÁˆÁ¿ ÙÔ˘ Â›Ó·È Ôχ ·ÓıÂÎÙÈο ÛÙË ÌÈÎÚԂȷ΋ ‰È¿Û·ÛË. OÈ Ì‡ÎËÙ˜ Aspergillus Î·È Cephalosporium ‰È·ÛÔ‡Ó ÙÔ ÂÙڤϷÈÔ, ÂÓÒ Ô Ì‡ÎËÙ·˜ Cladosporium resinae ÌÔÚ› Ó· ‰È·Û¿ÛÂÈ ÌfiÓÔ ÙÔ˘˜ ÎÔÚÂṲ̂ÓÔ˘˜ ˘‰ÚÔÁÔÓ¿ÓıڷΘ. ¶ÔÏÏ¿ ›‰Ë ÙÔ˘ ‚·ÎÙËÚ›Ô˘ Pseudomonas, ̤۷
·fi
ÙËÓ
Ù¯ÓÔÏÔÁ›·
ÙÔ˘
·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· ÙË ‰È¿Û·ÛË ÂÙÚÂÏ·ÈÔÎËÏ›‰ˆÓ. ŸÙ·Ó ÙÔ ÂÙڤϷÈÔ ¯˘ı› ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·, ·ÊÔ‡ ÂÍ·ÙÌÈÛÙÔ‡Ó ÔÈ ÙËÙÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ Ô˘ ÂÚȤ¯ÂÈ, ˘Ô‚¿ÏÏÂÙ·È Û ‚Èԉȿ۷ÛË ·fi ·ÂÚfi‚È· EÈÎ. 11.12 ∞Ù‡¯ËÌ· Û ÂÙÚÂÏ·ÈÔÊfiÚÔ
‚·ÎÙ‹ÚÈ· Î·È Ì‡ÎËÙ˜ (∂ÈÎ. 11.13). MÂÙ¿ ·fi
Ì‹Ó˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È Û˘Ûۈ̷ÙÒÌ·Ù· (‰È·Ì¤ÙÚÔ˘ 0,1 ¤ˆ˜ 10 ÂηÙÔÛÙ¿) Ô˘ Ï¤Ô˘Ó ÛÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· Î·È Î·Ï‡ÙÔÓÙ·È ·fi ¤Ó· ÛÙÚÒÌ· ·ÂÚfi‚ÈˆÓ ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ. ¶ÔÏÏ¿ „¿ÚÈ· ηٷ‚ÚÔ¯ı›˙Ô˘Ó Ù¤ÙÔÈ· Û˘Ûۈ̷ÙÒÌ·Ù· Î·È ¤ÙÛÈ ÌÂٷʤÚÔÓÙ·È ÙÔÍÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ ÛÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜. ŒÓ·˜ ÙÚfiÔ˜ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ˘ ÙˆÓ ÂÙÚÂÏ·ÈÔÎËÏ›‰ˆÓ Â›Ó·È Ë ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË Á·Ï·ÎÙÔÌ·ÙÔÔÈËÙÒÓ. H ·Ó¿ÌÂÈÍË ÙÔ˘ ÂÙÚÂÏ·›Ô˘ Ì ÓÂÚfi Î·È Ë ‰È·ÛÔÚ¿ ÙÔ˘ ÂÈÙ·¯‡ÓÂÈ
ÙË
ÌÈÎÚԂȷ΋
Á·Ï·ÎÙÔÌ·ÙÔÔÈËÙ‹˜
‰È¿Û·ÛË.
¯ÚËÛÈÌÔÔÈ›ٷÈ
ø˜ ¤Ó·˜
ÔÏ˘Û·Î¯·Ú›Ù˘ Ô˘ ·Ú¿ÁÂÙ·È ·fi ÙÔ ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ Acinetobacter calcoaceticus. H
ηٷÔϤÌËÛË
ÙˆÓ
ÂÙÚÂÏ·ÈÔÎËÏ›‰ˆÓ
ÌÂ
Á·Ï·ÎÙÔÌ·ÙÔÔÈËÙ¤˜ Î·È ·ÔÚÚ˘·ÓÙÈο ı· Ú¤ÂÈ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆÈÛÙ› Ì ÚÔÛÔ¯‹, ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó ·˘Ù¿ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÙÔÍÈο. M ÙË Á·Ï·ÎÙÔÌ·ÙÔÔ›ËÛË ÙÔ ÂÙڤϷÈÔ ÚÔÛÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È Â‡ÎÔÏ· ·fi ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Î·È ÂÚÓ¿ ÛÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜.
EÈÎ. 11.13 µÈԉȿ۷ÛË ÂÙÚÂÏ·›Ô˘
248
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
TÔ Úfi‚ÏËÌ· ÏÔÈfiÓ Ù˘ Ú‡·ÓÛ˘ ·fi ÙÔ ÂÙڤϷÈÔ Ê·›ÓÂÙ·È Ôχ ÔχÏÔÎÔ, ·ÊÔ‡ ÔÈ Ù¯ÓÔÏÔÁÈΤ˜ χÛÂȘ Ô˘ ÂÊ·ÚÌfi˙ÔÓÙ·È Ì¤¯ÚÈ ÙÒÚ· ¤¯Ô˘Ó ÛÔ‚·ÚÔ‡˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜. H BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· ·Ê‹ÓÂÈ Î¿ÔȘ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ ÁÈ· ηχÙÂÚ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·. ¶ÚÔÛ·ı› Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ Ì ÙË ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ÎψÓÔÔ›ËÛ˘ Î·È ÙËÓ
SUPER BAKTHPIA O ÚÒÙÔ˜ ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ÓÔ˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜, ÁÈ· ÙË ‰È¿Û·ÛË ÔÏÏÒÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ ÙÔ˘ ÂÙÚÂÏ·›Ô˘, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËΠ·fi ÙËÓ Amanda Chakrabarty Î·È ÙÔ˘˜ Û˘ÓÂÚÁ¿Ù˜ Ù˘ ÛÙË ‰ÂηÂÙ›· ÙÔ˘ ’70. °È· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ÌÂٷʤÚıËÎ·Ó Û ‚·ÎÙËÚȷο ÛÙÂϤ¯Ë ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ӷ Ï·ÛÌ›‰È·. H ÂÚ¢ӋÙÚÈ· ÌÂÙ¤ÊÂÚ ϷÛÌ›‰È· ÁÈ· ÙË ‰È¿Û·ÛË Ù˘ ηÌÊÔÚ¿˜, ÙÔ˘ Ô˘Ú·Ó›Ô˘, ͢ÏÂÓ›Ô˘, Ó·Êı·ÏÂÓ›Ô˘ Û ‚·ÎÙËÚÈ·Îfi Û٤ϯԘ. TÔ Ó¤Ô ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ ·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È Ôχ ηϿ Û ·Î¿ı·ÚÙÔ ÂÙڤϷÈÔ, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙȘ ·Ú·¿Óˆ ÂÓÒÛÂȘ ˆ˜ ËÁ¤˜ ¿Óıڷη. O ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ·˘Ùfi˜ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËı› ·ÎfiÌË ÁÈ· ÙË ‰È¿Û·ÛË ÂÙÚÂÏ·ÈÔÎËÏ›‰ˆÓ, ·ÏÏ¿ ıˆÚÂ›Ù·È Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi˜ ÁÈ· ÙË BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· Ù¯ÓÈ΋ ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA ÂȉÈΤ˜ ÛÂÈÚ¤˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ì ÌÂÁ¿ÏË ·Ó··Ú·ÁˆÁÈ΋ ÈηÓfiÙËÙ· Ô˘ ı· ‰È·ÛÔ‡Ó ÙÔ ÂÙڤϷÈÔ ÈÔ ÁÚ‹ÁÔÚ· Î·È ÈÔ H η‡ÛË ÙˆÓ Ï·ÛÙÈÎÒÓ ‰ÂÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈο Û ۯ¤ÛË Ì ·˘Ùfi ÙÔ˘ Â›Ó·È Ï‡ÛË, ÌÈ·˜ Î·È «¿ÁÚÈÔ˘ Ù‡Ô˘». ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ÙÔÍÈÎÔ› ·¤ÚÈÔÈ BÈÔ·ÔÈÎÔ‰fiÌËÛË Ï·ÛÙÈÎÒÓ. TÂÚ¿ÛÙȘ Ú‡ÔÈ (‰ÈÔ͛Ә, ÔÛfiÙËÙ˜ Ï·ÛÙÈÎÒÓ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ˘‰ÚÔ΢¿ÓÈÔ, ˘‰ÚÔ¯ÏÒÚÈÔ). ηıËÌÂÚÈÓ¿ Û’ fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ. T· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi Ù· Ï·ÛÙÈο ·˘Ù¿ Â›Ó·È ·Ú¿ÁˆÁ· ÙÔ˘ ÂÙÚÂÏ·›Ô˘ Î·È Â›Ó·È ÈÛ¯˘ÚÔ› Ú˘·ÓÙ¤˜, ‰ÈfiÙÈ ‰ÂÓ Â›Ó·È ‚ÈÔ·ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÈÌ·. ¶ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi ¤Ó· ÂηÙÔÌ̇ÚÈÔ ˘‰Úfi‚È· ˙Ò· Âı·›ÓÔ˘Ó Î¿ı ¯ÚfiÓÔ ·fi ·ÛÊ˘Í›·, ÓÈÁÌfi ‹ ›ӷ, ηٷ›ÓÔÓÙ·˜ ‹ ¤¯ÔÓÙ·˜ ·ÁÈ‰Â˘Ù› Û ÌË ·ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÈÌ· Ï·ÛÙÈο. ¶ÔÏ˘·Èı›ÓÈÔ Î·È ÔÏ˘ÂÛÙ¤Ú˜ Ù˘ ÔÏ˘Ô˘ÚÂı¿Ó˘ ÌÈÎÚÔ‡ ÌÔÚÈ·ÎÔ‡ ‚¿ÚÔ˘˜
H °ENETIKH MHXANIKH KAI BIO¶§A™TIKA AÚÎÂÙÔ› ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÔÏ˘ÌÂÚ›˜ ÂÓÒÛÂȘ Ô˘ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÔ˘Ó Ù· Û˘ÓıÂÙÈο Ï·ÛÙÈο ·fi ÙÔ ÂÙڤϷÈÔ. Œ¯ÂÈ ‚ÚÂı› ÌÈ· Ù¤ÙÔÈ· Ê˘ÛÈ΋ ÔÏ˘ÌÂÚ‹˜ ¤ÓˆÛË, ÙÔ ÔÏ˘-3-˘‰ÚÔ͢‚Ô˘Ù·ÓÈÎfi (PHB), Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È ÛÙ· ·ÙÙ·Ú· ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ, fiÙ·Ó ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Û ˘fiÛÙڈ̷ ÏÔ‡ÛÈÔ Û ۿί·Ú·. H ¤ÓˆÛË ·˘Ù‹ ·ÓÙÈÚÔۈ‡ÂÈ ÔÛÔÛÙfi ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ·fi ÙÔ 50% ÙÔ˘ ÍËÚÔ‡ ÙÔ˘˜ ‚¿ÚÔ˘˜. H ÔÏ˘ÌÂÚ‹˜ ·˘Ù‹ ¤ÓˆÛË ¤¯ÂÈ ÙȘ ›‰È˜ Ê˘ÛÈΤ˜ Î·È ¯ËÌÈΤ˜ ȉÈfiÙËÙ˜ Ì ٷ Û˘ÓıÂÙÈο Ï·ÛÙÈο (ÔÏ˘ÚÔ˘Ï¤ÓÈÔ). MÔÚ› fï˜ Ó· ·Ô‰ÔÌËı› Ï‹Úˆ˜ ¯ˆÚ›˜ ˘ÔÏ›ÌÌ·Ù·. EÂȉ‹ ·Ú¿ÁÂÙ·È ·fi ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·Ú·¯ı› Û ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÛfiÙËÙ˜ Ì ÌÂıfi‰Ô˘˜ °ÂÓÂÙÈ΋˜ ªË¯·ÓÈ΋˜ Î·È Ó· ·ÔÙÂϤÛÂÈ ÙÔ Ï·ÛÙÈÎfi ÙÔ˘ ̤ÏÏÔÓÙÔ˜. ¶ÚÔ˜ ÙÔ ·ÚfiÓ, Ë ·Ú·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ ıˆÚÂ›Ù·È ·ÓÙÈÔÈÎÔÓÔÌÈ΋. MÂÏÏÔÓÙÈο, ̤ۈ Ù˘ Ù¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ÙˆÓ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA, ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËıÔ‡Ó ÙÚÔÔÔÈË̤ӷ ÁÔÓ›‰È· ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÔÏ˘ÌÂÚÒÓ Ô˘ ı· ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÔ˘Ó Ù·
249
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Â˘Ú‡Ù·Ù·, ÁÈ·Ù› ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰È·Û·ÛÙÔ‡Ó ·fi ÙÔ Ì‡ÎËÙ· Cladosporium resinae. A˘Ùfi fï˜ ÂÊ·ÚÌfi˙ÂÙ·È ÌfiÓÔ ÛÙ· ̷Ϸο Ï·ÛÙÈο. O ·ÚÈÔ˜ ÛÙfi¯Ô˜ Û‹ÌÂÚ· ÁÈ· ÙË Ï‡ÛË ÙÔ˘ ÔÈÎÔÏÔÁÈÎÔ‡ ÚÔ‚Ï‹Ì·ÙÔ˜ Â›Ó·È Ë ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ ‚ÈÔÏ·ÛÙÈÎÒÓ, ‰ËÏ·‰‹ Ï·ÛÙÈÎÒÓ Ô˘ ı· Â›Ó·È Ï‹Úˆ˜ ‚ÈÔ·ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÈÌ·. BÈÔ·ÔÈÎÔ‰fiÌËÛË
‚ÈÔÎÙfiÓˆÓ
(ÂÓÙÔÌÔÎÙfiÓˆÓ,
·Ú·ÛÈÙÔÎÙfiÓˆÓ,
Ì˘ÎËÙÔÎÙfiÓˆÓ). BÈÔÎÙfiÓÔ Â›Ó·È Î¿ı ÚÔ˚fiÓ ‹ Ô˘Û›· Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÔϤÌËÛË «ÂÈ‚Ï·‚ÒÓ» ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, fiˆ˜ ÂÓÙfïÓ, Ì˘Î‹ÙˆÓ ‹ ˙È˙·Ó›ˆÓ. T· ‚ÈÔÎÙfiÓ· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÛÔ‚·Ú‹ ·ÈÙ›· Ú‡·ÓÛ˘, fi¯È ÌfiÓÔ ÙˆÓ ¯ÂÚÛ·›ˆÓ ·ÏÏ¿ Î·È ÙˆÓ ˘‰¿ÙÈÓˆÓ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ. T·
‚ÈÔÎÙfiÓ·
›ӷÈ
Û˘Ó‹ıˆ˜
·ÏÔÁÔÓÔ·Ú¿ÁˆÁ·
·ÚˆÌ·ÙÈÎÒÓ ˘‰ÚÔÁÔÓ·ÓıڿΈÓ. T· ÈÔ ÂÈΛӉ˘Ó· ·fi ·˘Ù¿ Â›Ó·È ÔÈ ¯ÏˆÚȈ̤ÓÔÈ ˘‰ÚÔÁÔÓ¿ÓıڷΘ (.¯. DDT, BAC) Ô˘ ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó ÌÂÁ¿ÏË ÛÙ·ıÂÚfiÙËÙ·, Û˘ÛÛˆÚ‡ÔÓÙ·È ÛÙÔ ÏÈÒ‰Ë ÈÛÙfi ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Î·È ÙˆÓ ˙ÒˆÓ, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙË ‚ÈÔÛ˘ÛÛÒÚ¢ÛË ‹ ‚ÈÔÌÂÁ¤ı˘ÓÛË Î·Ù¿ Ì‹ÎÔ˜ Ù˘ ÙÚÔÊÈ΋˜ ·Ï˘Û›‰·˜. ¢È¿ÊÔÚÔÈ
ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›,
̇ÎËÙ˜,
‚·ÎÙ‹ÚÈ·
ηÈ
·ÎÙÈÓÔ̇ÎËÙ˜, Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ·ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÔ˘Ó Ù· ‚ÈÔÎÙfiÓ· Û ·ÏÔ‡ÛÙÂÚ˜ ÂÓÒÛÂȘ. TÔ ‚·ÛÈÎfi ÛÙÔÈ¯Â›Ô ÁÈ· ÙË ‚ÈÔ·ÔÈÎÔ‰fiÌËÛË ÙˆÓ ‚ÈÔÎÙfiÓˆÓ Â›Ó·È ·Ô-·ÏÔÁÔÓÔÔ›ËÛ‹
EÈÎ.11.14 ∞ÂÚÔ„ÂηÛÌfi˜ Ì ˙È˙·ÓÈÔÎÙfiÓÔ
BIOA¶OIKO¢OMH™H KAI BIOKTONA M ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ ªË¯·ÓÈ΋˜, Èı·ÓfiÓ ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ, Ó· “‚ÂÏÙÈÒÛÔ˘Ì” Ù· ‚·ÎÙËÚȷο ÛÙÂϤ¯Ë, ÒÛÙ ӷ ·˘ÍËı› Ë ÈηÓfiÙËÙ¿ ÙÔ˘˜ Ó· ‰È·ÛÔ‡Ó Ù· ‚ÈÔÎÙfiÓ· Î·È ÔÛÔÙÈο Î·È ÔÈÔÙÈο. MÈ· ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÌÂıfi‰Â˘ÛË ÁÈ· ÙË ‚ÈÔ·ÔÈÎÔ‰fiÌËÛË ÙˆÓ ‚ÈÔÎÙfiÓˆÓ Â›Ó·È Ë ¯Ú‹ÛË ÂÓ˙‡ÌˆÓ Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. T· ¤Ó˙˘Ì· ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰Ú¿ÛÔ˘Ó Â›Ù Û ÂχıÂÚË ÌÔÚÊ‹ ›Ù ·ÎÈÓËÙÔÔÈË̤ӷ Û ¤Ó· ηٿÏÏËÏÔ ˘fiÛÙڈ̷. ÙÔ˘˜.
OÈ
ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›
¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó
¤Ó·
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ
¤Ó˙˘ÌÔ
(‰ÈÔ͢ÁÂÓ¿ÛË)
ÁÈ·
ÙËÓ
·ÓÙÈηٿÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ·ÏÔÁfiÓÔ˘ Ì ˘‰ÚÔ͢ÏÔÌ¿‰·. MÈ· ‚ÈÔÎÙfiÓˆÓ
¿ÏÏË
ηÙËÁÔÚ›· ›ӷÈ
ÔÚÁ·ÓÔʈÛÊÔÚÈο,
Ù· Ô˘
°ÓˆÚ›˙ÂȘ fiÙÈ ˆ˜ ‚·Ú¤· ̤ٷÏÏ· ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ÂΛӷ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ˘ÎÓfiÙËÙ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·fi 5 gr/cm3 (Pb, Cd, Hg, Fe, Zn, Cu, Co, Mo, V); MÂÚÈο ·fi ·˘Ù¿, Ù· ÏÂÁfiÌÂÓ· ȯÓÔÛÙÔȯ›· (Mg, Mn, Cu), ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ‰ÈÂÁ¤ÚÙ˜ (ÚÔÛıÂÙÈΤ˜ ÔÌ¿‰Â˜) ÔÏÏÒÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ ‹ Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÛÙË ÛÙ·ıÂÚfiÙËÙ· Î·È ÙË Û˘ÓÔ¯‹ ÙˆÓ Î˘ÙÙ·ÚÈÎÒÓ ‰ÔÌÒÓ.
˘‰ÚÔχÔÓÙ·È Â›Ù Ì ¯ËÌÈο ̤۷
›ÙÂ
ÌÂ
ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Û ·ÏÔ‡ÛÙÂÚ˜ ÂÓÒÛÂȘ. AÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ‚·Ú¤ˆÓ ÌÂÙ¿ÏψÓ. T· ̤ٷÏÏ· Â›Ó·È ·fi Ù· ‚·ÛÈο ÛÙÔȯ›· ÙˆÓ ˙ˆÓÙ·ÓÒÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. OÚÈṲ̂ӷ ‚·Ú¤· ̤ٷÏÏ· fï˜, fiˆ˜ ÙÔ ·ÚÛÂÓÈÎfi, ÙÔ Î¿‰ÌÈÔ, Ô ˘‰Ú¿ÚÁ˘ÚÔ˜, Â›Ó·È ÙÔÍÈο ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, ·ÎfiÌË Î·È Û Ôχ ¯·ÌËϤ˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂȘ. H ‰Ú¿ÛË ÙÔ˘˜ ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ ÂÌÔ‰›˙Ô˘Ó ÙȘ ‚ÈÔ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ, ÚÔÛ‰¤ÓÔÓÙ·È ÛÙÔ DNA
250
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
Î·È ÚÔηÏÔ‡Ó ·‡ÍËÛË ÙˆÓ ÌÂÙ·ÏϿ͈Ó. A˘Ù¿ Ù· ‚·Ú¤· ̤ٷÏÏ· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÂÈΛӉ˘ÓÔ˘˜ Ú˘·ÓÙ¤˜, ηıÒ˜ ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ· ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· (ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ‰¤Î· Ë̤Ú˜) Î·È Û˘ÛÛÒÚ¢ÔÓÙ·È ÛÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜. MÈ· ̤ıÔ‰Ô˜ ÁÈ· ÙËÓ ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ‚·Ú¤ˆÓ ÌÂÙ¿ÏÏˆÓ Â›Ó·È Ë ‰¤ÛÌÂ˘Û‹ ÙÔ˘˜ ·fi ‚·ÎÙ‹ÚÈ· ‹ ¿ÏÏÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÙÔ ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ Desulfovibrio desulfuricans ÌÂÙ·ÙÚ¤ÂÈ Ù· ‰È·Ï˘Ù¿ ıÂÈÈο ¿Ï·Ù· Û ·‰È¿Ï˘Ù· ÌÂÙ·ÏÏÈο ÛÔ˘ÏÊ›‰È·, Ô˘ ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÔÓÙ·È Â‡ÎÔÏ·. TÔ Ê‡ÎÔ˜ Scenedesmus ·ÔÚÚÔÊ¿ ÌÂÙ·ÏÏÈο ÈfiÓÙ·. H ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË Ú·‰ÈÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉ›ˆÓ ‹ ‚·Ú¤ˆÓ ÌÂÙ¿ÏÏˆÓ ·fi ·fi‚ÏËÙ·, fiˆ˜ Î·È Ë Ï‹„Ë ÌÂÙ¿ÏÏˆÓ ·fi ˘ÁÚ¿ ‰È·Ï‡Ì·Ù·, ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÂÙ·È Ì ÙËÓ ÂÎÏÂÎÙÈ΋ ÚÔÛÚÔÊ‹Û‹ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ Ì˘Î‹ÏÈÔ Î¿ÔÈˆÓ Ì˘Î‹ÙˆÓ. Œ¯Ô˘Ó ·ÔÌÔÓˆı› Û˘ÛÙ·ÙÈο ÙÔ˘ ΢ÙÙ·ÚÈÎÔ‡ ÙÔȯÒÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ Ì˘Î‹ÙˆÓ, fiˆ˜ Ë ¯ÈÙ›ÓË, Ë ¯ÈÙÔ˙¿ÓË, ÁÏÔ˘Î¿Ó˜ Î·È ¯ÚˆÛÙÈΤ˜, fiˆ˜ Ë ÌÂÏ·Ó›ÓË, Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· ÚÔÛÚfiÊËÛ˘ ÌÂÙ·ÏÏÈÎÒÓ ÈfiÓÙˆÓ. A˘ÙÔ› ÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËıÔ‡Ó ÛÙËÓ ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙÔÍÈÎÒÓ ÌÂÙ¿ÏÏˆÓ ·fi ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο ·fi‚ÏËÙ·. EÂÍÂÚÁ·Û›· ‚ÈÔÌ˯·ÓÈÎÒÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ. H ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙˆÓ ‚ÈÔÌ˯·ÓÈÎÒÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ Û ÁÂÓÈΤ˜ ÁÚ·Ì̤˜ Â›Ó·È ·ÚfiÌÔÈ· Ì ·˘Ù‹ ÙˆÓ ÔÈÎÈÛÙÈÎÒÓ
BIOMHXANIE™ KAI E¶E•EP°A™IA A¶OB§HTøN X·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ Â›Ó·È Ë ÂÂÍÂÚÁ·Û›·: — AÌ˘ÏÔ‡¯ˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ ·fi ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈ· Ù˘ÔÔ›ËÛ˘ ·Ù¿Ù·˜. T· ·fi‚ÏËÙ· ·˘Ù¿ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËıÔ‡Ó ÁÈ· ·Ú·ÁˆÁ‹ ˙ˆÔÙÚÔÊÒÓ Ì ÙȘ ˙‡Ì˜ ÙˆÓ ÁÂÓÒÓ Candida Î·È Endomycopsis. — §ÈÁÓÈÓÔ΢ÙÙ·ÚÈÓÔ‡¯ˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ ·fi ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ¯·ÚÙÔÔÏÙÔ‡ Î·È ¯¿ÚÙÔ˘. T· ·fi‚ÏËÙ· ·˘Ù¿ EÈÎ. 11.15 ∂ÂÍÂÚÁ·Û›· ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ ÔÈÓÔÔÈ›Ô˘
ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËıÔ‡Ó ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ˙ˆÔÙÚÔÊÒÓ ·fi ÙÔ Ì‡ÎËÙ· Paecilomyces spp. —
AÔ‚Ï‹ÙˆÓ
·fi
‚˘ÚÛԉ„›·
ÌÂ
ÌÂÁ¿ÏË ÂÚÈÂÎÙÈÎfiÙËÙ· Û ٷÓÓ›Ó˜. — AÔ‚Ï‹ÙˆÓ ÔÈÓÔÓÂ˘Ì·ÙÔÔÈ›·˜ (∂ÈÎ. 11.15). T· ·fi‚ÏËÙ· ˙˘ıÔÔÈ›·˜ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÌÂÙ·ÙÚ·Ô‡Ó
ÛÂ
ÎÈÙÚÈÎfi
Ô͇
(¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Â˘Ú¤ˆ˜ ÛÙË ‚ÈÔÌ˯·Ó›· ÙÚÔʛ̈Ó) ·fi ÙÔ Ì‡ÎËÙ· Aspergillus niger. ™ÙȘ
ÈÔ
¿Óˆ
ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›
ÂÚÈÙÒÛÂȘ
¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó
ÔÈ Ù·
·fi‚ÏËÙ· ˆ˜ ·Ó·Ó¢ÛÙÈο ˘ÔÛÙÚÒÌ·Ù·. M¤Ûˆ Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ ªË¯·Ó‹˜ ÚԂϤÂÙ·È Ó· ·˘ÍËı› Ë ·Ô‰ÔÙÈÎfiÙËÙ· ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ EÈÎ. 11.16 BÈÔÏÔÁÈÎfi˜ ηı·ÚÈÛÌfi˜ ·fi ÎÙËÓÔÙÚÔÊÈ΋ ÌÔÓ¿‰·
ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. —
AÔ‚Ï‹ÙˆÓ
ÌÔÓ¿‰Â˜, Ù˘ÚÔÎÔÌ›· ‹ ÛÊ·Á›· (∂ÈÎ. 11.16). — AÔ‚Ï‹ÙˆÓ ‚ÈÔÌ˯·Ó›·˜ ÔÏ˘ÌÂÚÒÓ ÂÓÒÛÂˆÓ Î·È Ï·ÛÙÈÎÒÓ Î·ıÒ˜ ηÈ
·fi
ÎÙËÓÔÙÚÔÊÈΤ˜
251
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
Ï˘Ì¿ÙˆÓ. ¶ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ‰ËÏ·‰‹ Ê˘ÛÈΤ˜, ¯ËÌÈΤ˜ ‹ ‚ÈÔÏÔÁÈΤ˜ ÌÂıfi‰Ô˘˜. T· ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο ·fi‚ÏËÙ· ·fi ÔÈΛϘ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ˘ÔÛÙÔ‡Ó ÂÂÍÂÚÁ·Û›· Ì ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, Ì ÛÎÔfi ÙË ‰È¿Û·ÛË Ù˘ ÓÂÎÚ‹˜ ÔÚÁ·ÓÈ΋˜ ‡Ï˘ ·ÏÏ¿ Î·È ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ¯Ú‹ÛÈÌˆÓ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ. H ‰È·‰Èηۛ· ‰È·¯Â›ÚÈÛ˘ ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο ÂÈΛӉ˘ÓˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ ¤¯ÂÈ ÙÚÂȘ ÛÙfi¯Ô˘˜: — ¶ÂÚÈÔÚÈÛÌfi ÙˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ Ì ÙË Ì›ˆÛË Ù˘ ηٷӿψÛ˘, ÙËÓ ·Ó·Î‡ÎψÛË Î·È ÙËÓ Â·Ó·¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË. — TË ÌÂÙ·ÙÚÔ‹ ÙÔ˘˜ Û ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÂÈΛӉ˘Ó· ‹ ·Î›Ó‰˘Ó· ·fi‚ÏËÙ·. — AÈÒÓÈ· ·Ôı‹Î¢ÛË. ¢ËÏ·‰‹ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË Î·È ·Ôı‹Î¢ÛË Û ÂȉÈο ۯ‰ȷṲ̂Ó˜ “¯ˆÌ·ÙÂÚ¤˜ ·ÛÊ·Ï›·˜”. ŸÌˆ˜, ÔÏÏÔ› ÈÛÙÂ‡Ô˘Ó fiÙÈ ·ÎfiÌ· Î·È Ë Î·Ï‡ÙÂÚ· ۯ‰ȷṲ̂ÓË ¯ˆÌ·ÙÂÚ‹ ı· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÈ ‰È·ÚÚÔ¤˜ Î·È ı· ·ÂÈÏ‹ÛÂÈ Ù· ˘fiÁÂÈ· ÓÂÚ¿ ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ.
°È· Ó· ÂϤÁÍÔ˘Ì ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ Ì·˜ ñ ªÂ ÔÈÔ ‚ÈÔÏÔÁÈÎfi ÙÚfiÔ Á›ÓÂÙ·È Ë ‰È¿Û·ÛË ÙˆÓ ÂÙÚÂÏ·ÈÔÎËÏ›‰ˆÓ; ñ ¶ÔȘ ‚ÈÔÏoÁÈΤ˜ ÌÂıfi‰Ô˘˜ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ‚·Ú¤ˆÓ ÌÂÙ¿ÏψÓ; ñ ¶ÔÈÔÈ
›ӷÈ
ÔÈ
ÛÙfi¯ÔÈ
‰È·¯Â›ÚËÛ˘
‚ÈÔÌ˯·ÓÈο
ÂÈΛӉ˘ÓˆÓ
·Ô‚Ï‹ÙˆÓ; A¤ÚÈÔÈ Ú‡ÔÈ (fiˆ˜ ·ÎÂÙfiÓ˜ Î·È ˘‰ÚÔÁÔÓ¿ÓıڷΘ) ·fi ‚ÈÔÌ˯·Ó›Â˜ §E•EI™ ¯ËÌÈÎÒÓ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ Î·È ÙÚÔÊ›ÌˆÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰ÂÛÌ¢ÙÔ‡Ó Û ÌÂÁ¿Ï· Ê›ÏÙÚ· Ô˘ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ (‚ÈÔÏÔÁÈο Ê›ÏÙÚ·). ™Â ηٿÏÏËϘ Û˘Óı‹Î˜ ·ÔÙ¤ÊÚˆÛË ‚ÈÔÏÔÁÈÎfi Ê›ÏÙÚÔ ÔÈÎÈÛÙÈο ·fi‚ÏËÙ· ˘ÁÚ·Û›·˜, ·ÚÔ¯‹˜ ·˙ÒÙÔ˘‚ÈÔÏÔÁÈÎfi˜ Î·È ıÚÂÙÈÎÒÓ È¯ÓÔÛÙÔȯ›ˆÓ ÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ‚ÈÔ·ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÈÌÔ ˘ÏÈÎfi ηı·ÚÈÛÌfi˜ ÔÈÎÈÛÙÈο χ̷ٷ ‚Èԉȿ۷ÛË ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο ·fi‚ÏËÙ· Ú‡·ÓÛË ˘ÔÛÙÚÒÌ·Ù·, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÎÔ‡˜ Ú‡Ô˘˜ ˆ˜ ·Ó·Ó¢ÛÙÈο ‚ÈÔÂ͢Á›·ÓÛË Â‰¿ÊÔ˘˜ ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο χ̷ٷ Ú‡ÔÈ ÂÏ¢ıÂÚÒÓÔÓÙ·˜ CO2. ‚ÈÔÎÙfiÓÔ ‚ÈÔÏ·ÛÙÈο ˘ÁÂÈÔÓÔÌÈ΋ ¯ˆÌ·ÙÂÚ‹
¶EPI§HæH ñ ø˜ Ú‡·ÓÛË ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÔÚ›˙Ô˘Ì ÙË Û˘ÛÛÒÚ¢ÛË “ͤӈӔ Ô˘ÛÈÒÓ Û’ ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· ÔÈ Ôԛ˜ ¤¯Ô˘Ó ‰˘ÛÌÂÓ›˜ ÂÈÙÒÛÂȘ ÛÙȘ Û˘Óı‹Î˜ ˙ˆ‹˜. H “BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜” Â›Ó·È Ô ÎÏ¿‰Ô˜ Ù˘ BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜ Ô˘ ·Û¯ÔÏÂ›Ù·È Ì ÙÔ ‚ÈÔÏÔÁÈÎfi ηı·ÚÈÛÌfi ÙˆÓ ˘‰¿ÙÈÓˆÓ Û˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ, ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘ ·¤Ú·. ñ H ·ÈÙ›· Ù˘ Ú‡·ÓÛ˘ ÙˆÓ ˘‰¿ÙÈÓˆÓ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ Â›Ó·È fiÙÈ Î·Ù·Ï‹ÁÔ˘Ó Û’ ·˘Ù¿ Ô˘Û›Â˜ Î·È ˘ÏÈο ÌË ‚ÈÔ·ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÈÌ· Î·È Û ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÛfiÙËÙ˜. T· ˘ÏÈο ·˘Ù¿ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi Ù· Û›ÙÈ· (ÙÔ˘·Ï¤Ù˜, ÎÔ˘˙›Ó·), ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜ (ÛÎÔ˘›‰È· Ô˘ ·Ú·Û‡ÚÔÓÙ·È Ì ÙÔ ÓÂÚfi Ù˘ ‚ÚÔ¯‹˜), ·ÏÏ¿ ΢ڛˆ˜ ·fi ÙȘ ‚ÈÔÌ˯·Ó›Â˜, Ù· ÓÔÛÔÎÔÌ›· Î·È Ù· ÂÚ¢ÓËÙÈο ΤÓÙÚ·. §‡ÛË ÛÙÔ Úfi‚ÏËÌ· ·˘Ùfi ‰›ÓÂÈ Ë ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· Ï˘Ì¿ÙˆÓ Ô˘ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙÚ›· ÛÙ¿‰È· ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜: ·. ÙËÓ ÚˆÙÔÁÂÓ‹ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·, Ì ‰‡Ô Ê¿ÛÂȘ Ê˘ÛÈÎÔ¯ËÌÈ΋˜ ηÙÂÚÁ·Û›·˜ ÙˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ, ‚. ÙË ‰Â˘ÙÂÚÔÁÂÓ‹ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·, ÛÙËÓ ÔÔ›· ÂÈÙÂÏÂ›Ù·È Ë ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· Î·È ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È ÛÙËÓ ·ÂÚfi‚È· Î·È ·Ó·ÂÚfi‚È· Ê¿ÛË Î·È Á. ÙËÓ ÙÚÈÙÔÁÂÓ‹, Ô˘ Â›Ó·È ÙÔ ÙÂÏÈÎfi ÛÙ¿‰ÈÔ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜. ñ O ÛËÌÂÚÈÓfi˜ ¿ÓıÚˆÔ˜ ·Ôı¤ÙÂÈ Î·ıËÌÂÚÈÓ¿ ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÛfiÙËÙ˜ ÛÙÂÚÂÒÓ Ï˘Ì¿ÙˆÓ (¯·ÚÙÈ¿,
ÌÔ˘Î¿ÏÈ·, Ï·ÛÙÈο Î·È Á˘¿ÏÈÓ· Î.¿). ™·Ó χÛË ÁÈ· ÙËÓ ··ÏÏ·Á‹ ·fi ·˘Ù¿ Ù· ·ÔÚÚ›ÌÌ·Ù· ‚Ú¤ıËÎÂ Ë ˘ÁÂÈÔÓÔÌÈ΋ Ù·Ê‹ ÙÔ˘˜ ‹ η‡ÛË ÙÔ˘˜. ŸÌˆ˜, ·Ó Î·È ÔÈ ‰‡Ô ̤ıÔ‰ÔÈ ÌÂÈÒÓÔ˘Ó ÛËÌ·ÓÙÈο ÙËÓ ÔÛfiÙËÙ· ÙˆÓ ÛÎÔ˘È‰ÈÒÓ, ¤¯Ô˘Ó ÔÚÈṲ̂Ó˜ ·ÚÓËÙÈΤ˜ ÂÈÙÒÛÂȘ, fiˆ˜ Ë Ú‡·ÓÛË ÙÔ˘ ˘fiÁÂÈÔ˘ ˘‰ÚÔÊfiÚÔ˘ ÔÚ›˙ÔÓÙ· ·fi ÙËÓ ·fiÏ˘ÛË Ì ٷ ÓÂÚ¿ Ù˘ ‚ÚÔ¯‹˜ Î·È ÙËÓ ÙÔÍÈ΋ Ù¤ÊÚ· Ô˘ ̤ÓÂÈ ·fi ÙËÓ Î·‡ÛË ÙˆÓ ÛÎÔ˘È‰ÈÒÓ Î·ıÒ˜ Î·È Ë Ú‡·ÓÛË ÙÔ˘ ·¤Ú· ηٿ ÙËÓ Î·‡ÛË. ñ OÚÈṲ̂Ó˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ Ú‡·ÓÛ˘ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ (‚·ÎÙ‹ÚÈ· Î·È Ì‡ÎËÙ˜) Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ˆ˜ ıÚÂÙÈÎfi ˘fiÛÙڈ̷ Î·È ËÁ‹ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÎÔ‡˜ Ú‡Ô˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÌÂÙ·ÙÚ¤Ô˘Ó Û ·‚Ï·‚‹ ÚÔ˚fiÓÙ·. T¤ÙÔȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ Ú‡·ÓÛ˘ Â›Ó·È Ë ‰È¿Û·ÛË ÙˆÓ ÂÙÚÂÏ·ÈÔÎËÏ›‰ˆÓ Ì ÙË ¯Ú‹ÛË Á·Ï·ÎÙÔÌ·ÙÔÔÈËÙÒÓ, Ë ‚ÈÔ·ÔÈÎÔ‰fiÌËÛË ÙˆÓ Ï·ÛÙÈÎÒÓ Î·È ‚ÈÔÎÙfiÓˆÓ Î·ıÒ˜ Î·È Ë ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ‚·Ú¤ˆÓ ÌÂÙ¿ÏψÓ. B¤‚·È·, Á›ÓÔÓÙ·È Û˘Ó¯Ҙ ÚÔÛ¿ıÂȘ ‚ÂÏÙ›ˆÛ˘ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘ Â͢Á›·ÓÛ˘ ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ΢ڛˆ˜ Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ ªË¯·ÓÈ΋˜. T· ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο ·fi‚ÏËÙ·, ·Ó ‰ÂÓ ˘ÔÛÙÔ‡Ó ÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË ÂÂÍÂÚÁ·Û›· (·ÚfiÌÔÈ· Ì’ ·˘Ù‹ ÙˆÓ ÔÈÎÈÛÙÈÎÒÓ Ï˘Ì¿ÙˆÓ), ÚÔηÏÔ‡Ó ÂÎÙÂٷ̤ÓË Ú‡·ÓÛË ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. H ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙÔ˘˜ Ì ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏψÓ, ¤¯ÂÈ
252
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ ∞’ ÔÌ¿‰·˜ – ¡· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ٷ ÛÙ¿‰È· ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ Ï˘Ì¿ÙˆÓ Ì ÙȘ ‚·ÛÈΤ˜ ‰È·‰Èηۛ˜ Ô˘ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó. 1. ¶ÚˆÙÔÁÂÓ‹˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· 2. ¢Â˘ÙÂÚÔÁÂÓ‹˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· 3. ∆ÚÈÙÔÁÂÓ‹˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ·. ∞ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÓÈÙÚÈÎÒÓ Î·È ÊˆÛÊÔÚÈÎÒÓ ·Ï¿ÙˆÓ, ¯ÏˆÚ›ˆÛË. ‚. º˘ÛÈÎÔ¯ËÌÈ΋ ηÙÂÚÁ·Û›· ÌÂÙ·ÙÚÔ‹ ÔÚÁ·ÓÈ΋˜ ‡Ï˘ Û ·ÓfiÚÁ·ÓË. Á. º˘ÛÈÎÔ¯ËÌÈ΋ ηÙÂÚÁ·Û›·, ‰È·¯ˆÚÈÛÌfi˜ ‚ÈÔ·ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÈÌˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ ‰. ¢È·¯ˆÚÈÛÌfi˜ ‚ÈÔ·ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÈÌˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ, ηÙÂÚÁ·Û›· ÚˆÙÔÁÂÓÔ‡˜ Î·È ‰Â˘ÙÂÚÔÁÂÓÔ‡˜ Ï¿Û˘. Â. ªÂÙ·ÙÚÔ‹ Ù˘ ÔÚÁ·ÓÈ΋˜ ‡Ï˘ Û ·ÓfiÚÁ·ÓË, ηÙÂÚÁ·Û›· ÚˆÙÔÁÂÓÔ‡˜ Î·È ‰Â˘ÙÂÚÔÁÂÓÔ‡˜ Ï¿Û˘. ÛÙ. º˘ÛÈÎÔ¯ËÌÈ΋ ηÙÂÚÁ·Û›·, ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÓÈÙÚÈÎÒÓ Î·È ÊˆÛÊÔÚÈÎÒÓ ·Ï¿ÙˆÓ. – N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÙË ÊÚ¿ÛË Ô˘ Û˘ÌÏËÚÒÓÂÈ ÛˆÛÙ¿ ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË: – ∆· “‚ÈÔÎÙfiÓ·” ›ӷÈ: ·. Ô˘Û›Â˜ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÔϤÌËÛË ÂÈ‚Ï·‚ÒÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÁÈ· ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ, ‚. Ô˘Û›Â˜ Ô˘ ÚÔηÏÔ‡Ó ÌÂÙ·ÏÏ·ÍÈÁ¤ÓÂÛË, Á. ÂÓÙÔÌÔÎÙfiÓ· ·Ú·Û΢·Ṳ̂ӷ Ì ÌÂıfi‰Ô˘˜ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜, ‰. ÙÔÍÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ ‚ÈÔÏÔÁÈ΋˜ ÚÔ¤Ï¢Û˘. – ªÈ· ˘ÁÂÈÔÓÔÌÈ΋ ¯ˆÌ·ÙÂÚ‹ ›ӷÈ: ·. ÌÈ· ¯ˆÌ·ÙÂÚ‹ ÂÏÂÁ¯fiÌÂÓË ·fi ¤Ó·Ó ˘ÁÂÈÔÓÔÌÈÎfi ÛÙ·ıÌfi, ‚. ¯ÂÚÛ·›· ÂÚÈÔ¯‹ fiÔ˘ ·Ôı¤ÙÔÓÙ·È Ù· ÔÌÔÁÂÓÔÔÈË̤ӷ ·ÔÚÚ›ÌÌ·Ù· Î·È Î·Ï‡ÙÔÓÙ·È Û ÛÙÚÒÌ· ·ÚÁ›ÏÔ˘, Á. ÂÚÈÔ¯‹ fiÔ˘ Ù· ·ÔÚÚ›ÌÌ·Ù· ˘fiÎÂÈÓÙ·È Û ‚ÈÔÏÔÁÈÎfi ηı·ÚÈÛÌfi, ‰. ¯ˆÌ·ÙÂÚ‹ Ô˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› Û ·ÛËÙÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜. – ™‹ÌÂÚ· Á›ÓÂÙ·È ÚÔÛ¿ıÂÈ· Ó· Ï˘ı› ÙÔ Úfi‚ÏËÌ· Ù˘ ·ÔÈÎÔ‰fiÌËÛ˘ ÙˆÓ Ï·ÛÙÈÎÒÓ:
·. Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÚÁËÛË Ù˘ ηٷÛ΢‹˜ Î·È ¯Ú‹Û˘ Ï·ÛÙÈÎÒÓ ÂȉÒÓ, ‚. Ì ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ ÂÏ·ÊÚ‡ÙÂÚˆÓ Ï·ÛÙÈÎÒÓ, Á. Ì ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· Ï·ÛÙÈÎÒÓ Ô˘ ı· Â›Ó·È 100% ‚ÈÔ·ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÈÌ·, ‰. Ì ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ô˘ ‰È·ÛÔ‡Ó ÙÔ CH4. – ∏ η‡ÛË, ˆ˜ ̤ıÔ‰Ô˜ ··ÏÏ·Á‹˜ ·fi Ù· ·ÔÚÚ›ÌÌ·Ù·, ‰ÂÓ ÂӉ›ÎÓ˘Ù·È ÁÈ·Ù›: ·. Ù· ÛÙÂÚ¿ ·ÔÚÚ›ÌÌ·Ù· ÌÂÙ·ÙÚ¤ÔÓÙ·È Û ·¤ÚÈÔ˘˜ Ú‡Ô˘˜ Î·È ÙÔÍÈ΋ Ù¤ÊÚ·, ‚. ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÔÓÙ·È ÌÂÁ¿Ï· ÔÛ¿ ıÂÚÌfiÙËÙ·˜ ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·, Á. Â›Ó·È Ì¤ıÔ‰Ô˜ ‰··ÓËÚ‹ Î·È ¯ÚÔÓÔ‚fiÚ·, ‰. ÚÔηÏ› ·‡ÍËÛË Ù˘ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜. – ∆· ‚·Ú¤· ̤ٷÏÏ· Â›Ó·È ÙÔÍÈο ÂÂȉ‹: ·. ÚÔÛ‰¤ÓÔÓÙ·È ÛÙÔ DNA Î·È ·˘Í¿ÓÔ˘Ó ÙȘ ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ, ‚. ÌÂÙÔ˘ÛÈÒÓÔ˘Ó ÙȘ ÚˆÙ½Ó˜ ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘, Á. ÌÏÔοÚÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ÌÂÌ‚Ú·ÓÈÎÔ‡˜ ˘Ô‰Ô¯Â›˜, ‰. ÛÙ·Ì·ÙÔ‡Ó ÙË ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ÚˆÙÂ˚ÓÔÛ‡ÓıÂÛ˘. – ∆· ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο ·fi‚ÏËÙ· Ô˘ ˘fiÎÂÈÓÙ·È Û ÂÂÍÂÚÁ·Û›· Ì ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜: ·. ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ¯ÚËÛÈ̇ÛÔ˘Ó ˆ˜ ÚÒÙË ‡ÏË ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ¯Ú‹ÛÈÌˆÓ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ, ‚. ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ˆ˜ ˙ˆÔÙÚÔʤ˜, Á. Í·Ó·¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÛÙË ‚ÈÔÌ˯·Ó›·, ‰. Ú›¯ÓÔÓÙ·È ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·. – √È ·¤ÚÈÔÈ Ú˘·ÓÙ¤˜ ·fi ‰È¿ÊÔÚ˜ ‚ÈÔÌ˯·Ó›Â˜: ·. ‰È·Û›ÚÔÓÙ·È ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ· Î·È Â›Ó·È ·Î›Ó‰˘ÓÔÈ, ‚. ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰ÂÛÌ¢ÙÔ‡Ó Ì ‚ÈÔÏÔÁÈο Ê›ÏÙÚ· Ô˘ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, Á. ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·ÔÙÂϤÛÔ˘Ó ıÚÂÙÈÎfi ˘fiÛÙڈ̷ ÁÈ· ηӤӷ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi, ‰. Û˘ÁÎÚ·ÙÔ‡ÓÙ·È ·fi Ù· ÛÙ·ÁÔÓ›‰È· Ù˘ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·˜.
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™
253
∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ B’ ÔÌ¿‰·˜ 1. N· ÂÚÈÁÚ¿„ÂÙ Ҙ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È Ë Ï¿ÛË Î·Ù¿ ÙÔÓ Î·ı·ÚÈÛÌfi ÙˆÓ Ï˘Ì¿ÙˆÓ Î·È Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ԇ ÌÔÚ› Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËı›. 2. N· ÁÚ¿„ÂÙ ÙȘ ‰È·ÊÔÚ¤˜ ÌÂٷ͇ ·ÂÚfi‚ÈÔ˘ Î·È ·Ó·ÂÚfi‚ÈÔ˘ ηı·ÚÈÛÌÔ‡ Ï˘Ì¿ÙˆÓ. 3. ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ÔÈÎÔÓÔÌÈο Î·È Ù· ÔÈÎÔÏÔÁÈο ÔʤÏË ÙÔ˘ ‚ÈÔÏÔÁÈÎÔ‡ ηı·ÚÈÛÌÔ‡; 4. ¶ÔȘ ‰È·ÊÔÚ¤˜ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÌÂٷ͇ ÌÈ·˜ ÌÔÓ¿‰·˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ ·ÛÙÈÎÒÓ Ï˘Ì¿ÙˆÓ Î·È ÌÈ·˜ ÌÔÓ¿‰·˜ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜ ‚ÈÔÌ˯·ÓÈÎÒÓ Ï˘Ì¿ÙˆÓ; 5. AÓ·˙ËÙ‹ÛÙÂ Î·È ÂÚÈÁÚ¿„Ù ÌÂıfi‰Ô˘˜ ÁÈ· ¯ËÌÈÎfi – Ê˘ÛÈÎfi ηı·ÚÈÛÌfi ÙˆÓ ˘‰¿ÙÈÓˆÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ. 6. N· ÁÚ¿„ÂÙ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ‰È·¯Â›ÚÈÛ˘ ÙˆÓ ÂȉÈÎÒÓ
·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ Ì ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁÈΤ˜ ÌÂıfi‰Ô˘˜. 7. N· ÁÚ¿„ÂÙ ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù· Î·È ÌÂÈÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù· Ù˘ ˘ÁÂÈÔÓÔÌÈ΋˜ Ù·Ê‹˜ Î·È Ù˘ η‡Û˘ ÛÙÂÚÂÒÓ ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ. 8. N· ÂÓÙÔ›ÛÂÙ ÔÌÔÈfiÙËÙ˜ ÛÙȘ ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁÈΤ˜ ÌÂıfi‰Ô˘˜ ÂÍfiڢ͢ Î·È ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛ˘ ÌÂÙ¿ÏψÓ. 9. ŸÙ·Ó Ë ÂÙ·ÈÚ›· Exxon ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ηı·Ú›ÛÂÈ ÙËÓ ÂÙÚÂÏ·ÈÔÎËÏ›‰· ÛÙÔ Prince William Sound, ÚfiÛıÂÛ·Ó Ï›·ÛÌ· ÛÙÔ ÂÙڤϷÈÔ; °È·Ù›; 10. √È ÂÙ·ÈÚ›˜ Ô˘ ÂȉÈ·ÔÓÙ·È ÛÙÔÓ Î·ı·ÚÈÛÌfi ÙÔÍÈÎÒÓ ·Ô‚Ï‹ÙˆÓ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó Ì›ÁÌ· ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ Î·È Ì˘Î‹ÙˆÓ ·Ú¿ ηı·Ú‹ ηÏÏȤÚÁÂÈ·. °È·Ù› Â›Ó·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈ΋ ·˘Ù‹ Ë Ú·ÎÙÈ΋;
254
11. EºAPMO°E™ ™THN ¶PO™TA™IA TOY ¶EPIBA§§ONTO™